55» XXX uu
m quu
(i qum Ku D
(C
AO Tu RR RR
TERR AU RR CR S
m VA d
2 »» jj : E T x e n 2 D
MN p RR RR RR m D
uu
ds «s
RR dads AC n
XAR D 2 c cu
Bia E
URN UE
qu RUE RC
P222 2) d DA »)
3 " RR
35s RNC Ss Dun Se DR D A QUA s «
d o p Ss « -- : Xs QA Qu » n " ANS
ni v ur D | " Wu "o Due -- um
Y A» VS 5320) p
SS 22) 555» 2», " 4 2 2 e jo » eS e — MSS
: mo T | D ; m um Dus — d Jona
QU um Qu us TN um D um D - D 22S Rt i SS :
» QU RUD jos 2500 QU 2 "n ons Ss ix ut »»
(( ((4 « NS ANSNNS AX
"i RU "o s v Du e m —
QN D»5» m RU : ES S
ur | 0 cc us
RR (C I. S BC | "n v 9» "m cem RAS ^ «
50 v | e 22 ««q o "m 2 E - CSS us
IIT » T : 2» Ex zem » e»)
5») A SSSSSS a NS MSNNSNN
De "3 E e. - » ^
e | (x | . ——— p
TUS RT
"S T
"c m n p
2 55) 355355 » 5)
| e D 25 "s AUS
CC
m umm "o um a
»39 mum S5: m
, 20 SOS
«G
»»
UR ARCA SS
Mus mE Ss M
SS
d AR RN RU AQ S :
" CGU «C SS X) » DIDIT
Y) nu
TIG AUS UR SS
»»
4 43. 24
232242.
Digitized by the Internet Archive
in 2015
https://archive.org/details/b21904406
UT CRERNMIMMU
TON UR
GLOSSARIUM
LATINO-GERMANICUM
MEDIAE ET INFIMAE AETATIS.
SUPPLEMENTUM
LEXICI MEDIAE ET INFIMAE LATINITATIS
CONDITI A CAROLO DUFRESNE
DOMINO DU CANGE
CUM AD ALIIS TUM AB HENSCHELIO
GLOSSARIORUM GERMANICORUM
QUAE ADHUC IN LUCEM PRODITA SUNT
EDIDIT
LAURENTIUS DIEFENBACH.
FRANCOFURTI AD MOENUM
SUMPTIBUS JOSEPHI BAER BIBLIOPOLAE.
1851.
GLOSSARIUM
LATINO-GERMANICUM
MEDIAE ET INFIMAE AETATIS
E CODICIBUS MANUSCRIPTIS ET LIBRIS IMPRESSIS
CONCINNAVIT
C LAURENTIUS DIEFENBACH.
M iu
A- "Y x S
? n
QUO imis
p
f»
EH j:
SX L! v
FRANCOFURTI AD MOENUM
SUMPTIBUS JOSEPHI BAER BIBLIOPOLAE.
1851.
Francofurti ad Moenum typis expressit J. P. Streng.
Ein. Zeichen
dankbarer Breundschafi
für
Friedrieh Diez.
D T
soderlicca,
h
asd
leu Re AR
PTOS n
f ny Ee
PRAEFATIO.
Opes nostri summam efficiunt ea quae vel earptim vel eopiosius elegimus ex glos-
sis et glossariis latino-germanicis, quae tam manu scripta quam typis exscripta a prioribus
inde medii aevi temporibus usque ad restitutam latini sermonis integritatem pertinent. Haec
electa in unius quidem glossarii corpus confudimus, sed quae singulis quibusque eorum
essent peculiaria, quoad res ipsa hoc postulare videretur, ex fontium singulorum diversitate
imsignivimus. Glossariorum quibus usi sumus major numerus saeculo quinto decimo et
proxime id praecedentibus sequentibusque decenniis tribuendus est, scilicet e1 temporis spatio
quo quae utriusque linguae fuerit ratio et conditio hominum doctorum studiis minus adhuc
explicatum est. Quodsi nihil aliud egerimus, nisi ut de illa aetate accuratius cognosceremus,
jam hane ob causam non potuissemus, quin priora harum linguarum monumenta compa-
raremus, posteriora adjungeremus; sed haec ipsa res non minus digna nobis visa est, in
qua, nulla alius rei ratione habita, singulare quoddam studium collocaremus. Quod at-
tinet ad glossas, eo majoris quidem pretii esse plerumque solent, quo major earum est
antiquitas; crebro autem per multo inferiores reficiuntur et emendantur etiam antiquis-
simae. Ex lexicis, quae ad saecula decimum quintum sequentia referuntur, tam latina
quam germanica aliquot selegimus vocabula, quippe quae aut eum verbis tempore priori
colleetis cohaererent, aut per se curam diligentiamque nostram mererentur.
Licet vero linguae utrique ex propria utriusque potestate ac praestantia operam
et studium pari modo navaverimmus, latina tamen primo loco est posita, tum propter
literarum. ordinem, tum ob explicationes et verba cognominata, quae in fontibus ad illam
utique spectant. Hue accedit, quod complures glossas etiam mere latinas recepimus aeque
ae quasdam alias, in quibus verba latinis cognominata non ex lingua germanica, sed ex
aliis nostrorum temporum linguis erant repetita, si quidem illae aut suamet ipsarum gratia
aut ob glossas latino-germanicas cum ipsis cohaerentes, quas reciperemus et examina-
remus dignae esse nobis videbantur.
In hae enim re nostra ante omnia id agebatur, ut partim uberius quam adhue
faetum sit literis consignaremus et largam copiam et late patentes easque non satis de-
finitas significationes eorum vocabulorum, ex quibus per illa tempora constabat lati-
nitatis thesaurus, ita ut hoc modo principalem simul materiam suppeditaremus conseripturis
aliquando lexicographiae historiam; partim ut tam recentia vocabula latina quam depra-
vatas antiquorum formas (mediam quam dicunt latinitatem) proponeremus, slve quae
esset eorum origo demonstrare possemus, sive ad doctos homines majore et materiae uber-
tate et ingenii acumine subornatos res nondum illustr atas referre nos oportuerit. Saepius
vero, quae nostra esset sententia per ipsam formarum seriem vel alia quadam ratione
perspicua indicantes, rem dubiam dijudicandam lectorum arbitrio permittere satis habuimus.
Asterisco praefixo eos quidem insignivimus operis nostri articulos, quorum primae sin-
*
Hn
gulorum quorumque formae neque apud Ducangium (sive in Adelungii glossario manuali)
neque in Breviloquo, permagnae quondam auctoritatis libro, neque in Kirschii Cornu
copiae reperiuntur; sed nota illa carent non paucae formae novae in medio contextu
articulorum collocatae, quas quum in literas digestae ordinem suum tenere deberent neque
praecipuo quodam loco ponere neque relegatis ad capita lectoribus conspieuas facere
potuimus.
Quamvis autem in hoc opere lingua latina loco et dignitate quasi prior sit ger-
manica, tamen haec, ut fieri solet in lexico latino-germanico, vocabulorum ex lpsa con-
gestorum mole in universum longe exsuperat illam. Quae quidem vocabula germanica, —
quorum multa, etiamsi non potuernnus quin diversis loeis iterum iterumque eadem re-
peteremus, tamen ob' variantium formarum novitatem doctorum cura et attentione haud-
quaquam indigna sunt, — partim ad Superioris, partim ad Inferioris Germaniae, partim
ad Belgicae dialeetos pertinent; minore tantum numero adsunt Anglosaxonica, quae non
recepimus praeter quam ubi verba latina in glossis cum iisdem conjuncta hoe postulare
viderentur. Ceterum multa quidem glossaria, in his pleraque manu scripta Moguntiaca,
quae ex regionibus Inferiori Rheno adjacentibus earumque confiniis originem ducunt,
tum propter pristinum quem ex eommutationis lege et ordine consonantes mutae in iis
servaverunt locum et statum, tum propter peculiaria quae in iis reperiuntur vocabula,
ad Inferioris magis quam ad Superioris Germaniae dialectorum naturam delabuntur ; sed
non pauca quoque alia, in quibus Superioris ut ita dicamus linguae integritas minus corrupta
est, m his Zeningeri lexicon. germanico-latinum. ex anno 1482 et Gemmae quae vocan-
tur, archetypa aut in-septentrionalibus Germaniae partibus aut in Belgica esse con-
scripta passim sparsis quibusdam hujus originis notis et vestigiis, Interdum etiam erro-
ribus et peccatis testantur. Omnino enim hujusmodi vocabula a veteribus lexicographis
perperam intellecta medii aevi glossaria' monstrorum instar pervagantur quasi ae circum-
volitant, aliis atque aliis formarum portentis tam dirum in modum propagata, ut et nostra
aetate homines docti linguarum "germanicarum vel peritissimi illorum deformitate saepius
in errorem indueti sint. Ea autem verba, quae dialectorum in Superioris Germaniae
morem perductarum indolem omnibus numeribus integram exhibentia tantum difficultatis
non habent, praesertim ex decenni sexti saeculi glossarüs cum delectu recepimus. Quae
omnia quum ita sint, speramus fore ut eo quod multis glossariis aut per incuriam ne-
electis aut penitus ignotis nune primum simus usi, in universum ad varias priorum tem.
porum dialectos accuratius et rectius cognoscendas haud exiguum momentum attulise
videamur. Etiam diversa, licet complicata saepius et incondita ratio, qua m singulig
nonnullorum operum iterum iterumque retractatorum editionibus eadem vocabula varian-
tibus literis scripta sunt, saepenumero non solum doeet, quemadmodum per illa saecula
singulae literae in vocabulis scribendis fuerint adhibitae, sed etiam multo majoris mo-
menti rem indicat, quomodo scilicet variis temporibus ae diversis in locis ipsa verbo-
rum appellatio variaverit.
Iam ex iis quae modo exposuimus intelligi potest, quid sit quod amplius in con-
fidendo hoe glossario nostro intenderimus: primum quidem ut quae nune reperiuntur
glossaria glossarumque corpora tum ad medii aevi latinitatem tum ad varias dialectos
germanicas pertinentia suppleremus et quatenus fieri posset emendaremus, ita ut iis
maxime, qui posthae glossarum corpora adhue ignota venturi et tractaturi essent, grata
ut speramus et bene composita doctrinae praesidia opus nostrum praeberet, ex quo qui
IT
linguarum a latina oriundarum cognitioni operam dedermt minorem tantum fructum per-
cepturos esse non ignoramus.
Deinde quamvis haudquaquam mobis in animo fuerit, ut quomodo per infima
medii aevi saecula progressa et amplificata sit latinae et germanicae Imguae lexicogra-
phia enarrantes absolutam ejus historiam hoe libro complecti conaremur, tamen nos id
egisse jam supra diximus, ut aliis ad rem tam gravis momenti aliquando efficiendam rerum
materiam suppeditaremus ejusque speciem ac formam primis quasi lineis designaremus.
Quod quidem ad effectum adducere quum valde nobis esset i optatis, factum est, ut
compluribus locis non solum leves varietates, sed etiam errata typographica ex editio-
nibus quibusdam reciperemus, nulla alia de causa nisi ut has talibus notis magis per-
spieue insipgniremus, praesertim si in libris bibhographicis earum. nomina non essent
commemorata. Licet enim extremis decimi quinti et primis decenni sexti saeculi decen-
niis glossaria quaedam haud magnis spatiis imterjectis terum iterumque edita sint, tamen
ex nonnullis eorum editionibus perpauca tantum reliqua sunt exempla, haud seimus an
eam ob causam quod pauciora omnino typls sunt exscripta.
Denique quum illorum temporum glossaria, ut inter omnes constat, vera essent
lexica ideoque variarum rerum, quae ad illius aetatis hominum vitam pertinerent, per-
magnam copiam definiendo aperirent, ab hoc opere nostro neque id alienum esse arbi-
trati sumus, ut exploraturis quales fuerint et quomodo gradatim adoleverint medi aevi
populorum cultus atque eruditio, spieilegio quasi faeto ea, quae ipsi alicunde sibi com-
paraverint, ex glossarnüs hoc loco traetatis augendi et explendi facultatem daremus. Im
his enim ut in speculis, licet imagine subinde obscurata, cernitur et quid de rerum
natura veteres senserint et quae eorum fuerit vita privata, quum mon solum inordinata
et turbida antiquitatis naufragia, tum ad rerum gestarum menioriam tum ad fabularem
naturalemque historiam spectantia eademque eum iis, quae postea hommes aut veritatis
studio ducti aut superstitione quadam occaecati nova exeogitavermt, promiscue confusa
in his libris nobis occurrant, sed quum etiam multa alia, quae ad vitae usum fruetuosiora
sunt, de majorum nostrorum re familari et supellectili, de eorum vestimentis et textis,
artibus et instrumentis, magistratibus et dignitatibus, republica et commercio, diebus
festis, udis ae similibus memoriae prodita ibidem reperiantur. Quae talium rerum mo-
numenta una cum ills utriusque linguae opibus ad. rem nostram referendis, quae in
bibliothecis publicis aeque atque in privatorum hominum manibus adhuc abdita latent,
8i quis omnia in solidum et integrum corpus colligere animum inducat, hoc propositum
nullo modo peragere poterit nisi si multorum in communi opere confieiendo sociorum
auxilio sublevatus non paucos annos in magnis voluminibus conscribendis consumserit:
nos autem paullo faciliorem aditum dedisse ad illorum thesaurorum nonnullos ac rerum
quae lisdem contieantur haud levia exempla ostendisse satis superque habemus. Glos-
sas ad naturalem historiam pertinentes prae aliis multas collegimus, primo loco plantarum,
deinde animalium, tum etiam fossilium atque omnium quae terra caeloque fiunt, denique
morborum et medicamentorum appellationes. In ipsis autem hujusmodi rebus denomi-
nandis monumenta antiquissima saepius cum infimis mirum in modum conveniunt, ut
exempli gratia in plantarum appellationibus fontes ex quibus Graffius hausit cum
Tabernaemontano, vel glossae quae Frutices (Sumerlaten) dieuntur eum glossario Nori-
bergensi ex anno 1482. |
Ceterum quomodo operis nostri fontes inter se invicem cohaereant, infra expo-
IV
^
nemus, ubi de singulis accuratius nobis referendum erit; hoe loco de eorum origine ac
natura im universum pauca lectoribus praecipere nobis liceat.
8i quidem glossariorum, quae non inferioris quam decimi sexti saeculi sunt aetatis
radices odoramur et investipamus, primas jam apud comicos, grammaticos et posteriores
quosdam scriptores Romanos, alias apud nonnullos rerum ecclesiasticarum auctores, plu-
rimas apüd Isidorum ejusque interpretes invenimus. Inter hos et Papiam, qui per
vastam suam graeca hebraeaque farragine auctam paullatim. vocabulorum copiam sae-
culo undecimo potissima initia posuit omnium, quae sequentes lexicographi confecerunt,
media intersunt multa eademque maxime varia, quorum, tanquam validissimorum in
medii aevi latinitate vivis quasi incrementis augenda, nonnulli a quibus nostra aetate
talia collecta sunt, ut Maius et alii, immodiei aestimatores exstiterunt. Crebrius quam
Papias im glossarüs saeculi quinti decimi praedicatur quidem et appellatur Ugueio
(Hugutio, Huguicio), qui ducentis ferme annis post illum librum suum conscripsit; sed
revera eadem magis nituntur aüctoritate et doctrina Ioannis de Ianua, qui amborum
sane sapientiam in opere suo conficiendo compilavit. Ab his plane diversum ac proprium
quendam locum et ordinem tenent aliquot glossaria latino-germanica ex illo glossematum
corpore nata, quod amplius centum annis. ante Papiam collegisse dicitur Salomon
Episcopus, eodem fontium genere usus ae postea ille; discrimine autem non aeque de-
finito ab iis separandae esse videntur tam veteres illae glossae germanicae, quae jam multo
ante Papiam et ad sanctas literas illustrandas et ad alios quosdam libros explicandos con-
seriptae sunt, quam glossariorum ea, quae ad historiam naturalem spectant, pariter
pauca illa, 1n quibus res philosophicae, rarius etiam juridicae et theologicae tractantur.
Bub finem quarti decimi saeculi ad eam quae tum erat latinorum verborum copiam
permulta aecesserunt nova vocabula, quae latinae stirpis atque indolis speciem quandam
prae se ferentia peculiares sane, immo ridieulas saepissime formas induerunt. Quae qui-
dem vocabula, magna saltem ex parte in terris quae Rheni adjacent capitibus oriunda
ac adverso flumine usque in Alsatiam dilata, postremum typis exscripta et in alias Su-
perioris Germaniae regiones magis magisque divulgata, amplius centum annis post alteram
de imtegro novorum vocabulorum progeniem quasi pepererunt, quo tempore professores
in academiis germanicis et optimorum latinitatis auctorum studio dediti sermonem lati-
num ad pristümam integritatem revocare Jam inceperunt et graecae etiam linguae scien-
tiam paullatim consecuti sunt.
Quinti et sexti decimi saeculi glossariorum sunt compluria genera ae species, ex
quibus inter diversas lexicorum latino-germanicorum in literas digestorum formas longe
frequentissimae sunt quae dicuntur V ocabularii ex quo et Gemmae (Gemmae
gemmarum, Gemmulae) Quod ad illos attinet, singularum quarumque quibus crebro
retractati prodierunt editionum aliquot exempla tam manu scripta quam typis exseripta
nobis conservata sunt; hae autem, quarum inferiori illa qua sine dubio exortae sunt aetate
plura typis exscripta esse videntur exemplaria, ordine quidem in quem vocabula sunt re-
dacta multo minus quam illi secum discrepant, sed maximam exhibent dialectorum ger-
manicarum varietatem, quae ut inde a Batavorum insula adverso Rheno usque in Superio-
rem Germaniam continua serie inter se cohaerentes in usu fuerunt, singulae deinceps im
singulis Gemmis adumbratae reperiuntur, in his praecipue dialeetus Rhenana: quippe
enim in oppidis Rhenum Superiorem adjacentibus sexti decimi saeculi initio hujusmodi
glossaria iterum iterumque brevibus intervallis edita esse constat. Ceterum ex quibusdam
NÉ
utriusque formae glossarüs in unum corpus confusis conscriptum esse arbitramur librum
qui in ordine nostro est sexagesimus octavus, dum horum lexicorum latino-germanicorum
nonnulla, praesertim scripta quaedam Moguntiaca, in numero eorum glossariorum quae
proprie dieuntur ,Vocabularii ex quo* reponenda esse non censemus, ab hisce ommibus
autem penitus segregandum opinamur librorum nostrorum septuagesimum sextum, cui
quae sint propria, quae cum alis codicibus communia, infra commemorabimus.
Deinde lexieon latimo-germanicum in literas. digestum, quod vocatur Verilo-
quus sive Vocabularius predicatorum vel praedicantium, (codicum nostro-
rum sexagesimum quintum), secundum ea quae Iodocus Eychman de Calwe, philosophrae
doctor et orator a sacris, in academia Heidelbergensi de lingua utraque disseruerat, sub
finem quinti decimi saeculi à Ioanne Melber de Gerolezhofen ex diversis congestum et
confusum, tum autem multis editionibus quae haud parvam dialecti m Superiori Ger-
mania usitatae praebent varietatem intra paucos annos repetitum, et ob singularem qua
vocabula latina disposita sunt rationem, et ob magnam germanicarum glossarum quibus
eadem explicantur copiam, inter diversa horum glossariorum genera peculiari quodam
loco dignum esse existimamus.
Vocabulorum, tam latinorum quae ad infimam aetatem pertinent, quam germa-
nicorum quae rarius tantum occurrunt, multo major ubertas quam in antecedentibus
lexicorum generibus reperitur in glossariis germanico-latinis, ipsis quoque in literas digestis,
quae dicuntur Vocabularii theutonicum ante latinum. Hujus generis duae
imprimis sunt species, quarum alterius ejusdemque frequentioris (libri septuagesimi quinti
in ordine nostro) complures ad usum vocavimus editiones, quae quum singulae deinceps
increscentem. verborum perperam intelleetorum aut penitus depravatorum habeant mul-
titudinem, à primitivo quodam libro quem hodie ignoramus profectae esse omnes videntur.
Alterius speciei, quae cum altera magnopere discrepat, non praesto nobis adsunt nisi
duo exempla: librorum nostrorum vicesimus secundus 5, incorrupta Saxonicae dialecti
puritate insignis, et quartus septuagesimus 1. e. Zeningeri glossarium anno 1482 editum,
quod. eum duobus ejusdem auctoris glossariis latino-germanicis, et ipsis Noribergae eodem
tempore emissis, non copulatum est. Ad haee denique accedunt nonnulla glossaria belgico-
latina, quae in neutram speciem quadrant, in his Teuthonista, Inferioris Rheni potius
quam Belgicae dialectum explicans, (codicum nostrorum centesimus quadragesimus septi-
mus) quem praecipue ex Huguicionis opere exortum esse ipsius libri praefatio docet.
Quartum gen.s est eorum glossariorum latino-germanicorum, quae, quia ex rerum
diversitate in iis generatim disposita sunt vocabula, Voeabularii rerum appellantur,
quamquam nonnulla eor. m ex libris primi generis origimmem habuisse indicat servatus
in quibusdam capitibus literarum ordo. Quorum vocabulariorum is solus suas quasdam
ac proprias, virtutes habet, qui primum conscriptus a Wenceslavio Drack permultis complu-
rium editionum exemplis ad nostram aetatem delatus est, dum illud etiam Vocabularium
latino-germanicum de homine &c. in LXII articulos distributum, quod Augustae Vin-
delicorum apud Zainerum (anno 1478?) typis exscriptum in manus nostras non perve-
nisse nobis aegerrime est, singulari saltem in quem res digestae sunt ordine a ceteris
multum prone reliqui autem vocabulari tam vari sunt ac tantum inter se discrepant,
ut singulos nibus usi sumus accuratius disponere non possimus.
Sui denique generis sunt glossaria illa ad philosophiam et naturalem historiam
spéetantia, de quibus jam supra commemoravimus.
VI
Quum autem non dubitemus fore quibus haud prudenter fecisse videamur, quod
quum haec omnia atque hujusmodi alia conferremus et 1n unum confunderemus, in latino-
germanicis maxime glossis colligendis tractandisque nos contmuerimus, quae in hae
nostra continentia secuti simus brevibus exponemus. Primum jam in universum nobis
ijuncta esse videbatur necessitas, ut certas quosdam fines ae terminos nobis constituere-
mus in re, quae tam late patet, ut quousque ejus fines pertineant haud facile terminare
queas; tum nos praeterire non potuit et maximi momenti esse et latissime diffusam eam
ipsam mediae atque infimae latinitatis partem, quam sermonis indigenae vocabulis exph-
cari vitae usus desideraverit; deinde quum non pauea verba neolatina atque eadem saepius
insolentissime ficta, quibus germanica verterentur sive novae inferiorum temporum no-
tiones exprimerentur, in communi monachorum sermone vitae quasi speciem quandam
paullhisper imnduerent, factum est, ut crebro latina et germanica vocabula lucem mutuo
sibi afferrent; huc accedit, quod aequalem m utraque lmgua curam non ipsi solum po-
suimus, sed etiam multos eorum qui similibus ae nos se dediderint studiis parem in
utraque ponere confidimus; denique id nos movebat, quod nova vel nondum apud omnes
pervulgata materia rerum et copia, eujus aperiendae atque in lucem proferendae nobis
facta esset potestas, maximam partem inesset in glossarüs utramque linguam tractantibus.
Ad has principales operis nostri partes cetera ejus elementa paullatim aggesta
quasi et adaggerata confluxerunt. Quorum potissimum corpus quum efficerent codices
manu scripti in bibliotheca Moguntiaea asservati, ad cujus thesauros Külbius, humanis-
simus eorum custos, cum singulari profecto comitate et facilitate aditum nobis patefecit
nil mirum. quod dialeetus Rhenana, quippe quae in codicibus Moguntiacis praecipue re-
periatur, in glossis germanicis nostro libro insertis haud ambigue praevaleat. Eorum
autem glossariorum, quae magis incorruptam limguae Buperioris integritatem exhibent,
non exiguam partem curae ef studio eorum, qui bibhlothecae Francofurtensi praesunt,
nos debere grato animo interpretamur.
Ceterum quamvis codices scripti, quo magis adhue incogniti sint atque inexplo-
rati, eo magis mereantur ut diligentissime ad eos animum intendamus, tamen libri typis
exseripti, quorum insuper multi raritate ilhs nihil cedunt, non minus digni esse viden-
tur, quos accuratissime respiciamus, quia majori cum fide praestant ea quae 1psis con-
tineantur atque eadem certa quadam forma quasi percutiunt, propter ipsam typorum
constantiam potius quam quia exactiori quodam judieio examinata essent, antequam
prelum subierint. Nam maxime miri, immo insani errores, qui in libris seriptis inter
menda librariorum numerantur, in rerum certo compertarum 1ideoque veritatis laude
commendatarum ducuntur numero, simulac tanta reperitur certorum et gravium aucto-
rum multitudo, qui typis exscriptos non solum iisdem plane verbis profitentur atque
pervulgant, sed etiam in scholis, si visum fuerit, pueris inculeant. Etiam in alus rebus
tam ad literarum studia quam ad sacram doctrinam pertinentibus haec eadem quotidie
accidere nemo est qui nesciat, sed — exempla sunt odiosa.
Extremum illud est, ut moneamus nos ad excolendam et illustrandam etymolo-
gices historiam ex ingenti quam reperimus mirarum atque insolentia notabilium rerum
copia paucas tantum in opus nostrum recipiendas delegisse, praesertim tales nominum
enodationes, quibus aut mutatum esset verbi cujusdam principium latinum aut addito
glossemate germanico vitiosa subjecta foret notio.
VORR ED E
Da Hauptinhalt dieses Werkes bilden mehr oder minder ausführliche Auszüge
aus handschriftlichen und. gedruckten lateinisch-deutschen Glossen und Glossarien von
der ültesten Zeit bis zur Herstellung der Classicitit. Diese Auszüge verschmolzen wir
hier zu Einem Glossar, bezeichneten jedoch, wo es nóthig schien, ihre Besonderheiten
nach den einzelnen Quellen. Die meisten Glossarien gehóren dem 15 Jh. und den an-
erenzenden Jahrzehenten an, also dem für beide Sprachen am Wenigsten bearbeiteten
Zeitraume. Würe die Kenntniss desselben auch unser einziger Zweck gewesen, so hiütte
dieser die Vergleichung früherer und die Anknüpfung spüterer Sprachdenkmüler uns
schon zur Pflicht gemacht. Aber diess Mittel verdiente ebenfalls die Würde emes Zweckes.
In vielen Beziehungen wüchst der Werth der Glossen mit ihrem Alter; doch empfangen
oft auch die ültesten noch durch sehr spiüte Ergünzung und Derichtigung. Aus den
Wórterbüchern nach dem 15 Jh. wühlten wir eine Anzahl lateinischer und deutscher
Woórter aus, die entweder mit der ülteren Sammlung in Verbindung standen, oder eigenen
Anspruch auf upsere Aufmerksamkeit hatten.
Beide Sprachen sind als Selbstzwecke behandelt.
Die lateinische steht jedoch im Vordergrunde, sowol durch die alphabetische
Anordnung, als durch die auf sie bezüglichen Erlüuterungen und Synonymen der Ur-
schriften. Auch nahmen wir mehrere rein lateinische Glossen auf, und einige von Sy-
nonymen anderer lebender Sprachen, als der deutschen, begleitete; sei es wiederum,
dass sie an sich, oder durch ihre Beziehung zw den lateinisch-deutschen Glossen, der
Aufnahme und Beleuchtung werth erschienen.
Einestheils galt es: in umfassenderem Maasse die Zahl und wechselnde Bedeu-
tung der in jenen Zeitrüumen den lateinischen Sprachschatz bildenden Worter zu ver-
zeichnen, somit auch Urkunden zur Geschichte der Lexikographie zu geben ; anderntheils :
die lateinischen Neubildungen und Entstellungen (das sog. Mittellatem) darzustellen,
mochten wir nun ihre Entstehung nachweisen kónnen, oder den DBesitzern bedeutende-
ren Stoffes und Scharfsinnes noch unerklürte Thatsachen vorlegen. Oft begniigten wir
uns, unsere Meinung durch die Reihenfolge der Formen oder durch andre dette ver-
stindliche Mittel nur anzudeuten, die TONENE. aber unsern Lesern zu überlassen.
Ein vorgesetzter Stern (*) zeichnet die Artikel, deren erste Formen sich bei Du Cange,
resp. in Adelungs Glossarium manuale, sodann in dem einst vielgeltenden Dreviloquus
und in dem reichhaltigen Cornu copiae von Kirsch nicht finden. Viele neue Varianten
im Inneren der Artikel, deren alphabetische Stellung keine besondere Aufstellung (mit
Verweisung auf den Hauptartikel) zuliess, entbehren jenes Zeichens.
Trotz des Vorrangs des lateinischen Sprachstoffes überwiegt im Ganzen die Masse
des deutschen, wie sich bei einem lateinisch-deutschen Worterbuche erwarten lisst.
VIII
Die unvermeidlichen Wiederholungen deutscher Wórter gewinnen nieht selten durch
neue Varianten selbststindiges Interesse. Sie sind theils hochdeutsch, theils nieder-
deutsch und niederlindisch, ein kleinerer Theil angelsüchsisch, bei dessen Aufnahme
der lateinische Bestandtheil der Glosse massgebend war. In vielen Würterbüchern,
namentlich den Mainzer Hss., die vom Niederrhem und semen Grenzgebieten stam-
men, neigt sich Lautstufe und Wortvorrath vom Hochdeutschen zum Niederdeutschen.
Aber auch mehrere reiner hochdeutsche, darunter die Gemmen und das deutsch-lateinische
Woórterbuch Zeningers von 1482, verrathen ihren Ursprung aus Norddeutschland und:
Niederland oft durch Einzelheiten, auch durch Missverstündnisse. Letztere spielen über-
haupt in der alten Lexikographie eine ungeheuerliche Rolle, oft durch immer neue Miss-
geburten sich fortpflanzend und selbst die tüchtigsten Germanisten der Gegenwart irre-
leitend. Die rein oberdeutsche Mundart haben wir vorzüglich nach Würterbüchern des
16 Jh. eklektisch aufgzenommen. Die Mundartenkunde der früheren Zeit überhaupt
wird aus den bissher theils verschollenen, theils noch unbekannten Vocabularien, die
wir benutzten, manchen Vortheil ziehen. Selbst der, freilich oft verworrene, Wechsel
der Schreibung in den verschiedenen Redaetionen und Ausgaben einzelner Werke ist
in vielen Füllen nicht bloss von graphischem Interesse, sondern zeigt auch den wich-
tigeren Wechsel der Aussprache nach Zeit und Orte an.
Aus dem Vorstehenden ergeben sich einige weitere Zwecke unseres Glossars, zu-
nüchst die Ergünzung und eventuelle Berichtigung der vorhandenen mittellateinischen
und (m weiterem Sinne) deutschen Glossarien und Glossensammlungen. Namentlich den
künftigen Entdeckern und Bearbeitern der letzteren mag unser Werk als Hand-. und
Hülfs-wórterbuch dienen. Geringer.wird der Ertrag für die Kunde der romanischen
Sprachen ausfallen; viele mlt. Formen stammen aus Italien.
Eine Geschichte der latemisch-deutschen Lexikographie wollen wir nicht geben,
wol aber, wie schon bemerkt, Stoff und Andeutungen zur Lósung dieser wichtigen
Aufgabe. Dieser Wunsch veranlasste uns auch, hier und da. an sich werthlose Varian-
ten, ja blosse Druckfehler einzelner Ausgaben aufzunehmen, nur um letzteré zu kenn-
zeichnen, zumal wo solehe in bibliographischen Handbüchern nicht genannt sind.
Trotz der zahlreichen Ausgaben einzelner Vocabularien, die sich am Ende des 15 und
am Anfange des 16 Jh. in kurzen Fristen folgten, haben sich doch mehrere derselben
nur noch in einzelnen Exemplaren erhalten, vielleicht weil deren Zahl von Anfange
nur gering war.
Bekanntlich waren die alten Wórterbücher eigentliche Lexika und enthielten
somit eme Menge von Realien. Die Bildungsgeschichte des Mittelalters hat in ihnen
noch manche Nachlese zu halten. Sie spiegeln, wenn auch nicht im Zusammenhange,
die Weltanschauung, wie das Privatleben der Vorzeit ab. Chaotische Trimmer antiker
Geschichte, Sage und Naturkunde mischen sich mit neuen Errungenschaften der Er-
kenntniss und des Wahnes. "Thatsüchlicheren Werth haben ihre Mittheilungen über
Haushalt und Hausrath, Kleider und Kleiderstoffe, Gewerbe und Werkzeuge, Aemter
und Wirden, Gemeinwesen, Verkehr, Feste, Spiele u. s. w. der alten Gesellschaft. Eine
vollstindige Sammlung dieser Zeugnisse, sowie auch der bissher noch in Bibliotheken
und Privatbesitze verborgenen Sprachschiütze unserer Kategorie ist eine nur in einer
Reihe von Jahren und Folianten lósbare Aufeabe vieler verbündeten Krüfte. Wir müs-
sen uns bescheiden, einen Theil der Vorrathskammern zugünglicher gemacht und nicht
IX
unbetrüchtliche Proben ihres Inhaltes gegeben zu haben. Verháltnissmüssig am Reich-
liehsten stellten wir naturgeschichtliche Glossen zusammen, besonders Namen der Pflanzen,
demnüchst der Thiere, endlich auch der Minerahen, der Exrscheimungen am Himmel
und auf Erden, der Krankheiten und der Heilmittel. Eben hier reichen oft ülteste und
neueste Zeit einander die Hand, wie z. B. Pflanzennamen in Graffs Quellen und bei
Tabernamontanus, in den Glossen der Sumerlaten und im Nürnberger deutsch-lateini-
schen Würterbuche von 1482.
Wir werden der wechselseitigen Beziehungen unserer Quellen weiter unten im
Einzelnen gedenken; einige allgemeine Bemerkungen mógen hier ihre Stelle finden.
Suchen wir nach den Quellen der herwürts biss ms 16 Jh. reichenden Vocabu-
larien, so finden wir die ültesten schon in den Lustspieldichtern, Grammatikern und
einigen spüteren Schriftstellern Roms, sodann in einigen Kirchenviütern, und vorzüglich
in Isidor und seinen Glossatoren. Zwischen diesen und Papias, der mit seinem
durch griechischen und hebrüischen Woórterwirrwarr allmülheh angeschwollenen Vor-
rathe im 11 Jh. die Hauptgrundlage für die spiteren Lexikographen bildete, liegt eine
bunte Reihe von Mittelghnedern, deren Bedeutung für die naturwüchsige Latinitit von
neueren Sammlern, wie Mai u. A. oft weit überschützt wurde. Hiüufiger, als Papias,
wird Uguceio (Hugutio, Hugwicio), der 200 Jahre spüter schrieb, in den Würter-
büchern des 15 Jh. eitiert, obgleich sie noch mehr auf Ioannes de Ianua fussen,
der sein. Werk aus jenen Beiden compilierte. Eine über 100 Jahre vor Papias aus
verwandten Quellen geschópfte Glossensammlung (angeblich) des Bischofs Salomon
(Salemon, Salamon) stiftet eine eigenthümliche Reihe lateinisch - deutscher Glossarien;
vgl u. a. Raumer Einwirkung des Christ. S. 128 ff. Mehr und minder gesondert stehn
die schon lange vor Papias entstandenen deutschen Glossen zu einzelnen Schriftstel-
lern und zur Bibel; sodann die naturwissenschaftlichen Glossarien und einige philo-
sophische, mitunter auch juristische und theologische.
Mit dem Ende des 14 Jh. kommt eine grosse Zahl neuer lateinisch gestalteter
Wórter von besonderem, oft humoristischem Geprüge zu dem alten Vorrathe, deren
Heimat, wenigstens theilweise, im den Niederlanden zu suchen ist. Sie wandern rhein-
aufwürts biss ms Elsass, um sich endlich durch den Druck mehr in den hochdeutsch
redenden Gebieten zu verbreiten. Ueber hundert Jahre spiter, wo schon die Herstel-
lung der Classicitiit aufdümmert und die griechisehe Sprache den deutschen Professo-
ren bekannter wird, erzeugen diese noch eiümal eine Brut neuer Würter.
Die Vocabularien des 15— 16 Jh. theilen sich in mehrere Gattungen und Arten.
Die zahlreichsten Arten der alphabetischen lateinisch-deutschén "Würterbiicher
sind die Vocabularii ex quo und die Gemmen (gemmae, gemmae gemmarum,
gemmulae) Die ersteren erschienen in vielen Redactionen, die uns theils in Hand-
schriften, theils in Drucken erhalten sind. Die spiter entstandenen Gemmen wurden
vermuthlieh in stürkeren Auflagen gedruckt, weichen aber viel weniger in der Anord-
nung von einander ab; dagegen zweigen sich ihre deutschen Mundarten von der rein
niederlindischen durch die rheinischen biss zur oberdeutschen ab. Am Oberrhein
folgten sich ihre Ausgaben zu Anfange des 16 Jh. in kurzen Zwischenrüumen. Eine
Verbindung dieser beiden Arten finden wir in unserer Nr. e Mehrere lateinisch-
deutsche Wórterbücher, namentlich unter den Mainzer Handschriften, gehüren nicht
zu den eigentlichen Voec. ex quo. Von allen diesen verschieden ist unsere Incunabel
DiErENBACH GnossaniUM eo
X
Nr. s, über deren Besonderheiten und anderweitige Berührungen wir unten berichten
werden.
Gegen Ende des 15 Jh. erscheint der alphabetische lateimiseh-deutsche, V ari-
loquus oder Vocabularius predicatorum (predicantium), von Joh. Melber de
Gerolezhofen nach den Vortrügen des Doctors und Predigers lodocus Eychman de
Calwe (Calw) in Heidelberg compilert (unsere Nr. es in schnell einander folgenden
Ausgaben, deren oberdeutsche Mundart bedeutend wechselt. Ihre Anordnung und sehr
reichliche deutsche Glossierung stellt sie als eme besondere Gattung dar.
Vielfach reicher an neulateimischen und an besonderen deutschen Wórtern, als die
vorstehenden Gattungen, sind die, ebenfalls alphabetischen, deutsch-lateinisehen Würter-
bücher (Vocc. theutonicum ante latinum) in zwei Hauptarten. Die hüufigste
(unsere Nr. :5) ist in mehreren Ausgaben vorhanden, in welchen eine Stufenleiter von
Missverstündnissen und Entstellungen auf eme uns unbekannte Urschrift deutet. Die
andre, sehr abweichende, Art kennen wir nur aus unsern Nrr. ?22 und z. Jene hat
rein niederdeutsche Sprache, letztere 1st Zeningers Woórterbueh von 1482, das mut
zwei gleichzeitig und ebenfalls in Nürnberg erschienenen lateinisch-deutschen Wórter-
büchern von Zeninger nicht nüher zusammenháüngt. Zu keimer dieser beiden Arten
gehóren einige niederlündisch-deutsche Wrterbücher, namentlich der mehr nieder-
rheinische Theutonista (unsere Nr. u:), dessen Vorrede lfuguicio (samt dem Ca-
tholicon) als Hauptquelle nennt.
Eine vierte Gattung sind die latemisch-deutschen Vocabularii rerum, nach
Kategorien geordnet, in welchen mitunter die erhaltene alphabetisehe Anordnung
einzelner Abschnitte auf Ursehriften unserer ersten Gattung deutet. Ihre verbreitetste
Art ist der im verschiedenen Ausgaben erhaltene von Wenceslaus Brack. lm
Uebrigen sind sie sehr mannigfaltiger Art, so dass wir die von uns benutzten nicht
schürfer gruppieren kónnen. Eigenthümliche Anordnung hat das, uns leider nicht zur
Hand gekommene, (1478?) bei Zainer zu Augsburg gedruckte Vocabularium latino-
germanieum de homine &c. in 62 articulos distributum. fol.
Besondere Gattungen bilden die schon erwühnten philosophischen und
naturwissenschaftlichen Glossarien.
Unsere gróstentheils beobachtete Beschrünkung auf lateinisch-deutsche Glossen
bedarf vielleicht einiger Rechtfertigungsgründe. Ei solcher liegt im der allgemeinen
Nothwendigkeit einer Besehrünkung auf dem fast schrankenlosen Gebiete. Ein andrer
in der Wichtigkeit und Verbreitung gerade desjenigen lateinischen Wortvorrathes, dessen
Glossierung durch lebende Landessprachen zum Bedürfnisse wurde. Eine Anzahl neu-
eee. oft sehr willkürlich gebildeter Wórter, durch welche einheimische über-
setzt und moderne Degníffe ausgedrückt wurden, gewannen in der lateinischen Ver-
kehrssprache der Mónche w. A. eim zeitweiliges bap So geschieht es, dass lateimische
und deutsche Wórter sich oft wechselseitig beleuchten, wozu denn unsere beiden Sprachen
gleichmiissig zugewandte 'Theilnahme kommt, die wir auch bei vielen Strebensgenossen
voraussetzen' dürfen. Endlich bestimmte uns der Umstand, dass der gróste Theil des
neuen oder wenig bekannten Stoffes, den wir mittheilen konnten, in zwiesprachigen
Wórterbiüchern niedergelegt war. :
Um diese sammelten sich die übrigen Bestandtheile unserer Arbeit. Da sich ihr
Hauptstock aus den Handschriften der Mainzer Bibliothek bildete, die uns ihr Hüter,
XI
Herr Dr. Külb, mit unschützbarer Güte zugünglich machte, so wiegt in unseren hoch-
deutschen Glossen die niederrheinische, dort vorzüglich vertretene, Mundart vor. Für
einen bedeutenden Theil der reiner hochdeutschen Vocabularien simd. wir der Verwal-
tung der hiesigen Bibliothek verpflichtet.
Wenn einerseits die Handschriften als die am Wenigsten bekannten Quellen
grüsseren Anspruch auf Beachtung haben, so dagegen die (überdiess oft gleich seltenen)
Druckschriften dureh die Wührung ihres Inhalts. Dieser erhült durch den Druck —
weniger durch genauere Prüfung vor dem Drucke — ein bestimmtes Geprüge; und
selbst der tollste Irrthum, der in Handschriften nur als Schuld des Sehreibers auftritt,
wird zur geschichtlich berechtigten "Thatsache, sobald er gleichlautend von so vielen
Zeugen verkündigt und fortgepflanzt, nóthigenfalls den Zuhórern auf den Schulbiünken
eingeblüut wird. So geht es ja auch in andern Gebieten des Wissens und des Glau-
bens — exempla sunt odiosa!
Schlüsslich bemerken wir noch, dass wir zur Geschichte der Etymologie nur
eine sparsame Auswahl aus der Menge vorhandener Curiosititen gegeben haben, be-
sonders wo die etymologische Deutung die lateinische Grundform umwandelt und die
deutsche Uebersetzung bestimmt.
—; Jd
Brevitatis et perspicacitatis causa eam in hoc libro inii rationem, quam futuram esse facilem
ad intelligendum neque ullum ambiguitati relieturam esse locum confidenter sperem. Nam in adnotandis
formis et lectionibus, quae voeabulo cuidam erant adserendae, syllabas pluribus communes non nisi posito co-
pulandi signo indicavi, ut non solum parcus essem spatii, sed etiam id efficerem, ut singulae vocabuli partes,
et quae immotae essent et quae possent mutari, facillime dignoscerentur. Ratio, quam scribae in libris
et manu scriptis et typis excusis, quos quasi fontes habuimus, ad indicandam singularum vocabuli eujus-
dam partium vel versiculorum continuationem inierunt, multo magis, quam nostra, ab usitatiori nostrae
aetatis differt oculosque offendit.
Quamquam mihi persuasum est, qui attento animo legat, eum facillime intellecturum esse, quid
indieent signa, tamen non alienum puto verba quaedam apponere, quibus explicentur.
Glossae, quae commatis inter se dirimuntur, aut ejusdem sunt dialecti a fronte indicatae aut
singulas voces vel saltem partes earum habent communes. Quales partes supplendas ac repetendas
linea simpliciter posita (-) significat; at duplex linea (-) indicat interrumpi versiculos. Si quis recte
intelligere velit, quo modo vocabula commatis dirempta inter se cohaereant, is animum attendat e.
g. ad v. bifores, ubi id vocabulum, quod praecedentia nullo posito commate excipit adjectiva ex
superioris Germaniae dialecto deprompta, substantivorum cum illis conjunctorum ineipit seriem;
item ad v. bidental, ubi ,en stede* ad tres quae sequuntur, ,dair* ad duas, quae hoc ipsum excipiunt
vocabulum, ,sleyt* ad duas quae praecedunt referenda sunt glossas. Multis in aliis locis ista ratio clarius
perspicitur. Nam si animum advortas ad v. elassis mox invenies omnes glossas, quae voci ,.der lut, com-
matis interpositis adscriptae sunt, ad ipsum verbum pertinere principio collocatum. Si post vocabulum,
signis ,o.« vel ,* quae significant sg, cum antecedenti conjunetum, comma ponitur, id documento
est, etiam quod sequitur vocabulum ad illud esse referendum; sin vero semicolon, inde concludendum
est vocabulum quod sequitur nullam eum antecedentibus habere conjunctionem. Si igitur animum ad-
vortas ad v. facere, vocabula ,machen* et. ,dun*, commate inter se disjuneta, conjungenda esse et ad facere
referenda facile intelliges. Nam si positum esset post machen semicolon, certe illa duo vocabula inter se
non eohaererent. Alius generis exemplum est exstirpare; hac enim in voce signum 7, quod inter ,ruoten*
€t ,wurzeln* intercedit, glossam wurzeln non nisi ad rnoten pertinere indicio est; nam si ruoten etiam ad
reliquas quae sequuntur glossas esset transferendum, haud dubie ommibus illud adjiciendum esset. Quae
dialecti (Ad. nd., similia) à fronte positae sunt significationes ad omnia vocabula vocabulorumve partes
referendae sunt, nisi quae puncto posito sejunguntur. Si fontes indicantur, ex quibus hausimus, his ipsis
dialecti, quibus usi sunt scriptores, satis declarantur. Cui vero dialecto adseribenda sint voeabula eorumque
XII
formae indicare non omisimus, nisi per se pateat. Cf. machen et maken, quorum alterum est dialecti in superiore
Germaniae usitatae, alterum dialecti, qua incolae inferioris Germaniae loquuntur. Pari modo exitus .schafft. et
-scap, lich, -liken inter se discrepant. Exitus -lich, qui est dialecti superioris Germaniae, etiam in libris dialecto
inferioris Germaniae conseriptis (cf. Nr. 11), invenitur ob eamque «causam interdum ad vocabulorum
stirpes, quae sunt dialecti inferioris Germaniae propriae, referatur necesse est. Quos nominavi exitus
in textu distinxi, sed de consonantibus, a quibus vocabula incipiunt (e. gr. s et f in dialecto superioris
Germaniae, z etv in dialecto inferioris Germaniae), conjunctim tractavi, unde factum esse puto, ut quae
disserui faeilius possint perspici. Fontes Nrr. 14 et i2», quibus dialecti superioris et inferioris Germaniae
maxime miscentur, ambabus rubrieis adscripsi.
Ab initio libri fontes, ex quibus hausimus, numeris et signis diligentissime indicandos esse pu-
tavi; in posteriore vero ejus parte eos apponere omisi, nisi adnotandae essent formae, ad quas legen-
tium animos advortendos esse censui. Unde factum est, ut quae,in textu sunt posita facilius et com-
modius possint legi. Signa et numeri, quibus fontes indicavi, ad ommia quae praecedunt referenda sunt
voeabula eorumque partes, nisi punctis positis intercipitur eorum series. Sed si adnotavimus dialectum,
illa signa ad ea tantum vocabula vel partes pertinent, quae signis ,o.4 vel ,7* inter se conjuncta sunt.
Vocabula Germanica, quorum fontes non indicavimus, sunt saeculi quinti et decimi aut temporis proxime
antecedentis vel sequentis. Quae eorum ex dialecto inferioris Germaniae desumpta sunt, ea libris manu
scriptis, qui Moguntiae asservantur, debemus. Eandem vim habent et signa ,,&c.* et ,,s/m.*, quibus post
fontes veterrimae superioris Germaniae dialecti (ahd.) citatos non nisi vocabula et formae ejusdem dialecti
subintelliguntur. 5i sola litera, à qua vocabulum quoddam incipit vel ejus pars, scripta est adposito
puncto, eandem, quam habet ab illa incipiens vocabulum proxime antecedens, intelligi cupiam formam.
Signum ,£* quod distinguendum est a signis ,Z. q.* — id quod, vocabula quae sequuntur aut esse
synonymorum loco aut ad vocem cui adposita sunt explicandum adjecta esse indicio est.
Ab ordine alphabetico solito nonnullis in locis recedere eo coaetus sum, quod in plurimis libris,
ex quibus vocabula medii aevi Latina desumpta sunt, literae, quibus vocabula exarantur, ipsique soni
variant: sed in quibusdam haud penitus mihi ipsi constare potui. Nam semper in mediis vocabulis
literae. eh et ph post e et p, in vocabulorum vero initio eh et k cum e, et ph cum f intermixtae inve-
niuntur. Pari modo rh et r, th et t€, i et y, e et a vel c, u et v, w et v bis juxta scriptum vel u in-
vieem se excipiunt. Sed ae et oe semper distinguuntur. Pro ti ante vocales posito, quod est in vocabulis
Latinis, in plurimis libris scriptis ei invenitur. Sed nos plerumque ti dedimus.
Nota ? signifieat plerumque er, interdum ir, ri, similia. Nota v indicaturi fuimus singulas prae-
fixi formas vor. ver-, vir, alias, quae non nisi causis quibusdam intercedentibus literis expressae sunt. In
libris typis excusis plerumque ver- scriptum est, at plurimi libri manu scripti nil nisi v- exhibent. Lite-
ram à duplici puncto supra seripto, quae in plurimis libris (aeque ac ü in Nrr. 3, 4) vocalem u a con-
sonante n discernit, ex codicibus in nostrum librum non transtulimus nisi ü et u inter se disjungenda
erant. In libro manu scripto 1 omnes voeales punctis et lineis supra scriptis ita sunt distincta, ut non
possit discerni, utrum soni simplices an pinguiores sint intelligendi.
Plurina seripturae compendia ac signa satis superque sunt nota. Cf, Ad., ahd., nd., nl., ags.. mlt.,
alia, quae posita sunt pro hoch-, althoch-, nieder-deutsch, niederlándisch, angelsáchsisch, mittellatemisch alus. Neque
quemque fugit, quam vim habeant signa mathematicis usitata. Signum : indicat vocabula, quae juxta
posita sunt, quandam inter se habere communitatem; at »« positum est, ut verborum formae et signi-
ficationes inter se aut mixtae aut permutatae esse intelligantur, quod saepissime occurrit maximique
DE FONTIBUS.
Quae de fontibus, ex quibus hausi, dicenda esse viderentur, in prooemio exposui. Qua ratione
illi inter se aut cohaereant aut diserepent, testimonia et exempla indieabunt, qualia in pagina quaque
hujus libri inveniuntur. Majorem singulorum congruentiam sequentibus paginis designavi. In ponendis
numeris, quibus insigniti sunt libri, non potui sequi consilium quoddam, sed plurimos ortos esse casu putes.
Me majusculis usum esse ad significandos libros manu seriptos nondum editos facile invenies. Sed eosdem
adhibui i citandis libris typis exeusis ad indicandum eorum volumen, ex quo locos quosdam vel sin-
gula vocabula attuli. Signis ,&e.* et ,5im.* (similia, quum posita sunt post numeros, indicari volui eos
)
XIII
fontes, qui quoddam vineulo conjuncti sunt cum iis, quos numeri significant. In primis ,66 sc. legentium
animos advertet ad Vocabularios ex quo, ,,5 &«.* ad libros scriptos Moguntiae asservatos (in quibus maxime
memorabiles sunt 5, 6, 7), ,110 &.*^ ad Gemmas, quae insignitae sunt numeris 110, 132 et saepissime 6s.
Si quando dialectus, qua libri et manu scripti et typis exeusi utuntur, non adnotetur, eam esse propriam
superioris Germaniae putes.
a) DE LIBRIS MANU SCRIPTIS
(Nrr. 5—293 inveniuntur in bibliotheca, quae est urbis Moguntiae; adscripti sunt numeri, quos in illa habent libri.)
1. Vocabularius rerum 4^, quem scriptum esse primis saeculi 15 annis veri simile est. In praefixo
folio literis, qualis eodem tempore exarari solebant, est scriptum: , Vocabularius BA anto-
nius anneberger*. Missus est ad me ex urbe Monaco. Cognationem quandam cum eo prae
se ferunt 2, 1, 2, 3, 71, denique 3, 5^.
2. Vocabularius rerum Fol. anno 1429 scriptus, priore tempore Gissae in Nebeli bibliotheca asservatus. C£. i.
3. Vocabularius ex quo 4", cod. Nr. 136 sacrae Domus, quae est Francofurti, proprius. In primo folio
praeter complures versus lingua Latina compositos etiam hi leguntur:
Iusticia ist geslagent tot Castitas ist nyder geslagen
Veritas dy leydet grosse not Luxuria regniret in allen tagen
ffallaeia ist geporn Der (?) ist mit der werlde stat
ffides hat den streyt verlorn Thu mir gut ich thu dir quat
Pacieneia ist worden kalt. Hilf mir auff ich wirff dich nyder
Ira cordium (?) ist manickvalt. Er mich so schend ich dich wider.
Primum vocabulum estAaron, ultimum Zozima. Tum alio atramento aliaque manu scriptum est:
A. d. 1476 obiit dom. Michael Rotel predicator cubitensis capellanus fraterni-
atis publieus notarius. Orate pro anima ipsius. Et tandem pro domino
Wentzeslao Scherffan plebano in kungswird &c. Quod in hoc et sequenti folio super-
est spatii impletur nugis quibusdam Latina lingua conscriptis. Tamen in commemoranda anno-
nae caritate vel fame a. 1477 orta mentio fit illius Scherffan in kungsward villa. Dialectus
libri ita comparata est, ut more Saxonum vel Anglosaxonum liquidae literae transponantur.
Cognatus est ei 4.
Macer de herbis, Germanice, 12?. Quo in libro qui multis am latinis quam germanicis vel herba-
rum descriptionibus vel medicorum praeceptis auctus Francofurti ad Moenum mihi obtigit, latinis
herbarum nominibus, alia quidem ac librarii manu, saepius subjecta exstant vocabula bohemica;
in plagula 279 legitur: anno 1394 die 12 mensis nouembris.,
5. Vocabularius ex quo ,latino-germanicus Hugwiconis" 4?, nr. 314. Hic liber quem se possedisse pro-
fitetur Conradus Bernardi de Altauilla, cujus autem pars extrema in qua haec reperian-
tur verba: , Explicit vocabularius finitus et completus sub a. 1414 feria 6 post
festum s. luee per mosatulium (-ubum?) de maguncia*, prope eadem est ac libri 18,
— et rerum disponendarum ratione et multorum verborum formis ad libros ?1 et 22 proxime
videtur accedere.
5». Vocabularius rerum, uno quidem volumine trenes cum libro antecedente, sed tam rebus quas
continet quam literis quibus scriptus est ab eodem disjunctus, dum magnae cum libro 3 (cf. 1),
quaedam cum libro 17 ejus sunt similitudines. In membrana huic libro affixa haec verba legun-
tur: dem hoch geborná& fürstaBernhart vo gotes genadanMarggrauff zu badan
mina genedigà herr&. In nomine Dm. Amen. ; quorum terminatio -an eo notabilior esse
videtur, quod in ipso glossario nusquam occurrat; — in chartae linteae autem scidula inter
varios literarum duetus ad faciendum calami periculum temere exarátos reperitur annus 1420.
6. Vocabuiarius ex quo, 4^, nr. 305, scripsit Johannes firmaiss dewerstat a. 1440. ,Iste liber
pertinet ad domum s. michaelis prope magunciam ordinis Carthusien.^ In hoc
libello, eujus cognatio cum libris 74, 7e, 22 (23) multis in locis est conspicua, quum et magis in-
corrupta Superioris linguae puritas et distracta diaedam vocalium latitudo (a saepius pro e) et
vetusta. verborum scribendorum ratio (ht pro cht, à pro ij) jam in universum praevaleant, multo
*-
XIV
ij;
8.
9r
10.
11.
12.
majorem dialecti latitudinem exhibent ea quae vocabulum rubrieus sequuntur, ab alio quodam
atque antecedentia librario exscripta, cujus notae ft ef st aeque ae t et k vix ullo formarum
diserimine inter se differunt. Duae desunt plagulae.
Vocabularius ex quo, 4?, nr. 418, lepidis quidem compositisque literis sed mendosissime descriptus ;
desunt quae verbum Succentor sequebantur omnia, sieut nonnulla ex iis quae ad vocabula C et
S literis incipientia pertinent. Cf. 8, 18.
Vocabuiarius rerum, 4^, nr. 261, ,Vocabularius bonus MCCLX vocabularius,^ compositus ex diversis
glossariis vel nomina vel verba vel herbarum arborum avium vocabula in literas quaeque digesta
seorsum continentibus. Simillimus est librorum 9 et 155 (v. infra), ad quos liber 17 prope accedit;
— eum libris 7, 8», 90 (cf. 19) et :oo nostro libro non communia sunt nisi pauca quaedam ad
peculiarem ejus indolem ac naturam spectantia.
Vocabularius latino-zermanicus eodem volumine eum libro 8 conjunctus, sed diversis literis ab alio
quodam librario descriptus et additamentis per tertium quendam manu dispari adjectis locu-
pletatus. Quamvis reperiantur, quae huie libro cum libris 8 et ;:9 communia esse videantur,
tamen a reliquis omnibus longe distat, praesertim eo quod in ipso magis quam in ceteris Infe-
rioris Germaniae dialectus dedo qn Deesse nihil videtur, licet verbum Quassare omnium lega-
tur extremum.
Vocabularius rerum, 4^, nr. 322, libri 8 similis eo quod pariter atque ille ex separatis glossariis com-
positus est, dissimilis eo quod hae ejusdem partes non penitus singulae in literas sunt digestae.
Literarum quidem elegantia nitet, sed multae plagulae desunt, nonnullae reperiuntur dilaceratae.
Qui liber quamvis prioribus jam decimi quinti saeculi annis conscriptus esse videatur, tamen
quae in eo occurrunt vocabula germanica, incorruptam usque Superioris linguae indolem sme
ullo paene ut ita dieam Saxonicae dialecti colore et fuco prae se ferentia, jam pro pristina
vocalium quarundam simplicitate diphthongos ostendunt, sequentium temporum quasi incrementa.
Duae appendices (9 An. designatae) quae ad philosophicum genus glossariorum referendae sunt,
aeque ae liber ipse ex eodem libro primitivo ex quo Conradi Voeabularius (v. infr. 155) origi-
nem habent. Cf. 8 et 64.
Vocabularius latino-germanicus, 4^, nr. 248. Prooemii haec sunt verba: Ad pleniorem — inue-
nire. Liber ipse tribus partibus continetur: 1) Vocabulario latino-germanico in quo non pauca
latinorum vocabulorum glossis germanicis destituta.sunt; — quae verbum Piaeulum sequuntur
non eadem qua antecedentia manu exscripta sunt. 9) Vocabulario graeco-latino eujus vocabulis
Germanica nonnunquam subjecta sunt glossemata. 3) Vocabulario hebraico-latino. Totius libelli
extrema verba haec leguntur: Iste hib est frm cartusien sti michahelis prope mo-
gunceiam. Cf 19.
Lateinisch-niederdeutscher Vocabularius: glossarium Durs enda sub eodem tegumento cum libro
- 10 conglutinatum, sed ab alio atque hic librario exscriptum, padxpallido quidem atramento, idem-
que plagula una (Voluntas — Zea) destitutum, terminatur in his verbis: Explicit vocabula-
rius finitus vtilis et bonus a. d. 1420 &c. Redde me iohanni brumer qui me
scripsit a principio ad finem. Vocalium in hujus glossarii vocabulis germanicis adhibi-
tarum singularis ratio ad Batavicae (nl.), imprimis Belgicae linguae proprietates in libris 116 et
1:9 obvias prope accedit, magis autem Westfalicae dialeeti memoriam affert. Ceterum in hoc
nostro libro pariter atque in illis libri 23 partibus, quae a secundo quodam librario scriptae sunt,
acewrate distinguuntur syllabae vor- et ver, quae in reliquis libris manu scriptis plerumque uno
eodemque signo (yv) promiscue denotantur.
Vocabularius !atino-germanicus biblicus 4^, nr. 238, et ob praefationum congruentiam , et ob glossa-
rum Germanicarum haud infrequentem defectum et ob additum hebraico- depen Em prope.
compar est libro 10, perinde atque hie tam cum libro 13 similitudine quadam conjunctus, quam
a reliquis omnibus hujus generis Vocabulariis natura sua plane diversus. Voeabulis latinis apposi-
tae sunt syllabarum notae, sed una deest plagula ad verborum litera P incipientium seriem ) pertinens.
Libri 13 — 16 uno volumine (4?, nr. 280) comprehensi sunt.
13. Vocabularius latino-germanieus, non solum rerum ordine et vocabulorum scribendorum ratione in-
signis, sed propriam quoque et suam habens dialectum, quum glossarum germanicarum nonnullae
ex parte, plures omnibus numeris induerint Inferioris linguae formam et proprietatem. Accedunt
: j XV
1) Voeabularius hebraico-latinus iu quo inter alia reperitur Thessalonica. 2?) Vocabularius graeco-
latinus qui non modo vocabulis ut Bubuleus, vel formis ut Abba et verbo andros bis recepto
notabilis est, sed etiam eo quod vocabulis latinis interdum tam Inferioris quam Superioris dialecti
glossemata adjecta sunt et toti libello breve supplementum additum est. Cf. 12.
14 (142. Tres hujus libri partes priores (1— 3) continent latinae linguae nomina (— wulpes), verba
15.
16.
17.
18.
18b.
19.
20.
9
22.
(— wtor) et particulas (— Vtinam) glossis, ad linguam Inferiorem prope accedentibus (halb
nd.) passim instructa. Ad eundem librum pertinent 4) Vocabularius graeco-latinus. 5) Latinae
quaedam dissertationes ad artem grammaticam spectantes quas sequitur Graecismus. 6) Pla-
gula una in qua compositorum latinae linguae verborum nonnulla (Agere — Cingere) enumerata
ae Superioris dialeeti vocabulis ornata leguntur. Notarum 14t, 14? sqq. usus ad eas et scriptu-
rae et dialecti varietates referendus est, quae praecipue spectant ad verba in prioribus hujus
libri partibus explicata.
Voeabularius latino-germanieus, in quo res philosophieae tractantur (Abstraecio-—-Zelator); accedit ver-
borum legere et esse declinatio latino-germaniea.
Vocabuiarius rerum.
Vocabularius latino-Zermanicus 4", nr. 293. In prooemio (Certissime — promulgans) occurrunt
haee verba: incipit vocabularius nomine Hubrilugus taliter dictus eo quod
quidem dominus hermannus cappel de mulnhusen oriunduls &c. collegit. Desi-
derantur voeabulà Gnarus — Gratuitus. Cf. Db, 8, :s.
Vocabularius ex quo 4^, nr. 400; ultimum vocabulum est Zonifragium; nonnullae desunt plagulae,
extremae a diversis librariis scriptae sunt. Simillimum est hoe glossarium libri 5, sed quaedam
ejus sunt quoque similitudines cum libris 22 et 23, aliae cum libris 7 et 91.
Hujus libri cum antecedente uno eodemque volumine comprehensi hae sunt partes: 1) Verbarius
quo quidem latinae linguae verba recensentur, glossae germanicae (hd.) paucis tantum sub-
jiciuntur. 2) Vocabularius hebraico-latinus. 3) Vocabularius graeco-latinus (— totus), glossis
germanicis raro additis. 4) Dissertationes quaedam latinae in quibus de variis rebus maxi-
mam partem ad linguarum naturam spectantibus disputatur, perpauca tantum vocabula ger-
manica (hd.) reperiuntur.
Dictionarius latino-germanicus Fol, nr. 32. Aliquot plagulae desunt; glossis germanicis, quarum vero
non paucae desiderantur, crebro vocabulorum variationes in margine adscriptae sunt ab uno
eodemque librario, eujus quidem manu literae u et n accuratius quam in aliis libris manu
scriptis distinguuntur. Hic liber, cujus extremae plagulae subscriptum est nomen , Conradi
vffe^, non solum singulari sua latinorum verborum et primitivorum et derivatorum abun-
dantia, sed etiam eo insignis est quod ejus glossas ex Saxonicis libri 11 saepius sane perpe-
ram intellectis in linguam Superiorem conversas esse apparet, quam ob rem pariter atque hic
(11) cum libris 90, 8, 9 similitudine quadam cohaeret.
Vocabularius iatino-germanicus Fol, nr. 98. Maxime dolendum. est quod in hoc libro alteram tantum
copiosi cüjusdam atque discrepantis a-ceteris omnibus glossarli partem (b —2Z) reliquam habea-
mus, eujus insuper deest plagula extrema (inde a vocabulo Zio); librarius eodem signo denotat
literas v et o, miscet interdum c et t, pari modo scribit tt ac ct, et quibusdam Germaniae
regionibus magis familiarem confuso ore literas appellandi rationem secutus (cf. 49) pro cht
habet tht. Cf. 8, 9, es.
Vocabularius ex quo 4?, nr. 329. Ex plagulis, quibus quondam contimebatur hic liber et proprieta-
tum suarum et mendorum et emendationum abundantia notabilis, ducentae viginti novem su-
persunt, desiderantur sex; vocabula germaniea in eo obvia ad dialectum quinto decimo saeculo
in regionibus Inferiorem Mosam adjacentibus usitatam pertinere Monius demonstrat. Cf. 5, 18.
Vocabularius ex quo 4^, nr. 318, latino-saxonicus, excidens in vocabulum Valva; —- cf. 5, 6, 23; levior
etiam affinitas quam cum hoe extremo (23) ei est cum libro sequente (22»).
Glossarium saxonico-latinum in literas digestum quod, exiens in verba wuschen optare, a nonnullis
dissertationibus latinis exceptum et cum libro antecedente (22) comprehensum est uno eodem-
que involucro, cujus quidem parti interiori agglutinata est membrana tabulas Guntheri Swarz-
burgensis germanice (hd.) scriptas continens. In extrema totius libri plagula haec verba legun-
tur: Explicit vocabularius a. d. 1495. Cf. 92, 14, 141.
XVI
93, Vocabularius ex quo Fol., nr. 130, latino-saxonicus, maximam. partem magis emendate descriptus quam
liber ?2 quocum ceteroquin illi permulta eo usque sunt communia, ut hujus generis utriusque
libri locos alterius nota in opere nostro insignitos esse satis habuerimus; ceterum in hoc eodem
libro 93 postquam jam inde a vocabulo Propositio librarius alter manu sua a priore differens
scripturam continuaverit, inde a verbo Roboculentus tertium quendam multas formas, vel ex
parte vel penitus ad Superiorem dialectum referendas, adscripsisse haudquaquam silentio prae-
teribimus. Cf. 11. Una deest plagula; dissertationes aliquot latinae additae sunt libello, in
quo verba ,,est fratrum Carthusiensium prope Magunciam* alicubi reperiuntur.
34. Glossarii latino-saxonici herbarum vocabula continentis ejusdemque quantum conjeetare licet sae-
,
culo quarto decimo confeeti reliquiae in membrana exscriptae, quae ex libri eujusdam in ta-
bulario Darmstadiensi repositi tegumento exsecta nune in ejusdem urbis bibliotheca recondi-
tur. Cf. 4v.
35. Peramplus liber, prioribus ut mea fert opinio quinti decimi saeculi annis conscriptus, qui varias
doctrinae medicae partes encyclios quodammodo adumbrans multas res attentione mostra
maxime dignas continet, praesertim in copiosissimis quibusdam glossariis germanicis (, der
krutter somen wuürtzeln species vnd gum [gm] namen zü latin vnd tütsch noch dem alphabet ;
von den gelyden des menschen vnd zufellen etc., de accidentibus et infirmitatibus
hominum*^), quae singularem in modum non solum ad librum 93, sed etiam ad libros 74, 125,
Sum. ef 73, 143 proxime accedunt. Quem librum quum Francofurti ad Moenum mihi compara-
vissem quo tempore jam non multum abesset quin hoc nostrum opus prelum relinqueret, factum
est ut nisi in supplementis confecto operi post hac additis illum in rem meam convertere nus-
quam paene potuerim.
36. Liber mediam circiter decimi quinti saeculi partem scriptus, quo, quum non publici esset juris sed
res privata Francofurti ad Moenum reposita, sero demum, confestim scilicet a libro antece-
dente (25) uti mihi licuit. Germanicum continet glossarium herbarum nomina explicans, cui
varia adjecta sunt praecepta ad plantarum in arte medica adhibitarum usum spectantia; vo-
cabulorum formae quamvis ex parte sint valde mendosae, tamen persaepe notabilem in mo-
dum conspieuae rarorum quorundam verborum singularitati respondent quae in aliis quibus-
dam glossariorum nostrorum oceurrunt, maxime in Fols 47 et s5, z4 et Sum.
b) DE LIBRIS TYPIS EXSCRIPTIS
(nec non libris manu scriptis qui nuper typis excusi sunt).
1, 2, 3. Glossaria a. 1419, 1429, 1445, quae Schmellerus commemorat. Cf. 1.
4. Gllossaxim ex libro manu seripto a me editum (Mlt.-hd.-bóhm. Wórterbuch nach einer Handschrift
v. J. 1470. Frankfurt a. M. 1846).
5. Twingeri (qui interdum nomine suo inducitur ut apud Oberlinium) Glossaria a. 1399 et 1488, ine-
morata in Moni commentariis (Anz) 6, 210, 291 sqq.
e. Glossarium tripartitum ibid. p. 211 sqq.
. Repertorium canonici circiter annum 1437 conseriptum ibid. p. 218 sqq.
8 — 14.
Vocabularii ex quo saec. XV. ibid. p. 214—218 mr. 4*-*.
16—24. (liber 16 interdum 1—11:, sive 15— 20 distinctus est) Glossaria saec. XV ibid. 218 sqq. nrr. 45^,
D, 6 cum 17?» p. 339; p. 219—221 nrr. 7, 8 eum 9, 10, 12.
?5. Glossae ad quinti decimi saeculi initium referendae ibid. p. 221 sqq. nr. 13.
26 — 32.
Glossaria ibid. p. 338 sqq. nrr. 15, 18*», 19s»», 20, 21*», 22*», 23 cum 24, 25, 26.
35. Glossae saec. XIV ibid. p. 343 sqq. nr. 28".
34. Vocabularius auium saec. XIV ibid. p. 345 nr. 30.
35. Glossae saec. XV ibid. p. 344 nr. 928».
3e. Glossarium plantarum nomina continens ibid. p. 344 sq. nr.. 29.
3:—38. Glossae ibid. p. 346 sq. nr. 31*^, 32.
39— 44, Glossae saec. XV ibid. p. 48b sqq.-nrr. 33 — 91, 39.
45. Glossemata anno 1420 conscripta ibid. 3, 50 mr. 2.
4e. Glossarium saec. XIV ibid. 4, 231 sqq. nr. 1. . ,
XVII
47. Glossarium saec. XIII sive XIV, quo plantarum nomina Inferioris linguae vocabulis explicantur;
ibid. p. 239 sqq. Maxima ei est similitudo cum libris 24, 26, 14s, magna etiam cum libris oc,
Sum. V, ac cum libro s5 locis mendosis multfariam corrupto.
1s. Glossarium saec. XV ibid. 5» 234 sqq. nr. 14.
49. Vocabularius a. 1462 ibid. 7, 154 sqq. — in vocabulis Germanicis (hd.) ex dialecti proprietate (cf.
20) pro cht scribitur t vel tt.
5o3bed, Gllossaria saec. XIV et XV quibus plantarum nomina enumerantur ibid. p. 101 sqq. nrr. 19,
21, 22, 21.
51. Vocabularius ibid. p. 103 nr. 23.
522b. Glossae ibid. nrr. 24, 25.
53. Glossae ibid. sqq. nrr. 28, 29, 30.
54— 60. Glossaria saec. XV ibid. p. 247 sqq. 255 sqq. nrr. 32, 50— 59, 56, 60.
ei. Glossarium saec. XV ad Megenbergii librum pertinens ibid. p. 494 sqq.
e2, e3. Glossaria philosophica ibid. 5, 84, 464 sqq.
c43be, Braek, Vocabularius rerum. .. Fol. min. Jo. Lantz preposito in Hoffen ex bibliotheca Francof.
Lingu. lat. nr. 74. v. 4" min. a. 1495, qui meus est liber. .. Vocabularium archonium a. 1487. 4?
min. meum et ipsum, idemque a Schmellero usurpatum. Praeter has tres quas commemoravi,
alis quoque si occasio tulerit ejusdem libri editionibus usus sum. Singulae hujus libri iterum
iterumque retractati editiones, in quarum numero etiam liber 1:5 ducendus est, non leviter
inter se differunt. Non pauca huic libro sunt cum aliis communia, plurima cum glossariis
33 et :4, nonnulla etiam cum libro 9, quaedam denique cum libris ss, 110, 126, ad inferiorem
aetatem pertinentibus.
e». Variloquus (Vocabularius predicatorum etc.) In opus nostrum a nobis collatae sunt sex hujus libri
editiones, quarum tres in bibliotheca Francofurtensi reconditae (Lingu. lat. nrr. 1117, 1121'/»,
1198), tres autem meae sunt; — ad unam ommes et sunt forma quartanaria et ad ultima
quinti decimi saeculi decennia pertinent et in vocabulum Zona excidunt, excepta sola es5* (Bibl.
Francof. nr. 1117), quae verbum Zodiaeus habet extremum. Septima est ejusdem libri editio
quam licet ipsa nobis non obtigerit saepius tamen ex Schmelleri opere commemoravimus. Ceterum
im hoc libro es multa glossemata latina, in his maxime derivata a primitivis apud omnes per-
vulgatis leguntur vocabula, quae in reliquorum glossariorum nullo reperiuntur nisi in libro
manu scripto 20 qui quidem longe superioris quam hie noster est aetatis.
ee. Vocabularius ex quo 4", ex bibl. Frcf. Lingu. lat. nr. 1121?5, exiens in haee verba: finitum est
hoc opusculum per Cunradum zeninger ciuem Nurembergensem a.d. 1482. Quod
attinet tam ad annum quo emissum est, quam ad typographum (an libri auctorem eum ipsum
nescio) in cujus officina prelum subiit et ad splendidissimas quibus exscriptum est literarum
formas, libro :4 plane compar est hoe glossarium, quod si argumentum respexeris ab eodem
penitus est diversum neque multum distat a tralaticio genere glossariorum quae dicuntur Vo-
eabularii ex quo.
ev. Vocabularius ex quo Fol, s. l. et a.; hic liber eujus in Bibl. Frcf. (Lingu. lat. nr. 60) duo exsistunt
exempla, in vocabulum Zozimus utique excidentia, proxime accedit ad glossariorum 133, es et
76 similitudimem.
e». Vocabularius ex quo, Gemmula vocabulorum cum addito diligenter reuisa et emendata 4^, s. 1. et a. Bibl.
Fref. L. l. nr. 1115. Nomen suum possessor quidam anno 1521 inscripsit in hune Vocabula-
rium qui ut jam supra commemoravimus quasi medius est .,Gemmas* inter et ,Vocabularios
ex quo^, quum pro horum ,Proemio^ (Ex quo vocabularii etc.) illarum ostendat , Prolo-
gum^ (Superioribus diebus etc.) et tam primis verbis (A prepos. à. e. de von) quam voca-
bulo extremo (Zephirus) ab utroque glossariorum genere discrepet. Glossas germanicas (hd.)
in linguam Superiorem ex Inferiori esse conversas jam inde patet quod in iis permultae for-
mae Saxonicarum similes, nonnullae quoque prorsus Saxonicae occurrunt, magis perspicue
autem ex eo intelligi potest quod verba Saxonica perperam intellecta. frequentius etiam quam
in Gemmis reperiuntur in hoc nostro glossario, cujus ínsuper propria sunt aliquot mediae lati-
nitatis vocabula formarum singularitate notabilia neque in ullo alio libro nobis obvia. Cf. er.
e». Vocabularius ex quo 4^, s. |. e a. ibid. nr. 1119. Extremum vocabulum est Zozimus. Cf, 134.
Die eeNBACH. GrLossanriUM Wok
XVIII
;0. Voeabularius ex quo 4?, s. |. et a. ibid. nr. 1120. Ultima verba haec leguntur: Zozimus ;. viuax vel
inuidus (pro viuidus).
zi. Vocabularius rerum a. 1433. Monii Comm. (auz) 8, 248 sqq. Cf. 1.
7». Brunnfelss, Kreuterbuch contrafeyt Fol. Frcf. 1546.
75. Wósslin, Kreuterbueh, editio nova Fol. Frcf. 1533. Cf. 25.
74. Vocabularius theutonieus (theutonico-latinus) a. 1482 impressus Nurembergae per Cunradum Zeninger. 4?.-
Non dubium est quin hujus glossarii (de quo conferenda sunt non solum ea quae supra in
praefatione nostra exposuimus sed etiam quae ad librum ee sunt notata) auctor ad opus suum
conficiendum praesto habuerit libros et verborum copia abundantes et rerum varietate multi-
plices, ex parte etiam vetusta antiquitate insignes, in his praecipue, ut glossae germanicae
saepius perverse intellectae declarant, lexicon quoddam latino-saxonicum cujus aut ipsum
archetypum aut perantiquum aliquod exemplar in libro 22» nobis conservatum esse opinamur,
quasdam ejusdem fontis significationes neque in libris 22, 23 apparere ignorantes. Proxime
etiam ad librum nostrum accedunt latina et germanica plantarum nomina quae in libro ,Su-
merlaten* dicto enumerantur, tum libri »» et 7e; quodammodo cohaerent libri 4 et 75, nonnullis
in loeis quoque 6, 25, 26, 110, 143, 147, 153.
z52—e, Vocabularius incipiens teutonicum ante latinum 4^, s. |. et a. 4. liber meus, in cujus indice scripta
sunt verba: ad Bibliothecam in Anger; prooemium: , Quanquam in nonnullis — fa-
cillimum*; vocabulum primum est Aaron, ultimum Zwuder zwustaher. Ejusdem libri editio-
nes forma quartanaria sunt quae: sequuntur: ». Vocabularins primo ponens dictiones theutonicas &c.
Ein ordenliehe anzeygunge &c. Impr. Argentine per M. Hüpffuff a. d. 1515, eujus libri duo possideo
exempla. Singularis quaedam dialecti germanicae ratio cernitur tam in vocalibus permutatis
et in diphthongis quam in terminatione -lin pro -el ad formandas voces deminutivas adhibita;
e. et a. S. |. et a. Dibl. Fref, liber iisdem verbis inscriptus atque a. — e. s. |. et a. In univer-
sum' praecipue conferendi sunt libri z4 et 76, sed si glossarum germanicarum rationem duxeris,
libros 17, »s, 110. propinquiori interdum quam illos cognatione cum glossario nostro conjunctos
esse intelliges. Wi
,Vocabularius alphabeticus s. seripture authore.^ Haec verba inscripta leguntur in tergo glossarii
latino-germanici (Ss. l. ef a., 4? maj), quod, quondam ,ad bibliothecam Niedernalt-
aichensem*^ pertiens, nunc meum, multis rationibus notabile est et unicum. Index
typis exscriptus non. reperitur; prooemium inscriptione destitutum his verbis continetur :
Seripturarum fidelibus &e. Nos... Vocabularium ex diffusioribus maiorum
dogmatibus....secundum alphabeti ordinem abbreuiare multo labore stu-
duimus.... planas eorum significationes apposito vulgari theotonico de-
scripsimus &c..... benedicto. Ipsum glossarium incipit ab his verbis: ,,A, e» omnibus genti-
bus* &c.; extremum ejus vocabulum est Zorobabel. In glossis germamicis licet sine dubio prae-
valeat dialectus apud Superioris Germaniae gentes pervulgata, quippe ad cujus legem et in-
dolem tam distractam more antiquo vocalem uo et diphthongum ai pro magis usitata ei adhibitam
quam i et ie vocales ex nativa u vocalis permutatione corruptas atque asperiorem ch conso-
nantem saepius in nominum principiis positam referre debeamus, tamen una cum his omnibus
reperiuntur nonnulla quae regionum Inferiori Rheno adjacentium dialecto propria sunt, ut pas-
sim o pro ou (au) p pro pf, i pro ie. Literarum formae id habent eximium quod f separatur in
sz, k saepius in duas partes discinditur, punctis autem super prima literae linea scriptis
sive m sive in significatur. Conspicuorum typographi peccatorum tanta est copia, ut totus hie
liber plagularum de prelo nondum emendatarum quasi congeries esse videatur. Eadem frequentia
sed multo foedior depravatio verborum est et glossematum ab ipso scriptore perperam intel-
lectorum, quae signifieationibus suis ingeniosa quasi cum arte prorsus immutatis delectationem
quandam lectori afferre possunt. Omnia autem haee vitia prolixe compensantur egregiis hujus
libri thesauris quibus omnis quae in glossariis tam antiquissimis quam infimis condita inest
eruditionis et copia et farrago continetur, saepe superatur. Praesertim notabilis est hujus libri
propinqua cognatio cum prioribus lexieis Papianis et cum glossariis a Maio publicatis, in his
cum libro 129. Peculiari modo similes sunt etiam libri 6, 67, 4 et liber zs ob raras quae in eo
occurrant mediae latinitatis formas.
Yin
XIX
::. Glossarium saec. XV am. 1, 991 sqq.
:s. Glossarium Saxonieum saec. XV ibid. 1, 211 — 2.
:». Glossarium saec. XIII (?) ad Inferioris Rheni dialectum pertinens ibid. 3, 41 sqq. Cf. 8».
so. Glossae saec. XIV ibid. p. 50—951.
si. Glossae saec. XV ad Coloniam pertinentes ibid. 4, 951 sqq.
a2, Glossae Batavicae (nl) ex saec. XIV ibid. p. 254—95..
as. Glossarium Inferioris Rheni dialectum exhibens s. l. et a. ibid. 5, 983 sqq.; — liber sine dubita-
tione ad saec. XV referendus atque in Gemmarum numero ducendus.
s4. Superioris Germaniae glossae antiquae (ahd.) saec. XI ibid. p. 462 sqq.
s51b, Glossaria Saxoniea (nd.) saec. XV, apud Monium (Quellen 1, 282 sqq.). Cf. 4.
s&. Glossae antiquae (ahd.) apud Grafüum (Diutisca 2, 168 sqq.) et Monium (As 5, 229 sqq.).
si. Glossae antiquae (ahd.), quarum alias in Bibl. Francof. (873), alias in libro manu scripto Nori
bergensi (87^ cf. 146) reperi; — easdem ommes Weigandius nuper in lucem edidit in Hauptii
commentariis.
ss. Vocabularius Joannis Altenstaig Mindelhaimensis. üpus emendatum et denuo revisum. Expetitione Jo. hynman
de Oringaw additum est teutonicum. Hagenoviae 1516. Cf. e, 11e. Hic liber cujus auctor non
aliorum solum scrinia compilavit sed multa etiam suae ipsius diligentiae atque eruditionis signa
dedit, una cum libro e4 inferioribus libris »1, 111, 126 et Basypodio rerum suarum copiam ac
materiam videtur praebuisse; latinorum maxime vocabulorum formis et singularitate cognatus
est libro 125. In praefatione jam anno 1508 conscripta libri auctor fontes ex quibus hauserit
nisi latinos non commemorat.
a». Glossarium Batavicum (nl) saec. XV apud Monium (Anz) 6, 439 sqq.
9». Glossae Batavieae (nl) saec. XV ibid. 446—71.
91. Vocabula rerum ex prómptuario Jo. Piniciani. Auguste 1521. Prope accedit liber 111. Cf. ss.
9». Glossarium saec. XVI plantarum nomina Inferioris Rheni dialecto explicans 4uz. 6, 448. Vocalium
in vocabulis Germanicis adhibitarum ratione simile est libri 11.
:9s. Voeabularius optimus, ed. Waekernagel. Cf. 25, o4, 4, 75.
943», Glossae Anglosaxonicae An. 7, 132 sqq. 8, 2398 sqq. Mone's Quellen 1, 310 sqq. (949. 329 sqq.
(940). Cf. 136, 145, Haupt V.
95. Glossaria quaedam saec. XIII ax 8, 393 sqq.
»&. Glossarium in quo plantarum nomina vocabulis ad linguam Saxonicam prope accedentibus (halb
nd.) explicantur ibid. p. 401 sqq. Cf. 47, 14».
oz. Glossarium saec. XV ad Inferiorem. Rhenum pertinens (5teutonice^) apud Monium (Quellen 1,
300 sqq.) qui non recte intellexit notam v sive " super litera u positam, quippe quae sicut in
aliis libris manu scriptis alia hujus modi signa vel puncta non est nisi u literae accuratius a
litera n discernendae.
ss. Glossae saec. XIV Inferioris Rheni dialectum exbibentes ibid. p. 299 sqq.
99. Glossarium Batavieum (nl) saec. XIV apud Graffium (Diut. 2, 196 sqq. Horae belgicae VII nr. 1).
109. Glossarium saec. XIII sive XIV, in Sancti Floriani ecclesia reconditum (Wien. Jbb. Anz. Nr. 41); iu
vocabulis germamnicis dialecti Saxonicae indoles passim apparet. Cf. 8.
1:01. Glossarium quo plantarum nomina enumerantur, Tigurii asservatum, apud Graffium Diut. 2, 273 sqq.
102—4. Glossaria Superioris linguae antiqua (ahd.) Aw 4, 98 — 96. 1, 588 sqq. Cf. 141.
1:05. Glossemata saec. XII et XIV, quibus plantarum nomina recensentur ibid. 8, 94 sqq. nrr. 4 — 6.
106—$. Glossaria Batavica (nl.) in Horis belgicis VII, nrr. 2— 4.
o». Glossarium Saxonicum (nd.) ibid. nr. 5.
110 (11025 sqq.) Gemma Gemmarum, variis editionibus forma quartanaria, in his: per Jo. Schonssperger im
Augusía vrbe 1512; Argentine in edibus zum íhiergarten per Renatum Beck 1513; per Wilh. Schaíi-
ner in Lor 1514; per Jo. Knoblauch in vrbe Agentinem. (sic) 4948. Cf. o4 v4, 75, 122, 134. Quae
eum libro ss communia sunt nostro ex libro e: quasi communi utriusque glossarii fonte de-
fluxisse videntur, si quidem Altenstaigium superiori quadam Gemma non usum esse velis. In
ipso Gemmarum numero habendi sunt libri s», 1:2, ex parte etiam 6s et 109; si Vocabularios
ex quo typis exseriptos respieimus, librum quoque 1:34 cum hoc mostro (1:10) arctiori. quodam
neque fortuito cognationis vinculo conjunctum esse constat.
i1. Nomenclatura rerum domesticarum Norimb. apud Fr. Peypus 1530. 12»». Cf. o:.
112. Nie. Frischlini Nomenclator trilinguis 4 ed. Fref. 1603. 89, Cf. 1:5. i
i5. M. Rulandi Dictionariolum &c. Aug. Vind. excud. M. Manger 13586. 8?, Rerum materiae partem quandam
hic liber praebuisse videtur libro antecedenti (112) cujus quidem mendis valde crebris im libro
1 medela affertur.
14. Thesaurus eruditionis a. Bas. Fabro Sorano. Hainae 1587. Fol.
us. Helfr. Emmelii Nomenelator quadrilinguis. Basil. 1592. 8?. Cf. 113.
116. H. Iunii Nomenclator. Edd. 2. 3. Antwerp. 1577. 1538. 89, Cf. 12s.
15. Glossae Florentinae (ahd.) piu. 2, 231 sqq.
115. Glossae Saxonicae antiquae (alts.) ibid. p. 192 sqq.
1193», Glossae Engelbergicae et Rhenaviae antiquae (ahd.) apud Hauptium (maus 3, 1938 $qQq.); quarum
magna est cum libris 120 et 121, minor cum libro Sum. 1 &c. propinquitas.
2e. Glossae Pragenses antiquae (ahd.) ibid. p. 468 sqq.
131. Glossarium in monasterio Admontensi repertum ibid. p. 368 sqq.
12. Glossaire roman latin du 15 siecle de la bibliothéque de Lille par E. Gachet. Brux. 1846. 8
125. Hermanni Torrentini Elucidarius, impr. Argentine per Io. Knoblauch 1518. 49, Cf e«.
1:4. Castelli Lexicon medicum ed. n. Genevae 1746. 4*.
15. Vocabulorum rerum promptarium a Baldassare Trocho Ascaniense....congestum &€., et vernaculo inte-
rioris (pro inferioris?) Germanie apposito affabre concimnatum. — Lipsiae ex off. Melehiaris Lottheri
1917. 4?, Dispertitus in scrinia et nidos hie Vocabularius rerum, — qui a reliquis omnibus
excepto solo libro 25 plane diversus est, — quamvis in incorrupta latinitatis suae puritate
auctorem maxime gloriari non solum ex verbis: , Omnia ex classicis et sine super-
stitione*^ in 1pso indice obviis sed etiam ex prooemio vane dictis turgente satis intelligi
possit, tamen ipse veterem ac tralaticiam semibarbararum mediae latinitatis formarum farra-
ginem haud exiguo eumulo auxit. Vocabula germaniea quae proprie Superioris sunt linguae
ad Inferioris dialecti rationem et naturam multifariam delabuntur.
16. Lexieon trilingue ex thesauro R. Stephani et dietionario Jo. Frisii. Argentorati exe. Th. Rihelius 1590. Fol.
Prooemium scripsit Jo. Sturmius, librum ipsum confecerunt Helfericus-Emmelius (cf. 1:15) et D. Schel-
ling, qui in locum Helvetieae quae apud Erisium reperiebatur ,puram dialectum/* substi-
tuerunt. Maximam partem cum nostro libro convenit voce. a. 1618, passim etiam liber e4 cujus
quidem cognatio nescio an eo contineatur quod ex ipso tanquam fonte suo glossarii nostri
auctores hauserint.
127. Glossae Schlettstadienses antiquae (ahd.) apud maup: v.
1:s. A. Calepini dictionarium XI linguarum. n. ed. Basil. s. a. Fol. quod plurima habet communia eum libro 1:6.
129. Glossarium ex Maji Class. aut. t. VIII, quod Hildebrandius (nr. 142) duodecimo saeculo vindicat. Cf. ve.
13e. Glossae antiquae ed. Hoffmann (Hoffmann's ahd. Glossen) Berol. 1826. 4^.
1312», (Glossae Bonnenses et Zwetlenses saec. XI, Sig Hoffmannium (nr. 130; cf. Gerbert Iter Germanicum
p. 109 sq.).
135, Gemma gemmarum de nouo iterum emendata cum multis additionibus, impr. Colonie per Martia de
werdena prope domum consulatus in vico burgensi vel die burgerstraes commorantem a. d. 1507
feria 4 post. f. assumpt. Marie 4?. Vocabula latina sunt eadem ac libri 1:10, Germanica autem
plerumque ad Coloniensem dialectum pertinent, interdum propius ad Bategts linguae puri-
tatem accedunt (reiner nl); ef. 14z. Hujus et insequentis glossarii usum debeo Bibliothecae
Gymnasii Budingensis.
1:5. Vecabularius ex quo, impr. in eltuil a. 1472 die Gregorii, Formae Gerndhond ad dialecti secundum
Rhenum Inferiorem pervulgatae indolem inclinantes, tam singulari sua vocalium ratione quam
eo insignes sunt quod crebrius etiam quam in aliis Vocabulariis ex quo (hd.) vocalis e ex-
tremis verbis vitiose adjungitur. Cf. ez. Primam hujus libri editionem, anno 1469 emissam,
qua Grimmii fratres in elaborando illo nostrae linguae glossario magno usi sunt, equidem in
rem meam converti una eum inferiori ejusdem lib»i editione (a. 1411, nrIr. 151— 2), cujus re-
liquias quasdam (v. ifr.) jam prius ad opus conficiendum contuleram.
1:34. Vocabularius ex quo s. l. et a. 4?, liber meus, ab iisdem prope verbis incipiens, in eadem fere ex-
cidens ac Vocabularius es, quocum non pauca neque levia, si glossematum quoque germanico-
135.
XXI
rum respectum habueris, ei communia esse intelliges, quibus ab omnibus aliis sui generis
glossariis differat; nihilo minus tamen hie liber (134) non solum multa habet sua et propria, in
his id quod vocales prope in omnibus quibus permutandae fuerint vocibus revera sunt permutatae
(Durchführung der meisten Umlaute), sed etiam singulares quasdam libri ::10 similitudines.
Th. Golii 0nomasticon. Argentor. 1582. 8".
iseabe, Fr. Oehler, Zur Literatur der Glossen, quae dissertatio (v. Archiv für Philologie 1847) glossaria quae-
137.
138
"199:
140.
141.
42.
143.
144.
145.
146.
147.
48.
149.
150.
151.
152.
154.
155.
dam latina continet glossis anglosaxonicis ex parte ornata. Cf. sa, 145.
Haec nota ubi reperitur Gesneri opera designat (ef. 140, 144).
(forte occurrens) idem liber ae signo 14» notatus.
Glossarium a Maio publicatum (Class. auct. VI).
Gesneri opera Fol: Thierbuch von Gesner, teutsch von Forer. Heidelb. 1606. Vogelbuch, teutsch von
Heusslein. Erkf. 1600. Schlangenbueh, vermehrt durch J. Carronum, Heid. 1603.
Salemonis Glosse s. l. et a., Fol. Huc. pertinent libri 104, 130, 131, $um. 1. Multa eademque necessaria
desiderantur in iis quae Graffius ex his glossis excerpsit.
Glossarium latinum bibliothecae Parisinae saec. IX. ed. Hildebrand. Goett. 1854. 8^.
J. Theodori Tabernemontani new vollkommen Kráuterbuch, vormahls durch Casp. Bavhinum gebesseret,
jetzt wiederumb ....durch Hieron. Bavhinum. Basel 1694. Fol. cf. 25.
Gesners Namenbuch aller Erdgewachsen, catalogus plantarum. Tiguri apud Froschouerum 1542, 4^.
Glossarium latinum, ad undecimum ut opinor saeculum pertinens idemque glossis aliquot anglo-
saxonicis instructum; ,e ms. monasterii Werthinensis ad Ruram* edid. Beycks in
libello Monasteriensi. Prope accedit ad librum 136*.
Libellus quo herbarum nomina exponuntur, ad XIV sive XV saeculum referendus, in Musei Ger-
mamnici libris manu scriptis (nr. 2963) Noribergae reconditus, typis exscriptus et in lucem
editus Aus 1854 nr. 11, opus idem ac liber s:^ a quo non differt nisi eo quod ipsi edendo
Frommannus, Fr. Rothius praefuit illi.
Theutonista of Duytschlender van Gherard van der Schueren, uitg. door Boonzajer, met voorr. van Clignett.
Lugdun. Batav. 1804. 4^, Hie liber eujus voeabula Germanica dialecti sunt Clevensis, anno
1475 primum editus est. Si libros respicimus quibuseum cohaeret, primo loco loannem de Ianua
commemorandum esse arbitramur, quippe quem copiosissime transscripserit Gherardus; deinde
propinqua cognatione cum mostro libro etiam conjunetum est lexicon quoddam latino - italicum
quod Ducangius quoque in rem suam convertit; nonnulla denique cum libris 11 et 1:2» ei sunt
communia.
J. Graffii glossarium, a Jaeekio (,Alphabete* fasc. I. Lips. Baumg. 1833) emissum, quod nonnulla
habet communia eum quibusdam ex libris manu scriptis in Bibl. Mogunt. asservatis.
Trunca quaedam ex glossario latino-germanieo (hd.) Romae reposito (An. N. Folge 2, 9); prope
accedit liber 4:, nec longe abest liber 96.
Lexicon rei herbariae trilingue, per Davidem Kyberum Argentinensem. Arg. apud Vuend. Richelium 1553.
Vocabularius ex quo 4? ex Dibl. Duc. Gothana. Inter omnes Vocabularios ex quo qui typis exscripti
ad nostram aetatem pervenerint hune librum esse antiquissimum statuit Fr. Jacobsius, quum
in eo haec verba inscriberet: , Expressum ex vocabulario Guttenbergiano. 1469.
49.« Cf, 133.
Vocabularius ex quo per Nycolaum Bechtermuntze in Eltuil a. d. 1477. 4^ ex eadem Bibl. Goth. (de
quibusdam ejusdem libri reliquiis v. infra).
. Merbarius Patauie impressus a. 1489. 4" (cf. Panzeri Ann. typ. II 361, 6) ex Bibl. Duc. Goth. Com-
pluribus in loeis Saxoniea quaedam verba in margine adscripta exstant; item Saxonica est
sententia ,uppe truuwe ik buwe, untruuwe ik schuuwe*^, quam in libri indice posse-
sor quidam inscripsit. Quaedam ei communia sunt cum libris 74 et 143.
Glossae Fragenses antiquae (ahd.) ad Prudentium explanandum conscriptae, apud Hauptium (Zeit-
schrift X).
Glossarium ad illustrandos saeculorum XH, XIII, XIV seriptores compositum a M. Hoffmann ct G.
Waekernagel (Hoffmann's Fundgruben Bresl. 1830), glossas continens praecipue Conradi de Hein-
richowe, deinde Nicolai de Cosla. Cf. 9.
XXII
Notarum quibus praeterea in hoc opere nostro sumus usi hae potissimum sunt quae explica-
tione quadam egere videantur:
Ag. Agricola de re metallica. Basil. 1556. Fol. :
Aw. Anzeiger für die Kunde des deutschen Mittelalters (auctoribus Aufsessio, Monio, aliis).
sw. Mhd. Wérterbuch nach Benecke von W. Müller. Lpze. 1854 ff. gr. 89. ?
sr. Breuiloquus vocabularius 1478 Fol. glossis quibusdam germanicis ornatus.
sr. wi. Versuch eimes bremisch-niedersáchsischen Würterbuchs. Bremen 1768. 8^.
cam. Catholicon ed. a Ioanne de lanua. Fol. Nuremb. 1483.
pas. Dasypodii dictionarium, impr. per Rihelium. Argentorati 1587. 8" cf. Gr. ww. (v. infra) XX sqq.
Das. eatb. (quem librum raro tantum memoravimus) DBasypodius catholicus i. e. dietionarium latino-zerma-
nico-polonicum &c. Dantisci 1642. 4".
. Diez. nz. we. Etymol. Worterbuch der romanischen Sprachen von Diez. Bonn 1853. 8^.
s . Friscl, teutsch-lat. (und lat.-t.) Wórterbuch. Berlin 1741. 4^.
rs, ru. PFrisii dietionarium, quem librum crebrius quam ex editione prima (Tiguri 1541, F ol. induxi-
mus ex ea quae inscripta est Dietionarium bilingue (ed. Suicerus, Tiguri 1696, 8"), interdum
etiam ex editione Coloniensi a. 1817. Testimonio sunt quodam modo inferiores hae editiones,
quamdiu vigor em et auctoritatem retinuerint pr isca multa germanicae linguae vocabula quorum
copia etiam apud Pictorium integra et illibata reperitur. Cf. 126.
cr. Ahd, Sprachschatz von Graff. Berlin 1834.
ci. Aeir. Glossarium Aelfredi anglosaxonicum, quod ex libro insequente ad opus meum contuli.
Gi. m. Glossarium manuale ad scriptores mediae et infimae latinitatis. Halae 1782. 8^ (Ducangii Glossarium
ab Adelungio retractatum).
Goth. Witb., Gth. wb. Vergleichendes Worterbuch der gothischen Sprache von L. Diefenbach. Erkf. 1851 ff. S.
. Gbr. Grimm (6x. Grammatik, wi. Wórterbuch).
Haupt, Hp. Haupts Zeitschrift.
He». Thesaurus &c. Henischij Aug. Vind. 1616. Fol. cf. cr. wo. XXL
xi. Kirsehii Cornvcopiae. gr. 89. xi». ed. 3. Norib. 1723 (ed. 1 a. 1713), xi». ed. n. Aug. Vind. 1796 qui liber
ob uberrimam qua abundat rerum copiam nomine suo sane dignissimus est.
xi. C. Kiliani Dufflei Dictionarium tevtonico-latinum cur. Hasselto. 2 voll. Traj. Bat. 1777. 4?.
Megiser. Thesaurus polyslottus... ab Hier. Megisero. Ercf. 1603. 8", liber quem raro tantum citavimus.
Mss. moz. Codices manu scripti qui in Bibliotheca Moguntiaca asservantur.
Natur», Maturbuch etc. verteutscht durch Conradum Mengenberger. Franckenfurt bei Egenolff. 1540. Fol.
Nm». Állg. Polyglottenlexicon der Naturgeschichte von Nemnich. 4 Dde. Hamb. 1793. 4^.
o». Seherzii Glossarium Germanicum medii aevi ed. Oberlinus. 2 voll. Arg. 1781. Fol.
rap. Papias, praesertim hujus scriptoris editio anno 1485 Fol emissa (impr. Venetiis per Andream de Bo-
netis de Papia) qua quidem Bucangius et Adelungius perraro, si unquam, usi sunt.
rie. (Pietorius). Die teütsch spraach u. s. w. durch Josua Maaler. Zürich 1561. gr. 8?.
pop. (liber paucis in locis commemoratus) Popowitsch, Versuch einer Vereinisung der Mundarten von :
Teutschland u. s. w. Wien 1780. 8?.
. Bayerisches Worterhueh von Sehmeller. 5tuttg. 1827. 8^.
"Sum. Hoffmann's Sumerlaten; cf. 25, 26, 47, 119, 141.
Voce. ex quo. Votabularii ex quo qui typis exsceripti sunt.
Voc. a. 1477. Vocabularii ex quo impressi per Nicolaum Bechtermynze in Eltuil 1477, qui iiteger asservatur
in Biblioth. Duecali Gothana (cf. 123, 152), reliquiae quaedam in Heumanni opusculis p. 455 publi-
catae eaedemque ab Adelungio quoque ad Glossarium: manuale collatae.
Voce. a, 16185. W. Sehonslederi Promptuarium Erant alis; quod ex Sehmelleri opere in rem meam
converti. Cf. 196.
Voe. Ham». Glossaria quaedam Saxonica a Sfaphorstio in lucem edita (Hamburg. Kireheng. 1 5, 350: »
wa. Würterbuch der der deutschen Synonymen von Weigand. Mainz 1843 ff. S^.
Zews, Glossemata latino-celtica quae im Zeussii Grammatica Celtica, reperiuntur.
ziem. Mittelhochdeutsches Wüórterbuch von Ziemann. Quedl. 1838. gr. 8?.
ABA
A, ab (V. sine) hd. von, 7 ane (18).
nd. van. & do von; ab von (4).
Aalma v. Alma.
Aaron ist gewesen ein bruder moysi
des propheten (75).
*Aba v. Abba.
*Abaces v. Abacus.
*Abacia v. Abbatia.
A-, ab-bacinare (cf. ?tal. abbagliare?
Dz. Wtb. 384) blenden (ki.).
Abaetor (auch altengl.;afrz. abacteur ;
j. fur pecorum t armentorum; abige-s 4
-us qq. cf. 64) hd. kue- (3), ku-, kü- dip;
kw diep szm., koe dyp (12), viehe diep
(59); rauber (64).
Abaetus pic. s. (7. fug-, separ-, abl-atus)
Ad. geteylt, vertriben sim. enweg-getry-
Ry -rybung (68). wechdryuynghe (83,
132).
Abaeue nomen prophete 4. amplexans
t luctator (Br.). umbgryffer, ringer (19).
Abacus credentz (64). cr.-tisch (91 &e.).
rechen-t. (111), -banck (75 wMrg.) eyn
entwerff tafel (48 s/m.). ein t. o. schypher-,
eck- (110 varr.) -stein dar vff man schribt
o. malet (110), scribet aber (wetteraau. 2. q.
oder) malet (69 Mrg.). tafel of vier- (132),
tauvel of veyr- (83) -kant steyn. anricht
(15 Mrg.). puch- (Agr.), boch- (112) -banck
(metallorum). bune (Agr.). meetroide (147).
abaces 2. mensa plana ; abaxcis ?. plana-
tura (16).
* Abad-era (22), -ir (cf. adera v. adria)
i. petra, en sten (22); gr. badelion (Pap.
aus BatvuXoc).
*Abaga v. Abasa.
* Abagies (cf. abiges &c.) vichdiep (74).
*Abaia v. Abasa.
Abali-enare, -genare (9, 76) vervrem-
den (132). Ad. güt, gut, gutt vor brenhen
? entfrimden (5), ent-fremden, -frómden,
-pfrómden, -phermden (3), -phmden (s?c 1),
enphrummen £ abzyechen s?m., vol verren
(1€), v-bringen (16), -bergen, -endern,
-faren (9, 76). ent-vern, -wenden ader
DiereNBACcH. GrossaniUM.
A
ABA
ezubrengen (17). vor-bringen, -forn (18).
verenderen (68). gült (szc) erphremden
(16). nd. gud van henden bringen edder
vorvernen (23), vor-br. e. -wernen (22).
Abali-enatus, -genatus, -enigenatus
(59 »« alienigena) ge-verret (13), -frem-
det (V, 9, 13), -fremmit o. -wirret (sic 8).
abge-virt (3), -furt (4). ent-fremdet, -want
(17). gar enpfremt (19). ein fromder (59).
Abalieno (unfersch. von -are) von ey
ander ader von ey fremden (11).
*Abaligena-re, -tus v. Abaliena-re,
-tus.
* Aballa v. Abolla.
Abamita, abauita (6A soror au? 4),
abbauita (3) hd. eyns alt-, elder-(4) -va-
ters swester. eynef) eldern sw. (3). ein
alde vaders suster (132).
Abante hd. vor (6); zu-vor, -vorn (3,
18); vorhyn (68). nd. tho-voren, -vorn.
*Abaraces pl. matzen (Ki?. Mrg.).
Abareere, 7 abhorteri (untersch. von
abhor-tari, -rere 4) weg twingen (8, 9, 4).
enweg swingen (1*7).
Abas v. Abbas.
Aba-sa, -ga, -ia &oc. (142 q. v.),-SO,
-sus (141) 4. in-fima (76, 136), -firma
(136, Gl. Aelfr; Br), -fama (142), -famia
(141) domus. kranck huys sonder guet fun-
dament (141).
Abasso (ab asso) von dé gebradé 7
(à basso) von dé dieffe (17).
* Abaston v. Abeston.
Abastra (; folia vitis Gl. m., cf. ab-
resta) wyngarts-, Mrg. reben- (68), feigen-
(Ki. -bletter. wyngartz bladen (82).
*Abasus v. Abasa.
* Abata v. Aluta.
Abatis v. Abbatis.
Abauia gro) an (91). mynes alde moe-
ders moeder (132).
*Abauita v. Abamita.
Abauus myns ayns anne (0). mines
anen eyne (289) m. a. £ (sc) eni (285),
eney (289) meinf) alt (69 Mrg), mynef
ABB
alten (110 sm.) vatters vatter o. ,Vrhene.
aluatter vrenlyn, Mrg. her (68). vr-áni (209),
-anher (70 &e.) -àle (113). eyn alt elder
vater (16). grof ene (91).
Abau- us 7 -à mines enis enin (10).
m. vatter v. o. müter m. (59).
*Abaxcis (auus abax gen. cis) v. Aba-
eus.
Abba, aba (3), abba pater (65) eyn
Abrahamü) wort zu dusche vater (8). va-
ter (9, 48). vatter (19 &e.). v. v. (65, 67
Mrg.).
Abbacinare v. Abacinare.
Abbas, selten albas hd. apt, aptt (110),
apt (17), appet (283), abt, abbt (91). nd.
abbet.
Ab-batia, -acia (6), -icia (91) apt-
hd. -y, -ye, -ey. -tyge (62), ig (11) -in
(59, 15). Ad. ept-ye, -ey, -ige (20, -in (6);
ápt-yg, -ij (205), -in (10). ab-edige (22),
-betige (48), -die (11, 132), -dy, var.-ty
10) -tye (18, 2D, -bye (18 e«uwsgestr.).
eb-tye (bb) -edie (225), -bedie (23).
Abbat-is, us (22), abátis (v4. e. & ba-
tis cf. Gl. m. 1l, 4. 620 &e.) haever gever
i voder meister (147). stallknecht o. fu-
der-m. (17). futer-m. (110 &e.), -meynster
(69 Mrg.. fut-er (9), -ter (3), -erer (75),
-rer (20) die den tyerer teylen habern
(68). die den beesten die hauer voert
(132). kornmesser (74). en corn delere myt
ener mate de dre scheppel holdet (22).
Abbatissa Ad. aptis-sen (8, 110), -chin
(Db, 4, 93); abtiss-in (110b), -en (91); ap-
dissen (68); abba- (75), &b- (20), ep-tissin;
ep-tissen, -tesin (3), -tichen (16), -tyn (67),
-ti (9), -petisse (48). abdisse (11, 132). ebe-
dische (225).
*Abbauita v. Abamita.
Ab-, a- (cf. ad-) -bibere d. ser trincken,
sere drincken (8), uf)-dr. (11).
*Abbisis v. Abissus.
*Abbol-itus, -utus v. Abolitus.
*Abborigenes v. Aborigo.
Abbreuiare Ad. ku-, kü-, ko-, beku-
6), abku- (110), vorko-rtzen. korezigen
1
2 ABD
17) ver-koereen (18), -kircen (9). irkorz
ezin (8). vor-kurtzigen (133), -korten (22).
Abeedo v. Abscedere.
*Abceenis nuchtern (19).
Abci- 4 abscin- dere ab-schnyden,
var. -sehneyden (110), -hauwen (68). af -sni-
den, -houwen (132).
Abceysterium v. Asceterium.
* Abcurtare v. Accurtare.
Abdecet (7. non decet Bx.) iz nit zym-
met (8). is enezemit nicht (9).
Abdelere abe dun (825). abtun (9, 4).
i Pur R (cf. abnegare) weigeren
11).
. Abdenago (n. pr. hebr.) knecht (3).
dinst-kn. (4).
* Abdentes v. Addentes.
Abdere Ad. nd. huden, heben. Ad. hu-
ten, hütin (6), behüden (18), budin (se
Anz. 8, 98), haben (7), behalden, hálen
(10), V heln, v?bergen; ab-werftfen 7 -geben
(17). hiden 7 berghen (106).
Abdias (n. pr. hebr.) gottis (1), goeds
(11) kneeht. eyn kn. godis (21). en kn.
godes (22).
Abdicare (cf. abdiec-o, -ere; abre-
nunceiare) Ad. abe-, ab-, widder- (65) -sa-
gen. nd. af zaghen. vorslagen (1l. 4. q.
versagen cf. $m. 3, 442). abschlagen (65,
110). ab-ziehen, -nemmen ; v^werffen, min-
dern, trennen (65, 67 Mrg.). Ad. virlaukin
(8), vorleueken (2, vlleugen (9), v?ley-
ken; vor-zy hen, -zien (18); verezigen (13).
nd. vertien (106). enterben, dannen thon
0. stossen (88). wegeren (7. negare 1iobe,
132). weyhen (Z7. dieare 1. cf. de-d.).
*Abdieare (cf. diea) abe kerben (19).
af karuen (11).
* Abdieator ab-sager (68), -kerfer (110).
af keruer of die versaket (132).
*Abdieatrix absagerin (68 Mrg.).
Abdicere Ad. ab-, v-sagen; v^-leucken,
-Jaugnen (70), -leugnen (68, 69), -wissen
(9), weisen, -wisen. v'-w. besunde-r (18,
21), rn (28), bysundern (22), 7 besun-
deren (V, 10). v'saken (23, 109, 132). vor
seken (22). v'legen (11).
Abdieo pen. prod. entfremden, ab ke-
ren;7. diea destruere ab kerben. pen. corr.
vD-driben, -sin 4. absentare; abwerffen;
v^ smehen, -sagen, -leuken, -bieden,
-wysen (11).
Abdi-tium, -ecium, 7 tum (175, 147)
(7. secretum dee. &x.) hd. heym-elich, -lich.
h. dyng (65), stat o. end (75). afsijde
eyn heymlike stede des huyses (7. ab-
sida 147).
Abditorium 7. locus occultus hudel-
winckel (12. cf. huden abdere, eher als
hudel $m. 2, 153). arcae species (G1. m., Ki.).
*Abditum v. Abditium.
Abditus /d. v'-borgen. ver-holen,varr.
-helen (110), -hoelen (132). abgeworffen (10).
* Abdo-ma, -nia (89) 4. angistrum 4
chamus (147) en hamme (11). een hame-
wan, een pert (sic 89). perdhame (147).
Ab-domen, -dumen (126) Ad. lappara
(Gf), feyDte (88), schmer, wanst (114).
verke-n smer (83), -ns smeer (132). lum-
mel, pletten, smeer (147).
* Abdomentum smout oft wet (sic 89).
Abdomitum 4. pingwedo latens in. os-
sibus margk (Br. »« abdere). marck (4).
* Abdonia v. Abdoma.
AbH
Abducere hd.enweg-, -aweg (16), wech-
(85, 28, 132), eynwech- (22), ont- (132) -foren,
-fieren (67, 76), -leyden (8b, 132). abweg-
(1), abe- (6) -füren. ab-vorn (10), -wysen
(15), -ziehen (67). ewig vor irren 7 foren
(21) weck- (3), hynweg- (4) hinbeg- (54)
-furen, vor leyten o. betriegen (8, 9).
Abductio (cf. -tus) 7. quando quis pro
nimio dolore alienatur (1, Bx.). abe furunge
(8). twal-m (9), -in (13).
*Abduetor verleyder (132).
Abduetus hingefuret (11056). abge-fiert
(1102),:-furt 7 von kranckheit vnsynnig
worden (17). wechgeleit (132).
* Abdumen v. Abdomen.
Abece-, a. b. e.-darium Ad. ein a. b. e.
eyn abeet (b). nd. eyn, en abe-, ab-cete.
abe-ze (56), -tzete (74). a. b. c.-buoch (110),
-bók (109). eyn a b boech (132). ein kinde
tofel (6). hd. nd. fib-, fi-, phy- (v. a. 1477)
-bel. sydel (sic? 56).
Abedere nagen (68). ab-n. (69 Mrg.).
be-n. (110), -knagen (83, 132).
* Abella v. Abolla.
* Abellina v. Auellana.
*Abelum lampili (Gf. 2, 214). abellus
j. agnus recens natus (Gl. m.).
Abemere (gall. aveindre; cf. abemito
i. demito Yest., Dz. Wtb. 558) nemen (8, 9, 4).
ab-n., -keuffen, -dingen (17).
* Aberdiosus (7. barba iouis) huswurz
(Sum. VI).
Aberrare hd. irren, v'irren, irre gan
((), irgen (D), erre gen (18), zwifeln,
zweifelszingon (76. in sf. ir) ezwifel sich
v?jrn (11). hin- Z2 ab- (65), hynab- (67 Mrg.)
-fallen von dem rechten wege. feyl- (125),
twa- (109), dwe- (22), dwel- (283), vordwa-
(109, 132) -len.
Abesse Ad. abe-, ab-sin, -sei; ab-, nd.
af-wesen. von ab (6), von o. ab (76) sin.
vorsmehen (7. refutare 4).
Abestis 7. intestina bestiarum aspiciens
(Br.. dye ingeweyde besuydt der beesten
om dair uyt to wijchlen (147).
Abe-, aba- (alph. abe- 96) -ston, -
-sthon (141), -stio (19), 7 abston (6) (md.
abestón;. cf. Gl.m. 1, 11; em Br. vom as-
bestus wntersch.) 6. lapis...ad modum
ferri (Br.); 0. archadie ferrei coloris (141).
ein edel- Ad. -gestein, -gstain (16), Ad. nd.
-steyn, en sten (22) Ad. (Mss. mog.) der ge-
schaffen, -stalt ist als ysen sim., nd. de
dar is geschapen alzo, alse yseren.
*Abetus v. Alietus.
*Ab-ex, -extra (110) von vssen (69
Mrg.).
*Abfluere abfliessen (75).
*Abfundo ab gieDen (17).
* Abgarrulo abkefeln, vnnuczlichen re-
den (117).
Abglomerare abrey-sen (9), -ffen (8).
* Abhil- v. Habil-.
Abhine hinfort men; von dief) stat (11).
* Abhomicio (aus aborceio »« abhomi-
nari? »— homo -« icio?) ein kint ver-
werffen (17).
* Abhomin- (»« homo) 2n den Hss., sel-
ten in. Drucken, st. abomin-.
*Abhominabilis Ad. vnmensch-, vn-
mens (8) -lich ; v'ban-net, -nen (3), -d (18);
vfluehet sZm., -fiecht (76), -flecht (5),
-smachten (sic 1), worffen ding das man
fleucht (sc.res 67 Mrg., sm. 65). wiedertze-
ADI
mer (74) greuf- o. grimmeck- (67), grufà-
(17), gru- Z ersehrock- (69 Mrg., 1102),
ruwe- (109, 110), eysse- (132), eys- (109)
ich, -lik (109). vngeluckselicheit (9. cf.
abhominosus).
*Abhominare, -ri hd. vnmensch-lich
(sic 8), -leich gepern (D), -lich geborn,
lieh g. 7 grausamlih (76), ieh geporn
(68), -lich begraben (se 110€ »« humare?),
-elichen gebern (21); vnmens-elich sin (bb),
iehen gebaren (Mss. mog), nd. like ghe-
bern. onmentslich gebaren 7 gruDlich ader
versmahen (V). gruf- 7 fresch-lich sin o.
versmehen (11) gruse- (21), gru- (18)
-iehen sin. grawsam (4), vnmynlichen
(43) geberen. vnmyslichen halden (13).
vnmynscehliken beren afte greselik sun
(23). vnwillen han. 7 mit v. v^werffen (65,
68 Mrg). verschm-ahen (110), -ogen (69
Mrg.). fluchen (3). vormaledyen (85). graw-
en (3, 14), -sen 4 schewtzen (74). misdoen
11, s9).
*Abhominatio Ad. gravsamkeit (3, 4),
greisemlichait (76), greuslichheyt (70);
greuf)- (67), gruf-, gru- (5,7)-lichkeit; pruss2
lickeit (sic v. a. 1477). vnmenschlicheyt
(3, 18). verschmahung (110). herschreck-
unge (11). verscrinkinghe (89). misdaet (11).
v^worffen ding vnd vnlóstlieh vnd stin-
kende ding dafó e$ ej vnwillen bringt
als ob er wólt kotzen (67 Mrg.). ein vnwill
also daf) sich einer rympfft als wolt er
sich brechen o. von jme werffen, o. das
eim dar vor gruwet; ein erschreekender
vnlust; ein stinkenf) verworffen ding &c.
(65). an. willung (0).
*Abhominatus ein verfluehter (65, 67
Mrg.) unmensehlieh (38).
* Abhominosus 2. fortunatus, ab omen
scribitur sine h, ab homo scr. cwn h
(3). gluckseli-g (8), -keit (3). geluckselik
(60). vngelu-ch (13), -ckselich (9).
*Abhorcio &c. v. Abortire.
*Abhories v. Aborigo.
*Abhorrari v. Aporiare.
Abhorrere, aborire (V.a. 1477), Ad. fur-
(75, V. a. 1477), for- (5b, 4), für- (6), fir- (76),
fo- (21), fu-ehten. grausen (75). gruwen
haben, ear. 4 verschmahen (110). grulen,
vorsmaden, entsén (109). versmaen, ontsien
(132). schu-wen (110), -hen (75), -en (8.)
scheuchin (9). eysen (22, 99, 109, 133,
V. a. 1471).
*Abhortare v. Abortire.
Ab-hortari, -hortare, prs. -hortor
(23), -ortor (V. non curare 1*) ent-ruchen
(1), -ratin (8), -retin (9). ein troten (s?c 4).
afraden (11). ik drungen werde to rade
tho geuende (23).
*Abhorteri v. Abarcere.
*Abhortire v. Abortire.
*Abiaectanus v. Abietarius.
* Abibere v. Abbibere.
Abi-, Zn Drucken abij-, abji- eere Ad.
hin- (65), ab- weckt- (3, weg- (12)
v-werffen; sehelden, v^smehen (3, 17),
vnichtigen £ vechten (17). nd. af-, v-wer-
pen; v'storen (11).
* Abicia v. Abbatia.
*Abieenus v. Abiegnus.
Abieetare schelden (12). an-vahen,
-vechten, -farn; straffen; strit machen;
uber geben (17).
*Abieetarius v. Abietarius.
ADI
Abiectio (Z. remot?o) hd. v'smahunge
sim. ; ab-, vwerffung. nd. smaynghe, vor-
sm., afwerpinge. vor-sagunge, -senunge
(21). snode achtung (19).
Abie-gnus, 4 -enus (141) -nus, -ns
e 6) -us (76) abigena (qg. v.) hd. md.
ennen; dat van dennen holte ys ghema-
ket (22); dannen holtz, holt; dat van
dannen of vueren gemacht is (132). Ad.
daz, das von tennim holtz (76) dennen
h., den hulez (21), dem holtze (1) gemach-t,
-ten (V) ist. denny (1). the-, te-nnimer (141).
tenn (76). ein vihten kene o. stóff (6).
*Abienarius v. Abietarius.
*Abiens v. Abiegnus. Abigens.
Abiens abgende (1*7).
* Abiere v. Abigere.
-Abies Ad. nd. dann-e, -en (10), -en
boem (132). dane (13).dan (3,97). dan baum
(110). tann-en (1), -e (4,6,28^) .tan (bb). thann
(141) viecht (25). ein vihtennin bóm (6)
abeelboom (107) appelboem (sic 83). al-
boem, albeel (108). vueren, vuyren hout
(KiL) vweren hoult (89).
*Abies 5. decl. eyn abgang; 4. decl.
danne (10).
* Abietarius (»« abigere) veh diep (11).
Abie-tarius, -narius, -etarius (60),
abiaetanus (9) hd. zimmermann. z. den
holez (s/c8 Anh.). z. der denne h. zymmert
(8. merman (sic 13). poumuuerah, holz-
meister (Gf.).
* Abieus v. Abiegnus. Abigeus.
Abiga v. Aiuga.
*Abigeas v. Abigeus.
Abigeatus eyn dieffte van beesten
(132).
*Abigeius v. Abigeus.
* Abigena (opferochse Ki.) dannen holt
(29).
Abi-gens, -ens (59) vihe-diep (56, 282b),
-dieff (48). en ko-def (23), iegher (22).
en bedriuer (11).
Abi-gere, -ere (0), -re (3) hd. veh-
(17), v-, weg-, enweg- sim, eyweg- (8),
ab-driben. stelen, treiben (4). weckt-tr.,
entfremden (3). im wegleyden (8^).' ab
keren (17). von dannen thun (65)..nd. vor
driuen.
*Abigere ainezelich sin (18).
* Abigere v. Ambire.
Abiges, g. -gis ein pferd dieb (110),
hert dib (69 Mrg), vyeh diep (68).
eesten-dyeff (132), -deyf (83).
-Abi-geus (74, Gl. m., Asp. ial. -geo),
-geius (141), -geas (89), -eus (93, 141) ein
kue-dieb (110), -dib (69 Mrg.). kuwe dyp
(5). koe-dyeff (132), -dief (89). vichdiep (74).
rindertieb (7) schinder (93). qwy ckdyeff
(4 abaetor 147).
Abjieere v. Abicere.
* Abilina v. Auellana.
Abilis &e. v. Habilis &c.
* Abilon (aus ilus?) sele in einer feder
(14).
Abi-, abym- (9) -mere (7. refutare, aus
abnuere) vor smehen (3, 4).
*Abimus (frz. abime, »« imus) die
helle (7).
Abinde dar-, daer- (132) Ad. -von, -ab
(110) md. -van, 4 -aff (132). Ad. da-, do-
(6, 4) -von. van binnen tho (?3. »«
abintra).
Abintegro von newem (75 Mrg.).
ABL
Abintestat-o, -us Ad. an sel-gerete,
-gerede, -gereythe sZm., -erete (13). on
geschafft, an ein geschefft v/g. selgeret
gestorben (75). vngescheftlich (66).
*Abintra Ad. inwendig; von i, ynwig
(17, ynnen (110; von innenwenig (5)
innewinniek (18), indewennig (6), ynweng
(21) inbenniek (3) zu. nd. binnen tho,
van b. (132).
Abintus von ynnewennich (18 sZm.),
innen wenig (5) imwendig (7), i zeu (4),
inwennig (2D, inbenniek (3) inbinnen
(19. nd. van binnen (98) von b. £ af
grunde (vor abyssus 13).
.Abinuicem (4 segregatim) von eyn
ande-r (68, 110), -n (69 Mrg.). van eyn
verscheyden (132).
*Abiotator v. Abrotator.
Abiotus (7. cicuta) bangenkraut, wüt-
(Ki), winte- (126) -rich.
*Abire v. Abigere.
Abire Ad. abe-, ab-, weg-, hinweek-
(15) -gan sim.
Abissalis fons ein grunt-, var. grun-
loser brun (75).
Ab-issus, -bisis (55), -imus (q. v.) Ad.
abgrunt sm., abegründe (48), apgrunt der
hellen (8), die helle (17). nd. affgron-t
(1D, -de (97). Ad. grundelo-s, -0, -z;
laf) sim. diepte off sonder gronde
düfte (12). dupe (22). duphe da sich daf)
waDer wor slindet (bb). diefr (5). diff (21).
tieffe (6). tyeff (64). ein tuffy (7). tewffe
(4). tewf (1).
* Abita (anders Gl. m.) ?. gracilium &c.
sehusterdrait (75). 4. spaeus, digitiea drat
o. fingerhut (64).
Abitio ab-gang (17), -scheyd (126).
Albiudieare v'leucken, ab richten, vn-
recht r. (10).
Abiugare Ad. ent-, en-, eyn-, in-zwei
teilen, deilen. sundern (8, 9). abscheiden
(9, 1). uB getwange laDen (17). vff losen,
entledigen (110). onthalteren (132). ent-
bynden (22). twedelen (25). zwihellen (76).
Ab-, oft 4 dis-iungere (bissw. i. dis-
tinguere) Ad. von, nd. van eyn-ander,
-andern (0) an der (sic 23) vogen, fügen
(21), nemen, scheyden (18, 76, 1103), sagen
(X). ab-segen (4 -weysen (1102). voeghen
off scheyden (132). von wysen ab-sch.
(110b).
* Abiunte etate von der kentlicheit der
jugunt; ab zu gen dé alder (17).
Abiurare nd. sweren; af-, ont- (132),
vor-, hd. ab-sweren. leucken (1). ver-
leugen, vearr. leugnen, -laugnen (110).
v'saehen (17) nieht wider kommen zu
lande (8, 9, 4).
Abiuratio gelobts dings versagung
(13), wor sagente (9) geglobet ding vir-
seczen (9).
Ablaetare nd. wenen. Ad. abge- (3),
ent-w.,-w. das kint von der muter (175),
-wenden (1). socken (2« laetare) 7 spen-
nen (106). spenen (100, 107, 132). en kint
wennen 4 sp. (28) Ad. ent-sp. sim. ab-
nemen das kint von den brusten (75).
abla-eto 7. « lacte separo; -sso si sum
V. separo (16).
Ablaetatio A4. ent-wenunge, -w. von
der milehe 7 abseezunge (17). entwend-
ung (1).
Ablaetatus (vé exuberatus 75) Ad.
grunt-
(132).
ADO à
entwent, abge-wenet (3), -zeugt 2 -stossen
(65) von der milch (8, 65). abgenomen
kint von den brusten der muter (75).
enspent (60).
Ablaqueare (vites) ziettern (135. cf.
Goth. Wtb. 2, 672).
Ablas, g. -tis ?. ?nsipiens 0 stultus (16,
Br). 4. blatus, varrus tore, gecke, narre
(74) .Aus abbas rez stultorum »« blas
(G1. m.) ?
* Ablasso v. Ablactare.
Ablatiuus Ad. ab nemmer. abe nem-
men (10). genemen (21).
Ablator hinnemer (75).
*Ablatui (porcorum) slachtong (17).
Ablatus Ad. nd. genomen. Ad. ab-, hin-
(16), hinweg-, nd. aff-g. ab genummen
(3. genemmen (7). abgetragen (17, 110).
wechgedragen, affghehaelt (132). gestaln
(10.
Ablegatus (cf. abli-gatus; -tigatus
i. proscriptus Gl. m.? allegata?) vordo-
met (22).
Able- (Br.), abli- 7 obli- (74) -gumina,
abligumma (74) sunt partes extorum (Br.),
ectermu fleck,; kutteltleck (74).
*Ablegurire &c. v. Abligurire.
* Abligatus (cf. ablegatus) vordauwen
(18).
*Abligum-ina, -ma v. Ablegumina.
Abligurigo doem-, sloem-, verquist-
ing (147).
Abli-, able- (17, 22, 141) -gurire,
-gurrire (141, Gl. m.), -gurare (147), -gur-
lio (prs. 17), adlegurrire (141) Ad. laffen.
Slockin (8) slur-, slie- (9), schlie- (4),
lie- (22) -ken. v!leeken (68), -schlecken
(68 &e.), -Slicken (132), -brengen, -qwisten,
doemen, sloemen, guet doirslaen (147).
quasen (Fr.. vordem-men, -ffen (126).
Abliguritor fresser (3).
*Abl-imba, -oda v. Appluda.
Abluere waschen (8, 9). Ad. ab-, nd.
af-w., hd. -weschen, -wessen, -wefben.
Ablunda v. Appluda.
Ablutes sunt loca cenosa dc. (Br.). eyn
moedinghe vnd styckighe kuyl (132). ein
groD trinck geschyr (68).
Ablutio abweschunge; vgeben der
sunde (17).
Abluuio (cf. Gl. m.) water broick (147).
Abnatare ab swimmen (17).
Abnegare levgen (3). v-l. (9). leucken
(11). v-l. (5). leycken (7). v-l. (8), leuckeln
(65). loicken (6). virlaukin (8). laugnen
(16). lochenen (22). Ad. vorsagen, ver-
sachgen (3) md. v'saken, weygheren.
Abnepos achter zuster-kynt (11), -kin-
der (89), -soen (83).
.Abnoba die baar o. der randen (135).
Albnuere Ad. v-smehen sim., -smahen
(10), -mawen (7), -leugen (9). leucen (13).
vor-saken, -sman (22). versmaden (83). vnt
seggen (8b). ver-s. (89), -Segen (100), -Ssagen
(88, 110). ent , be-schuldigen; nicht en-
wolden (17). nit wellen; abschlagen; wei-,
var. wel-geren (110). verzeichen (88).
*Abolagium (»« abolla?) v. Anabo-
ladium.
Abolere Ad. abtün sim., abe dun (b),
v'gessen, vorgen; ab-gen (5b), -geen (1),
-dilgen 2 hinweg nemen (88); vertriben
(65). nd. af don; ontwennen (V. remouere
1l. cf. abolitus). vyDBwissehen (132).
1*
ABO
Aboletus v. Abolitus.
Abolitio v'gess-4 v'ge-unge (9). sach
o. schult derlafunge (17). ab-thuung (110),
-egung (65). vB-wischung (110), -tilekung,
-tilgung, hinnemung (65, 68). vyDwysch-
ynge (83 &e.).
Abol-itus, -etus, abbolitus /d. ab-,
vB-getan, -gedan, -gethon. abgethun (3).
vytgedaen (83) gedilget, versumet, v'ge-
Den, entwont (1')).
* Aboli-, abuli-, abbulu-, abvolu-tus
(2« po-, be-llutus) vnreyn gemacht (5, 1,
18), machen (20), maket (23). v- (), be-
(11, 22, 23) -solet. be-sudelt (5), -schifsen
(21).
Abo-, abu- (Br), aba- (59), abe- (22,
147), ambo- 7 ambu-(147) -Ila(gr. &QóAJ.x)
cleyt eyns senatoirs (147), der mestere
(22). kriegs. kleid (Das.). ein perlein rock
(59).
* Abollena v. Bullaquelon.
Abomasium v. Echinum.
Abomin- v. Abhomin-.
*Abominium vermalediinghe (97).
*Abora v. Abra. E
*Aborig-enis, -enes, -inis, -ines (Br.),
-ineus (147) 2. sine moto genere (147);
rusticus c. sec. Salust. ,,genus agreste dc.
(Br.. rustyer, kerll (132). ruystyer, kerl
(147). rusteyr, karle (83). eyn puer 0. vne-
del (68). eyn grob burisch man (110).
Abori-go sg. (10, 147, Br), -gines sg.
pl., -enes (11, sg. pl.147), a-, var. ab-bori-
genes (75) 7. superflue frutices dc. (Br. &c.).
eyn waifen rife (10). laiden aevervloe-
dich, water-l. op boemen (147). sprutinge
of taxkins van boemen sunder profit (83).
gede crut (17). feld-, holtz-, wilder £- Z
h.-paum; abh-, var. arb-ories vnge- im-
pffet, var. -peltzt baum (75). vngepelezte
bevm (9).
* Aborire v. Abhorrere.
Aboriri (cf. abortire) v'werffen, mif)
gebern, vnnaturlieh g. (17). vnzeitig g.
0. werden geboren (110). ontziidelieh w.
g. (132).
Aborreus (cf. Gl. m. fona chornhus
(Gf. 4, 1054).
Aborsus (cf. abort-iuus, -us) absnei-
dung (1).
*Abortanum &e. v. Abrotanum.
* Abortare (7. aboriri Gl. m.) v. Abor-
tire. Aporiare.
Abor-tire, -tiri (75), -tare (88), -cio
prs. &bhor-tire, -tare, -cio prs. (V. a
1477) hd. v^werffen. v'w. in der geburt
(10, ane g. (9) hin werffen die frucht
der g. (15). eyn g., gebort (v. a. 1477) v-
w. (4), -derben (67), -tumen (5, 66 &c.), ver-
dumen (21, v. a. 1477), verthunen (70), vor-
demphen (3) vdrueken (18) v'dammen
(. zu vnrechter zyt gepern (75). die
burt dot geberen (110). verworffen (V. a.
1411). vorwerpen (22, 89). verworpen, dat
kynt vur der tzijt beeren (182).
Ab-, abh-, av- (86) -ortiuus Ad. von
muter leib, muoter lyb gesnitten sim.;
us-g. kynt (59); EROR CRUAdERES (28b), -ger
(48. Gf. Sm. 9, 371. Gth. Wtb. 1, 950); tot-,
dot-geboren sZm.; ein tot-g. kint (170), tod-
. ding (17), doi frocht (5); doyt ge-
bos (13); eyn todt gobust sim. doit ge-
burn (10), geboren (22. van moder liue
g. (99). dot ghebaren (11). eyner der ge-
4
ADR
boren wurt vor der naturlichen zyt (110).
der g. wird vor der naturiche zeit (69
Mrg.. zü unziten g. (28). zu frue g., ge-
storben on geboren (75) ein onzidig kint
g. (8 sim.). vorworffen (4). ein vorwerf-
(3, vorwürfe- (9), verworpe- (132) -linek.
virwerffe- (19), verwürf- (Sm), vorburt-
(60) -ling. verwerpelin-e. (99), -ghe ($9).
eyn worffelin (11). uruuer-pf (86), -ff (141).
hingeworffne frucht (75).
*Abortor v. Abhortari.
Ab-, abh- (75 var.) -ortus, 4 aborsus
(15) doit (49), zefru 7 zu vnrechter zyt
(15) geboren.
Abpatruus v. Appatruus.
Abproposito von der augst (59).
*Abra v. Ambra.
Abra, abora (59, habra (19, 112, G1.
m, gr. pa. (112) Aid. dienst-, dinst- ma-
get, -magt, -mayt (b) -diren (4); dirne,
dienerin. 2d. denst maghet. nach-jung-
fraw, -gángerin (112). kommerschen (19.
«us frz. nl. commére ecommater, ambu-
baja Kil, eher als aus kameriere Kil.).
abra eyn eygen nam (8)
*Abractanum v. Abrotanum.
Abradere nd. scheren, har af-sch. Ad.
ab-sch., -sehaben (15).
Abraham Isae Jacob daz sint due
namen der drie grosDen patriarche (5b).
*Abramescere sneyteln die zelgen be-
sneyden (74). snatelen de tellighen besni-
den (22b)
Abrasus afghescaren (11).
Abre an sache (17). on vrsach, vnbe-
quemlieh (Das.).
* Abregium v. Obryzum.
Abrenunciare Ad. ab-(8, 75), v-, wid-
der-sagen. w.-sachgen (3), -laBen (18).
ver-l, -sachen, uff geben (17). md. v'sa-
ken. ver-thien (99), -tzyen (132).
Abrenunciatio absagung (75).
Abrepere eyn- (8, 9) verre- (4) -weg
krichen. en weg schlijffen als eyn slange
(11).
* Abresta (aus abastra, »— labrusea?)
winlaub (75).
Abri-geum, -zum v. Obryzum.
Abrodere Ad. vmb- (b, 4), vmb vnd
vmb- (3), ab- nagen, -negen (17). ab- (9),
vmme- (22) -gnagen. aff knagen (132).
Abrogans (»« arrogans) 7. iactans (60,
Br); superbus (136); hwmalis (Br., Diut. 1,
128. 9, 523) sanftmoti, aotmot (Diut.). ein
veldig (9 sZm.). ein eynfeldiger (3). ein ge-
weldiger (4. cf. abrogatus). barmherezig
(8.) rümik (60).
A brogare (?. delere £c.; cf. arrogare)
hd. nd. vor-, hd. v-, zu- (t) -storen. Ad.
v- stóren, -steren. abe heifen (18) ab-
bitten (77), -dun £-seezen (110) vB wy-
sehen (68). misse-sprechen (8, 9), -reden
(4) € sehenden.
Abrogatus ein gewaldiger (3. cf.
abrogans). abge-thon (110), -dan (69 Mrg.).
vf gewischt (68). vyB gewist (132).
*Abronus (cf. sq. zeuer, seuet 4 een
teeins (89. t. aus teems).
* Abrota v. Abrotator. Subgurginale.
Abro-tanum, -thanum, -tonum (144),
-tomum (943), -tanus, Óissw. abrac-,
abor- (9) am)bro- (125) apro- (Zeuss)
-tanum, 7£ -tanus (125) 7 -tenum (9),
ABS
auronum (gall auronne 144) (aus G-
D0c0V0y; cf. beta. satureia &ec. Nmm. 1,
466 mit vielen deutschen Nebenformen) hd.
gart- (€, 105) gert-, stab-, stabe- (1),
staub-, var. schab- (75), sab- (Sum.), staal-
(68), schof)b- (73, 141, Das.), schos- (48),
eber-, ebber- (18) -wurtz, -wortze (1),
-worcel (18) md. stafwort (Sum.). gart-
hagen (v, 73, Sum.), -haglen (116), -haym
(m. 4, 9, 1), -ham (3). abriza (141). auer-
rute (85, Sum. VII), -roede (132), -ieze (13),
-ed (97). euer-ute (47), bitte (99), -ik (109).
euritte (23). iuerüet (11). eber-eize (f. 4,
96), -eif) £ -ich (77). affrusch (73, 116, Nmn.).
alp-rute (9), -raute (Nmn.) cf. -rauseh (Gr.
Wtb. 1,246, dann nicht aus -rose). kuttel-,
ganser-wurm, -kraut (73). ags. szedhrene-
wuda (942). boh. brozy drzyewo (4) cf.
brotan 2«. bori drewce 7. q. ósterr. herr-
gott-hólzel sém. (Nmn.. corn. dehoules
(Zeuss).
*Abrotare 4. taratantarisare Z cri-
brare (147). reden (b, 22, 74, 109). ráden
(6). redern (6, 76). reytern (74). Ad. mele,
viel (sc? v. a. 1477) reden. mel reiden
(3), bewteln (4). betailen (sc 76). budelen
meel of anders (147). váen (1. cf. Gth. Wtb.
l, 348). sichten (b, 22, 109). Dieser Wort-
stamm. (cf. sqq. abronus), im 15. Jh. sehr
verbreitet, fehlt jedoch im Bv. | Zundchst
erscheint abrotare — tal. abburattare
mlt. buratare von buratto Mehlbeutel,
eig. feines Tuch, wie span. burato sim. (cf.
burellum. Dz. Wtb. 468, 572 sq.). Doch
vgl. auch abrutis pallimrum | sordebus
quasi erutus (Gl. m. 1, 22); sodann rotare
vibrare, rotabulum redestap, vll. -«
reden (cf. Sm. 3, 53. Gf. 2, 474).
* Abrot-ator, -a, 4 abiotator (4) (ütal.
abburattatore) hd. nd. reder (b^); mel-
r. -schaider (1, 71), -siehter (Y, 22),
-seehter (5).
*Abrotatrix ein mel reiderin (3).
Abrotonum v. Abrotanum.
*Abruere (,40de abruptus* q. cf.) ab
vallen (17, 75).
Abrumpere (decerpere 175) hd. bxe-
chen (1); ab-br. af-br. (132), -breken (22).
ab-reissen (2, 65, 75), risen (75 varr.),
-prechen, -cluben, -lesen, -legen (75), -zer-
ren, -trennen (65).
Abru-pta, -mpta (1109) 7. loca, aspera
inter montes et acuta) stachilick (3). stag-
lik, staiff, vngeuelle (9). vngefellig, scharp
(8. geuel (100). steyn-grube (110), -ruche
(100), -ruts (132). roke, vels (99).
*Abru-ptor, var. -tor ab-reiser var.
-risser (75).
Abruptus (cf. abruere) abge-brochen
(95), -fallen 7 vngefellig (17).
* Abrutanum vo. Abrotanum.
*Abrutor v. Abruptor.
Absa legerhuoba sZm. (Gt.). huba, meir-
hof (Sum.).
Abs-cedere, -cidere (8) weg-czihen (9),
-Zziehin (8). abeedo ich abgang (29). abs-
cessit mihi esist mir vffgefarn (sc. absces-
SUS 125)
* Abscella v. Marmorella.
*Abscibilium v. Abscidium.
* Abscid-a, -ia v. Absis.
* Absceidere v. Abci-, absce-dere.
Abs-, bissw. & in-cidere 6i. separare
cedendo (Br.) hd. ab-hawen sém., -sniden
ABS
(29). einsiezen (4. zu abseedere, cf. ent-
sitzen déstare Wr. 2, 282 ?).
*Abscei-dium, -dilium (Br), -bilium
(16)) ascidilium (74) absidil-e 7 -ium
(147) 4. cultellus quo vngule equorum. ab-
seiduntur (Br); scaber (75). Ad. huf.,
huffe- (17), hoff- (8, 13), wirk- (G1. m.), schnit-
(15) stof)- (74) -messer, als die smid
nutzen zu der pferd hufe (74) mess dair
men der perde voete myt kortet (147).
Abseindere ab-sstiffin (-ssc.? 19),
-schniden (75, 110). aff snijden (132).
*Abseis v. Absis.
*Abscisio abschnidung (75).
*Abs-, var. ab-cisor abscehnider (75).
*Abseis-us, -sus Ad. ab- (75, 110), von
eynander-geschnitten. affgesneden (132).
Abscondere (cf. abdere)Ad. nd. hu-
den, be-h. Ad. huten; be-h., -halden;
v^-bergen, -helen (65).
Absceon-ditus, 4-sus (110 &e.) (-ditus
natura-, -sus calliditate Pap., Pr.) behüt
(19). verborgen (110 &e.).
* Abscons-a, -io (89) hud-ung (19), -inghe
(89).
Aibseons-a 2 -ula (147) -um (17) eyn
abscon-se (17), -s, luchte, lanterne (147).
*Absconsorium licehtschirm (64). ?. in-
terstitium 7 vmbraculum brytz, scherm
underslach, vuyde (147). .
* Abseonsu-la, -m v. Absceonsa.
* Abseula v. Astula.
*Absedia v. Absis.
Absens Ad. nicht, nit gegen-wirtick
(18), -wirttig (67), -wertig, -w. sin. nd.
nieht ieghen-werdych, -wordich. vnge-
genwurtiger (76). abwese-nd, var. -n (110).
wyt dar von (65).
Absentare hd. nicht gegen-, kegen-
(à, geyn-wertig, -wertick (3), -wirtick
(18) sin, sein; entfremden (mit der person
75) ab sin. nd. entvromden eder nicht
iegenwordich sun. sich abwesend machen
(110. wech wesen (132). vz bliben (5).
aus bleyben (1) abziehen sich von der
gegenwurtigkeit (75). v'stelen (9).
Absentia abwese-n (65, 754), -s (7525€).
fremdikeit (65).
Absida &oe. v. Absis.
*Absidil-e, -ium v. Abseidium.
*Absilio 7. soleo (76).
Absil-ire, -ere (8) Ad. ab springen.
Absin-thium, -tzium (87, 146), -theum,
-thilum (127) Ad. (üfters daz) werm-ute,
-uot, -ut, -üt (6, 8), -ót (105), -oite, -et (18);
wi-, wo- (13, 95), wie- 4 wu- (4) -rmute
sim. warm-üt (87) -oet (85), -vot (146). wir-
met (17). werbmüt (1). werenmut (76). nd.
Ww/-, wor-mode; wemod (97); vermoed (89) ;
alse-n, -m (92, 116). elsen (73, 89. cf. Gr.
Wtb. 260). Ad. eltz (116). Cf. alosan-tus,
-t/ (81b) aus &AócayO oc, »— alsen »« ab-
synthium?) wormiota (117). w^müte (8:7).
Abs-is, -cis, -es, -idia, -idea (74), -ci-
dia, -ida, -cida, -edia, assis Ad. abe
sijte; ab-s., -site, -side, -sijt (18), -syd,
-sait (0), -seyten (1, 3), -sit 4 -sehnidung
(absidia 16, »« abscidere). abeyseyte (9).
absite in einer kirchen o. in einem buwe
(15), an eynem gebutz o. eyn vf) laf) (8).
vs loz (60). vB schofó (1T). seioz (Sm. 3,
410). abbscyne (29). af-zide (22), -schey-
den also an dé husé edder an dé kerké
ABS
(22b), gadem (109). gewelbe (120). welfsel
(107). kroffte (10). kroft (12).
,, Ab-, 7 hab- (Das.), ap- (112) -sis, gr.
GC (112) felg (111). die vilge (112). die
velgen an einem rad o. krümme; die cir-
kel in den sternen (Das.). lusche (125). caps
(aus capsa? at. 4, 319).
Absisto ich uff stan (29).
Absolere 7. asuescere (nach absilio q.
v. 16). ent-wonen (8, 9), -won £ mif) ple-
gen (17). vngewon seyn (110 &c.).
Absoluere /id. nd. ent-binden, Ad. -pin-
den. uffb. (17, 18). Ad. nd. losen. Ad.lo-
zen, lofen, lósen; uff-, er-, ver- (132) -lo-
sen; ent-l. von der sunde (17), -ledigen.
Absolute yn ym selber (15). lediglichen,
on ein zusaez (65).
Absolutio losunge (19.) lozinge (11).
Absolutus Ad. frey (3), quidt, quit,
ledig (12, 77), entlediget (65, 68); ent-,
vnge-bunden. ontbonden, verloest (132).
erloft (110). loi (10). bloiB (49).
* Absomagarus v. Obsomogorus.
Absonantia vnhellikeit (6). myfhel-
lung (110). ubel ludunge (17). quaytge-
luyt (132). abe-wiDekeit (5), -wysikeit
(0). awysicheit (22). awisung (18). vn-
weifhait (76).
Absonare (Z.discordare) vnhellig sin
| (6). miO-hellen (68), -luten (10). un- 7 übel-
lauten (75). abwifig (17), quellieh (132),
out- (sic 89) -luden. nich ouer (sc. en)
zingen 7 l. (22). nieht vber eyn l. (5),
singen (5, 4), tingen (3). eyntrechtiglichen
s. (s?c ').
Absonus (4. absurdus 141. cf. com-,
dis-sonus; Sm. 1, 9. 2, 74) abe ludig (5^).
ab-lawtig (2), -witzig (Sm.), -wiDig (1T),
-gessen (1, 3, Sm.), -hellig 7 myf-h. (68,
110). ubel luden (péc. 1T). an laut, vg.
mifludunge (75). aen ludende ? angehorde
(10). vn-gehorig (12), -behort (49), -hor-
lieh (97). touber (141). abe wysieh (5, 1).
awisi-ch (23 &e.), -g (18). anvusig (s?c ? 6).
vnwiezig (76).
Absorbere (£ penitus sorbere) Ad.
vZ-, vD-suffen, -supffen; auf-, genezlich
auf-sauffen. vy suppen (132). ut zupen
(22). sehlieken (4). ver-slieken Z -slingen
(49), -sehlinden (65, 110). vBlauffen; ver-
zeren, -ziehen; hinweg-z.; zu nieht wer-
den, ertrenken (65). herdrincken (117).
Absorptus herdruneken (17). ver-
slunden (17) -sehlunden, -schwunden,
-zuckt (65), -slungen (10), -slongen (12).
Abstare vndir wegen lossen 7 abe
sten (9 sim.). vnder lassen (4). uber ge-
loin (8).
Ab-stemius (7. vino parcens 1369 sim.),
-stemus (4. abstinens «a vino 16,142), -ste-
mis (7. aquae potator 1369), -stenuus (64),
-temius (/. parcas 136b), -stimus (27. so-
bríus 140) nlessig in drincken (110). wyn-
kündgier (64).
Abstergere 4d. abe-, ab-drucken,
-trueken (7), -wuschen 7 droecken (17),
-trueknen Z wischen. ab- (9), af- (11, 13)
-w. hd. ab-weschen, -waschen, -wefiin (8),
-wessen (133), -woschen (19), -weysen (3.
anders v. dissimulare. Sm. 4, 181). ab-
(183, 99), af- (23) -drogen. of wascen
(89 |
Absterium v. Asceterium.
Absterrere (£& penitus terrere) hd.
serecken (7); er her- gantz her- (5)
ABS 5
-sehrecken. genezlichen ersrechken (18).
ver-schricken (132), -varen (83). nd. vor-
veren. sere vorehtin (8, 9), vochten (11).
Abstersus afghe-wischt (11), waschen
(132).
*Abstimus v. Abstemius.
* Abstinancia (st. obst.) verhertung (1).
Abstinens lust abprecher (1).
Abstinentia lust abprechung (1). ab-
pr. in der gemeinen rede (75). der lost
ab brechen (12). abe brechunge (48). ab-
brechung, var. -reehung (110), -bruch (113),
ziehunge (59), -z. lijplieher nat'lichkeit
(17). vermidung werntlicher lust (5). v^mi-
den werntlieh lude (18). Ad. messickeit
sim. m. (Y), meslicheit (18) der spyse.
meisikeit der speisen (3). missikeit, wenig
essonge o. drinekunge (17). cleyn essen
(D), eten (22) 7 drincken. soberheit Men:
vaste s 48). spenginge (23. cf. Sm. 5,
572 sq.).
Abstinere lust, lost (18), der wollust
(3) Ad. ab brechen, nd. af brecken. ab-
prechen mit vernunft etwas (75). ab-los-
sen (9), -losin (8), -zeichen (49), -ziehen
(65), -z. der lust (17). Ad. ent-z. (65),
-ezien (9), -halden; en- (18), an sich (17),
abe- (19), offe- (13) -halden. ich uf hal-
ten (prs. 99). af haelden (11). off hailden
(89). uff horen (17). auf hóren (9). spen-
gen (13, 22, 74 cf. prc.) zwingen (12).
Aid. me-, mei-Digen. messeklich essen (6).
niechter (68 s/m.), sober (132) syn. kusch-
lichen leben (17).
A bstir-, abstri- (3), abstre- (8) -pare
hd. v8-, nd. vt-roden, -ruden (18), -roten
(0, -ryten (68, 11023), -reuten (110 varr.).
aus-reden (9), raten (4). vy raden- (132).
auD- (3), vf-geden (7, 10), -graben (98, 7).
* Abstractio Ad. abziehunge sm. gefró-
met geeinlicht ader abgezogen (15. cf. sq.).
Abstraectu-m, -s, astraetus (1) Ad.
abge-zogen, -z. in sinem wesen (65), -z.
von der vornumft (4), -z. durch diebery
(15), -zagen (69 Mrg.), -chogen von der
vornuft (3); eyn daz da ab gezogen ist
(10); daz von der vinonfft wirt g. (5),
komet (18), wyreket (66); das naeh der
vernunft wirckt o. das der gedanek wurekt
(134); daz, das der g., gedang wu-, wi,
wy-, we-creket; ge- (8, 9, 13), ent- (17)
-fremdit; gefri-et, -het 7 geletziget (17) ;
ab-sunderig (1), -gescheiden; ge-entzelt
(63), -vronet 7 -veeret (48). abegetrungen
(b^).
* Abstradere (/. abstinere; aus abstr-
ahere 2« -udere?) abe dingen (6).
Abstrahere d. abe-, ab-ziehen, -zehen
(b), -ezichen (9), ezhigen (3), -ezihen,
-ziechen (76); v5 ziehen (65). nd. af teen,
afe ten (29b). aff trecken (132). stilen (17).
ich abeston, abstan (prs. »j
*Abstre-, abstri-pare v. Abstirpare.
*Ab-, a-stronum, (dus asealon-? cf.
aldonium) lauch, làuchel; esch-, prief-,
schnit-lauch (73).
Abstrudere (i. abscondere, includere)
hd. abe-, ab-dringen, -dringhen (5), -drin-
eken (21), -stossen Z halden (18. cf. 132).
besijt st. (17). vor stossin (8). off stoessen
of houelen (132). stoten (147). afsst. (83),
-drengen (23), -draghen (22). v'stoppen
(9, 11). vorsperren (4). Ad. v^- (9), be-
shieBen, -slifsin sm.
Abstrus-um, -us (97), 7 -iuus (8) be-
6 ABU
slofen (8), -slassen (9). vor schlozsen (4).
virborgen (8, 97).
Abstula (4. napta Br. v. Astula.
*Ab-, dis-suefaetio entwonung (75).
Absuere ontarnen (22. sí. ontt.).
*Absu-, absw-ere, -escere, asswes-
eere (q. cf.) hd. ent-, md. vnt-wonen,
wanen (5), -won o. -wen (17). eyntwon-
nen (22). gewonen (110).
Absum v. Abesse.
Ab-, con-sumere /d. v'zeren, -zerhen
(5), -zieren (18), -thun sm. vor teren (22).
verslinden (132). mifbbruchen (11).
Absumptus verzert (68, 110).
Ab-surdus, -sordus, -sortus, -Ssurp-
tus Ad. vn-horlieh, -hoerlieh (18), Assw.
-hórlich, spéáfer -erhórt; vnge-herender
(67, 68), -hort sim., -horiger, -horlich (6);
vor-h. (v, 91); mit horende (110); vbel
horig (55). daz da nieht daugk (17),
vngewonlich ding (65) zu horen. vor-
(23), vnvor- (22) -horliic. on-hoerlieh (11),
-ghehoert (89), -georloefft (132). vnge-
orloft (83), -schickt 7 vnbequem (Das.).
vnwert (absortus 2. indignus 10). Ad.
daup sim. nd. dof, doef (89).
*Abtemius v. Abstemius.
*Abtenebrare vorfinstern (b^).
*Abtruncare bestimlen (141).
*Abuescere (nach abusus, aus ab-
suesecere) entwonen (76).
*Abulitus v. Abolitus.
Abund- ofi habund-, - habere?
Abundan-s, -ter v. Abund-e, -us.
Abundantia Ad. vber-fluBigkeit, -flüt
(12). gnugsamkeit (68). genugung, fulli-
keit (b^). wolhabenheit (75). welde (99).
Abundare Ad. genu-g, -ng, gnung
haben, han. »d. noch, ghenoch hebben.
wol haben (75). gemach han (18. cf. sq.).
vber-fliBen (8), -flüdigen |(12), -lauffen,
-flussig seyn Z haben (110). ouer-floyen,
-lopen (132).
Abund-e, -anter Ad. genug-, gnung-
8), gnunk- (17), gnüg- (6), gemech- (18)
-lich; vber-flufig, -fluslich (69 ae.) -flys-
siklieh sim. ouervloedlich (132). nd. noch-
liken, ghenochlie; weldeke (99).
Abund-us, -ans Ad. habhafftig o.
reich; vbir-, vber-fluDig. rych von gut
(68). wolhabender (66 Mrg., 75). genu
habin (5, 21). gemechlich han (18). fullig
(1, 5^). gnugsame (17). ouervloedich (132).
noch (28), ghenoch (22) hebbende. j
*Abuol-atio (752), -utio (75bed) ab-
flug.
*Abuolutus v. Abolitus.
Abusio Ad. vorkerung (b^); misse-,
meyDe- (18), vberig (7), vbel (5), vndor-
delich (17) bruehung, ge-br. (5, 177), -prau-
chunge (3). obel brüchen (21). ouel bruk-
en (22), -ynge (23). bóz gewonheit (13).
vn-g. (17, 19), -gevogheit (99). onghe-
woenlie (89), -wontheit Z awise (11). vber
niessunge (6). unordentlich nuezen (4).
one erlich besiezung (18).
*Abusitare auf) der gewonheit bringen
7 furen (15).
Abusiue vnbruchsamlich (75).
Abus-iuus, -umus (76) aus gebruch
komen (69 Mrg.) hd. ungewon-, unniütz-
lich. vngewyn-, vnwe-lichen (13). mifbru-
chig (110), -kieh (132).
ACA
Abus-us, 4 -io (9) Ad. bose gewon-
heit sm.; vn-g. (6); bóse ge (9
21); vn-g. (Db). bose wenenheit 7 gewene
(b). b. wannunge (21), won-unge, (22),
-heit (23). quade gewonte (132). v'kart
ubunge (17). vnbruchsam (75).
Abuti Ad. vnórdelich (6), misse-, miD-,
misch- (D), 7 vn-, ear. ver- (75) -bruchen,
-brugen (3), o. niessen (6); vnnuezlich
(V &c.), vbel (10), misse- (3, 55, 7) -
bruchen, -prauchen (3), bruchung (Y).
vn-crecht, (18) -ordelichen o besiezen, Z
one erlich (18). vnerliken besitten Z mis
bruken (22). onnuttelie br. (11).
Ae hd. vnd. vnd auch (Y).
Acacia (cf. aecasia sq. sleh-e, -en-
safft (14).
*Acage v. Attagen.
*Acalabus v. Acealabus.
* Acalentum (cf. appocalis. collarium.
eolostrum : biblimen.) sawer craut,
kompest (4). :
Acal-ephe, -iphe (87, Gf), -yphe
(85), -ife, -iffe, -ippe, -ite (Gf. 93, s67),
-ice (47), -issa, acce-alissa (Br. -ilipha
((), ealiffa (48^) nessela; herz-nezila,
-nezele (Gf.. heiz-n. (Sum.) Ad. nefjl.
heyter-n. (8, 9). haiter-n. (3 Mrg.). hader
nezzele (96). netele, hander-n. (47). ert
netel (85).
Acalicul-is, -us (Gl. m. 1, 32), aeha-
lieulus (13) scehenk (110). sehenker (68,
132). scheenker (11). Ad. win-, wein- (9,
13) -schenk, -seur (13. »« aearus?).
*Acaluester v. Accaluus.
*Acantan (cf. aeanthus) ags. beowirt
948).
Aceanth-is, -yllis (125), -ylis (Pap.),
achantis,
acha-, achi- (75), aeatha- (G1. m.) -lantis,
acealandis (64) (7. ceard-uelis, -ellus 120,
ealadrius, luseina 94) Ad. dist-ilvineo
(120), -elfinck ; tistelvogel (64). bueevinke
(11) stigelitze (125). ga- (73, 93), go- (75)
-lander. zeis-ichen, -ke, zinsle (114). «gs.
netigalae (94).
*Acant-um, -i (16) (2« aealephe? cf.
sq.; achantor genus holeris 141) nessel-
same, -some (8, 8, 9, 16). neteLe (85),
-sat (41).
Aeanthus, achantus (95, i141) (cf.
g|prc.; agantho i. herba semper florens
141) Ad. beeren-eclauwen szm., -tappen.
wachsoldir (95). hüffi.,, hüf- (95), wit-
(47) -dorn.
*Acar v. Acarus.
*Acar-is, -us v. Acha-ris, -tus.
Aearna carlin (143).
Acarus, aear (91, 125) (cf. surio &oc.)
süre (109). siere (116, Kil.). seier (115). milb
(91). mele (125). :
* Acaseu-m, -s v. Aecasiu-m, -$.
* Acassis i. pallium heuck (147). aelas-is
(16), -Ssis (Gl. m.), aeelasis (Br.) ?. vestis
ad hwmeros mom consuta. adasus est
vestis qd. (110). Lala
Acatium (Das, Ki. &., gr. &X0t0y),
achat-eon (&c. Gi.m.), -ton (141), acad-
68), achad- (Br., acet- (64), archac-
80) -eon, ach-iron 7 -aron (et. ciuitas
75), aeceron 2. velum aecarius 2. mawi-
cula (16), aehatus ?. naw. 141), accato
" nawigium Gl. m.) segel, s. am sehiff
15). mitten-s. (80). der gro mittel-s. (64).
acalan-this, -tida (11, 19), P
ACC
eyn gros s. dez schiffes (48, sZm. Ki.). ei
SORA. on ságel (Das., Es Ki.). ;
*Aeatus v. Aehatus.
* Acc- off st. ac-.
*Accadere (cf. aecidere) zcu- (4), zo-
(13) -vallen. Wf S
*Acca-, aca-, aco- (Br., Gl. m.), atte-
(Ki), alte- (8^) -labus, atelebus (141),
ae- (76), as- (89) -colaphus, attulatus
(14) (aus Q&vvéAoBoc -— &oxoAa-Boc,
-Q0c; cf. attaeus. bubo.) ?. locusta (8b,
74, 76); brucus (14, 76, Br. &c.). hau- (8,
17), hew- (9, 19, 4) -senreck, -srecke (9).
kefer (74, 76). schevout (89). eydefi eU
&oxoaB-oc (112), -dxvrc, xaX vce, as-
ealabotes (125) 7. stellio (112, 125); Z
tarantula ein bunte moleh (125); wie
ein eidex (112).
*Accalandis v. Acanthis.
Accalissa v. Acalephe.
* Accalu-us, -aster, -ester, acaluester
hd. vorn cale sim., vornen cal. (68), voren
cal an der stiren (3). voer caell (132).
vorglatzicht (75).
Aeeantaxe hd. zu-, tzo- (132), to- (83)
-singen.
*Accarius v. Acatium.
*Aceasia .. stupor (mus slee missv.!)
slehicheit (147).
Acea-sia, -ssia (17, 22), -cia (147
-tia (125), acha-cia (11, 19), -tia (s9),
-sea (75), -echia (125), aeacia (47, 85,
Sum. V), acatiam (Sum. V), aieati (7) 7.
sucus prunellarum (acacia Sum. V); succus
pr. agrestium (1)5 s. expressus a, pomàs
$ pris (Br. &e.). hd. most; m. von slehen
(b), sleen ader eppeln (21); apffel-, epffel-,
iren- (75) -most. birn mut o. appel
dranke (17, 83), 7 schirpfunge (sic 1T.
»« aeuties s/m.!) aphel mul) (8). must
(22). safft (7, 76). slehen- (147), sle- (47,
96) -sap. nesaph (85). nemsaf (Sum. v).
slehn- (125), opffel- (75) -safft. schlechen
stift (sc ?). schlehen tranck (110). sap
van (I1), of (89) dross. saf von (szc 19).
phlumensaf (aeacia Sum. v). hochen
aster (7. pomaceium 75. cf. wetterau.
hohenastheimer scherzhaft für Aepfel-
wein).
Accas-ium, -um (97), aca-seum (o
-eia (48, Nmn.), aga-cium (8b), -cia (5,
Sum., Gf.) -tia (141, Gf.), ticia (3), acia
(g. v.), 4 ear-acia Gt), -icia 7 lagicia
solanecium (75) Ad. sle-ha (Sum., Gf.); -he,
-hen, -ehe (1, 1), -e (85). sle (5^, 17). schle-
hen (141). slen (28, 97). slein (22). slee
die op en sleedoern wesset (147). dorn-
schlech (76). swelke (6. cf. Fr. 2, 2473.
Nmn. 5, 530). unzidig prüme (48). Jat. hisp.
acacia germaniea /us?f. a. da Riuropa
schlehenstrauch (Nmn.).
* Accasius (i. stupidus, cf. aecasia) slee
als eyn vrucht of' anders wat (147).
Aceas-ius, -us (97), aeaseus (15),
agacinus (85) Ad. slehen-, schlehen-,
sleen-, slee- (5), sehleh- (9 schlech- (76)
-baum. slech pawm (1). slen- (22, 23), sle-
(97) -bom. sleedoern (147). schledorn (75).
swelk bóm (6).
*Accassia v. Accasia.
*Accasu-m, -s v. Aceasiu-m, -S.
* Acca-tes, -des (21) (cf. aeh-, ag-ates)
hd. nd. eyn edel steyn, gestein (6). en
sten (23).
d
ACC
* Accatia v. Accasia.
*Aceato v. Acatium.
*Accearium v. Aciarium.
* Accedens v. Accidens.
Accedere, aecidere (8) hd. zu-geen,
-gen, -gene (19), -gan, -gon, -gayne (153),
-gain (142), -forderen 7 -negern (69 Mrg.),
-nehern (65). nd. tho gan (22), toe gaen
(89), aen ghaen (11).
*Accedula (aus aci- »« acre-dula. cf.
acetosa) herba suer- (D), beer- (68), Ad.
nd. ber- Ad, -wurtz, -wortz, nd. -wort.
verwet (sic 99). zuer egge (11). amfer
1). a- (48), e- (76) -mpfer. sauer-ampher
um -ampfe, -empfe «msc., boh. sstiewik
4. jetzt bólhm. sStowik, stawik). werbing
" a4s peruinea). auis lerieh (19). lerch
(51). naehtegal (110 &e.). Ad. (Mss. mog.)
gras muck sum., 4 grosse muccke (sc 9).
graf) fug (v). dole (8^). acedula (?. ace-
tosa 72, 13. cf. Gl. m. l, 46) sawer am-
pher (3). sur amphe (85). sure (47). suer
küt 4 anfer (13). grase mugke (8). leu-
werick (89). aecid-ula, -ola, -ela (21)
hd. (Mss. mog.) suer worez (21); ainpern
? surkel (19); sawr- (9), sur-ampfer, 7
-amp 7 grafimuck (8). aeidula ampher
(3, 51). ampfer (93). ase-, 7 ass- (Sum.)
-edula ampfer (BM.) suramphe Sc
acitu-ra, -la (131, Sum.), -eà (Sum.) am-
pher-a (101), -e (Sum.). amphr-a (Gf.), -o
-la Sum). amfer (Y). amphora ? gohes-a.
131. cf. sqq. eueulopanis. trifolia.). ae-
citul-bium ags. geaeaes surae (94. gaeces
Sur Bosw.) gecaessarae (sv 126); -a, am-
pher (105); «gs. hramsa (136); actula ed.
(94). aecitulum (136), acitelum (94) hr.-,
hraimsa-, verb. im hraomsa (126) -erop.
acetula «gs. ramese Ms accundula
(7. potentilla; cf. o. werbing) perwinckel
74).
cioe v. Attagen.
Acceleranter snelliken (22).
Acece-, aecel-, acel- (3) -lerare Ad.
ylen, eylen (3, 134). ezu- (3), ser (4)
eylen. zu ieht ylen (17). gagen (133).
iagen (13, 76). ver- (6), sere (i, 22) iagen.
hasten (8b, 99). haesten (11, 132). snellen
(11, 19). tzauwen (19). zauen (b^). neigen
(65).
Acceleratio ylunge (1T, 65).
*Acella (cf. ascella) buesumgat (11).
buosen gad concawitas sub brachio (19
*Accellerare v. Accelerare.
*Accellus (aus ocellus) v. Acies.
Acecendere ent-, en- hd. -zunden, Ad.
nd. -fengen, -phengen, -phenhen (5), - fun-
ken (109). ent-zonden 7 -born (21), -bor-
nen (5). an cünden (3), -zinden (76), -her-
den (4 Aortari 13). an- (22), unt- (99)
-steken. boten (zgnem wur sic 22^).
*Accendilia ags. weocan (942).
*Accensire v. Accersire.
Aecensus Ad. ange-zundt (6), -zunt,
-Zund (134), -eunt (3), -zint, -brant (4),
-steckt (5), -stocket (7), -leyt (21); ent-
zunt (66), -fenckt (132) -phunden (1),
-brant; an künt (1). anghesticket (22).
-Accentus (7. sonus productus 13) Ad.
nd. don. hd. ton, laut. done Z lute (132).
eyn lut d. (21). lang dóne (19), dóynt
13). ein lanek laut (3). mit. (D). getón
D, i (5). gelut in lesen o. smgen
110).
ACC
Accentusaeutus langer don (75).
*Accepiter v. Aecipiter.
Acceptabilis geneme (17). genáme-
(s (99). ein. gefellger, angenehmer &c.
65).
Acceptabulum v. Acetabulum.
Acceptare ent-, en- Ad. -phahen, -pfa-
hen, -phan (8), -pahen (19), -pfohen (6),
-fangen (13, 22). emphaen (b^). ephohen
(9). behe- (5), behey- (21) -gelich sin.
an-griffen (69 Mrg.), -nemen 7 begeren (8,
9). genamen (99).
Acceptatus geneme, an-g. (D).
Acceptilatio 2. debiti remissio (110
&e). verzehung (69 Mrg.) ledig zalung
(110). ablassung der schuld (68). qvijt
20 eil (82, 132). fure- 7 lant-ding
31).
Acceptio genemme (8) genem- (9)
-lichkeit. neminge (99) v6) sunderunge
der lude (12). entphahung; an-, vff-ne-
mung; à. personarum die anziehung 2
DRE der person eine vor die ander
e. (65).
Aeceptus Ad. nd geneme, ane-g. (19,
22). genomen (7). auf-g. (4). wylküme (12).
wert, werdieh (22).
*Accephalus v. Acephalus.
*Accer- v. Acer-.
*Accero v. Accersire.
* Acceron v. Acatium.
-Acecer-, acer-, aeees-, aceen- (of.
arcer-) sire rupen (99). ruepen (I1). Ad.
Zu rü-, ru-, rü-, rie-, ro-ffen; zu im ru-,
var. rie-ffen (110). heuschen (17). aecer-
SO, -O T -siui mit beger-en, var. -en
ruoffen (110), -den ropen (83, sem. 132);
-sere mit begirden (110), begriden (69
Mrg., 1103) geen, gon. access-ire mit gir-
den zugeen (68); -ere mit begherten zo-
gaen (132) »« aecedere.
Aecers-itus, -us (110 var.) mit be-
girden berufft, varr. beriefft, zu-ruffen,
-rieffen (110). mit begherten tzo geroepen
(132).
*Access-ere, -bire v. Ac-, ar-cersire.
Acescere.
Accessorius Ad. zufellig. snelle (10).
Acecessus bekenpfs (141).
*Aeceta-bulum, -llum v. Acetabu-
Ium.
*Acocet-osa, -um v. Acet-osa, -um.
* Accetum «gs. gefet-odnae (94), -atnae
(136)) aus aecitum? Cf. arcessitus et
euoeatus fet-od (94), -tad (126).
*Acciatum v. Aciatum.
*Accidannus v. Attagen.
*Acci-dari, -tari (b, 22, 134) (cf. ae-
cidia &c.) bewegen zu trackheit (134),
trage- (D), trege- (Y) drag- (21) -keit,
traglieher (4. ad. pigriciam. 10), nd. tho
tracheit.
*Accide v. Accidior.
*Accidela v. Accedula.
Acci-, aece- (D35) -dens Ad. zu-falle,
-val, -vallende (15, 110), -gen i: Zuo
valden (o nd. tho val. an falle ane
grunt 4 fülmant; in fremder wise (19).
gesehicht (15, 17, 76), eyn zu-g. (Y) des
wesenden schins (15), 7 eyns wisen synne
(sic 1), des wefens ader anhang ader
anfallen des w. (17). angesieht (s?c 68).
eines (63), des (48) wesins schin.
Accidentale auenturlieh (22).
ACC (i
Aecident-aliter, -er Ad. zufel, zu-
un (65), zufalleng- (68) -lich. by geual
132).
Accidentia zufellige ding die anhan-
gen; der sele an gehengkte ding (65).
* Accidere v. Accedere.
Accidere, accedere (69, 134) hd. zu-,
nd. tho-vallen. schen (22). geschin (99).
Ac-, selten. a-cidia (mit. ital. &c. ace-
dia, aus &xT9ÓX) Ad. tra-, dra-gekeit;
trag- track- (134), draeg- (10), drack-
(12) -heit; trag-, trac- (48), dreg- (21)
-keit ; ver-sümenisse (48), -druf) 7 -drissen,
7 -drissung des guten ^£ hinfallen (»«
accidere) vom g. (65); vor-driDenisse
(85), -drossenheit, -trossenheit (3); vir
drussenheit (8). nd. tra-, trai- (132) -cheit.
fulheit (5, 65). folhait, foelkait (69 Mrg.).
vr-, zur-lust (Gf.).
*Accidia (»« occidere, caedere) dot-
slag (8).
Acc-, act- (11), a- (110 var., Gt ) -ci-
diari, accidiare Ad. trege, treg, trág
(134), drege (55, 21), dra (13), verdrossen
(69 Mrg. 134), v'trossen (68) sin, sein
ur v'drifen sZm.; zurluston (Gf.); be-
ruben (19); vnlieblieh (69 Wrg.). traich
wesen (132). trach sin (22). v'traghen (11).
*Accid-ior, -e (Z4 grauior, -ter) hd.
swerli-ch, -cher, -chen; sehwerlieh. trae-
cheliehe (83).
Accidiosus Ad. v'dro-Den, -ssen, -sen
(13.)); vordrifig (85), virdrisDelieh (19),
trag (1), eyn treger (b^). nd. v'drietlie,
traeh, vul.
*Accid-ola, -ula v. Aecedula.
*Accigeo v. Accire.
*Accilipha v. Acalephe.
*Accinare v. Accinere.
* Accinarius (cf. prc.) v. Actionarius.
*Accinatus v. Acinacis.
Acein-ectus, -tus (110 ear.) hd. nd.
gewap-ent, -net, -et (21), -pet (Y). ge-
wopent (6) -gurtet (110), -sehort (83).
uffge-schorezt, -bunden (11).
Accin-ere, -nere (134), -gere (1) Ad.
lieh, gleich, glich zu- (17), glichlieh
(0, geljeh (132), zu- (14, 110), an- (110
var., 132), mit- (8, 9) -singen.
Accin-ere, -are (8, 9) gall. accorder
(G1 v kauff-slan (8), -slaen (9). zu hauff
(sic) slahen (11).
*Accingere v. Accinere.
.Aecingere Ad. gurten; cezu- (14),
vmb-g. v (14), be- (99) -gorden. schor-
ezen (19). sehurten (11). Ad. wa-, wo-pen,
-ppen, -penen. wapen an- Ad. -dun sZm.,
nd. -doyn (22). waffen zu im nemen (17).
*Accinnere v. Accinere.
*Accino suchten (89).
*Accintus v. Accintus.
* Accinu-m, -s v. Aciatum.
Accipe see nym (22).
Accipere Ad, nemen, neymen (3); zu-,
zu sich (14), vff- (65), nd. to-nemen, -no-
men (22). an- (69 Mrg.), be- (65) -griffen.
-Aeci-, aece- (76), anci- (122, Zeuss)
-piter Ad. hab-ch, -iche (19), -ge (13),
Acht (4), -cht (3), -eh (875, 95), -ke (34).
hapsch (93). hau-ich (97), -iek (11, 132),
-eck (225, 99), -ek (22). gall, hostoir
(122). corn. bidnevein (Zeuss).
Acecipiter fringillarius rótelgeyer
(V. a. 1618).
ACC
Accipitrina v. Lampuceca. "Thalic-
trum.
* Acci-re, prs. -eo, -geo, -o, -seo, -sto,
-Sseo, asci-o, -sco, acisco d. ru-, rü-
(6), ro-ffen; zu im (110), ezu sich (3),
zu-ruffen. nd. tho ropen. laden (11, $5
zu heuschen (17).
* Accisima v. Acrizimus.
*Accitare v. Actitare.
*Accitare by bringen, zu ruffen (68).
vil zu im r. (110). dickwyl tot ym roe-
pen (132).
*Aecitari v». Accidari.
* Accitatio zu-ruffung, -bringung £ by-
br. (65).
*Accitul-a, -ium, -um v. Accedula.
Accitus czu ge-ruffen-(9), -furt (3).
to geroepen (83). ge-, carr. be-rufft (110).
*Aecciuum v. Aciatum.
Ac-, ad-clamare Ad. zu-ruffen, -rüffen
(6), -rofen (18), -serihen (5). an ruffen
(9). nd. tho ropen.
Acelasis v. Acassis.
Acclibanus v. Accliuus.
Ac-, ad-clinare Ad. nei-, beu- (5),
bey- (17), bie- (6) -gen. 2d. nigen, bogen.
zuo-n., -b. (14).
Acclinatus v. Accliuus.
Aceclinis v. Adcline.
Ac-, a-cliuus, -cliuis (cf. eliuis. de-
cliuis.) anahaldet (141). hald-echt, -ig (74).
sti-gel, -ckel, -ckelig (74), -chel (19), -ggel
(11), -ckl (13). stie- schich-lichen (9).
auf-stiekhlig (1), -stichlieh (3). steyl (22,
97). steygher (283). en steyger (11). ge
oft (24). off gehe (5^). eyn uff gang (Y
off ganek (18). accli-banus (Gl. m., Ki.
-natus (Gl. m), -uatus 7 -uus (147),
acli-uatus 7 uus (nach -uis 76), batum
(142), adelivatum qoo) 4. curwus, obli-
quus, -eum (139) ; sehlemm, wrg. schliems
(Ki*.); 4. encus haiek (147).
Ac-eola, -ola, -eula, -ula 4. adwuena
fremder herkommender mensch vnd hie
wonhafft (75). eyn baüman der dye fromde
ecker syebet (21). hd. ackerman; frem-
mede a. (8); frend a. (9); eyn a., puwer
(68, 69), baur (134), pawersman (66, v0),
buersmane (133) der den frem-, fr&-, fremb-
den acker seet, sát (134), sehet, beset
sim. nd. en buman de, de de vromede
acker buwet, seghet winne (108). hof
wein- (9), bau- (76), bu- (6, 66), gebuer-
(17), lehen- (6) -man. mit- (17), by- (110)
-Woner.
*Accolaphus v. Acealabus.
*Accolemeus (cf. agolus) eyn krump
holez (11).
,Aecco-, aecol-, accu-lere stetelich er-
beiten (8). steteglichen arbeyten (9). offt
acker puwen (68) by wonen (110). bei-
wonung (69 Mrg.).
*Accolinium v. Aldonium.
*Accolitare (aus acolythus cf. sqq.
wihen (bb, 110). accoli-tum, -tus (23), Ad.
-ten, -t (9), acoliten Ad. machen, wihen
sim., nd. wygen, vighen (22).
"Accolitatus die erst wyung (15).
* Accoli-, acoli-, acholy-tus Ad. eyner
der, nd. en de, en de de sinen, Zynen
(22), den (5) ersten orden ent-phaet (7),
-phet (5), -fenget (23), -fangen (99), Aq.
sin erste wyh szm., veyunge (21) hat.
gewihet (5^). accolit (5b, 6, 76). zu gerust
8
?
ACC
zu schigkung (» i ceroferarius) lycht
dreger (10, 12). lecht dreyger (13). ker-
tzen trager (65). brender (93).
* Accollere v. Accolere.
* Accomentor &c. v. Acomentator.
Accomodare d. lihen, leyhen, leyen
4); ent-leclinon (at) -lehen; burgen
t8) borgen. lenen (18, 23). leynen (22).
vsserlieh gestalt geben (68).
Accomodatio borch (22).
* Acconicum v. Aconitum.
*Accor v. Acor.
*Accortare v. Accurtare.
* Accortator eyner der eyn ding korez
machet (11).
*Aecorus &e. v Acorus.
Ac-, ad-ereseere hd. wachsen (176);
Zu-w, -wahssen (6), -wassen, -waben,
-wasschen, -nemen. ad. tho wassen.
E MHMUS NS (cf. aerizimare) knát-
ten (6).
Accubare wachen (8,9). waken (22).
rusten (83, 132). rasten (110). ruwen 4
schlaffen (65).
Accu-bare, -mbere (q. of. ?. comedere)
hd. een, vff een (19); sla-, slo- (8),
slai- (19), by slou- (48) -ffen. ruen, bei
schlofen (69 Mrg.). slapen, etten (22, 89).
. Aceu-, aeu-, aeecum-bitus 2. refec-
torium, eenaeulum, solarium essen-,
muf»-huf) o. soler dar vff man gewon-
lich ibt o. pflegt zu ruwen; fletz (75. cf.
Sm. 1l, 595). 4. locus «bi cibos ad sumen-
dum accubamus demaghe (23 cf. nd. nl.
mak, gemack, requies, conclaue sim?). eyn
ruwe- (21), ruw- (10), rw- (134), rub- (7,
68), rue- (66, 70), roge- (D) -stat. en rowe
stedde (22). ruow, var. ruwe, rast (110).
ligg- (132), leg-, et-(83) -ynghe. Ad. (wss.
mog.) slafft-, lof lcsisitief s esse gadem.
quiekunge (3). wirtschaft (4. comestio
48, 76).
*Accuere v. Acuere.
*Acculegia v. Aceuleta.
*Acculere v. Accolere.
*Accule-ta, gia (piscis gd. 16) occeley
(piscis 9). acule-gia pestis 7 piscis (Br.
2« aeu-la, -ta); -atus ?. -o0 monitus
(aus mun.) 7 apis (16); stachelfisch (ki.).
*Aceuleus v. Aculeus.
*Accumare v. Atunare. Rupari.
Ac-, gew. ad-ecumbere (untersch. von
acc. — aecubare; 4. subieiare 4) /d.
nd. vnder-, zü- (6) -lgen. Ad. vff den
elenbogen, elpogen, elubegen (18) ligen.
off dem elenbogen rogen (5). auf e. wegen
(4). een o. sluffen (17). ruwelichen een
7 anle-nen, ear. -gen CIN
*Accumbitus v. Accubitus.
*Accumentator v. Acomentator.
Accumulare hüffin (8^). huff-on (141),
-eln (8). hauffen (9). hupen (22). verga-
deren (11).
*Accundula v. Accedula.
*Accupedius v. Acupedius.
*Accupicea v. Acupicta.
*Accurare v. Acuere.
Aceurare czu- (9), mit- (19) -sorgen.
fliBlich be-s. 7 erbeyden (11). fl. surgen (8).
Accu-rate, -tare 7. puriose (76. «us
studiose »- eurialiter Br.) flissiglich
(65). fleisick (3). naw (62). rein, scharpf
vnd subtyl; carr. seer rein vnd subtyl
gemacht (110). seer net inde proper g. (83).
ACE
Accurrere zu lauffen (19). to lopen
(11, 89).
Accursus zu lauff (19).
Ae, ab-, a-eurtare, ae-, a-eortare
hd. kurezen. ab-k. (75, 110). vor-k. (3).
verkortzen (5). bekürtzen (6). korez-igen,
-machen (17). korten (22).
Aecuruare krumpen (9).
Accusante geruget (26).
Accusare Ad. schuldig- (65), vor- (4,
76), be-sagen; schuldigen FEDT be-sch.;
v, an-, Ad. nd. be-clagen. be-rügen (21),
-sehen (aus -scheden?) 7 vrowen (aus
wrogen) 4 elaghen (22). ru- (1, 12), ro-
(12, 220), nd. wru- (109), wro-gen. rosen
(sc 13).
Accusatio rougunga (141). claghe (22).
Accusatiuus Ad. kleger, kleyger (13).
*Accutare v. Accurate.
*Aceutes en bom (22).
* Aceutrare v. Accurtare.
*Accutus v. Acutus.
Acedia v. Accidia.
*Acedo (7 aeredo) suer- 8b), sáwer-
(4), zur- (22), swaer- (11) -heyt.
cedula v. Accedula.
*Aceg-a, -ia v. Attagen.
*Acellerare v. Accellerare.
* Aceolis v. Acialis.
*Aceolus v. Arces.
A-, ae-cephalus, achephanus (3) (7.
sine capite, carne s?c 76) hd. on houpt,
haupt, haubt. ane hawpt (4). an heupte
(17). heupt lof) (83, 8). hawp los (9). ai-
Beamer pl. menschen die kein haupt
aben (75).
*Acer v. Acor.
Acer (oft 1. acerbus) hd. schar-ffe, -ff,
-p o. sinnig (8), -pff synnick (13). sehaffi-
keit (sc 9) stark (48, 88). grymmich (48).
ref) (112). sawr (1, 2). sawer (4). pitter
(3. cf. atrum). ruch, gech, herb, vnmilt,
grettig, kem (88. cf. kei, ká-mig &c.
Sm. 2, 206, 124). stide (aere saporem 125.
cf. aerimonia). stedig (7. subtus 13).
Acer, aecer (76), acera-bulus (94),
cf. frz. érable, Dz. Wtb. 5. v.), -fulus (Hyt.
b, 198), aecterabulus (136) hd. mazziltra
(84, 119, i massel trin (76), mazzelder
(102), mafaltir (104); maz-alter (105€),
-olter Sum. rv); masalter e mass-
alter, m. -baum ; mas-haldere (100),-holder
7 -olter holz (93) ; massoltern-, maf)holler-
(1),. massuderen- (3) -baum (mehr Formen
8. Gf. 2, 913. Sm. 2, 623). ags. mapul-dur
(94), -dre (Bosw.), mapaldurt (Hpt. 7. c.).
maefuldur (136). flader- (88, 110, Nmn. cf.
murra), reid- (88, 110), pynnen- (19. of.
bienenbaum 2d. Nmn.), heyn- (19) -holtz.
hag- dem 69), hagen- (51, 66, 70), han-
(19) -dorn, -doren (68), haghe doern (11).
agena (Gf. 1, 132). ebbieh (17). spil boem
(6, 11. cf. fusarius). gunde-, gunt- (1),
gründe- (47) -reba (119 &c.), -rebe (V, 48,
104), -raue (47) cf. sq. ohornbaum (125).
Acera (7. q. glecoma hederacea Nmn. ;
7. g. aeerra, 16; andre Bedd. G1. m. 1, 47),
aeer-o (101, 104 &e), -um (9), acero
(Sum.) asarum (Fr. cf. w. h. v.) acer
nazarum (96), azar-a (i5.)-is, (85), um
7 asser (74), azee (Y) gunde-reba (s7b,
105), -rebe (1, 101, Sum., Gf.), -ram (S3, 8),
-ran (74). gund-reb (74, 75 Fr). -ram
(9 &c), -rum (96). wilde narde (Fr.). am-
phere (104. »« aeetosa szm.).
AGE
A-, a8e-cerbare bitter o. vengrig
machen (6). suer sin o. kume (mAd.
schweiz. aegrotus) sin (19). wreet sin (89). |
wreeit wesen (11).
Acerbe suerlich (8^).
Acerb-, aecerb-, aeeru-itas Ad. bit- |.
ter-, biter-, pitter-, swari- (9), suri-keit ;
sur-, sawer-, hd. nd. suer-heit.
A-, aec-cerbus (cf. acer) Ad. sure,
suer, sawer, in-s. (13), swar (9), stier (21),
bitter; schar-f, -pf (13); herbe (9, ss,
125), ener (9). zur (22). wreet (9). wreeit
11). vn-zijdich (17), -zeitig (88). onreyf
83). eyliek 4. dentes acidi i. stupefacti
3. 4. q. obersüchs. eilig, -end, fránk.
elger, cf. ilgern &c. Goth. Wtb. 134202
121). eylig ?. defectus dementium (4. aus
dentium, dort falsch erklàrt).
*Acerdo v. Acredo.
*Acere v. Asarum.
Acere (i. acidum. esse) essichen (s8).
* Aceremonia v. Acrimonia.
*Acerisinus v. Acrizimus.
* Acermen v. Acinus.
* Acermonitus v. Acrimonia.
*Acernus (ahornen Ki.; Aer aus acer
7« eornus?) arlizbovm (Sum. IV).
Aceronieus 2. qui mullà communicat
(Br.). die ongeselsam is (147).
Acerosus vol kaues (132).
Acer-ra, -a, -ta (6), aecerra, ater-
ra (22), -ta (89) (de acere arbore mr.)
Ad. weyroch-buehse s/m., -pusch (1); wi-
rauch-busse (17), -bysce (55), -vaDe, -vas;
weyeraeh pügse (3), weyroch beiDe (18),
wirach waf3 (21) rouch vas (48, 110);
grab. wireek vat (22). kaste (19, 89).
* Acersima v. Acrizimus.
Aceruare houffeln (19). huffen (110).
h. machen (65). hopen (11).
* Aceruare arczdihen (8". cf. acerbare
kume sin ?).
Aceruatim hufflich (6s).
*Aceruitas v. Acerbitas.
A-, ae-ceruus, acriuis (9) (7. tritura
Db) Ad. hauff (12), heuffe (10), huff (110),
hüfen (13); eyn koren haufen (4), h. kor-
nyfà (b^); hauf, nd. hop kornes. hauffe
(A huf (76) korn. ehorn-hauff (D -sawl
71). sehober ts stein huffe (6, 8, 9, 75).
nd. hoip (132), hupe, en h. stens. ?. cu-
mulus rerum, denariorum dc. de quibus
fieri solet mumeratio (Br-). eyn zal pennig
(y. eyn ander ding da man mit rechent
-Aces-cere, -sere, accessere Ad. md.
bitter, hd. suer, nd. tornich machen, ma-
ken, werden. sew- (1), sue- (85), v'su-
(12) -ren.
* Acesus bulter (141. /a£.2? aus bitter?)
.Ace-, aeece-, aecep-, aci- 7 oci- £
ce- (v. oxifalus) -tabulum, aecetallum,
acet-aculum (74), -arium, -orium (7)
hd. efig-, eDick-, esseich- (3) -vab, -fef-
lin (64), -krug, -krugk, -kruck, -kruef
(125). nd. ettik vat; eek draghen (89).
acetabulum phanna (Gt). Andre For-
cn S. Gl. m. 1l, 48, 50, o achrat-ofo-
rus, ?. q. -afors (141), achrofors win-
bütten (7), nicht — acetoforium, sondern
aus aeratophorum.
* Acetabulum v. Acitabulum.
* Acetabulum (herba, ?. perfoliata &o.)
durchwaehs &ec. (173).
DigrgNBACcH GrossAnRiUM.
ACI
Acetare (i. acescere Gl. m.) suren alse
men broyt suret (22).
*Acetarium v. Acetabulum.
Acetarium salat (91, 109).
*Aceteon v. Acatium. |
A-, ac-cetosa (cf. aecedula) hd. am-
pher sim.; sure-, suer-a., -amper (10), -em-
pfer (67, 76), -amprieh (5), -krut (17).
krut zure (23). surkel (107). sur- (110
var., saur-keel (110), -amp (4), -san
(125), -ampffer 7 hungers-a. (74). cuecu-
kes lof (22). menwel-, mengel-wurtz (72).
Acetosus hd. suer, sawer, sure. s. als
(6), von (110), vel (10) essig. swer (21).
nd. sur, zur. efick (7. acetus 5"). vol
sawer- (66) saur- (134) -heit 2. plenus
aceti.
* Acetula v. Accedula.
A-, ae-cetum Ad. ezzich 7 -eich (4);
eD-, eDs-, esD-, ess-ig, -ich, -iek. nd. etek,
ettik.
*Acetus v. Acetosus.
*Acgilia v. Agilia.
*Acia (aus aeacia) slehe (11).
Acia v. Aorisia.
* Acia magna (cf. apicio, iacea?) velt-
kraut (9).
Acialis, aceolis (76) eck-echt (55, 66),
-eht (8, 67), -aeht (21), -ot (1), ig (6,
110), -echtigk (17), -lieh (110 varr.). ekicht
(42. eget (v, 22). eygich (23). egghich
107, 132). Acl (107). ort-echt Qv eht
6), -aeht (21), -ig (16). ord-ieh (25), -et
(92). hortet (v). spitzig (68, 134). slee
(132. »« aceasius? sonst obtusus).
Aci- (Sum., Ki), acu-, acee- (94, 136)
-arium ekol pud eech-ol (141), -il (Sm.
1l, 25). eckel (Ziem.). stahl (Ki.): ags. steli
(136), steeli (94). aeiru-m hechelstein, -s
herba (cf. acorus), Mrg. echolis zain
(104).
A-, aec-ciatum, -cinum, acinium i
aeci-uum (68, V. a. 1477) -nus (11),
acumen (13), vinum acinaceum (109,
Ki. cf. aeinus) Ad. lura (86), lure (55, 6),
luer, laur, lauer, leur, leurentranck, lohr,
lyr (6s), luern (17). rappes (109. cf. rappe
racemus Kil). trástwein (112, Das). schen-
bier (V. a. 1477). cofent (68, 134). kouent
66).
icbboelis v. Actubernalis.
Acicula (cf. Sm. 2, 354) hefftle esi
haftle, gufen, n/. spelle (116). gluff (ss
ein knaufftenalde (ios)
*Acicula v. Scandix.
*A-, ac-cidare (cf. acitare) hd. saur
machen, werden (1); sawren (4), suren
(7). suaffen suer ding (21). suffen (5, 6).
zupen (22).
Acidia &oc. v. Accidia &c.
Acidula v. Accedula.
Acidulus saur-, bitze-lecht (135).
Acidus (7 acerbus; »« acetum, cf.
acetosus) Ad. suer sim.; efg-s., e. ader
s. (7, 10), e. ader s. ding (21), s. von e.
(6) 5 essich-saur SO -leich (2). esseich
sawr (1) hantager (141) md. zoer (1l),
ettik zur sim. ags. acac sore (136).
*Acidus (»« aeinus) eyn bom, en
windrufele (22).
Acies (belli, cultelli, visus ocelli; aeu-
lei 7 accelli 75) Ad. spitze, spitz. spitz
indem streyde (9), in einen stride (8),
am ysen o. im krieg (110), eins waffens
ACO 9
(48). spitz scharf ein augaphel (3). spif)
scharph sehen (21). ein scherff 7 sege
(b. visus sehe »« serra?). schare, snyde ;
sech (V. vomer »« acies 2« visus?). seha
(95). seh; bissa (93). augapfel 7 shee (9).
augeappel 7 sehe (8) schar (19). sehaer
t sune (visus 11). ougen gesichte 7 eyn
schar lüde (48). das gesicht (91). spis
scharp (22). ecke (17, 77). egge, snede,
wate (147). Ad. nd. ort, an dem messer
(8), van den oghen (22^) 7Z ert (13).
art (75).
Acilus v. Aquilinus.
Acim-en, us v. Acinus.
* Acina-eis, -tis (110), -x (117, 121, Sum.),
aeeinatus (147) aziger (Sum.). azger (117,
191). ritters swert (48). baseler, taliart,
nagelmess (147).
Acina-cium, -rium v. Acinus.
*Acin-ium, -um v. Aciatum.
Acinu-s, -m (of. Gf. 2, 203. 4,495)
win- Ad. -drube (5), -trub (6, 76), -tru-
belstein (6), -ber korn, -ber steinli (93),
-ber stainlin (stamlin ? 1), -drüfel 7 -bern
sten (22), -gart blat (12), -drechter
(-us 21). ain trubenstain (76). hd. eyn
eleim ko-, varr. ke-cnlin (110), druben-
(V), win-, weintrevbel- (3) -stein; win
kern (55); weyn-keren, -kern, -berkorn
(66, 134). vin. korn (6, 11). ein tribel o.
das steinlin das im tr.-korn ist (68). her-
ins (4 vua immatura 67). anna 7. la-
pillus in vua steyn in berkorn (49). aci-
(110, 134), ae- (66), aeri-, acer- (74)
-men, aci-ni (p/. 125), -num (74, 94,
136), -um (122), -mus (943, 141) drube-
(b), druuen- (132), trybel- (e -kern.
druben keren (7). wein born (9). weinper-
cheren (2) -kerulein (74). win ber ker-
nen (22). truben-, var. druben-korn o.
-kerne, earr.- kern, -karen (110). trauben
kern (66, 134). gall. pépin (122). tzibeken
(125. 4. q. zibeben). «gs. hindber-ie (94),
-ge(136); hyndberige (942). trub, acinus
voehomilich (141. fuehs-, «sie sonst wolfs-
milch). acina-cium 2, eua vino expressa
rasyn (97). -rium drubel kamp (48). dra-
veren van wyndruven (147). treste-r (66,
134), -rn (68, 69). drester (67).
Acir-a, -um, -us v. Acorus. Acia-
rium.
*Acisco v. Accire.
Aciseulum 4. fossoriwm ags. pic (Gl.
Aelfr.).
Acist-arium, -erium v. Asceterium.
Aci-, aeci- (Br.)), ace- (93) -tabulum
(cf. eyrnbalum) ein seitenspiel (93). zym-
bel (64).
*Acitare (cf. acidare; a-, aec-cetare,
&ecescere Gl. m.) gisuren (7. eoacuare
121). suer machen (10. spiezen (1).
*Acit-elum, -uea, -ula, -ura v. Ae-
cedula.
*Acitus bitter (11).
*Acium v. Acinus.
*Aclas-is, -sis v. Acassis.
*Acliuus &c. v. Accliuus..
*Acmen v. Acinus.
Acolabus v. Accalabus. Attacus.
Acolitus v. Accolitus.
*Acomen v. Acromon.
*AcOo-, aecco-, aecom-, acu-, aeeu-
(V) -mentator, a commentariis (125,
Br, Gf), aeco-, aco- (121) -mentritor
2
10 .ACQ
(13, GI. mJ, -mentor (17), -mentarius
76, 121) (cf. prosator) Ad. buch-, brif-
t5 nd.bok-dichter, Ad. -diechter (56), -tich-
ter. eyn dichter der synne (17). chanzilari
(121). kuehenschriber (125).
* Acommustata v. Acus muscata.
*Acone- (3), areont- (74, 85, 96, 143,
Sum.) areat- (149), ercant- (131, Sum. cf.
Gf. l, 1050), artine- (73, 143), atont- (47)
-illa, attonsillus (8), cunicella (q. v.), al-
? a-chimilla (7. stellaria, pes 7 planta ?
branceha leonis, leontopo-, psia-dium
&c. 143; 'cf. millefolium. equisetum
arvense Nmn. aeutella, »— achimilla?)
katzen-zagil (Sum.), -ezagel (3), -sattil
(8). catten-zagel (96), -sagel (85), -zas (sic
47), -fat (sic 149). lende- (Sum.), bi-, bien-
(131) -wrz. lattich (7. laetuea 74). siun-
aw, -dawe; lówen-fuD, -tappen; vnser
frawen mantel (143).
A-, ae- (85, 100), al- (81) -conita 7.
herba venenata (Br.) vergiftige gecrude
(81). vor gipniD (85). vergest (100. st. -ft a
hemer (105. cf. hemera elleborus Gf.
ags. thung (949), pl. thungas (94^).
Aconi-tum, -um (Sum. aeconieum
(19) eyter-, 7 luppe- (Sum.) -wurz (Sum.),
-gifft (48). g.-kraut (91). fenyn (83). egel-
gras (11), -grai (19).
* Acopa v. .ÀApoea.
*Acor (0, 12, v4, 195, 147, Br. &e.),
aecor (76), acer (8) ?. mucor, corruptio
vini (Il. c); aciditas, gr. o&ÓvcrQe (125).
wyn- 7 peeck-heffen (147). kom (8). cham
(geschr. aeorcham sc 9). kon des weyns
(14). kane (12). Zu unterscheiden (aus
QD, »« hebr. 32 achar) achar (d. tur-
batio (Bv). aehor 2. con-t. (136, Gl. in
«gs. drefing (Gl. Aelfr.. erbgrimd (Ki).
achores, &/(psc der seigende gnatz o.
grind auff dem heupt der kinder (i14
sim.). acharam 7. turbans eos (141). achus
grecus d. multum. turba, (136). achior m.
qr. 3. tumultus (16, Br.).
* Acord-ia, -atura sorgfeldekeit (17. cf.
f**. aecord Gl m. 1l, 43, 53. »« aecura-
tus?).
* Acorisia v. Aorisia.
* Acorra (mus seorra?) v. Agagula.
*Acortare v. Accortare.
-, ac-corus, aeco- (9), acho- (141,
Gf), aca- (8) -ros, acir-a (s. u.), -us (v.
aeiarium Arher?), aeceruo (1V) (7.
affodilla 9) selpzanta (141, Gt.). swert -ile
(Sum.), -el (8, 12), -eln (9, 11). swerdel
(13). gel swerdele (47, 85). gheel lichs-
bloemen (92). gele lelgen (125). snyde
graib 7 lyesch (10). draekenwurtz (91).
acira swertel-blumen (149, Sum. V). Sw.-Z
garben-blum (8, 9 sm.) suedelbloeme
(sic 47). atiria swerdelblomen (85). aet-
ara swertellenblvme (87). aeorus geyle
swerteln (149). geil swertele; a. gladia-
lus rote Sw. (Sum.).
* Acquiere (s/. ac- »« in-quirere?) er-
faren (6).
, Ac-, ad-quieseere Ad. rogen (5),
rugen (6), ruwen, r. mit en ander (14).
rowen (22). ge-r. (DP). anlenen (75). (7.
obedire) volborden (22) — fuel werden
(sic v1). Ad. volgen, gehórsam sein (1),
gehorsen (65). rasten (4, 110). rusten eu
consenteren, consent geuen (83). consentz
(110), willen zu einem ding (68) geben.
Ac-, ad-quirere Ad. er-. vorer- (16),
(1102),
fortis,
ACR
vorher- (f) -werben. vorweruen (22). ge-
winnen (6, 8, 9). erforschen (66, 67, 68,
134. »« inquirere?) vberkummen (65,
sim. 110, 134). herarnen (65).
*Acquirites v. Arcuites.
Aequisitio erwerbung (4).
*Acquitantia quitunge (8^).
Aequitare quitmachen (8^),
Ac-, ad-quitatio quittierung als von
gelt schulde (75).
* Acramen v. Acromon.
Ac-, ag- (Pay.) -ratisma (7. iaectaeculum
Pap.) das morgenbroed (125).
*Acrazima v. Acrizimus.
* Acreamita v. Acromata.
Ac-redo, -rido (76), -erdo (1, 2), -edo
(g. v.) hd. surheyt sim., sawr-chait (92),
-ikait (1); bitterkeit.
Acre-, aero- (76), (acce- &o. q. id
-dula (7. euruca, Iucin-ia, -ea) en voghe
(29). Ad. graB-muck, mücke (3), -muckel
(75); nacht-egal, -gall ier alts. natti-
gala (118). leriche (19). lepeler (109. 7. q.
lepelgans pelieanus, platea kKil.). ka (at.
4, 359). grein- (139, V. a. 1618, Ki?.), gryp-
(112, 114. cf. eurruea) -erlin, -erlein.
agre-, aggre- (68, v6), agge- (b, 19),
egre- (75) -dula, -dule p/. (7. parue rane
76, Br. &e. in agro i fico manentes 16,
ealamita 15) eyn laupfroscehe (19), laub-
(75), ert- (104), erd- (64) -frosch. fro- (110),
fre- (68) -schlin. vorsken (107). eleyn vors-
kes (83).
*Acrica v. Attagen.
*Acrido v. Acredo.
*Acrifolium v. Agrifolium.
*Acrifolus «gs. holegn (136).
*Acrimen v. Acinus:
*Acrimon v. Acromon.
Acri-, acere- (13) -monia (7. Jletitia
136. »« alaerimonia) hantiga (141).
scharp (8), scharffekeit (9) o. behende
sim-nekeit (8), -iehkeit (9). scharpfheit
ernsthafft (1100€) im ge- (1103)
ange-sieht. bitterkeit (19, 65) die da er-
schient vf) dem angesicht (65). strengheit
(4). stidieheit (125. cf. acer). resse (112).
acrimo-niosus (Br, Gl. m.), -sus (76) 4.
Schiwerlich acrimonia 2. ezcom-
mumnicalio »« acermonitus 2, qui nulli
communicat (16) 4. q. acoenoni-, aenoni-,
aconomin-tus (Gl. m.).
*Aeris-a, -ia v. Aorisia.
Acriter Ad. hart- (10), hirt- (11), hert-
(7, v6), her- (13), hertek-, hertick- sem.,
seharpf- (76), scherpf-, seherf-, scherp-
(7, 10), bitter-, sur- (1105), saur- (110€),
swer- (5) lich, -lichen, -igen (13). nd.
herde-, scherpe-, scrape- (23) -liken.
Acri-zimus (93, 141, Gl. m), -simus
(89, Gl. m.), -ysemus (141), -smus (9, 64),
-sima (9. s. u.), -samus (19), acerisinus
(48), aeci- (4), acer- (13) -Sima (4), aero-
zimus (Gl. m.j, aerazima (8) (cf. azymus
&c.) wenig gesurit ((), w. gesewrt (13),
wenigesawrt (9), vngesawert (4), suer (19),
suet (sic 89), senffte gehebet (48), senft-
geheblot (93), -geheffelt (64^) brot, broet
(89). sawr teyg (acrismus : acer 9).
Acroamata v. Acromata.
*Acrocer-on (68) -amen, pé. -amina
(Br.), amnia, varr. -aunia (110), anna
4 ceranna (147) (ab aeros et ceraunos
110; q4 eeron cormu Br. &e.5 2« «xpoc
ACT
Ds decur &e.) des berchs Abc
1e clippieh is (147). eyn sant e e
(823). stegelieh (Y). pr (5, 18,
-keyt (1).
*Acrocol-um, -ia (pl. Ki., ia galrey
sm gel spise (8). gel rise (13). gele royse
(9). gansenkroest (Kil). royse q«s kroyse
sim.? trose sim. (v. galactiea)? »— gal-
reda? darauf rise in spise umgedeulet?
000042, truneuli stótzlin (112).
Acro-cheria (Gl m.), -tilia (Z. arti-
culi 148), -chedina 4. internodia bende
umb die leede (147).
* Acrodula v. Acredula.
*Acro-mata, -amata (Gl. m.) -mita
4 aecreamita (141) 7. carmina, scenicorum,
C. (141). sweneke (125). sg. aeroma (tO
(X00» Gl. m.) 7. carmen (110 &e.)); ra
rum, auditio 0. ludum. (141). ein. subtiler
kluger spruch o. red o. erfarung (88).
*Acromen &oc. v. Acromon. '
Acrom-ia, -yum (Ki.), -ion gr. Opi -
Uy. (125). achsel (111).
* Acrom-on (9, E -en, -entum (147),
aecrimon (g. -onis 17), acomen (76), ae-
(3), at- (96) -ramen (aus *pOpgo0v, cf.
crenium?) 7. radix foetida (148). stinckinde
wurze (9). stingkende worez als klobe-
lauch (8). stinke wert sicut allium (13).
stynckende eruyt als loyek efe. (147).
Sschinde worez (1T). Aerba wt cepa. (8
genus herbe quod hominem fetere facit vt
(e aleunm, (16). knoblach (75). aselouch
96).
*Aerotari tinnen (141. cf. tinne frons
Gf. »« aeroteria zinnen Ki.?)
* Acrotilia v. Acrocheria.
Acrozimus v. Acrizimus.
Ae si glicher wise (8).
*Acsilum v. Asilum.
Acta geschef-nis 7? teyte (9), -ftniD Z
werg (8).
*Actacus v. Attaeus.
*Actag-e, -o v. Attagen.
* Actara v. Acorus.
*Acterabulus v. Acer.
*Aetiea v. Attagen.
*Actiecus v. Athaeus.
*Actidiari v. Accidiari.
Actio, a. pura (8) wirkung vnd craft
t ein anspraeh (V). wirkende craft in der
natur (15), materien (63), matirgen (8).
wurkinde kast (sic 9).
Actio-, auctio- (68, 89, 110, Br., GI.
m.) aeci- (2), anxio- (1l, 122) -narius
(é penestieus; cf. Gl. m. 1, 58, 459) Ad.
vnder- (21, 66), vor- ver-, fir- (19, v6),
fur- (66, 68, 134) -keuffer, 7 -keuffel (fur-
k. id -kouffer (76), -koffer (68), -kauffer
(110 var., 134), -kaufler-(110 var.), -kiefer
? stocker (89); hocker, hock (60). voer
eoper (11). werckman (832, Ino. gall. ve-
gratier (122). anxiorius 7. fraditor verres
ter (66, 69, 170, 134).
Actionarius «gs. fole-gerefa (G1. Aelfr.).
Act- (Rr.), aec-itare 7. frequenter agere
(Br. &e.). .dun (8). tun 7 eylen(9. 7« cito,
vil. 2 actutum).
Aetitari getan werden (141).
Actiuus arbeyte ader himel (7). werck-
ende, ser lebende (110). krefftig zu wurcken
65).
act (aus acte) holanter (Sum.).
.
ACU
Actor hd. sachen-walder (bb), -werber
(2); sach-wader (se 71), -clager (1), -kle-
ger; kl vor gericht (48); be-kl. (93); am-
kl. (75, 110) im rechten (75). Ad. nd. be-
schuldiger. würker (64). werck- (110, 132),
izail (132)- man. erbeyter (4). reyter (9).
Act-, aeti- (68) -ualis Ad. wi- (62),
we-rcklich; snelle sZ»., sn.-dechtig (cf.
Gth. Wtb. 2, 606, 2« tetig?) 7 kune (().
zugriffg, rische (17). iezt übende (62).
Aetualis-simus, -mus d. aller-snel-
lest, -kundigst (v), -tündst (63), -tusint
(13), -tugendlichste (4), -togentlichtz (8),
-würgeliste (9), -endliehest (71, 16), -schnel-
Ster geist (31).
*Actu-aris, -rius (1365), 7 aegit (aus
qui..egit?) ?. facta qui facit ags. uraec
(136), uuraee (94).
* Actuatiuus cibus 7. corpus christi cc.
bringt zu den wereken das sie (caritas)
wurcken wirt (75).
*Actu-, atta- (Br, Gl. m.). atti- (129,
142), aci- (76) -bermalis 2. socius n ta-
berna (Pr. &e.); caupo dc. (129); taber-
no (76); proximus vicinus (141). husco-
QM (131). mytgesell in der tavernen
141).
Aud v. Accedula.
* Acture-da (Gf.), -la (105) (cf. lathy-
ris) sprinchwrze sem.
Actus dat (5, 22). dayt (bb, (, 133).
dayd (19). tat (4). tadt (1). Ad. that; ge-
tat o. -werbe (31) -dang (6); wu- (69,
134) wi-rckung. werkynge (22). werek
(10, 110). daech-w. (83). erbeyt (4).
Actus 4. via apta curribus et iumentis
(Br.). waggenwech (147).
A. aectiuorum der wircker werck (12).
A. essentialis wesentlich daet (12).
A. purus luter werckmeister (12).
A. reflexus Ad. ein wu- (69), wi-
(134) -rckung in sich selbs; s. s. vrteyln,
S. S$. beschawen; sieh selber b. o. be-
leichten (76); sich selbes belichten 7 sel-
bes besehauwen ader orteylen (1).
-Actutum v. Aeutim.
*Acua-le, -rium v. Aciarium.
Acu-arium, 7 -eapsula (11, 19) en
naelde voder (11). nulden-fuoder, -vaif)
(19). gall. aiguillier (122).
* Acuba v. Acuta.
*Aeubi dairnae (141).
*Acubitus v. Accubitus.
* Acucia v. Scandix.
*Acuelus v. Aculeus.
*Acueula (cf. aeuta) ellend (145).
.A-, ac-euere, aeeurare (91) hd. we-
tzen; spitz-en (6), -machen (69, 134); spe-
cen (13), wachsen (75. cf. aeutus) ; scharf-
fen (10), serepfen (69 WMrg.). scher- Ad.
nd. -pen, Ad. -phen (v, 21), -pfen, -ffen
(9, 4). scharp maken (11). vetten (sc 97).
spyssen (22).
Acuitas scherpikeyt (85).
*Acula v. Acuta. Seandix.
* Acule-atus, -gia v. Acculeta. Aqui-
legia.
*Aculeus v. Eeuleus.
Acu-leus, -lerus (89), -elus (8), ae-,
€e- (147) -euleus, aquiliu-s (Hpt. 5, 198),
-m (136) ang-o (86, 127), -a (136), Ad. nd.
-el, pedis (64), der pein (apwm 3), also
ein binne het (6). ags. onga (Hpt.). stifft
(5, 125). steft (66, 68, 134), stich-t (1), -el
ACH
(8, 8). stach-il (9, 65), -el (112). brickel
(19). dorn o. zapf (76). hoiek (147). he-
chel (85). hekele, gart (106. cf. ekel
stimulus 99). vis gart (89). gert (112).
sunde (4. peccatum 922). weisel (sic) der
(2, oder (1) peyn.
*Acumen v. Aciatum.
Acu-men, 4 -tela, (2r.) -tella (76),
7 -eies (147) Ad. spitze; scher-ffe, -ft (1),
-fung (13, 65), -pikeyt (8); schar-pff, -p
(12), -pffheit (68, 110), -pff ort (110); mes-
ser scherpf sZm.; spitze in eynem m. (48).
hd. nd. ort. nd. spysse, scherpe. scharp-
heit off ein scharp oert; punt off vaet
(132). waet (107). wate (147). wessl (121).
*Acumentator v. Acomentator.
*Acunei uintime (sc 119) aws ?. vie-
time (141, Gl. m.) »« acumen, das in
121 dieser Glosse entspricht; cf. aeumeos
i. victima, (Br. cf. agenei).
Acupe-dius 42. cursor (5, 76 &o.),
-tilius 7. veloz (15) (varr. Gl. m. 1, 62)
louffer (75). loeper, baide (147).
Acupic-ta, -ea (9), -tum (125) Ad.
eim gestrickt, gestickt (125), glismeth
(V. enf. lismen), glyssemet (64) kleid, ge-
want (T), werck 7 vorbremet (125). ge-
worthe hanezkin (9. nAd. gewürkte hand-
schuhe).
*Acurim v. Acutim.
Acus, g. -eris (V. palea q. cf.) Ad.
sprew-e (4), -en (114). -er; sperwer (68,
134) spreywer (67); spru-wen (6), -wer
(65, 110), -e (19, 18); sprüwe (V), sprev
(3). kligen (48). nd. kaf. kaff (125).
Acus, g. us hd. na-, nay- (133), nae-
(89), ae- (11), no- (4), nu- (19) -lde. naele
(18). nole (6). nolle (77). newe- o. sleyer-
nolde (8). ney 4 (sie) nodele (9). nadel
(110, 134, Das.). natele-(293b). güfe (48).
Acus crinalis gluff (91).
*Acus mu-, mul- (149), 7 mo- (143)
-Seata, acommustata (47), acus pastoris
(143) (herba) hd. kranichsnabil (Sum.);
kranch-, krange- (11), kune- (sec 149),
kransses- (85) -snabel. kraneken snauel
(41). storekenscehnabel, 4. oyevaers beck
(143).
Acu-ta (9, GI. m.), -la (17), -ba, -eula
(q. v.) ein suht (13), sucht (8, 9, 48), sache
(sie 17).
*Acute v. Acutim.
Acute scha- (110), sche- (68) -rpfflich.
schabbieh (69 Mrg.)
*Acutel-la, -à v. Acumen.
* Aeutella (cf. aconcilla. anonis.) ka-
izen stirn (herba 33).
Acuties scher-phy (1), -ppe (5, 23).
Sehirpen (19). sehar-ff (18), -pfkeit (110).
hd. spitz-e, -en (10, 19), -at (1). md.
spisse.
Aeu-tim (9, 76, Br.), -te (76), -tum
(8), -rim (4), atutum (13) schir, zu hant
1L. c), »« aetutum behend (68, 110).
bald (68). schnell, varr. gering (110). vol-,
haeste-lee (108).
A-, ac-eutus schar-p (bh, 19, 22), Aid.
-pff, -ff, -ffmachig (1. ff aus fs?), -ffmes-
sig (2). Ad. spitz, spitzig (110), uuahs:
(Gt), waehs (75); sur smackyeh (5^). nd.
spis.
*Acha-cia, -chia v. Accasia. Achaia.
*Achadeon v. Acatium.
Ach-aia, -ia (76), -aeia (1), -aria (66
&e.) prouincia grecie, ein lant (5, 1).
ADA
*Achalantis v. Acanthis.
*Achaliculus v. Acalieulis.
*Achalma v. Alma.
Aenantis v. Acanthis.
*Achantor v. Acantum.
*Achantus v. Acanthus.
Achar &oc. v. Acor.
*Acharia v. Achaia.
Ach-, ae-aris, -arus Z. mon gracio-
sus, dus (0'C »« carus; cf. achatus)
hd. vnge-nedig, -neme, -neym (3). vn-
wert (75), -dankber vnd hessiger (48).
*Acha-ron, -teon v. Aeatium.
* Achasea v. Accasia. :
Achates (cf. ace-, ag-ates) n. pr. viri
7 gemma (Br.. ein man (sf. nam) eyns
manes o. eyn steyn (8). bom (aus born?)
steyn (7. piropus 5b).
*Ach-, ag- (alph. ach- 69, 134), -ato-
nia, acho-thonia (5), -toma (22, 4, 16),
-donia (X), -tonita (1) Ad. gerechtikeit
sim. recht-ekeit (5), icheit (22).
*Acha-tus, -rus (4), aca-tus, -rus (3,
4) (4. bene gratus ; ausaeceptus 7 «090€ 2
cf. achates gemma gratiosum reddit Br. ?)
hd. senfft-mutig, -müdekeyt (v. a. 1477)5
senff-mutig, -mütig (3); beheglich, ange-
nem, genugsam (110 var. cf. Fr. 2, 23).
nd. zacht modich.
*Achatus v. Acatium.
* Achel-demao, -damaeh, aehill-d. (3)
(hebr.) hd. gotes aecker; ein a. des bluts
o. des hafners (65, 68). :
Achete muhenheim, grillen (126).
*Achia v. Achaia.
*Achilantis v. Acanthis.
* Achille v. Ancile.
Achillea (herba) garwa (Sum.). ags.
eolloneroh (942). 7
Achille-s, -us die kortlyppich is (147).
* Achimilla v. Aconcilla.
Achinus kotsitter (8). achimus
kassate, gertener (8, 9). achumus gert-
ner (13).
Achi-, achy-, aehe-, acha-ron /d.
die helle. helfluf (75). ein helliseh wasser
(110).
*Achiron v. Acatium.
* Achyton est natura senciendi daz die
nature eyt gebit (8).
Achiuus en ketter (11).
*Acholytus v. Acoolitus.
Achor v. Acor.
*Achoros v. Acorus.
*Achr-atafors, -atoforus, -ofors v.
Acetabulum.
*Achumus v. Achinus.
*Achus v. Acor.
Ad zu (19).
*Ad- oft st. add- q. v.
*Adagere (a/ph. adigere 66 &c.) zü
fügen (6). zu ewingen (14). volbringen
(66, 69, 70, 134).
*Adagoria amada (/at.? 141).
*Adaltuatria, adalta adria (Gl. m.)
des huyss hoychste deylen (147).
Adam der erste mensche (bb, 4).
Adamare lip (8), liep (9), gar 1. (17)
haben.
Adamas hd. nd. eyn edel-steyn, Ad.
-gesteyn; zoghelstien (11). Ad. dya-, dye-
(133), de- (67, 73) -mant; adama-st, Ad.
nd. -s (295, 0».), -nt, -t (1); vnd ys dat
alder hardeste dink dat men vp erden
9*
11
12 ADD
vint vnd me maket ene wek myt war-
men blode (22v).
*Adamas (»« adamianus) wiberler
salz (? i. bigamus 9).
*Adamatio liebhabung (75).
*Adami-niani, -ani, -rnoni (Gl. m.),
adánam (133) sunt heretici ketzer um
k.-meister (6). kecher (18). kettere (99).
Adaperire Ad. vft-slieDen szm.,-sleDen
(5), -sliiBen (19), -slissen, -dun sem. nd.
yp sluten; ont-luyken 7 -pluyken (108).
offen-en (9), -baren, ETE zem ma-
chen &c. (88).
Adapertio auffschliessung (75).
*Adaptare v. Adoptare.
Adaptus gezirt (13). gezeirt (8). zer-
heyt, bequem, eben (17).
*Adaptus (»« adeptus) erkriget (9).
Adaquare Ad. welern sim., wássern
(134). nd. we-, wet-teren. drinckin ($8).
vyh trencken (9). trincken geben dem
vich (75).
Adasi-a altes schaaf (Ki.); -o -onis
vitrieola (76) aus -a ouis vetula sim.
(Gl. m.). odasia /a pecora vecchia (G1. m.).
alt schaip (147.).
Adastria v. Adrastus.
*Adasus v. Acassis.
Adauctus gemert (1T, 65). vermeert
(11). zu geleyt (17).
* Adaudire an allen enden horen (14).
Adaugere, -ri (109) Ad. meren (19);
zusamen-, zu-, nd. v^meren, Ad. -mern.
nd. to-don, -oken, -óken (109).
*Adbages v. Ambages.
Adbib-ere, -ire (134) Ad. vil, viel
(18), zu-, nd. vele drincken, Ad. trincken.
Ade- v. Acc-.
Adelin-e (Gl. m.), -is (94), -as (126)
ags. to hald (94, 136). aeclinis 2. resupi-
wus 4 recumbens (136), dependens (G1. m.).
*Addax (sonst ceruicapra) v. Athesis.
Adde-ecimare, -eimiare, -timare,
i -ecimacinare 4 -cimatimare (22), ade-
cimare Ad. zehenden (V, 76), v^-z. (8, 9),
wol z.; z., var. zuhenden (110), czen-
hende (4), zehen (67), senden (18) geben.
tzyenden geuen (132). zenden (5). tege-
den (22). tegenden (109).
Ad-, a-densare Ad. md. dicke, Ad.
diek machen, maken. 4. spissum facere
spiezen (se ).
Ad-, var. ab-dentes zü legend (30).
Addere Ad. fugen (9); zu-f., -fügen,
-dun szm., -geben (b), -ieben (18); meren.
nd. to-voghen, -don.
* Addetimare v. Addecimare.
*Addiantos v. Adiantos.
*Addicat (cf. sq.? additamentum?)
untartua (Gf. vndertun (141).
.Ad-, a-dieere (7« adjicere) Ad. zu-
weisen, -wisen, -scriben szm., -legen,
-werffen. zu hauff fügung (18). czu hauf-
fen reden (3).
Addietus zu hauff gesaget (7). tho-
samende-seghen (22), -zeygen (23). zu
samen geton (76). zugewisen (110). tzo-
gewesenn (132).
Ad-, a-discere /d. lern, lernen (5, 4),
leren (7); vast l. (68), lernen (134).
Addit-, adit-, adid-amentum, 7
additio (110 &c.)), adicio (69 Mrg.) me-
runge (82b, 9, 13). vor-m. (18); daraus
Ad. nd. (Mss. mog.) v'meng-unge, -inge;
ADH
v-manung (V), -meynug (4), -mischung
(76). Ad. zu-gabe (5b, 1), -ihunung, -tho-
nung, -thuung. tzodoninghe (132). addi-
tamenta pí. zulegung (65). additio an-
legung eins dings (75).
Additus zu gethan (17).
Adducere zu-füren (6), -foren (19).
to leyden (11).
*Adel-, al-heidis ». pr. alhaid (74).
*Adelivatum v. Accliuus.
*Aden (herba) hufhalten (104). ade-
rantrahvpholder (Sum.). Cf. adera, adorn
v. Affodillus?
Adeo Ad. so-, also-, als- (b, 6) -vil.
S0- (88), also- e -vast. dar to (22).
Adeo von gode (11).
Adeps, adips (136) (cf. ador) vett-
ekeyd (14), -ieheit (11). Ad. vetig- (9),
feibte- sim., innerlich f- o -keit. feyste
(13). feist (4). leume (12). dat smere (85).
Ad. nd. korn (6, 22); chern- (1), kern-,
semel- (76) -mel. simila (95). marck (65).
bloem of duyst van mele (83). duist van
meel (107). vnsch-lid Z -uld (115).
*Adeps vrsini berensmalz (Sum.).
Adeptio gunst (141).
Adeptus (cf. adaptus) Ad. er-worben,
-borben (3), -werbung (18), kriegen (13),
-folgen (5), -folgt (65). md. vorworuen.
her un (X). begriffen (8). vberkomen
110).
Adequare Ad. glichen; glich, gleich
machen. ad. gheliken; liick maken. slich-
ten (8).
*Adaquare (»« adaquare »« equus)
eyn phert riden zu dé wasser (11). wet-
ten, trencken (64).
*Adera v. Adria. Affodillus.
* Aderantra v. Aden.
*Adevia v. Adiantos.
* Adexpensas ags. to nyt-um (136), -tum
(94).
adf: v. Aff-.
Adglo-, agglo-, adglu-merare, ad-
glomare wynden (83) garn w. (V). Ad.
zuhauff-w.; zusamen-winden, -binden (3,
4) -fugen, -hefften (134), -hefftelen (69).
klewl machen (4). nd. to same-nde, -te
cloten.
* Ad-, ag-glutire, prs. adgluceo (7n Vocc.
ex quo «nier adgl- und aggl-; »« adglu-
tinare) hd. verzern, slinden. Ad. nd. vor-
sl., -tern (22). Ad. verschlinden ; zusamen
tun. leymen (66). zu-l. (134), -limen (69).
an-l. (68). nd. limen, linen.
*Adhera v. Adria.
*Adhereetare, adutare (8) (cf. adre-
eurare &e. Gl. m. l, 91) in den rechten
(17), in r. (8) weg wisen.
Adherentia anhang (175).
Adherere Ad. nd. anhangen. zu-h.
(9), -haften (7, 31). ane hencken (18). to
holden (22).
Adhibere Ad. zu-haben (1, 5b), -dun
sim., -fugen (65), -legen. fliBlich zu-l. (8).
vleys czu tun (9). to doen (11). geben
(68, 110). wysen (68). an hangen (7).
* Adhibere (aus adbibere) tzutrincken
125).
| *Adhimere v. Adimere.
*Adh-, ad-istrum (aus ad-hue 7«
-istum?) Ad. noch, naeh (4). »d. noch-
tent.
Adh-, ad-ortari Ad. manen (8, 9);
ver- (17), er-m.; zwingen (21, 76); zu-
ADI
((), be-, zu be-zw.; beczweyngen (18);
zu-dringen 7 -fodern (4), -rüffen (6), -hir-
tin (21), -herten (18). zo-raeden, -hyssen
(132). to herden 7 dwyngen (22). trosten
99).
Adhortatio ermanung (110). zo-ra-
dinghe, -troestinghe (132).
Adhue, adue (3, 76) Ad. noch. bif-
(D^), bitte- (23), wente- (22) -noch.
Adia v. Adrastus.
Adiacere zu legen (19). to leggen
(11). beliegen (99).
*A-, 4 ad- (Sum. V) -diantos, adiant-
us, -um (112, Ki., -ea (Anz. 8, 99), an-
dianton (Sum. V1) adraneos (9) pungil
ad., nezelworz add. (Sum. v). steinfaren
(Sum. VI). nessil (8). hd. (Mss. mog.) nes-
sel wurez, nef wurezel (16). frawen haar
(112, 114). nete wortel, vrowen har (47,
149). stein-, maur-rauten (114). adia-ticos
neselwits, -nco betonye, adevia mnase-
konne (85). ard-enia, -eula (149), 4 -isia
(Sum. V) nezelsame (Sum. v). nezzelsat (96).
nesselsaf (149). adrast-ia (4), -ea 7 adu-
stra (1) nyes- (1), nys- (4) -wurez. £oh.
kyehawka (4).
*Adicere v. Addicere.
*Adicio v. Additamentum.
*Adietus (cf. adiectus) zü geschre-
met (6. cf. Sm. 3, 510). zu samen geschla-
gen a tzo s. geslagen (132).
*Adidamentum v. Additamentum.
Adiectiuus Ad. zu-geworften, -legende
(19). to legginge (11).
*Adiectus (cf. adietus) Ad. (Voce. ex
quo) zuhauf-, zusamen-geschlagen, -ge-
worffen (69, 134).
Adigere zuhauff fogen (5). me z.-fugen
(1). zu helffen (s/c/) fiegen (76). zuthun
(67, 76). furbaf) dun (8). wurpas tun (9).
Adjieere v. Addicere.
*Adyla v. Adula.
Ad-, adh- (1) -imere Ad. nemen (8,
9); abe-, 4 zu- (9 vff- (10), nd. affn.,
-nyemen (18). Ad. zu-dun szm., -thun 4£
-kauffen (69, 134). abe dun (8^). nd. to
don.
*Adimitari (»« admirari) vorwun-
dern (22).
*Adimpiatus v. Adipatus.
Adimplere Ad. er-, her-, nd. vor-vul-
len, Ad. -füllen (6), -follen, -foln.
Adinstar hd. glich, geleieh (67); g.-
(76), glich- (7) -lich; ein glichnifó szm., .
noch em gl. (17), zueiner gl. (110); gleicher-
weise, weiB; zu glycher wei(à (68). md.
lick, likerwijs.
Adinuentio (7. nowus modus peccanda
76 &e; anders Gl. m.) irouindungan (d: pf.
Anz. D, 464). bose new vund 7 ezu funt
(9). ein nuwer fund (1102), funck (sc 68).
ein nuwe findung (110). er-f. (75). die funde
7 nuw f. (pl. 65). eyn vyndynge (83). ven-
dinge (99).
*Adinuentiuus v. Cernulus.
*Adip-are, -pire (17) fet (8), feist
(11) machen.
Adip-, adipi-, adimpi- (18) -atus
hd. nd. vet gema-cht, -ket. Ad. feibt
sim., fei. (18) gemacht, 7 w'den (11).
*Adipe-rum, bssw. -rium, -rus, -S,
-x, atip-, adit-erum, add-, adr- (109)
-ipex eyn worm (117). Ad. zech (49), zeck,
zeg, zelle (6). nd. tecke (22, 109).
Adipisc-i, -ere Ad. nd. begern; er-,
4 v- (11) -krigen, Ad. -kriegen, -kregen
ADM
(19), -folgen (65), -oberen (88), -werben.
hd. behal-ten, -den; be-griffen, -greyffen;
vberkommen sem., iruaren (141), verdie-
nen (1). nd. beholden, verweruen, wynnen.
*Adippire v. Adipare.
*Adips v. Adeps.
Adire, prs. adyo (76) Ad. zu-gan,
-gon, -gen, -geen, -gene (7). nd. to-gan,
-ghaen (11).
*Adistrum v. Adhistrum.
*Aditerum v. Adiperum.
Aditus pic. s. hd. zu-gegangen (8^),
-gang. Ad. zu-, ein- (9), in-, nd. to-ganck.
Adiudieare Ad. vr-, zu vr-, (65, 67),
or-, v/or-teilen, -teiln, of? mit recht;
ordeiln 7 recht zudeyln (18); r. mit eren
Z. (17); mit r. ri, re-chten; rihten (6),
rechten, ver-r. (110 var.), zuriechten (8b,
19). to (11), mit rechte (22) richten.
vorde-len (283), -ren (22). zu-, haim-spre-
chen (65).
Adiudieatio zceu teilung (4).
Adiungere Ad. zu-, nd. to-, thosa-
mende-, mer th-vogen, Ad. -fugen, -fü-
gen (6), -fyegen (110).
Adiurare Ad. nd. be-, zu- (X, 8^)
-sweren. á
*Adiuratio beschwerung (75).
Adiutorium Ad. hu-, ho-, hi-ffe 7
vo-, fu-rdernisse szm. hulpe 4 vorderf-
nisse (22. cf. sq., adminiculum ).holpe (99).
Adiuuamen Ad. hulffe sm., vollust
(141, Gf£.). hulpe £ vordernisse (23).
Adiuuare Ld. helffen. nd. helpen.
*Ad-, a- (Gl. m.) -latus geulogelt (83).
*Adlegurrire v. Abligurire.
Adlentare (/al. allentare, cf. Gl. m.
1,80) krang machen (17).
Adlentatus gekrenket (1T).
*Adlentus 7. debilis krang (11).
*Adle-ta, -tha v. Athleta.
Ad-, a- (136) -litus (von adlinere)
ags. dechm (94).
Adlobrius v. Allobrox.
*Adlubies v. Alluuies.
*Admaniculari 7. manticulare be-
drygen, -tuyschen &c. (141).
*Adman-, mant-iculator bedrieger
&c. (141).
*Adman-, mant-ieulatorius, adv.
admanieulatim bedriechli-ch adj., -ck
adv. (141).
Ad manus zu handen (75).
*Admiceabilis (aws am.) freuntlich
152).
Adminare (:minare; Gl m. 1,82 «us
adminieulare?) zu dryben (8).
Ad-, am-, a-miniculari, ami-niclare,
-eulari Ad. he-, hei- (21) -lffen. nd.
helpen.
Ad-, am-, a-minieulum /d. nd.
vrunt-schafft, -seap. Ad. hulffe, hilff sm.
freude (17). denstbarkeit (65). hulpe (23).
hol e (99).
Eden deo (22. cf. adiutorium). rebe-
steck, stützen (126). stake (Fr.).
Administrare hd. die-, di-, din- (18),
Zu die- (75), nd. de-, dey-nen.
Administratio anefang (141).
Adminuere /;d. kleyn, kleyner, myn-
ner, minder machen. «d. klener maken.
Admirari (cf. adimitari) Ad. nd.
wundern (9), v^-w. Ad. wondern (8); be-
(7), vw. wondren (99). vwondernife (18).
vorder-nisse (5, 23), -nef (18). (
ADO
Admis-cere, -sere hd. mengen; zu-
samen-, nd. tozamen-, Ad. nd. vor-men-
gen. Ad. z.men (sic 3), -mischen ;
vam. (16), -müschen (6). mischen (17).
Admis-, amis- (9, Gl. m.), aimi- (136,
145), emis- (qg. v.) -sarius Ad. seu-, sei-,
say- (18), sa- (134), feu- (55), fe- (1), nd.
zo-mer, gew. hd. der eyn wath-, wat-sack,
waytsag (133) tregt, dreget (132), draget
(67), dreit. eyn sender Z. qué alium muttit
(68, 83, 110). ain sumer rof) (76). wat-
Secker (18). stut pfert am., stüt hengst
adm. (9). mayen-h. (112) «gs. stoeda
(136, 145) et homo ferus (145).
Admissura zulafunge (8^).
Admissus zu gelof)?en (8). zu gesant.
(17). g. cezu den meren (equabus 9.
Admittere Ad. zu-lazen (b), -laBen,
laefen (85), -loBen (8), -lauDen (68). tho
laten (22). vor-hegen (st. -hengen), -sen,
staden (22P). zusenden (8, 17). sunden
(9). s. begen (8). sunde-b. (9) zu sunten
(1€ wrg.). entfaen (99).
Admodu-m, -s (11) zu maDen (85). zu
maf) £ zu sidden (17). zu maiDe (19). to
mate (11). te maten (99).
Ad-, am-, a-monere /;d. manen (9,
16) vm.
* Admonit-rum, -um (Gl. m.) aus an-
Ronan 2« nitrum?) glasen materi
141).
Admontare v. Amontare.
*Admorare bij wonen (8).
Admotio zufugunge (8b).
Admotus zugefuget (8b).
Ad-, am- (cf. a-) -mouere d. be-,
zu-wegen. zu-legen, -schorgen, -welezeln
(17). to ruren (99).
Adn- cf. Ann-.
Adnare, ad-, an-natare zu swymmen
(85, 17).
Ad-, an-nectere /id. zu-, zuhauff-, zu-
sammen-, an- (11, 17, 110), ain- (19) -knup-
pen, Ad. -knupffen (66, 110), -knuffen (9),
-knoppin (8, 19), -knipfen. àn binden (17).
tho knutten (22).
*Adnichilare v. Annichilare.
*Adola v. Agagula. Adula.
*Adola-cium, -tor v. Adula-tio, -tor.
*Adolatura &c. v. Dolabrum.
Adole-re, -ri, -scere (8b, 132) Ad.
wachsen, waschen, waben. nd. wassen.
w. van joneks op (83), van ionges op
(132). wasen (13, 21). kly- (1), clai- (Sm.
2, 349 cf. 351), cleu- (5, 17), kle- (21) -ben.
cleuen (22). riechin (8). wol-r. (89). ruchen
(10). reugen (13). rawehen (9). wiroken
(99). bereichen (12). brynnen (7). bren-
nen (65 &e. vnd damit machen wol rie-
chen (65). bornen (5). burn (17, 21). ber-
nen (22). v?born (18).
Adolescens Ad. ju-, yü-, jü-ngeling.
jügeliek (3). iunegeiine (22). jongelijne
89).
Ado-, adu- (b^) -lescentia Ad. iung-
heit, keit; iunck-heit, -eit. jongelicheit
(132). jogeait (8). junck (9). Ad. jug-ent,
-ant (3), -unt eyn alder zuschen XIII vnd
XIIII jaren (11); jog-unt (48), -ent. waiDint
iogent (19). wassende ioghet (11). was-
sunghe (5b) ain jungfrow (sic 76). das
zunemmend alter (65).
Adolescentula eyn jung-elingen (55),
-frauwe (1), -frów (6). Ad. juncktrau. iüf-
ADO 13
frawe (18). eyn iungfrau 7 eyn jung frawe
D sim.) en iunge vrowe eder en iunc
vrowe (22) ein iunge frauwe by (68),
vnder Da XXX iaren.
Adolescentulus eyn iunck Ad. men-
Sche sim., nd. mynsche. iuncheit (22, 21).
jungheit (Y). eyn jung menthf) (V), man
(11). knabe (5*, 12). kint (6).
* Adolorari (st. adulari) smeicheln (1).
Adon-ai, -ay, 4 -eus (76) (7. kipioe
141 4. e. X0ptoc). ein herre (21, 22), here
(5).
Adonium adonis-, fewer-,
róflein (143).
*Adopiscerium v. Apodyterium.,
Ado-, ada- (8) -ptare Ad. nd. wu-,
hd. wü- (6), wi- (110), wo-nschen. winDen
(18). zu- (65, 76), er- 7 auf) er- (75) -wun-
Schen, -winschen (76). auf) erkisen (3).
kesen (83). kyesen (110).
Adopt-atio, 4 -io wunsch- (68), er-
wunsch- (75) beger- (18, 110), erkyes-,
var. erwel- (110), vBkor- (18) -ung, 4 zu
gewinDenesheit erben (18). verkesinge
(83).
Adoptatus ge- (17), zuge- (Y), er-
(69, 134) -wunsceht. gewonschet (67). zu-
gewontst (b), -gwinst (76), -gesatzt (i.
electus 66, 10), -g. erbe (b). gesatzt in
erbe ungeborn (48). er- (110), ver- (132)
-koren. vDerwelet (68).]
Adoptio Ad. wonschunge (8), wun-
Schung (68), zu-w., ezwunschunge (9).
ein zuwüntzhs er wüntzhts (15). her-
wünschung (63). vf erkyesung (7). eyn
vz erkesunge, wontsunge, annemekeit, dez
fremden erbe v!lihen (5). uf erkysunge,
zu wonschen, anxz. 7 fromde erbe v'l. (21).
angenomenheit (25). vornumft (9). vs er-
kiesen, zu winsehen aines erbs (76). er-
welung (3).
Adoptiuus gewonschte (8 sZm.) ein
zugewunscheter son (48) ein auf) erko-
ren kint (3).
Ador (7. adeps q. v.) kerno (101). kern
(X). meldunst 7 wyssin (9). weismel (92).
wifmel o. craff dez mels (8). meyl-stop
? -stauff (13). stawb- (74), symel- (48)
-mel. semel meel (64b). feiDtikeit der
frucht (68). dat vette van deme korne
(22). blumen von. meel o. speltz d:
spelt (108, 1105€). doest, spelde (108). belde
(99. st. spelde? oder st. blede — blade
Kil. blada, prouentus?). rocken, dinckel
(125). kleyn (4).
Ador-are, -ire (3) Ad. nd. an-beden,
hd. -beten, -betten, -bitten (6), -pitten
(1), -beyten (3), -bieden (18). grussen (9).
grosen (13).
*Adorastus v. Adrastus.
*Adoratus (st. od.) ags. swsec (942).
Adordiri (Br.) beginnen (11, 19). an-
fangen (19).
Ador-ea, -ia, -ium (17), -ima (16)
heil-getum (5), -tum (1). heilige ding (4).
hyllige dink (22). helick feyrunge (3).
oppher (17). ehre, ruhm (114). -ia eer
(gloria 68). -ea guet gherucht; seegh-
vechtliek cleyt (147). gottin der frucht
(dea, frument? (68).
Ador-eus, -ius, -inus 7 -enus (14),
-euus (76) 4. triti-tius, -ceus (66, Br. &c.
tredecimus (sic 76!). waitzin. (74).
*Adorire v. Adorare.
—
brunet-
?
14 ADS
Adoriri an-lauffen (5), -fahen, -gryf-
fen (110), -gaen (85). zu-gaen (8^), -geen
(68). abe gan (1).
*Adorn v. Affodillus.
Adornare zy eren (5^). ciren (99). v-e.,
-cleyden (132).
Adortari v. Adhortari.
*Adpal-lare, -eo (prs. 76), appalliare
(85) Z. tego (16); ve- 4 ce- (b), ze- (1),
te- (21) -lare. vheln (7, 21). bedeeken
8b).
inue v. Applaudere.
*Adpleta v. Athleta.
*Adra v. Adrastus.
*Adra-gis (85), -ginis (sv), -gnis 7
-Gius (Sum., andr-achne ( avOpocrv
13 &c.) -adine (125), -oga (47) bo- (85),
bo" (47) -rgele. burge-In (Sum.), -ll (125),
-]; burtzel, saw-b., -bon, grensel (73). han-
füs (87).
*Adramasea v. Atrapassa.
*Adraneos v. Adiantos.
*Adrastia &e. v. Adrastus. Adian-
tos.
*Adrastus stenick uber (rzpa, cf.
adriatiecus); halb (aus alb; 13). alp (8,
17) adorastus (fantasma) der alp (Br.).
trugnuf) (76). arastus a (9). Cf. adras-
teus pallidus (Amm.): Adrasti pallentis
imago (Virg.)? .Adrastea (sors Br.)? ?.q.
adriasteria 4. sors loit, muycke (147).
adastria, 4 adrastia (141) 7. petrosa 4
dura (nam adig Gl. m. adra 141, gr.
petra); sors que est dura (76, 141, Gl. m.,
Er.) adrastros 7. fossores (139).
Adria est mare petrosum, ab, adros
petra (Br.); 4. petra (110 &e.); 7. q. adula
(q. v. cf. Gl. m. 1, 92, adia pro.). felf (68).
(4. scopulus) eyn hoher vels (48). mere
(14). dat mer (23). ein lant (9). adera,
adhera (5) 2. mare 0 ander (6 &e.), eyn
(5) grof wasser. dat mer 7 ander grot
water (29, 23).
*Adria-eus, -picus v. -ticus.
*Adriarium v. Aridarium.
*Adriasteria v. Adrastus.
Adriaticum dic. pr. mare saconi-
cum (»« sacosum!) steynechtigk mer (17).
i. m. saxosum steinicht mer (66 szm.).
adrieum mare, adricommare, adria-
tum 7. mare stenich (23), steynnecht (5,
1), steinheit (6) mer. eder (nomen 11).
Adriatieus steinechtig (5). stainig
(16). (4. adriaeus) eyn steyn über (17,
cf. adrastus). voller felDen (68). adria-
tisus stenick vlm (9). adriapieus steyn-
kudir (sc 8).
*Adricommare &ec. v. Adriaticum.
*Adriola v. Areola.
Adrobus v. Allobrox.
Adrodere nagen (21, 4). sere m. (1).
be- (3, 5), zu- (11) -n. begnaghen (22).
* Adrogantissimae (sf. arr.) ags. gelplih
(136). uulanelicae (94).
*Adroges hüsschaffenerin (48. cf. am-
drochia Gl. m.).
* Adromeda v. Andromoda.
*Adsaec-ula, -ulum, -uli, -alum,
adsexulam v. Assecla.
Adsint zuogitint (141).
.Ad-, as- (Gl. m.) -sistrix, assi- 7
asti- (76), asses- (88) -trix zuakisaztiu
(Gf.) bistend-, bisitz-, helff-erin (s8).
Ad-, a-speetare (cf. aspicere) d.
ADU
zuge-horn, -heorn (21), -heren (v6). nd.
to behoren.
*Adstentor v. Ostentare.
Adt- v. Att-.
Aduehere zu furen (8, 9).
Aduelare (7. coronare G1. m.) zu-deckin
(8, 9), -helen (8), -hullen (9).
Aduellere ezu-ezihen (9), -zehin (8),
-Zziehen, -reuffen (11).
*Aduello (: duellum) krieg berich-
ten, versunen (17).
Aduena eyn ezu-kummeling (5b, 12),
-kommeling (10, 17). zuo komelinch (13).
en to komeline (23). herkomender (48,
75). hd. (ein) frem-ede (8b), ,de (8), -der;
fromd-e (17, 21), -er (X); fromder (6). nd.
en vromede (22), vreemde (11). fremde-
linek (3). vremt man (99). elindig (19).
newegliek (qu. novitius 9) cf. adventrons
(st. -tans) fremde nufank (13) ? ad. niu-
quemo &o. (Gr. Wtb. 386).
Aduenire Ad. zu-, nd. to-komen. zu
fallen (65).
Aduentare komen (8) kommen (9).
diek vnd vil (a. d. NI. missv.), varr. oftt
vnd diek vil (110), diek wyl (83, 132), vake
(132) komen.
Aduenti-tius, -eus (11, 17) fromde
(17). elendich (11). tocomeline (99). zu-,
var. zuge-fellig, nuw gefunden &c. (65).
Aduentus Ad. zu-konft, -kunft, (do
mini) -k. unDers, des hern. de to kumpst
vnses heren (22). die tzokompst ons h.
(132). advent (5^).
Aduerbium Zzuwort (85). ein zuge-
legt wort (65).
Aduersari Ad. (5) nd. weder-, teghen-
(11), Ad. wider, weyder- (55) widder-
wesen (S5, 11), -stan, Ad. -ston szm., -sin,
-Seyn, -sagen (12). ein gegen sin (19).
werren (99).
Aduersaria handregister (i111). su-
delbuch (112, 116). n4. cladde (116).
Aduersarius Ad. nd. eyn weder-, Ad.
wider- sim. hd. -sache, -sach, -sacher,
-secher (110 var.), -sage (49), -sager,
-wertiger, nd. -sake, -partye (132).
Aduersitas engegeheyd (19). wider-
wertikeit (65).
Aduersu-m, -s hd. wie- (b), wi-, wid-,
nd. we-der. engegen (19). teghen (22).
Aduertentia auffmerckung (75).
Aduertere Ad. nd. an-, hd. zu-ke-
ren. hd. zu wenden (11); an-, ver-nemen ;
an neymen (3); zu horen (10, 110), mer-
cken, vff-m. (75, 110), begriffen (65), ach-
ten, a. mit sorgueltigkeit (75).
*Aduesperante als ietzund vesper-,
var. verzer-zyt her gieng o. die sunn
nider gieng mortuus est christus (63).
* Aduesperare a- (0), au- (76) -benden.
abent machen (85). obent werden (3),
zu-w. (21).
*Aduesperatiuus abentlieh (8).
Aduigilare zuwachen (8^).
*Ad-, adin- (4) -uitare hd. zu-, nd.
to-laden.
Aduiuere zuleben (8^).
Adula, adyla (mons) der vrsler,
vogel, etzel (135).
Ad-ula, selten -ola, -ulla, -ria (Gl. m.
1, 92) 4. caput lini (Bx.); comus 0 modus
15). hd. nd. (109.) knot-te, -e (3), -ten
19; eyn knotte als eyn flof-kn. (21).
ADU
knot (13, 17). Ad. ein knode, knod,
knade (133), geiv. von dem flachse szm.
knodde (12). knute (13). nd. knutte; kn.
efte knop van dem vlasse (109). knop
van vlass (141). vlas kop (sic 225). knoppe
(89). knopff (67, 75, 110) von dem flachs
(110). knauff (14, 75), o. knoch auff dem
flachs; poll o. knodt an einer herdtflachs
(74). nd. bolle, -en. leynhaupt (14). lins-
hewffel o. linbBhewpper et melius cana-
pus haniff (1. 2« heuffel mandpulus 15?).
linzzhewper (8: vom Sm. 3, 485 micht er-
Lbannt). herl (98).
*Adulamen smeichunge (11).
Adulans vlessen (ef. sq.); lunsch-,
smeyck-, liefkos-ende (14:7).
Adulari, -re (cf. adolorari) Ad.
smeiche-n, -In : sme-, schmei- (1102) -cheln;
sehmaich-en (75, 76), -len (1109); smay-
heln (1); smaik- (2), smail- (1), schmeli-
(110 varr.) -chen; smeylgen (13); zu-
smaycken (3), -tuteln sm. (cf. 4 h. v.
Fr.2, 313. Sm. 1, 404, 405), -blasen, -plasen
(75), -plassen.(3), -loechen (reg. Ben.). ko-
sen (19). lieb-k. (65, 75), -reden (75). libe
casen (3). nd. sme-ken, -tern (225); smy-
ken (83). scehemen (sc); vlen soken (22).
vleseken (23). vleschen (22»). flansen (12,
wetterau. làcheln, grinsen bed.). wey velen,
streylen &e. (147). bulaezin (8). ole
schenken (65). driegen (7. fa/lere bb).
*Adulaterculus knopf, knod (76), aus
UN »« -atorculus 4. paruus adulator
(Br).
Adulat-io, -orium (8^), adolacium
(v) sehmaiehung (76). smechelunge (8b,
48). smeichilung :: false sm. (4). hd.
fals, falsch lop, lob; schmeichel-red,
-heit (1102); falD lob 7 libe casung der
rede (3); liebkosung (15). liefkos-, smeyck-
(141), smek- (83, 99, 132), flatter- (132,
141) -ynghe. gleysnerey (67). zu-titlung
(91), -ditelung (112).
Adu-, ado-lator Ad. schmaichender
(76); smel-, sme-cheler; sechmeiehler; zu-
lieber (9), -tutler, -ditler (112). smeycher
m smekere (99). vleseker (22) nl. vleier
116); vlaeden- Z vla- (Ki.), vlaey- (116)
-backer; pluym-strijeker (116), -stricher
(132). pflumen-str., var. pflaumen streicher
(110). nd. plumen-, plum-stryker. halss-
streichler (116). feder-stricher (125), -clu-
ber (75), leser (75, 1102, A lib kofer
(3). heb-koser, -reder, -sprecher (7. ganeo
75). suppenfresser (112). ógeler, vosswen-
zer (109). :
*Adulescentia v. Adolescentia.
Adulter Ad. ebrecher, ebrecger (18),
ebreieher (3). md. e-, ee-brecker. zu-
manne (12). auerspulre (11). ouer-speler
(132), -speelder (116).
Adultera eebrecherin (65). ebrecker-
sche (22).
Adulterari hd. ebrechen. nd. ee brec-
ken; spul (11) ouerspelen (89) driuen.
oberspel driben (19). ouer-spel doen
(132), -huren (99), -hoeren (106).
*Adulteria ebrechung (5^).
Adulterine plantationes (Br. uf
spraben an baumen (11).
Adulterinus eebruch-lieh (64), -ig 7
eebrecher; a. in fide abtrinniger vom
glouben; vneelich spise (65).
Adulterium Ad. ebrechunge, ebroch
(D^). md. ebre-ke, -ckinge; eebrock;
ADU
ouer-spel (89), -hur (99); auer spul (11).
ubir hür (Anz. 8, 101). vnkeuscheit der ge-
mahelschaft, varr. die chonschaft (75).
Adultus, adustus (74, a/ph. adultus
134, dus adolere »— adurere) 7. cerema-
tus 4 exeretus (i34 &e.); senior (75);
amasius (1. aus annosus, »« adulter?)
hd. eim be-, ver-stendiger; besten-dig,
-tig (1); pestander, v/g. an dem alter
vnd gewachs (75); gewachsen, gewaben
8) ein gewachÜner. Ad. nd. vol, wol-
(19), voln- (17) -wassen sim. eyn vor-
stendicher 7 junghelin (22). en bestende-
her (23). sprechlich 7 myndich (13). mun-
ich (14, 97). formundig (12). v'nunfftig
(11). zeitiger x zuchtig (10). ein gr
nachgebure (7). alt (48).:ein alder (5).
worbrant (9).
Adumbrare deken (6). Ad. nd. be-
decken. schatt (prs. 76). beschat-en o
-ten (110), -igen (3). beseaden (99). be-
sche-ten (1), -den (23), -yden (21), -digen
(5). bestetigen (sc 6). Ad. be-schirmen,
-simnen (s/c V), -sehyenen 7 -schymmen
(9). sehemeren (89). nd. beschermen. ent-
werffen, konterfeyn (125).
Adumbratio be-deckung, -schetti-
gung (110), wympelynge ($83, 132).
Adunare /d. nd. eynen (11); vor-ey-
nen, -enen (23). ey- (21), v'ey- (6), v'e-
(13) -nigen. Ad. zusamen-v'eyngen (11),
-tün (6), -thun, -thuen (4), -dun, -fügen
(19). zuhauff dun (5). zu eyn machin (8).
nd. to zame-n voghen (11), -de don (23).
tho samende doyn (22).
Adunator ein vereiner (110), zesamen
fieger (68), tzosamen knoper (132), tsa-
men knober (83).
Aduneare Ld. mit haken (18) den
h. (15), eim h., hocken ziehen. zehen mit
dm kaken (sic 5). then mit eneme ha-
ken (22). hoekin (8). hoken (9). krum-
men (85).
Aduneatus gekrummet (69 Mrg.)
*Adunetio salbunge (8^).
Adune-us, -tus (21) ser crum (110).
seer crom (83). gar crom (21).
Aduneus s. haki, krapho, chramph
(Gf.). houg, kroupf (141).
Aduoeare zu heiben (8). zu sich (10,
65), zu im (12) ruffen. zuo sich roven
(13). vorspre-chen (10), -ger (s?c 13). ko-
sen (9).
Aduoeat-a, -issa (85, 19) Ad. fur- 7
ver- (65), vor-sprecherin. vog-, var. veg-
fe voy- (48) -tin. uoged- (99), vaechd-
89) vaecht- (11), fayd- (19) -Àinme. vag-
dye (23).
Aduocatia fursprecherij, var. -in
(65). nd. voge-, vaech-die. faydye (19).
Aduocat-us, 4 -or (16) hd. sprecher
(68); vor-spr. (10), -spreche (12, 66),
-sprech; aduocat, vogt, voyt, vot (77),
faugt (10), faut (5b, 13), fayt, fayd (19).
nd. voghet, vaecht (11, 89), vorspreke
(99), voersprecker (83). schult-heió) (12,
77), -es (10). seulte (13). sach versorger
(75). rechtz helffer (64^). beistand (91).
e zugeruffter (65, 68). geheuscht (ptc.
*Aduolsio zuwelezunge (8b).
Aduoluere zuwelezen (8).
Adurere v'brynnen (V). zer-, vig.
ver-brennen (75). vprennen (9). virbir-
AFF
nen (8). bernen (11). v-b., -broien (132).
burnen (19). brujen (99). ?
Adusque /d. biz nu (5); bib-nu, -nó
(21), -nune, -dan (69), -dann (134), -hen
uff (17), -da hyn; biez dar zü (6); unez
yezunt (4). nd. wente.
Adustio verbrennung (65).
*Adustra v. Adiantos.
*Adustus v. Adultus.
* Aee (,corrigiert) v. Artemisia.
Aedon (cf. ealadrius) gal-ander (Hen.),
-idrot (Op.).
* Aegit v. Actuaris.
Aegithus, Oty'0O0c (auis; i. salus
140) grafmuck 2 sehóss- (140), zótsch- |(
(126, 140), zitsch- (Ki.) -erlein.
*Aegonomus v. Emnoicus.
*Aelchior v. Alchior.
Aen-um, -ium (19) enum (Er) (cf.
enula) i. olla 4 ealdare factum» ex ere,
per dyptongon pro erenium (16). ain erin
hafen (6, 16). kesOel (19). ketel (11).
*Aenus (7. g. oenus /i.?) peiger (141).
* Aepolus v. Ennoieus.
Aequ- v. Eiqu-.
Aer hd. lufft, loft (85b, 19, 4), lüff
(55). nd. lucht, locht (132), logt (99).
* Aeremencia &c. v. Aeromantia &c.
Aer-eus, -ius, erenus (12) Ad. luftig.
nd. luchtich, logteg (99). eyn ding da
A lufft in kommen mag (-us a um
105
US aere-, aeri-mantia, -mancia,
aeremencia (76) warsagung vD dem lufft
(110). wyse sagunge (10). zauberye (8).
go- (83, 132), ko- (132) -kelye.
Aero-, aere-mantiecus, aremaneus
(16) ein ezeuberren in der luf (3) war-
sagcr vb dem wetter.(110). teuuer (97).
koch- (132), gock- (83, 132) -elaer. $. q.
aeris inspector lugimsland (115).
* Aerose lufftiglich (75).
*Aerosus lufftig (15).
Aerosus kupferreich (Ki.).
*Aerucare v. Eruscare.
Aerugo v. Erugo.
Aerumma v. Erumma.
Aferesis v. Afferesis.
*Affa (»- alfa) 4 vitulus £ taurus
(141).
Aff-a, -ala, -la (q. v.), -alaga (alph.
asf- 141), afana, hasfala (141) (aus
QonaAaE) i. talpa. maul-, molt-werffe ;
scherre (74). mavlfruff (3). mol-, moilt-
worm; goere (141).
Affaber kun-, ly-stig (85). sinniger
141).
) AS hd. zu sprech-lich, -lig (4),
lichen (21), -enlieh (8, 76) -ig. zü
sprekchleieh (1). nd. to sprekeliek. wol-
redend (110). redspráchig (Fr. 2, 99).
rede geb (6). reddeselig (12). redsam
(4). freuntholder o. mitsamer (74. cf. Op.
1056. Sm. 2, 650. Goth. Wtb. 1, 209). gruf)-
bar (65, 88). gesprech (110). g.—, clafft-
zaem (132). anherig (V. a. 1618).
Affabilitas (7. blandicitas 76) zure-
dung, grufbarkeit &c. (63).
Affabiliter gruDbarlieh (65).
*Affabrilis kunstich (8^).
*Affa-cillum, -dillum v. Affodillum.
*Affala &oc. v. Affa.
*Affal-cion, -tum v. Asphaltum.
*Affamentum v. Affumentum.
AFF 15
* Affamentum zusprechung (110 szm.).
Affari Ad. zu-sprechen, -reden;sprech
(sic 8^). nd. to spreken. :
Affarium v. Ferius.
Affatim (i. ab-, fac-unde) spre- Ad.
-chlich, -ehelichen (17), -lieh (5), md.
-kelick. emsiglich, gered (75).
Affatimire zi gifadimanne (ar.).
*Affatum v. Asphaltum.
Affatum zu sprechen (8^).
Affatus píc. zugeredt (75). angespro-
ehen (8b).
*Affatus s. (7. sermo, allocutio dc.) zu
spraeh (5). ansprache (8). zuredung, gru
65).
Affectare hd. begern; swin b. (ve-
hementer a. 10); begeyren (9). nd. be-
gheren. lieb haben, han (65).
A ffectata ignorantia beger-ende (63),
-te vnwiDheit (15, 63), vnwissenhait (16).
Affeetatio beger-ung (7), -de (11).
Affectatus begert (8b).
Affectio (cf. affectus) Ad. bewegunge,
mutes b., müt-b. (63), b. des gemuts
(65), mutes bewegnub (76), m. begerunge
(9). bewegliehkeit (65). Ad. nd. beger-
unge, inge, -runge (10), -unde (8). be-
girlichkeit, der will (65). geringe (eo
pyne 7 lere (11, 19, 89). pynunge (8).
veranderunge des lijbs di
Affectiua (cf. virtus a.) begerunde
chrafft (16).
Affectiuus begerende (85). begirlich
(65).
Affectuose beger-lich (85), -leke (99).
Aiífeetuositas begirdekeyt (8).
Af-, ad- (145) -feetuosus be-girlich
(65), -gerliche (19), -gherieh (11, s9).
leubuendi (7. amabilis 145).
Affectus begernde liebe Z7 gelust (8).
hd. nd. beger-unge, -inge. Ad. be-ger
(D^), -girde; girlichkeit (645), guust.
*Affe-, afe- 4 aufe- (Er), aff- (148)
-resis, -risis (9) 4. subtractio litere €
syllabe in principio dictionis (Br. »« au-
ferre?); abscissio de principio 6 caxo
capitalis (148). heup fleycht (8). haup-
flesch (9).
Afferre Ad. zu-tragen, -dragen, -brin-
gen, -brengen (5), -fugen (65). brengen
(9, 99). to-dreghen (22), -draghen (23). ne-
men (8. 4. g. auferre q. v.). holen (19).
halen, irken (— riken), langhen (11).
*Affesellus (cf. affodillum) 4. mollis
caseus (11).
Affbulare an-spengeln (85), -hefften,
-stieken, -binden; zeren (101). eleyden
(8, 9).
Affibulatus czu geknopft (3). be-
knüpft (6). gnipft (v6).
* Affica v. Alphita.
Afficere begern (85, 9, 110). pynen (8b,
83). pin-igen (6), -egm (8), -gen (17). pey-
nigen (1, 9). Ad. zwi-, nd. dwi-, dwe-ngen.
lern (85,33, 110). amwisDen (17). neigen (8^).
günsten (25). kelkin (8). quelen, beschwae
ren, ergetzen &c. (65). castigen (8b).
*Afficere v. Affigere. Affricere.
Affiei gelusten (1). glusten (65). ge-
quelt werden (16).
Affietus boden zins (65).
*Affieum v. Afflietum.
Affidare getruwen (10). gedruen (12).
betruen (13 Mrg.) v'siechern (8^).
16 AFF
*Affidére truwe geben (75).
Affidoxe sunt sententie quarum pars
est. honesta et p. in-h. (Br., aus 0qwptoo&oc
Gl. m.) affridore er- ind oner-same sa-
ken (147). :
Affiduciare (i. fiduciam, dare) belie-
gen iu v'sieheren, gloubhaft. machen
(110). glauben geben (68).
*Affigere v. Affligere.
Aff-igere, -ligere (1, 85), -ieere (76)
stieken (11, 19). schicken (89). cleben m
an-stieken (9), -stechen, -eleiben (8, 75),
-kleuben (10), -eleuen (22). steken (99).
abe stecken (8^). hd. heften (1, 75), an-h.,
ezu-h. (3, 4). an-hechten (22), -slahen (3),
-schlahen ML -sehlagen (13), -heneken
(19), -negelen (5^), -knophen (1), -knop-
pen (5), -knipfen (6, 76). vaten (22).
* Affi-nieatio (76.»« -nis), -liatio (Br.)
z. adoptio nature.
Affinis hd. mag. mages fre&nt (1. 2
i. magis propinquus ( &e.!) mog ( 2
moge (9). namaek (85: na propinquus
gemage (99). magk (10). maug (16). frunt
(5). frund (16). wybis frunt (8), frynt
13). weibes frewnt (9). swager (12). óhin
6). ohem (75). maghescop 7 frunschop
22), m. 7 vruntschap (23), aus affinis...
2n consangwenitate fruntschaff 7 gemage-
schaff (21). kenmag (93). kelmác (Ziem. cf.
Ob. 772). kelmagt 7 wibes magt 7 nacke-
bur (48).
Affinitas hd. mage-, magk- (10), mo-
gen- (75), moge-, mog- 4 geschwegerete
frunt- (88), maug- (16), swoger-, ohem-
(15. cf. Fr. 2, 30b), frunt-, syp- (110) -schafft.
maghescop (22). gemagseap (99). mach-
aftet (13). mageschaffkeyd (19). zugehó-
rung (66 Mrg.) zuhorung der ee halben,
nahung, neherung (65).
Affirmare festigen (66 Mrs. 110). be-
f. (b», 23), -uestgen (22), hd. -stedigen,
-Stetigen, -státigen (134), -steytigen (3),
-stetten (1), -weren. gestatten mit worten
(15). sterckeu, var.ser vast st. (110). seyr
vast (se 83). hd. nd. leren. lernen (5).
bekennen (9, 65). veriehen (65).
Aífirmatio befestunge (6). vestinge
(99). bestetigen (76).
* Affla (animal Br. v. affa; 4. anima, 48:
afflare) sele (48).
Affare (7. «luminare G1. m.) hd. zu-,
nd. to-blasen, Ad. -plasen (3), -blaBen
(11), -blassen (66), -blosen, -blossen (9),
-blozen (4), -laussen (96), -wyegen (19),
-wegen (11), -waien (99). adem holen (3).
metail gheyeten (141).
Af- (cf. con-, suf-) -flatorium blase
baeke (sc 8^).
Afflatus píc. zugeblasen (8b, 75). in
gebloDben, yn gelaf)en (1T). sbst. zu-, an-
(65) -blosunge (48), -blasung (65, 68, 110),
-wehung (65). afflata pifundan (Gi. Ker.
Cf. Dz. Wtb. 451).
Af- 4 in-flectere zu-beugen (5), -bó-
gen (3).
Affliectio pine (22). Ad. pein, vlg. pen
(95), pinigunge szm.
*Afflietum, affrieum (9), affieum
(8), 4. g. muero (74), z. ferrum candens
(148. 2 glüen sim.). glefen- (9), glewen-
(9 glen- (13) -eysen. leyneny (sic) ysen
Afflietus (morbo &c.) vorterbet (125).
AFF
Affligere, affigere (76, 110) pynen
(8^, 99). hd. pin-, peyn-, kest- (1, 85, 9
gen. vnder drucken (9). v'dricken (13).
geis-, geif- (110 varr.) -elen (132), -len
(110). entvangen (22). afflixerunt pin-
gond; a. per sanguineum, fletum verspuien
(38).
Affluenter ober flyDen (8^). zu o.
vberflussigclich, richlich (65). zuflieDich-
ieh (49).
Affuentia oberfluBekeit (8b,
64, 65). genüchte (48). genugde (99).
Affluere hd. zu-flieDen, -fliBen, -flis-
sen. zuo flizen (13). vber flieDen (100).
tzo vloien (132). nd. tho vleten. vber-
PE sin (65). genug haben (9). gnugen
(11).
*Afflugere (»« affugere) fliehen (1).
*Affod-, afod- (Br. affad- (Gl. m.),
affac- (11) -illum, -ulum (76) (aus as-
phodelos 7. qg. albu-eum, -cium, -tium
2« -men, -go qq. v.) 4. alb-ugo (66 &e.),
-edo 2n ouo (Br); bitumen ow (129,
nach affatum q. v.) hd. daz wiz, das
wy D, Nero von dem eye, vom ey, im
ey. nd. dat witte von den eyge. eyD
wyD (17). dz weiB in dem oug (76). das
wis in den ógen (6).
Affodil-lus, -us, -la (9, 48), apho-
dyl- (85) affrodil- (47), asphode- (92,
Nmn.), astodil- (123, 125), alscoti- (Sum.)
-Ius, 7 aphrodili 7 phrodilorum (144)
i. adera (85, 96), adorn (Sum. V), sea-
riola 4 bofraga n hd. golt-, gol-
(123) -wurtz, -worcel (13), -gilgen &c.
up hilgen (49). golde (96, Sum. V). eol-
er (?. g. anagallis arvensis Nmn.)7 wit-
lok (47) wiekol (-Ius 48). affo-, aphro-
(Hen.) -dillen (92, Hen.), -dil szm., afhol-
derwurz (Nmn. cf. aden). holvort (97).
wijswurtz (48). scarleye (85). swerteln d
*Affolter v. Viscum.
*Afforare (anders G1. m.) luchern (8^).
Afforis hd. vD-, auf-, von vB-wendig.
von vbwenig (14), ausbenick (3). nd. vt
wendich; van buten; van buyssen (132).
Afforismus v. Amphorismus.
*Af-, a-, 4 as- (Gf), ci- (1) -forus
(piscis; cf. aphya? aspratilis. acculeta.
aquilegia &oc.) steche- (9, 19), stiche-
74), stich- (1) -ling, -Ifartz (19). baerse
ten) sthechelinge (8^). stekel-e (22^),
-inc (11, 89). phrilla (6t.). boh. vklegye (4).
*Affrasias v. Affrodisia.
*Affrenare auffzeumen (15).
*Affresis v. Afferesis.
Affrica daz dritte deil der erden
(5, V). nd. dat derde, durdde (23) del
des ertrikes thegen den (22), ieghen dat
(23) myddach. affrike (99).
*Affric-ana-, ona, afrieana (76) (est
una litera) hd. buehstabe (Mss. mog.).
bustab (68). bothstab (67, Voc. a. 1477.
»« des frónboten stab Sm. 3, 601?). groit
boickstave (147). boechstaf, lytter (83).
boestak (22).
Af-, a-fricanus, afer, affera Ad. einer
vD africa sim.
* Affricere (aus afficere) zwingen (1).
*Affricona v. Affricana.
*Affrieum v. Afflictum.
Affrieus Ad. sut- (66, 70, 134), zut-
(c9) -westen; sudwest (l, 4); s., sud-
wesch- (67), seutwest- (110€), wester-
sam.
AGA
(68), süden- (21), ein mittag- (6), Óster-
)|reicher (3 wrg.), nd. west-, sustwest-wint.
*Affridore v. Affidoxe.
* Affrod-i, -iea v. -ita.
*Affrodillus v. Affodillus.
*Aff- (o6), aph- (73, 85), af- (Gi. m.)
-rodisia, affrod-issa (92, 149), -asia (17)
v agrimonia)?. satirion (73), aquileya
96), angimia (85). swer-dele (85, 92),
-tele (149), -zele (96), -telen worezelen
(11). schelewort (85). Zw unterscheiden von
aphrode wolfsmilch (Ki.) affrisa dra-
chenwurtz (48). affrasias (76), afrisia 7.
q. afrasia (Er.) herbae, aus euphrasia?
*Affrodi-ta en morghensterne (92);
-ea i. venus (16). afrodis (Br.), affrodi
(16) grece 3. femina, latine.
Affrutabulum eynreley vat (147).
*Affud-illum, -ulum v. Affodillum.
*Affugare zu iagen (110).
*Affugere (cf. afflugere) Ad. fliehen
(6), zu-fl, fliechen (76), flien (91, 4), fli-
hen (3), flehen (5). vlen (22). to-vleen,
agen (83. cf. prc.).
*Afífu-, afu-, affa-mentum, affune-
tum, 7 dume-tum, -ntum, tumentum
(133, V. a. 1477, Sm., Gl. m.) Ad. nd. eyn
dorn-, dornen- (147) -busch, -pusch (66),
-bosch (76), -pechse (v. a. 1477), -hecke
(10). eyn torn puehse (133). eyn dorre
E staudieht (4. cf. stáudich Fr.
24223):
Affur-, affus- (141) -cillare, 7 -cilare
(16), -emare (8, 9) 2. suspendere (Br. &c.);
concu-tere (66 &e.) -ssio prs. (76). hen-
gen (8, 9). vp hangen (83) zusamen
Sclahen (76).
*Affurno aui tum 4. iplasmo (76).
Affuturus zu, nd. to ko- (11, 19),
kum- (8) -mende.
Afodillum v. Affodillum.
Aforismus v. Amphorismus.
Aforus v. Afforus.
Afr- v. Affr-.
Afr-asia, -asias, -isia v. Affrodisia.
*Africanus gepeynigter (74).
Afrodis v. Affrodita.
* Afronemoc v. Infrunitus.
*Apgabite v. Agapite.
Aga-bo, -fo v. Agaso.
* Acacia v. Aga-tes, -ticia. Accasium.
Aristolochia. .
*Agacium v. Accasium.
*Agagepes v. Agape.
Agag-ula, 4 -ola 74 -a (Ki), -ulo (16,
Br.), 7. Va- (Er.), pha- (16) -nus fornicator.
hürrer (48). agula lecker (68, 83);7 acorra
ruffyan &e. (74). adola (alph. suu) Q
leno, lecat-or, -riv; agohola 2. adulter
(16). agabula 2. conci t lenocin-ator
(Pap.).
*Agalaster 7. qui deridet mundum
(80); aus age- (Br.) agel- 4 agil- (147)
-laster, age- (Ki.) ag- (147) -lastus die
nummer lachet (147); 4. qu nunquam
ridet, —— alastor? agalaster pica?
* Agalenso 7. Jefor (16) ; aus &'2)3.0p.at,
wie agalma (Gl. m. 1l, 129)? ue deea-
lanzare 2. cantare cum laetitia, (Pap.) ?
Agal-ma, -lena (9), agam-alia (141),
-a (13) (Z. figura, speculum. preclarum
Br. &c., locus trinitatis 110 &c. Gf. 22
hd. clar, £ lauter (13) spiegel. der hime
ua spyegel; boits, scamplioen, stale,
eyst &c. Gar).
AGA
*Agalu-s, -m v. Agolus.
Aga-mus, -meus, -nnus, agemus /d.
witwer, widdeber (17) ^ wedewer (22).
weibloser (13). weyplos 4 an web (9
ane wip (8). ein man on eyn wyb (110
*Aga-mus, -nus (9) (herba cf. alga?)
semdecht (8, 9). arnigenos sedeche (85).
arnyges ledtich (74).
*Aganata v. Agonata.
Agania v. Agenei.
* Aganis-eta, -ta v. Agonista.
:*Agannus v. Agamus.
* Aga-noe, -one (85, 149), -ones (41), ago-
noe (Sum.) uuormuurz (Sum., Gf.) wech-
wirse (85). bethwiz (149). bouiz (41).
*Acantho v. Acanthus.
*Aganus v. Agamus.
*Agaon-e, -es v. Aganoe.
Aga-pe, -pes, -pa (75), -gepes (69,
134) (V. elemosyna, rogata, &c. Br., pastus
pouperum 91) pete (5, 7). gebet (110).
gmein g. nm almusen (9 szm.). gebet-
ten a. (75). spende (8, 9, 95). lieb o.
fremd arbeit (110). armer lude lon (22).
ermer l. leen (97). :
*Aga-pite, varr. -bite (7. elemosynam
qpete vb. def.) almusen bitten (75).
Agaratum v. Ageratum.
Agari-eus (Sum. &e.), -tus (3, 149), -us
(49), -eum (85, 131, 144, Sum.), -um (Pap.,
Gl. m.) (4. vitis alba 141, radix vitis
albse Pap., Ja vite biancha Gl. m.) Ad.
tannen-, dannen-, danden- (13), daneten-
(49), tamen- (96), cane- (85), cannen- (Sum.),
buch- (96, Sum. vit), puch- (3), nd. bucke-
7 hert- (Sum. VII) -swamp, -swam. bus-
wan (-eus 85). tanswun (93). dannschwumm
(144). habeeheswum (Sum. vri) lerchen-
Schwamm (xi.). heterich (131). ag. deli-
eiosus tanne-, tánn-, virescens buch-
taub-ling; boletus ramosissimus buch-
Schwamm (Nmn. cf. Popowitsch /. v. &m.
1, 146). aggerieum heldenwurtze (48. hzer-
her ?).
*Agarire v. Aggarrire.
*Agaris (cf. agates) vuerstien (11).
*Agarista (»« charis?) 4. gratiarum
actio (16).- y
Aga-, ag- (14) -ritudo (7. suspéiriwum
1 ama$etas 16,Br.) schwacheit 7 suffzung
(110). seufzer, angst, bekümmernuf (ki.).
angstung, sewfftzung (74). suechtich. of
(132) benauw-eng (132), -1cheit (141).
*Agari-tus, -us, -um v. Agaricus.
*Agarius v. Preco.
*Agaron v. Agaso.
*Agarrire v. Aggarrire.
, Agarus (4. cursor pedester 16, Pr.)
làuffer (Ki.. louffer (75). lauffer (4).
fuof-l. (110). loeper, baide (147).
Aga-so, -uso (Sum.), -z0, -Da (bb),
-ron (142. cf. agoro) (v. ménister, officia-
lis, domesticus) esel- hd. -hirte, -herter
(1), -triber (8, 9), -driber, nd. -herde.
eyn esels hirt (68), fichtriber (110), os-
sendryuer (132). mar-sealch (104, szm.
Sum. Gf), -salch (141). wint ger (19).
aga-bo ?. qui negotia precedit (141, Gl.
m.), -fo qui n. aliena facit (141) aus agape
q. v. »« agaso?
Aga-tes (22b, 66 &e., &x.), -thes, -tha,
-cia 7 -ticia (175) (V. lapis ex quo excu-
tur ignis 66 &c. 2« eyt? ?. bernix q.cf.
22», 14, gagates 1, ragates 74. cf. acha-
tes. agaris. magnes.) edelgestein (8b).
DiereNBAcu Grossanrum.
AGE
fur- (68), -fuer- (19), vuyr- (82), ageten-
(b, 22), aget- (13, 23), agat- (22*, 74),
bern- (74), bernit- 7 ber- (225), aug- (10),
ayten- (19), aden- (55), aytt- (1), ayt- (3,
4), eyt- (17), aid- (6 &c.), golt- (75) -stein,
stain, -steinne (10), -sten (22b, 23), -steynt
(13); vnd ys eyn edel sten gestalt also
dat clare van den bomen (225); ist ein
edelstein gestalt vnd brynnet als das
klar von den powmen (74), d. 4. baum-
harz; cf. achates bom- »« born-stein?
*Agatia v. Accasium.
*Agaticia v. sq. Agates.
Aga-ticia, -thicia, -cicia (6), -tisia
(141), -tissa, (22, 23), -cia, -ticon (64)
(7. affodillum 147) Ad. nd. golt-, d. gold-,
glolt- (sie 20), gel- (6) Ad. -wurtz, -wur-
tzel, nd. -wort, -wertze (23), -kruyt (141).
holtzburtz (1) slehen (8 Mrg. »« acacia).
*Agatinus allerpeste (74).
*Agausarium (cf. sq.) marstal (Sum.).
*Aeauso v. Agaso. .
Agazonomus v. Agoranomus.
* Agda 4. ensifer (148). swert-kneht (13);
-knegte (9). suert knecht (8).
*Age &c. v. Agenei.
Age v. Bia.
Agea v. Agenei. Agiauia.
*Agearia v. Agiauia.
Agelast-er, -us v. Agalaster. Ario-
pageta.
Agellarius v. Agrarius.
*Agellaster v. Agalaster.
A-, ag-gellus («vus a-, ag-ger) damme
(D), dam (22), tante (6. cf. dentsch agger)
? acker. clein a. Z7 dam (1 szm.), felt (8
veldiken (83). velt (23). velde-chin (y
-ken (99). eckerlein (70 sm.). agellus ac-
kerman (66, 67). tham (67). eleiner hauf-
fen (15). aggellus haufel (75). ein kleyn
damm; agelus eckerlin (68).
*Agemus v. Agamus.
*Agenator v. Aginator.
Agenda Ad. eyn buch, buche, tauff-
buoche szm.; buch do man aus tawft (4).
nd. en bok sim.; boech van dymgen to
doyn (83).
Age-nei (Br. &c.), -neij (3), -rei (66&c.),
-ni (Gl. m.), -i, (110 &e.), -ge (66, 133), -a
(69, 70, 110, 134, Gl. m.), ag-ri (76), -gerei
i -e (67), -àamia (141, 142, Gl. m.), agon-
es 4 -ie (136, 141, Gl. m.), -thei (141),
acu-nei (q.v.), -meos (sg. Br.) ?. victime,
v. pro rebus agendis. opher (3). eyn of-
pubands n 132). In diesen und den fol-
genden Ortern. Mischung | hebráischer
und griechischer, &yt0C 2« Gu, mát ago-
nalia (Fest.). Cf. ageus 7. sanctus 0 solem-
mis (111) aggeus m. pr. (Br.) ?. solennis
(16, Bx.), letus (66, 110 &c.) 7 festi-uus
(66 &c., Br.), -nus (76, 110. cf. aginator
&oc.?). agenus 4. festinus e£ lepus (Br.).
agga ;. festiuitas (142), hebr. f. 4 mun-
dus (141. cf. ager ?. m. Pap.). aggi f. mea
(141). agen-erotes 7 -evores (Gl. m.),
-evotes (Pap.), -obotes (141) ?. qui se sanc-
tificant.
*Agenologia v. Genealogia.
Ager (cf. agger) hd. nd. acker. aker
(23). velt (85, 9). veld 7 landsehafft (91).
bawfeld (115 &e.) gaw &c. (88). floer
(125).
Age-, aga-ratum (cf. areola) leber-
balsam (Kki.) reinblümen (7. stiechas ci-
trina, herba s. marise (144).
?
AGG 1T
*Ager- (agri-?) -eula (ag'Glà; cf
aquilegia) wilde ackeley (11).
Agere hd. machen, thun (1), tün (6),
dun(52b), düne (12), wireken szm., schaf-
fen m handeln (65). nd. maken, don.
*Agerei v. Agenei.
* Agerminatio (7. cumulatio germinum,
»« agger?) huffen (8b).
* Agero-nimus, -mines v. Agorano-
mus.
*Agerta (uus aggestus?) ein fort (4).
*Agestus v. Aggestus.
*Ageus v. Agenei.
*Agga v. Agna. Agenei.
Ag-, a-garrire, agarire (7. valde gars
Tre, Br., Gl. m., deludere ; fehlt in wss. mog.)
hd. spotten, verspoten (76, 134), triegen,
be-tr., -tragen (66, 133).
* Aggedula v. Acredula.
Agger, ager (7. sudon 55, cumulus terre
&c., fossatum) hd. nd. dam. d. tham,
tam Q» tamme (12), damme (10), damph
(4). dentsch, schlaeht (cf. Sm. 3, 427),
sehut (75). sehütt (91, $m. 3, 419). ein
schiDe reyne (19. versch. von schief) de-
cliuitas Sm. 3, 410 cf. sqq.). schieDreyn,
vDgeworffen hüffe, rein an eyme graben
(48). ein zielstatt o. rein dagegen man
schieft (135). erdehawf (9). hauf (8b, 88).
hobel (85). hof vel (szc S hoher buhel
(110). lewar (Sum.) walle (12). wale (8^).
wal (11, 89, 99). grab (91). dy che 7 ryche
(12). dig (5). dyck (83). wür (185). ge-
werre (6). bolwerck (88 &e.). sehantze
(114). dill (88).
Agger-are, -ere (1l, 19) (z. adunare
68) samme-n (12, 19), -In (10). zam-enen
(11), -men (18). vergatteren (68). huffen
machen (110). hopen 7 dycken ($83). dy-
chen (132).
*Aggerei v. Agenei.
Agger-ere, -rere (T). (v. aggregare
9; cf. aggerare) dragen (5, 1). zuo
tragen (110 sim.) hauffe-n- (85), -In (75).
huffe-n (88), -ln (75). an begen (7?) me-
ren (8. cf. aufbeigen $m. 1l, 158?).
*Aggergare («aus agg-erare »«
-regare) sameln (134). vergaderen (s2).
hupen (22).
*Aggero (aus agger-are »« -ere) zu-
dragen o. -demmen (11).
Ag-, a-gestus huffe (8) huff erden
(68, 110). huffen aschen (75). hope van
a. of stubbe (147). asch-hawff (9), -hau£-
fen (3).
Aggeus v. Agenei.
Agglomerare v. Adglomerare.
Agglut-, aglut-, aglue-inare Ad. zu-,
zusammen-fugen, -dun sZm. to samane
doyn (22). tozamede don (23). nd. süne-
(99), hd. zusamen-, zuhauf-lymen, Ad. -bin-
den. zus. friesen (8).
*Agelutire v. Adglutire.
*Agenio v. Aginare.
Aggratiare begnadigen (Gi. m.) be-
sweren (8». »-« aggrauare).
* Aeecrauamen v. Aggrauatio.
Aggrauare (cf. aggratiare. agreu-
are.) hd. be-sweren, -schwaren (68). nd.
verswaren (99).
Aggraua-tio, 4 -men (75) ban (26).
beschwerung (15).
Aggrauator beschwerer (75).
Aggred-i, -ere (im 9 unterschieden)
; 3
18 AGI
Ad. nd. an-, hd. zu-gan sim., -ghaen ui
began 4 anuerden (99). an-vechten (8,
-ere 9), -heben (17), auffen (1T, 65),
-fahen (65, 110) Ad. nd. be-gynnen,
-gunden (1), -gunnen (70). geghinnen (22).
*Aggredule v. Acredula.
Aggregare huffen 7 sameln (5, 6).
h. machen (68). hauffen (85, 4). hufen
(16). samenen Z meren (9). sammen (4,
66). hd. zuhauff-s. sammelen (22). zame-
len, wntersch. von hopen (23).
*Aggregarius (camiés, amders Gl. m.)
Jfrz. chien a bregier (122).
Aggregatus píc. gestvuet; sbst. eyn
stvuenüg der wort ader ander ding
(17; schwerlich gestvnet &c.; cf. nl. by een
stouwen aggregare; G. Wtb. v. stauen).
*Aggut-turari (9), -urare (8), agu-
tero (prs. 11), -tulnare (22, 23), -eul-
mare (5, 1), -leubare (67, 68), -Ileubore
(V. a. 1477), agitulmare (4) (7. strangu-
lare) hd. nd. wo-, hd. wu-, erwu-rgen.
Agia, agya (76) 4. fragilitas propter
quam gignitur inuidia (16, Br.). kranck-
heit des zorns (110), dair die hals vyf
kompt (132). Cf. agiae («us anginae) 4.
glandolae (136).
* Agialai (2c achaia ?) crichenlant (48).
agiale-i 7. arcades (Pap.) archades, -a.
ciu. archadum que mune peloponensis vo-
catur (141).
*Agi- (Gf., agr- (141), angi- (130)
-avia, ang- 4 age-aria (130) balkun (Gt.).
agea 4. locus, 1 via (110, Br. &e.) in naui
dn quo hortator descendit (16, sim. G1. m.),
per quam, citator ad remiges accedit (Br.);
recurrens vnda 1 grece nawis (141). des
scheeps wech van bynnen (147). Cf.
agiama (Br. Gl. m.) »« agina.
*Agie 7. vmbraculum t sancte (141).
*Ag-, aeg- (Gf), aig- (130), a- (148)
-iia 7. vermis fab-ae (148), -arum. (48).
bonwibil (130, G£.). eyn milwe (48).
Agilis stediek (bb). Ad. nd. be-hende,
-hyne (13), -derue (18, 99). Ad. bederbe,
snel sém., schneltetig (4), risch, resch
(8, 9), rysse (12), gering &e. (88), wirck-
lich (10), wureklieher (75), arbaitsam
(1). doenlieh (s9). beschef-, anrich-tich
(225). wacker (83, 107, 110). gam-, var.
gan-ber (cf. Sm. 2, 48); bruch-, pruceh-,
proch-sam; glencke; gerur-ig, var. -rig
(75). beru-creg (99), -ich (85. 2« berue,
bederue ?).
Agilitas hd. nd. behendicheit sm.
beder-bekeit (5), -uieheit (23). réscheit
(8). snelikeit (9). snel-, wacker-heit (s3,
132). ligtheit (99). geradikeit &e. (65).
Agiliter behend- (7), wurck- (75),
wackcr- (132) -lieh. behen-ds, var. -fs
(65).
*Agillaster v. Agalaster.
Agi-na, -ama (64, cf. -avia) 7. sea-
pum ericiane (Pap.). 4. festinantia t fora-
men n quo se trutina vertit (Pr. süm.).
agni-ta 4. for. (à quo cortina fertur;
-a for. in quo vertitur lingua libre (6);
-ane wagen loch da dy - - ynne hange
(8^). (agina) ein loch da in die zung in
der wag gat (110). der waag-kloben o.
loch im w.-kengel (xi*.). hayst-, yl-, snel-
linge (147).
Aginare 7. festinare, fugare, negotiari
(66 &e., Br. Gl. m., Dz. Wtb. 7. cf. agitare)
AGN
hd.ilen (Mss. mog.) ylen, touwen, iagen
&e. (147). aggnio 7. agito 4 fugo (16).
Agi-, age-, argi- (147) -nator (7. actor
i mercator qui rem suam. celeriter agit;
im Br. etwas untersch.; cf. agenus &c. v.
agens eyn kauffman (1T). schneller o.
pehender k. (75). coipman (147).
Aginon, agmon (76) grece i. vieus
(Br), vnieus (76) latine.
Agiographia s/m., agograffa (v. sacra
scriptum 136) Ad. die heilig, helge (5),
uo hyllighe scrifft szm. heilige géschrifft
15)
Agiographus Ad. schriber der heil-
gen sehrifft szm.
Agyos, ayos (Br.) heilig (8, 9). hil-
lieh (22).
Agyrta küntzenspiler (135). storger
(Ki.).
*Ag- 4 ar-ista eher (74).
Agitanter Ld. nd. ylich. hd. ilichen
(10),.eylig (134), zu hant, behendeclich
sim., bald, schnell (110), schier (76). tzo
hantz, haestelich (132). drade (22).
Agitare Ad. nd. iagen, ylen. yagen
(Dab). eylen (9, 4). dickwil iaghen off roe-
ren (132). dick will uagen (sec 68). roteln
(8. cf. rodeln, rótheln Sm. 3, 5:, 158, nÁd.
rütteln). schetern (22^).
Agitator (7. vector 68) fuormamn, tri-
ber (110). wan-tr. (8). wagen treiber (9
sim.) wagner (68). waeghener (132).
* Agitedum kecklich dran, lieben ge-
sellen, zu hurf (88).
*Agitulmare v. Aggutturari.
*Agla v. Agna. Alga.
*Aglastus v. Agalaster.
* Aglossa v. Agniglossa.
* Aclu-cinare, -tinare v. Agglutinare.
Agmen Ad. nd. schar, schare. Ad. ge-
selle-, gesel-, gsel- (v6) -schafft; her, heer
(8) zógende heres krafft (48) md. sel
schop (29). zel scop (23). folek (83). ein
schar volckes (68). vily, menge &e. (88).
* Agminus v. Agninus.
*Aegmon v. Aginon.
Agna chilpirun (p/. 141, sm. Gf.). kel-
ber (7) auwe (85). ou (99). müder lamp
(19). agla 2. solennitas ésta 0 vitulus, 2
agga hbr. festiuitas (141).
* Aecnaminare v. Agnominare.
Agnatio mage- (85), mock (77) -schaftt.
Agnatus mayg (12) nefe, mack va-
ter halb (48). vattermag (93). mock ; pé£c.
angeborn (77).
A-, an-gnellus, agnieculus (7) lem-
hd. -pgin (5), -gyne (133), -plein (9), -bli
(93), -belin, -lin, -pel, 2nd. -meken, -kin.
làmpel (1). scheffelin (1).
* Agnes (cf. magnes) en sten (22).
Agni-glossa (B»r.), -gossa (1), -glussa,
agnoglussa, aglossa (66 &e.) (cf. arno-
glossa) Ad. sehaffe- (Y), schaff-, schof-
(6), schauf- (68, 76) -zunge; wegbreyd
sim. schaeps tzonge (132). nd. scapes tunge,
wegebrede.
Agni-nus, -us (22), agminus (8)
lemme-ren (85), -rn (225), -n (22).
* Agni- (8, 9), agno-sperma (68, 9, 101,
Gf.), sperina (48), -spornia (1) salbiun-
(101), salben- (9), selben- (7), saluian-
(8) -bleter scm. dalichen blatt (48), cf.|.
viburnum opulus salbenbaum; talin-
kenbeere &e., s/av. kalinik (Nmx.). ales-
AGO
perima (85) auesper-ma (47), -ina (96,
Sum.), -tina (74. »« vesper), auespina
(149), anesperius (8) haselbir (Sum.). ha-
sen-bere (4. c.), -pere (74), -byn (séc 149).
*Aenita v. Agina.
Agnitio Ad. er- (9), be-kentnisse. er-
kantnif) (15). bekenn-unge 19), -inge (11).
kunde (99).
Agnitus bcekant (22).
*Aenius v. Agninus.
Agnomen ab euentu vt tiltap, nar
(75. cf. eognomen). Ad. zu-, o- ids cf.
wetterau. un-?), nd. to-, by- (99v) -name,
-namen (22, 48), -naem (11), hd. -nam,
-nomen (9), -n. von glueks oder von vn-
gluckes wegen (17). chuntnam (141). thor-
neys name (10).
Agno- (9), agna-minare nennen (8,9).
Agnoseere /;d. nd. be-, Ad. er-kennen.
beken (17). ;
* Aenosp-erma, -erina, -ornia v. Ag-
nisperma.
Agnotus erkant (75).
Agnus Ad. nd. (99) lamp. lamb (110;
(o lampe (67). lam (b^, 14, 22). lemlin
(65).
*Agnus v. Oecuus.
Agnus (aus &(YOC) heilig (8).
Agnus castus, argus c. (149) kusches
kint (48). keusch lamp &c. (73). artenhewe
(Sum. V. cf. BM. 723). schaf-mülle (73, 113),
-mileh (91), -milte, -wulle (13).
*Agoga ein (wafer-) kunst (125).
* Aeograffa v. Agiographia.
*Agohola v. Agagula.
*Agoi v. Agoro.
Agol-us, -um (141, Gl. m.), -ium (8,
9, 13), agulus, agalu-s (48, 75, 132), -m
(75) scheffer- (8v), hirten- (48), hueter-
c bischoff- (17) -stab. hirten- stecken
(110), -kule (8), -kewl (13). hwt kewle (9
kolbe (49). schuffel (110). seup (107
schuppe, spreeth (109). schup, spreyt (83
Spriet (107, Kil.).
*Agom-a, -erus, -iteca v. Agoni-a,
-theta.
*Agomus v. Ago-nia, -ranomus.
Agon kamp (85,21, 23). lamp (22. 5«
agnus). Ad. kampff, kempfunge (6), fech-
tung, f. also der kramp (18); dot-, doit-
f. sele- f. (55), -zuekunge (17), -togen
(109). sel enziehung (1). hinzug o. schar
p »« agmen). nd. vechtinghe, dat- v.
^d. strid, strijt, streit (9), kryg (8b).
Ago-, aga- (76) -nata Ad. kemp-er,
-fer (6, 76); vber winder, yberwintber
(sie 96), ober wynner (18). vor-w. 7 kem-
pe (22).
Agones &c. v. Agenei.
Agonia Ad. eyne, eyn vechtunge j
todt-v. s/m.; mit dem dode ringen (18),
todringung (65), stryt (68), strit an dem
dode (8), streit mit dem tod (75), kampfe
(89), kampf, eyn siel ziehen (1), sel ent-
Zihen (4), sele-sceunge 7 -abe scheid (5),
Ziehung zum tode (74) xd. sel toginge
sim. eendinge (11). worstelinge E tru-
wynge (Z. fiducia 141). agom-a bethun
(13. aus vehtung?); -erus (13), -us (9
kempf. :
*Agonicus &oc. v. Agonist-a, -ieus.
* Agoniseta v. Agoni-sta, -theta.
Agonisma hd. strijt sim. kampf (3).
kemper (18).
AGR
Agoni-sta, -seta, -zeta, -cus (8),
aganis-ta, 4 -eta (v6) ?. pugil, victor ;
(cf. Gl. m. 1, tu] kem-pe (17, 22), Ad.
-p (18), -pf (8, 9), -pher, -pfer, -per.
wringer (132). rynger (110, 132). worstel-
E: (83), -aer (107), -re (99). Ad. vberwin-
er.
*Agonistare v. Agonizare.
Agoni-stieus, -eus (176) stritber (17).
Agoni-theta, -teta 7 -tera i -teca,
-zeta, -seta, -sta (q. v.), agom- (4), agron-
8) -iteca hd. gries-wartel (4), -wertel
1) -warte; grys-, kriegs- (9) -w.; gres
wort (7), grieDwert (15), grisbart (8
Agoni-zare, -zari, -sare, -stare (22)
hd. nd. striden. Ad. stri-, strit- (6), strei-
ten; vechten; mit dem dode, tot v., stri-
ten sim. hd. nd. enden, einden (11). sel
ziehen (3), en-z. (1, 2), aus-z. (Sm.). nd.
zel thogen. seln slan (s) in todes noten
sein o. arbeiten (75). a. tzer doit (132).
arbiten ter doed (83). worstelen (99).
Agonizeta (cf. agoni-sta, -theta) dye
in den doyt den stervenden wat guetz
voyr seget off bysteit (147).
-Agonomus v. Agoranomus.
*Agonstafilen (cf. staphys agria)
morchele (48).
*Aconthei v. Agenei.
*Agonus (piscis) welsche agunuen f.
(140).
Agora- (129 &e.), ago- (11, Br.), agazo-
(Gi. m.) -nomus, -nomi (54. 125), -cio-
mus (147) (7. prineeps Br., pr. actuosus
l7, pr. per aeeeronem nominatus 129),
agomus (7. pr. natus de agOia 76), ago-
ra-, agero- (1T, Br.) -nimus, -mines (7.
dilectus wx.) &yopovop.-oc. (112), -0t (pl.
95, Anz. 4, 92. cf. Gf. 9, 364) qus Q(0pa
7« agaso?) daz sint pfragenara (95, Anz.).
kastenvogt 7 baumceister (112). buehern
(7. aediles 125). ein treffelicher forst (17).
van herlicker dait eyn vernoempt heer
(141).
Agoreus (/. nundinarius) martmei-
ster (125).
*Aeorium v. Augurium.
*Ag-, ast- (s?c Ziem.) -ornes wolues-
uurz (Sum.).
*Agoro (v. domesticus 66 &c. cf. prc.),
agro (147, V. a. 1471), agoi (6) Ad. wirt,
würt (6, 66) hus herre sZm., hauDherr
(134). nd. wert, hus her; weert 7 huys-
heer (147).
*Agosa krippe (Sum.).
* Agr-a, -e (7. eanape 117) han-ef (Sum.),
-if (117).
*Agra-, agro- (47) -men (7. eangium
121. cf. serpinacia, proserpina &o.) ana-
tret (141). anetcet (sc 131). Ad. eber-
(9 &e.) ebers-(76), elber- (49), gra6- (3)
-wurtz. nd. everwort (47, 85). Cf. agriston
gr. gramen lat. (Pap.)?
Agram-, agra-matus vnge-lart (11),
-lert (110).
*Agramonia v. Agrimonia.
Agrarium ackerlon (75).
Agr-, ag- (8), agell- (85) -arius Ad.
acker-, paw- (4) -man.
Agrascum v. Agresta.
Agra- (Br.), agro- (76) -ssum 4. v2o-
lentia.
* Agratisma v. Acratisma.
* Agrauia v. Agiauia.
AGR
*Agre v. Agra.
Agredula v. Acredula.
*Agremonia v. Agrimonia.
Agr-estaà (Gl. m. Ki), -estis (q. v.),
-est (1T. eig. deustch), -aseum (7. ompha-
ciwm Gl. m.) als man hat in welschen
landen (17). Cf. Gr. wt». 190 v. agraD.
Dz. Wtb. 8.
* Agrestare 7. percutere (16 &c.). slagen
(V). aekern, plogen (18).
*Agrestia (7. agroykeia 13) vnlusti-
gheit (10), -keit (12). vnelustikeit (13).
Agrestia ferramenta pflugysen (65).
*Agrestis wilt krut (22). vnzydich
trubil (55. cf. agresta). 7. agrimonia
ackerkraut, odermeng (75).
Agrestis Ad. wilde; vnge-ezemt (sy
-buet sim.; acker-, dorf- (8^), felt- (8),
bur- (5^), bü- (21), nd. dorp- (99), bu-
man, de den acker bwet (23). ain eger
(16).
) n e-gretta (aus frz. aigrette, cf.
Dz. Wib. 7) habicht (Ki.).
*Agreuare (aus aggrauare) beswa-
ren (22).
*Ageri v. Agenei.
Agric-ola, -ula, -olator, -olanus,
-olonus, -ularius (75) hd. nd. acker-,
bou- (11) -man. ertwinne (99). bawer (91).
*Agriculatura eyn art (17).
* Aericulmare 7. aristari ehern; eher
auflesen; stupffeln (74).
*Agrieultare veltpawen (74).
Agricultura /d. acker-wergk (10),
-gang (110) -buwe sm. ung 7 buwung
(19). bouwinge (1!, 89). lant- (83, 108),
ert- (99) -wynnmge.
Agri-, 4 acri- (Ki), aqui-folium
stech-palmen, -apffel &c. (143).
Agri-, agra- (87), agre- (3), arge-
(Gf.), argi- (502, Sum., ,, pro agri-'' 141)
-monia, -monie (502), -nonis 4 argemo-
nis 7 arrigenes (Sum.), agrestis (q. v.)
(j. eupatorium 7 marmorella &oc. 143)
let-icha (Gt), -eche arrig. 7 bletecha
(Sum.). blatich (502). agram- ini (93), -oi
(87). agrim-onien £ -inien (143), -01 (146),
-et (1)* Ad. nd. acker-, acher- (21) -erut,
Ad.-kraut, -mennig sim., meng £ -blüm
(67, 76), -blumme (1). agerm-eng (143),
4nge (125). adermon-ae (85), -i (91). Ad.
ader-, oder-menge, -meng, Aneyng, -me-
nig. grensing (19). greyn (89). grent (11).
braeh-fan (6), -krut (48). bruch- kraut,
-Wurz (Nmn.). bofworz (96, 149). hail aller
welt (509, Nmn.) haole- (49), holle- (10)
-woreze. fichwreze (105). bilse (Sum.). gun-
derebe (21). «gs. gar clife (942). argumia,
ang-imia (85), man (149) schel-wurtz
(7, 149), -wort (85).
Agrio-, agro- (22) -phagi (Ki.), -pha-
gite (92, 141, Br.), -phagita 7. ceclops 1
-phadita 7. antrophagus (147) lude de
men vlesch (solas earnes) etten (22).
eter die mynschen vleisch ytt; eynoig-
ich in den vorhoyfde (147).
*Agripa v. Agrippa.
Agripennus 7.tesserinus acker on-
gebuwet, eyn driesch (147).
*Agripina (Aerbo) ramm-o, -e (Gf.).
Cf. agrippus wilder ólbaum (ki) ?
Agrippa en name des mannes (22).
gebaeren myt groten arbeyt synre moe-
der; agripa dyer dat mit den voeten
op der erden sit (147).
ALA
Agrippus v. Agripina.
*Agrisipio 7. arcus baich (141).
*Agriston v. Agramen.
*Agritaniea v. Artemisia.
*Agritudo v. Agaritudo.
*Agro v. Agoro.
* Agroykeia v. Agrestia.
* Agromen v. Agramen.
* Aeroniteeca v. Agonitheta.
*Agrophagite v. Agriophagi.
* Agrossum v. Agrassum.
*Agub-ista, -us baitscap to vorents
seggende (147).
Agubizare baitscap to vorens seg-
gen (147).
*Agueulmare &ce. v. Aggutturari.
Agula v. Agagula.
*Agula (cf. agulia Gl. m.) vat van
eynre gewassen fleschen gemaeet (147).
*Agulus v. Agolus.
*Agum lachen (121), eus sagum 7«
aguna (Gl. m.), ngr. 109YQ pellitium??
*Agusta v. Agusta.
*Agutulnare &c. v. Aggutturari.
Ahenarius, faber ah. (7. ferramen-
tarius 125) keDler (111, Ki). kesDel-
bufer (125).
Aianea, ayomena (16) 7. vltimus ca-
lor (Br.), eolor (76) m coitu quo omme
corpus concutitur.
* Aicati v. Accasia.
*Aye v. Hia.
*Aigilia &c. v. Agilia.
Aia, ayo kosen (1). spreken (22). ig
secge (99).
* Ayomena v. Aianea.
*Aipieulus 7. apex groit boickstave
(141).
Ajuga, abiga, arugo 7. chamse-drys,
oh erd-pin, -kifer; schlagkráutlein
(143).
Aizo-on (Ki), -n 7 ayson (87), ayhon
(502), ason (96) (7. semper viua 87; cf.
azion) hus- (Y, 502, 87), verb. in hasel-
(87.2« azarum), haus- (Ki.), lis- (96) -wurz.
* Akanna v. Aleanna.
Ala Ad. nd. vlo-, Ad. flu-, flà- (6),
fly-gel. flogele (8). voghel (22). feddach
(103). vet- (6, 49), fit- (12), fluth- (1) -tich.
fethieh (1). ritter (sg. 147. aus alae equi-
tes miüssv.l). 4. turma hd. schar. £. hume-
rus (cf. aScella) asel (13). oschel pars
pilosa sub brachiis & sterne (49). achsel,
arm (64). dreieckecht (8), driecket. (9,
13) sper.
Ala 2. ypocrisia ipocrijtscap (14:7).
i. falsa religio vnde Job de hypocritis...
extenderunt alas &e. (Br.)!
* Alab- v. Alap-.
Alabarcehes 7. salis prefectus (G1. m.);
i. q. arabarch-es, -us £. princeps are 4
virtutis (Br.). eyn sphenner (125. 7. q.
spünner der Halloren vv. 2, 291 sq.).
* Alabasco v. Allubescere.
Alabast-er-, -rum (5b, 93) merbel-
stein (3). weis m. (1, 4). Ad. eyn wi,
wyBer, weib, nd. wit mormel-, hd. mar-
mel-, mermel- (8), marmer-stein. glen-
zender marmel (93). alabastrites (Br.),
alaeriees (76) est lapis candidus.
Alabastrum marmer bychDen (68).
wiD marmel stein puchsen (75). m.-buchs
(110). ein steinnen m.-, alabaster-, sal-
ben-krug (65). eyn warmer busse (sic
9 *
19
20 ALA
83). en vat van mormelstene maket (22).
stenvat (99). een steenen vat (89). stey-
nen vai (19). busch (8). steyn-buchse
(9), -büchsse E -busse (17), -busche
8, 9). puchs zu der salben ts) 8.-, salb-
esa) -puch(ó (69, 134), -puchfen (66),
-buchsen (*0).
*Alabor (versch. von allabor) abe
fallen (8^).
Alabrare haspelen (68, $3, 110). kel-
tern (Gl. m.).
Ala-, ali- (942, 120, 141, Gf., Gl. m.),
alli- (Pap.) -brum n» quo librantur, li-
berentur (Gl m.) fila. hd. nd. hasp-el,
-il (120), -e e wey-phe (3), -ffe (4), -fe
(9), -se (sic 8). werf (77). wirten (Gr.).
garn winde (19). ags. riul (9423).
* Alacer v. Allicere.
Alacer Ad. nd. aus vro-, fró- o fre-
(13) -lieh, -liek (22), -lichen (21). vro
(82). blide (11). rechs (99. «ws resch).
gezaler (Sum.) schnell (65). hest (13).
wol mugend &c. (88).
* Alacer (»« aleator) ags. tefleri (145).
*Alacriees v. Alabaster.
Alaerimonia Ad. freu-, frey- (18),
fró- (67), nd. vroy-, vrou-de. fred (c6.)
frólicheit (9). snellycheit (s3 sém.).
Alaeris (7. leui-s, -us, lenis) licht 7
vrolieh (22).
Alaeritas vromde (sic 22). snelheit
(11, 19, 89). uerscheit (99).
Alaeriter (7. leu-, len-iter) licht-,
7 snel- (7) -lieh (1), -liken 7 vrolicheit
sic (22). lifleke (99).
* Alalte v. .Alx.
Alaman- v. Alman-.
* Alamen 7. lam-ina, -ella lamel, mes-
serkling (74).
*Alantopolis panswijf (Kil.).
*Alantopolium pansmerckt Kil).
*Alantus (herba) purcille (104).
*Alap- v. Alop-.
Ala-pa, -ba d. nd. hals-, Adufiger
baeken-, baken- (13), baecen- (3), paec-
ken- (1), kinnebac- (110), wangen- (97,
109) hd. -slag, -schlag, -slack, -strich,
-streich , ad. -slach. manslag (1). hand-
streich, maultasch, (wetterau.) husch (112).
*Alap-acius, 7 -ius, -is (Gl. m.) (cf.
alogus) teycken in den boycken die
verbetert smt (147).
*Alapag-are, -us &oc. v. Arapagare,
Ala-pare, -pisare, -phisare, -bisare
hd. halssla-hen (V), -gen, -n (5). backen-
slan (21), -slege geben eh -straich
schlahen (75). an die kynbacken schla-
gen (110 sZm.).
Alapi-s, -us v. Alapacius.
Alapista v. Alapus.
* Alapsa (aus alapathus) lo, 4 galla
(149), quod cardones habet (43).
Ala-pus, -pas (22), -phus, -bus,
-pista, alo-pus, -phus (76) eyner der
slege lit (5), lyt slecht (7), sich lest
schlahen (17) vmb gelt, vmb lone (1).
ener de de sleghelick («ws sleghe lit)
vmme geldes willen (22).
*Alapus ein bakke (9).
* Alaph- v. Alap-.
A-, ha-lare 7. alas£ brachia ad modum
alarum extendere (altfrz. estandre G1. m.
1l, 149); et. spirare 0 redolere &c. alaxre
fluglen (1). lugeln (3). logeln denen (5).
ALB
flygel vBstrecken (68, 110). krutzen (69),
kreutzen (66, 70, 134) die flugel. ankreu-
tzen als die vogel (74). curtzen als man
dy flogel kürezet (21), den fogeln kurzt
(b) korten also men de vlogelen (23),
voghelen (22) kortet. kotzen als man den
vogeln kotzt (56. cf. auiarium). zyemer
als man dye fogel czyemet (18). kurtzen,
vig. rangen (1). tenen o. raneken (76).
ranggen (Sm. 3, 115). rensen (75. alatro
17) rannsen (3). rewssen (1). reuseren
(9). rusern (8). raufhen (74. cf. $m. 1, 125.
rewehsen 25. 11. ruDen stertere &o.).
halare rusterin o. odemmen (8). reusern
7 edemyn (9). wol rucken (68). kychen,
varr. keychen, kicheren, blasen, atemen
(110). Aus krutzen órachia $n modum
crucis extendere wurde kurtzen, daraus
kotzen, zugleich «us flogelu fogeln;
alare rensen »« halare reusen 4. s. w.
Alarieca ritters sper (147).
*Ala-, ali-tes kifedare sem. (Gt.).
*Alatile federwisch (14).
Alator vechter (74).
*Alatus (aus alapathus; cf. alapsa)
clipe (Aerba 11).
Alatus v. Adlatus.
Alau-da, -ga (8), -dula (1, 2), ala-
(76), al-, (Gf.), all- (122) -oda, alunda
(s. 4.), laud-ula (34, 120, Gf.), -ila (121)
lewer-ie (11, 109), -ick (147), -eck (222b,
23), -ich (83, 132). leuwerick (89). leri-
cha (120), -che (85), -eh (5, 6, 1, 9, 49, 147),
-ken (13). lero-cha (121), -ch (1, 2). Ad.
lerch-e, -in m lerch, leirche (8); lyr-
che (55), -ge (s ,-ckel (12); lerckel, lirghe
(21) alauda (a/ph. aluda) est columba
siluestris holez tub (76). alunda d. (6).
ringeltaube (4). Dwm alauda canit ezir-
ezir scolares currunt pirpir (3).
*Alaula v. Alleluia.
Alausa v. Allosa.
Alba albe (5b, 48). alban (754). alb
(64, 75, 93) der priester (75). alen (1). en
aluen (11). ehemis (104. aus eamisia).
eyn wyD linen tuch (64).
*Alba v. Albea. Alba.
Alba menta wizi minze (Sum.).
Alba regalis, albargalis (1) stul-
weissenpurg in vngern (74). weissen-
burgk (1).
Alba spina hage- (48), ags. hagu-
(136) -dorn.
Albane ald note wittechtich (147).
*Albànus («us tabanus) bremo (131).
Albare Ad. wi sém. machen; w. m.
von kunst (21), von konst wegen (5),
mit uDÜwendigen werken (76); wien £
bleichen. nd. wit maken, wytten.
Alb-ea, -ia, a (bb, 48) (fl., boh. labie
4) Ad. die elbe, elb (1, 1105) in sachssen
(1), in den sassen (bb). elfe (13). nd. die
elve. (2« alba?) albe (68); eyn alue (97).
die sehelde (110 varr., 132).
* Albea v. Albugo.
Alb-edo, -editas, -itas, -icies, -ies,
-um (8. q. v.) hd. wiüheyt sim., weyshait
(1), weissikeit (4). nd. witheit.
* AIbeia v. Albesia.
Albere Ad. wif, weif machen, wesen
(89), werden, w. von naturen, w. von
nafur, syn von n. (110). nd. wit werden,
witten (99).
Albeseere anheben wyf zu werden
ALB
uU . wif (4, 8, weys (9) machen. witten
99
Albe-sia, 4 -usia 4 -ia (147) ?. genus
Seuti (Gl. m.), g. scorie (76). schylt, boc-
(CU tartz (147). schilder der Albaner
Ki.).
*Albeus v. Alueus.
* Albeusia v. Albesia.
* Albia n. pr. regionis alb (66, v6).
* AIb-, all- (8) -ibeseere (aus bibere
2« libare 7« allubescere, alibastare?)
begynnen zu trynken (9), drinken (8).
*Albi-ea, -da (83) (pescis, cf. albur-
nus) eyn blye o. blicken (19). en bley
(11, 83).
JURE kleyn, wrg. schyn, weissen
64).
* Albicilla v. Albicula.
* AIbicium v. Alopicia.
*Albi-corium (4), -coreum, -torium
? aliocorium (75), cori-album (q. cf.),
-agum (12), -ola (5^) (cf. aluta; eru-
ca, -a, -um. Sm. l, 97) irich (1,525, 3, 4).
irch (2, 75). erich (183, 225). erch (12).
weys iriech (4). wiss-, var. E :
erche leder (17) dunne 1l. (225). dunn
weiss l. (74). Schon ahd. irih sém., russ.
poln. ircha. óÓ/m. jireha magyar. irha;
daher ireher (74, 75, Sm.) bÓ/um. jirchár
pelliparius, gallarius q. cf. Awsser mlt.
eruca &c. vgl. hireus, ireus 2» der Bd.
cilicium, wozu ireh &e. pellis caprina,
auch animal (BM. 753); auch bhircha fo-
mentum (Gt. 4, 1018) stimmen.
* ATbic-ula, -illa (7. einelus &ec.) we-,
be-gestertz; bach-, wasser-steltz (Hen.).
* Albieum v. Albitum.
* ATbida v. Albiea.
* Albido v. Albor.
* AIbigum v. Albitum.
*Albinum, gr. [v0Ot0» ror 2 rür-
kraut (144).
*Albio v. Albus.
* ATbiol-a, -um v. Alueolus.
* Albios oculus staraplinter (G1. Cass.).
: *Albipedius «gs. huit- (136), hint- (94)
-tot.
Albi-tum, -cum (74, 76), -gum (4) z.
formula ein leist (Br.) laist (6, 76). last
(74). eyn lascheri-ge (4), -nf3 (3).
* AIbium v. Alueus.
*A]bo v. Allo. Albus.
Alb-or, 7 -ido 7 -unea (136) z. ségnum
lepre (Br.). aucz- (9), weyse aus- (3) -sec-
Zikeit. wiB ausetzekeit (8). mallaitsche
vale, witticheit (147). das weif im ay
91).
*Albucinum (»« balbuea? cf. sq.) v.
Oxygala.
*Albu-cium, -tium, -eum (cf. prc.)
rur- butter-mileh (75).
Albugo (2. albedo oculorum dc. Bx. cf.
Gf. 4, 109) oug-, houu-isal (Gf.). ho wisel
(141). ougwis (93). auge wiD o. gel (8)
augen wiD (DP) dz weyD in den augen
(1 sim.) wiD suD-, fucht-ekeit (17). wize
a. ovi, mal a. oculi (100). das wis m dem
ógen (6). daz wibe von dem eye (18).
hd. das weyD in eynem ey (7. albumen
66 &c.); eys wiD (Mss. mog.), eyez viz (9).
nd. dat witte in deme eyge, van eye;
wit uan dem eie (99). cincho (Sum., Gf. 5,
681). ags. flio (oculz 94; fleáh Bosw.; cf.
albea sordes aurium 136, 145).
ALC
Albula, a. eserulea (Hen.) gangvisch
(135, Hen.).renck (Ki.). renehen, reinancken,
allbock, blawling, feleken, blaw-, adel-f.
(Hen.).
Alb-um / -edo naturlich weiz (9),
s) (8). wiüding von nature (65) wiez
(48). Á
Albumen, alumen (8) hd. dz wey
in dem ey szm., dab wy in dem eye
(21). eys weiz (9). eyes B ey (b^) w1.
glar (93). eyger clar (48).
* Albunea v. Albor.
* Albunea nympha (Pap.), ?. castellum
im samis t vna de x sib- (Pap.), sia-
(141) -illis.
Alburnum der spin o. das wei am
baum zunáchst by der rinden (74). spynt
in dem holtze ynt myddel (132).
Alburnus (piscis; nomen $doli 16 sim.)
albe-l. (Ki., -n, alffen, blickt, blieg-g,
-le QN blieeken; weif-, zwibel-visch-
lein (pl. 135). nl. blye, bleye, ruyssen
(116). a. minor haflen, langlem (Ki.).
Albus wife (85) wiife (19). weyD
(1) sehneeweys (111). wit (99).
* Alb-us, -io 2nd. 4 -o, g. -onis boick
des levens (147) pueh des lebens (74).
albo ber én quo nomina sanctorum scri-
buntur (Br.) albus tabula ?n qua scribe-
bantur mülites (Pap. cf. Gl. m. v. album).
*Albutium v. Albucium.
* Albutum v. Alutum.
Ale-, alk-, ak- (47) -anna, altamia
(96), atamis (85) ertapp-fel (9), -pel (s5,
96). e (szc 47). ordaphel (149). ferb kraut
(64, 125). zwilgenholz (V. a. 1618). haus-
blasen (Ki.).
Alce v. Alx.
Alcea, aleaea »« althaea. alcea 7.
verbena (Br.. hochleuch-t (Das), -ten
(73, 116). felrif (116). sigmarswurtz (gr.
Qx€a 112 sim.) ale-ea, gew. -ia, ali- 4
alla-cia (291) pappel (3, 52b, 23). p.-kraut
(8). papel (1). popele (22). Ad. bap-pel,
-peln, -eln (18). altia eyn wylt ror (7.
siluestris alga 97). papel (6). alehia :d.
(4). dornwurez (3). althea, altea zd. (6,
16). dorwrtzel (49). ebich (12, 49). ebiche
(13). eybich (91). ywesche (18, 85). yb-
esce (85), -isch (9, 64), -esch (48), -esche
Jf- (4), Aschea (149). ibsche (7. ibiseus 93. cf.
Gf. 1, 101. BM. 743). Ad. ey bisch. ey bischplat,
ezu riben nucz. prichst dich (vomzs); wil-
der papel (3). Ad. wilde papele szm., po-
elen (68), bappelen (48). n4. wilde, witte
i malue. w. huemst (92). witten huenst
116), hemst (Ki) boh. wlasky zlazz (4,
Jetzí sléz). ysimkruth (48). maltz (8b. cf.
malzenasen sorbus domestiea neben mas-,
mehl-, mosch-beere, eibiseh &c. s. aucu-
paria Nmn.) wind (92). stocworz (96).
althe-a merse mealewe, -e szminte due
aleeus ybisch (8) azima pappele (96).
Alee-do, -rto (117) (g. aleione, von
aleyone wntersch. Pap.) heigir (Gf.). hai-
ger (117). ags. maew (94).
*Alcedonius eyfvogelisceh (112).
*Alcerto v. Alcedo.
*Alcia v. Alcea.
Alcida v. Halcida.
Al-cion, -eyone (Br, Pap.), -chion
ue $3, 110), -ones (8), -lonus e» -loles
75) (cf. aleedo. allimio.) Ad. mere-,
mer-, meyer- (9), winter- (68, 83, 110)
4 wortaissel-
ALE
-vogel, auff dem mere o. see (110) up
der zee (83). mer fogelin (48). aleiones
(£. aues marinae ; cf. aluco. strix. cauan.)
wihil, wigil (Gt.).
*Aleus v. Alx.
* Alehami-a, -sta v. Alechimi-a, -sta.
*Alchanali (aus arehangelus?) grece
eyn anfang des guden (17).
* Alehemia v. Alchimia.
* Alchia v. Alcea.
Alch-imia, -emia, -amia (75), -onia
e konst von irez (55). eim kunst von
em ereze (4). ehunst von dem ártzt (1).
verwandlung eines ertzes in anders (68
kunst zu verwandlen ein metal in das
ander (110). alehamy (75).
Alchimilla v. Aconcilla.
Aleh-imista, -inista (1), -amista (15,
83), mista (1), -urista (81), chaleomista
(91. 2« ehaleos) eyn kunster (22). Ad. ku-,
kü-, ko-nstiger; emer der die kunst (al-
chimia) kan sim.; roBiger (V. d. i. Me-
tallarbeiter cf. $m. 3, 138, eig. f'uliginosus);
yrcz- (12), erez-mecher, -meister (4). ártz-
macher (1). yrste mechir (5^). aleha- (75),
alchi- (91,110) -mist. verwandler der me-
tal (110).
*Alchion v. Aleion.
*Alchionium v. Alga.
.*A-, ae- (94) -lehior (aus aciarium
Sim.?) ags. isern (94). sta... (136, . e.
stal?).
*Alch-onia, -mista, -urista v. Alchi-
mi-a, -sta.
* Alda v. Aloe.
* A1do- (3), aldi- (8, 9), ascalo-, ascolo-,
astolo- (74), asolo- (105), accoli- (127),
asco- (76, 85, 149), asto- 4 asce- (Sum.),
asche- (93), seoli- (Gf. -nium, aseo-
(87, 141, Gf), asto- 4 aso- (1) -linum,
ascol-onica (141), -onia (9423), ium, a-
7 ab-stronum (q. v. 13), sealon-ia (Ki.),
-già (Gl.m.), seolonia (9423) (aus allium
asealonieum, dazw víl. euculum &e.
q. v.) hd. asch-, esch- (8), ezsche- (87),
hol- (149) -louch, -lauch, -laweh (3), -lach
(75), -lag (141). abslag (Y. »« astola ab-
snette &c.?). alswort (85). ags. hynnilaec
(94), ynnilec (136), ynneleac 7 eipe (942).
* Alea v. Aulea.
Alea, v. Aulea.
Alea, alia, 7? aleoa pe) hd. spiel-,
spil-, spile- (17), spele- (13), Ad. nd. spel-,
l sic 147) -bret, -bredt (1),
-bert (28, 81). brethspel (55). spilschibe
(93). worf-dauel (19), -zabel (8b, 100).
vurff-z. (141). wortaf-flir go» -el spul
(11), -el spel (132). ags. tefil (145).
Al-eator, 4 -ion (75), -eo (Sum., Br.),
-o (76) zabelzre (Sum.). bret- (110), pret-
re -&piler. dobbeler (132). ags. tebleri
145).
*Alebr-ega, -oga (23) eyn sal (22).
en zal (23). Méssv. «us allobrox gallus
sim.? oder aus dem Citate Sal. — Sa-
lustius (129 v. allobroges)?
Alecana v. Aliaria.
Aleeto, allect-o (g. -onis 94, Br.), -à
(16) £. instabilis qui non habet requiem,
i furia (Br. vngeruwiger (74). eine vf
den wietung (furiis) der hell (ss).
Aleet-, alleet-oria, -orius, -arius,
gr. &Aexxópetoc (114) kapaunen- (Ki.),
kappaun- (114), cappunen- d -stein.
eyn maghen steen des hons (22, 29).
ALG 2]
Aleman-ia, -us v. Almam-ia, -us.
Alem-bieus, -biecum, -pieum (:6),
embi-lieus (1, 23), -tus (6) (cf. pz. wtb.
198) ain huot vnder dem màn wasser
brennt (76). einer der gebrant w. hat
(6). en de dar berne water heft (23).
prenn- o. fewr-hüt (1). brennhelm oper-
eulumalembicei (Fr. 1, 134).
* Alena v. Alnus. Allenus.
Alenacia gall. alennes (7. subula sic?
Gl. m.). enstr. bellicum, gall. alemas (122).
* Alenstrum (aus alba menta 7» men-
tastrum?) vischminza (Gf. 2, 812).
*Alenus v. Allenus.
Aleo v. Aleator.
*Aleoa v. Alea.
*Alepius v. Alopiciosus.
A-, al-lere Ad. ad. neren. Ad. ee-
(5), er-m.; spisen, weyden, foten (5,
gefüden (19), futern (9), furen (69 &e.).
nd. vo-, voe-den.
*Alerieca, luniea aletiea bratwurst
(Gf. 1, 1049). aletica d.; lucani epatiea
leberwurst (Sum.). *
Ales (7. auis $ nutris Pr.) fogel (9,
110) ner-f. (65). voghele (29). nerer 7.
alitor; nererin /. alitrix, alumma (75).
amme (22). muter (9). Ad. nd. snel szm.
ring (126). suili pratin (104. cf. prc.? Ium-
buli lente-pr. 22.).
*Alesna (/rz. alesne) ale (104).
* Alesperima v. Agnisperma.
* Aletica v. Aleriea.
Aletudo (cf. alitudo. alleecto.) veste-
(8.aus vette-? veiste- ?), besteti- (12) -keit.
* Alevla v. Alleluia.
Aleum v. Allium.
*Aleuus v. Allenus.
*Alex (v. halex Gl. m.) ga/l. videcoeq
(122).
. *Alexandr-aà (Megenbp.) -ia hundes- Z
wolves-krut (Megenb.) wild kurbis (9).
wilde korbis (8).
A-, al-lexandria (c/w.) a- (D^), al-
(1) -lexander.
Alexandrinus, allexan - drinus,
-rimus (16) hd. eyner der vz dem lande
(alexandria) ist sm. nd. eyn vt demme
l. ys (22 szm.).
*Alfeitum v. Asphaltum.
Alfieus (/m seacciludio; cf. G1. m. 1,
187. Dz. Wtb. 11. BM. 25) alter (74, 93),
der alte (64) im. schachzabel.
Alfi-da, -ta v. Alphita.
Alg-a, 4£ -ri (134) (£é. purgamentum
maris o sim., herba marina, vlua, viua
paludis Bx. cf. agamus. allium. carex.)
schum (18). Ad. schum der vff dem mere,
merre (21) wasser (17) wirt, lit (6). lun-
den (unda) da der sehum von wirt (21).
schaum auf dem mere (74). schume vppe
den mere (22) de uppe deme m. (23);
7 schelp dar (28) da de (22) schume
aff wert. der vp dem mer vert (sc 81).
schom der vf dem (sic) wirt £ herba
wyser schom o. schwam (76). patschwamb
(Z. spongia mE wasser-swam (6), -scha-
wen (3), -sehauben o. -schaum (75),
-swimmel (49). des meres scham (7. wlua
4. dus vulua »« vlua; doch auch sonst
in 4 Spuma scham £m Zuss. meben
Sschawm). meer-schuym, -slijm, dut
an lant geslagen (147). mer-krawt (9),
-semde (8). sem-mede (19), -de (9, 49),
22 ALI
-den (5), -it (105). seym (8). sies (83). mer-
(11), see- (106, 108) -biese (cf. scirpus).
bincz (13). lies (68. cf. Fr. 1, 615). leyD
(110). meer luesch (147). gelyes (89). ulue
(104. aus vlua). riet (8b, 74). ried. (110).
riet- (Sum. &c.), reine- (47, 85, 149, Sum.),
reyn- (74), meer- (116), mór- (91) -gras.
saher (1. cf. earex). schilff (b^, 1). schylp
(229). ror (97). rorehkolben (4). doder-
kolbe (12). dutscolue (108). (cf. thyrsus
tutileholbo Gf. typha dutten- Fr., tuttel-,
deutel- s/m., rohr-, liesch- Nmn. -kolbe).
brunnechresse (Sum.) mof (48. cf. vlua.
vlmus.). nl. wier uo ags. uar (145), var
(136); pl. scaldh hyblas (75.), scald-thyf-
las (94. cf. allium; be Bosw. shrubbe-
vies, hyflas sea-weed). algamer merlins-
e (74), -in (48). alba 7 saliunea riet 7
rai graD (7) aluo rorkolb (9). kutil-
kolbe (8). agla (7. earex schleff (74).
alehionium, a/. aspera, generatur de
spuma, maris dc. (Pap.) hat sich mit der
Glossierung von alga gemischt.
Alga-mma 4 -uma (Gl. m.), -ma (16,
Br.), -na (Ki.) 7. summitas cc. (Br.), sedes
alta in' celis (16). hóhe (Ki.).
*Algania ein schaiffstal (s1).
*Alg-arica, -orieca (8), -aricia (50€)
(aus alioruna &oc. »- agarieus?) Ad.
al-, all-rune; olrawn (50c).
Algarismus é&e. v. Algorithmus.
Algenia v. Algina.
Algere 7. dolere (ss. cf. allere?), cres-
cere (11. 2« adolere? augere?). hd. nd.
friesen. ge- (V, 67), vor- (8) -fr. vrisen
(13, 21). ver-vr. (9, 99). frieBen (11).
vresen (22, 81). fryren (68). gefrieren
(110). riffen (8*). rukern (6. -— olere?).
ainigelen (dentzum Hen.). waDen (11). trau-
rig sein, leiden; frost l. (88). alget im
freuset (125).
Algidus Ad. kalt. nd. kaelt (11). eilig
(dentes Hen. cf. acerbus).
* Alg-ina, -enia, -or kellyng, pijn van
vorst (147).
*Alginare kellen, vryesen (14:7).
*Alg-itas, -or, -us kelte (68, 110).
*Algium v. Allium.
*Algo rimpfen (42. kórperliche Funk-
Uon cf. alare? &m. 3, 91).
Algor (cf. algi-tas, -na) Ad. nd. frost.
hd. froste (85, 10, 67), frust, grof) frost
(18). kel-te (85, 48), -de (19). nd. vorst
(81, 39), kuelde (11), koelde (s).
*Algoria v. Allegoria.
* Algorica v. Algarica.
Algori-thmus, gew. -smus, algari-
thmus (Ki), -smus (A/sp. alguarismo
Gl. m.) (7. avs mwmeramde Br. computus
75) hd. ein buch von der zale. das puch
der zal (1, 75) vnd der rechnung (575).
ein buoch von der r. o. zyffer-b. (110).
boich van dem getzale 7 cyferboech (132).
en boche 7 der zale (szc 18). eyn bock
van tale (22), deme t. (23). czelekunst
(9). zalkonst (8). kunst zu rechnen o.
raiten (Ki*.) mef)künstler (BM. 23).
* Aleri v. Alga.
Algus v. Algitas.
* Alia v. Alea.
*Aliare (cf. alle-, alli-gare) vz kie-
sen (18).
*Ali-aria, -caria (147, Ki.), -earis (76),
-taris (Br. aleeana (Gi. m.) (7. meretria
ALI
que «a scurris mutritur Er. cf. allex. al-
tricula.) eyn bose vrowe de siek boslick
nert (22:8lere) en boze vrowe de sijk
ALI
musche (89, sonsí passer of. sparva:
Sparvarius — /rz. mouchet?. of mos-
weyhe Nmn. museetus q. v.). sak (6. cf.
vnkusliken berget (23). meyn wyff &c. falco sacer, nhd. mnl. saker, litau.sakalas
(141).
Alias Ad. ander-s, -ns (1), -st 4 sunst
(110). sust (65). anderswa (99). vp eyn
ander tzijt off plaitzs (132).
Alia viee andermal (75).
*Alibasco v. Allubescere.
Ali-bi, -eubi (q.cf.) anders- hd. -wo,
-wa (76), -wur (125), nd. -war (22), -waert
(89); elswar (99). an ein ander stat o.
ende, vig. da selbst 7 anders-, var. an-
dersch-wohin (75).
* Alibigena v. Alienigena.
Alibrum v. Alabrum.
.Aliea v. Haliea.
Alicabum gute botschaft (ki).
Alicari-a, -s v. Aliaria.
Alieastrum v. Halicastrum.
* Alicia v. Alcea.
*Alietas v. Alietus.
Alieu-bi, -i (4, 76) (cf. alibi) etwen
(4). eezwo (17). etliker wegen (22). ich-
tes war£ jergen (22^). ergent (89). irgen
(19, 99).
* Alidere v. Allidere.
Alidus v. Alitus.
Alienare (cf. ab-al.) vremden (99). Ad.
ent, en-, emp- (76) -fremden, -phrem-
den (3), -pfremden (8, 66), -frembden
(1105), -frenden (b^), -fromden (15), -fue-
ren (13), -füren (12), -farn (18), -born
(21); fremde, fromde machen. d. ent-
vromeden. ver-wechflen (110), -wilden
(12), -buten (83, 1105). vBern (55). tau-
(110€), du- (1103) -schen.
Alie-, alige-, aligi-nigena, ali-eniena
(22), -bigena (18), -gena (Gl. m.), alli-
gegenigeus (85) Ad. ein frem-der (6s(,
-de (1), -d mensch, mentsche (1); ein
fremd gebor-ner, var. -en (110); ein fre-,
fró- (6) -mder; fróde (11), frónde (21),
ein herkomender (48). nd. en vromede.
Ali-enus, -genus (81) Ad. fremde,
fromde (21), frommede (19). nd. vromede,
vreemt (132). ein frem- der (18, 4), -d,
var. -bd (110).
*Alier v. Aliger.
*Alieta v. Alreta.
Ali-, hali- (91, Gf.), halyi- (125), ari-
(alph. ali- 134), ab- (Sum.) -etus, ali-
getus, -etum (141), -etas (/o smircileo
ocello G1. m.), -ttus (ga//. ascia Br.), -as
(141, Gf. 4, 364), alo-yeus (11), -gieus
(19), algeus (81) (7. me- Br., lome- 68,
107, sme- 142 -rillus cf. herodius. la-
ofieus &oc.) Ad. nd. valcke. Ad. falck,
kretzo (93), kretz. dorn-adreiel 4 -atreiel
(95), -endrewer (67), -endrer (76), -drech-
Del (74). torntreger (Y). stoch-aro (87b,
Gf.) -ar (45, Sum.). stok-ar (6), -are (84),
-aren (102). stottar (48). blauwe-fuf £
-fuif) (19). blafofó (85). blau- (11), bla-
(89) -voet. brack (Gl. m. 1, 165 verdruckt
für Brack voc.v., obgleich frz. brae bu-
ceros africanus Nmn.). rappe (8^). trap-
pe (109), -gans (83, 107, 110, 132. cf. Gf.
1,433). schmyrle (110. cf. aesalo smirlin
115, sím. Nmn. 1563). smerle Sun wan-
nen-weh (643), -weher (64b, 91). erin-
(141, Gl. Trev.), herin- (103) -griofb (141),
-grief). ecingriz (sc 104). epmngez (sc 100).
slav. sokol &e.).
*Aligare (7. od alium ligare, cf. al-
ligare) zeu hauff binden (4).
*Aligei v. Aliger.
* Aligen-igena, -a, -us v. Alien-igena,
-us.
Ali-ger, -gei (81), -er (22) (7. volatile
5b) geflugelt thier (1). eyn geflydir thyr
(bb). eyn eitlycher (81), et- (:3), is- (22)
-liek voghel.
*Aligetus v. Alietus.
* Aliginigena v. Alienigena.
* Aliginosus v. Alluginosus.
Alim-a (8, 9, 124, Gl. m., Ki), -maà
(Gf), -na (141), da (G1. m.), aliuia (Pap.),
aluua (13) (aus ÜpoG xi.; meist aus
&supa »— ali-men, -tudo? altilia 7.
saginata Pap.?) 7. Zncorruptum (Gt.), vn-
guentum. incorruptibile (141 sim.) arena
in aurifodimis ex qua plumbum fit (124
e Ruland.) unuuartasaligi (Gf. 1, 960).
ei (9, 13), -leiO (8). arznei wider
en hunger (Ki.).
Alim-en, -entum, -onia (bissw. un-
tersch.), allemonia (5b) (v. fomentum,
victus) hd. na-, ne-, erne- (12) -runge.
vod-unge (5, s1), -inghe (22, 99). fud-
(85), vett- (9), futer- (8, 4), fuetr- (1),
fuor-, var. fuer- (64), spis- (65) -unge.
voetsel (132).
* Alim-ma, -na v. Alima.
Alimones p/. 7. nutritores (Br., Gl. m.).
sg. 4. interpres (16. »« Spumyeoc).
Alimonia (7. elemosyna 75, 76. cf.
alimen) narrunge armer lude (8). almus-e
(81) -en (75).
* Alinea v. Alisma.
* Alinucium v. Almucium.
. *Alioea v. Alreta.
Aliomodo andermasf (5).
*Alion v. Aleator. j
* Alioph-i, -igus v. Allophylus.
*Aliophilarius gaukler 2. gestieula-
tor (75), vll. a«s ioeulator sí.iaeculator
phile 2. alipopiarius (Br.) cf. alipiarius
7. incolator ville (76); alipilarius quz
vnguentis corpus depilat (Gl. m.).
* Aliophilus v. Allophilus.
Ali-oquin, -ter (Dissw. wuntersch.) Ad.
nd. ander-s, -D (3), -st (18), -s an das (17).
ander (aliter 7). vnder wilen (alioquin
(22).
Viri anderfwo (17). vberzwerch
110). dwers ouer (83, 132).
* Aliotheea v. Allotheta.
* Alioteca vremde suycehte (147).
*Alipare (7. pilare; cf. alipilarius
Gl. m.) catzen mit den.bal (147).
*Aliparius (7. pilator; cf. prc., ali-
piarius, alphanus). catzer (147).
*Alipes v. Aliptes.
Al-, 7 ar- (14) -ipes Ad. nd. snel sm.
lawffer (9). ein schnelles rof) (64b). ge-.
sal rof (V. — ad. gizal ros Gt. 5, 656).
*Alipiades v. Alypum.
* Ali-, alipo- (Br.) -piarius (aus alipi-
larius!) £aculator pile (Br.) balspeelre
147).
eA v. Alphita.
*Aliptas (7. medietas, aws aliptes
i. medieus m2ssv.?) middelcheit (23).
ALI
Alip-tes, -es (93) (aus aAstrtre; j.
plagarum curator Br., vnctor Pap.) en boze
arste (23). en base arcete (22). wond-
147), Ad. eyn wunde-artzet szm. wndarzat
ie wundtartzt (74).
*Aliptor (cf. prc.) noit- (48), mnach-
(14) -helffer. j :
Alypum, GAumoy, OAÀUTUXG weisser
turbith (112, 114). alipiades ci- (Sum., Gf.),
ein- (85) -gelinde (cf. citonidium &o.).
Ali-phanus, -fanus, 7 -pharius (141),
alliphanum (Gt.) (7. eertereulis &c. 141)
stoe (Gf. 6, 632). nutschel 7 kindsámmer-
lein (Ki*.). eleyn cop; alpharius kynder
eop of schottel iE
Aliqualis etzlicher (17). e.lay (1):
etlieher ley (55).
Aliqualiter Ad. etlieher mal szm.;
zü e. moz (4), mof) (6), máG (18), gros-
ser maf) (75). in e. mauf (76). etzlicher
mase (5b). nd. et-, it-liker mate. etzwas
(17). etwas, gleiehlieh (110). wat gelijch-
lieh. (132).
Aliqua-mdiu, -ndiu etwa) (19), ich-
tes wat (22), iwent (99) lange. etwa-n (110),
-s (68) lang zyt. yetwat langs tzijts (132).
Aliquando (-qii) Ad. zu etliche-r zijt
sim.,-n czeiten (4). nd. to etliker tijd;
ichtes wann-e 7 -er (22b). etis wanne (4).
vnder-wile (19 szm.), -eneziden (19), -stun-
den (99). zu ziten (65, 110). vor z., etwan,
der tag einf) (65). eczlicher mase (93).
* Aliquantinus(cf.aliquatenus)etwa-f
(5), -n (17).
Aliquantisper etwal) der eziit (19).
ein klein weile (110). eyn wyl tyts, wat
t. (82). eyn wijle tzijts, wat tz. (132).
Aliquantulum ichtes wat (11), icht
(229). ichtesceh iceht (22b). itsicht (77).
iwentken (99). wenig o. etwas (110). ein
W Vinenn (65). lutzel (110b, 132). yezwat
132).
Aliquantulus ietes wat grot Z i. w.
vele (22).
Aliquantum ichtesch wat (22^). lut-
tel (82). iwent (99).
Aliquantus Ad. ettelicher masDe (5^),
etwa sim., etzleich (1) grof) szm. etwas
grofises (21) etlicher gróf) (6). iwent
grot (99). yet groel) (132).
Aliquat-enus, -inus, -eus 7 -ius (23)
etwaz (b). etliceh wat (21), weyf (110),
moz (4) eiger wyf) (110b, wys ($3).
engerwis (99). etlicher wyse (19), maf
(65), mosse (6), maDen grofer (18). itlik
wat (23), wert (22). islik wat (-eus 23).
Aliquid (7. malti 83) ichtes (22), icht
(225) wat. yet vele of sommige ($3).
Aliquidem anders (19).
Aliquis Ad. eynig (110b), ettlich (67),
etlicher (134), eyn e. (18), eyn etlich, nd.
eyn islick (22) mensche, Ad. mensch. en
ieliek mynsche (23). etzelich (5^). etlicher
(16 &e.). etwer o itliek , iehteswe, ie-
ment (225). iman (99). yeman-s (85, 65),
-t (1105€). yman-t (1102), -(0 (65 var.). pt.
sumeliche (4).
*Aliquo et-wanhen (125), -wahin (Ki.).
Aliquorsu-m, -s zu etlicher stat o.
ende (75). tot enyghe platzs (132). etwa-
nhin, var. -rhin (110) vff eyn sijten
werts (17).
Aliquot et-waf) (b^), -weuil (16), -wan
vil (110). etzleich (1) yet vele off som-
mighe (132).
ALL
Aliquotie-s, -ns eezlich (3), etlich
(D, 4, 76), ein e. (6) male (bb), mal, mol
6, 4). hd. etlicher maze (5), maf. e. ma-
Ben diek (18). nd. it-, to et-liker mate.
hd. v-, nd. o-, a- (99) -nder wilen.
*Aliquotus etleicher (1), et- (17), ecz-
(4), ieze- (b^) -lieher in der zal.
Ali-sma, 4 -nea (144) (cf. damasoni-
um) mutter- 7 lucians- (Ki.), laugen- (F:.)
-kraut. berg-, weg-breit, gansenwurtz, en-
geltrank (Fr.). fróschlóffel-krut (144.).
Alis-, aliz- (6), allis- (10, 134), alles-
(17) -orium, -olium (147), -orum (16),
-orius (81) (Z. cultellus sutoris; cf.ales-
na?) hd. nd. werek-, werch- (1), werg-
(m wurke- (17), snide- (18), 4 schopff-
74), schuhmacher- (110 szm.) hd. -messer,
nd. -mest, -metz (81) mess der schoe-
meker (147). gnypp (76 sem.) gneip (67,
Br.).
Alyss-um, -on wald-meyster, mánn-
lin, hertzfróud (144).
*Alitare neren (11).
Alitaris v. Aliaria.
Aliter v. Alioquin.
*Alitere v. Allicere.
*Alites ags. challes (94, 136). $
*Alitieius musner (141) Cf. alitus
moasandi sZm. (Gf. 2, 812).
*Ali- (17, 75), al- (3, Er.) -tor nerer
(U.. c.).
*Alitrix v. Ales.
*Alittus v. Alietus.
Alitudo (7. pinguedo Br., Gl. m. cf. ale-
tudo) ve- (9), fet- (17) -tikeit. narunge
11).
V Alitus s. ptc. hd. nd. spise. hd. spi,
speise, speis, nar-, weyd- s fod- (5),
fur- (1102€) -unge. voedinghe (108). ge-
spyset (V), -nert (69, 134), -weydet (68),
-fuort (110b), -voet (132). ernert (1102€).
Alitus, seltner hali-tus, -dus (4, 16)
(Z4. flatus, odor) hd. geyst. rouch (68).
odem (4). athem (110). guter a., varr.
adem, ohtem (75). aseminghe (108).
*Ali-tus (0), -dus 7. /rig-us (1, 11),
-idus (£x. »« algidus) ; duleis ad modum
soni organici (16, Br. 5 aulidus). kelde
(X). frust (7, 11).
*Alitus v. Adlitus.
Alitutus 2. vermés vola-ms (16), -&lis
(Br., Gl. m.). humel (76, Br.). Aus attaeus
sim. »« alitilis nomen auis (142. unter-
sch. von altilia, doch cf. w. altilis, eher
als alietus sim. mt Hildebrand)?
Aliuia v. Alima.
* Alium v. Allium.
Aliunde anders (19). hd. nd. a.-, Ad.
anderseh- (67), anderst- (134) Ad. -wo,
-wà (19) -woher (17, 110, 134), nd. -war.
Ad. ander wo. wair heen (132).
Alius ander (19, 4). der a. (9). Ad.
nd. eyn a.
*Aliutare duncken, ghissen &e. (147).
*Alizorium v. Alisorium.
* ATlkaleia v. Aquilegia.
*Alkanna v. Aleanna.
*Allacia v. Alcea.
Allaetare seugen (17).
*Allapacia v. Alopicia.
* Allapida v. Allapida.
Allec, aleec (110^) Ad. hering. hai- (104),
nd. he-rinc.
*Alleearius v. Alleciarius.
ALL 23
*Alleciaria ein hering- (68), herinck-
wyb (68), -wyf (83), -fengersin (19), -van-
ster (89).
Allec-iarius, -arius (85) herinck-
fenger (85,19), -vanger (83, 89), -v'eoper
(22). hering-vaher (68s, 1105), -voher o.
-V'kauffer o harinc menghere (108).
*Allecor v. Allitor.
* Allecta v. Alecto.
*Alleetare (7. allieere) loehken (1).
locken (21). l. dick wyle (83). Ad. zu-l.
zu ym (3,5), tho sich (22) l. hd. zusam-
men-l, -ruffen, -rieffen (67), -ryffen (69).
beytin (8, 9. nd. cf. Gth. Wtb. 1, 292).
*Al-, a- (23) -leeto rr confirmo; cf.
aletudo) stedi- (23), sted- (22) -ghen.
Allecto v. Aleeto.
Alleectoria &oc. v. Alectoria.
*Alledere v. Allidere.
* Allefrega v, Allobrox.
* Allega-llieum, -nicon v. Allogellica.
Allegare (cf. alligare. aliare.) an-
ziehen wider eyn (65). furnemen mit
worten zu besteten die warheit; fur-
werffen mit worten der warheit vnd ge-
zeugnif (75). hd. vó kiesen sem. vs er-
kiesen (6). vt kesen (22). vz-k., verb. in
-kiesen (5). auserwelen (4). v ziegin (8).
be-zugen (8), -zeugen (9, 4), -waren (4).
zu nemen (9,4). by bringen (68). v?zelen
(&. dicere 8b),
Allegata p/. clage o. anelagung (65).
Alle-, alli- (5), al- (8) -goria, alle-
gorice (15), -loria (13) (2« ali-enus, -us)
hd. eins andern, eins ander (5), ein a.,
ain fremde (76), nd. en vromede rede.
verande- 7 end-rung der red o. der wort
víff einen andern sin; ein ander synn £
3. w. vnd a. s. (75). A4. die (8), von (9),
von der, vor der (12) eristenheit. ein
geistlich-e bedeutunge (9), -iv betutung
diu lert waz wir geloben sun (93). der
fremd geistlich sinne 7 erkantnuf) (65).
vD- (15), aus- (16!) -legung geislicher
ding (15), himlischer d.
Allegorieus sensus ein ander ver-
stantnib (75).
Allegorisare verandern die red o.
die wort (15).
*Alleloria v. Allegoria.
Alleluia lob (5), lap (21) geben dem
hern. lob sagent dem herren (1). lobent
den h. 7 vnuDsprechheh freud &c. (65).
engelseh lobgesang (75).
Alleluia, alevla (47), alaula (149),
ugug- (8), kukuges- (9), guekgauch- (73)
-lauch. vergizmeinnicht (50^). nhasen-
ampífer (505, 93), -sur amphe (85),
-swamp (sic 47), -swam (149). bisen £
SU i. panis eaculi; gotisampher
Sum. ).
*Allemanus v. Almanus.
*Allemonia v. Alimen.
* Allensare (cf. alleuare) vff luftin (8).
*Allenus (8, 9), ale-nus (76, 130, 141,
Sum.) -nos (117), -uus (17), -na 4 alna
(£. vina. G1. m.) (a. d. D.) ellenbogo (117
sim.) eln- (8), yln- (17), eyben- (9. 2«
eibe areubalista) -boge.
*Allepeiosus v. Alopiciosus.
*Alleps v. Alumnus.
*Allere (cf. alere) 7. de-, do-lere (wss.
mog.). lijden (147).
Allers gelerter, erfarner (74).
24 ALL
*Allesorium v. Alisorium.
*Alleta v. Allota.
Alleuare (cf. Gl. m. 5. v.; alle-uiare,
-nsare) Ad. vff-richten, -luften, -heben
(17, 65, 68).
Alleuiare Ad. nd.licht, Ad. lihte (6),
leicht, leucht (67), nicht (sc 18) machen,
maken. lichtin (8). erliehtern (65). ent-
ringen 7 auf leychten (9). vntlasten (83).
Alleum v. Allium.
*Alleüdetum knoblauch-gewechst o.
-landt (74).
*Allex- v. Alex-.
*Allex v. Alux.
*Allexida v. Allopida.
*Allia v. Allium.
* Allibescere v. Albibescere.
*Allibrum v, Alabrum.
*Allieea («4s allibrum »« licium?
cf. vertigo é&oc.) anspin (Sum.).
Allicere, alitere (8), alacer (sic 77)
(cf. alleetare. allidere.) hd. nd. locken.
lucken (19). Ad. zu-, her zu- (65, 68), zuo
sich (13), nd. tho-, an- (83) -loeken. Ad.
zu-, v- (17) -ziehen sZm. zü ryeffen (67).
reytzen (66, 70). fleihen (8). entpfremden
mit der verheissung (7) attrahere die
person (15).
*Alliciator ludder buobe
(19). lodder boue (11).
Alliciendus zu lockig (65).
Alli-, ali- (4), alle- (8) -dere, -cere
(8) stoiDen 7 loezen (aws letzen 7 lo-
cken? 19). Ad. zu stof)en sem. sere, ser
st. (21), stozzen (5), stosen (13), stoten
(22), stroffen (4), slan (18). zerstossen
gróbliceh (6). stoten (83, 89). questen ($3).
leden (89). zuo breygen (13). to breken
(91). zu slahen (17). zer-riben 7 -knischen,
var. -knuschen (65), -knysten (68, 88),
-knetsehen (25), -echnuso (prs. 121). ver-
Seren (68). horten (99. cf. Br. Wtb. 1, 675 &c.).
*Alligare (sí. alleg. cf. aliare) vz
kiesen (7 &e.).
Alligare (7. aliud, ad alium ligare;
cf. aligare) hd. zusamen-, zuhauff-, nd.
thohope-binden. an sieh b. (65, 68).
*Alligegenigeus v. Alienigena.
*Alligoria v. Allegoria.
*Alligurio s. eyn hunt licker (22). v5.
licken (22, 23) also en hunt lieket (23).
*Allimies v. Collimies.
*Allimio (alluuio? cf. aleion) eyn
waber fogel (18).
*Aliphanum v. Aliphanus.
*Allisorium v. Alisorium.
*Allitaria (7. aluear) byhen of ym
care of huyve (147).
Allitor, alecor (76) ?. ee- (Br.), se-
(16) -mentarius.
*Alliui-es, -o, -um (cf. alluuies &oc.)
des schairs of oevers brekyng (14:7).
All-ium, -eum, -ia (875,99), -uvium
(Sum. III), al-bium, -eum, -gium (Zeuss),
halium (s6, 125) Ad. knobe-, knob-louch,
auch, loch, lach (3, 111); knobu- (18),
knobyl- e -lauch; ehnob-elóch (Sum.),
Jeich (2); knoloeh (64), knóblóch (873,
146), knopslich. (1); klobe-loueh (48),
-laueh, -lauche (8), -lach (21); kloblauch
(149), ehlobloeh (105), chlouiloieh (104).
nd. knuflock (22, 23), knuuflook (11),
knofloec (89), loche (97). alium. garlec
(94, 136). alga poar (94. cf. porrum por
7 luderer
Bosw.). algium corn. kenineuynoc (Zeuss). | (4
ALL
All-o, -a, albo (49) Ad. sliff-, sluf-,
slyeff- (18), sleif-, schleif-, wetz-stein.
schiffehen (s?c Ki).
Allobro-x sg. (117), -ges p/., adlobr-
uS, (148), -ius (141, Gl. m.), adrobus
(148, GI. m.), alloprages (76) 7. gallus bur-
endare (117). 7. sabaudienses dy sophoi
(sp) nomen gentile 7. burgundinenses
(Br.). 4. vrgentinensis ; allefrega 7. gen-
tilis ab algos i. alemwm et frege 7i.
fides (16).
*Alloeca v. Allota.
Alloeutio v. Alloquium.
Alloeutor zu-redner (75) -sprecher
(8b, 4).
* Allodere (sf. alludere) müdspilen (56).
Allodiarius eygen-man (19, 89), -dom
(11).
*Alloditarius eygen-man (11), -doem
(89), -dum (19).
Al-, a-lodium (all. 4 fundus d».;
conuiuium quasi sine sermone 16. 7 alo-
gia zd. Br., Gl. m.) Ad. vor-, fore-, fur-,
füre-werck, -werch (18), -werg (8b, 21),
-weck (77), -wercker (sg. 0), -berek (70),
-berg (66, 68, 69, 75, 134). urber (75).
eygen (sh, 99). eygen-heit (8b), -erbe
(48), -erf (83), -ghuet (11, 89), -erfgoet
(11). mayr- (1 szm.), ampt- (75) -hoff. ho-
femann (sc 12). ackergüt (13). aufflegen
i vfligentz gut (75). korn-gilt (67, 76),
-gelt (6).
*Allodium en vorworp an ener dore
(29. aus vorwerck missv./).
*Allo-gelliea (17), -gallia (9), -galia
(8), -gallum (3), allega-llieum (96),
-nicon (Sum. V), aloe gallica (Ki.) gen-
ciane (Sum.). encian (3 szm.). encz-ien (17),
-gen (8$).
* Allogia v. Alogia.
* Allogium (cf. alogia) v. Sitapolium.
*Allogma &oc. v. Alogus.
*Allogo (aus alloqui »« alogos?)
vD-wiDen £ -sprechen (17).
* Allo-les, -nus v. Alceon. Diomedea.
* Allop-icia, -ilicia, -ana, -aria, -icio-
sus v. Alopici-a, -osus.
* Allo-, alia- (8^) -pida, -peda (4, Br.),
allexida (14) (Z. anguzlla 15, piscis, sicut
allota 5, 4. cf. frz. alesne raia rostrata
spitz roch 115?) al, ol, aul (75). al roppe
(85. ól ruppe (3) rupp, rugolt (74).
rugte (Anz.8, 98. cf. rugeten Fr.). rauch aj
*Allopium v. Alloquium.
*Alloprages v. Allobrox.
Alloph-ylus (Gl. m.), -ilus (Br. &e.),
-idus (76), -ius (3), alioph-ilus (1T, 75),
-igus (76), -i (pl. Pap.) (- (uoc »« -qQuAoc )
einer der da fróde dinke iiep hat (11).
fremder lieb- (75), ein fremde lip- (3)
-haber.
* Alloqua v. Allota.
Alioqui Ad. zu-sprechen, -reden (9),
-kosin (8). nd. to spreken.
Allo-quium, -pium (6), -eutio Ad.
zu-sprache, -sproch (18), -sprechunge,
-gesprechde (6), rede, -redde (1). nd. to
sprake. :
*A]-, a-losa, alausa (114, Ki.) (pscis;
i. angwilla 14, 93. cf. alMo-pida, -ta) al
(14, 93). alsen (114). a.-sehaid (115). schad
i die alsam (112). els-e (19), -en, veri-g,
-ng (114). Ad. (68) nd. elfft. rufolke, roppe
5. bressem (97).
ALL
Allo-ta, -ca, -qua (75), alo-tha, -ta,
alleta (39) (piscis cf. prc., capito) Ad. nd.
qwappe (allota 16). hd. qwap (Mss. mog.).
quape o. kope (69), kopp (66), kopt (5)
uppe (v. a. 1477). kobe (25., 21). koppe
(15). kopp (1, 74). qwab (13). quaep (97).
quabbe (co) knappe (8b). karpe (18
karph (1). karpf (io kopput o. gropp
(74). kop o. grop (134) grupp (68). al
rupp (alota 16). 01 ruppe (9). rup oel (49).
raup, raubaal &e. (Popow.). ezoppe (4).
sleye (3). schlien (75). allant (64). alraun
Cenamn. «qus allant; auch malum. terre).
lolb, kaulhaupt (74). hd. (Mss. mog.) kul-e,
ng (17). schulle (v/g. squamena 125).
Allo-, alio- (147) -theta, -theca (147,
Gl. m ) est mater. omnium figurarum, (Br.).
alre figuren moeder (147).
*Allotum v. Alutum.
Allox v. Allux.
Allubere v'borten (9).
Allubesceere (76, Gl.m., Br), prs. ali-
(22), ala- (23) -baseo (7. consentire dc.)
begynnen zu volbortin (8), v?bor-ten (9).
gunnen (22). ik gunne (23). à;
*Alluec-a, -arius v. Alut-a, -arius.
*Alluc-ere zuluehten (8b). 7. Zactare
(G1. m.). -idare 7. z/Tustrare (G1. m.). -inare
à. Vuata, luminare (Br.). zulychten; 2. à luce
alicnare, fascinare verbinden (szec) o. fin-
ster machen (68).
*Alluciare (cf. aluta) to leder maken
(23), malen (22) ? villen.
Alluec-idare, -inare v. -ere.
*Allucium v. Aluta.
Alludere (cf. allodere) 2. con-sonare,
-gruere (66 &c.). hd. mit-, beide- (b. as
bit?), v- (6), vnder- (4), nd. met- (91),
mede-, medde-spelen, 4d. -spilen, -spylen,
-spiln (5), -spielen (T). speil vir spotten,
(ste 8). v-sp. (9). suflich anlachen (65).
Al-, a-, ab-luere Ad. waschin (8);
ab wa-, we-schen. aus rainigen (1).
*Allugere mit weynen (85).
Alluginosus (aws alluere »- vligi-
nosus) ags.fynig (Gl. Aelfr.). aliginosum
i. pingue 1 humidum (141).
Allugo (»« ligo cf. prc.)) ags. fyne
(Gl. Aelfr.).
*Allumen v». Alluuium. Alumen.
*Alluminare ». Alumnare.
*Allus v. Alus.
*Alluta &c. v. Aluta &oc.
* Allu-ta (18), -tium, -cium (74), alu-
tium (cf. ablutes. aluear.) wasche hafen.
o. yrderen brait pfanne (-ta » wesch-
uas (93 s?m.), -sehaff (75), -kar (48). waseh-
faf) (74).
Allu-tes, g. tis (147), g. -tium (Br.),
n. -tium, pl. -eia (147), p. -tia (Br.) (cf.
ablutes) dreckieh plaetz of stede (147).
sunt loca cenosa (Br.), L. vbi. fluuus pu-
tredinem. emittit gotten (S3). 7. locus coe-
nussus (136). alutes ?. /, cenosus (141).
li logi in mond? (G1. m.).
*Allutium v. Alluta.
* Allutum v. Alutum.
*Alluueo v. Alluuio.
*Al]luuia dermaltebbinge (11).
Alluui-es, 4 -o 7 -um (Br.), adlubies
(139), alumo (g. nis ab/. -mine 76) (of.
sqq. alliuies. collimies.) 7. ónunda -ntia
(Br.), -io 4. émimund?cia, (16) aquarum. 2.
locus coenosus t obscurus (139). slümig,
ALM
vnsuber (8). üimek (13. f s£. s). vn-flat,
-seubery; wiest, kotig (88).
Alluuio Ad. waDerbruch (Mss. mog.).
waserbry, Mrg. walebruch (13).
Alluu-io, -eo (12) 7. diluuium sint-
flut (3, 13). waDer broche 7 rónst, sed
diluuium wan daz abe brycht (12). ain
iB des wassers (91). gro
(65). vloet (83, 99).
Al-, a- (9), -Iuuium, allumen (6. cf.
alumo) Ad. flud (19); eyn grof) flut szm.,
flüht (6), luD, floD (1); eyn sinte flote
(55 sint- (8), sinck- (9) -flut; wasser
oz (4). nd. vloet, en grot vlot. 7. quem
aqua abluit alb der ryn zu Costentz (64).
*Alluuium v. Allium.
*Alluuius v. Salietum.
All-ux, -ox, -ex, alux /Ad.(eyn, die)
groz (D), groeze (9), grofe, groD, groif),
grafs (1) zehe, ezehen (1), zeche (67, 68),
eze (18, 21), ezye (b^), oft an dem fuf
sim. dumi, zehi maiste (104). nd. groeten
(90), en grot (22), grote teen e». 90),
teyne (28), tee (11).
*A-, aa- (Br. &.), 7 haa- (110), acha-
1ma (? virgo abscondita 4 secreta Br. &c.,
i simulacrum dc. 110. »— agalma; «us
hebr. almá&h, vil. »« lat. alma) ebr. eyn
jungfrau (7). iunffrauwe (5). ene iune-
vrowe (22). em heymliche verborgen magt
(65 sim.) eyn clarer spiegel (110 szm.).
*Al-, ala- (6), ale- (Br.) -mania, al-
monia (7. tewtunia 6 szm., gew.untersch.)
(ab alendo 7 2 lemano flwwio Br.) dut-
Sche- (17), duthsch- (7), dàtz- (5b), dut-
18) duez- (21) dutzhe- (5^) dewtsch-
71), deuez- (4), dewheze- (8), dewehs- (9),
tewtsch- (1 s/m.), tütsche- (6), titsch- (16),
tusch- (68), tütz- (6), dudesch- (23) -lant.
*Almaniare dutD spreche (18).
*Almanic-um, -ium (4) Ad. dutsch,
dusche (17), dutf) (18), dàtz (5, e), deucze
(4), teutsch, teutsche (66), tüsche (6 sm.)
sprache, sprach. titschlieh (76). nd. dude-
Sch, -sche sprake.
*Almanieus (cf. sq.) dewezer (4).
Al-, ale- (Br), alle- (3) -manus, ala-
man-nus (95), -ieus (68) Ad. eyn dutz-.,
dutf- (18), dewez- (4), dewhezer (3), tüz-
(6), teutsch-, tutsch- (68), nd. dudesch-
man. Ad. ein tütscher mensch (63), duez
(Cd (55) dutscher, tüsch (6). dewchs
'Almari-a, -um v. Armari-a, -um.
*Almasium (7. martipotus, cf. mer-
eipotus) almeys ? lichawff (9. cf. ama-
"t reditus ex vino doc. Gl. m. 1,
199).
*AlIme-ta, -nta v. Alnetum.
*Almicies &e. v. Almus.
*Almi-cium, -ties v. Almucium.
*Almodium (mensura Gl. m. cf. Dz,
Wtb. 457) gesmeide (4. vrm. aus clino-
dium q. v. id. verlesen).
Almu-, 4 malmu- (147), alinu- (22),
alumi- (22^) -eium, -tium (134, ii.
-chium Z -eherium (Kil), -tum (')), -tia
(Gi. m), almunicium (83, Gl. m.), almi-
cium, -ties (Ki.), amu-cius, -tia (Gl. m.),
-sia (Kil), ambucius (67. 147, V. a.
1477), amicia (Gl m., Kil. »« ami-
cire?), aum-icia (Kil), -ucia (Gi. m.),
arm-ucia (Gl. m.), -ossa (4) (cf. Gl. m.
gefluf &c.
ALO
13. BM. 61. Wd. 910 Ntr.) hd. nd. kor-, chor-
(23, 68, 76), kur- (V. a. 1477), kore-hot
(13, 18, 23), -hayt (13 wrg), Ad. -hut,
-huet (1), -hüt Z -mütz (5b), -hub (16),
-huben (75), -hauben (4), -kappe, -kap,
nd. -kogele, -koghel. choirhoit (147). kutz-
(64, 68, 2. kuce- (10) -huot, -hut. munchs
kutten (75)..mefe gewant (17). eyn myeze
(21). myezz (armossa 4). mutz (83). mutse ;
al-, a-m.; almuys (KiL). en muzeke also
de US heren hebbet (23). beffe (22b, 147,
*Almus v. Alnus.
Almus Ad. se-, hel-, (18), hei-lig. nd.
Ze-, hyllich. almi-tes, -cies, -tudo 7.
sanctitas (16).
*Almutum &oc. v. Almucium.
Alna v. Allenus.
Alnetum erlen bosch (8b, 68). alme-
ta (94, 136), -nta (127) ags. alter- (94),
aler- (136) -holt.
*AlIneum ags. fulae-trea (94), falatreu
(136). Cf. fulan beám £he black alder tree
(Bosw.).
*Alninum erlige (1).
*Alnius erlin (8).
Alnum alberin (141).
Al-nus, -nuus (22) -mus (134), 4
-ena (75) erile (104). erla (s7b, 93), -e
(3, 8, 9), -in (b^, 13), -en holtz (76), -e
h. (8). erl (1, 4, 74, i irle (11). Ad.
nd. erlen-, hd. erlin-, erleyn- (66), erlau-
(752), elin- (74), vign- (102), nd. elreren-
(verlesen ekeren- 97), elsen-baum, -bom
sim. elren (125). e.-bom 7 elhorn (22b.
d platanus. sambueus.) elne (22). elme
105€). eelst (92). «gs. alaer (94), aler
136).
*Alo v. Aleator.
Aloe /d. d 4) aloe. 1st gummy bit-
ter als galle (20). spaens groen (89. cf.
viride hispanieum). spaesgruen (11).
aloes, alues, aleos (6, 69, 134) aloe (65).
ale- (132), all- (125) -wede. Ad. wolsmae-
kend holtz (20); h. das w. smeekt (4),
neekt (sc 1) rucht, reucht; ein h. dz
da woltyeht (se 69). aloes epatit (47).
aloa (Br.), aloda (a/ph. aloa 16) 2. arbor
suauissimi odoris.
Aloe gallica v. Allogellica.
A-, al- (48) -logia 7. conuiwium sine
ratione (48), sermone (Br.). luderige (48).
Alog-us (Br, -o, allog-us, -os 7|],
-ma (11) £. litera, 1 nota 2n. libris emen-
dandis (Br.,, sim. Gl. m., cf. alapacius.)
in boycken eyn teyken tot verbeterin-
gen (147). 7. sermo longus (16) aus &)oroc,
Aóq0c »« longus (cf. Gl. m. 1l, 174, 184).
*Alones v. Alcion.
Alonge von, nd. van verre-m (134),
-n (8, 21, 66), feren (5b), verne (17, 22),
ferre (7), f. har (6), ferr (v6), ver (18).
* Alopecia v. Alopicia.
Alopeeur-os, -us fuchsschwantz, nl.
vossensteert (143). (villicht) mattenflachf
o. wisenwollen (144).
*Alope-s, -x (Br), alapes vochs (8).
vosse (22). fufbe (1,
*Alop-etia, -i v. Alopici-a, -osus.
*A-, al- (76, 141) -lopicia 7. wlpecula
eyn wulpen (8). welpéela (sie 9. 2 wl-
peeula!) foche (93). vehe (6).
Alopicia (/m. Br. «ntersch. von alopia
l, 179, 181, 206, 211, 380. Ob. 29. Dz. Wtb. |?. lepra), alope-cia (113, 114), -tia (91),
DiereNBACH. GrossARiUM.
ALP
allop- (48), alb- (104) -icium S aliena-
&o capillorum. Br. &e., scabies) Ad. grint,
grind m 141). haarfliessung (113). schies-
sung des haars (114). hair rijsoynge van
schorftheit ; calicheit (147). alapici-a kael-
heit (8^); -da mallaitseap, lazerye uo
allapacia (9), allopa-ria (148), -na (8,
148) 2. fluxus capillorum. allopilieia (7
&AMocg -|- pilus?) perücke stocker bei
Brinckmeier).
Alopi- (120, 147, Br.), allopi-, alapi-
(17, 136), allep- (22), api- (9, 129, 139,
147, Br. Pap. »« apex) -eiosus, -consus
(147), api- 7 apie-osus (147), alopi (13)
(Z. caluus; caluaster $ ve-c. 147) kal (8,
22, 13). khal (9). vorn (17), aehter (147)
cale. grindochte (120). alapios-a 7. calua
(136); -um rauphecht o. an hare (Anz.8,
408). apic-a, -ia dyer 7 schaip onder den
buyk kale (147); -0, g. -onis ainer mit
ainem kalen bauch o. glaezeten b. (75);
-iosus 2. caluwus, -iolus 2. cajuaster (139).
alepius cale, bloet (147).
* Alopogare v. Arapagare.
Alo-pus, -phus v. Alapus.
Alosa v. Allosa.
i (2« &Ac) meer of see suyct
141).
A-, ha-, ho- (Ki*.) -losanthus wall-
(Kib.), woll- Z bald- (Ki?.) -rat.
*Alosantus &ec. v. Absinthium.
*Alota v. Aluta.
*Alpagare &e. v. Arapagare.
Alp-es, -is (99), -os (7), -ie, -ije (1),
alph-ie, -ei (17) berge tzuschen den dut-
schen vnd den wah (5*). dutsch gebirge
zuschen walen vnd dutschen (11). dewtsch
gepirg ezwischen den dewtschen vnd
auch den walchen (1). dutz berge zwi-
schen den walen vnd den dutzen (5).
dutsch b. schuDen den w. vnd den dut-
schen (21). deuez berg ezwischen w. vnd
dewezen landen (4). dutschenberg zwus-
sen den w. vnd den dutschen (T, szm. 11).
dutfse burge ezissen den w. (18). das ge-
birge zuschen welschen landen (17). die
alpen sc. daz lampartsche gebirge (48).
lampertiseh pürg (2). albe teuschperge
zwischen walhen vnd teutschen (74). al-
ben, v/g. das hoch gepirg, gebürg; almen
in dem gep.; dutsch EE (7. montana)
pirg, gepirge (75). geberge (99). ein snehe-
erg (19. seAwezz.). snebarch (11). dude-
sche berge (22). d. b. twyschen den
wale dudeschen (23).
* Alpica 7. ouis (19).
Alpinas (em) berg- (85), pirck- (74)
-man. en de indeme Neue boren is
(22). einer von der alb (74).
*Alpinosus kelden (8^).
* Alpita v. Alphita.
* Alpogus v. Arapagare.
*Alph- v. Alu-.
Alpha an-fanck 7 -begin (75).
* Alpha (aws alapa) backenslach (14).
Alphabetum /d.fÍibel, fibbel (7), by-
bel (v.a. 1477), a b c. abece (7). eyn abee
21). abacete (225). puehstab ordenung
15). ein alphabet, gebet (110) wd. eyn
phi-, fi-bele. alphabet ein wiber (sf.
vibel?) ulalit (s£. alfabit? 6).
Alph-anus (74, Br. &c), -aneus £
-arorus (76), -arus, -arius (74), -orus (1),
-aurus, -aranus (Stocker), alpaulus
d
25
26 ALT
(109), aliparius (147. q. cf. hierher?) est
falsus mendicus (aus Alphe-nus m. pr,
-mius 7. vagus i m. pr. Pap.? vll. »«
halo-, holo-phanta 2. mendax 110 &o.,
Ki.; hala pauea 7. anima menciens 76.
aus halapanta 7. omnia m. 129) Ad. ein
falscher betteler szm., petler (74). en
valseh (23), vals (22), fal (18) bedeler.
eyn falscher broit beddeler (7). eyn fals
brot beteller (5). bedruger (21). truant,
truyfler, tuescher &c. (147). troner (109.
aus trogener, cf. beghardus, eher als ver-
lesen aus croner — ahd. kronare v. ba-
burrus, cf. eroenen murmurare 141).
*Alpharius v. Ali-, al-phanus.
*Alph-ei, -ie v. Alpes.
* Alph-erare, -iare v. Arapagare.
Alphi-ta (Br. Gl. m.), gew. -ea, -ter-
rea 4 alpheta (Gl. m.) alfi-ta, -da (141,
Gf.), alpita, alipta (149), aphita (47, 92),
affica (22, 28) (£. primum granum matu-
rum. dc., farina, ordei, polenta, aus &)«v
10V) gerstmelo (Gf. 9, 713). gersten-mele
(o -mel (28, 141), - melle (22). girstin
Gf. 4, ?65). g. mele (75.5; 95). boh. prha
(4). alphi-ta, -tera, -ton garsten mele;
-ca yn der aren dat hoichste ind yrst
rip korn (147).
Alphito pop-hans, knecht ruprecht,
kinderfresser (Ki.).
* Alphorismus v. Amphorismus.
* Alphorus v. Alphanus.
*Alreta (aws alleta — athleta G1. m.?
arenga Dz. Wtb. 25? cf. nd. alrede area
publica Yr. 2, 108€) walg- (1, Sm. 4, 68),
walig- (4) -stat, : nhd. waligen volvere?
alieta pan (75). alioea (m glacie) ein
bane (8).
* Alsa (/l.) die Ylle (48).
Als-, gew. els-, elz- G3» es- (5^) -atia
elsa-De (12), -BGen (5b), -( (68, 110), -tz
(18, 48). elDesse. (77). eylsas (6). elsaf-
(69), elseD- (69 szm.), elsaDen- fo» elsas-
sen- (22^), elseczen- (21), eleseBen- (17),
elseDen- (1, 133), elsasser- (132), elzeecer-
in elsetzer- (23), elzecer- (22), vlsozer-
4) -lant.
*Alsatius olzacer (4). alsa-tii, -vi
elisazari (130). alsatii 7 elysii elsesfer
125).
* Alseotilus (cf. adorn) v. Affodillus.
Alsin-e, -es (Fr.) (herba, cf. pilosa)
hühner-salbe, -biD, -darm 7 máus-d., -kraut
(Ki. si.). hühner-serb (144), -scherb (Fr.).
vogelkraut (144).
* Altamia v. Aleanna.
,. Alt-anus, -onus (16) 7. flatus in alto
j. pelago (Pap., sZm. Gl. m.); altus ventus
n Tar? (16). hoich wynt in der see (147).
«gs. voden (Gl. Aelfr. cf. Gl. m.).
Altanus (herba) buchschwarbe (4s.
cf. aseancia).,
Altar-e, -ium /d. nd. alt-are (1), -ar
(68), -er, -re (97). elter (b, 21).
; Altarista (7. sacellamus G1. m., Viea-
rius q. v.) alter her (4). einer der von
dem altar lebet (6s).
Altarium (cf. altare) altar stain (76).
*Alte v. Alx.
Althea v. Alcea.
*Altea (7. malus, »« malua?!) mast
op en sehip (147).
*Altelabus v. Accalabus.
Alter eyn 'ander (19). gen-er m. -e
ye (m5).
ALT
Alterare andern (8). hd. nd. vor-a.
hd. v'endern. ver-wandlen (68), -wandern
(67). wandelen vor ander (22). vir wandel
ader wer ander (sc 21). vor wisen (b^.
st. vwisseln, vwechseln? cf. alternare).
Alteratus (7. alter effectus Br. &c.,
aliter effatus mss.) hd. vorandert, v'en-
dert; verwand-ert (67), -let (68).
Alterea-ri, -tio v. Altrica-ri, -tio.
Altereator schnapper (2).
Altereum Ad. nd. bilsen (Ki. Kil).
b.-kraut (144). malkruyd (Kil).
Alternans ezwyfelnde (8). ein zwey-
feller (3).
Alternare herten (141, Gf.). andern
(8). va. (6). eynern (9. aus endern). Ad.
anders, anderworbe (18), v?'anderung (6),
vander (5), vnder ein ander (4) machen.
nd. voranderceh (23), v'arich (22) maken.
wiDlen (68). vnder-weDeln (19), -wislen
(99). onderwisselen (11, 83).
Alternatim vnder-ander (22), -en a.
(23), Ad. -eyn a. vndern-a. (18). Ad. nach,
na (8) eyn-a. verenderlich (65, 68). sun-
derlich (835, 9), -chen (12, 13). vnder
weflung (19). onderwile (89). . :
*Alternatio (n aus c) kefelunge (8).
*Alternatu-s, -m (l1) ezwey welunge
(9). onderwisselinge (11). en vorander-
inge (29).
Altern-atus 4 -us hd. eyner der vnder
den andern ist. nd. eyn de v. dem a.
ys (22).
Alternitas v'ander- Ad. -ung (6),
-keit, -heit (3), nd. -icheit, -cheit. d.
v'ender-ung (68), -keyt.
Alter-, bi-, du-plicitas bedroch &c.
(141).
Altervt-er, -rius (13) jo eyn von dé
andirn; vnder eyn (55). vnder ander (22).
eyn a. (21). der 4 eyn a. (85). vnder (1,
5), durch (6) eyn-a. der a. von den zweien
(75). eyner (9). eyner vnd der ander (1),
von den andern (13), vnder den a. (4),
von zweyen (68), vnder zw. (67, 69, 194),
vD zw. (65), von andern zw. (16). sye (?)
bey mit en ander (17).
Altervtrum eyn andir (8). der ander
(9). eyn oder dye a. (19). en offt a. (11).
hd. dorch, vnder (4,76), gegen $0 eyn-
a.; durch-hen (7), -eyn. dorchen (23).
* Altia v. Alcea.
*Alti-fera, -fra (17), -fia (9), -ssera
(13) winden (1, 4). zugrad (75). keffer
8, 13. cf. Fr. 1, 506€). kefer (9). krane
te! 11). kranche (11).
*Altifieare hoen (19) hoghen (11).
hoegen ($9).
Altigradus (Br.) hoch treder (17).
Altilis (Br. &c.) Ad. eyn zam fogel,
oft als eyn hün (5), hun, o. eyn gans
sim. scame wogel Z vige (13). eyn tam
voghel alse eyn hoyn (22). en than v.
als en hon edder gos (23). ^d. huf-fogel
sim., -gefogeltz (8) haws-hun, -voge
hane Z stadelhenne (9). altile mastiche
(141). «gs. foedils (v. sagénatum 145).
altilia hus gefügel 3 zame vogele
CE hantzuchiliga, kimastiu, mastfo-
ga 0 AN (Gf. 2, 881. 9, 485, 449.
D, 615).
Altiloquus hoch 'sprechender (68).
hocher redner 7 ein trostiger reder (75).
scharp sprecher (17).
Cw
ALU
*Altime-ntum, -ter (Gl.m.) mate van
hoichden (147).
*Altipedes (7. alpes) geberchte (14:7).
*Altisonare hoch luten (75).
*Altissera v. Altifera.
Altit-onans (76, Br. &c.), -tonus (7.
deus Pap.) eyn hochludender (1).
* Alti-thronus, -tronus, antithronum
(alph. alt- 68) hohsidillo, hoesedalo (at.).
hoch siezer (1*). hoigh sitter (147). eins
kunigs stul (68).
Altitudo hohe (8, 65). hoe (b^). hoe-
ehy (68). dy hoeh (10). hohede (48). hoe-
keit (75).
Altiuolus ein hochfliegender (175).
*Altmona v. Lemanus.
Altri-, selten alter- (74 &e.), atri- (9)
-eari, altritari (133, Gl. m.), alt?eal (s?c
22) hd. nd. schel-den, Ad. -ten. Ad. klaf-
fen, clappen (133), straffen (74) vnnutze.
nd. snacken, sn. vnnutte. kyffen 7 snap-
pen (74), -en vnnutze wort (5). kyffern
an nucz (21) kiefen (1). kifen (76). Ad.
kyf- (4), kiff-, hd. nd. keu-elen. kyueln
(9). kebbeln (109). krigen (6). zancken o.
kriegen (74, 88, 110) mit worten (110).
creten 7 kyven myt worden (22b). wert-
len o. streytten (64). vechten (1T, 74). ha-
deren, einander vbel ufrichten (88). plai-
diren (99). arguirn (74).
Altri-, alter- (4, 74, 99) -eatio (cf.
alternatio) Ad. krieg, krig (5), kriegung
(6, 14), eyn karch krich (18); kyw- (9),
kyff- (74) -elunge. nd. kyf, kiff; plait £
sceldinge (99). vrloge mit worten ; schelt-,
Straff-, arguir-ung (74).
* Altri-cula, -x (cf. aliaria) boevyune,
huyre (147).
Altrins-eeus, -icus, -oecus (8^) Ad.
ander-s, -ley (9), -gesehyt (138). ein and-
er (67, 16), -erlinge (85). teghen eyn (132).
Altriplex (vg. blinguis dc. 16, animo
duplex &oc. »« artiplex 7. d. Pap., G1.
Plae.) betrieger (68). wispelsinnich (107.
cf. w.-duerigh inconstans Kil). altripli-
citas i. duplicitas (16).
*Altrix v. Altricula.
Altum v. Alutum.
Altus Ad. nd. hoch, o. tieff (68), tyfe
(9), deiff (8) swer (8, 9), vnd dyf (12).
hog (3). hoge (99). obbir hoe (5*).
Altus in faetis spitzfindig (65).
Alue-o, 7 -us (Ki.) (cf. aleion?) hab-
bich art, gr. ÉAsoG (112). nachtvogel Z
mast- (Ki*?), maf- (Ki») -huhn. nd. wiggle
(6. Stryx V. a. 1438 Ziem.).
*Alu-ea (pars selle Gi. m.), -ta, (pis-
toris 16) mult (16). multer (13). teyg-,
deig- (85) -trog (85, 9), -droek (8).
Aluea-r- -re, -rium, -le (6), alphe-,
alphi-are, -arium, alphe-ar, -ale (5^),
-us, 4 alutas (48) (cf. sqq.) hd. korb (al-
phearium 76), bm-k., -stock; pein- (1),
beyn-, beyne-, pyn- (66), byn- (10), byen-
(12), bene- (5^), Ad. nd. benen-, ben-,
imme- (22b) -stock, -stok (22), -stocke
(10), -stog (85). ymmen korff (89). binen-
k. £ -kar (48), -vaf) (49), -stock (6). im-
huD, -va, -sumper, varr. -summer (75. of.
Sm. 3, 249). en ymmen huue (11. a7. bie-
hof, engl. bee-hive). bibue (99). bie-buyck,
-bock (Kil. cf. bue, mAd. bock Gestell
Pr. Wtb. l. 151, Fr. 1, 115?). drog (5^).
*Alue-, alui-, alphi-are Ad. binstock
sim. (cf. prc.), pinkürben (2), von stick
ALU
sic 91) machen. nd. benen-, ben-stocke
naken.
- Alu-, alph-eolum wasser graben;
eolus trage (15).
Alu-eolus, -erlus (18), -iolus, -iolum
94), of? & -eus, -us, alph-eolus, -ilus |
17), albiol-a (7. peluis rotundus) $ -um
136) trog (D, 48). wesehe- (1s), lesch-
14, 16), lósch- (93) -trog (fabri 16), -trock
74). suwe drog (1). suetrog 7 teigtroeg
125). dicke droke (17). teige trock £
rosse mulde (3). trogelin (8, 16, 4s).
dindtstroglin, varr. kintz-trogel, -krogel,
' badzuber (75). molde (125). máltlein |
112) mielterlin (91) wasser-kennel 7 |cordoan Gil. m. 1,
schiffelin (18). sehüff (so). schueffe (23). | aTudo). la (1, 3).
ichuff (Sm. 3,337). sehope (7. fundibulum | Sm.
2b). sehaff znstr. nauticum, puta hauso-
ium do man mit vB schopffet (64). hd.
1apff, binstock szm. (cf. aluear). winstack
sic) 1 drag (21). ags. aldot (94, 136. al-
laht eorbis Bosw.).
Alueolus nummarius tzelbred (125).
*Aluere v. Alluere.
Alu-, alph-, alb- (136, 145) -eus, al-|
|92, 93j -decker. ain laindecler (16). leym-
|;leempleeker ($3, 107). sehoe-, leder-ma-
|weyDBgerber. ein semsch lederer (110).
AMA
'caleios de alluta (16) ; argillator (107). hd.
'eyn leym-, leymen- (18, 67), lemen- (19,
cleyber (v, 74), -kleber (4). en lemer (23).
|ker (s3). lower (85). eordemaker (s9).
| eorduennierre (11). cordewanier (106. ga//.
eordouanier 122. cf. Gl. m. 1, 196). Ad.
seemBmecher (132).
Alu-ta, -tha (55), allu-ta, -ea (9),
|-da (17, Gi. m.), alota (Sum.), abata (9)
i. pellis artificiose candidata (Br-); species
corei ruffi &c. (3); eerdonium (1, 3. frz.
196. cf. 116, 194, prov.
laa (3). láa (2). lo (55,
2, 462). loseh (Sum.). loesch o. rot le-
der (64). lósehh (3). lósch (4s. cf. $m. 2, 506.
rubicorium). losch (74, 15). leesch (110).
weyzze lósch (. laesch (7. g. allutum
16. cf. G£. 2, 282). loBkeshut (141). loych
(8). laueh (zz ortu 9. 2« allium!). leiche
33). eyn loyt (11). lindledder, semisch
Cx gerbte hut (88). weyssfel (91). geay-
ertleder o. -haut (14). seemseh l (110).
schóns l. (Sm. 3, 369). eorduan (i5.; es,
phius, alueum (104) (cf. alue-ar, -olus) | o7, Gr. 4, 492). kurdewan leder o. schuch
hd. nd. ags. trog. hd. drog. nd. troch.| (18). cordewen ($3). kurdual (283, 93).
trag (7 alueare 1). drogk (10). ein lose | botschuch (all. 8. cf. alutum calceus
lrog (4. st. losche-). teig trog (4). trogk, | peregrini 2x.). eyn butsch schuche (al. 11).
paektrogk, parti (74). drock £ hack bret |
18). pretspil (z. atueolus, alea 21). truch |
F kyst (16) nart (19, Das. cf. Fr. 2, 8).|
nuolter (91 sim.) mülte (112, Das.). eyn |
oroz mulde Z eyn kar (5). molde (19, 22). |
en grot m. (23). bulle (17, Fr. 1, 152^. |
wett. bolle f). eim eg ine (6. cf. Sm. |
1, 118. Gr. Wtb. vv. benne, binne). brente |
(113). wasserlauff m naui (61). der flut |
def) wassers 7 ein stram (125 Mrz.). (alu-
eus) ags. stream- (94), streum- (136) rad ;
aluium meeli (24), albium meelu (136),
*Alumbia (7. palumb-us. -is) walt- 7
wylde-duyve (14:).
*Alumen v. Albumen.
A-, al-lumen, alum (6), almen (9) |P
(7. salsugo terre) alum (93). alm (6). A4.
alu-ne, -n, alaun. allu-ne (12), -n (8, 22),
-en (85, 125), alant (€, 16). mergil, clar,
peizstein (131). páeistain (104. cf. Gf. 6,
688). spat (Sum.). eossoldor (105. cf. eas-
saltrum).
*Alumicium v. Aimucium.
*Aluminare mit alaun bestreichen
(135).
Alum-na, gew. -pna amme (22). ame,
nerrersehe (7:7). en erde rorer (23. aus
ernerer, cf. alummus 6). nererin (75).
, Alum-, allumi- 7 alump- (76) -nare
(£ pascere) weyden (6s). ernàhren (Ki.).
Alumnus, ge. alumpn-us, znfersch.
-is (à seruus 16. cf. Gl. m. 1, 195) der ein
ernert o- erneret wurt (6s). (7. alleps) eyn
hernerer (5b). erneren (sie 4). merer (sic
l) ein ert (szc) nerer (6). eyn ain odir
G9) kint bi der ammen (8). vosterkint
99).
*Alumo v. Alluuies.
* *Alunda v. Alauda.
*Aluo rz. Alga.
*Alura des buycks mont (147).
( e i. largus (Br., 3). allus milde
13).
Alut-, allut-, allue-arius 7. eorves-,
pellip-, sut-arius (129); sutor qui facit
buntsehue (abata 9). puntschueh (13).
erche (12. cf. albieorium). irch (16). aAd.
irah (Gt. l, 461).
*Aluta v. Aluea.
*Alutas v. Aluear.
Alutes v. Allutes.
*Alutium v. Alluta.
Alu-, gew. alu-, allo- (75), albu-
(alph. aliu- 6), al- (V. a. 1417) -tum (i.
calceus peregrini 1 cortez arboris quer-
cine &c. cf. aluta) eichin rind (Br.). lohe
(8). loe (9). lae (13). ain laesch (7. alluta,
frunium ;6). hd. pu-., po- (2), bu-., Ad.
(6).
| nd. bocken, locken (sic 21), pukkein (1),
uekin (74), geayert (Ob. 481), gealent
(14) leder, ledder, 7 haut (Ob.). bok-l.
|(23). bóccen leyder (3). buckeler (sic 6).
eorduen of zwarte (ll. cf. crinea). gar-
winde (alutum s9; v0» garwen, gerwen?
»« alabrum?). pilgrenschuch (15).
*Aluua v. Alima.
*Aluuium v. Alluuium.
Alu-us, -eus (6s) buche (1). buch (8,
68). büceh (142). bue (29). A7. ein junck-
frawn bawch sim. de bue ener iunevro-
wen (22).
*Alux v. Allux.
Alx elaho (120 &e.). heloho (141). elho
i! D M-
(s4). ele (104). helfant (102). aleus, QAxTjc
ellend (112). alee elend (114). alte geis
(capra 93). alalte geib (4s).
*Am- Dissw. sí. amm-, adm-.
Ama (auch hama Gi m.) ame (1i).
, ^ , € ,
am, e/g. ome (15). eymer (66 &c.). (à
&e.) sehópffeymer (112). wein vaB (3,
Amabilis lyp- (85), liep-, begird- (6s
-ieh. lecfhebbclk (ssh miles TO en
*Amabolagium v. Anaboladium.
*Amafractus v. Amfractus.
*Amala (si. ambra succinum?) ezarr
( à Üuoribus arborum; cf. Sm. 4, 239,
280).
AMA
*Amala v. Attinala.
*Amalaphula v. Amulaphiola.
*Amal-atia, -ocia (123) (/. apiana,
21
oualid-ia, -a, camemelon, malium 143)
thobari (Gi. 5b, 9s). ehamillen (141).
*Amales (aus annales?) z. pueri qui
pro annis sacrificant (16).
* Amaligies (cf. ambigies) czwifelhaff-
tig rede (18).
* Amanaeus (cf. amaraeus) lauondola
(131).
*Amancia v. Auantia.
Amandus vruntlick (22).
.*Amant-i 7? -er (amatim Br.) liplich
(3).
.JAma-ntila (Br. &c.)), -ntilia (Ki.),
-tilla (16, 117, Gf. 4, ss0). -tilia (8), -cilla
(85), -ritila (Br), -rilla (i. valeriana
Anz. 8, 409) valeriane (i2, 149). Ad. ba-,
pa- (3), bo- 7 va- (4) -ldrian. baltrian
(96). baldr-an (8), -um (76). tennmarek
(14). dennen marck, alpenkraut &ec. (13).
denne- tenne-march (Anz. [.c.). holantar
(rio Gr c).
*Amantina vr. Amaranthium.
*Amantistes v. Amethistus.
.-Amar-acum, -ieinum (110) z. vzngu-
entum ez amaraco (Br.). bitter salff (6s).
. Amar-acus (Br. &c. cf. -usca), 7 -ieus
(110), -anis (111) mayeron (110). maior-an
(91 &e.), -on (111); meyeron (13). mett-er
i -erey 4 -ram (74). bitter kruíf (68).
*Amarago z. Cichorium.
*Ama-rantium, -ntina beyfuD (143).
Amaranthus floramor 7 tausendschón
(Ki.) fuehsschwantz (Fr.), 7. g. vasses
sagel 7 befekla (sic s5).
*Amarcellum v. Amarellum.
*Amarcianus (cf. amarieatio) sun-
der (74).
.-Amar-e, -icose bitter-ieh (5, t),
-liche (19), -liehen (18), -lie (22). better-
leke (99).
Amare liep haben (9, 65). begird
han (65, 68). hold sein (1). minnen (29).
*Amarella v, Amarusca.
*Amarellum (est ciphus) ein becher
(8, Stoeker /. c.). bieker (22) am. aus
magellel &e. Sm. 2, 556? oder :ama,
amula? zugleich becher, bicker avs biter
(sg-) missverstanden.
Amar-ellum, -celium (i). amerul-
lum (134) Ad. nd. bitter. b. £ sure (1).
pitter (74).
*Amar-elum, -illum (Br. &e.), -illa
(48), -ella (13), -ina (zd. Gl. m., genus
virgulii amari i5., Br.), amer-ullum (134),
-illum (6) (cf. prunus armeniaea, cer-
asus iuliana Nmn.) amare-llen (1, 69, 79,
134), -eln (18), -el (5b). amererl (4). am-
brell (74). Ad. amerellen. a.-kirschen (6*7).
ammerbere Z korse (Y). amel-ber (4s),
-per (74). rot kirsche (li). blotter kirse
(bloderkirsehe Nmn.) amarillum; ame-
relle amerillus (6). 4. matricaria meter
&e. (13).
*Ama-, ame-rellus, -rillus Ad. ama-
rellen- (1, 55b), amereln-, ambrellen- (64,
74), ammelber- (45), amer- (93), ammer-
rellen kors- (7), rot kvrsehen- (17), rot
kersen- (6) -baum. mor-ling, -ieh (Sm. 2,
608, 609. cf. sq.2). wihselboum (Bw. 230).
eyn wilder baum (6$).
Amar-ellus (Br. &c.) -elus (45), -illus,
28 AMA
amer-ellus, -rillus (D*), -inga (Hen.), -à
(77), amorellus (64), mer-illus (77 &e. cf.
alietus), -Ius (20, 23) (2« mer-ula, -ulus,
-gillus, -gulus, -gus qq. v., cf. ames
la qmerola Gl. m.; strix, fraudula, fri-
gellus) ámare (84, sim. Gt. 1, t ammer
(77, Hen.). hamere, golt-h. (102). Ad. golt-,
gold-, goll- (66 &c.) ammer. gold- (18),
olden- (Y) -emer. golt- (3, 67), gult- (21)
-hammer. gollamer (70. wett. goll-hans,
-henschen). gold v& (7. fraudula 16). gol
mar (69 Mrg.). amer-inc (BM.), -inch (102),
-tz (48). amring (77). emer-Iing (17), -Iyn
(125). e-, he-mmerling (Hen.). emme- (64b,
Hen.), eme- (76), em-(93), emb- (Hen.) -ritz.
emerza (87). émerze (95). enivieze (s?c 45).
meri-ing (1, 55, 75), -gen (5), -iche (77),
kin (Ob.), -e (merlus 23). smerli-cken
(20), -nek (22, 23). rytmése (109. Ad. riet-
melse Nmm.) taücher (amarillus 4).
Amarescere pitter werden (1).
*Amaria («us auiaria?) vele weghe
by eyn (147).
*Amarica v. Amarusta.
Aumnari-care, -tare (7. fatigare doc. &x.)
hd. nd. bitter, hd. pitter machen, maken.
abe scheiden (17).
Amarieatio bitterheit suntliche -n,
var. -S lebens (65) 2« amar-tia peccatum
(Br.), -itia zd. (6), amaror (Gl. m.).
*Amaricinum v. Amaracum.
Amarieose (cf. amare) bitter-lich Z
-nuf) (76. »« amaritudo).
*Amariecus v. Amaraceus.
*Amariedes (aus hamadryades) got-
tin der paume (74).
Amaril- v. Amarel-.
* Amarilla v. Amantilla.
Amarina v. Amarellum, '
*Amarista v. Amarusta.
Amaritare v. Amaricare.
Amaritilla v. Amantilla.
Amar-itudo, 4 -or (110 &e.) bitter-
hd. -keit, -kait (76), -cheit (9), -heyd (19),
em -heit. reuhe, vn-miltikeit, -geschmeche
88).
* Ama-ritus (22), -ecius (23) en heme-
liek stedde in ené oppenbaren wege.
* Amarosta v. Amarusta.
Amarubium v. Marrubium.
*Amarulentus v. Amaru-S, -sta.
Amar-us, -ulentus, -ieosus /d. nd.
bi-, pi- (4), be- (99) -tter. bether (13).
Amar-usta, -usea (149, Sum. &e.), -osta,
-ista, -uscum, -useus (arbor 19), -ustus
(fructus 19), -uster ( fr. 74), -iea (V.Hamb.),
-ulentus (89), armarusea (85) (é. poma
siluestria 3, pomatiana Br., gew. sg.) Ad.
holtz-, hultz- (5), getwerche- (19), nd.
holt-, dwarch- (11), do..rch- (89) -appel,
Ad. -appil (8), -apffel, -opfel (4), -epfel
Br., -ephel (3). hundis-, hundes-blume
8, 9), -tille (8, Sum.), -ribbe (47, 96), -rippe
149), -erip (85). honsblomen (97). honf
blume (17). hungertull (sic 76). Cf. hunds-
blume, -dill, ;3ippe Nmn.
*Amar-usca (cf. prc.), -aeus (q. cf.),
-ella (7. matr-onella, -onaria, -icaria q.
cf.) matron-, meter-, mutter-, meyd-kraut,
meyd-, magd-, bocks-blum, feberraut,
sonnenaug &c SE
Amasia Ad. bule, büle (6, 67), bul.
bole (5b, 18, 22). pulerin (75). eyn zu-wip
(9), -dirn (17). Ad. vn-elieh, -erlieh (68),
AMB
-recht (67), hupseh (93) wyb, weib. vn-
echte wyff (225). eyn fridelin (9). frydel
inne (sic 8). gespüntz (48). mumme (77.
verm. sí. minne, nicht — mume. amita,
Hn amiea). kornuthe (77. cf. Br. Wtb, 1,
854).
*Am-, var. amb-asiata (»« amasia!)
botschafft durch bulerij o. euplerij (65).
*Amasi-cula, -uneula, -0laà,! amater-
eula ain bulerin (76).
*Amasio (cf. amasius) pulschafft (75).
*Amasiolus pulel (:5).
*Amasion (»comasum) kuttelfleck ;
schelm-, sucht-iger (74).
Amasi-us, -o /,d. bule, bolen (18), puel
(1) puler 7 pul (75), puelar (1). nd. bole.
Ad. eyn vn-elich, -elicher (7), -eelicher
76), -erlicher (68), -drecht (21), hebelich
18. curialis ?) man. vnerlich (-ius 4). myn-
ner (8^). friedel (9). frydil (8).
*Amaso-nes, -res v. Amazones.
* Amasum v. Omasum.
* Amatercula (m. -us) v. Amasieula.
*Amatilla &c. v. Amantilla.
Amatio liep-habung (19), -hebbinge
(11). liebe (85). holdschaftft (126).
*Amatistus v. Amethistus.
* Amatiuus buler, liebhaber (65).
*Amatiuus (cf. amar-, aman-aeus)
lavender kruth (48).
Amator lyp haber (19). leib hebber
(14). minre (99).
Amatorium zaubernuf) der liebe (65).
Amatrix buhlerin (Ki.) amatrices
dea € vires € humores arboris; amadri-
ates «arbor 46 dea arboris (16); -as, pl.
-ades dea a. (Br.).
Ama-zones, -sones (23), -sores (22)
(sunt foemine bellatrices Pap., bellatores)
kiue-re (22), -r (23).
* Ambagarium v. Ambifarius.
Ambag-es, ies, adbages (136) Ad.
zwyfel (19), zw.-haftikeit (6), zw.-haftige
rede, zw.-redde (1). twiuelaftige rede (23).
twiueligere (sc 22). eyn vmbe rede (18).
vimred (88). vmb furnde rede (8). vmbfuge
r. (13). tujuel (99).
.Amb-ago, bissw.-rago sezweyuel- (3),
zwibel- (48) -hafftige rede. zweytfelheftig |(
r. (4). Ad. vmb-sprechunge, -rede, -red.
vnberedung(s?c 6). vmme sprekinge (23).
Ambarual-is, -e, ambur-uale, -bale,
-bium, aruanbale offerhand umb die
stat to dragen (147).
*Ambasator v. Ambasiator.
* Ambasiari (cf. Gl. m. 1l, 202 sq.) sach-
auDriehten (74).
.Ambasiata v. Amasiata.
Ambas-iator, -itor (75, Gl. m.),
-sator, -ator, ambrosiator (! 21) Ad.
sach-, sachen-werber, -werfer "ü 4); ey-
nes groBen hern s.-w., botte (6), bot o.
sachen (76). grosser h. s.-w. (-ior 4). her-
ren pot (1, 2). eins fursten bot (68). potte
der da grosse sach vor den fursten vf-
rieht vnd wirbt (75). der grosser herren
grosse botschaft fuert (93). en grot hern
sake weruer (23). eyn here de de ens
groten hern bodde ys (22) ein eddeler
bode (7) eonstabel (19 &e.). seheffer (18
Mrg.).
*Amb-atrum 4 -utum (Z. cortina)
vmbhang (75).
-ior,
AMB
Ambedere (píc. ambes-us 2 -tus :.
conmestus sic 76. ambusa 4. comesta
139) vmb-nagen, -efBen (19, 110). vmme
aghen (22). knagen (89). om- (11), ombe-
uy -knagen.
* Ambega v. Ambiguus.
* Ambibagarium v. Ambifarius.
* Ambiciosia v. Ambrosia.
.Ambide-xter, -ster (125) eyner der
mit beyden henden glich bereit (5), recht
(1) ist. mit b. h. like breyde (od mit
b. h. recht (76). ezu b. h. gerecht (9).
reth an b. h. o. ain eyner hant als ge-
ringe als mit der andern (19). myt b. allike
bereyde (23). b. erbeden (21). recht an
benden (sc) handen i beiden hender
en zu b. siten (835). in b. siden regt
99). linkte hent (11).
" D g. -ei (cf. ambigies) twiuel
i
Ambi-farius, -narius (16) zweyerley
wort (8). adv. ambi-fariam (Gi. x -ga-
rium (Br.) -bagarium (16) ?. ez duobus
partibus.
* Ambigena v. Ambiguus.
Amb-igere (-egi, -actum, -ire (q. cf.
(lay zwi-, zwey-feln (4). zeioldigon
18).
*Ambigere (-ui, -itum, cf. ambire)
vmme gen (5).
* Ambig-ies? -uum (cf. amb-ies, -agies
&c., amaligies) czweyffelhafftig (1). ezwy-
filhafftige rede (5b).
*Ambigire vmb reden (4).
Ambigna v. Ambiguus.
Ambigonius v. Ambligonius.
*Ambiguere zwiueln (11).
Ambigu-itas, 7 -um (4) Ad. zwifel-
heit (68), -haftekeit, -heftikeit (6), -mu-
digkeit (5); sezweifelhaftikeyt (3); zwey-
fel-hafftigkeit, -kait ( i -heftig (4), -ung
(110). zwifeldig müdig (21). hochmutikeit
(0). twiuelsinnet (22).
*Ambiguose zweifelhafftiglieh (75).
.Ambig-uum «^. -ies, -itas.
Ambiguus (cf. ambitiosus) hd. zwi-
fel-, zweyfel-sinnig (1, 5, 3), -mutig, -mudig,
-haft (8), -haftig, -heftig (6), -hefticheit
(9). ezweifel-ig (t d (16). zwyfelieh
68). ein sezweyfeller (3). twiuel-modich
22), -sinnich (23). amb-igena, 7 -ogna
147), -igua (Gl. m.), -igna (Br.), -egna
iy -ega (76, 147) (sc. ouis cf. Gl. m.)
à. qué. cum. duobus annis Zmmolatur (16).
schaip dat mit twen lameren geoffert
wurdt (14:).
*Am-, an- (942) -bila ags. laec (1836),
leae (942).
* Ambilogia v. Ambubaya.
*Ambinarius v. Ambifarius.
Ambi-re, prs. -eo (64) (cf. -gere,
abigere) hd. nd. vmume-, Ad. vmbe- (1),
vmb-, vm-gan, Ad. -gen, -gon. vmb schwayf-
fen (64). hoeliuertig gen (9). hoffertigen
(8). vn-zochtig (5, 21), -zichtig (76), -tuch-
tieh (23) sin. begern (17)
*Ambitare omdoen (ll. cf. ambitire
Gl. m.).
Ambities (Br. cf. ambitus) omganck
(11).
Ambitio, amicio (9) (7. eurial-, cu-
pid-, pompos-itas 76) vmb-ganck (19),
-gangung (110). omgauen (sec 89). hoff-
ertekeit (b), artig (21), -art des lebens
AMB
(65). houerdieh (23). homoyt (22) gros-
mütig (3). vberflussekeit (9). ubir flufj
der cleyder (8). eergeid-ung o. -ikeit (88),
-igkeit (110€). ern-girichait (1), -gytich-
keit (1102 sm.) eregittikeit (65). gereg-
heit (99).
*Ambitiosia v. Ambrosia.
Ambi-tiosus, 7 -guus (€) hd. hoch-
mudig (5), mutig. homütig (3). nd. ho-
modieh. hoffar-tig (18), -dig, gyrig, vnor-
dyck (17). ern gire (8). ere gittiger (65).
eyn gritiger (48. cf. G. Wtb. 2, 428). eren
lustig (10). hoch stellich (23). hastelick
(sic Boy
Ambit-us, -on (48) (7. superbia) erutze-
(D^, 99), Ad. erutz-, erüeze- (48), crewez-,
vmb-ganek, Ad. -gang. gytigkeit der eren
(110b). eer-g. (1109).
*Ambi-zare, -sare (cf. bombizare?)
summen (apum. 9). s. vor den oren; sa-
men (17). sommyn (8).
vE gd ambi- (G1..) -gonius triangel
141).
Ambo d. nd. beyde. alle b. (68,110).
die bede (6). ezwen (21, 76). twe (22).
Ambo Ad. prediger-, brediger- (18),
bredigen- (V), predigen (133), predig.,
(6) -stule, -stuol, -stul, -stole (18). md.
redich- (23), preddick-stol; preeckstoell
f. lesbanch (93). lettener, bedesammet
48).
*Ambobaya v. Ambubaya.
*Ambogna v. Ambiguus.
* Ambolla v. .Abolla.
*Ambolodium loktisch (9), cf. ana-
boladium? eher aus ambo 7» analogium
q. v., lecter an tisch angelehnt, wie pul-
pret — pulpit be? Das. am bret.
*Ambonista prediger (74).
*Am-, amo- (9) -botum volger (16,
13). volger (8, 9, wo v aus w verbessert).
eyn folge in eyner standen (17). Vrm.
st. embotum q. v.; en 16 steht es bei
clepsydra &c. Cf. vollegher, vullegher vas
vinarium minus, vnde reliquis maioribus
mensura. adimpletur (Kil.).
Ambra, abra (147) (herba Br., 2. se-
cen. ceti 9 &ce.) wolrat (12). wal-rat (13),
-art (9), -rode eu) -uisch smalt (147). wal-
? bald-rach, am-ber, -mer (Hen.).
*Ambrago v. Ambago.
*Ambrisiana v. Ambrosia.
Ambrisib-era, -eta, -ula v. Amphis-
bsena.
Ambro vresser n vrays, lecker (48).
eyn gut v'ezerer (18 Mrg.). em bub ce)
Cou lude de den menschen etet
* Ambrona. v. Ambrosia.
Ambroninus lecker-hafftig (68), -ach-
tieh (132).
Ambrosi-a, -um (8^), -ana (47, Sum. V
&c., ambrisiana (96), ambrona (148),
ambiciosia (22, 23) susholez 7£ lacriez
(93 i. esca. deorum. (29, 148). afgode spise
23). vordacte schussel (9). Z. apium sil-
uaticum, amfraetrix (73. cf. amenos).
eumelen (85). hol- (Sun.), hirtz-(73), hirsch-
(i) -wurz. hulbwortz (4, 48). wilt eppche
8). garbe (17). garwe (68, 110). raben-
kraut (114). hijmelsehlissel (76). wilde
salben pe wilt saluey (47 s?m.). hint-
loipha (131), -loufte (96. cf. ambubeya,
ambugia hindlauf Ki$). ags. hyndheele-
AME
the (942). . millefolium rolike (85. ro-
leg, rólike Nmn.). j
Ambrosianus (monachus) ambrosier
(Dav, 22). a.-munch (76). ambrosianer (1).
nd. eyn de vte demme orden ys. blapp-
hart (6. Münze Fr. l, 103 ff. Sm. l, 337).
*Ambrosiator v. Ambasiator.
*Ambrosius (»« ambro) vrait (147).
*Ambrotanu-m, -s v. Abrotanum.
Ambu-, ambo-baya, -beya, ambu-
bagia, -leia (759), -bata 7 -logia 7 -laria 4
ambilogia (147) (7. mulier tenens stubas,
stufas; comm.) riber (645). pad-r. (15). ri-
berin (V, 645). eyn bad-r. (5, $8), -stoe-
versche (147). em bader magt (110). vn-
stedt wyb, lyrerin (ss). strüzerin (Fr.) —
strünzerin (Alber. 7. q. wwetteraw. strunze,
bair. stranzen, strenz Sm. 2, 688). eyn
eymer o. kübelin.in der badestuben (48).
stoeffvrouwe (132). ambu-baia (Er.), -ba
(147), -lata (Gl. m.) ?. tibicéna; fleuten-
speelre (147).
*Ambubatus batstoever (147).
.Ambubeia (herba, cf. ambrosia, ci-
chorium) wegewart, wegwisse, hindtleuff
(4. intybus agrestis 144).
Ambucius v. Almucium.
Ambuere v. Amburere.
Ambugia v. Ciechorium. Ambrosia.
Ambulare Ad. nd. wande-rn, -ln (5,
6, 1). telden (99).
*Ambularia &c. v. Ambubaya.
Ambulatio eyn reyse (22).
Ambulator wanderer (19). wendeler
(11). (equus) hd. zelter (141), celdir (104),
zelder. teldener (11).
*Ambuleia v. Ambubaya.
*Ambulla v. Abolla.
*Ambull-um, -eus, -àa («4s sambuca?
q. cf.) haek bret dair men spelt (147).
eyn slach brode (19), e//. »« slachbraede
hilla (Kil vgl. w. a. Sm. 1l, 269. 3, 445)
und --« ambu-silla (129, Gl. m.), -tilla
(Gl. m.) 4& venter, v. aqualieus (129);
andu-scilla, -illa (136) — rz. andouille
rhaet. anduchiel bask. andoilla (cf. in-
duetilis Dz. Wtb. 553).
* Ambulogia v. Ambubaya.
Ambulones merrettich vorkeuffer szm.
125).
| RS DIS ein sneller bote (48).
Amburb-ale, -ium v. Ambaruale.
*Amburbium vorburge (85). ein vm-
gang vm ein statt (110), vmb die stat
(68). ein rinek maur (110).
Ambu-rere, -ere, amurere (rj
brunnen (3). bernen (22). borren (21).
zu bornen (n. sere b. (5). zumale v?-b.
((). vaste bürnen (6). vorprennen (4).
sere hiezen (18). an-stucken (17), -bren-
nen (69, 134). vmb-br. (15).
*Amburuale v. Ambaruale.
Ambusilla v. Ambullum.
Ambustanea auis wahrsagervogel
Ki.).
) S Am-, a- (149) -bustum (Aerba cf. Gt.
4, 394) leder- (96, 149), lete- (47) -kalt,
-kalg (149). ledirkale (Sum.) ambuxum
zedereruthe (85). à
Ambustus allenthalben-, zuringum-
uerprant (74).
*Amecistor v. Amestari.
* Amedanus (7. alnus) erlenbaum (75).
Cf. ameia ulmenbaumsamen (Ki) ?. q.
amera v. amenos.
AME 29
Amell-a (Br.), -us, -o (48) binensug
(48. cf. apiaeum &c.). stern-, meyer-
kraut (114 sZm.).
*Amel-la, -um (Gl m.) /o aedificio
publico (Gl. m.). apenbair of gemeyn
tymmer (147).
Amen d. daz geschee vorwair 4
getrulich (5), daz geschehe vorware
getr. sm., das geschech o. für war o.
getr. (68). dat geschie getrowelich (132).
dat ghesche vorwar truwiliken (29). daz
gesche vor trulichen (18, 21). virwar
(8 sim.) iz geschee fest o. starg (8).
stich (scich?) sieh werlich; an ende (4).
das werde (110).
* Àmena (7« camena) orgelpijpe (147).
Amenitas lust (110). Ad. md. lust-
icheit, -iehheyd (19), -liehkeit (6), -ber-
keit (65), -elich stat (8). sussickeit (9).
wnnichet (22) wnheyt (23). ghenoech-
licheit (132).
Amenium (7. locus delectabilis x.
sim. cf. amenus) genoychlic platze (447).
*Amenium wyfer drube; Rubilia-
num (dq. cf.) roter dr.; Balatine eyn
hunthser dr. (7) aminum wizze trvbms
rub. rote drvbin; bal. hvnesche dr. (101).
aminium wyfwin (4. sine minio 64^).
uminium wize drubo; rubilia rot dr.;
bal. hunise dr. (Gf. b, 251). amineum
(Grundf.) vinum blaneken wyhn; ru-
beum 7 rubellum roter w. (125). umine-
ae (vites) unrota (Gt. 2, 484). -us wyt
druyff (147).
*Amenos garten komel (17). ameros
wilder maekummen (48. cf. ammi? am-
brosia?). amer-a (136, Gl. m.), -ina (Ki.
&e.) genus salicis; semen vim (Gl. m.
cf. ameia v. amedanus). amilos agrias
i. vitis siluatica (141), aus GyxeAoc?
Amens Ad. nd. a-, am- (22b), Ad. o-
(9), an- (19, 66), vn-, vm- (17), on- (10,
16) -mechtig sim. v- (v7), a- (99, «7
-methich. vamachtig (5^). maehtelos (22v).
awitzig (3). vn-mutig (110), Ad. -sinnig,
-synig (17), nd. -sinnich. vndsindig (21).
hd. on synne, sinn. doll, rasen (110).
tóbig (6). thore (9). betrubet (17). ver-
woet (99, 132). wudende (100).
mens fieri be-swaghen, -swymen
(225), -swindeln (71).
*Amenta-num, tio (89) (cf. amen-
tum) gleuen (7. hasta 19). glauij (s9.
glavie lancea Kil).
Amentare anmetigen (19). Ad. nd.
vn-synnig, -syndig (21), -synliek (99),
-muttig (110) sin. Ad. to-, do-, dau- (3),
da- (1Y, 21) -ben. nd. douen. wüten (8,
6). wutten (4). raDen, varr. rassen, rasen
7 doll machen (110) (:amentum) vff-
spannen, schiessen, werffen (88).
*Amentatio v. Amentanum.
Amentia Ad. vnmachtig- (5^), amech-
tig- sém., anmechti- (66), onmáchti- (134),
onmechti-:(7), vnmechte- (18) vmnechti-
(se 11), vmvehti- (sc 6), vnsinnig- (110),
vnsyn- (17) -keit. vnbesinthnuf) (88).
amacht (75). ometh, swindelung (7:).
amechti- (23), amethi- (22) -cheit. daz
awiezen 4 vnsynnen (4). verwot- (99),
dol- (110), tor- (8, 9), kranck- (18), krang-
(5, 6) -heit. kranckeit (21). krancheyt (23).
A-, am- (136) -mentum ein rieme
an eime sper (6). spief-r. (114). schu-
(74), sehuos- (93) -riem, o. -schnur 2 zug-
30 AMF
sayl an den welschen lantzen (74). witte
(11). senebe 7 snoher (19). sen-ige (153),
-ne (75), -we (8). semde (4. »« earex).
zenue (11). zeynuelle (u oder n 9). sli-
(74), sle- (23), sley- (22) -nger. slencker,
slawder (714). eyn armborst zene (22, 293).
span- (125), zug- (48, 93) -seil. sene an
eim armbrust (48). senn an eyné arm-
brost (88). iderine (a). fieser stang (49.
quo nautae solent scrutari, eher fischer-,
als miüt.Mone visier-stange). lazo, laz
(86). lizz (104). amentis «gs. sceptloum
(94, 1236. fehlt bei Bosw. cf. hastile).
*Amen-us, -um (48), -ium (107, Br.),
amoena (91) (7. locus delectabilis) lust-
lich stet (91), 3glich stad (48). ouwe (1102).
auwe o. pryel (1105). prieel (107, 132) 7.
q. umbraeulum, torus &oc., gall. preau,
neben pril venustus (xil), dennoch wol
das mnhd. brül; mlt. rom. Formen Sm.
1, 257. Gf. 9, 281. Dz. Wtb. 71.
Amenus lust (4). lust- Ad. -ig, -ick,
-lieh, -iglieh (48), -erlich (85), nd. -ich.
wunndg (1), -encliht (100). wnn-ch (23),
-eth (99 ) gunnieh (5^). ghenoechlich
(132).
*Amer- v. Amar-.
* Amer-a, -ina, -inga, -os v. Amarel-
lus. Amenos.
* Amerullum v. Amarellum.
*Amerus clar (12). cler-e (8), -er (9).
Aus merus, cf. merum clar win (75)?
Ames v. Amis. Amarellus.
* Ame-, amme- (8) -stari, -stare (9),
-eistor (prs. 18) trawren (9). druren (8,
11). betrubet werden (18). vast trurig sin
(110).
* Amesticus v. Amethistus.
*Amest-us, -oratus (68), -ortus (141)
trurig (68). traurig (110). droeuich (132,
141).
*Ameta (herba) tamaten (15).
Ame-thistus (Pr.), -tistus, -ticus (76),
-sticus (7), ama-tistus (93), -ntistes (8b),
ami-tistus, -stus, -seus Ad. ein edel-
stein. ame- (1, 55, 110), ama- (64) -tist.
*Amfi- v. Amphi-.
*Amfotria v. Amphitearum.
*Amfraetrix v. Ambrosia.
Am-, ama- (6), an-fractus, 4 aque-
fr. (14), aquae fr. (77), anfrae- (8^, s6),
anfra- (136) -ta (8^), -tibus, amphrago
(76) (Z. eireuitus 136, alluuium 77, via
tortuosa anfr., locus asper amphr. 76)
Zibrochidon (86). ertfal o. vmb brechung
(13, 67, 70), vmme crochin (sie 8). erden
val 7 wnbrochen (9). gering rummer zer-
breehung (65). hd. walYer-, wasser-bruch,
-prueh, -brüch (6), -brucht (77), -broch,
-bruck (76), -runst (75), -brueh an aim ufer
(6), -broch in eym ober (5), -brach in eym
huüber (21),
(18), -luf) o. grof hinreissung vom w.
o eyn weDer brwch (8b). eyn water
22). w.-broke in eneme ouere (23). ranck
(gr. mep(000C 112, 115. Cf. Sm. 3, 111). ge-
rng greben Z fuchf) huelen (75). euyle
der voesse (147). hule (134). hole (69). ein
heimlieh hol (68). holin o. grub der lewen
ans 74). ein holle ex zmundatione di-
wii (8v). ein vmgang der vngleich ist,
varr. ei vnglicher vmgangk o. ein schlu-,
schlo-pfloch (110). ezwifelung (9)
* Amfrete v. Amphitearum.
.
-broeh £ -loch an e$ ofer|(
AMI
* Amya (herba, 7. artayva cf. arnica.
ammi?) wolues tistel (96).
Ami-a, -o (114, Gf.), ami (Pap), ha-
mio (93, 97, Gt.) (piscis, gr. QM 124, 4. | (11
saxatilis Pap.) wels (135 &c.). wals (Kia).
bresse-m (85), -r 7 voijtine of witinghe
(89. cf. wit-, wij-tingh asellus mollis
Kil). freyDumbe (19). steinbiza (pl. 97,
Gf.). angel- (93. 2« hamus), handel- (75)
-visch.
Amiea (cf. amita) hd. frun-, freun-,
frev- (sc 3) -din. frunden (5^). vrun-dinne
(22), -t (23). buol (110, 113). báQly (113.
cf. sq.).
*Amiea carnalis (2« amita) pasen Z
mumen, vdr. munen (75).
Amieabilis holt (17). halt? frunt (4).
hd. fru-, frà- (6), frew- (1) -ntlich. nd.
vru-, vrie- (89), vre- (11) -ntlic.
*Amicabilitas hd. frunt-, frünt- (6),
freunt- (141) -sehafft (141 &c.), -liehkeit
(6 &e.). nd. vrunt-scap, -schop.
Amieabiliter fruntlichen (17).
Amiealis frunthlich (5*).
*Amicalum (7. ric-, rig-ula) iung-
frawhaub (14).
*Amicanus v. Amitanus.
Amicare Ad. frunt, freund (141) ma-
chen. frunden (76). siecz liep haben (9).
Amieari hd. nd. fru-, freu- (21) -nden.
frunt sin (6, Y, 17), werden (11). frewnt
sein (1). fruntschaft irbietin mit wortt o.
mit werken (8). freuntschaft erbijten mit
worten vnd wercken (9).
*Amicarius v. Amitanus.
Amicia v. Almucium.
Amicilium (7.fascia capitis sc. peplum
Br, cf. amiculum) Ad. haupt-, heubt-
(1) -duch; houpt füch (6), heybt doch
(18), hub o. hauptuch (76), havbe (3).
* Amieinum buyckluyss (147).
Amicinu-m, -s (Z osutris 136) ein
zapff (110).
* Amicinus (cf. amitanus) freundes sun
74).
one v. Ambitio.
Amicire Ad. nd. cley-, md. cle-den.
decken (68, 110). anlegen die cleider;
fruntschafft haben o. machen (75).
Amicitia Ad. frunt, freunt- (134)
-schafft, -licheit (12). nd. vrie- (89), vrey-
(11) -ntscap.
* Amicolum v. Amiculum.
Aumiet-orium, 7 -us (q. v. 75) (Zves-
timentum 1365, detruncato 1369) nacht-
hem-met (112), -bd (111) mwlierum. mie-
der, vbermüder, wamb, goller (112 i
deckel, vmsehlag (110). dechsel, ommeslach
132).
: Jie 7 -orium (15) Ad. kleit,
cleydung, el. in der gemein Z anlegunge
(15). cleyden (22). cledinge (23). gewant
1546)
ue pic. hd. gecley-det, -t. um-
beclet (99). vmgeben, geziert (65).
* Amiculari (aus aminiculari) helffen
(1).
| aiiis amini- (Gl. m.), ammini- (141)
-eulum (Z. mitra virginalis, meretricum
pallium) hd. hóbettóch (119), haupt- szm.,
haub- (134) -tuch. huren- (48), frouwen-
te -mantel. hube (48). ionfferen huyue
132). ein eleid (110). goller (111). hume-
ral (91). amie-olum (141), -lus (Gi. m.)
i. fascia pectoralis.
AMI
*Amiculum frundin (dm. 110). frunt-
schafft (66 &e.).
Spem (£. prauus) bose (19). wreet
Amieus Ad. nd. vrunt. Ad. frund.
freund (4, 134). nd. vreynt (11), vrint (99),
liebhaber (65).
*Amidalu-m, -s v. Amigdalu-m, -s.
Amid-um (13, 17, 48, Gl. m.), -onum
um m.), -us (48), amy- (114 &e.), any-
125), amu- (0, 8»), amo- (64, 75, 93, GI.
m.) -Ium (herba 48) simel- (93), grab- (11),
krafft- 7 starck- (125), nos- (13), schon-
(V), schon wy- (64) -mel. -um cartel;
-us amedüng (48). amlung (114, 135).
amel-donck, -meel, -bloeme, stijfsel (kil.
der donste (8b). stup, var. stoub (75).
Amigd-alum, -olum (5h, 76), -ala
(68), amidalus (85) Ad. nd. mandel. Ad.
m.-kern. nd. mandele. amygdalas hasal-
nuzi; migdolas nuzzi (Gf.).
Amigd-alus, -olus (76), -ulus (b^)
-ala (102), amidalu-s (Gf.), -m (8b) hd.
mandel-, m. kern- (75) -bóm (6), -baum,
-bauwem (19), -baym (b^), -pawm (1).
mande-lenbom (22), -boom (89). malde-
bovm (102). hasal (Gt.).
*Amilos v. Amenos.
Amylum v. Amidum.
* Amindutus (7. ammodytes, centrias)
sandsehlang (140).
Amineum &c. v. Amenium. —
*Aminieulare («ws amittere?) v'-
laBen (5 &e.), -lossen (6), -lesen (92). vor-
losen (23). zeu hulf kommen (4. cf. ad-
miniculari).
Aminieulum v. Amiculum.
*Aminis v. Auernus.
Aminita v. Amita.
Amio v. Amia.
*Amipo-dium, -mum, -nium v. Amo-
mum.
* Ammireea v. Amurea.
Amis 2ndecl. £ amis itis (Br., verlesen
Gl. m. 1, 214), ames, hamis (110 &e.) netz-
(io) net- (132) -stock. sti-ffel, varr. -fal,
-efal der iager (75). ein ieger gabel (6).
ein holez daz geschaffen ist als eyn ga-
beln (19, 21). holt gheschapen als en
vorke (23). furekel o. stiffel do mit man
die netze stellet (74). ein elobe (125), klob
(91, 111). vogel-klob, -garn (88). amites
garnstangen (112). ags. loerge, reftras (94.
rsfter engl. rafter pertica; lorg hawk?s
perches Bosw.).
* Amis-arius, -sarius vc. Admissarius.
* Amiseus v. Amethistus.
*Amissim v. Amussim.
Amissus Ad. v?-loren, -laben. nd. vor-
laten. murgelote (13).
* Am-, an- (74) -istrum (7. viseus) mistel
(74, Sum. VI).
*Amistus v. Amethistus.
Am-, amm-, amin-ita, amica (cf. a.
carnalis; amieus 2. cognatus 4,)wie freund)
hd. pasi (104), bas-a (93), -e; paz (1),
waDe (11), mum-e, -me (18) ; vaters sehwe-
Ster (91); medder (125). Ad. md. wase,
waze (9, 23).
*Amital ros (Sum.).
*Amitana eyn wassen dochter (17).
*Ami-tanus, -canus, -tinus (100, Br.),
-earius (75), pl. -tini (91), -timi S Ad.
wasin son scm. wazen-zon (9), -sun (100).
AMO
jasen sun (13, 75), o. dochter; pasen- Z
numen-kind (75). geschwister-git (88), -te
dnd (91).
*Amitistus v. Amethistus.
.Amit-tere, -ere (re) Ad. v^-, vir-, vor-,
rer-liesen, liezen (4), -lyBen (125), lesen
5), -lieren (6, 68, 76, 110), -liern (134),
lafen, -lassen. verlisen (99). amittit der
?- (92), dar vor- (23) -lust.
.Amm- cf. Adm-, Am-.
Ammannus (i consul) amman (Kil).
. Amm-atum (Ki), -à 7/ hamma, gr.
iupa (124), amuteria (76, Br. »« amic-
oria?) i. nodus fasciarum binde (Ki);
jaga- (Br), plag- (76) -menta 7 inter-
10-dia (Br.) -tigia (76) articulorum.
*Ammentum v. Amentum.
*Ammestari v. Amestari.
.Amm-, -ium, -ioselinum (7. perpe-
lium &oc. cf. sison) ammey, a.-peterlein
143). semen ammeos wilde morachsame
Sum.).
.Amminiculum &oc. v. Am-, admin-
culum.
*Ammita v. Amita.
.Am-, a-modo, annüo (3, 22. aus am-
no) anüde (0) (z. deinceps Br., alia. vice
j) Ád. fort-me, -men (17). vortine (8. aus
me? -hin ? cf. amplius), -mer (22). wort-
ne (bb), -mer (6). furbas (1). Ad. f, fur-
9aD-mer. f. o. meer (110). f. mee an Z nun
- (65). hin fur (4). vormale (*).
* Am-, a-moliri Ad. weide-, waide- (16),
iubse- (6) -lieh, -liehen, Ad. (19) nd. be-
ende-cliehen, -liken bewegen, 7 abwen-
len (76). $lvusten (8^).
.Ammonere v. Admonere. Amouere.
* Ammonium lutersalz (Sum.).
*Ammoreris (?) v. Amorerium.
.-Ammouere v. Amouere.
.-Amnieae (maves, cf. Gl. m. v. eau-
liea) nachun (6t£.).
* Amnis 7. lapis (5^. cf. amomum).
Am-nis, -pnis, -phis (v. aqua suaui-
er currens, ab amenitate Br. sim.) hd.
juess sim., süsse (9), fliBende (825), sus
lieBende (49), eyn springe-nd, -n (110),
t (76), enspringens (6), Ad. nd. sprinck-,
;prineke- (19), sprenge- (5^, 21), luter
schiffreeh (93) Ad. waDer, wasser, nd.
water. hd. w.-, ur- (2) -sprung, -sprinck
9). ba- £ be-che (19). beke (11, 89).
*Amobotum v. Ambotum.
.-Amodo v. .Ammodo.
moliri v. Ammoliri.
Amolum v. Amidum.
.Amo-mum, -num, -nium, 7nde-mata
; -mita (species Br.), -mia (unde mumia
xi), amipo-mum (68, 1 2) -nium (67,
(39), -dium (69 &e.) arbor, herba, lapil-
s 4n cerusa (cf.ammis), enguentum dc.
oft untersch., doch mit kreuzender Glos-
Verung) ein kurschen stein (amomum
38.
qae: v. Anomia. Amonia.
.A monasterio von dem closter ge-
worffen (68 Mrg.).
*Amonere v. Admonere.
*Amon-ia, -à (Br., Gl. m.) meetroide
141).
*Amonitio ermanung (75).
*Amon-ium, -um v. Amomum.
A- (em, ad-montare 4. aceruare (Gi.
n.); saltare hupplen, springen (147).
AMP
Amor liebe (75, 88). libe (4). bulschafft
(88). minne (99).
Amor excessiuus vnorden- (17), vber-
schwenck- (65) -lich liebe.
* Amorea v. Amurcea.
* Amorellus v. Amarellus.
*Amorerium hurubel (74). àmor'is hin
vbel (se 5b).
*Amorium v. Armarium.
Amorose lieblich (65). :
*Amorpius soen eyns boesen wijfs
141).
i OPE v. Eimorrois.
*Amositas v. Animositas.
*A-, am-mouere ermanen (75).
A-, am-, ab-mouere, ammonere /d.
abe-, ab-, v-, nd. af-wisen. Ad. ab-weysen
(9), -werffen, -schlagenu (65). bewegen (T).
von jm b. (65). von danne tun (4) von
7 dannen (S8) hynweg (110) thun. enweg
CN (99). schuwen Z vorsman (amouere
e ). E
*Ampellus (&jmeAoc cf. vitis alba)
liela. (105).
*Ampibalus v. Amphitapedia.
* Amplastrum v. Eimplastrum.
*Amplecia (aus aplestia 7« amplecti)
geselscap omtzyngelt (147).
Amplect-i, -ere (bissw. untersch.) hd.
vmb-, vm- e nd. vmme- Ad. -griffen,
-greiffen, -raehen (V. a. 1455 Sm. 9, 11),
-vohen (9), ad. -vaen (11), -gripen myt
beiden henden (22), -vangen myt b. han-
den (23), Ad. -fangen, -f. mit b. henden
(19), -f. mit den b. armen (21), -griffen
mit b. henden (1), -gr. mit den armen
(16), -fahen mit den a., mit a. ha- (9),
he- (13, 92, 99), vmhe- (132) -Isen. herezen
(4
* Amplectrum (untersch. von plectrum
»« amplecti!) ein hemmerlin (25).
*Ample-otis (9), -otes (12), -o (8),
ampheatum (16) (aus amphiteosis?)
burger recht (8, 9, 17). berger (13).
Amplexari Ld. vmb-griffen, -fahen
1) -ffahen (D^), -fassen (110), vmgreiffen
(134). nd. vmme gripen.
Amplexim (7. coniunctim Br. &c.) vmb-
grif-elichen (18), -flieh (1).
Amplexus Ld. eyn vmb-griff, -fahung,
-fangen (17), -fang (3), -gebung (65). nd.
en vmme-greppe, -vanck.
Ampli-are, -fieare, 7 -ecare (16) Ad.
nd. wi-, brey-, bre- (22) -den. Ad. wi-,
wey-, brey- (3, 18), prey- (4) -ten; wit,
weyt, breit machen. mérren (ampliare
99).
PG g. -dis, amphido-etus,
-xus glorioes an syele ind live (147).
Amplit-udo, -as (134) Ad. nd. wide.
breyt o. weyt (134). wite (6). weyt-te
76, 110), -ung (4. esett.). brey-te (6), -de
5). braitten (76). breyti- (3, 66), breit-
17, 91), wite- (D^, 18) -keit. breytheyt
23). bredechet (22).
Amplius (7. decetero, cf. ammodo)
Ad. vor-baz, -baz me e -bas me (8),
-baf men (17), -mene (21); fur-baf) mer,
-baser (69, 134) -bafPer £ wyt o. breit
(68). vort-mer (22), -me (5), -ine (19. 7. q
amodo 4. q. v.). voert meer (89). vill, dester
meer, witter (65).
Amplus Ad. nd. wit, breit, bret (23),
breet (11, 89), wiet (12), rum (229). Ad.
wyt, wijt, weyt.
AMP 91
c beer (piscis) hekel (89). snoeck
)
*Amplustrare ruderen, riementziehen
im schiffe (74).
Amplust-re, -er (74), gew. -ra, -rum,
amp-ustrum (9), -otra (147), aplustr-e
(99, Br.), -à (942, 136, Br.) -o (94), apustra
(136) (7. gubernaculum nauis & armamen-
fum. Br. &e., sedes naute) hd. ruo- (16),
rue- (1), ru-, Ad. nd. ro-der. Ad. eyn ru-
der, Ad. nd. roder, in Ad. e$me schitf szm.,
don sch. (D), d. dé scepe. stür ruo-
der (93). stewr-ruder, -stul (74). spru re-
der (sic V -a d. i. Spreusieber, »« aplu-
da!). scip-rüder (6), -rueder (11). rod-re
(99), -el (10). rudel (3, 8, 17). ags. ge-
roedra (126), giroedro (94), geredhru (942).
seil im schiff (17). dz fenlin vff dem
mast (110). das fehnleim (114). gat an en
mastboem (147). poezsehe y potsche
(Ziem.). peeze (8). Cf. helgol. pótsk Wasser-
schaufelchen im. Schiffes pütt- (Fr), pute-
(Kil) -ker nauis mediastinus &c., pütte
antlia (Fr. 2, 753)?
*Ampluxtrum v. Emplastrum.
*Ampnis v. Amnis.
* Amporisma v. Amphorisma.
*Amprastellum v. Apiatellum.
* Ampsa v. Ansa.
* Ampulata (cf. sq.) v. Artemisia.
Ampulla (7. vas amplum, pr. ad al-
tare dec. 6 vesica supra aquam quando
pluit Bx., inflacio 19, herba, v. ciehorium)
eyn wyt vab o. dye plateren, var. blat-
tern die vff dem wassér werden so es
regnet (110). bladdern (19). wynt, bulle,
ghelve, unde, wayge op den water (147).
altarkentlin (64, 75). wasser kantel vf Zn
altari (15). gutter, angster (113). essig-
glas, -pullen (114). amp-lle (104), -ell
(68), -el (t, 15).
*Ampullar-e wynden, weyen; -i ho-
verdich wesen (141).
* Ampullo (7c amputo) of hauwen (89).
*Ampullosa homoit &e. (147).
*Ampullosus opgeblasen, hoverdich
homoedieh (14:).
Amputare Ad. abe-, ab-hauwen, -há-
wen (6), -hawen (3, 74, 134), -haeken (4),
-schniden sZm., -kopffen ds aff hauen
(13). af howen (22). Ad. be-hawen (9),
-snyden. win besnidden (17). ent-, vnt-
(283) -haupten (9), -haubten (74), -heube-
ten (19), -heubten (5, 7), -houeden (29,
23). in ban tun (65).
Amputatio abesnydunge (8b).
sess ein win stuek bescehnider
* Ampheatum v. Ampleotis.
Amphe- (Ki), amphi-merina das
tegliche riten (125).
*Amphiatrum v. Amphitheatrum.
Amphiba-lus, -lis, -tus v. Amphi-
tapedia.
* Amphibena v. Amphisbaena.
Amphibol-ogia, -oya, -obia (22), -ia
(Br.) hd. ezwyftelhaff-, nd. twiuelach-tige
rede, redde.
Amphibolum (7. dubiwm; cf amphi-
tapedia) zwyfelung (68). zwy- (69, 75),
Zzwei- (134) -fel.
Amphi-bulum, -bulus, -cabra v.
-tapedia. :
Amphi-cyrtus (Ki.) -kyrtos (Gl.m.),
32 AMP
-trieus (76, 147), -trix (147) (aus OQipt-
xoptoc) i. luna quando fere est plena
is sim.) vol mayn (i47). misttrage &c.
Ki.).
*Amphido-etus, -xus v. Amplides.
*Amphilochus (»« amphicholus?)
teuffel (74).
Amphimallon v. Amphitapedia.
* Amphimerina v. Amphemerina.
*Amphipae-aà, -um v. Amphitapedia.
*Amphis v. Amnis.
Amphis-bena (Ki.), -ibena, -ebena
(74), -ibona (75), amphibena (Pap.), an-
phisilena e ambrisib-era 7 -ula (Br.),
-eta (76) zwei-houptiger wurme (75), -haup-
tiger wurm (74), -hoeitig wrn (93), -heup-
tere scehlang (64). blindscehleich 7. kupfer-
schlange (Ki.).
* Amphi-, b/ssw. amfi-tapedia (22, 23);
-tapa, -taba (Pap.), -tapia (141), -tape
(136), -tapum, -tapus (64 &oc., Qd. tcam oc
112 &c.)), -tabulum (64), -tapra (Br.),
-cabra (16), & -talia pé. (147) 2. érsuta
tapedia (22,23), tapp- (Br. &e.), eab- (16)
-etum cireumvillosum s/n. innen vnd
vssen rauch cleyd; (-tabulum) beyder
teil rauch debbieh (64). tapijte die ruw
ind vyltich is (147). ru scho- (22), ru vot-
(23) -doke. zótichte bettdecke (114). kotz
(112 &e.). Gleiche und ühnliche Bed. haben
amphi-batus vest/s cireum pilosa (16);
-balus selauina oc. (Br. Gl. m.); -balis
vestis quae circumcirca, clauditur phiba-
lis!(s?c 68); -bulus inville 7 manstruga
(Sum.); -bulum mandil (121, Gf. 2, 816),
nuDkeil (141); -bolum nuschil (at. 2, 1106);
-bolus 7 -paea 4 -pacum (7. sclauina)
cleit of decken umb ind umb ruwe (147);
-mallon die zu beiden teilen gefotzet
o. lóekechtig ist, catalaunisch deck &c.
(Das.; ampibalus 7. hyreus bellossus
(,,5/. birrus villosus' 136). anfibula ags.
oberlagu (Hpt. b, 194). antibolus cleyt
dat ruwe 1s; amphibulus wijnstock die
ruwe is (147).
* Amphi-tearum (22), -teatrum is
-trite (136, Das.), -trites(Br.), -trieus (75),
-trix (67, 76 &e.) -tix (74), amf-itriate N
? -rete (136), -otria (148) (v. mare, oc-
ceanus, aqua dic.) dat mer (22, 23). mere
(74). das meer, Neptuni hauffrauw (Das.).
wendelmer 7 vmgendes mer (93). vmb-
geend, varr. -gen mere, vig. das grofj m.
(15).
Amphi-theatrum (Br. &c.), gew. -tea-
trum, -atrum, -tetrum (136), neben -thea-
rium (Br, -tearium, -terium (69) (7.
palaestra 9, locus t domus gladiatorum;
eireumspectaculum 1536, llubium 5")
eyn hu o. ein stat da man zusicht rit-
terschafft zu tryben (110). schrancken ;
kreif des vmbschweiffs des spiles (75).
Ad. spil, spyel-, spele- (19, 21), schirm-
(68), schu-, var. schau- (110), tanez- (4), |.
nd. spel-hus, Ad. -huf, -haus, -hauD, -huisse
(19), -huijs (89). plaezen (3). schawblatz
(91). spielban (132). swert cron (-teatrum
9. cf. kronlein-gestech hastiludium &oc.
Fr. 1, 1785? als pretium. gladiatorum. sim.
cf. a-, PU lawben (1, 3, 4, 71).
leybe (55). kauf-leube (8), -lawbe (9),
-leip (13).
Amphiteosis v. Emphyteosis.
*Amphitri-cus. -x v. Amphi-cyrtus,
-tearum.
ANA
Amphitrite &c. v. Amphitearum.
*Amphora (s&. anchora) sinkila (Gf.
6, 256).
Am-, an-phora, -fora Ad. kruog (15),
krueg, krug, kruocke (19), krugk (3),
kande (13). nd. eanne, kaen (97). a. fie-
tilis / rona ein thulte (125). amfora,
anforta eins-ulichin, -lihhin, -lihit (Gt.
6, 183).
* Amph-, aph- (Br.), ap-orisma, apor-
ia, -ea (67) (2« porus) Ad. leyb- (14),
sweiz- (5), swe1D- (21 &c.), sweys-loch, -lach
(21). swet hol (22). sweytgat (141).
*Amph-, (aph- Gi. m.), anf-, alph-
(15 var.), af-, aff-, ap-orismus Ad. eyn
m kurtz, korezered — kurtze sprach
68).
*Ampho-7 anfe-, vor. anpho- 7 anfo-
rula krugel, vor. krüeglin (15).
*Amphrago v. Amfraetus.
Amucius v. Almucium.
* Amulaphiola, amalaphula (cf. amu-
la 7. phiala Br.) beecker, nap, cop (141).
Amulula opfferkentlin (91). hamu-
lule, phiale ampuln Zn ecclesia, (r25).
*Amulum v. Amidum.
Amur-ca, -tà (47,85), ? amireca (147),
amorea (8, Sum.) (cf. murea) heuen
(Sum. V). dross van oely. (147). oley-hebin
(95), -droBen (10), -tros (19), -breme (sc
149). oly truDen (110^). olie drosen (1102€).
0l trüsen (112 &e.). ole-droDen (13), -hewe
(8). oel hewen (9). ol-cheiten (85), -heff
(64), -hapff (116), -truosen 7 gerben im
ole oben; kan (75). dros (22). kon vt zn
vino (14). j
*Amure-us, -osus (Gl. m.) kanig (5).
*Amurere v. Amburere.
Amu-, var. ami-ssim an zwi-fel, var.
-pfel (15).
Amus-sis, -sus (89), -à (136), anu-
stis (ab a eí mustis dubitatio 16. 4. q.
mussis Br) winckel-haeck (89), -hoch
(17), -holeze (19), -maet (11). mawr gelote
(9). moir gelote (8). bly- (64), bley- (91),
-wag. richt-snore (12), -schnuor (91), -mefj
(110). zimer schnur ; regel der sternmetzen
88). stenbiekeler (99). passer (107, 110.
?. q. Cireinus 109. 6f. Fr. 2, 419).
Amuteria v. Ammatum.
An (7. vtrum q. cf.) icht (b, 17) ader
nicht (17). ob icht (69, 134). Ad. nd. nicht.
n. vst ader nusít t8) nit (V, 16). aber
(1). eder 7 efre (22).
* An- oft st. ann-.
*Ana s. v. Anas.
* Ana s. (aus ara) koben, sweinstal (74).
Ana adv. glich (8). gleich (9, 13). nicht
(21. 2« an).
Anabala ags. winpel (Gi. Aelfr.).
* Anabalita v. Anagoge.
Anabalodium v. Anaboladium.
Ana-batrum (Br. &e.), -bratum (64,
76, 93), pl. -batra (Br.), -brata (Pap., Gl.
m., Sum.) -batum, -bastrum, -bastra,
-bitum (4. pulpita t gradus sceng Pap.,
scale Br.; cortina; cf. epiciclus) Ad.
ein vmb-, fur- (110) -hang sim. ommehande
(sic 11). hungertuch (3. cf. velum &c. Ov.
111. Sm. 2, 214). Burme (132). stuffen,
oberbanek (114). lechter (Sum. cf. ana-
logium).
*Anabite swnt regule tromswerse que
asseribus apponuntur (16).
) (19),
ANA
* Anabitum v. Anabatrum.
*Anaboye v. Anagoge.
Anabol-adium, -adgium (Pap.),
-odium, -idium, -agium, -adus M ana-
ba- (Br.), anapo- (1), antibo- (6), anag-
(15), labo- (74) -lodium, ama- (1102€),
&- (68) -bolagium (7. vestis linea; campe-,
var. eampi-stria 4 cinctorium 75. cf.
campestre) eyn linen, leineiner (74) rock
(b), kittel (V, 74), kleid (68), kleit der
frowen (6). kid- (5), kye- (18), ke- (22) -del
(feminarum 5). schurez- (4, 15), sehortez-
(3), fur- (15) -tuch. eyn nider hemde (3),
ober hemmet (67, 76). saban (86. cf. sa-
banum Gth. Wtb. 2, 179).
Amnaboliea v. Anagoge.
*Amabrat-a, -um, -rium v. Anaba-
trum.
*Anabus v. Anasus.
* Anaeard-us, E! (Sum.), -ium (Ki. &c),
-ueum (Fr), gr. &yaxapOtov, anatardus
(149), onoeordia (cocco similis est 141)
elephant-is luse (8), -en lauf) (73 sZm.).
elphe- (85), elpen- (149), helfen- (Sum.),
ephen- (47) -lus. hertzbaum frucht (112).
Amnaclynterium lotterbett (88). gut-
sche &c. (Ki).
* Ana-croeulus, -traeulus, -erotulus
&ec. v. Onocrotalus.
Ana-choresis (1l, 91, Br), -chores
(16), -koresis (28), -eoresis (93), -thori-
sis (19), -tharesus (22), -getieus (11) wu-
wue- (11) -stenye. wóstin (93) ein
ode o. wiest (91). eyn angel (-getieus 11,
i. hamus 29, 983, aus heremus Br. &c.!,
2« ancora).
Ana-choreta (Br.), -chorita, -choriea,
-thorita, -torita, -toriea (3), -goriea
(23), -geriea (8) hd. eyn eynsidel. eyn
sydel (8, 9). eyn cedel (sze.8). waltbru-
der (88 sZm.. cleufmer (114). carth-
eorth- (93), eard- (22) -user. himelrich-
scher (93). hymmelseh (1).
*Ana-, ane- (Gl. m., anoe- &oe. (142)
-diosus gemacklich (147).
Anagal-lis, -lus (96), -Ium (Anz. 8,
99), -ium (13), -lieum (18, 96), anagolu-s
(Sum. VD, -m (8, 131) ana-eallis (92),
-gliphus (4), (£.» morsus gallinae 7 ip-
pia minor 73) punge (Anz. hungen (s?c
85). bangen (-ieum 96). bachbungen,
beckpummen &c. (an. aquatica Nmn.).
bumme 7 eyn buekel (18 wrg. cf. arte-
misia; vil. »« tympanum sim.) ganthail
(4. gauchheil Z ecolmerskraut (Ki). m.
guychel-hoyl (92), -heyl (116). huf) latich
(8. cf. hunds-l. leontodon taraxacum
Nmn. ?). uns sanck (13. aus hunds- ?). beyn-
welle (96). rosse-hub (Sum. V1), -hób (87),
-Sshuf (131. vogelkraut, meyer, hüner-
dàrm, -bif, -serb (73).
* Anageriea v. Anachoreta.
*Anagetieus v. Anachoresis.
* Anagipharius v. Anaglipharius.
*Anaglippus &e. v. Anaglyphus.
Anagli-pha, -ffa, -fa, 4 -ua (141)
manlieh-aà (117 &e.), -o0 (141). menlichen
(1). platteren Z schuttelen (sunt vasa 22).
vassen bouen geschreuen (132). ein vor-
gebew o. gemeltz an der kirchen (110).
ein gemolte k. (3 Mrg.).
Anagli-, anagi- (19) -pharius eyn
steyn hauwer (19). bild-h., polierer, gra-
ber (110).. vD-gr. (68, 110 varr.). bilden-
meker (147).
ANA
Ana-glyphus (13, 7. sculptus Br), -gli-
phus (adj. 147), -glipphus (8), -glippus
(9) 2« anaphus) gemolt nap (9), napht
(8. gemalt kopf (13). gebildt (147).
* Anagliua v. Anaglipha.
* Anaglodium v. Anaboladium.
Anago-ge (é. celsus 68 &e., semper. c.
6 &c., erectio $ eleuatio 110, quasi sursum
ductio £c. Br), -gia (d. Br., locutio de
celestibus 16, qu. s. ducens cor et est ex-
positio spiritualis s. scripture 110), -ria
(68, 134), -riea (66 &e.), -ra (13), ana-boye
(67), -boliea (Br. «e o. 110 glossiert), -ba-
lita (d. 76) hoch (6). hoche (18). hoech
(D). heimlieh (13). haimlich red (7). ana-
£O0g-i3, -yàa, -ica, -ice, anegogya, angoge,
anologia (15. cf. analogia) von hejlichen
(8), den hymmelschen (1, 15 sm.) dingen.
uflegung himmelscher ding (15).
Anagogice nach dem hohen geist-
lichen sinne (65).
Anago-gieus (65, Br. &c.), -gus (4, 65),
-rieus (Br), -yeus Z angorieus (76) hoch
(4). h. geistlich (sensus 65). hochlich (68).
vber sich farende (62).
* Anagolya v. Analogia.
* Anagolu-m, -s v. Anagallis.
*Anagoria v. Anagoge.
*Anagoriare v. Angariare.
* Anagorica v. Ana-choreta, -goge.
Amnagorieus v. Anagogieus.
* Anagropulus e. Onocerotalus.
*Anakoresis v. Anachoresis.
* Analagieus 7. Analogicus.
Amalectis, (vost (vestis) schul-
ternbeusch (112, 115).
* Analegium v. Analogicus.
Ana-, 4 ano- (Br), anna- (68) -logia,
7 -golya (76), ana-, anno-loya (hüufig
ewiefach aufgestellt und. glossiert, u. a.
vecta, locutio neben. gloria dei t donum)
Ad. glich, gleyche rede, redde (7), sprach,
sproche (3) nd. like sprake. ordenlieh
maf (15).
Amalo-gice, -ice, -yce, -ge (66), an-
na-, ano-, anno-logice Ad. orden-, or-
dent, ordene- (18) ordeng- (67), órde-
(6 got-, güt- (63), zocht- (&, end-, ent-,
enden- (18), Ad. nd. ende-, en dech- (sie
23), orde- Ad. -lich, -lichen, nd. -liken.
Ana-logieus, vcr. -lagicus, -loyeus
(16) guter redner (75).
Ana-, ano-logium, -legium Ad. pre-
dige-, predig-, bredige-, prediger-, nd.
predich-stol, Ad. -stul. pul-pit (4), -pet (16),
-met (23) -t (b &e.). polt (18). phunt (91).
Ad. buch-, les-(93), jer (16) -banek, -banch
(93), -bant (sic 8). lee) stuol (110). lectar
(119). letter (132). lette- (85, o».), lesse-
(29), lef- (68) -ner.
Analo-gum, -ngum (22) orde-lich (19,
28) -liek (22) jare mere (89. -« anni
logus ?!.
* Anamas, g. -tis (7. tectum, tegmen) dack
(141).
* Ananeya v. Auantia.
Amnaniel (gloria dei Br.) de gnade go-
des (23).
Ananisapta 4. mala mors (16, 9r.).
*Ananisare v. Manisare.
*Anantia v. Auantia.
*Ana-pes, -phes v. Annotus.
* Anapolodium v. Anaboladium.
Anaphus (/. cyphus deauratus Br. cf.
DuxereNBACH GrossARIUM.
ANC
anaglyphus. hanap. Gl. m. 1l, ?20, 228.
4, 16) guldin (75), vergulter (74) kopf.
Anarrich-a, -as (140) (cf. seansor)
klippfisch (140, xi.).
Anas Ad. wasser waser- (13), md.
water-hon (18, 29, Br.), hd. -hün (6, 49),
-huen (1), -hun, -hone, -henne (75), -endt
(64). vater-hoen (97). anit (84, 103). anth
102). anthe (125). ánt (34). entt (110 sim.).
ein wilde enthe (3). ain wild entt (76
antfogel (45, 75, 93, 1109) masculus anete ;
une Tonina ente (110€). ana waterhoen
147).
* Ana-sorium 7 -formium (aus ansa-
2« aliso-rium »« an- 4. q. anthropo-
formita) ein gnyp ader eyn schnyd mes-
ser (17).
Anastas-is, 4 -us (76) vrstentung
(15). hd. vff-, off-erstandung, -irstentunge
(21), -erstendunge (5, 76). auf ersteung 2
einn figur (4. »« anastropha). off ersten-
tenif) (18).
*A-, an- (6) -nastis (fast allgemein,
aus anas g. tis!) hd. wasser-hun sZm.
(Mss. mog.), -han (66 &e.).
Amnastr-opha, -apha (76) eyn figuer
(21). eygen nam eyner figur (4). eghen
name ener figuren (22). virkerunge (11).
eyn v. rechter (8), bekerung richter (13)
schickunge.
*Ana-sus, 4 -bus (75), -sis (76) (7.
carens nas-u, -o, -um) ane nasen (9).
Sonder nase (t47). nazen- (8), nas- (75)
-lof. ein naBloech (sze 55, 11).
*Anata v. Aneta.
*Anatardus v. Anacardus.
*Anatharesus v. Anachoresis.
*Anathasia (cf. anatheea) v. Atha-
nasia.
* Anate 7. cura (141, Pap.), sollicitudine
(Pap. cf. annotus. Gl. m. v. anatas). ags.
clader stecca (136); dader stiaa (94); cf.
elate tAe cloth bur (Bosw.)?
Ana-theca (Br. &e), -teca, -theta,
-thea. (6) (aus tanacetum ) rein-farn (11),
-fan (6, 21, 4). reyfane (D &e.). reynen-
uane (22), -fain (19).
Anathema Ad. ban. Ad. md. v?ba-,
verpa- (1) -mnunge. flueh (88). fluchge
(21). Ad. vlluehunge. ad. vorflokinge.
firuuazan (86). verderbnuf) (110). sunde-
rung (88), ab-s. (65, 68) von got.
Anathem-isare, 7 -are (64, 68) Ad. nd.
bannen, v?b. Ad. pannen (1, 64), banden v
inn bann tun (65), fluchen (18), v?fl., be-
Sweren (8). nd. v?vloken.
Amnathe-osis (75, 76, Br, -S (75) 4.
recta, diuimitas (Br.); ad deum zu got (15).
anatheus 7. immortalis (16. »« athana-
tus).
Anates v. Annotus.
Amnathinus ein iung wildt endtlin (64).
Anatomi-a 4 -as (ó. sanguinis minu-
5o) koppsetzunge (125).
*Anathori-ca, -ta, -sis v. Anachore-
ta, -sis.
*Anatris (7 antaris 7. mercurius chem.
Br.) du- (8, 9), do- (13) -rstig; aus durf-
tig, cf. a-, £ an- (141) -natus miser (141,
Gl. m. 1, 230 cf. 229)?
*Anbila v. Ambila.
*Anblatum v. Crocodilla.
*Anbrogeus v. Androgynus.
*Aneator v. Ancillator.
ANC
Ancea v. Amnsia.
*Ancedula (cf. fieedula) en vogel (23).
*Anceps v. Auceps.
*Anceps, gladius a. (Br.) Ad. nd. swert,
ein swert daz zü beden siten snidt (6
Sim.) ein schwert dz zu beiden seiten
Schneidt (134 szm.).
Aneeps Ad. zwyfelhaft s/m. zwifliger
? henker (25). wanckelmutig (110).
*Ancer v. Anser.
* Ancer-a, -e v. Anthera.
*Ancerius 7 aneho (147), an- (Gl. m.),
con- (147) -terminus nabur (141).
Ancesa 4. vasa cireumpicta t celata
(Br.). gemaect off bereydt vat (147).
Ancia (cf. Gl. m.) v». Ansia.
*Anci-le, -lia, -e (cf. Gl. m. v, antia)
hayr dye aever dat voirhoyft nederhan-
gen (147).
Ancile, gew. anti-le, -lle (16), -de
(67), anchil-e, -le (Br), achille (64^) Ad.
Schilt. renne- (74), -schirm- (130) -schilt.
ein runder o. synwel, varr. kurzer ron-
der schilt (anecile 110). Ad. bucke-, büke-
(85), puek- (74), bocke- (3, 55, 8, 19), poke-
(9), nd. boke-ler, lere (19), -ner (3). len-
der buckler (1). ain lidrer (coriaceus?)
buck (76). tarsch (16). tarschen (1). tharsse
(9). darehf) (8). darfó (18). storm-d. (21),
-dartsche (14), -dartze (13), -tartze (b,
29), -tarse (22). storme-dartse (12), -dérsche
(56). hd. sturm-tartsche, -tartsch, -tarsche
(antile 110), -dartsche, -katz (74). stirme
tarsen (6). stor dartze (12). tarezen zeum
sturme (4). brachi (33. /aé. brachii?).
*Anc-, -ant (74) -ile gens- (56), genf-
(74) -stal (:anser? auca, sí. aucile?).
*Ancile 7. calcar (sic2) spore (104).
Ancilla hd. mag-t, -yd (19), -t (6, 0),
matht (8^), mayd, dienstmagt szm. md.
maghet (22, 23), maecht (11). dirne (6,
65, 99). eigenwib (93).
Ancillare (Br. &c), -ri (68, 76, Br.
Cf. Gl. m. h. vv.; 4. circuire 16), anchari
(4. sustinere 16, untersch. von -re v. ame
celare) Ad. nd. die-, de- (23), den- (99),
Ad. di-nen.
*Ancil-, anc- (Br., Gl. m.) -lator, ane-
ator (76) diener (11, 19).
*Ancionus (aus antianus) reygierer
eins voleks (74).
*Ancipiter v. Accipiter.
* Ancipula v. Aucipula.
*Ancira v. Anthera.
*Anciron samboim (Sum. V).
*Ancius (erba, cf. anemone) ror man
(8).
* Ancla (7. trochea; cf. anclare) prunn-
sayl,-rade; wasser-r. (74).
Ancla-, anecha- (76) -bris, 4 -bus
(147) offerhande taiffel (141).
Anclare 4. furari $ haurire (Br.); f.
1 latenter h. (16); f. &£c., prov. emblar
(Gl.m.); dienen 7 7.q. antlare (Ki.); ste-
len (9, 74); steln ader uf) scheppen (17);
perficere (142 q. v.). aneculare dienen i
antulare 7. aministrare (16); hant reichen
(8, 9). antlare 7. exunciare, austare,
haurire (141); schópfen, pumpen, tragen
Ki.. anchare 4. haurire (16). andare 7.
aurire (22, 23, i putten (22, 93 ).
ancla- i. hausi- (Br. aneha- 7. hauri-
(76) -bilis. aneli-a 7 -dia 27. roto hauri-
toria, 0 sentina, (Br., Gl. m.).
5
33
AND
Anclator (7. buecellarius; cf. ancil-
lator) steler, diep, lecker (74).
Anoeo-n, -niseus, -nismus, -niseos
(acc. 141), aneomis-mus, -mos (117),
-608 (120, 8um.), antroniseus (141, G1. m.) (2.
incastratura Gt., 998 &c., gr. AX v(oxoc )
nout (119). nót (120). nyth (Sum.).
* Anecrasaxa v, Anchora.
*Anetaretieus v. Antareticus.
*An-, au- (alph. an- s9) -etor (cf.
ang-arius, -ere &o.) twin- (11, 19), dwyn-
(89), twi- (19) -ger. AT:
Aneuba v. Rutuba.
Aneulare v. Anclare.
Aneus (7 euruu-S Br. &c., -lus 75)
krum (110) krump-arm, -armiger (74).
krupel an henden (75).
* Aneusa v. Anchusa.
Aneha (7. laganum) ham of seholder
of schenek (147).
*Ancha (cf. aneus) swacher, ploder,
krumpeyniger (74).
*Ancha (cf. Gl. m. 1, 231) huff (eig.
femur!) wvngula £d. o. klowe o. krewl
0 species aromatica, (7 wvngere! 74).
*Ancha-bilis, -re v. Anclare.
*Anchabris v. Anclabris.
*Anchari v. Ancillare.
*Anchil-e, -le v. Ancile. Antela.
*Ancho v. Ancerius.
* Ancholia v. Aquilegia.
An-chora, -thora (1), -eora, -eoris
(22), -erasaxa (121) Ad. nd. auck-er, Ad.
-ir, -el- (17, 4). Ad. en- (49), ank- (2) -ehel;
angel (1), sehiff-a. (114), vnkel (1), encker,
e. domit man daz schifft hebt (retinet 6,
wett. habt), enchur (95), einiger (25), hacke
(64), der hake (dens anchorae 114). sin-
chila, sench-il, -elstein &c. (121, Gf. 6,
256, 689).
Anchorare a- (11, 19, 89), -e (110)
-nekeren.
* Anchoromaecis v. Archiromaoeus.
*Anchortieus v. Antaretieus. :
* Anchorum (herba, aus acorus?) ags.
mzedere (942).
Amneh-, anc- (Sum.) -usa laeea (/at.2),
ageleie, ringele (Sum.). roth ochsenzungen-
kraut (kKi.).
. Anda-bata, -baeca (74), -facta (6)
?. cetus pugnator (16). plinder kemptfer
(74). blinder fechter (ki.).
*Andaginis v. Andegauia.
* Andallum v. Sandalum.
*Andana (?) mada (af. 2, 658).
*Andare v. Anclare.
And.-egauia, -egauis (:auis! Pr.),
-aginis (76) (civ.) gynt (10, 12).
Ande-la-, -da (94, Hpt, b, mssv. Sm.
3, 162), -na, -ra, 7 -a (753), -gula, audena
(15), antela (8), andrea (15^), angedula
(11), endir-à (104), -e (131, 141) (varr.
Gl. m. 1, 239. 7. tedale, tubolofola mnpt.
5, rotabulum &o. cf. Sm. 3, 162. Gt. 9,
481. Oelt. 1, 21) Ad. nd. braut-, Ad. ags.
brand-, prant- (75, 104, 131, 141) -reita
(131), -retta (141), -raite (104), -reyte (9),
-reit. (75, 93), Ad. -reide, -reidel, -réte (13),
-ruthe (3), -ysen (6), -eisen (75), nd. -rede,
ag5.-rad (94), andedabrondra (sic mpt. 5,
197), brondreda. (942). herdram (76). fuer-
hut, var. feurhundt, ? ofengabel (25).
*Andianton v. Adiantos.
* Andr-a 4. q. androna q. ».; i. lapis
34
ANE
76). -0à 7 -oma (RPr.), -odan 2? -odna
Gl. m.) gemma.
Andraehne &e. v. Adragis.
* Andrama v. Androna.
* Andrea v. Andela.
*Andrega &oe. v. Adragis.
Androg-ynus (Ki.), -enus (147, Br.),
-eus 7 -utus (147), -anmus (v. hermaphro-
dita), anbrogeus (147) mans ind wijfs
kunne gelije (147).
Androma &oe. v. Andr-a, -ona.
*Andromedis keuschheit, reynigkeit
(14).
Andro-moda (3, Br.), -modes (Br.),
-noda 7 -nodes (1:6), -mada (75, 147),
-mades (Gl. m. 1, 240), -meda (4), -me-
des (3), adromeda (85), endro-mis (3,
75, 88, 110, 115, 132), -madis (93), -medo
(3), -meda 7 -mada 7 -modes (75), and-
romena 7 -omena (Gf.), au- (23), an-
(alph. au- 6) -dronus (7. vestis vé palliun
Jorte et pilosum 3, pellicium 110, 132, ma-
struga i matexta / melota 75, «qus
£vOpopíc) langk zottigs o. harigs o. fran-
tzosisch klaid (88). gehars kleid (93). wul-
len 7 grof wynter cleit (147). en rv clet
(23). kur-sen (15), -ze (4). eürse, kirsinck
(3). beltz (110). pellicén (132). laekeyen-
schuch (115). kotz (6). gazza (Gf. 4, 280;
doch nicht gaDe androna?). endromi-s
7 -da 7. bigera viltich cleyt (147).
Andr-ona, -on (114), -oma 7 -ama
(74), -à (Gl. m.) (Z. Vémes 15, spacium inter
duas domus 15, Br. &e., de- 141, con- Gl. m.
-eursus viarum) ein lücke (3). winckel (76).
reihen (75. cf. $m. 9, 77). reyhe zwischen
heusern (74).
Amndronitis ein bobstoben (125).
* Andron-oda, -us &c. v. Andromoda.
* Andu-illa, -seilla v. Ambullum.
Aneblatum v. Crocodilla.
Anediosus v. Anadiosus.
*Anegogya v. Aunagoge.
Anelia 4. pugna slachting &oc.; an-
helia 7. pugnus (sc /) £ lucta vuyst (141).
Anem-one, -o (74, Sum.), -ur (149)
/cf. ameius) rot- (74, 149, Sum. V), roce-
(85) -man. kuchenscehell (135).
* Anesis dorp of stat by en water (147).
*Anesperius v. Agnisperma.
Amneta (non est latinum. 110), anneta
(4), amata (64) ant (17,-22ab, Br.) ant-e
(4), -en (75), -voghel (23 sZm.). hd. ente,
entn (45), ent, enthe (3), enth, hauDendt
(64). ende (11, 225, 109). «gs. aenid (94).
anetes enten (40). ,
*Anetarium ein anten ey, óoh. ka-
ezyneez (d. 4. Entenstall; 4).
Anet-arius, -us (102, 104, 141) (7. mas
culus anete; anserarius 7 chenonomus
125) Ad. anitre-che (104), -ch (103); antr-
eche (55), -ech, -eh (6), -iche (10), -ieh
(8, 66), -ieht (4), -ach (Gt. wett.); ent-rich,
-rech (65, 7, i -liehe (133); enthreich (3).
nd. ant-, ent- (11) -vogel; erpel (225, 109,
Br. Wtb.), wedich (109), wárte (Br. Wtb.),
woorde (KiL). genfeherte (125).
* Anetra eyn slae korp da man fogel
midde vechte (capet 19). en slach-karf
(11), -eorf (89). í
Amnethum, gew. an-; anh- (Br.), aniec-
(73) -etum (7. men »3) till-i (105), -a (93),
-e (msc. 4 &e.). till (76, 93). tyl (125).tull-
-e, Mrg. -àih (104). tülln (105b). Ad. nd.
ANG
dille, dil. dyll (17, 68). dile (5). diel (49,
97). hochkraut (73, Nmn.) anyz (4. »«
anisum).
Anetum agreste meysterwurtz (125).
*Anetus v. Anetarius.
*Anf- v. Amph-. -
* Anferula é&ec. v. Amphorula.
* Anfibula v. Amphitapedia.
* Anfor-a,-ta, -ula,-ismus v. Amphor-
a, -ula, -ismus.
* Anformi-ca,-ta v. Antropomorphite..
Anfraetus v. Amphraetus.
* Anfretre (7. pigre) treglieh (v4).
* Anfritieus v. Auriphrygium.
* Angardus (cf. angarius) eyn sto-cker
(19), -ker (89). en bodel (11).
* Angaria (cf. sq.) v. Agiauia.
Angar-ia, i (1), vngaria (cf. anga-
rium) Ad. nd. vn-, on- (11, 89), in- (23),
vnd- (21), vmb- (75, Op.) -gelt. vn-pflicht
(14), -plieht (225). bezwungen dinste (10
sim.). deme dinst auf ein (proprias)
koste (9). betungwen (cf. angariatus) d.
vff eyge kost (8) rese (99. ?. q. reise
militia &c. cf. $m. 9, 125 sq.). betrupnus
(66 sim.) ko-, sed potius qua-tember £
Íronfast (15. cf. Sm. 2, 404). quatemper
(74). kottem-ber (74), -er (3). golt vaste
(4, 74. &. q. quatemberfasten Fr. l, 360,
Ziem. 128). Stan-ga (Hpt. D, 198), -ta (141),
-te (104, Gf.). notstall (65). noitstalle (10).
Angari-are, -ari (25), sare? angurire
(22, 23), anagoriare (65 var.) (oft 7. am-
gere) Ad. nd. twin-, en-, nd. dwen-, be-
dwin-, Ad. zwin-, zwun- (5), bezwin-, nodi-
(10), notti- (65) -gen. Ad. engsten (5), enge
machen, be-seh warn (65), -schetzen (110).
* Angariator buddel (17).
Angariatus be-twang (9), -tungwen
(B. cf. angaria), -Zwungen dinst (13).
Anga-, ango- (8) -rium d. nd. not-,
Ad. nott- (67), noit-, noyd- (19), nd. oe-
(11, $9, 108) -stalle, -stale (77), -stal. ót-
stat (109. aus nÓt-). zwingknuD 7 schwer
druckung (65). ansarium vectigal (G1. m.).
Angarius ein zwinger o. noter, var.
neter, mit gewalt vnd vnrecht (t10 sZm.).
dwinger, rodendreger, richterboede (132).
Angelic-a, -um, angula (509) ringel
(502). r.-plumen (9 wrg., 7. rabendula 75),
-blüm (8). nesseln (17). engelwurtz (64^),
angelie (91 &e.). brustwurtz (13, 112). lidt-
pfeiffenkraut (73). des heyligen geists
wortzel (125).
* Angelicanus (moneta) engelischer (1);
cf. englisch, engellot &oc. (Fr. 1, 227), ange-
lotti (Gl. m. 1, 244). í
*Angelice engelisch (75).
Amngelieus (cf. anglieus) engel-isch
(16), -D. (21), hd. nd. -sch, -8. en engels
vte demme lande (22).
A. chorus engel eor (75).
Angelium (Z4. annunciatio, simpl. non
in vsw Br, Gl. m. 1l, 244) botschafft (17).
Angelus Ad. nd. engel. a. satanse des
tüfels gespenft (62).
* Angentim (-ter-Br. &.) enge, zwene-
lieh. (17).
Anger 7. genus serpentis, armiger &ce.
(Gl. m.); spatarius (199, Br.) slang (74).
enger-line (Sum.), rinch (131), -ieh (1-4).
swert-, schwert- (76) -feger (74, 76), -tra-
ger (74). pijnre (147).
Angere twingen (4, 23) zu samen-
ANG
tw. (8, 9). tuengen (100). Ad. zwingen.
be-zw. (67). ein sorg machen (65). clem-
men (7. vexare 22»). quellen, benauwen
Cr quelen (110) engen. (23). engsten,
empffen, würgen (114).
*Angere (: anguis) Ad. krie- (1), kri-
chen. crupen (22, 23). slinghen (i^., 5).
slichen (18. slieffen (1).
Angia 7. ferrum nter bucula scuti
(G1. m.). nagala (Gf. 2, 1016).
* Angimia v. Agrimonia.
Amgi-na, -ma (76), augina (8, 9, Gi.
m., wo sinochi v//. ,2us synocha J'ebris
2« synanche, OUVQYyT ij. q. eyn., Xov.
(145), arigina (8, 147), agia (q. v.) gele-
hufe (131). kelesuht (104 szm.). die bràun
un der berlen of des raken geswelle
b. . hd. gumen swolst (8); half-ge-
schwar (112), -geschwulst, -wee. druef,
trieD; das zepflin; der saut (88. mAd.
SÓd m. cf. Sm. 3, 202, 294 sq.). dat tzep-
chin in dem haló (132). das blaet das
vor dy kele schuest (115). worunga (121).
rank korn (8). ran-cken (9), -korn, -gen
(rr. 2, 86?, cf. eynanehe der rang 114;
2. v. porrigo).
Angiportu-s, / -m (6, Br.) hd. enge
weg, werck (sc 9), porte (11). ein slippe
(125. cf. Fr. 2, 200^). angipartas 2. loca
secreta, (136).
*Angire (v. anxiare q. v.) engisten
(8). engsten (9).
Angistr-um,-ium, angust-rum,-ium
(6) (€. ventosa, seara 75, abdoma q.v.)
hd. lab-kop (55), -choppfel (1), -seherb
(2); lazz chophf (2), loz kop (4), lof koph
(3); lauf- (6), plut- (63, v8), blók- (6),
bad (75) -kopf; eyn laz- (5), bloyt- (wss.
mos.) -kop da man in lest; ein kopff do
man ein left. ein. top (sc) da-man yn
leset (V. a. 1477). ein ding da man blut
in lat (17). ein eoph do man mit schrefft
((). en stuger kop (23. stuche &c. Fr. 2,
350) pulez kopf (l. cf. Sm. 1l, 173). ein
k. der eng ist als ein angster (68, 134),
engster (69), cf. BM. 46. Sm. 1, 79, wo auch
mlt, angstarium.
Amngli-a, -ca (16, 110) Ad. nd. engyl-
(5, engel-, enge-, engen- (17), eng- (11)
-lant. englisch land (6, 4).
Angli-eus, -tus (21) engelsch ( : ange-
lus 55,6). eyn e. (225), engels- (11, 18),
engelen- (5) -man. eyn engel-lender (1),
-lander (23) eyn engelb maf (21) eyn
engelischer (ver; mummus bh).
*Angman v. Agrimonia.
*Ango-ge, -rieus v. Anagog-e, -ieus.
Angor twangk (10). zwang (68, 110).
betringunge o. getwang o bo uooeT
-twungen Ca. Zwangk 4 zangsal (74).
geczwanick (3). betrub-unge (8, 13), -nisse,
Sorguellicheit (9). sorg- (8), vorht- (13)
-samkeit. befangnuf (68). beuanghynghe
(132). angstheit (110).
*Angoria (vus angor »« angaria?|(
cf. anguria) ginoti (141). betru-bnif (1),
-pnis (21). drofnisse (23). be-dr. (22).
*Angorium v. Angarium.
-Amgre dall van boemen (147).
*Anguens ags. breer (136).
*Anguicomus geharete schlang (64).
Ang-uilla, -willa (v. seotica 130,
Scorpio 93) ein iunge slange (demzm.!
angina), anguin-a, -ia/ (76), angunia:
ANI
17). Ad. ale, ol. hd. nd. al. aal (14). ael
(bb, 11, so, 99). ól (2). ole (6). geisela
(130). grimme geisel (93).
Anguina (funis G1. m.), anquina (16,
Br.) ain sehiff sail (6, 76). henck-s. (16).
ags. raeca (94).
* Anguin-a, -ia v. Angina.
*Anguipes gefute schlang (64).
* Angunia v. Angina.
Ang-uis, -wis/d.slange,slang,schlang.
slanghe (22). lande (74, cf. lint? slinder
4.v. ehelydrus? eher massverst. cf. v. ti-
rus). otter (3). nadre (99).
Angularis winckel- Ad. -echt, -et (110),
-ieh (19, 22), -ie (90 ich (11) -formig
(1), -steyn (s. 1). hoekelic (89). Ad. eckecht
sim. 8. predicator w.-prediger (65).
Angulus hd. nd. winckel. eyn w. (7)
"ANI
*Anylum v. Amidum.
Anima Ad. sele, sel (1), seel (4). zele
(22). seyle (225). leben (8, 9, e5). lip (8).
blut, gedancke, wille (8, 9). tewil; vreezi-
kait 7 geyczikeit (9). sinliehkeit (65). ani-
mam. (7. ventum) mittere fisten (125).
A. racionalis vornufftige sele (5b).
A. sensitiua fulde (sí. fulende) sele
(b^). phindig sel'(1).
A. veget-atiua, -iua, vehitatiua (bb
fruchtig (1), erkuehlich (3), furnde (99
sel. leblich sele die das leben gibt vnd
QEXEENSUERIE zu wachsen zu zunemmen
(65).
A. vini gebrant win (17), weyn (4).
*Animadueere v. Animaduertere.
Animaduersio v'neminge (1l). vir-
neung (sc 19). rachüng (21). vffmerckung
35
ayl (19. nicht »« anguilla!). al 4 aln |(65
(Alberus; wetterau. vogelsb. 8l &ln m. f.
Winkel zwischen Gebüuden, bes. Koth-
zwinger; vgl. ,gassen und alhen Faust
Limb. Chr. Fr. 1, 179. Gr. Wtb. 109). eck
(110). hoec (89). hornee (99).
Amnguria (cf. angoria) 7. angaria (G1.
m.). betrupnife (5). i
* Anguria (»« anguilla) v/g. seutica
geisela (131).
* Angurire v. Angariare.
*Angusta v. Angustia.
Amngust-are, -iare Ad. Angk (8), ang-
(V, 110), engi- (4), eng-, Ad. nd. enge-sten.
engen (6, 8b). eng machen (9, 65). bange
m. (8). angst werden (76). anxten, nàuwen
(132). Ad. twi- (4), zwi. nd. dwi-, twe-
ngen. be-truben (10), -trüuben (19), -dru-
ben (12). noeten (110).
Angust-ia, -a (1, 16) betrupeniDe or
bredrübekeyd (sc 19). droefeit (11). drof-
nisse (22^). Ad. ang-yst (5*), -est (19, 4),
-st. enest (99). banghe (225). twenckeniDe
(bb). twi- ty Zwi- (65) -ngnuD. die eng
&c. (65). noetvadret (22).
Amgustus A4. nd. enge. enghen (22).
angist (D^). tbingen; (7. anxius) engstig
(1). entwungung (2). getwengick (4). ge-
zwongen (10). nauwe (132). leyder (22,
93). bedruebet (19).
' Anbelare Ad. beger-n, -ren (13). not
liden (1X). Ad. o- (19), e-, nd. .a-demen.
atmen (22). a. haben (75). a. halen (22^).
athum (110), atem (68) holen. athenfolen
(sic 17). odéhen (8). asemen (108). atme-
natzen (75). eylen, schnell sein, etwas
muot haben (64).
* Anhelia v. Anelia.
*Anhelis (aus anihilis »—- anhelus 7.
fatigatus Pr.?) 4. inanis eytel (3).
Anhelitu-s, -m (8^) achtam (16). a-,
var. o-thum (110). Ad..nd. adem. odem
(8). adüm (85). adam (13). athem (22).
attem (65). atme (22). dat gischkent
(Chytr.).
Anhetum v. Anetum.
" *Anicetum v. Anethum. Anisum.
Anicula (£. parua amus Pr.) alticha
141).
*Anieulator lechterlicher; vnnutzer-
schreyer (74).
*Aniculosus lechterlicher, kleffiger
14).
JORETAM v. Anniculus.
* Anichilare v. Annihilare.
*Anilis v. Annilis.
*Anilis fabula mere der alten wyber
(65).
Animadu-ertere, -cere (23) vorney-
men (3). Ad. nd. v?!nemen. bedencken
(8, 9). gedanken (5). betrahten (6). mer-
ken (19 &e.). achten (13). wlborden (22,
23). lustern (3). peynigen (9). pingen
9
E
j.
Animal Ad. thyr (b^), tyr (9), thier,
thyer, dyer (19). dier (11, 89, 99). beyste
(133). pl. hrindir (Gl. ecass.).
A. irracionale eyn vnvornufftig dyer
(bb), thier (1).
A. racionale hd. eyn v-nunfftig,
-nonftig (5) dier, tier (6), thyr (bb). nd.
eyn, en vornuftich, vornunstich (22) der.
Animaliolum tierlin (15).
*Animalis v. Annualis.
Anima-lis, -tim dierli-ch (11), -c (89).
thierlich (110). erlick (sc 22). fihisch (65).
velee (99).
Amnimalitas dyer-heyd (19, 89), -lich-
keit (62).
*Animalus v. Animulus.
Animare Ad. nd. stercken. stircken
(21). troesten (11). drüsten (19). starck-
mutigen (110) mut geben (9). Ad. kune
d wiDen (17). gibirnan' (141, ar. 3,
168). :
. Animatio wrake (22).
Animatum daz da geselyt ist (bb).
ein g. ding (1, 4). Ad. eyn sele-gerede, -ge-
ret, gerecht (67, 70, 133); sel-gereyt (4),
-gerete o. gescheffte (v4), -gerát (4. q.
exequie, testamentum qq. v. $m. 9, 148
5q.); seelgredt (113). nd. en zele gherede.
Animatus vorquicket (22). kun, stark,
mutsam (88). lep-, var. lebt- (64), leb- (65)
lieh. das ein sele hat (110). ein ding das
&c. (-us, -a, -um 68). daz gimiet (38. cf.
animus).
-Anim-equior, -equus (4), -eeus (3),
-etus, cp. -eequior 7 -iquior (76) Ad. stat-
(68), stet-, sted-, bestet- (4) -iger. nd.
stedi-, stede-gher. senff mutick, gut mut
(13). semft-mutig, gut-m. (9). güdesmodes
(13). guds muds (10 szm.). gutes mutz (8).
besser gemut (110). otmudig (17). sagters
muts (99).
*Animequor recht dun (17).
* Animiculari (s. aminic.) helffen (74).
*Animiniculum tierlin (75).
*Animolus v. Animulus.
Animose (7. audacter) trostlieh (75).
JAnim-, annu- (22), am- (23) -ositas
mutikait (1). vber-m. (9). mutkeit (8). be-
hertzenheit, hertzenhafftigkeit &c. (2
ehunhait (1). kunheit (17). konheyt (22).
turstikeit (9). torn (22).
5 *
ANN
Animosus mutig (1,4). wole-m. (15).
wol gemut (110). müdig (19). modig (8).
mudiek (b»). vol mutes (9, 13). fol mutz
(8). muotsam (64). trostlicher 7 kune (75).
kone (22). kun synnig (17). manhafftig
(15). stout (99). behertzender, hertzhaff-
tiger, vol-, stark-mutiger (14).
* Animulus ezydewin rinden 7 animal
magnum. (19). kameel (89. kaneel 2 ka-
meel — an. m. 19 ?). animolus kutel (11).
animalus ags. fifaldae (Haupt 5, 196).
Animus Ad. mut, mud (19), moyt
(18, 18), ge-mut, -mut (6). nd. mot, moet
(11, 89). hd. nd. sin, sinde (18). seyt (13.
st. sint?). hoge (109).
*Aninis v, Mediamnis.
*Anipestis v. Annotus.
* Anirium v. Annilium.
* Anisa mag-, kreg-, ficz-, leber-lein(4),
cf. máglin, kráglin Gerichte (115); leber-
lein jeeuseulum (rr. 1, 592). Aus lat. ital.
animella Ka/bsgekróüse, ?. glandula, gl.
faucium (124)?
Anisocyclum schnepperlein, ballester
(Kia.).
*An-, eul-isterium ars, arfloch (74).
*Anistrum v. Amistrum,
36
A-, an- (5^) -nisum, a-, an- (22), en- |.
(87, 146) -isium, ani-usium (3), -sinus
(85), -cetum 7 anesum (125) anys m. (4).
aneis (2). aniz (5). aniDe (17). an10 (3, 55,
73) anyD (4). anis (11, 18). anef (8).
anes (1l, 75). aenis (93). auny-s (bb), -ef)
(125). annijs (23). arnis (22). eniis (68).
enyl) (64 &e.). enys (8^). enis (7, 87, 146).
*Anitas (7. vetusta senectus Br. cf. Gl. m.
1l, 251) vetustas | avswysche (8b. cf. sq.).
Anitergium, anuter-gium, -ium ein
wiseh (68). arseh- (110), arD- (74, 132),
eers- (11)-wisch.
* Aniuersarium v. Anniuersarium.
*Anius v. Arrius.
*Aniusium v. Anisum.
Ann- v. Adn-.
*Anna v. Acinus.
Annales history boecken (132). chro-
niek (110).
*Annalis v. Anuabile.
* Annaloya &oe. v. Analogia &o.
*Annania v. Anomia.
s Annam (cf. annonarium) korn
€
li anatare v. Adnare.
*Annatus v. Anatris.
*Annere alt werden (12).
*Annetarium eyn kan (21. s. korn
cf. annarium?).
Annexum angehengt (65).
*Annictare v. Annuitare.
Amnni-, ani- (110), annu- (8) -eulus
(Br. ein jerig (9). iarling (75). geri-ck
(8), -ch (100).
Amnnihi-, gew. anmnichi-, adnichi-,
aniechi-, annicha- (3), 7 annul-, adnul-,
anul-, ano- (1), annu-lare nichten (29).
hd. zer-, v-n., gew. v'niehtigen, verachten
(sic 67) (eyn ding 9) zu nieht machen.
tenjweten (99). virterben (19). v'deruen
(11, 22, 89). widder wenden (11). vorsto-
ren, delgen, v?gan (22).
Annilis (7. annalis Gl. m.), anilis (7.
senex 16), anulus (8b) Ad. alt.
*Annilium (i. senium 75), anirium
(74) alter.
ANN
*Annist'missius v. Annus iubileus.
* Anniuere, anuere (75?) wi-, we-ncken
mit den augen (75).
Amnniuersariu-m, -s (99), aniuersa-
rium jar- Ad. -zijt, -czeit, gezijt, nd. -tijt,
-tijd, -getide (99), Ad. -tag (1, 4, 75), -ezyt-
licher tag (65), gewende (133), -gedecht-
nus. jaurzit (76). yazeeit (s/c 13). iare
tziet (18).
*Annologia é&e. v. Analogia 6o.
Annom- v. Anom-.
Annona, anoua (76) (cf. corbus)
corn (99). chorn (141). korn von éim ior
(6). winter-k. (110). Ad. jar-k. (I0, -frucht
(69, 134), -zins; jare-zyns, -dinste (10),
traid zyns (75), iarliche frucht, getreyd
O0. fr. (64). vrueht 7 teghede (29). zath
(seges 4).
* Annonalis v. Anomalus.
Annon-, annu- (76) -arium korn hus
(5). trayd-kasten (75), -haws (3).
Annonarius (7. habens multas anno-
nas Br. Cf. Gl. m. 1l, 256. cf. annularius)
hd. eyn korner. kast (21). kast-ner £
-enman (75). kemmerer (3).
* Annon-ia, -ialus, -yolus v. Anom-
ia, -alus.
*Annonus jerlich korn gulde (11).
* Annosa (7. annona) treid zinse (75).
Annosus alt o. vol iar (8). vol alders
9).
j La ot (8, 75, 16), anapes (75, 141),
anaphes / anipestis (76), anates (Br.,
Gl, m. v. anatas), anus (6) (V. lupus,
morbus i» ano 0 culo) kippars (3. cf.
bubo). wolf (6, 147). w. im arD; iarliche
kranckheit (semel n ammo 75).
*Annuabile v. Anuabile.
Annv-, anim- (21) -alis Ad. jer-, jher-
(67), ger-, gir- (21) -lich. iarig (1). iarlie
(23). 1aerlickes (11)..Ad. nd. alt.
Annuatim Ad. jer, ger- (18) -lich.
iaer-lie (23), -lich (68, 75).
*Annuatus jerlich 7 alt (V).
* Annueulus v. Anniculus.
Annuere /id. wincken. zeichen geben
(65, 110). erlauben (110). louen (99). oer-
l. (132). lyen (8). vleyhen (9). ge- (99),
v- (12) -hengen. fulgin (8). Ad. nd. gun-
nen. Varianten u. Entstellungen: günnen
(6, 110€). gunen (76). günen. (V. a. 1477).
gynnen (110). gewynnen (1). gunden (21).
gynden (13). grunnen 7 gronen (18).
* Anmui- (132), annu- (110), annie- (68)
-tare mit ougen (68), augen (110), oghen
(132) wincken.
Annulare v. Annihilare.
* Annulare eyn hant vingerlin an dun
117).
An-, a-nularis Kiel namlofà (8),
der hertz- (65), gold- (91) -finger. golt-
trager (93). goldtrago (141).
* Annularius (cf. annonarius) ein kor-
ner (76).
Annullare v. Annihilare.
Annulus Ad. eyn cleyn (17), kleyns
(4) jar. : :
Amn-, a-nulus Ad. finger-rinck, -ring,
-cringlin (110) -ling, -lin, leyn (4), nd.
-len (99). eyn hant fingerlin (17). rincke
(125). rijnek (11).
Annulus typarius signatorius
dumenrinek, pitzschehr (125).
*Annumalus v. Anomalus.
ANS
An-, a-nunciare bodenschaffen (19).
botseapen (11). ver-kunden (75), -künden
(110€), -kynden (68), -kundigen (65, 110).
Annuneium bodeschaff (19). bade-
(1D, boet- (89) -scap.
Annuncius (Br.) bodde (19). bade (11).
onbydinghe (89).
*Annüo v. Ammodo.
*Annuositas v. Animositas.
Annus Ad. jare, jar (Db, 19). iaer
(89). , :
Annus, anus (b^) iubileus (q. v,
gracie, remissionis, annist/missius (Db)
(bissw. unterschieden) hd. nd. eyn jar der
gnaden. eyn ior der genoden (6). Ad.
genade- (3), iubel-iar; gnaden-reich, rich,
gnedig (4), golden, Ad. nd. gulden, gluck-
See (3), freudenreich (75) jare, jar, ior
(6).
Annutare v. Annuitare.
, An-, a- (D) -nuus Ad. ier-, iar- (4)
-lieh, ling (10), -ig (5). iarig (75). ger- (18),
ge- (sic 13) -lichen.
*Annuus (:annuere!) gonst (11).
Anociclotitorium v. Cenocitato-
rium.
*Anoediosus e. Anadiosus.
* Anogloxena (versch. von arnoglossa)
atheches saf (Sum.).
*Anolare v. Annihilare.
Anologia v. Ana-goge, -logia.
Anologi-ce, -um v. Analogi-ce, -um.
* Anoma v. Anomia.
Amno-, gew. anno-, annu- (4) -malus,
oft anormal-us, -is (2c norma), annon-
ialus, -yolus, -alis (22) vnord-ig (7),
-elieh (5), -enlieh (76), -entlieh (4),
-encliehen (18). vn ordych (23). vnór- (6),
vnre- (5) -delieh. vndredlieh (4). vnende-
lich (17. cf. analogice Sum. 1, 76 sq.). vn-
Ad. -hubisch (5), -hubsch, -hub6 (18), nd.
-houesch. on ge-setz, satz, sunder regel
(110 sZm.).
Ano-mia, -ma (7, 68, 132), -nya (1),
-rma, annomia (97) anno- 4 anna-nia
(66 &e.) (7. in-, & ant- 91! -iquitas, 2« an-
nus) bof- (110), quait- (132) -heit. bos-
(0, vnreehthi- (22) cheit.
A-, o-nonis (herba, 2. aeutella, resta
bouis, remora aratri) hauwhechel, oeh-
senbrech (142).
* Anopelos v. Centaurea.
*Anorm- v. Anom-.
* Anoua v. Annona.
* Anphisilena v. Amphisbaena.
*Anphritieus v. Auriphrygium.
Anquina v. Anguina.
Anquiroma-ehus, -gus v. Archiro-
maeus.
An-, amp- (7), ari- (120) -sa (7. an-
sula 8, 76, 125, hasta 119, 120, auris
cortine 95. cf. Gf. 2, 1108. Gth. Wtb. l, 62.
2, 128 sq.) hd. nd. henck, ge-h. (3). Ad.
hencke, h. an ej duppen (12); hanthab-a
(119) -e; -e, Hadas handtheb (68) an
einem krug o. kannen (110), kan (67),
kant (68), kandel (66, 70), kandeln (69),
&n dem trink geschirr (64) am tzuber
(D. een hanthave of heise van een eruic
of eanne (107). handhebe (112, 115). hend
(13). hang (55). hengel (11, 225). hal (22).
henze (99). heyse (108). esen (10). oyse
(14. oze £ kozelring (13) Ad. nd. ore
in olla, van eenre cruyken (108). or am
trinek geschir (75). orn (13). here (21).
ANT
lop (10. i. q. sloif &e. v. ansula, slópe
r. Wtb., wett. schlup? sloepe c/auus
erreus minor Kil. cf. schlagklufen Sm. 2,
54?). cloffe (100. cf. acicula. Sm. 4. c.).
alt an eym riemen (49). richli (95. sf.
inehli?). das auge (fibulae 125). senue,
nór (104). kolter (gubernaculi 109).
Ansariu,-m,-s, 4 ansatum (147), an-
or-ium, -cium (8^) (4. gabea 75, clo-
oria 4 seaprum 74. cf. anga-, anaso-,
liso-rium) gneib (9). schab-meisser (3),
messer der lederer vnd der scehuch-,
ar. sehu-ster (75). falt-messer, -eysen
74). schoemekers mess (7. alisolium 141).
Ansatum vas drageezober (13).
Anser (oft. vir aucarum), an- (122),
ju- (Gf.) -cer (2« auea) eyn her vnder
len gosen (229). ein herr vnter den
'ensen (74). hd. gan-tzo (93), -zzo (141),
Iz (45), -tze (D, 133), -tz (14 &e.), -Z
9, 34), -D, -s (40), -seh (759), -ser, -Ber
69), -zer (4), -tzer (68), -Dhart (49).
vild-iu (Gf.), -u (104) gans (auese gense
04). nd. gan-te, -re (109), gaent (97),
'hen-te (11), -t. aneer ga/l. gart, auea
.vée (122).
Amnserarius v. Anetarius.
, Anserina (cf. potentilla) gánso- 7
ránserich- (Ki.), silber- (Fr.) -kraut.
Ans-, aue- (122. »« aucea) -erulus
'ensel (104). gall. oyson (122). .
*An-sia, -seia (74), -cia (141), -cea
Gl. m.) (4. ferrum n scuto quod manu
enetur) ysen im scehiit (76). hant-haba
clypei 150), -hab in einem pugler (74).
*Ansilium gims (13).
*Ansola v. Ansula.
* Ansora. (cf. anchusa) ringila (117).
*Ansor-eium, -ium v. Ansarium.
Ans-ula, -ola, -tra (117, 121) (cf.
sa) Ad. ein kreif, kreys (4). rinek (22).
re (17). sloif (Sum.). slófa; acc. narwun,
ustun, nestilon scm. (Gt.). nustil (117, 121).
Amnta, antha (Gl. m.) eyn steinchin
n annulo (19).
Anta- (Br. anti-gonista vorfechter
15).
Antapo-eha, -ga v. Apoea.
Antare-, gew. anthar-, anctar-
69, 134), anchor- (21) -tieuseyn stern(21).
*Antartieus (gew. inductilis und ve-
ica) ustragel (Sum. rm. cf. üztragen
jicere Gf.).
Amt-e, é-ea vor (V, 110). uore (99).
id. zu-, dar- (65), da- (11), do- (6) -vor,
voran (76). zu- 4 be- (19), to- (22) -vorn.
Amtea (cf. prc.) ere (5b).
*Anteax dat men myt vuyr leschet
nd myt water bernende maect (141). Cf.
untracidis lapis preciosus... uíantrax
; lactatus n egne velut inter mortuos
"tunguitur et econtrario aquis perfusus
zcardescit (Br.).
* Antheca v. Antitheta.
-Antecedens vorgende (17).
Anteeedere Ad. nd. vor-gam sZm.,
waren (18. si-varen). vbertreffen (65).
*Antecedius (sé. antedictus) vorse-
ret (11).
Amte-cenia (74, Br.), -cena, -fena,
eoenium (111) anticen-a, -ium (7. me-
renda, 74) hd. nd. vesper-, abent- (68, 74),
)bent- (18), abint efen- (17) -brot, -prot
(4). abent- (76, 110), untere 7 mittag-
ANT
(74), after vndern- (V) -efen. merend
t untarn, olg. untaren, var. vnder-, male
(15).
Antecessor Ad. nd. ein vor-varer,
-farn (21, 76), hd. -ganger, -genger. er-
farer (12).
* Antecip-are (99), -ere (cf. anticipare)
vorkomen (14). uoregripen (99).
*Antecopium vorkauff (110) . voer-
couff (132).
* Antecorium v. Anticorium.
*Antechristus v. Antichristus.
Antedicere vor-sagen (19), nd.-seggen.
Antedietus (cf. antecedius) vorge-
seyt (19).
*Antedra v. Antela.
*Antefenia v. Antecenia.
*Amntefrasis v. Antifrasis.
*Antela v. Andela.
Ante-la, -la, -lina du -na (104,
Sum.), -dra (1), 7 anchile (147), anti-lena,
-le (25), -ea. (104) (Z. corrigia, selle 49, cin-
gulum. ante pectus equi dec.) hd. vorboge;
v., furbueke (1), vorgespen (110), vorbüge
0. brustriemen (Fris.) an. einem sattel, an
dem sadel (18). voorghespan aen een s:
(107). vorgebüge (12, 21) am saddel (12).
ein furbaug an dem satlpogn (1). nd. dat
vorboghe-de, -te an demme, deme sadele.
fivrbvge (Sum.). ^d. fur-pueg (1), -pug (4),
-poige (104), -buge, -büge (O».). für-buog
(91), -bueg (93). ein phorbógen. (3). vor-
buge, -bog; pogret (9). vorge-büche (17),
-bude (8). kummet (0».). gurtel (21). vor-
(75), vorder-gereit (64, 75), -geraid (Sm.),
-satelboge (BM.) voreypel (108). afferder
riem (49. 2 postela?). furfuof) am zeüg,
var. zoig, des pferdts (75). vorbrecht an
des perts sadel (117).
* Antelarius (7. primipolus; »« ante-
signarius) beyner furer (17).
* Anteleuce (aus acalephe?) ags. smzel-
thistel (942).
Antelina v. Antela.
Ante-, anti- (4) -lucanus, antelu-
eanum vor tag (3, 25), dem tage (6, 85,
4) dage (13 &c.), dem d. (19), demme d.
(22), den d. (11), den tach, (89). morgen-
stunde (85), -vrew (9), -s vre (8. 2« ure
hora).
Antelueare vor tag, dem liecht (68)
wachen (110), ent-w. or aufston (64).
op staen vur daghe (147).
Antelueem vor dage (16).
Anthem-is, -isium, -ium, -um, -nis
(Z. camomilla sSum.), antemus (8) cha-
millen (143). erotuntille (Sum.). koch mel
(sic 8). herm-eln &e. (126), -lein (143).
hürmelchen (Nmn.).
*Antemmna (i frustum) stuck, stump
(147).
An-, au-temna, gew. -tempna, ant-
enna (88), impna (94) wagen-, wayn-
(21), wan- (17) -gezauwe (5), -towe (22),
-gezuge (7, 18), -zunge (6, 21. 2« libri-
pens?), -geschirre (17, 4). vorderbret (80).
zugschnur (68,134). syegel seyle (85). Ad.
segel. s.-ruder (- spreit- (88, 100), spreit
vort- (132) -segel. ags. segilgaerd (94).
*Antemne, gew. an-, au-tempne 5g.
gpl. (à. rubium. sigillum 6. aus segel) segel
1). s.-rieke (17), -riek (8, 13). selig reich
Sic/) £ schiff riek (9). ruoder (V). eyn
sigel rudel (21). nd. zegel-rode, -roden,
ANT 31
-strenge. hd. segel-, s. duch- (17), seylen-
(18) -strenge, -strengekeit (sc D). wagen
seil (4). ancker (64).
*Antemne (£. vrbs ante amnem; cf.
-na i. partica quasi a. a. posita, Bx.) ein
statt an o. vor einem wasser (88).
*Anthemnis v. Anthemis.
Antemu-, antemo- (8^) -rale (f. fos
satum. 95. cf. promurale, anteorbium
&o.) vor-thor 7 -maur (74), -mure (Y sm.),
-stad (13), -graben (9), -grab (8), -baelgie
(107. balie va//wm Kil), -berg (66, 70),
-burg (69, 134), -bug (68), -geboge (19),
-gheburehte x Apr -borgh, verb. ver-
breeht (89). dy vorder meur (125). bol-
werck (67). zwing-er (74), -olff (1, 80, Sm.
4, 306), -hof (276), -er, var. zwinber, an
einer stat o. schlof) (75). zinglof (Sm. 4,
271). ezwiner o. pasteyh (3). getülle (95.
cf. BM. 165 sq.) gall. barbaeane (122).
* Antemus v. Anthemis.
* Antena v. Antela.
Antenn-a, -e v. Antemn-a, -e.
*Anteorbium vorstat (17).
Amnte-, anti-pagmenta (Gl. m., x
anti-pagimenta (147), -pagenta (16, Br.
-pagmata (129), -pegmata x 4. val:
uarum ornamenta dc. thürzierden (Kki.).
tzieryng vur den doeren (14:).
Antependium vor hanck (8).
*Antepyrgium v. Anticipa.
* Antepome-tum, -ntum v. Bellarium.
Antequam Ad. zu-, etwan- (76) -vor.
Zo voeren (132). etvan 7Z eiedem (D^).
ewan (b). eedenne (4). eyndane (18).
Anther-a (47, Gl. m., Ki.),-e (96), ant-
era, -ora (74), ancer-a (149), -e (85) Ad.
rosin-, rosen-same, Z -sate (74), -sat (47,
96, 149). Versch. von ant-,anc-ira wolfs-
(149), wolves-mileh (149, Sum.), - melch
(96). wiues melk (47). antiria scuina
(Sum. VI) wolffmilieh, praehwurtz (14).
Anterior Ad. der, nd. de, die (132)
vorde-, furdi- (55), e-, ei- (132) -rste, vord-
rest (76), -er (68). vor (19). voer (11).
Anter-, 4 ant- 4. antiqu- (Br.) -itas
alder (17).
Anterium v. Antieorium.
Anterius de erste (22).
Anterminus v. Ancerius.
Antheros, &y8T706c grun (ss).
Amtes (4 ordo vinearum 19, agri dc.
17, lignum. in. quo ostium. seratur dc. Br,)
eyn gaue (17). ein furschyessender steyn
an emer muren al eyn pfost o. kepffer
(64). küpfer ut &e. €f. seopulus; kapf
Sm. 2, 318, doch auch capreolus frz. che-
vron — kepffer, »/. keper cf. mutulus.
eontignare.). ort-steine (114, 126), -stege
(126, Ki.) dy querder (calce 125).
Antesignanus 2n ludo chartarwn der
oberman (125).
Antesigna-rius, -nus, -tus (134) (7.
primipulus sm.) Ad. nd. banner-, Ad.
bander- (18), baner-, banir- (3), panir-
(15), paner- (4, 66) Ad. nd. -vorer, Ad.
-furer, -fürer (6), -fierer (76), -fuerer im
her (75), -trager (66, 110, 134). vanen-
(11, 19), wapen- (9) -treger, -dreger (11).
venrich (110€).
Amtestari widerzeugen (64).
*Antetiea v. Antitheta.
Amnteuenire vor- (19, 89), voer- (11)
-komen. hinderen (11, 19).
*Anteuenum (7 mappula; »« hant-)
hantvane (Sum.).
ANT
Anteurbium (cf. anteorbium) v.
Anticorium.
* Antibolodium v. Anaboladium.
* Antibolus (cf. prc.) v. Amphitapedia.
* Antica v. Antela. Calendula.
Anti-éa, -ta, -eum (cf. postiea) en
vorder (22). eyn v.-dore (5b, 23), Ad. -dor,
-thur (74), -thuer, var.-thier (110), -thyr
(68), -türli (93); voder-thur (1), -tor (9);
vorder ture (6), fedder dire (Y); vor-thur
(69, 134), -thür (3), -tor (8), -dore (67);
fur thor (4, 66). die forderste dore (19),
vorste duer (11). not-, bey-turlein (74).
gader (18).
* Anticen-a, -ium v. Antecenia.
* Anticeta v. Antidotum.
*Anti-ecipa (11, 19), -pita (64), -pia
(89), -pira (74, 75, 93), -pa (ab anti et
pir 76), -pirale (122), -pirium (19),
-pirgium (108, Gl. m.), -p'gium (22),
-purgium (85) -purgum (23), purgus
(147), antepyrgium (ab ante et pyr ?.
ignis 110), antypira (Gl. m.) (cf. hypo-
pyrgium &c. v. epigergium) scehirm
(76). fur- (93), liecht- (64, 74, 75) -schirm,
vig. rundel (75). eyn schirme bred (19),
schirmbret vor denr feur (110). scherm-
brett (132), -bret (11). scherinbret (89).
Schere bang (8^). bart-sch. (28), -scherer
(6), -seerer (22), -scherre (147). gall.
escr-en (122, Gl. m.), -in Z cramaillé (G1. m.).
antipari-um eyn darts (: parma?)
schirm (85), »« -es gegenwand (Ki.). ap-
parieon bokeler (í1).
Antieipare (4. preuen?re 66 &e, cf.
antec.) vor- (8), V?- (8^) -griffen. Ad. an-
gr, -heben. voran-h. 7 -greyffen (9).
vor-setzen 7, 8), -kummen (3), -komen
i verrassen (132). fur-geben; -kommen
mit gabe (15).
Antieipatio furgebung (75).
* Antieipatiue furkomlich (75).
Anticipator furgeber (15).
*Antieoeus v. Antitrotus.
* Antieon v. Antiton.
* Anticopa v. Apoca.
Anti-, ante- (74), corium, -torium
(5) i. nebrida, melotes 75) schurtzfel (74).
ur-fel (74, 93), -feel als die sehmid haben
(64). scher-ren, varr.en fell 7 mulwerft-
hut (75). Versch. von anthicorium 4.
bellum. ante vrbem factum (16) 4. q. ante-
rium (147, Br., Gl. m.), -Vrbium (147, Br.)
strijt vur en stat (147).
*Antiea (7 rauilla &ce.) vurspreker
141).
Anti-, gew. ante-christus, -xxus
hd. ante- (Db, v5), ent- (17, v6), ende-,
end- (110) -christ. entekerst (22).
*Antidadum v. Antidotum.
* Anthidas (cf. antitas) v. Antiquitas.
*Antide v. Ancile.
* Antiderum (cf. sqq.) naturlich wider-
gelt (74). :
Antidona. (7. dona perditionis Br, &c.)
gab der verlust (74). ;
Amnti-dotum, 7 -dotus (88), -todum
(67, 74), -dadum (76), -eeta (21. »— an-
tecenia?), anthi-dotum (65), -detum
(11) wider geltung &c. Rt erezeney (9).
tyria-kel (88), -ck (110^). driacker CH
drya-ckers, -kel (132), 7 venenum vergyftt
(68), venijn (132). tranch (119 szm.). ein
büsse (sc. medicinae 6, 8, 9); daraus
98
ANT
missv. buten (23), eyn b. adv. (22)
daréus übers. auswenig (74), uf-wennig
| (17), -winnig (17), -winnig (18); daraus
missv. wenig essen (21).
Amnti-, ante- (23) -frasis wider-,
weder- (8) -zeme (8, 9), -simmnig (110),
-wertige (76), contrarie (132) rede. wed-
der- (22), ieghen- (23) -sprake.
*Antig-ale, -lo (7. valde) gar sere,
gar fast (74).
* Antigonista v. Antagonista.
Amnti-, 4/ avchi- (Er.) -graphia, -gra-
pha (8) (Z. dignitas cancellaria 8r.) eyn
brieff- (5), kryg- (21), aus- (9), gegen-
(8, 13)-schrift. . :
Antigraphum eyn
anders nach serifft (5).
Antigraphus (7. seriptor dc. Br.) Ad.
ein kryg- (21), krick- (5) -seriber; ein
buch da von ein anderb auf gescriben
wird szm., eyu boch da man vB scri-
bet szm. eyn bok dar men en ander
vt serift (23), seriuen. mach (22). eyn
buch dar von man ein anders machen
mag (68). eyn Ad. abe-, ab-, bok- (11), wt-
(89), vBge- 7 gegenge- (110) -schrifft.
kriehtschreibung (76). qwit brieff (11).
Antile v. Ancile. Antela.
*Antilena v. Antela.
*Antilla (cf. nancilla .&e.) v. Vale-
riana.- z
*Antillus v. Antrillus.
* Antilucum v. Antelucanum.
Antimonium kys 7 spiglas (12).
* Antimpna v. Antemna.
*Antionaria (cf. a-, au-etionarius,
penestiea) gremp-, pfragn-, phretsch-erin
(74).
VAN Ide (cf. prc.) v. Velaris.
Antipagmenta &e. v. Amntepag-
menta.
*Antipari-um, -es v. Anticipa.
Antipedale gall. auanpi-et (122),- é
(Gl. m.). ! ; :
Antipegmata v. Antepagmenta.
*Antipir-a, -ale, -ium, -gium doc. v.
Anticipa.
*Antipirium steynbreeke, ein cruyt
141).
i MT AUN &ec. v. Antiphora.
* Antipota v. Apoca.
Antiphon-a, -ia (99), atiphna (b^)
(cf. antiphora) eyn anti-ffen (5, 7, 21),
-phin (D^). anteffene (99). wider thonend
lobgesangek (65). ain gesang wider das
ander (91). :
Antiph-, Anttif- (b) -onarium eyn
anti-ffoner (55); -phonar (64).
* Anti-phora (8, 22, 28, 16), - phona,
-fora (67), -pophora, -pophara (147),
-pofora (Rr. &c.) (7. tacite questionis respon-
si0 sim.) gesweiginder froge ant wort o.
berechtunge (8) gesweigende frid (sic)
antwort, berechung (13). en vnghevra-
het antworde (23). eyn van ghemaket
(oio) antwerde (92). tegen of weder
warpyuge (147). à
Amtiquare in den alten brauch brin-
gen (88). ald machen (19).
Antiquare, -ri alt (17, 4), krang (8)
werdin. Ad. alten, alden. nd. olden.
Antiquarii (sg. 4. g. antiquus) vle-
ger der alten hystorien (68). die alte h.
erzelhen (110), die alden h. vertzeller
(132).
bueh das man
ANT
Antiquior older (22).
Amtiquitas, 4 anthidas (76) Ad. alt-
ekeit (5), -heyt. oldicheit (22). altlich (18.
st. -tus). das alder (65). alderdom (132).
Antiquitus hd. von alterD, alter, al-
der (18); von a., alders (21), a. wegen (4)
her. von anders (szc) wegen (5). von al-
def (19). vor alter, vor zeiten (76). hie
vor alten ziten (6). oldinghes (92). van
aldes (132).
Antiquus Ad. alt. olt (23). heDig (1T.
»« anti ?).
"tAntir-a, -ia v. Anthera.
Antirrhinon (cf. osyris) o- 7 do-
rant; streiehkraut; kalbsnase:; bracken-
haupt (Ki.). hunds-kopffe ; steck-, stárck-,
nasen-kraut; kalbs-, lówen-maul (Fr.).
*Antiron v. Antiton.
Amtis-ma (Br. &c), -ema, (4. locus vbi
census est mutuandus Pr. sim. cf. amtisi-
gma Gl. m. 7. q. -maà Br.) Ad. wechsel ; w.-
(6, 6, 4), weDel-, wesel- (17), weychsel-
(3) -banck (5, 6), -bancke (175, -bang (6),
-8tat. eyn wesse-le (22), -l (7, 21).
An- £ as-tismos (est tropus floride t
erbane virtutis dc. Br. aus &yO0c &acu),
antis-mus, -inus (13) hubsche vorspot-
tunge (9). hobsche virspotunge (8). hofes
verspatung (13). houesche spreken (22).
ain hofflich, varr. erber, antwurt (110).
Antistes Ad. bischo-ff, -lf (9). md.
bissehop (29), byseop (23).
Amnti-stita-, -stota (68), -stica, -sta,
-tista, (9) paffen frawe (18). pheff-ynne
(8), -in (8, 9).
Antisti-tium 7 -tia (Br.), eium, -eum,
anti-tistiecium (9), -sterium (17) Ad. bis-
tum ; bischtu-m (17), -mb 7 priesterschafft
(110). ein bischoffdom o. bruderschafft (sic
68).
*Antitas v. Anteritas.
Ant-itheta (Br., -iteca (753), -etica,
antheea (76) wider setzung (75). ?. com-
traria positio 7 locutio (Br), deposita
l. (16).
* Antitodum v. Antidotum.
Anti-ton (Br. &e.), -eon (110, 132), -thon
(69, 134), -ron (68) ein vnver-brandlich
(68), -brenlieh (110), onverbernlieh (132)
holtz.
* Antitora v. Anthora.
* Antitorium v. Anticorium.
* Antithronum v. Altithronus.
*Anti-trotus (47), -cocus (149) ?. flos
sambuci.
*Antl-a 4 -ium (/af. haustrum) ein
sluehe (125).
Antlare &e. v. Anclare.
Antlia churba (141, .Gf. 4, 487).
* Antocrea v. Artocreas.
*Antofalus (erba; aus &y961p0ÀJ.0V
— xapoó(UXAoy) meyleken (8. m s. n?).
* Amtones v. Aucones.
* Anthoniensis (monachus) anthoni-er
| (55, -ger (1). antonius antoniaster (142),
Antonoma-tice, -sice vbertreffenlich
(14). hoechliceh (110, 132).
*Anthora (cf. sq.) v. Anchora.
Anth-, ant-, antit-ora, antura, an-
thullia heilgifft (143).
* Antora v. Anthera.
Amnthos rofmarin blumen (125). am-
tos flos roris marini (41, 149).
ANT
Antra sg. (sí. entera Br. cf. exentra)
fische- (17), viseh- (9), fi0- (8) -geweyde.
*Antracidis v. Anteax.
Amnthracinus koellnfarbe (125).
Antr-ax, -ox (76) (&»9pa&, it. an-
traee &c.) giftig (75, 93), ver-g. (0) ge-
swer. ain vergiftigs gschwer (75). hege-
druse (9).
*Amntri- (76), antro- (Ki. antru- (129,
139) -are i. non dare (139); gratias me-
ferre (16, 129). danken (Kki.).
Am- (Br. &e.), à-, at-, (11, 15) -trillus,
antillus («/ph. antr. 134) , 4 autrullus
(15), a- (89), at- (22) -trile (praec. antril-
lus /lapicidarum, atr. lotorum) klup-phel
(0), -pfel (D), -pel (55, 17). kluphel (antr.
4). klop-phel (antr. 3), -pel (5), -per (/a-
pic. 92), -e (23). (amtr. 7. tubillus) clipf-
fel (75). knipfel (76). knu-ppel Z -ttel (/a-
qc. 74). knüttil (13). blewel (9). bleuel
(8) bluel (17, 49). (atr.) plevel (3). (atr.
instr. lauandi) plewel (4). pleul, ear. pluel
(attr. 7. loter 75). plewl 7 lotter (sec
antr. 74). slegel (17) en slee (11, 89)
slipel (18). heyge (22. cf. trusorium. Sm.
2, 128). ein stemn.zuo hawen o. bescehni-
den (110). stampelion (110, 132), Stein-
pille-m, -n (110 vearr. om stenen tzo
hauwen off besnijden (132).
*Antriplex v. Atriplex.
*Antritio v. Contritio.
*Antroare v. Antriare.
*Antrofor-mite, -nici v. Antropo-
morphite.
* Antrofugi v. Anthropofagi.
*Antroniseus v. Ancon. t à
Antropo-morphite, -formite, Aüufig
anformi-ta, -eca, antro-formite (76),
-phata (22), -pus (9), -fornici (67) (gew.
pl, aus uoptef, »« forma) Ad. bilde-, bil-
den- (8, 4), pild- (75) -sniezer, -schneider
(4. moler (9) meler (22, 23). ketter de
de segen dat god minschen steltnisse
hebbe (22). k: de dar seyen d. g. h. en
mynscehe staltnisse (23). m
Anthropo-fagi 4 -fagite (Br. sm.),
antro-phophagi (6), phagi (9 &c.), -fugi
(76) ein wer- (3), weir- (6), ber- (4) -wolff.
Anthropo-morphon (Ki.) -morfeon
HS m.) -mos (7. mandragori 19) alrun
19):
Antropo-spatos (19, Br), -states,
antroboechpedos (76) (est humana passio
attributa deo Bx.) menschliche kranckeit
(17, sim. 13). menscehlieh krangheit (8).
meniche krankheit (9). :
. -*Anthropus (cf. antropomorphite.
homo.) «gs. man (942).
* Antrophata v. Antropomorphite.
Amntro-rsum, -ssum (22, 93), -sum
3) vorsyehe (133). hd. nd. vor, Ad. wor
21), fur, für (6) Ad. sich, nd. sik, sek,
-wor (13, 28. st. -wort), -wartz (110), -warfs
(132).
*Antrox v. Antrax.
Antrum Ad. grube. grube der trachen
vnd wurme (75). groue (a. grab (21).
prp (18). Ad. hole. Ad. nd. hol. hole (8).
ol (9). hule (85). hube (sc 1). hüle (6).
hoyle (17). Ad. loch. heymlieh finster 1.
(65). muse- (67), mu- (68, 69), meuf5- (66,
70, 134) -loch.
*Anttifonarium v. Antiphonarium.
*Amttonitus v. Attonitus.
ANX
Amtulare v. Anclare.
*Anthullia, antura v. Anthora.
* A-, an- (117) -nuabile halbis-en (121),
-isinlachin (117). habenisen (zw. acinax
und baecinum Sum.), eem Eisenwerkzeug
in Sum., 7n 104 (v. manile) ein G'efüss? in
117 ein. Kleid? cf. camisi-lem (141), -am
(Gf. annalem iarhemidi (Gf) »« ana-
labus (Gl. m. «us anaboladium)? Für
die Ableitung aus annus vgl. v. eamisiale
und die Beziehungen auf Jahresfrist in
Gl. m. v. eamisile, wo die Glossem «mn
KEntstellung der deutschen | Wóorter aus
alba, wenn nicht gar «us halb-bissin (cf.
bissinus) denken lassen. Aber auch manile
und anuabile scheinen Varianten Einer
Glosse.
Anubis (sine nube Br.) offenbar (11).
* Anucciatio(s/.annunciatio) boh.zwy-
estowanie (4).
*Anüde v. Ammodo.
*Anuere v. Anniuere.
*Anula v. Arula.
* Anula-tor, -rius (68) ring-macher (68),
-mecher £ arsgat 7. culus (85. 5« anus!).
Anulatus gerimget (68).
*Anullare v. Annihilare.
*Anulum terre v. Malum t.
Amulus (cf. annulus) uingirin (104).
fing-erlin (Bx.), -er o. eyn rinek (19).
rijiek (11). arslin (8). erslein (9). alt
(85. cf. amnilis).
* Anunciare v. Annunciare.
Anus, g.-us (cf. annus. annotus.)
alt (8,9). alt wiff (15). ein altwyb (110).
altes weyb (1). quene (99). g. -i ein ars
(8, 9; 68,110). árs (111). ers (22). verezer
(9). die lateiniseh kunst (Hen. ?. e. ars).
g.-ui ein wiif) (68. cf. anitergium).
*Anustis v. Amussis.
*Anuter-gium, -ium v. Anitergium.
*Anuus v. Annuus.
* Anxia angest (8).
Anxi-are, -ari (65), -re ang-esten (6,
23), -sten (76), -est hebben (22). ^d. eng-
esten (21, 4), -sten: in engsten sin (65);
sorg-en (13), -feltigen, -felligen (133).
surckfeldigen, Mrg. surgfeldigel(19).sorch-
voldieh .wesen (11). trurig sein (110).
droeuich sijn, anxten (132). twingenm (4).
Anxiatus betrübt (6). geangst (75).
Amnxie v. AÁnxiose.
Amnxiet-as, -us (s/c 134) sorg (1103b).
angst (1109). sorchuoldieheit, anxt (132
hd. engst-, sorfelt- (68) -igkeit.
*Anxigena v. Axungia.
Anx-illa, -ulla (17) z. olla superius
(Br. piperis (sic 3) strécta (sim. 75. Gf.
ang-istrum, -ustus »« auxilla Er., Gl. m.
1, 497 sq.?) enge coppelin (8), kupphelin
i doppen (17), hefen, £ eng h., hafen
15). euttroff (3. cf. phiala &o.).
*Anxillale (7. lentigo) rosein tupffel
0. Sprinckel im antlitz (74).
*Anxina v. Axungia.
Anxioma (Br. &e., ab ango 76; st. ax.
110 &e.) beslossen redde (12). beslosen
rede (13). axio-ma (9r), -na (v4, 76), 7
yxion (14) 4. dignitas ; wird-e, Aigkeit (74).
* Anxio-narius, -rius v. Actionarius.
Anxi-ose, -e Ad. angst- (7, 110*), not-
(110), betrub-, betrueb- (134), betrüp- (66)
-lieh, -liehen. enstelieke (11). bedroiflieh
(132).
APE
Anxiosus engestelich
(11). anxtelic m
*Anxipeta (v. seruus molitoris 15, 2«
auxilium?) ain helf- (6, 74), mul- (15)
-knecht.
*Anxire v. Anxiare.
Anxius engstig (l1, 1). beengst S:
beanxt (132). augsthafftig (s8). bange (8,
13). hd. sorg- sam (o 5), -feldig, -feltig,
-fellig (133). surgfeltig (18). surekfeldig
(19). swer- Z sorck-feldick (3). sorehvol-
dieh (22, 23). sorgvaldich sijn (se 89).
traurig (88, 110). drouich (11). betriebt
(88). vorhtsam (13). d
Anxugia éoe. v. Axungia.
*Anxulla v. Anxilla.
Aonia 7. regéo (Pr.). aoma eyn lant-
sehaff vn grecia; aomus Z2. poeticus (110,
132). ^
Aorasia (65, Bx. aus Q0pXO!X), ao-,
Aau-risia, -rizia, acroisia (Gl. m.), aec-
risia (76), gew. aeris-ia, -ea, -a, (75b),
-is (8), -ea. (1), acerisia, aris-ea (1), -ta,
auris-ia (74), -tà (76), acia (74, Br.) Ad.
starn- (74), star-, stor- (9) -blintheit (8,
74), -blindikeit (9), -blintkeit (9), -blint.
touery in de ougen (83). zoubery in ou-
gen (110) dz geplerre vor den augen
(65). augenwe -(75). aur. blintheit mit
offen augen (68). aer., aur. (16) staren-
blint (6s, v6).
DS au-, ac-risiari vbersichtig seln
*Ap- v. App-.
*Apaneus v. Muscranus.
*Apari-lla, -ne v. Aprinia.
*Aparitorium v. Apparaturium.
*Aparo v. Aporiare.
* Apa-sina, -tilla v. Aprinia.
* Apatruus v. Appatruus.
Apeeula v. Ápiecula.
*Apediseus v. Apidiscus.
* Apedium v. Appendicium.
*Apellena v. Auellana.
* Apellestiea v. Aplestus.
*Apelta v. Pelta.
-A-, ap- (Gf.) -penninus (7. alpes
bardonis warn.) partunperg (Gf.). bar-
telbürg (113).
. Aper d. bere, ber (55, 21). beer
(9, 89, 110). per (1, 53). hd. eber, ebber;
eber-swin, -swein (3); ebber-, nd. euer-
swin. eyn swin dir (st. odir) eber (8).
ewerschwin (75). :
*Aperatorium v. Apparaturium.
*Aperatus (sf. appar.) messe gewant
(7)
39
(19). enstelich
Apercularius huysbreker (147).
Apereulus (Br.) berchin (17).
Aperine v. Aprinia.
.A-, ap- (4) -perire Ad. uff-, of, auf-
(4) -tün (6), -thun, -dun, -dune (17). nd.
vp don, opluken (89, 99). offen fes
*Aperitorium v. Apparaturium.
Apertura offnunge (110). vff thuung
(68). vplukinge (132). luehe (Sum.). sweif-,
leib-loeh (74).
Apertus víff ton (6s).
*Apestis v. Aplestus.
Apex Ad. eyn groz (5), groB, grosser
(37) bueh-, bo- (5) -stabe, buch-, buf-
(21) bu- (bb), bo- (18) -stab. eyn bant,
ere, buehstab (17). bustabe, hube, helm-
Zeichen, ere, wirdekeit (8). helnzeichen
40 API
(17). hoehe (88). hohe (5, 65). hege (13).
hohe 7 büstab (100). eyn grot boestaf
Z de hoghe (22). hoecheit (11). ein eleinf)
dypptlin super literam $£ dc. (65). spitz
in der hohe (75). (Z. conus) heln- £ tol-
der-spitz (93). dold (88). bin (»« apis?)
titel (25). (7. scintilla) gueist, funck (88).
dy knop (cultrz); dy kube (a.capitis, . q.
galerus 125. vrm. sí. kulbe cf. ealua,
vertex).
Apexabo rotworst (125).
*Apia (7. platea; aus via Apia Br.
7. q. Appia!) straite (141).
* A-, ce- (Gt.) -piacum bini- (Gf.), bine-
(101) -suga. benesuge (V). apiago Aerba
cuius flores apes maxime. appetunt (Br.,
Sim. Pap. Gl. m.) pinsaug (74). apyaca
biboz (96). apiacon kraufkkohl (ki.). Vil.
versch. Ursprungs. :
Apiarium v. Apisterium.
*Apias-sellum, -tellum v. Apiatel-
lum.
Apiast-er (112, Ki. Gl. m. Cf. sq.), -raà
(Br., Ki; Gl. m.), gew. apris-ea, -co (66,
124), -to (69) (/. merops, Méporj 112) Ad.
nd. specht. muckenstecher (112). bienen-
wolf, -frafó (Ki.).
Apiast-er, 4 -usS (75), apige- (3),
appici- (76) -ster (7. magister apum
Br. &c) eyn weyse-l (66, 74), -r (9, 134)
der ymen (134). wiser der imme 0. bin
(15). binen kunig (64). ben muter (19).
byenmoder (11). bij moeder (89). zeyd-
ler (74)..
*Apiastolum v. Apiatellum.
* Apiastro alis. é6rda (118).
*Apiastrum (cf. sq.) v. Apisterium.
Apium risus.
Apia-tellum (1, &r.), -stellum, -ssel-
lum (143), -stolum (47, 149), -strum
(125, Ki.), amprastellum (3) (aus apis »—
apium? cf. a. rusticum) peyen- (74),
bienen- (Ki.), behu- (se 125), bremen-
(47, 85, 149), bram- (96), trennen- (1)
-krut, -kraut. prampirrin (3). banenfuf,
gleyBblum, glitzenpfánnlem &e. (143).
*Apica &c. v. Alopiciosus.
* A pic-ere, -ire (Gl. m.) bynden, wuelen,
knuppen (147).
Apicio benen gart (8). ben- (11),
bin- (3) -garte. pynwaide (74). pin- £
imb-, var. im-weid (75). velt hopff (8. 5
apium).
Apicire v. Apicere.
*Apie-o, -iosus &c. v. Alopiciosus.
A pi-, ape-cula (cf. pinsula) byenchin
(89). begin (6). beneken (11). by-, var.
byn-lin (110). im-pel, var. -bel (75). Ad.
eyn eleyn byn, bene (17), benegin (1),
byengin (5), byngen (21), yme, ymp dos
*Apicus (47. papa, aus apieus z. e.
apostolieus —— apex péileus sacerdotum
2r? 7. opieus Gl. m.) bapst (75).
Api-, àpe- (129) -diseus, apodistus
(147) (cf. aspidiseos) 7. wncinus (129);
pecten, ags. thebhoe (G1. Aeifr.), webhoc
(942). haiek. (147).
*Apierium &oc. v. Apisterium.
Apifera seyle op den scehyp dye-
nende (147).
*Apifu-, apriful- (Sum.) -sus hole-
(Sum.), washola- (117) -nter.
*Apigester v. Apiaster.
Apios 7. ischas erdtnussen, sewbrot
(144).
APO
Apiphorium v. Apisterium. :
*Apiri-sium, -fium (11) (cf. eieuta.
apium risus?) schyrline (89). seierlinch
(11). wutscherling (19).
* Apyrotum kül- (111), kiel- (91) -kessel.
Apis, apes hd. nd. bene, bye (132),
bie (99). Ad. biene (10), bien, bine (6, o2
bin (18, 75), byn (134), ben (4), pyne
(66), pyn (9, 75), imb (75), ymp (53, 75, 16),
ympe (133), yme (66, 134), humell o. webs
(16).
*Apis (aus apium) siluatiea ags.
wudumerce (9428).
Apiste- (17, 74, 76, Br., Gl. m.), apie-
(17), apia- (74, 110 &c.), apipho- (74,
Gl. m.), apife- (Gl. m.), apifo- (B:.),
appipor- (76) -rium, apiastrum (110 &e.)
pynwaide (74) ben stock (17). bynen-
(110), byn- (68) -korb. byenkorff (132).
. Apiternus die werklicks gueds arm
is (147).
Apiu-m, 7 -s (75), appium (76, Sum.)
üpfa (93). eph-e (5), -ich (105, 141). ep-
phe (17, 36), -fe (1), Ad. nd. -pe, -p (1),
-peieh 7 -peeh m. (4), -fich ( BM.), Ad.
TT -ich (110), -eche (19), -che (8). hep-
en (144). heff (64). winter-epffe Z -grune
(15), -hopff (76), -erbeBen (7). merrich
(10). hd. (13) md. merk. mirck (105b).
mérgel (56). mark (Nmn.). ags. merici (94.
meree, merce mint (Bosw.).
Apium eaninum wilde eppe (8).
*A. ranarum traken krut (149).
A. risus 4 raninum (7. apiastrum,
ranuneulus &o.) wasserhanenfuf) (143).
A. rusticum han- (8), hannen- (3),
windischer hanen- (143) -fuD. merrettig
(49. »« merrich s/m.). brennekrut (Gt.)
Aplestus der bósen geister ihr kónig
(Ki. aple- 7 aprele- (147), apli- (Gl. m.),
amble- (129) -stia (0TÀYOt(X), ape-stis
4 -llestiea, 7 a- (74), ap- (76) -pestiea,
apolistria (147) 7. gula dc. gulsicheit
(147). £. saturi- (Gl. m.), satie- (129),
socie- (74, 76) -tas. geselschafft (74). Cf.
amplecia.
Aplustre &e. v. Amplustre.
*Apobasmum v. Apobalsamum.
Apo-ea (74, 76, Br, Gl. m.), -t& (1),
-eha (91, 111, Gl m.), appoga (4), a- £
apo-eopa (147) €. diea kerb (74). kerb-
(4), rait- (1, 74, 16) -holtz. quit-tung (91),
-anci (147), -antz (i11 s?m.), V odot qud
schult-, bekentnus-brieffe; ger eins klayds
(74). anti-copa, -pota (2) veriehbrieffe
genanter gult (74). gegen-raitholtz, -span
(2). antapoga, Qvcamoy, reuerD, gegen-
quittung (112).
Apoca-, apoce- (Br.) -lipsari off- (68,
110), ap- (132) -enbaren. uffenboren (19).
Apoea-, apoka-lypsis, gew. -lipsis
hd. offenbarung qo. eyn buch der heym-
lichen off, der h. ding gotz (76); eyn
buch da dye h. godis (5), heymlich ding
g., h. d. gadis (21), heimelichsten din
(1) in stan, steen, stent (Di (das, en)
buch, puch (1) der heimlichkeiten got-
tes (67), der haimlichait vnd der taugen
1) der t. (Anz. 8, 502), der tugenheit
c Fr. 2, 393€), das heilige ding offen-
bart (4); tougenbuoch (BM.). md. eyn
bock der hemelken dinek goddes ynne
stan (22).
* Apocopa v. Apoca.
APO
Apoc-opa, -ope, -upaà (76) (cf. sin-
copa) besnidunge in der lesten silben
(49€). abpruch ein puchstaben o. silbein
am ende eins wortz (74).
*Apocrifari (anders G. m. 1l, 2913)
sunden 7 vngewerlich reden (9).
*Apoecrifarius v. Apocrisarius.
Apoeriphi Ad. heimeli-che, -ch bu-
cher. hemlich biecher (68). heymeliche
boechen (132). nd. hemel-ike, -ke boken.
Apo-ecriphum, -gryphum (63), eri-
phium (22), -chriffa (pl. 1356), appocrium
(4) heimlieh (110 &c.) sonder meyster
(132), einig autoritet (68). zweife-l (4),
-lig (110), -Ihafftige red der warheit nach
(15). ezwifel (19). zwiuel (5). twiuel (22).
vnbestetigt von der cristenheit (74), hei-
liger cr. (63).
. Apocri-phus, -pus 7 -sus (10) vn-
(10, 12), vm- (42€) -beweret. nameloys (8^).
A pocris-, appocris-, apocriss-, 7 apo-
eryph- (Br.), apoeriph-, apocriíf-, i ar-
rich- (g. v.) -arius (aus Gmoxptotdptoc )
ain hoher bote (76). eyn hocher bode
(7). hoer bott (15).
* Apocupa v. Apocopa.
* Apocus (aus apo-logus »« -ea ?) mer-
lige vmb wertirworheit (8).
Apoeha v. Apoca.
* Apochriffa v. Apocriphum.
Apodeterium v. Apodyterium.
Apodi- v. Appodi-.
*Apodiacon v. Appodiamen.
Apodidrasceinda blinde-kuh 7 -máuD;
wiseh auf (Ki.). n. duyekecken; schuyl-
hoeexken, -winckgen (116).
*Apodiseus (7. agarus o.) baide,
loeper (147).
*Apodis-eus, -ius (7.
(147).
* Apodisocia (7. socius, as-s. &oc.) clant,
gesell, venit (147).
*Apodistus v. Apidiseus.
-Apo-, 7 appo- (14, 76) -dyterium (114,
Ki.) -diterium (91), -deterium (Gl. m.),
-disterium (74, locus vb$ vestes lawantur
vicimus) nabur
|66 &e., res ponuntur 2n balneo Br.). -tis-
terium (3, /. vbi mittuntur vestimenta,
balni- 145, bam- 136^ -entium), -leste-
rium (85), -Iutium (/. vb? vestes abluende
eaxuuntur Br.), -Iueium (/. v. v. ez. n balneo
66 &e., 76), -luterium (74, 75), -leterium
(G1. m.), -Lyterium (Ki.), -Iyternum (129),
-litarium (vbi ponuntur res labentium
sim. 136), -litorium (142), -lotorium (64),
-lernum (8^), polet- (3), pollic- (7. v. v.
post ablutionem ponuntur 175), adopisc-
(L v. v. abluuntur ib.) -erium (cf. spo-
liatorium) huet kammer (3). kleider-
hau (114). abtziechstube (74). auDziehe-,
kleider-, hut-stuben (114). man- o. frawen-
gaden im bad; wesch huD (75). wesse
hus (85). waschhaufe (apodist. 74).
Apodix-is, 7 -ia 7 -en (147) ein of
fenbare bewerung (88) vertoernyng;
berv-, rekel-, walded-icheit &e. (147).
*Apoferitum &c. v. Apophoretum.
* Apog-e, -ete, -eto (aus apag-e, -ite
Br. addee, vaertwael &c. (147).
Apog-eum (i4 &e), -ium (75, 176),
-ena (176), -ema (49, 74), -ia (17)
pogeum Br.) eyn ert-gebuwe (17), -hufj
" ein hule in dem erdtrich (64). eyn
hole (17). slieh loch sub terra (49). ge-
(v. hys .
APO
welbe, vig. ein kemnat (75). mordergrub
(74).
*Apogeus v. Apopemptieus.
*Apogryphum v. Apocriphum.
* Apolea v. Apulia.
*Apolernum v. Apodyterium.
Apolesma 42. définitio 0 consummatio
disputationis (Br.) der disputacien ver-
vulling (147).
*Apolesterium &c. v. Apodyterium.
*Apole-ticus, -xia &oe. v. Apople-
eticus, -xia.
*Apolistria v. Aplestus.
* Apolyternum &e. v. Apodyterium.
*Apoll-ago, -egus &oe. v. Apolog-ia,
-us.
* Apollia v. Apulia.
Apollinari-a, -s (942) Ad. sehyrling
sim. ags. glofwyrt (942).
A-, ap-pologare kurez reden (9). be-
geren (88).
Apologe-, appolege- (11), appologi-
(76) -tieus 2. liber excusationis doc. (110
n eaxcusatorius (16); fabulosus cleffs
(11).
Apolog-ia, -a (23), appolog-ia, -aà
(b, €), appoll-ogia (68), -oga (3, 4), -iga
(67, 133), -ago (22) (v. excusatio, sermo
negatiwus) eyn vnware rede (283), vn
wair r. (D), vngewisse r. (4), vnwar redde
(0) vn ver war r. (22) vnwarhat (sic
76). vnsehult (10, 12, 110, 132). entschuld-
ung (3), -igung (1109). antwort (132). ver-
antwurtung (110).
.A-, gew. ap-pologus, appoll-ogus,
-egus (22) 4. sermo musticalós de brutis
animalibus (Br.). hd. nd. bispel. Ad. by-,
bey-spil, -spiel. byspyl (21). byspeell
(132). bispile o. vor redde (1). bijspif ader
hinder rede (17). meerlin (114. cf. apo-
eus). hd. fabel; f-sprecher (68), -rede
(110). eyn rede mittirenten endes (? 8.
Qus mit tiren? cf. Br.). pauriseh red (75).
boken (99).
*Apolut-erium, -ium &oc. v. Apody-
terium.
*Apompeius v. Apopemptieus.
*Apompeus v. Apurinus. Apopemp-
tieus.
*Aponare byspeltellen (nach bispel
8». »« apponere bystellen? aus apolo-
gare nd.*).
Apo-pemptieus (2. démittens Ki.),
-mpeus 7 -geus (147), -mpeius (110
vàrr. Br, -penis (67, 133), -peius (68,
110€, 132), -peyus (16), -pius (66, 69, 134),
-ptus (70) (7. eméssariíus $ hircus) ein
bock (68, 110, 122). seumer, sommyr pert
(141).
Apo-pleectieus (Ki), -pletieus (110,
132), -letieus (1109), -plexieus (68) val-
lent-sichtig, varr. -siechtegig (110). pop-
peltzyachtich (132).
A po-, appo- (4,67, 74) -plexia, -plecia
134), -plexio, -plexis, -plexa (4), -lexia
76, 134), -llexia 7 -llexio (67), -lixia (8,
18), -lexis (7), -Hlexis (68), appolixis 4
aplexio (76) (Offers, doch wunwesentlich,
versch. glossierte Formen in je einem Voc.
hd. derslag; gantzer (halber hemiplexia
slag (111); eyn doit slag (7); schlag des
tods (75); eim slag, schlag, der einem,
eym wirt von der suchten, syecht (18),
suchte décta popelsy (6); ein sehlag &c.
DizreNBACH GrossaniUM.
APO
von sucht, gesichtes (76) wegen. nd. eyn
slach de eneme wert van der suke (23),
ener s. de poppeltie. pop-pel (22b), -elsie
(109 sim.), -peltzige (s vallent sucht,
v. slechtag (110). unsers herrn gottes
hand (114). geech tod (68). trop-fen (3),
-fe (75), -ff (v4, 91. cf. Fr. 3, 389). troph-
en (1), -f (2).
* Apophiasma v. Aposphragisma.
Apo-phoretum, -foretum, -foritum,
-feritum (1), 4 -feretum (147), -foricum,
-phoritum 4: -phorita (74), -phoreta
(125), -foreca (110), -phoriea, -forita,
-ferita (5, 76), -fera (64) eyn casp (1).
opffel-schussel (64), -fas dorinne man opf-
fel tregt; monstranz (74). appelvat (141).
gut iare, o. das man eine schenckt zum
guten iare (88). das morgengabe o. med-
gab (125). :
" Apor-ia, -ea, -ra (8) (aus (opta
Qm Ópp0UX; cf.amphorisma) ab a et porus
schweifMloch (66 &c.).7. apertio 7 labor doc.
(Br. &c.); aparitio sanguenis laboris doc.
76); aculeus (147, Br.); vertigo capitis
uo Br. Gf.); influ-xio (Br.), -etio (76).
suuintilod &c. (Gf.). plage (12). vnselikeit,
armut (8^). arbeit, mut; bang-, drur-ekeit
(8) achte, sorge, vlijss, ruecke; angel,
hoiek; aporie glomicheit in der luecht
(147).
Aporiare, -ri (74, Br.), appo-riare,
-diare (8, 11), appediare (17), abortare
(8, 9), abhorrari (4), aparo (89) suinti-
lon szm. (Gf.). sweytlick arbeyden (147).
swiczende arbeyt (9).sw.erbeyd bezeiehen
(11). swiczin e- (8 a- (74) -rbeyten. v'ar-
men (8, 9, 17, 4, 74). v'smehe-n (11), -t
werden (9, 17) virsmohet w. (8). broet
(11, 89), broyd (19) bydden.
*Aporie ermelieh (17).
* Aporina v. Aposomus.
*Aporine v. Aprinia.
*Aporism-a, -us v. Amphorism -a,
-us.
*Aporrogia v. Asub.
*A-, ad-porto zu tragen (76).
Aporus:.calamitosus cc. arm, ellende,
gemmerlieh (125).
*Apo-somus (11, 19), -zema, -zima
(93, 147, Er., Gl. m. 1, 299), -xima (Sum.),
-sima (15), -sina (147), -rina (76), -soni
89), gr. amo Cua (124) z. decoctio herbarum
e vis h. decoctarum. (Br.). piza (Sum.).
salb (93). krut salben (15). cruyt gesaiden
die syedynge of bruede hait (147). plae-
11), bla- (19) -ster wner-um, -is. wluen
Séc 89. qus wlner-).
Aposph- (Ki.), apof- (16, 147, Br.),
apoff- (Gl. m.) -ragisma, apophiasma
(141) 4. signaculum annuli. quod. ceree in-
figitur (Gl. m.); s. anuli sere (16), fere
(Br.) eireum-flexum, -plexum (16). signet
in eyn rynck (147). ausdruekung des si-
gills o. zeichen auf dem pitschier (Ki.).
Apostare (/$ Mss. mog. von aposta-
tare untersch.) hd. nd. abe-, af-treden
von, van guden wercken. abdreden von
guyden dingen (133). ab-tretten, -wychen
(65). beleidigen, hintan setzen (Ki.).
Apost-asia, -asio (1), -osia (74) (&.
deificatio 76. aus deiecuon hd. eyn abe
(s c 18); abe-, ab-tretung, -dredung; -tr.,
-dr., -trynnung (74), -tragung (6), -stevnge
(5), verleugung (110), verloffinge (132) von
gutem (68), von guten dingen (74), vf 4
APO 4]
von dem orden sZm. en af tredinghe enes
22), van eneme (23) orden. abtrinnikeit
65). vornegerung (19). veruedethinge (89.
cf. apostatare).
Apost-ata, gew. -ota, -eta e -eca
q.t-), € post-atieus 7 -ieus (76) abtreter
1, 4) von einem orden (4). abdreder (5,
21) von dem guden ding (21). abe treder
von gotin dingen (5). abtretter von guten
d. (74, 16). nd. aftred-er, -der van guden,
hilghen dingen. eyn ab-truniger (74),
-trunniger (65); -tr. (66, 68), -trynniger
(134), -drunger (132), -dringer (V. a. 1471),
eyner der hat getreden (18) von guten
wercken. eyn verloper van goden w.;
verloiffen man off wijff (132). verleugner
guter werck, var. verlaugner seines ordens
(110). v'lauffen man o. wyb (110), monch
(8b). eyn abtrunniger monich (7), münch
o. nunnen (6). abe kerer (17). vm-k. dez
glauben (8).
Apost-atare, -otare, -ator (89), -ata
(3) keren (8), ab-k. (9) von dem gelauben
o. von dem orden. abtrennen (6). Ad. ab-
tretten, 4 -trynnen (74) von guten (szc 1),
£. dingen, g. werken (76). gute ding
vllassen (110). dwalen off loiffen van
goden dingen, (132). virnegeren (19).
vernoyren So. veruederen (89. »« ver-
nederen Jumliare Kil.? cf. apostasia).
zuo rike (st. rucke?) werfen (13). dwelen
(11). narriz-on (86), -an (Gt.).
Apostatieus verkert (132 &c.). abtret-
ten (68).
* Aposteca eyn deutscher qd prius (2)
laboriose fecerunt (fCéui; l(), aus apo-
stata (quz primo bene agit dc. Br.) deu-
-scher.
Apost-ela, -ella, -illa (3) (7. posterior
pars colli 0 capitis; versch. von postela)
das hünder an dem hóbt (6). das leste
deil dez heubts (5). nd. dat l. del van
demme, in deme houede. das hinter tei!
des halses (4). van den hals dat echterste
deyl (147). ein. gnieke (3). nack (74).
Apostema Ad. swer; ge-swer m. (4),
-swere (sim.), gsehwer (75), drues ty
druse (vmb daz hertze (1), druze (4),
drueD ? drie) (17), druD, dryese (18),
dros (13), drife (499), trüse (3), tries (76),
truf) (69, 134). nd. dros (22), sweldrós
(sze 109). swolst (8). geswolst (19, 16).
swoltz (17). ai, var. eyD (75). aposte-m
n. (4), -me (132).
* Aposteta v. Apostata.
*Apostilla v. Apostela.
Apostoliee schein-,
treffen-lieh. (74).
A postolieus (pro papa Br.) eyn hoeeh
zit 4 eyn hilich ding e hoch-z. £ helge
dage (18 em) nd. eyn hoch-tit, -eit (22)
7 eyn hillig dach, dacht (23). eyn babst
aber (— oder) hochziitiger dag (1). hoch-
zeittag (76). hd. bab-ist, -st; baps-te, -t;
pabst. ei gesantter bapst (68). ein ró-
mischer bobst (6). ein pauf3 (132).
Apost-olus, -ulus zwolffbode (7).
Zwelf-bot (6), -bote (4). Ad. ain bot un-
(50) herren scm. Ad. nd. apostel. appostal
ME -are v, Apostat-a, -are.
Apostrofare (7. alloqui G1. m. cf. astro-
phari ?. loqué 16) v'keren (8).
*Apostulus v. Apostolus.
*Apotheasis v. Apotheosis.
6
raten-, vber-
42 APP
*Apoteca (»« hypoteea) onderpant
fil»
Apo-theea, gew. -teca Ad. krudhuf)
(19), krauthauD. eyn specery gaden (110).
spiB kammer &c. (65). (7. horreum) sta-
dil (104). kelre (11). appotheke (5^). Ad.
apo-, ap-tek, -teck, se/fem -teke. apetick
(b^). abetek (22). abteke (23, 71). abteee
(89). abeteka vnd ys eyn stede dar men
arzedie tho vorkopende pleeht (22b).
Apoth-, gew. apot-ecarius Ad. apo-
theker (5^, 110), -teker (1, 6), -tecker.
appen- (7), ape- Sh ap- (b^, 8), ab- (I8,
93) -teker. ap- (21), ab- (77) -tecker. ap-
potegaris (65 Mrg.). (abecedeker Gr. wtb.
531, noch scherzhaft wett.).
* Apothegma, (0UsT1(sf.apophth.)
anfar-, vDricht-ung; bossen, schwanck,
stich-, stumpffier-wort (88).
Apothe-osis, -asis ( 76) (7. déuinatio
1 contemplatio Br. 7 Oeaopa) gotliche
beschaw-unge (3), -ligkeit (74), schoung
(v6), wntersch. von apothesia gotlich-
maehung (74).
*Apotisterium v. Apodyterium.
* Apo-xima, -zema &oe. v. Aposomus.
*Appaetus (anders Gl. m.) v. Sera.
* Appacehia (7. poss?bzlitas) muglichkeit
74).
NEC v. Adpalliare.
Apparare ge- (8, 99), be- (9, 11),
zube- (110), zu- (85) -reyten, -reyden (8b,
11, 99). zieren (8). eziren (9).
Apparator (7. vir bellicus; pl. 4. q.
apparitores Br. Gl. m. q. v.) eyn de de
sick sulues kiues duneket (29). de sick
d. kiuiceh (23).
Apparaturium (Gl. m. 1, 300), gew.
apari-, appari- (4), aperi-, apera-torium
hd. eyn stat da, do man ein ic», it- oi
yeg-, ig- (18, 21), iet- (76) -lieh, alle (11),
allerley (6) ding macht.
Appa-, ape- (q. v.) -ratus, -ristus
(15) (z. ornatus) misse (110). Ad. nd. m.-,
hd. messe, mef)-, messig- (4), briester-
(15) Ad. -gewant, nd. -want. me gwant
(68). Ad. messe-gezierde szm., -gegere
(133). ornat (22). stolez kleydunge (17).
angehene-k, var. -kt ding 7 zierlichkeit
(65). be- (110), ge- (132) -reitschafft. ge-
retscap (99). schein (76. 2« apparere). píc.
zu- 7 eben- (17), wyD- (I8) -gemacht.
*Apparcitas v. Apraetias.
Apparens offenbar (85). encket (22).
Apparentia er- (bb, 110), her- (17)
-schynunge. scheinung (1). Ad. nd. dunck-
unge, -inge. ge-d. (6). bedünckung (3, 4).
hd. wenung. won-ung (4), -inghe (22).
Apparere d. nd. schynen. hd. er-,
her- (17), ent- (8, 4) -sehynen, -scheinen;
du-, dy- (13), Ad. (18) nd. di-nken. wenen
(5, 1). offenbaren (8). uffnbor werden (17).
baren, ghebaren (99b)
*Apparicon v. Anticipa.
*Apparilla v. Aprinia.
*Apparistus v. Apparatus.
Apparitio schynung (19). nd. schi-
ninghe.
Appa-, apa- (93), appe- e -ritor
APP
Apparitores (Br. dyener (5). denere
(22). dienestman (121). züchtiger (6). v"-
klicker -speer (132), -5specher (68), -speher
7 kuntschaffter (110). statknecht (1.
Apparitorium v. Apparaturium.
Ap- (3), ab-, a- (76, 147) -patruus
(est frater aui 68, aboawi t abauie Br., aui
76, 110, pafris) ein vetter (3). alder. va-
ders broeder (147). alt vatters bruder
(68). myn alde oem (132).
* Appediare v. Aporiare. Appodiare.
*Appediatio v. Appodiatio.
Appellans v. Appellatiuus.
Appellare weder- (5), widder- (6, 21),
wider- (1, 4), wedder- (22) -heischen,
-eschen (22), -hayssen (3), -heifsen (91);
-heissen (4). heif)en (V).'uor-h. (8). n€men
7 h. vnd nemen (18). nemen (6). nomen
(22). hd. namen, nennen. ruffen (1). r.
eyn sache von ey richter zu dem andern
(17, sim. 65). hd. be-ruffen, -rofen (13).
rieffen (76). be-r. o. appellieren (68, 110).
weigern, v/g. dingen im rechten (75).
Appellatio hd. weigerunge 7 gedinge
(75), ruffunge (8^), be-r. rupinge (99).
appellierung (68, 91, 110).
Appella-tiuus, -ns (89) beruf-, var.
berief- (110), beroepe- (132) -lieh. roep-
(11), rope- (9) -lic.
Appellatus rufelich (19). be-riefft,
var-rufft, 7 -nempt (110). be-noemt, -ropen
(132). geappelliert (68).
Appellere (7. nauem ducere) czu-lenden
(75), € -stossen (8, 9), -treyben (9 szm.),
-dryben (10). zelandscheffen (64). schiffen
7 segeln (19). scheppen 7 ouertrecken (11).
die schiff in die haeuen brenghen (132).
*Appell -es, -a (Ki. &e) besneten
jude (8).
Appellor ich heiBen, ich bin genant
17).
E v. Pelta.
Appendentia ein ezugehorung (3).
Ap-, 4 sus-(Br.), de- (GI. m.) -pendere
(V. ponderare, memorari, com-m.) an-
hangen (V, 110). hencken (8^). uff- 7 an-h.
(10). deneken (17, 21, 22). Ad. ge-d.,
-daneken (5). lonen ,o. lobin (8, 9). Ad.
nd. wegen. wigen (11).
Appendi-cium, / -x (i147, Br),
apedium (?ndecl. 147) (cf. Gl. i. 1, 304)
Ad. zu horung (21); zuge- h., -hórunge
(6), -herung (18), -heren (76). tho horinge
(22). be-h., en timpe (28. cf. Br. wt». 5
70). hencknisse (8). angehengmife (8b)
ein angehenekt (1102), anhange -n (68),
-nd (1105), -nt (1109) ding, als ist ein
kappenzipffel Gu o. gebunden (110b).
ein anhangende kamer off huyschen
(132). afhanck erghent an getymmert (147).
Appendieulum anhan-gung (19),
-hinge (11), -ghynge (89).
Appendium (Gl. m.) in gehorunge (11).
Appendix, / pendix (75) zu heltenys
(12). em anhange-nde CA n (ug vor-
hut (7, 80), -hutt Z -schupff (74), -hutte;
walben (cf. Sm. 4, 61; wolbe 74); dur-,
var. durch-cluge (cf. durluog eauilla?);
a-, var. ae-rkar (7. speeular q. v. 75).
ereker (cf. propugnaculum &oe.); Mrg,
pühewsel (3). beystall sz. (Sm. 3, 626).
,
(s preco q. v. 93) diener o. vndertenig
8) dienstman (4, 74). weibel (74, 93).
weifbbott, fürbieter, büttel (112). buddel
7 frónbode (12). stocker (8^). amman Z
vorstre (99).
een vlaet van enen huyse, een aenhangh
(108). auDgehewse; geselle, gefert (74).
*Appendix spina málberin, gall.
aulber spine 7. alba spina (144).
APP
Appeninus v. Apenninus.
Appensum anegehangen (8b).
Appentiles v. Penates.
* Appestiea v. Aplestus.
Appetere Ad. nd. beger-n, -ne (13).
Appetitus Ad. beger-unge, -yng (13),
-de; begirde. nd. begheringhe (22). lust
(10). lost (13). reiBunge naturlicher lost
dez lesten üu]n sins (8).
Appeto sbsí. begirig (88).
*Appicister v. Apiaster.
*Appiporrium v. Apisterium.
* Appium v. Apium.
*Applaudatio v. Applausio.
Ap-, a- (4), ad- (15) -plaudere, ap-
plaud-are (132), -ire (99) Ad. liben (4),
lieben, zu-l, -leyken (21), -loben, -tun
(5, 1), -don. zuolibedunt en nd. to-
leuen, -don. Ad. hant slagen (19); frolich
sin; fr. in seyn hant ES die hend
von fróden (67 sim.), vy blytsehafft (132)
zü samen schlahen sZm., tzo-s. slaen (132).
vlolic (sc) pr. hant slaen (11). zu kauffen
mit worten vnd geperd (75). Ad. (Mss. mog.)
behegelieh sin, werden (17). tegegen
laggen (99).
*Applau-sio, -datio liebkosung (75).
* Applectere v. Deplectere.
* Appleta v. Pelta.
Applieare Ad. zu-dun, -thun, -doen
(85), -fugin (8, 2 zusamen fugen (110);
nahen, zu-n. (68). md. to don; vaelden
(11). valden (19, 99 szm.). ezu-v. (8b). Ad.
nd. behende machen, maken. by eyn
(sc) m. (1). anslaen (11). auffriechten (75).
Applieatio (7. erectio) auffriechtung
75).
A race 7 -itus (7.appositus 10 &e.)
zu giffte (11). bequeme (22).
*Applicere (naues, st.-are) czu lande
halden (9). :
Appl-uda 7 -auda (,,:applaudere!*
Br.), ab-Iunda (147, Gl. m.), -Iunde (un
o. iui 9), -limba. (14, 76), -loda (17),
-unda (G1. m.) sprew (9). spru (17). sprewr
(74). eave (147).
*Appo- v. Apo-.
*Appoealis (cf. aealentum) gumpast
6
—
*Appocrium v. Apocriphum.
*Appodiamen vnderseczenisse (8b).
an-eynung (68), -lenung (1:10). lenhen
stule (19). leene off leenstoill (132).
luenen- (11), len- (89) -stoel. apodiacon
ain len an aim steg (76).
Appodiamentum v. Appodium.
*Appodiare (cf. sq.) v. Aporiare.
Appo-, apo- (4, 75, 76), appe- (17
-diare (cf. sustentare' &oe. Celt. Nr. 264
hd. ney-, t du (10), nai- (76), bey- (21),
bi- (4) -gen; lenen, off vff-, an-l.; m
nen, an-]. (68), -lechnen (64). auflainen (759).
luenen (11). anlangen (sc 89). zu kynen
(8. st. knyen? k aus Si vnder- (85),
onder- (132) -seezen. vir-s. (19). ver setten
(89). auer-s. (11). boghen (23). hoich gebo-
gen 7 offem ruck getragen (10). hoceln (7.
in dorso jacere 13. cf. wett. hockeln Zn d.
portare). off-hocken, -ligen M ). aen lenen
off sturen (132). stüren uff die ellenbogen
wen einer kranck ist (25). vff die ell.
lenen (110). auf den ell. ligen (110€).
Appo-, apo-, appe-diatio (cf. appo-
APP
lium) eyn neigunge (17). lone o. lonunge
sic 8).
*Appodiator lehner o. legerer ; under--
lenig (17).
*Appodissa (cf. apoca? apodixis?)
antgsehrifft (7. eirographus 75).
Appodi-um, -atio (8, 4, 15), -amen-
jum (75) lene £ leger (11). ein leyne (3).
"lander, «/g. lene (75).
*Appoga v. Apoca.
Appollo (7. Phebus 1) sunn (1). ein
W:bgot der kunst (65).
Apponere zu-seczin (8), -legen (9,
;5, 75). fur-l. &e. (65). zu-thun (110), -thon
68). to don (99).
Ap-, a-portare Ad. nd. vor-, hd. ver-,
;u-, her- (11), ent- (18), en- (4) an-(Stieler)
dragen, Ad. -tragen. zu bringen (68, 110).
Appositio zulegung (175).
*Appositor zcu leger (4).
Apprehendere /id. begriffen, ezornig-
ich b. (9); begryfen (76); begreiffen
15 &e.) mit gefaneknyD (15). begripen
19, 92). erwischen (75). ervorschen (9).
orfolgen, entphahen (65).
Apprehensibilis pegreifflieh (75).
Apprehensio eyn begriffunge (68,110).
»yn b. der virnufft odir wolkommen er
reiDunge (8). ein erste ankommen der
. i eyn begriffen 7 eyn volkommende
jesehauwunge 4 kunstigkeit (15). ein
inkunde der vernunft o. unvolkummen
rügung o. unv. begriffung (231). gripinge
99). erwisehung (75).
Appretiari Ad. nd. lonen. nd. vor-, Ad.
?., ver-, zu- (8), be- (76, 110) -lonen. lon
19) vllon (21). schetzen, behalten (65,
8). lauen. off werderen (132) dar vff
"eben (65).
*Apprieus v. Apricus,
Apprime vf, vast fur-buntig, vorab,
er (88). seer (68, 110). vil (110). vast (68).
Apprimus ein oberster furnemer
110€).
*Appriolus v. Aspriolus.
Approbare loben (17). louen (11).
auen (89, 132). kenen (23). Ad. nd. be-,
r- (18) - kennen. leren (21, 22, 23). Ad.
jewern. befest-en (1109), -enen TERUEL
igen (65, 110b). bestetigen (3,65, 68
tarchen (132). prouen (22, 23). probern
3)
Approbatio bewerung (1). merekunge
*Appromeron v. Approumeron.
Appro-pe, -be (21), -pinquo (66 &e.),
prope (V prope 4) Ad. nah-e, -ent (4),
en (70); zu nehen (21, 66 &c.), náhen (134);
on nahe (5, 1). nd. van na.
* Appropereare (prope »« proprius)
ahen 4: eygeyn machen (21).
Ap-, a- (4) -propiare (Br. &e. 4. ap-
iro-ximare, -pinquare &o.) nehen (11).
ahen (4, 66). naken. (89). tzo-n. (132). zu
ehern (65).
Ap-, a- (1) -propinquare /d. na-,
0- (6), ne-hen; zu-nahen (110), -náhen |(
.34), -neigen (3, 4), -naheren (68), -gen
)). nd. naken. (11, 22), neken (99), nalen
2b, 28, 109), nelen (109).
Appropriare Ad. eygen machen ; ezu
gen (9, 65), -eygnen (68) ezygen ?
zeygen (aus zu-e.) machen (21). aigen
05). egen maken (22, 23), don (22), do-
en (23).
APU
.*Appropriare (»« prope) nehen (8, 9).
* Appro-umeron, -meron 7. ?mpotencia
coeundi vnmechtieh 7 krancheit (22).
Approximare nehen (19).
*Appul-ia, -lia v. Apulia.
Appulsus getrieben (1*1).
Apractias, apparcitas (76) nord wind
Ki.).
MES nt v. Aprinia.
.*Aprelestia v. Aplestus.
*A presentijs (clericus) der presentz
vBgibt (125).
A--, ap- (76) -prieus, apri-eulus, -stus
(16) (4. amenus, delectabilis) lust-lieh (8^),
-berlich (64). a-, ap-prica warme stedde
ane vrost (22). summerlieh ort (91).
*Aprifulsus v. Apifusus.
Aprilax 4. calor (G1. m.). sonder kelde
141).
desee aprill (1) april (4, 41). Ad.
nd. appril. der abrelle (6). abrell (76).
*Aprin-ia, -us (147) beerswel (147).
bernsweln (19). bersloil (11). Cf. aprina
(v. vernilagium); versch. von apa-, apo-
'1(89), ape- (Ki.) -rine, &aptvr, apasine
(942) (z. aspergula Kil.) klett- (112), klet-
ten- (Ki.) kleb- (Das.), kleber- (72) -kraut.
cleef-eruyt (116), -kruyd [E -comst
(89). «gs. elife (942). Wie: erum. versch.
von apa-, appa- (149) -rillà (q. cf.),
-tilla (Sum. V) sehaf-risch (41), -tris (149).
scaghen (96). scaften (85). saphtowe (Sum.
V). asp-arilla, -ergo, aprastellum (7.
eorrosinus, cauda equina) schafftel-
hawe, pintz (74). Cf. equisetum /frz.
asprele, préle &oc. i£. rasperella po/n.
przes?ka &oc. nhd. schafruf) &c. (Nmn.).
*Apri radix eberwurz (Sum.).
* Apriseus v. Aprieus.
Aprista v. Apiaster. .
: Apronianum amacrell (91 sZm.). cerasa
apronia weichseln (Ki.).
*Aprotanum v. Abrotanum.
* Apruseus (7. opacus) doncker, duys-
terechtich. (141).
* Aptamentum v. Oxia.
Aptare Ad. nd. bequem, bequame
(89), hd. bequem-, eyn- (65), geschick-
(67) lich, geschickt (68), behende (T, 4),
gemef) (110), eben (76) machen, maken.
eben (17). zuriehten (9). schieken (653).
lympen, vligen (225. cf. w. a. Br. Wtb. 1,
418). vügen. (99):
Apte lympticeh (22b). n
Aptitudo bequem- Ad. nd. -heit, icheit
(11), 4d. -egheit (10), -ekeit, -elicheit,
-ichkeit. behendikeit (Y, 4). geschick-
liekeit (67. sm.). gefellicheit (6). fuglich-
keit, ge-f. (65). gewügheit (sc 99). ein
ezufal (3 Mrg.).
Aptus (i. abilis &ec.) hd. bequem. nd.
be-queme, -quaem (9).Ad.behen-de(3 Mrg.),
-d, -nd (1); ge-fellig, -sehiekt, gscehickt
(76). eben, lympflieh (77). geuog (99).
Apu-d, -t hd. nd. by. hd. bey. da bey
(3). byneuen (22b). vore, gegen (65). nahe
68
Apul-ia, -ea, -lea, appul-ia, -lia,
apol-ea (7), -lia (18), apuella (67) apu-
lien- (67, 134), appulien- (66), appolien-
5), appollen- (18), apulen- (5^), apoleen-
7) apuleyen- (76), appullen- (22), pul-
len- (l, 4, 71), rómisch- (3) -lant, -land.
*Apurinus (:aporia) apompeus &c.
arm; on-selieh, crijek, -gevellieh (147).
AQU 43
Apus spyr-, gyr-, ger-, geyr-sehwalb
(140). wasserschwalmen 7 speyren p. (135).
Apustra v. Amplustre.
*Aput v. Apud.
Aph- v. Aff-.
Aphilos der kain frundt hat (88).
*Aphita v. Alphita.
Aphorismus v. Amphorismus.
Aphrode v. Affrodisia.
*Aphrodili &e. v. Affodillus.
Aphthe eurfes 4 dur-fehe (112),
-sehlaek (115). dürrfáule (Kki.).
Aqua (?. enda 0 dolor) hd. wafer,
wasser. nd. water. dmm. aqu-andula
(11), -illa (16), -ula (Br.).'
A. benedieta Ad. ge-sant (1T), -wey-
het (3 Mrg.), -wyt (21), wihe- (6, 7), wieh-
(bab, 76), wyech- (18) -wasser. nd. wige-,
wigh-water.
A. ministracionis wihe wair (17).
* A. ordiacia gersten wasser (1).
A. rosa-cea, -cia, -tia (22), -ta (4),
-tica (V), rositaeea (1) hd. md. rosen-,
rosin- (1, 55), roBen- (2) -wasser, -water.
*A. violacio vieln wasser (11).
A. vite (4 vinum ardens) gebrant
win (b).
Aquagium vrfare (74).
Aqua-gium, -yum (11), -lieium (:5,
122, Br. &c.), -litium (134), -ductus, aque-
lieium (75, 76), -duetus (Dbissw. untersch.
aqual. 7. guttatorium &c., aquag.,
aquad. i. ecannalis &oc.) hd. wasser-,
nd. water-ganck, Ad. -gangk, -gang,
-gan (13), -lauff, -grabe (110), -groeue
(132), Ad. -duche, -duch (65), -rinn (65, 91),
-rind (65 var.), -runst (75), -rore, -ror,
-laittung (1), -laid (2), -dolen (Das.), -dol
(68), nd. -pipe (89). dol (65). rinn (76).
teu- (Sm.), tei- (91) -chel. gefrief) (49.
Cf. Stalder l, 389). ein flo) 7 wasser gang
leiden (12). eannal (110). sture (sterne?
Ob. qus slute?). sijl (107). syle, kalle,
eonduyt, sluyf (132) ags. theterdeote
(Gl. Aeifr.). gall. entonnoijer (122).
*Aqualen-us, -tus v. Aquariolus.
*Aqualia v. Aqualium.
Aqual-ieulus, -itieus (76), 7 -tus (8),
-is & -ieus 4 aquarieulus (74) (é. Unter
dc. 110 &e.; vesica 6 aque locus, pr. por-
corum 16) ein blase (18), swynns-bl. (8),
swinDe blose (17). buch (293). plase;
sweinD-, wasser-pauch (74). aqualieu-Ium
guledarm (cf. gul aper BM. &e.); -lus
pinguedo ventris, pr. porci; -s collectio
ciborum (141); -S pinguedo. ventris (16).
*Aqua-ligulus 7 -rius (7. bulla) was-
ser platern (75).
Aqualis (gr. hydria 125) wasser-vafà
(110 &e.), -kruef) o. eymer (125).
*Aqualitieus &e. v. Aqualieulus.
*Aqualitium v. Aquagium.
Aquali-um, -a (141) (v. summa, pars
capitis) wirbel (16). ;
Aquamanile hant-char, -uaz (104 szm.).
*Aquaminarium wassergeschirr (88).
*Aquandula v. Aqua.
*Aquaria 2, ancora ancker; wasser-
tragerin (74).
*Aquarieulus v. Aqualieulus.
Aqua-riolus (Br. &c.), -lenus (76. »«
-lentus z. hydropicus Gl. m.? lena?) 4.
qué fert saccum meretricis (16 sim.). kupp-
6*
44 AQU
ler; geduldiger hahnrey (ki.) hurn-
knecht (74).
Aquarium tráncke, wette (135).
Aquarius (segnum zodiaci, lune 6, 15;
91, cel; 0 seruvens qui portat aquam Br.
cf. aqualigulus) weferer(8). wasser -er
1 -trager (74), -man (6 &c.), -monet (65).
aehari (117, 119).
Aquati-cus, -lis wasser-ig (110 sZm.),
-aehtieh (132).
Aquatieus hd. weDerlieh (19); was-
ser-suchtig, -sühtiger (6), -sichtiger (76),
-siehtick (18). nd. water-ieh, -zuchtich.
Aqueduetus v. Aquagium.
*Aquefraetus v. Amfraetus.
*Aqusegrani v. Aquisgranum.
*Aquela v. Aquila.
* Aquelicium v. Aquagium.
Aqueus von wasser gemacht (110).
van w. (132).
Aquifolium v. Agrifolium.
Aquila, aquela (b^) (cf. aquilo) aar
(9). arh (102). aren (225, 875). arhn ve
arn (12, 28, Hen.). aern (11). arent (Hen.).
árnt (109). Ad. a- (85, 19), ad- (91) -delar;
ad-lar (3 Mrg.), -daler (10), -eler, -ler
(Br. &e. ar miluus Br.) spiez (25. cf.
aquilinus). «gs. segnas pf. (94. aussigna).
Aquil-egia, -eya, -oya (1), 7 -ina 7
alkaleia 7 ancholia (143), aculegia (147)
(7. columbina &oc. 141) ageleye (6). ake-
lege (22). Ad. nd. acke-, ake- (89, 147),
aqui- (1), aequi- (18, 76), accu- (97) -ley.
wylt acley (23). aeleye (225). swertel (8).
*Aquileya agrestis achkelen (1). ae-
quilegia acquirestis wilt acceley (b).
*Aquilena (cf. -lina 7. q. -legia Ki.)
rittersporn (8 Mrg., 8).
Aquil-inus, -uus (136, 145), -ius (75),
-is, -us (75, 99 &e., 7. miger Br., sub-n. vt
aqua Z nasum habens curuwm vt aquila
110 &c.), acilus (Br., Gf. 4, 610) adlerischer
(inus 74). lang (8), krump (6 &e.), krum
(12, lange krumbe (6), I. habechs (18),
l. habich (7, 21) nase, nasen (21), naf)
(1). en l. hauckes. nese (28). en hemeke
surse (szc/ 22). naseecrumber (Gt.). eyner
der eyn lange habichs nase hait (5).
lang-nasig (9), -nasiecke (19), -babist (s?c
56). lanehnesieh. (11). lanknas-ich (99.
-ech (99). kromme nesiek (10). kromnasich
(132). murr-eter, var. -uter mensch (2.
simeus 75). (aquilus) waserfarb; moren-
Ssehwartz (111). bruen (aquil-us, -inus
:aquila 125). ags. bruun loeas (7. f'uluus
136), bruun (145).
* Aquiliu-m, -s v. Aculeus.
*Aquilla v. Aqua.
Aquil-o, -aà (v. septentrio) Ad. nd.
nort-, norden- (18, 132), norde- (55), nornt-
(13), narden- (1), noorden- (68), mort (sc
3 Mrg.), norduste- (17) -wint.
Aquilu-s, -us v. Aquilinus.
Aqui-mola (Gl. m.), -mula, -mulo Ad.
waDer-mule (10), -mule, varr. - miele,
-muel (110), -mylin (68). watermoelle (141).
*Aquiriea huswurz (Sum. v).
Aquisgran-um, Hi, -aà (110), aquse-
grani / granipalacium (Gt.) Ad. ach-a
(Gt.), -e, -en. aeh (1, 110, 134). age (17).
och (6, 110*). oech (69). ayche (133). aich
(110). arche (67). auch (76). aken ouer
(23), by dé (22), en grót staet by den
(225) rine. (a quis gr.!) von welchem
korn des kornif) (17).
ARA
Aquosus wasser-ig (68), -lieh (19),
-achtich (132). waterieh (11).
Ara (ra) alt-are (6, 7), -aer (s -aAr
(28, 64), -ir (8), -er (145, 21, 22), -ar
steyn (19). alter-sten (89), -stien (11).
Ara (ára), hara (7. linter q. cf.) hd.
stig-a (Gf.), -e (93); saw- (1, 2, 75), seu-
trog, -stal (75, 125), -nusch (1); swin-trog
un -drog (8), -stal (1). verher-stal, -steig
(74).
Arab-, ? ier- (74) -arecha, -archus
(Br-.) oberster priester der tugent (74).
Arabia arabien (1, 68). a.- (bb, 7),
moren- (4) -lant.
* Arab-ialis, -us (5^), -s (4) arabier (5^).
ein mor (4).
* Arabo, -ctaua v. Arrabo.
nl. crock (143).
*Arachelus v. Archangelus.
* Aval-a, -e v. Area.
"* Aramontila v. Aratiuncula.
* Arancia v. Auantia.
Aran-ea, -ia Ad. nd. spinne. mer-sp.
(93). sp.-weff (125). spinnwepp (91). Ad.
spyn, spynn. spine (1). spijn (89). spenne
99). vorsch (11. -ia »« rana!) -eus spinn
x spinne 7 kanker (125). petermanche
(piscis Ki.).
* Aran-eum, -ium, -eus (17), areneum
66 &e.) (7. aqu-osum, -eum) wa- (10), wá-
tus -ssrig o. sandig. wasser-echt (5),
Ag (66 &e.). weDer-ig (7), -rigk (21). wa-
terich (22).
Araneus v. Arane-a, -um.
*Aranis (7. /usorium) spilhaufe (74).
Ara- (10, 147, G1. m.), ari- (17), ar- (110
&c.), har- (Gl. m.), ala- (66 &e.), al- (5,
147 &e.) -pagare, arapargare (147), ar-
gAp- (Br.), b/ssw. alopog-, alpher-, alphi-
(17) -are, alapagere (134) 7. fodere, per-
forare £c. graben (17, 110). grauen (132).
reiben (sic Stocker 4. c.) alp. crouwen,
elouwen, schabben; ar. bildyng maken;
arapargare dele keren, schubben, reyn
maken (147). dureh holen; arip. in ey
steyn hauwen (17). arapagat-or bilden-
meker (147). -us 2. ab. area effossus (Br.,
Gl. m.); fossa, ?uxta, fouillam factus (58
alap- (66 &c.), alp- (147, Br.), alph- (Br.)
-agus, -ogus (147) 7. scalpens € fodiens;
die erouwich 7 schabbende is (147). ar-
rapax 7. harpago (Gl. m. « rapere, ar-
ripere; cf. arpax). aropagiones (alph.
arap-; cf. arpagio) sunt furce ad com-
ponendum ignem ab aripeo et ago (76).
*Arapagio eynreley vat (147).
*Arapax v. Arpax.
*Arapigio &oc. v. Arpagio.
Arar dy ahr, ode Sagona (t. Gallic
125). sigina 7 sionna (Gf. 6, 147. /af.?).
die som (135). !
Arare, argere (3) Ad. a-, za- (65.wett.)
-ekern; zaeker gen (8, 65); buwen (68),
felt b. (65); pflu- (9), plu-, Ad. nd. plo-,
loe- (132) -gen. Ad. nd. e-, er- (11), ee-
" ; hy- (13) -ren. erien (99). eren acker
19) treyben (9).
* Araspax v. Arpax.
* Avata v. Aurata.
Ara-tiuneula, -montila (parua ad
instar sulci 16. sc. Aii (d ari- 4 avr- 4
ar-uncula (147) huohili (Gt.). forche (11).
voire als en ploich buwet; Z. erebro
Ara-eus, -chus (7. eraeeca) wicken,
ARB
tuschen twen voren die hoighde off dat
spaeium (147).
Arator, aricolator (76. »« agricola-
tor) hd. acker-er (75), -mam. ere- (17),
bu- (68), plug- (99) -mam.
Aratoreulus (Br.) ackermenlin (8b).
Aratrum /d. phlug (55), pflug, plug,
plugk (21), pluock (19), pluclj (10), DIE
(18), plaeh (14), plueh (135. nd. ploch,
ploech (89), ploieh (132), pluech (11).
fürchpflüg (25).
* Aratura v. Paratura.
*Araula (unt. von arula) dair men
vuyr in heldt; 4. tuber polver tonder
vuyr in to slaen (147).
*Arbat-e, -ae (94) (cf. arbiter?) ags.
Sibaed (94, 136).
*Arbi-banium, -lanium (of. sq.) v.
Parchanus.
* Arbilana (aus arbor »« lana) pawm
wolle (4).
* Arbina v. Aruina.
Arbiter hd. nd. wil-, wille- (5), bille-
6), willen- (1, 3), wyr- (D) -korer, -kurer
2 -kerer (5 -eherer (l, 6), -cher
(3) -kore (Db, 23). Ad. richter. eyn ge-
koren r. (10). r. des kriegs (75). riech-
ter (8). rjgtre (99). ein aus erkuren der
nach seinem willen tut, kysemann, ober-
mann (4. cf. Z. 283, obmann Fr. 2, 25).
hd. vr-, or- (85) -teyler, -t. in gutliehkeit
(110). ordelgeuer, scheytzman (UG sach-
walder (17). entscheider (110). scheyde-
(10), seheyd- (75, 114), sehid- (64b, v6),
scheydes- (12), theidings- (114) -man. mit-
teler (49).
*Arbitrabiliter wilkurlieh (75).
Arbitrare wenyn, vmuten, sach-,
sachen- (9) -gewaldig sin, seyn (8, 9).
gedenceken (3.
Arbitrari wenen, v?muden, sach wal-
den sin (17). willuaren, vermeinen (68).
Ad. nd. wille- (b), wil-, wol- (17) -kuren
(r8 -koren, -kern (Y). Ad. vrtei!n. or-
elen (89). eigen willen haben (6). nach
seynem w. tun (4). entscheiden (110 szm.).
ordnen (110). schetzen (65, 88). halten,
meinen, gleuben (65). richten, v/g. be-r.,
dié krieg (75).
*Arbitraria v. Orbitaria.
Arbitrarius eyn ent- (8), sach en-
(11) -scheider.
Arbi-, arbri- (1) -trium d. wylle
(64b); eygner (68), eigen, fry (8) wille.
id. nd. w.- (D), wil-, willen- (3) -kor, ^d.
-kore, -kür (3), -ehur (1), -kure (15), -k.
des mensehen (65), -koersaginge n
-eherung (3). gutlieher entscheid (88, 110
ordel (99).
*Arbitrus («c arbutu-s, -m) wilder
baum frucht (1).
* Arbon v. Arpen.
Arbor hd. baum. baym EE bóm (6).
bom (23). boem (11, 89). boum (99). pawm
(4). gewechs (65).
* Arboraria (cf. -rius pieus Ki. v. serra)
ein baumritterchen (awzs 125).
* Arboretceia v. Serra.
Arbore-tum 2 -um (76) baum garte
(8^, 125). gebaume (Anz. 8, 407). rode(125).
*Arbories v. Aborigo.
Arbos (fructifera Br. &e.) vnfruchbir
baum (8).
* Arbosta v. Arbusta.
ARC
*Arbritrium v. Arbitrium.
*Arb-usta, -osta (18) (7. ncensio, 2«
ambusta) ein angeste-cke (5), -gk ding
21) mit fure. eyn ayn gestofen mit
uer (133) eyn angestecken bom myd
wre (22 sim.) eyn anstegunge mit fever
3). eyn anecmdung mit fuer 7 engsliche
E von fuer (18). ein enzunter bóm
6). awsang 7 anzundung mit dem feur
(14. cf. Ob. 82). rewt, ryet (134), abge-
brant mit fewer (66, 70), feur (134). ein
yeglich abg. holtz (61). gespraide (Sm.).
neuwbaum e newboum (64b). beri-b.
(ct.). riser (1). hecken (65).
*Arbu-stula, -neula ein clein baum
SPA beum-, var. beim-lin (110), boemchen
132).
EIUS ONE hd. eyn stat da vil baum,
pawn (1) wafen, in wachsen sim. md.
eyn stede dar vele bome wassen. eyn
baum gewesche (Y). bovngewechsce (93).
baum-Z heck-echt (8). poum-ig 7 -wachs
(75). Ad. ein iunger. baum. wilder pawm
frucht (74. cf. arbutum). struch hecken
(16). hage (99).
Arb-ustus, -ostus (18) 2. arbor
spinosa (16). eyn dorn baum (18). hag-d.
6). hoch-d. (4). hain hagin (85). en haghen
(92) hagenbüch (6). hag als vmb ein slos
geet (74) hanputten-, Mrg. arDkruczel-
pavm (3). wild boum (110, 127).
* Arbuties v. Arguties.
Arbutum 7. sorbum (64). baum-echt
(8), -garte (17). hiufiltrun (-a pl. 127). han-
bote (12). hainbuttern baum (19). 2. fructus
arbuti botte!; arubutum holtz appel (8^).
h.- (64), hag- (Ki.) -apfel. oefft (132). frucht
der boem (132), baum (110). wildes b. fr.
(16). wilder bovmen fruht (93). der sewen
bam frocht (8).
Arbutus wilder bovmen -gewechse
(93).7. sorbus w. apfelbaum (645), baum-
gart (76). b. aller ley baum stent (8). ein
wyld baum (68). buten- 7 holtzappel- (8),
hagapffel- (114) -baum. han-bütter (19),
-poten (13), -p. pawm 7 pawmgewechst
(14). stude (12, 13). bosse (12). wesken
(13). spreid (141, Gf. cf- arbusta).
*Arbutus v. Argutus.
* Arc- v. Arch-.
Arearius kistenmecher, tischer (125.
sonst areularius). kastenherr, cassirer
(Ki. a. sc. eurrus holwagen (125).
* Arcatilla v. Aconcilla.
* Arcella v. Marmorella.
*Arceolus &o. v. Arces.
Arceere Ad.twi- zwi-ngen. nd. duin-
ghen, clemgen (? 11. — »/. Ad. kleminen
stringere). abkeren (110). straffen (65).
*Arcere (sf. acuere?) spiezin (8 &.).
spiez machen (9)
Arcersire (8, 9), prs. arce-rso (5,
110 &e.) -SSO (7, Br. &c.), acce-rso 7 -rsio
(68, 110), -sso (19), are-, ar- (alph. arc-
134) -esco (7. aduocare t appellare 110 &c.
7. aecersire) mit walt to dringhen (22).
d. mit gewalt zu-dr. (b, 4), -tringen (6),
-bringen (y -thun (Y), zwingen, be-
twingen (17) twingen (19). an-ruffin
(8 &e.), -fechten (17), -vertegen (9).
* Arces, bissw. artes (1 &c.), anders 2n
Gl. m.), areus ephipp?i (Kil.) hd. sattel-
1, 6 &e.), Ed (8, v4 &e.), satil- (8),
d. nd. sadel-, sadil- (bb), sandel- (22)
ARC
-bóge (6), -boge (8, xii.), -boghe (22, 23),
-bog (69, 76, 134) -bagin (21) - wegen
sic 1), -pogen (1, 2), -pug (66, 70), -pflüg
sic 67), -pawm (74), -plug 7 -baume e.
-baum (5 szm.), -baym (5^), -boom (kxir.).
arces (arbor) segel-pavm (1), -bawm (4),
. q. sabina q. v.; Mast, Segelstange Fr.,
BM. 2295. arcus, areeolus (7. sima 141),
aceolus (Sum.) satel-boge, -boum &c.
(Gf. 3, 40. BM. 1792, 2293). arccolus
satilpoge (104).
-Arcessere v. Arcersire.
Arcilla v. Argilla.
*Arcinca &c. v. Arnica.
*Arc-, art- (87, 96), ar- (17) -iotida,
-iocida (74), -iotidas (942), -iocide (96),
arcyocyde (85), arch-iochides 7 -ochide
& -otides 7 -otide 7 -ocida (74), arnoti-
de 7 -ce (Sum. v) (aus Kpxeuoc) wach-
halder- (Sum.), wechholder- (8) -bere.
weckholder (7). wachhulder baum (.
rekolter ber (87). wacheldoren- (85),
magandelen- (se 96) -beren. hyn-, wa-
chalter-, kranwid-per (74). ags. fyrses
berian (949).
Arcipotens baichmechtich (147).
* Arcist-er, -es 7 -aà (Gl. m.) ags. strel
bora (136).
Arcisterium v. Asceterium.
Arcitenens v. Architenens.
Arcites v. Arcuites.
* Arcola v. Areola.
Arceconium &oc. v. Archonium.
* Arcontilla v. Aconcilla.
* Arcopta v. Artopta.
* Arcos v. Archos.
Arct- v. Art-.
* Aretolus v. Arces.
*Arctuare v. Arcuare.
Arec-, arch- (5^), ar- (19) -turus,
are-tulus (17), -urrus (22. »« currus),
-urius (28. »« mercurius), -tos, arter-
nus (ab ardendo! 76) hd. nd. (der, eyn)
wage, wagen, wan (5^), hd. pogen, bogen
an, in dem Ad. hi-, hy-, him- (4), hye-
5, 18) - mel, nd. hem-ele, -mele. der
hórwagen (91). eyn reyn boge (7. orsa
mayor 17) sieben (8), dz siben (65),
di s. (3) gestirne.
*Areu-alia, var. -lia supercilia die
obersten ougbrouwen, varr. aug-browen,
-braen, die kruf rum gend als ein
boge (65).
Arc-uare, -tuare, -ulare (22) Ad.
nd. krum-, Ad. kru- (110), krüm- (3), erym-
64€), kro- (21), krom-men. crom machen
tb biegen (64€).
Areuarius v. Balistarius.
Areubalista eibe (Hen., Stieler. cf.
allenus. falariea. Zur Runenlehre 60. Fr. 1,
218).
E istarius eibenschütz (4l. prc.).
*Areubeus (aus arcu-bius »« -1la,
waken »« wagen?!) die in en wagen
restet (147).
Ar-, ex-eubie wachung (68, 110) in
burgen o. thurnen (110). wakimghe in
tornen (132).
Areub-ius, -us (68, 110) (quz cubat
in aree Br. cf. Gl. m.) wach-er (68), -ter
110€). wechter (110). torn- (8b), toern-
Hb, durn- (19) -w.
* Areu-, arc- (Br.), arqu- (75, Br., Gl. m.),
arquir- (74, 75), aequir- (a/ph. arquir-
76) -ites, -itis (74) (2« quirites) eyn
——
ARCH 45
ridender schuez (17). reiter der schuf
(15). reitender, pogenschutz (74). 2. sa-
gittarius equitams cum arcu (16).
* Areula v. Areola.
Areula 4. benna wagen vur eyne
persone (147).
*Arculare v. Arecuare.
Areularius kistler (91).
* Areulia (pr. fluui? Pap.) v. Arcualia.
* Areumus v. Archonium.
*Areupare hacken (11). esDen (19).
Areus (cf. archos) Ad. nd. boge. hd.
bog (176, 88), pogen (1) bogen. hand-,
vlitz- (109. «vett. blitz-), swi- (2, schwie-
(114) -bogen. sweboge (8). sehwinbog (88).
hd. gewel-be, -b (8); das gewülbete (Gne
hogel (gr. x&apa. 112).
* Archa v. Area.
Archa, selten area Ad. arch-e (b, 4),
-en (21), arch. arke (6, 2922). arek
(64b). arg (133). kofer (132). sarch (5).
scryn (14, 22^). hd. nd. kyste. eyn wanth
caste (b^). lade (225). ein gros vas "
truhen (91, 111). truch (88). trog (88, 110
schyff (19). schip 7 asta 7 wapen (11
arca plaustraria ein hode ( 125.
horde? cf. hodelwagen $m. 2, 153?).
*Archaceon v. Aeatium.
*Archamus v. Archonium.
Archane heimlich (75).
Archangeliea (erba) orpannt (1).
arpant (4) groze nezele (96). groz-n.
(Sum. v). grofÓnessel (71). angelie (xi.).
tawbe nesselen, hanen kopff, binsauge,
vnser frawen schülin 7. lamium, ga-
liopsis, barotus &o. (13).
Archangelus, arachelus (5^) ereze-
einem hd. ertz-, irtz- (b^, T), ertsch-
132), furst- (75) -engel.
*Archanum (cf. sg.) v. Archiuum.
* Archanum (/. armarium 4. v.) eyn
erbe kammern (19). garu- (11), gher-
(605 -kamer.
Arch-, arc-anum verholen (99). v.
ding (68, 110). heimlieh (65).
*Archanus v. Arricharius.
Arch-, arc- (Br. -anus, -onus (?1)
(v.celestis; secretus : arcere Br., i. arehan-
gelus Gl. m. eyn hymelscher (7). Ad.
hymmelisch, h. man u) himelsch; hye-
mels (5); hym-lisch, -els (133). nd. hem-
melsceh, -elsch; sám£lch «ws heimlich
missv.? hellich (ebenso? 18). Ad. heime-,
heim-, hey- (21) -lich. haimlicher (76).
Vborgen (85) virheln (19). v^holen (68,
110). v'halen (11). areana hymel haym-
leicher (1). arehana heimliche ding (65).
Arch-, archi- (75 var. -arium (of.
lutiolum) puch-trugen, var. -truchen, 2
-kisten (75).
Archarius v. Erarius.
*Archemo v. Artemo.
*Archentarius v. Argentarius.
Arcehetypus v. Architypus.
Archia (7. principatus Br.) furstum
(8). furstenthum (68).
Archialis (7. sumus medicus) got (22),
aus arehialiter 4. primarie (Gl. m.) »«
arehiate-r, -s (v. medicus 141) cf. Ga.
m. 1l, 340 sq., Gber i. ater quasi princeps
nigrorum sc. diabolus (Br.); furste der
Swertz o. swartzer teuffel (74)! cf. archi-
enes, verb. -genes mercus arzat (93);
Qus
46 ARCH
-genes van den medicis die oeverste (141).
oberster artzet (645). wundtartzt (74).
*Archiarium v. Archarium.
*Archiatrium (7. aula principis) fur-
stensal (14).
Archicancel-larius, -arius ca- (5), ke-
(18) -neeler. irtz- (7), ertz- (76), obirst
(4), ein óber- (6), obri-, varr. obre-, ober-
(110) -ster kantzeler. ein oberst schriber
(11). en ertzekenseler (23). eyn erseken
seler (sic! 22).
*Archico-eus, -quus (Br. Gl. m.) ein
kuchen meister (4). m.-coek (147).
*Archicopus v. Architopus.
Archi-diaconus, gew. -dyaconus
archi- (6, 21, v6), arch- (5), irtz- (Y)
-diacon. ertz-diaekyn (Db), -priester (64b,
93). eyn richter der prestere (22).
* Archi-enes, -genes v. Archialis.
Archiepiseopus Ad. ertze- (D), ertz-,
irez- (hb, 21) -bischoffe (55), -bischoff,
-bissoff (7), bifssoff (21). '
Archigenes v. Archialis.
Archigrammateus obrester cantzler
88).
| Uu M v. Antigraphia.
Archill- v. Argill-.
Archima-girus, 4 -cirus 7 -cerus 7
-eius (147), -ganus (7. princeps eacorum
sic 16), -cherus (Gl. m.), archi-mogerus
(74), -papus £ -cocus (147) kuchimaister
(88, 91). kuchenmeister (74, Das.). meister-
cock (147). oberkoeh (Das. sim.).
Archimandrita (Br) eyn schayffe
hirt (19).
* Archimesia v. Artemisia.
* Archinequam erezebube, schalk (77).
* Archin-ium, -um v. Archiuum.
* Archiotides v. Arciotida.
*Archipapus v. Archimagirus.
Archipota (Br) ein grof trineker
(110). groes dreneker (132). dr., suypper,
swelgher (147). credentzer (68).
Archipres-biter, -piter Ad. ertze-,
kor- (93) -priester, -prister. nd. ersepre-
ster (22).
* Archiroma-cus (94), -ehus (Gl. m. 1,
232) ags. Swift scip (94, G1. Aelfr.). ancho-
romaecis snacgun (Gf. 6, 839) anqui-
roma-ehus (Gl m.), -gus (147, Br.) eyn
snel scheep (147).
Archisynagogus (Br.) forst der ioden
schule (18). scehülfürst (25). furst der
iuden (75). judden bischof (19).
Archisterium v. Asciterium.
*Archistrio eyn ertze boue (92. cf.
archinequam).
Architect-us, -or (Br.,Sum. &c.)techare
(Sum.) tecker (76). eyn meister-decker
(5), -deckere (22). eyn m. der decker (1).
der m. furste (8). eyn m.-werekman von,
van gezymmer o. ander gestichte (122),
werck (110). werckman von zymmer (68).
eyn werck- (7), werg- (15), bu- (12), buwe-
(10), deek- (75) -meister. zymmerman (85).
husherr 4 writ (— wirt; 100).
Arch-, arc- (110, 147) -itenens eyn
bogen-, boch- (89) -mecher (19), -maker
(11, 89), -sehutz (110^). bogner (68). baich-
helder (147). ouerschutz (132).
* Architenens (»« arx) die op oeverste
des berchs woent; van en mechtigen duvel
beseten (147).
Architerium v. Asceterium.
ARD
*Archit-iea (1) -es (»pro ascites G1.
m.) arth-ritis (Ki. gr. &pUputc), -risis
(Gf, Ki), -esis (6, 68, 74), -etica (74),
art-esis 4 -etieca (110, Br.), -iea (68) (7.
gutta, artuum morbus) lidsuht &c. (Gt.).
glid- (74, 113), lib- (76) -sueht. glyder
gesuchte (7). lzeme, gsücht (113). zipperl-e
(113), -ein 7 lem (112) gycht (68). das
gogich (110). aritiam lama (Gf. 2, 210,
ier her ?).
*Archi-, arche-typus ein ertz oberst
gestalt, ein g. vber all (9, 65). die erst
form ains dings (91). musterform, origi-
nal (114). vor-bild £ -geschrifft (Das.). furste
der figuren (74).
*Archi-topus, -copus (ll, 147) (of.
artocopus) posteyde (11, 147). bastede
herba !:; artocopa ciba id. (11).
Architriclinium müí) hà (8). soler
dar vff man ift 7 sumerhub (75).
Architrielinus eyn forst ober dri
Stede (5 szm.) ein vorste ouer dre st.
(23). eyn. v. st. (sic 22). eyn fürst Yber
drige stette (6). der oberst an dem dif)
(8). eyn kochen- (5), hofe- (6), hof- (3, 4,
Fris.), tafelhof- (Ki.) brütlóff- (25) -meis-
ter. schaffner (64, 75) vff der hochzyt
(15). Ad. nd. hus here szm. haus herr
(1) hu furste (15). trucksef) (Das.).
hoberichther (v. simposiarcehes (125).
Architrium v. Asceterium.
Archi-uum (cf. Gl.m. 1, 350), -num,
-nium (21), 7 arehanum (147) buoh-
(0), bueh- (76), gher- (147), wapen- (65)
-kamer. büchkamur (95). libery (68, 132).
ein heimlich behaltung (110. »« archa-
num). eyn sanck (21. sf. schank, schrank ;
oder sange manipulus zu archonium
q. v.?). :
* Archo-cida, -ehide v, Arciotida.
Archo-nium, -nius (8) 7 -s (Ki),
-mum, -mus (76 &ec.) arcon-ium, -ius,
-eus, artoniu-m (122), -s (ll, 89 &e.),
archa- (i), arecu- (74) -mus 7. ace-,
acu-(76)-ruus manipul-orum, -arum
(16). hd. ein hauff garben korns, kornf,
korn o. weitz, weits (132), wei) (67, 110),
waitzen (134). grabenhautt (74). eyn huest
(wett. hausten m. cf. BM. 725) hauwesb
? eyn hauff korns pr. barn; eyn husten-
huysse 4. colleccio feni (19). of huiss (89).
eyne garbe 4 mandel (3). mantel (8).
eyn mandel koren 7 eyn bunt hew (4).
opper (7. cumulus feni 1l., meta. f. m
schob-ir (8), -er (3, 7, 74). schoeber (15
Arch-os (Br. &e. cf. prc.) -us, -as
(22), are os (132), -us (75) Ad. furs-te
(Db 75), -t; forst (D). md. vorste (22),
prince (132).
* Archotid-e, -es, v. Arciotida.
*Arch-turus, -uatus v. Are-turus,
-uatus.
Ard-alio (74, Sum., Gf.), -elio (74 &e.),
t -olia (75), -itio (15), -elus (132) v.
satagius &o.(125); acutus (Dz. Wtb. 23);
leccator quasi ardens 2n leccacitate (Br.),
vicio(16).slát,farslindandi szm.(Gt.).pratere
(Sum. 7. q. praeter congerro, nugator Kil.
Cf. Br. Wtb. 2, 359. Gth. Wtb. l, 267. méss-
versi. bei Gf. 9, 285, BM. 234? doch cf.
ardarius). viehler (125). vickvacker,
vnrow, vipperer (109, sZm. Fr.). schandt-
gast (15). ein vn-riebig (88), -rüwig (Das.)
mensehe der alles ding will vfrichten
(88), sich aller d. annimmet (Das.). hanns
ARE
in allen gassen, meister fix, m. fürwitz
(Ki. sim.). sli-, sle-cker, fresser (74).
Ardamo (7. gusto) ags. fermeege (G1.
Aelfr.).
*Ardarius (o» culina; aus arid-, ass-
arium »« ardere? cf. ardalio) breder
(16. schweiz. bráter Bratenwender st., aber
cupedinarius Pict.).
Ardea (i. aleedo, caladrius 104. cf.
perdulum) Ld. nd. rey-, ré- (5), Ad. rai-,
re-ger. Ad. rey-, ray-er; reyher (67); rei-
(68, 93), rai- (76 &c.), ra- (64) -gel. reghe
(22). haigir (104). heygher (84, 99, 108).
* Ardenia v. Adiantos.
Ardere Ad. brin- (88), pryn-(9), bren-,
bor-, bur-, nd. ber-, Ad. schy- £ zur- (8),
schey-£ czór- (9), erzur- (88) -nen. witzen
(49. w st. h?). ylen (8). eylen (9, ss).
schin, begeren, lieb hon (17). vnleide-
lich o. vast lieb haben, bulen (s8).
*Ard-esus, -osus (74) 7. sterilis (16).
vnfruchtper (74).
* Ardeula v. Adiantos.
*Ardiga v. Articula.
*Ardil-la, -ha v. Argilla.
*Ardisia v. Adiantos.
*Ard-itio, -olia v. Ardalio.
Ardor pren- (1), bur- (4) worbur-
(b^) -nung. Ad. nd. brant. brunst (6).
hd. hitze, fur-h. (8), inbrunstig hytz (68
hetze (132). hitte (99).
Ardor 4 inflammatio linguae prein
(V. a. 1618. cf. breinkórnlein granum
hordei, wie erithe gerstenkorn infl.
oculi).
*Ardosus v. Ardesus.
Ardue strenclichen (14).
* Ardue-ra, -nna (Br.) qd. silua (Br.).
i. s. busch, walt, forest (141). ;
Arduu-s, -us (22) (i ardere Br.; 7.
rigidus) hd. nd. strenge, ge-str. (17). enge
(6). Ad. hoeh. hohe (8). hoeghe (132). hart
(8, 13). hafftig (1. cf. Gth. wtb. HL. 17
Ntr.) heftig (13).
Ar-ea, -ena (1), -ialis (Fr. l, 4619)
-ala (11, 19, 89), -ale (Sum.), &issw. -echa.
hd. nd. eyn hof-, hoef- (89), houe- (Sum.),
houet- (sze 29, 23), hd. houa- (Fr. &. c.),
hoff-, hoffe- (5, 85), hof- (12), hoiff- (10),
hobe- (19), hob- (bb) -stat, Ad. -stadt (10),
-stad (13 &c.). des wertz hoff 4. euria
&oc.; ein leich 2. Judus (125). Ad. nd. eyn
plan (3, 99, 93). Ad. plane, blaun (16).
hd. nd. bod-em, -en (18, 18, 134), -dem
(19). Ad. poden (66 &e.). Ad. (8^) nd. eren.
hd. denne, den (67 Mrg.), tenne (6, 93),
tenn (76), schüre (6), schuer, var. scheur
(110), stadel (3). deell (132). dy dele
(trifurae 125). weyde (13). herd. Z vmb-
lauff (gr. &j«pc 112). vogelherd (91 sim.)
*Arecidiuare (cf..rec. widder ynne
stutzen (19).
Arefacere (bissw. i. arescere) d.
trueken, drucken (5, 7), türre (6), dür
(3) dur (19, 110), durr (68), dirr (76),
derre (18), dor (21), Ad. (17) nd. dorre,
droghe (22, 99), droich (132) machen,
maken. derrin, trugin (8). trewgen, dur-
rin. (9). dorrin (8^).
Arefieius v. Arreptitius.
Arefieri dorre werden (11).
*Aremaneus v. Aeromanticus.
*Aréprudine [upíonqut von argen-
tifodina)?. locus vbi ponitur metallum (16).
* Aremta, v. Arniea.
ARE
Arena (cf. area) hd. nd. san -t, -nt
(110), -dt (10), -d (v6, 134); zan-th (11),
-d (23). grien (6). -
* Arena-cius,-tius,-ceus (Ki.) sandi-g
(68, 110), -eh (132).
* Arenaria v. Silago.
Arenarium sandt-grub 7 -stat (110),
-uhr (Ki.), -berch (132). ein sandige platz
(132), pflaster (szc 68).
Aren-arius, -tarius (a/ph. -ax. 134)
(z. plenus arena, aren-osus Br. &e., -ae
effossor Gl. m.) Ad. sand-ig, -achtig (68),
-er Z-graber (110), -ieheit (132), -stein
(64).. vol sandes (17). sendi-g (5, 1), -cht
(18, 21). zandich (11, 23). san (szc 22).
A-, 4 ar- (Gi. m.) -rendare pechten
7 besten (8b).
*Areneum v. Araneum.
*Arenga (ital. aringa) he- (91, 125),
| hze- (111) ring.
*A. muriatica pickelhering (125).
* A. passa (7. ruburnus, ruscupa 125)
| bu-, Mrg. pu- (125), bi- (91) -ckling.
* Arenica v. Arnica.
Arenosus sendick (19). sandich (22).
grisig (Anz. 8, 407).
*Arentarius v. Arenarius.
Arenula clein sandt (68, 110), sandt-
chen (132).
* Areol-a, -o (18), -us (8, 60), aureola
(74, 141), are- (11, 22, 29), aro- (123) -lare
(vb., doch am gleicher Stelle mit areola
hd. Mss. mog. "und ?n dem zu 133 geh. ge-
druckten Noce. ex quo, ?n welchen areola
-« arere von areola s. w. unterschieden
ist; auch einige zu areola geh. d. Glossen
kónnen Verba seim) truck-i (66, 74), -en
4), ny (69), -ne (164); tro- (133), dru-
1) -eken; drock-en (5, 18, 21), -ung (69);
(£, ader, oder) durr-in (66, 74), -y (69),
-e (V, 18, 134); düre (5), dur (4), dorren
(11, 21, 23, 133); droghen (22)-bete (8
60). bett-e (120), -eli (95). eyn betlin (v),
elein garten bedt (65). bedde van eruyde
(141). hof stetthin 7 dennechin (8. cf. a.
est parua area 110 &e.). erneken (99.v0n.
area eren). stadel (7). ar-eola (66 &o., 119),
bissw. -cula (aber ?.parua, area iit0 &c.),
-tula (15) 2. viridarium (66 &e., 15). beitte
(119). wurtzgarten (75). are-, ari-, arv-,
ori- (104), adri- (120) -ola (7. qg. mansus)
huob-i (104), -a szm. (Gf. 4, 153). houba
(119, 120).
* Areola (sí. aureola q. v. cf. amphi-
theatrum) cron (8).
* Areol-a, -ea (96), aure-ola (17, 143),
-lia (92,112,143), arcola (85, 149, Sum. V)
(herba, 4. ealendula 85, tinearia, agera-
tum &o. 143) rin- (7, 85, 96, 149, Sum.
rint- (85), ri- (47) -gele. ringerbe ar)
rhein- (92, 143), motten- (143) -blumen,
-bloemen (92). goldblum (112).
*Areoli ags. sce- (136), scea- (94) -bas,
»S. arioli scépas?" (Leo).
Areologus v. Aretalogus.
Areopag-ita, -usv. Ariopag-eta, -us.
*Areptieius &o. v. Arreptitius.
Arere ls aridum facere 3) hd. durre,
durr (65), dur (9 orre (10), dirr (76)
werden; du- (5b, 19), vordu- (3), dy- (64),
de-, da- (4), Ad. nd. do-,indo- (65) -rren. dorn
21). trucken (66, 70, 110). au6- (134), vf-
68) -tr. trucknen (110b6) droeken (67).
reu- (67), treu- (66), tren- (sc 69, 134
dro- (99), droe- (132) -gen.
E
)
)
ARG
Arescere (cf. arefaeere) dur werden
(4). drogen (99). anfahen dorren (110).
* Areste sunt vasa prodi- (76), parti-
(14) -toria taylfaf) (74).
*Arestis 7. puluimar (mortuorum) eyn
heubt pulue (19). doit cussen (147).
*Areta angel roete (89); aus arundo
»« aresta, gall. aréte angulus edifici
(HON, arista anghel (van de aeren
Kil.) t
Areta-, areto (147), areo- (verdruckt
arco- Br.) -logus kurtzwilieh von gueden
swenchen, ein vnnutzer (125). gudertieren,
berve &c. (147).
* Arethimetica v. Arismetria.
*Arfaltum v. Asphaltum.
Arfaxat (7. depo-latio, -pulatio B:.)
v'stueringe (11).
*Arferia (/. lepiseum) wynvat (141).
*Argallieum (cf. allogellica?) wal-
wurtz (144).
Argapare v. Arapagare.
*Argas-eulum, -tulum v. Ergastu-
lum.
*Argata (7. «nnulus crassior Gi. m.; st.
ergata?) ags. ualtae (136).
*Argectare v. Arietare.
* Argella v. Argilla.
*Argemonia &oc. v. Agrimonia. .
Arg-, arch- (17) -entarius ein silber-
borner (17), -sehmid (15, 16), -gesmyde (Y).
Argenteolus (7. alquantulwm argen-
teus Br.) cuntrave (3. cf. eleetrum).
*Argentes v. Argestes.
* Argentifieina silbergaden (74).
Argenti-fodina, -fodinum (68), -fu-
dina (1), -fouea (66 &e.) hd. silber-, silbir-
(B^), siluer- (5), selber- (21), syelber- (18),
nd. syluer- (132), zuluer- grobe (Db, 93),
hd. -grube, -grub, -grüb (6), -groben,
-graben 4 eyn grübe (18), -gruff off putz
(132), -kula (77), -cule (22).
*Argentilla v. Vlmaria.
Argentina (c/u.) hd. straD-, straso-
(1), strase- (13), stras- (4, 76, Br.), straif-
(133 &e.), stroez- (D"), strofb-, stros- (3)
-burg, -burgk (66), -bruch causa euphonie
muteuerunt in -bureh (Br.), -büre (13),
-borg (12), -purek (3), uS (1, 4, 76),
-berg (133). md. stratzeboreh (22, 23).
quas; argenti tina silber-butt (69, 134),
-buth (66) quia ibi argentum custodiebatur
quod. ad, romam ducebatur.
Argentina (herba) spanisch meter o.
magdblum (143). silberkraut (Ki. Fr.).
anseri-ch (Ki), -ck (92) gànse-gerbe
Fr), -rieh potentilla anserina e£ ar-
gentea (Nmn.).
Argentum Ad. silber, sylbir (55), sel-
ber (18). si- (b, 89), se- (99), su- (14, 22)
-]uer.
A. pastil-, 7 pustu- 7 pusu- (Ki.)
atum silber-blat o. -scheiben (Ki.),
-kuchen 7 plantschen (135).
A. viuum d. queck-, queg- (17, 21),
chweek- (1), ehóch- (2), kech- (5 ), keck-
(15, v6, 141) -silber, -selber (21). zd.
quik suluer.
*Argere v. Arare.
Arges-, argen- (76) -tes 7. chorus
(Pap.), venter sénister fauony (sic "6).
nordost (Ki. Gl. m.).
*Argi-aà, -ra tracheit &c. (147).
Ar-gilla, -gilia (134), -gillus, -gella
(94, 136), -chilla, -eillà (Gl. m., V. s. Galli.
ARG 4T
hisp. Dz. Wtb. 460), -dilla (75 wvarr.),
-dilha (a/tfrz. ardille Gi. m.) Ad. laimo
(Gt.) laym (b 76), leym, leyme, leymen,
l-klotz (6) leume (11). leem (1, 89, 99,
141). leme (22, 23). let (76). weisser lett
(91) leth, tegel (v. glarea, glis 75. cf.
Gth. Wtb. 2, 689). thon (125). poterde (132).
ags. laam (94), sram, verb. 2n slam (136);
argillus thoe (136), thohae (94, wo ?rrig
: toeh £enaz cf. Gth. Wtb. £. c.).
*Argillare leymen (8^*). mit l. kleiben
Cur l.-schlahen (68), -decken (19). leem-
. (11). klicken efte lemen (109). leemen
(141).
Arg-(Br. &c.), arch- (3) -illator, -illa
(sc 11) (cf. allutarius) decker (49, 141).
leymen-d. (19), -macher (110). leem-d. (11),
-klieker (109), -plecker (147). leym schla-
her (68). kleiber (9). placker (106).
Argill-osus, -eus (22, 147) leumech-
tig (17). lemen (22). leem-en -eus -ich
-osus (147). archillosus eyn leyme kut
(€. cf. wett. leimenkaute JLehmgrube).
* Argi-moniae, -nonis v. Agrimonia.
*Arginator v. Aginator.
*Argira v. Argia.
Argist-erium, -eria (pl. Br., Gl. m.).
-orium (76) (cf. ergasterium) 7. sta-
(Br. forniea- (76) -tiones mundinarum.
werckstatt (Ki).
* Argiuus (»- argilla!) laiminer (141).
* Argudum v. Argutus.
Arguere Ad. nd. stra-, hd. stro-ffen,
strafen 7 bewysen (13). argueren (5^).
*Argume-ntare, -ntari (64, 99), -re,
(8) krigen (9). kretin (8. cf. Fr. 1, 547
sq.) arguieren (64). prouen (99).
*Argumentator zeiger (65).
Argumentosus listig, arbet-, var.
erber-selig, varr. erbeit-s., -seilig, scheff-
tig, gesceffniek (65).
Argumentum Ad. stra-, stro- (8 &e.)
-ffunge (dez gedanckes 8). nd. strafinge.
hd. eyn bewysunge sm., offenberlich b.
(17). wor-b. (15). verwifunge (D). prü-
funge (19). vor zeugenge (15). work
zogunge (sic 5). ein war bezeygung (63).
ware bezugnuD, warzeiehen &e. (65).
vr- (15, 4), or- (5, 8) -kunde. vestung
(63). eyn gruntfesten (15, 63). kurez 7
listhich rede (8). eyn vor-r., list, mirkung,
v^nunffte bereidunge (17) armuntum
eyn vir nofft machen gleuben eyns zwi-
felhafften dings (8).
*Argumere v. Argumentare.
* Argumia v. Agrimonia.
Argus lantzem, traieh &e. (147).
* Argus eastus v. Agnus c.
*Argustulum v. Ergastulum.
Argutari dodlen (Hen.).
Argutator dodler (Hen.).
Argute listlich (8). fliü- ? bescheide-
lichen (11). behaldenleke (99).
Argu-ties, -cia, arbuties (bb. cf. av-
gutus) (7.astutia) hd. nd. behen-dicheit
sim., -keid 2 beschijdkeit 7 lyst (17).
list- Ad. Agkeit szm., nd. -elicheit e
lusti-gheit (10), -cheit (23).
Argutulus v. Cernulus.
Arg-, arb- (5) -utus, -udum (af. 6,
533). (7. "f hd. nd. behende. list-
hd. Ag, -lich (68), Ad. (5) nd. -ich. lustig ;
pic. gestrafft (7). wolhellig o. dienung
(88). skeero (Gf.) redsam (64).
48 ARI
*Aria (si. ara; anders Gi. m.) altar
(141).
*Aricolator v. Ar-, arill-ator.
* Ariculum v. Auriculum.
Arida (7. terra 16) s. erde (110).
herba (v. aleibia-dium, -cum) wildoch-
senzung (Ki.).
A-, ar- (1) -ridare 4. torrere derren
(1). doren (22).
*Arid-, adri- (74) -arium (?. sicc-,
tostr-inum) ta- (6), da- (b^, 17, 4, 74),
do- (8, 23) -rre, van sick suluen (23),
do maltz auffderret (74). dat van sic
sulues (sc 22). dar (49). dare (22b). derr
(1). hórte (13).
Ariditas Ad. dur-, durr-, trucken-,
drucken- (5), druchen- (67), nd. dor-heit.
dorrekeit (21). dirrhait (76).
. FAridonium v. Assidela.
Aridus Ad. du- (7, 8), dà-, dà- (3),
hd. (8») nd. do-rre. durr (l, 110) dur
(4). dirr (16). dore (18).dor (22). drucken
(68). droken (13). drege (8). droge (99).
droech (132). spor (95. cf. Sm. 9, 515).
mager (65).
Aries Ad. ster-e, -r (74, 84, Alberus),
-n (12). ster (55, 74, 84). sther (3). steer
(9). steir (8). stier (b, 125). starr (74).
ram (104, 109). widir Z friscine (104. cf.
vervex. Gf. 9, 833. Ziem. 590). hd. wid-,
wi-, wie- (74), wey- (14), Ad. (18) nd. we-
der. wederkin (23). Ad. bock, pock (14).
nd. buck (22). scaep (89). lamp (5). lam
(22, 68). hodiges schaff o. lam (75). ham-
mel (110 sim.). instr. bellicum. lón-egger
(95), -icker (Op.) -igsre (Ziem.). loniger
(4. feruex sc. bellicum instr., nach Fr. aus
laniger) 7 laidiger (74). lódinger (93).
pleyde 7 schirm (3).
Ariet-are 7. cum ariete percutere (Br.);
-o &. erigo (16); -atus ge-kilet, -bluet
(125). argectare bocken, slaen &o. (141).
?. percutere (148).
* Arietus v. Alietus.
* Arifieeps v. Aurificeps.
* Arigina v. Angina.
*Arilaria v. 'T'ormentilla.
*Aril-, ari- 4 arri- (Ki.) -lator 7. mer-
cator (16, Br. &e.). coip-, meers-man (147).
i. arator (cf. aricolator)fphluger (125).
Arill-us, -um (Br.), i p/. Un m.) (of.
aeinus) i. gramwm nter folliculos vue
wein-stain (76), -perkornlein (74).
* Ariminium (cw.) ryemel (12).
* Arin-ea, -ea v. Arniea.
*Arinis v. Enula.
*Ariobagus v. Ariopagus.
Ariola v. Areola.
* Ariola comm. (cf. ariolus) pub, pu-
bin (74).
A-, ha-riolari, -riolare, ario-l (s?c
76), -nari (3) Ad. zaub-ern, -ren (16),
-ernt (13); zeu-, ezwe- (21) -bern; ezey-
ber (18), vogel bezoberen (76). tzo- (132),
to- (23) -ueren. touoren (sic 22), daraus
zufuren (8b) raden (132). raten (110).
wicken 11, 19). weys- en ver- (0), vor-
& war- (76) sagen. gaugkiln (8). gewkeln
Vs be-gokeln (22), -eogelen (99), -kolen
(19).
Ariola-tio, -thesis (Br. &e.), -tisis
(76) wahrsagerkunst (Ki.).
A-, ha-riolus Ad. zau-, zeu- (Mss. mog.),
ezey- (21) -berer. ezeyber (18). touer-er
ARI
(23), re (99). touorer (sic 22). zufurer
(sie 85. cf. ariolari). wieker (12). eyn
alter w. (bb, 22, 23). alder wisser (1).
eyn wicken (13). warsager (110). wareseger
ts &c.) geuke- (85), gauck- (110), góge-
95), ko- (79) -ler. chokelore (100). beco-
kelere (99).
*Arionari v. Ariolari.
*Arionia v. Arrogania.
* Ario-, areo- (125, Br.), pario- (75varr.)
-pageta (18), -pagita ?. eerui-, capit-
osus, agel-, authec-astus, budieus &o.
(125). eyn scluler (qué studuit dc. 18. st.
Schuler). meister eins tugenthafftigen
lebens (75). gruntz-, ibe-, grempe-ler,
seltz& (125).
*Ario-, areo- (129, Br.) 7 ari- (16)
-pagus, -bagus (1) ab &pstr) virtus (129),
ares v. 4 ab arioth 7. mars (Br.) e pagus
i. villa; 7. v. 4 vieus martis (Br. &e.),
mortis (76); gew. ?. villa virtu-tis, -osa
(76). eyn dogenhafftig dorff (5), doghen-
sem dorp (22).
* Ariotida v. Arciotida.
* Aripagare v. Arapagare.
*Aripagus v. Ariopagus.
*Aripes v. Alipes.
Ari-, aris- (147, Gl. m.), arris- (141,
Gl. m.) -sare voc gruis, des cranen (141).
* Arisa v. Ansa.
Arisarum klein aron (143).
*Arisealia v. Aristolochia.
*Arismetri-a (93), -ca (s aus gr. 9 5
ars metrica ?), arith-, arethi- (136)
-metiea (91, 110, 136), -metriea (68) eyn
kunst, konst (5, 21) Ad. die da, die do,
de da (5b), dye (21) lert (5, 134), lernt,
lernet zelen; nd. de dar tellen leret. zal
messendi kunst (92). eyn k. des zelen
(91) der zal (1, 4), von der zal (6). eyn
der zal (sic 18).
*Arismet-rieus, -er 4 -ra (93), arith-
met-ieus (91, 110), -rieus (68) zeler (91).
zalmesser (93). ein meister, kunstiger
(1l, 4), -er (22) der rechnunge, rekeninghe
(22), raitung (1). eyner der dye konst
(sc. prc. 21), dye rechunge der k. (5) kan.
*Arismus (vermís; aus riec- »« tar-
mus?) made (11).
* Arispoleia v. Aristolochia.
Arissare v. Arisare.
Arista (4 spiea) hd. eyn eher, eer
(b), aher (21) da (b, 134), do daz (21),
do das korn vff wechst, in west (5), vb
weist (21). nd. eyn ar dat (st. dar) dat
korne ynne wa-, we-sset. eyn ergen an
e$ korn halm (4). Ad. nd. aer. Ad. aher
(6, 110), eher, are, eer (3, 13), ere (b^, 16).
aar (99). ehir 7 agini(104). eige des ares
(109). eher spitzlin (64 szm.). schote (19).
pale (11. gew. nd. siliqua, n4. palie Kil).
spir (22b. cf. Br. Wtb. 4, 994).
Aristari (?. spicas colligere Br. &e.
-re id., -vi à aristam) crescere Gl. m.)
eher-en (76), -n E eher (68), aren (132),
aher vff dem acker (110) lesen.
* A-, ar-ristatus?. spieatus eherig (75).
* Aristerium v. Asceterium.
Aristo-lochia, -locia (Sum., Gf.), -logia
(15 &e., hisp. Gl. m), -loya, -lacia, -lia
(21, 14), avistro- (76, 110), asto- (15 varr.),
artro- (131) -logia, arostoloia (146),
aris-poleia (5^), -calia (149), pisto
-loehia (143, 144), -logia (Ki. TtotoAoyta
ARM
(144), eharistelochia (q. v.) Ad. nd. hol-,
hool- (64), hoil- (Anz. 8, 407), holl- (15,
125), hole- (4, 17), holle- (10), helle- (18^),
hale- (18), holer- (6), holtz- (Db, 8, 75
varr., 17, 91, Nmn.), hulez- (21), md.
holt-, Ad. biver- (Sum.), tros- i) Ad.
-wurtz, -wortz, (hol-) -burez (3), Ad. (13)
nd. -wort. cichlamme (Sum. aus eycla-
men ?). aristologi (93). osterluzi (7. agaeia
74). ra1a (Gf.). hinschkraut (114). aristolo-
chia, -gia longa astren-tia (103 &e.), -Zà
i astriza (Gf. l, 503. cf. astrentia &o.).
kerse (v. qg. artueium 85, 96). dy lange,
rotunda dy sinwelle holewurez (4). r.
simewel holworz (Sum. v). boh. pywonka
(4. pfingstrose Kon.). ags. smerewyrt(942).
Aristo-phorum, -forum (Br), -pho-
rium (Gl m.) (7. vas dc. Br. &e.) spis
kamer (49). teller (Ki.).
*Aristosius (piscis) verich (125).
*Aristrologia v. Aristolochia.
* Arithmetric-a, -us &c. v. Arismetri-
a, -cus.
*Aritura (7. fiducia) getrew-heit, -ig-
keit (74).
*Arium (7. spolium. Gl. m.) v. Atrium.
*Ariuneula v. Aratiuneula.
Arma hd. nd. wap-en, -pen (l1, €, 65,
E waphen (18). waf-en (93), -fen (65,
88). wopen (3, 4). woffen (6, 125). were
(125). werck-zug 7 -zeug (88). harn-asch
(88, 91), isch (88), - (125). hernisch (93).
Arma cruralia v. Cruralia.
*Armala v. Aruiola.
*Armalausa v. Armelausa.
Armamen wapen (10). lo logo delle
arme e naue (Gl. m.).
Armamenta- (1102, Mss. mog., Br. &e.),
armamento- (16), armento- (Mss. mog.),
armenta- (22, 66 &c., 110), arma- (66 &e.)
-rium (7. locus vbi arma ponuntur 66 &c.
sim.) eyn stat da man dye wapen be-
heldet (D), in leit (7 sim.), heyn leit
(21). eyn wapin- (21), wapen- (110),
wappen- (16), harnasch- (91), harnisch-
(111) -kamer, da man die wo-, var. wa-
pen behalt (110). wafanhus szm. (Gt. 4,
1053). nd. eyn stedde dar men dat wa-
pen lecht (22).
Armamentum (;./locus vbi arma po-
nuntur; armatura € firmamentum nautum
sim. Br. &e.) werg gezauwe (l7). eyn g.
iglichen hannt werks (8).
*Armania v. Armonia.
*Armararia v. Armaria.
Arm-are, -izare, -isare Ad. nd, wap-
en, -pen (5, 65), -penen D -enen (11, 19,
110), -enhen (85), -ennen (23). wopen (77).
an wappen (9). woffen an tün (6). armizo
gewofno (141).
Armar-ia, -aria, (1) (m claustro 5b.
i. gazophilacium 141) armare (5b), -er
(1). buoehkamer (141). wopenhus, var.
wapenhaus (75). almar-ia, -à (1) almar-
le (po, -ey (1).
Arma- (b, 125, Br. &.), i armenta-
(10), afters armamenta- (Mss. mos.), ar-
mato- (109), alma- (75), amo- (76) -rium
(4. locus librorum t vbi instrumenta, et
arma reponuntur sim. promptuarium
74, Spint-rum. 74, -erium 7 inerepta 175)
wapin- e wapen- (4), gerwe- (10, 12,
109), verb. gewere- (sic 10), ger- (17), gher-
m -hus, -haus (4), -husch (10). garuwe-
t ghern- (?$9), garue- (11), gherwe- (23),
ARM
erwe- (19), dres- (13), dre- (5), dryns-
i» drynf- (V), speise- (74), harnascht-
64) -kamer. buchkammir (3). puoch- (111), |(
buoch- (91) -kast. arm-arey (3. cf. $m. 1,
49), -ürg (93 Mrg.), -ergen (Das., Fris. &e.).
alm-er (125, Mrg., 3 -erg, var. -erein
(15), -erey (74), -ey (O».). kalte-rle (116.
Gf. Sm. 2, 189), -r (116, Ki?.). behalter (Ki?)
ein hültzin behalt (93). kensterlin (6, 75,
Das. &e. -le foruli Pict.). kopffhause (cf.
Fr. l, 5375), schafftel, schanck (74). ein
sehrang raed; ein kemnoten; Mrg. kóte
(125). sendener (5. aus sanctu-, synod-
arium?). saerist-y (76, 125), -ey (74).
sacirsty (21).
* Armarusea v. Amarusta.
* Armat-era, -io v. Armatura.
* Armatria (cf-armaria)scafreita (141).
Armat-ura, -era, var. -io (15) ge-
wouffini (141). hd. wap-, woff- (6) -enunge.
wap-en (12, 21), -nung (159), -eninghe
2n -pung (1), -ung (16), -ynghe (89).
ie waffen, der harnisch (65).
* Armazatira v. Armoracia.
Arme-lausa (66 &e., Br.), -la'usia (24),
-laus (147, Ki.), -lesia tne -lasia (16,
Mss. mog.), -Sia (17), -laeus (16), -lus (132,
Br. &c.), -losia (75), -losa (67), armi-lausa
(110), -Iansa 7 -lacio (147), -lausia (94,
136), -llasia (1), -laus 7 -llus (Ki.), ar-
malausa (141), armulatus (74), armo-
lausa (V), -elusa (74 &e.) (varr. G1. m. 1,
318, 381. ?. vestis ante et retro diu-ersa,
-isa, aperia 4. g. sclauina Br.; armel-
aeus, -us ;/. vestis hwmeros tegens) ge-
schlitz gewant (24). gislizit roch (Sm. 3,
43). gesliez-et (3, 5, armol. 7, 17), -ter
"e 74), ge- 4 zer-trenter (75), wapen-
68, 110), geistlich (Y, t6 &e.) rock, rocke
(56), wapen rucke (17). heuck (141). vber-
muder (armul. 74) eyn cleit, ouer die
Scholderen als eyn moniken sSchapulier
(132). der mónehen scaplier sm. (Sm. 3,
43, 375, Ki.) scheppler (74). hal-hemde
(armul. 74), -tuch (armelaeus 76). «gs.
sereae (Jl. c.).
Arme-, armel-linus foríe ein hamp-
ster (125).
Armel-um, -Jum v. Armillum.
Armelus v. Armelausa.
Armenia hd. armenien (1), a.-lant.
*Armenias v. Ermonia.
( Qnin ui -arum g. pl. suueigono
Gf. ).
*Armentale sueiglih hus (Sm. 3, 532).
*Armentari sweigen (75. cf. -rius).
* Armentaria ( pl.? cf. sq.) v. Vaccaria.
Armentarium (?. locus vbi tela et
arma ponuntur t vbi armenta sunt 1 i. q.
armentum Br. cf. arm-, armament-
arium. vaecaria.) swaige (Gf.). coyge
(8^). kustall (68). fyehe stalle (19). vych-,
var. vyh-hufà o. -stall (110). beschot of
stal (11). schelm (8).
Armentarius suueigari (Gf.). suai-
104), schwai- (141), swei- (15) -ger. swayer
74). hd. kue-, ku- (8, 5b, 134), kü- (11),
kü- (21), koe- (5), rinder- (8), sweyn- (4)
-hirte, -hirtte (3), -hirt. ko-hert (18), -herde
22). hirte (85). herde (99). viech herter
1) küge triber (6). ein wapen-, var.
vieh-meister (110). eaneellari (117).
*Armentorium v. Armamentarium.
. Armentum (cf. vaecaria) hd. md.
rint. hd. rynth (55, 21), selten vind; rint-
DicreNBACH GrossaniUM,
ARM
vyh (9), -stalle (17); rinder hirt (8); eyn
hert kuwe (16), rosse (7), rinder o. rof)
76); eyn kuwe hirte (17); swaicrinder
(pl. -tà 104); sweig (75), sway-e £ -erei
(4. Gf. Sm. 3, 532. Fr. 2, 240); kuo £ vich,
var. vih (110); vehe (100), fich bruchlich
zu stryt (:arma 64); kue, ku, koe (18).
nd. vie (106), ve (99, 109), rinen ve (225);
ko (22), quek (109). cudde (v9, 106).
Armerius flos, / armotaria altera
(143) (cf. flos amoris) leimkraut (143).
wilde feldnegelein (Ki.).
*Armiea v. Arnica.
Armigata (Gl. m. 1, 377) v. Porta-
tiuum.
Armi-ger, -nger (77) -duetor d.
wap-, wapp-, wope- (bb, 77), nd. wepe-
RE wapen-trager (110), -furer (-duetor
15). :
* Armila v. Arula.
Armilausa &oe. v. Armelausa.
Armile v. Armillum.
Armilla (7. ornamentum armorum 76,
Sseapul-, sealp-arum ; dextrale brachio-
rum 76; forques, brachiale, dextroche-
rium Br. balista, arma) ein woffen (6).
Ad. (110) nd. wapen, schulter-w. (68); arm-
w., -wopen (4), -ring (93), -spang (3), -golt
(8), -bogin (85), -bonge (se 100), -borg
(86. aus -bog »« berg ?). buog (141). pouch
(104). ar€ boge (99). hand-b. (19). hant-
boghen (89), -bage (11). Ad. nd. hals bant;
vor-, fore- (18), forn- (21) -spange (12,
18) -spang (3), -span (13, Zl, 22). en
worp spon a eyn steckpriem (132).
brase (12). dusinek (78. cf. Sm. 1, 402.
duysinck monile, bulla Kil). tissel (8,
i. q. tissek Sm. £. c. »« dechsel ascia ?).
komedt (10. cf. heleium).
*Armillifer (cf. sq.) puttentreger (74).
Armil-lum, / -le / -e (Ki), 7^ -ium
(Gl. m.) (4. vas vinariíum aptum ad por-
iandum vn humeris Br. &e., untersch. von
armel-um Br., -lum vas sanctorum i
victimarum Br. &e, 4 vinarium Pap.)
wapin- (8), wopen- (16) -faf. wyn- (68,
1105), wein- (110€), wint- (1102) -flesch.
lagel, putten (74).
* Armillus (dm. cf. armus) bugel (75).
Armilustrium /7 lustralia herschauen
(125). armi-, arme- (76, Br.) -lustrius
quod armis locus lustretur (Pap., Gl.
m.), 7. l. qué ab axmatis sepe illustratur
(16, Br.).
Armilustrius 4. presidium halt dair
die ruter halden; herschouwunge des
harnesch (147).
*Arminger v. Armiger.
* Armizare (píc. -atus Gl. m.) v. .Ar-
mare.
*Armo-elusa, -lausa v. Armelausa.
*Armodaetilus v. Hermodactylus.
*Armodia mitbequemung (74).
*Armo-iacia, -n v. Armoraeia.
Armo-, arma- (i), aro- (8) -nia (i
dulcoratio 4 consonantia, cantuum, ex ar
i. ad. e£ monos 4. vnus! 9r. intelli gentia,
diuina 76) sane (100). hd. su gesan-ck,
-g. nd. zute sank. ein gedone 4 eintho-
nikeit, var. gethóne &c. (65). suezs gedón
(16). süsD getóne (15). susser don (15).
zuse ezuclanek mit dé done (8). eyn clang
i eyn seyten done (V) eyn s-clang 4
glieheit (15). ein sue clang (11). siesser
dun Z elang (76). einhellig heplich gesang
ARO 49
64). wolhellung des gesangs (88). seyden-
(23, sey del- (3) is : T
Armo-racia (19, 47,91, BM., Kib., Er.),
-raeca (Ki».), 7 -racea 6 -racium (ki.),
-rachia (125), -ratia 7 -ratio (?ta/. -razzio)
4 -riaca (Sum.), -ratiea (16), -zatia (149),
-rica (85), -ria (47, 149), -niaca (11), -siea.
i -iacia 4 armazatira (74) amora-cia
(96 &e.), -neia (85), -yta (96), ramoracia
t armon (Ki.) (7. rafanus agrestis) hederi-
ch (11 &e.), -ck (arm. 85). heiden-rub (Sum.),
-rettich (114, Fr.). meer-r. (Ki.) kren (91,
111). bibenelle (armoz. 149). by b-nell (74),
-enel (16 szm.). bebenell (19). beuenelle
(47, 85). manua, mónva (Sum.). Versch. von
ar-, am-moniacum ammoniakbaum (Ki.).
* Armosia (gall. armoise) v. Artemisia.
*Armossa (cf. prc.?) v. Almucium.
Vimus.
* Armotaria v Armerius.
* Armozatia v. Armoracia.
Armucia v. Almucium.
*Armulatus v. Armelausa.
*Armulla v. Aruiola.
* Armuntum v. Argumentum.
Armus Ad. nd. brust, borst (22). Ad.
prust, broste (4), brost (14), brust blech
(2« arm-a? -illa?). arm (64, 110). schul-
der (19 sim.) buog (141). büg (12). bueg
(15). bug (€, 8, 75). bieg (76). boge (10).
booch (14). boech (99). bueh (13). bülz (8b.
»« arma?).
Arna lam (147).
*Arnab-o (v. earnabumy), -i veterum
Zittwer (Ki.).
*Arnagolsa &c. v. Arnoglossa.
Arniea (143, Gf., Fr., Ki.), armiea (14),
arinea (1, 1V, 95, 101, 121, 130, nach 130
aus TQUTTT], sonst rocken 114 &e., amel-
korn 143, cf. Celt. Nr. 3), ar- (103), art-
(14) -inea, areinc-a (8, 8, Sum. V), -tà
(Sum.), are-niea (149), -mta (47), aronia
(16), artayra (é. amya 96) woltfis- (8),
woluis- (103), wolves- (96, 130, Sum.), wlues-
(43), wolts- (3, 11), wolt-distele (149), -distel
(3, "4 sim.), -tistele (Sum.), -tistel (96),
-4eyl3 (0), -zeisala (130, Gf.), -zeifila (sic
103), -Zelsil (95), -zusila (121). wolver- (Fr.),
wolve. (143) -ley, bey den Sachsen vnd
Seestátten; mutterwurtz, von Pnegellern
in den Bürden wilder wegerich genennt
(143). laug- £ lucians-kraut (Fr.).
*Arn-yges, -igenos v. Agamus.
Arno-, / arni- (141) -glossa, arni-
glussa (17), -glosos (141) arna-glosse
(9429), -golsa (Sum. III) (7. agmi-glossa,
lingua £ 1. herbena 141, plantago) Ad.
wege-breyde, -preyt (74) -brede (17), £
-trede (13), -rieh (74, 105, Sum), weg-
breit (149), rich (76, 141, Sum.). golchen
(cf. golleke Angelblume Nwmn. ?), Mrg. felt-
blum (85) ags. wegbrade (9429).
*Arnorieus (Gus no- « armo-rieum)
peigiro lant (Gf. 2, 235).
*Arnoti-ee, -de v. Arciotida.
* Arnus v. Cornus.
er (cf. areubius?) ein fugidat
(95).
* Arodo (7. rodia, sic) grote scheep (147).
* Aroga v. Arpagio. Arrabo.
* Arola v. Arula.
*Arolare v. Areola.
Aro-ma, -nia (76) wol (bb), alle wol
rieh-inde dinek (bb) -ende ding (4), -en
(i
50 ARQ
dingk (21) al wol rukende dinek (29).
als wol smekkends ding (1) eyn wol-
riechend (110), -riechent (134), -richent
(66), rychen (18), -rechen (5b), -trehinde
(93) ding, krut, kraut, wurtz. wol ruken
(13). suze roueh (100). ein süsser gesmag
(6) gewürz, puder (109, Br. Wtb. 2, 369).
gewirtz vnd specerey (91 s/m.). balsa-me
(15, -m (8).
Aromatarius v. Aromatopola.
Aromatieus Ld. wolriechende szm.
edel roch (55), rüchig (2), smeckung (1).
Aromati-zare, -sare hd. wole-, wol-
riechen, -rychen (85), -riehen, -ruchen
(10), -smaeken (6, 7), -schmecken (110),
-smekken machen (4). wol- (22), wal- (11)
-rüuken. wale riken (99).
Aromat-opola, -arius kruy-denier
(Kil), ner (109).
Aromatopolium krut-kram (Chytr.).
Aron, aaron, arum, arona fo 146)
(Aerbu) ruche (85, Sum. V). pfaffen-pint
(135, 143), -bind (144, Ki.). aron (87 sz.).
* Aronia v. Aroma. Armonia. Arnica.
Aropagionesv. Arapagare. Arpagio.
* Arostoloia v. Aristolochia.
Arpa (cf. arrabo) «gs. aeren geap
(Gl. Aelfr. ?. porta; areae Somner); aerngeup
(136); earngeat (94). 2
Arpaga v. Avrpagma.
Arpagare v. Arapagare.
*Arpagarius v. Erpicarius.
*Arpa-gio fuer hock o. gabel (110).
stock-g. (68). -go staeckgafell (132). has-
pil (127). gleissentz cleit (75). -go (Br. &e.),
-io 7 arapaio (147), aroga (76) vuyrga-
vel (141). 7. fuseinula (Br), sustinola
(16) 7 genus vestimenti. crówel (121 sim.).
ags. auuel 7 claua (136). aropagiones.
pl. (cf. arapagare), ara- 7 ar-pigio sg.
i. rotabulum feur- o. offen-gabel (74).
*Arpag-ma, -à (Gl. m.) eynreley vat
141).
Arpagus raub (74).
"*Arpaio v. Arpagio.
Arpax £. harpago (Gl. m.); Znmstr.
horti (Pap.), orei (Br.) 4 ferreus vncinus
€o quod arripiat (Pap.), rapiat (Br.)
quod. in puteum. cadit (wett. bornkrappen
qh.) 5 Instr. ferreum. ad. eztrahendum ziza-
"im geet ysen (110), frucht ijser (132).
Ar-, ara-, arra-, aras-pax grundy-
seren of soeker in den putte (147).
Arpen, arbon (16) accusatiuum genus
teli faleati (Pap.). g. teli f. (Br.). g. celi
X: (16). geezauyt phil (8). arp-es (76, &».),
-is (14), -e (68), harp-e (110, Br), -à (Gl. m.)
genus gladii sim. swert (14). Aus pr.
Arpen-tum, -na manuwero (131. cf.
-werc Gf. l, 965 sq.).
Arpeta (sí. herpeta) die rose, das
rothlauff (xi.).
*Arpic-a, -are v. Erpica. Strigul-a,
-are.
*Arpigio v. Arpagio.
*Arpis v. Arpen.
*Arpit-a, -are v. Erpic-a, -are.
* Arph-a, -ina v. Aruina.
*Arphago (7. fasciala, «us arpago 4.
fuscinula!) v. Fascia.
*Ar-, arri- (1105) -pius (aus arpe »«
harpyia- arripere) gryffende (110, 132).
begirdig (68).
Arquamentum 29s. dixl (136, 145.
st. thixl?).
ARR
*Arquata 7 numenius brach-, regen-,
wind-, wetter-vogel, grüy, 5e/g. hanikens,
fris. Ssehrye (140).
*Arquillus (cf. arces) gall. arcon de
selle (122).
*Arqui-rites, -ritis, -tes v. Arcuites.
Arra (cf. auia) hd. nd. brut-, Ad.
braut-, preut- 7 hant- (4), morgen- (6,
40, 76) hd..-gabe, -gab, -gobe (40), -gaub
(16), nd. -gaue. brut gabe 7 hant (18).
brut- (5b, 19), brude- (10), mal- (17, i
mole- (8), druwe- (85), heft- (95) -schatz,
-schatze. hafft- (64, 75»), heftel- (752)
-gelt (75), -gabe als eim mehelring (64).
gemahel pfant (15). pfant (110 sZm.
vnder phant (85). hant-truwe (5, 29),
-trauwe (21), -druwe (12), -truug (49).
hd. win-, wem-, ley- (4), leiek- (3) -kauff.
wntkauft (49). win-kof (16. wett.), -koff (64
var.) -cop (11). opfer- 7 winkóf-gelt (6).
gotes-, gots-heller (19), -phennig (7, 110).
gedingt ph. o. gelt (75). wort (var. hel
w. qus vel w.) zeichen (65. cf. Sm. 4,
166). werd-erer (132), -re (99).
* Arraba 7. abba .vader; 2. arbiter
tuyck, konde (147).
Arrab-o (g. -onis), -a(19, 89), -onis
(23 &e), -ona (3, 131), arabo (68, 99),
aroga (47) arrog-a (1), -aria (18, 47),
arr-ago 7 -ugo 7 -actana 72 aractaua
(13), arpa (11, 47) (oft 4. avra) phant
(8, 9) der ee (8). pant (11, 93, 89). vnder | (19)
pfand (68, 110). morgengabe 7 wider
legung des heirat guts (75). eyn brute
(18). malschaez (8). eyn gottes phennig
(V). werdre.(99) harrunga (1231).
Arra-cium, -tium (22) -sium (4),
-neium (2), -rium (75), -cina pannus
(v7) (Gf. Gl. m. 1, 328, 385, 387, 445. Fr.
1, 36, 417) Ad. md. arras, eyn dunne
wullen want (22^). avr-aD (21, 75), -asch
(rr.) -ais (2), -eis (v. 1370 $Sm.), -is (D),
4D (Y), -eDe (10), -eB (1), -es (17, 147),
-es düch (6), -as tuog (19). harr-as (75),
-aD (rr), is (5),.-y D (bb), -es (3), -eB (4,
74). nhd. rasch. sardoick, vusteyn (147).
*Arra-ctana, -go v. Arrabo.
Arragonia v. Arrogania.
*Arranus v. Artauus.
Arrapax v. Arapagare. Arpax.
Arrare win kauffen 7 druwin (19).
bewinkopen, godspennyngen (89).
Ar-, 7 ab- (Br) -reptitius, gew.
areptic-ius, -eus, -uus(1), areficius (Br.,
Gl. m.) 4 arratieus (2« err.? 10) (;.
ariolus 141, demoniaeus q.v. Cf. Gl. m.
1, 389) einer der mit d6 tufel beseDen
ist (10). der gezuckt ist vom t., ein t.
hefftiger (65). duf- (5), dy- (18, 21) deuf-
61) -fels. duuelsch (22). Ad. teufelischer;
ar.) tuffüesch, (arr.) zerryDner (68);
besessen (110); wesessen mensch (1),
bessen (szc) menscehe (8); be-hefft (1),
-heftet (95), -haftet Sum.) ; vnsynnick szm.
*Arrequiescere gehorsam sein (1).
*Arreseare v. Arrestare.
Arresta bouis stallkraut, huhechel,
ochsenbrech (Ki.).
Ar-, a- (29b) -restare, arrescare (65^),
arestere (8)hd.nd. be-kummern, Ad.-kom-
mern, -komeren(89),-kymernt mit gerech-
te (13), -kumeren mit den richte (22b),
-kummern, als pfenden (1109). Ad. md.
hindern. verpieten (1, 2 s82m.). beset-zen
(19) -ten (11, 89, 97). vorhefften (64).
ARR
frónen (6). an. werten (9). afirtin (8. cf.
anfertigen Sm. 1, 567?).
* Arricharius, archanus (7. apoerisa-
rius; -« arcarius) schatwaerre des
keysers (147).
*Arridare v. Aridare.
Arridere Ld. zu-, nd. to-, an- (6, 9,
64, 2 -achen. wintzeln (125). frolich
wesin (8), beweysen (9).
Arrigare benetzen (8).
* Arrigenes v. Agrimonia.
Arrigere hd. vff- auf-,nd. vp-richten,
-cihten (6), -rechten (7), -réchten 9
-reeken (18). vast vnd wol regieren (valde
regere 65). (virgam virilem) ragin (8).
ragen (17). regin (9).
*Arrigo v. Aurigo,
Arripere (cf. arrumpere) be- (5, 85),
zorulieh be- (8), ain- (19), zu im (110)
-griffen. angripen (T. d. nemen (6);
zu ym, zu sieh, nd. to sick n., Ad. 4
zucken. z. o. an sich ziehen (67). her-
wüschen (6). zornlich h. (17). erwischen
(65). ezormlich e. (9) Ad. rauben, bereuben
(21), zerryssen, mit gewalt zu brechen.
nd. rowen.
*Arripius v. Arpius.
Arri-regium (11), -togium, -tagium
(147) (cf. Gl. m. 1, 360, 389, 391) achter
-deyl (147), -deel (11, 89). eyn affter deyl
Arrissare v. Arisare.
*Arristatus v. Aristatus.
*Arritogium &oc. v. Arriregium.
* Arrius (94), anius (136) (aus varius?)
ags. faag (Il. c.).
Arroga &e. v. Arrabo.
*Arroga-, arrogo-, ario- (b^) -nia
(ne Arragonia) arrog-an (1), -onien
(bb). arrogan-us, -ensis (Gl m.) eyner
vz dem lande (6 szm.).
Arrogans (cf. abr.) hd. hoch-, hof-
(Mss. mog.) -fertig, -fertick (17), -firtig
(21), -fart (18), -mutig (110), -mietig (68),
eren-girig (i. ambieiosus 1), -gyrick
(55). cundeg (99).
Arroganter hochverticlich(6). hoffert-
ieliche (17), -lich (5). homod- (18), homet-
(21)-eclichen. Ad. hoch-mietig (76), -mu-
tig, -mutlich (4), -mutiglich (110); stoltz-
(85, 110b), vstor- (1772«abr.), keck- (110),
kech- (1102), snel- (15), kun-, kunt- (b,
22), kunde- (23), kont- (21), kontic- Z
kynt- (17) -lieh, 2d. -liken.
. Arrog-antia, -onia (23) rüm (6). eyn
rüm (85). eyn beroym (22). berom (23).
romsal (141). Sreneu d eregitti- (65),
hochmechtig- (68), hochmutig- (110),
hochfertig- (110 &e.) -keit. houerdich (22).
kundicheit (11). stoltzikait (V. arehon. Sm.).
Arrogare be-rumen (7, 8, 9, $5)
-rümen (8b), -gern (bb). Ad. vbermutig sin
(Voee. ex quo), v'storen (Mss. mog.). geid-
nen (75). stolezi-cren (13), -keit treiben
(64). zu-scriben (7. asscribo 10), -geben,
-legen (65). verderben (5, 21. »« abr.). (7.
destruere) vorterben (4).
*Arrogari be-rumen (70 &e., -romen
(D, 92), -rümen (6 &e.), -riemen (69 &e.),
-reumen (67). vor rimen (18) hofferti-
gen (4).
* Arrogaria v. Arrabo.
* Avrrogonia v. Arrogan-ia, -tia.
*Arrugo v. Arrabo. i
ART
* Arrulla v. Arula.
Arrumpere rifhen (D) zu-r. (21). mit
gewalt r.(18). m. g. brechen (0), zer-br.
(76). zu-br. (291, 4) mit kraft (4) -zer-
stóren (6). richten (23). to sick nom-
men Z rowen (22. cf. arripere).
* Arruneula v. Aratiuneula.
Ars (pl. s. w.) hd. nd. kunst, konst
(b, 8, 11). list (16). behendikeit, hant-
werck (65).
Ars eterna ewige kunst (15).
Arsenicum (7. auripigmentum) kop-
per-rauch (13), rore 4 vietrile (10. wveft,
vietriol) oper-, orper- (149), orge- (Sum.)
-mint (85, Sum.), -ment (125, 149).
Arseuerse kyert dat vuyr (141).
Arsineum (7. arthomium) vrouwen
eleyt blynckende roit (14:7).
* Arta (i. ardua, alta) uuidarpergi (Gf.).
* Artabulum (7. engariwm) notstal (3,
4, v4, 16).
*Artacis v. Attaeus.
*Artaga-mus, -mis, -rus &oe. v. Ar-
toganus.
*Artagge v. Attagen.
*Arvtayra v. Arniea.
*Arthaleticus v. Arteticus.
*Arthamesia v. Artemisia.
*Artamus v. Artauus.
Arthanita (?. cyclam-en, -inus,
panis poreinus) erdt-apffel, -nabel,
schwein-, sáuw-brodt (143).
*Artanus v. Artauus.
Ar-, are- (81, 126) -tare 7. stringere
(1); eon-str. (3, 4); frequenter avcere 7 co-
pulare (Br.). hd. nd. e-, dwi- (22), Ad. twi-,
Zwi-, pfre- (75) -ngen. inghe maken (89).
streng machen (1). einbreisen (126). be-
setten (81).
*Artat-io, -ura (75) pfrengnif (75).
dwanck (22). es
*Artator zwi- (89) pfre- (75) -nger.
Artatus pfrengt (75).
Arta-uus (mé. corr. Br. &e.), -nus (15
varr.), mus (64*, 7. schlimbria 75), arra-
nus (147) Ad. schreib-, visch- 7 weid- £
kuchen- (75), wayd- £ hack- (74), hak-
(64, 75, 93) -messer. sehriffmes (132).
knijf, snydmess (14:7).
* Artedius (cf. artocopus sim.) krapfe,
boh. koblych (4).
* Artemya .Aemen. (6).
* Artemideon (cf. sq.) wizwurz (Sum. VI).
Artemisia (selten), arte- (949 &c.),
arthe-, arti-, arthi-, arthy- (149), archi-
6, 19), artha- (21), artho- (5^5, 67), arto-
68), atte- (110) -mesia, 7 -messia (942),
armosia (74, 143) (7. mater herbarum 2
maetarie 7 agritanica 7 ampulata 7
monolosis 74) bibo-z (509, 96, 105, 149, Gf.,
BM.), -s (7, 87, 146), -ef) (125), nd. -t(Sum.).
bybóz (Auz. 8, 995). pipoz (104). peyp-os
d -as (1), -eez (4). M etpo- (74), -s (4).
bibes (V. a. 1400 Gr.). weibpas S byf-
uj (10 &e.), -uyD (V. a. 1469 Gr.), -of) (5),
-aD (21) -as (19). beyfu-( (75, 91, 134,
143), -8 (8). byvo-es (132), -et (11, s5,
92, 99), -t (225, 23). lichvot (22). grober
reinfarn (73. cf. athanasia). reynber (89).
bueca (Sum. VI). Ad. buck-e, -en, -ela (16).
buck (110). bug-ken (64), -ge (875), -gila
(93), cds (93), -gel (87, 146), -el (22, s7,
146), -klen (91). batke (7). buchen (113).
bukel (Anz, L c.). puggel (74). puckel
ART
(neben puck fabaria), bis-, var. byD-molte,
vig. beifuf), in andrer sprache bucke, var.
buek (75). pesenmalten (504). scosmalta
(141). schofmalte (Anz. L. c.). rátrich (ar-
temesia 87?, aec sic 146). gurteln (74. cf.
Fr. 1, 384). sunnenwendt-g. (75. cf. Sm. 3,
263). sunben-g. (l1) sonnenwend-el (73),
-gürtel (143). hi-(Anz. /. c.), him- (143, Nmn.)
-melker, 7 -melkar (Nmmn.). hermalter (1),
cf. hermalda bugga (105); o. v. anthe-
mis (»« artemisia 7). «gs. mugwyrt,
(-essia) tagantes helde (942).
Artem-o (110 &e., Br., Gl. m.), -on ine
-one (Diut. 2, 42), -um (110 &e., Br.),
arth- (8, 64), arch- (80) -emo, arthen-
um (147), -io 7 arterium (74) (gr.
pep) Peel (DRE segel (74). wenig
s. (8). ein klein s. o. foch zm mauz (110).
fock (132. 4. q. supparum &o. Fr. 1, 283,
focke siparum 107) vok efte segelken
(109), of een seilken (107). des scheeps
segel of seyle (147). wintmerki (93). wynd
gemerek (64). komemerk (80).
Arter-ia, -ea (85) -ra (1), artheria
(éü. vena per quam intrat aer 0 spiritus)
hd. ader, auder (76); hals-, haló-ader,
-adern; hals odir (8); dunstader (Megenb.) ;
gaistaudern (p/. 17^); loft odern (125 Mrg.);
loft.(sc 8»). pipe (85). weltwachs (10. cf.
pulpa). harwal (8, 13). hercerebe (104. cf.
Sm. 23 5, herzerie Ziem.).
Arter-iaecus (Br.) -iatus (Gl. m.),
-eatus (7. rheumatieus) heys (9:).
Arteriasis heescheit (147).
*Arterire aderken (8*) artherisare
edern (9).
*Arterium v. Artemo.
* Arternus v. Arcturus.
* Arterra v, Arteria.
*Artes (anders Gl. m.) v. Arces.
- Artes liberales fry (b^, 1) vrighe
(229) kunste. frige künste (6). fribe konste
(D). frie konst (21). frey chunst (1),
IcunstoX (110).
Arthesis, artetica &c. ?. Architiea.
Arthetiea (7. solidago, primula veris?)
maflieben, massüsselen &e. (73). sehlaff-
kraut, je lánger je lieber, feldeypress
(Ki) a. pandeetarii guldengünsel; a.
saxorum. katzenklee; hasen- Ad. -klee,
nl. -pootkens, -voetkens (143).
Artet-, arthet- 7 artra- / arthal-
(147) -ieus -gichtig n 110) gychtich,
lam, manck (141). glidsuchtiger, kremffi-
ger (14).
*Articactus artischoek, welseh dis-
tel (144).
*Articula, ardiga zaeha (Gf. cf. Dz.
Wtb. 28). »
Artieulare (2. subtülter coniungere
110 &e.; artieulis /udere 68, 132) behen-
delieh (9), -tlich (8), -diglieh (17) zusamen
fugen. mit den ketzen spilen (68). koten
132).
Artieulatio bona (membrorum) wol
gegleieh-t, var. -net &c. (65).
Articulu-s, -m (141) (7. species numeri
Br. nwmerus multiplicatus per denos 110
sim.) lideli (93). let (99). lede- 4 theel-
ken (108). ge-ith (15) -litte (16), -lid
(141). glit (6, 4). kleyn glyd (68, 110)
leth (8), leedchen (132). glediehen (8^).
lains glid o. glaieh (91). eyn gleich am
finger (65). gleych- (64), stuck- (65),
ART 5l
[stugke- (15)- lin. eyn zal mit zehen ge
mert (8).
*Artieus (7. artibus instructus Br., Gl.
m.) vmbhang (19). omhane (89).
Artifex (7. artista, bissw. opifex) Ad.
eyn chu- (1), ku. ko-nstiger. kunst-er
(19, 22, 15, 110), -ner (1103€), -meister (75).
werck-m. (10, 65). konste-ner (122), -r (11,
17). kuoster (89). wergman (8^ &c.). hant-
w. (6), -wereksman (65).
Artifieiat-um .ein werek der kunst;
-à meehanicorum hanttierung (65).
Arti-fieina, -ffieina (Br. -ficinea
(76), -uieina (17) eyn werck-, werg- (17)
-huf) (68, 110), -stat (17, 110).
Artifieiose kinstlieh (76).
Artificiosus Ad. ku-, ki- (76), ko-nstig.
kunst-iek (18), -ieh (22), -lieh (110 &e.).
Artifieium Ad. kunst, ampt. konst
(11, 17). kuost (s9. cf. artifex). hd. nd.
hant-werek, Ad. -werg, -werch (1). ant-
werek (56. cf. Gr. Wtb. A. v.).
*Artigeta truglieher (74).
*Artilla v. Arula.
*Artimen en reyse (11).
*Artimesia &c. v. Artemisia.
*Artincilla v. Aconcilla.
* Artinea v. Arnica.
* Artiocide v. Arciotida.
*Artiplex v. A-, Al-triplex.
| *Arthisis v. Gid.
Artista (cf. artifex) ein kü- (6), ki-
(16), fri ku- (55), frey chu- (1) -nstiger.
*Artista (cf. attista. areste? «us
|artus?) guttrof (vas 16).
| "*Art-, arth- (5^5) -itudo eng-e (21,
22), -ung (75), -ikeit (1, 3), Ad. -ekeit,
-keit, -heit. dwenge (22). nauheit (132).
*Artiuicina v. Artificina.
*Artoca peltzgart (74).
* Artoeapta v. Arthocopa.
Arthocaseus v. Flato.
Arthocopa 4£. vas artificiale (16);
artoc-apta, -upa vat dat kunstieh 1s
(147); aus artopta »- ars.
Arto-, bissw. artho-copus,-eupus (11,
$m.), -eapus Z -poeus (4), -eopa (17, 19,
89 &e.), -ptoeius panis (71), -pseus (56),
atro- (1) sarco- (g. v.) -copus, cf. vv.
Sarto-copus, -ceupus, archi-copus,
-"topus, artedius (artoeopus 4. pistor,
gr. €pXvOXOWXOCc; panis pistus labore, im
oleo, buttrio 16. in Langobordia vocant
baeillas 6) derpkuoche (Bw.). kiechle
(91). kraptf (4, 69, 91,134). erep-elen (p/.Gr.),
-pel (5, 85), -peln (18, 21). krappele (22).
krop-phel (56), -el (23). kreffel (v. a. 1477).
pastey (89 szm.). posteyde (-ecopa 11).
bastede (17, 19). horna-ffe (8), -£ (16 szm.),
-ph (3); harn-aff (1, v. a. 1468 Sm.), -of
(-poeus 4), cf. Fr. 1l, 469. Sm. 1, 31. 2, 229.
Ziem. 161. — mutschel (110. 7. q. spira 112,
Fr. l, 679. stella 112. cf. mutzel, musel
Sm. 2, 635, 664). moetze (10). mun-tschel,
!-dsehelle, mytzel (64 varr.). pretze-n
(1, 71 sém.), -1(4). eyn bretze-l (77), -In (11).
bretsel (132). (brütsehel rr.). ein trocks-
chrer (3. cf. pastesis). phister (73). brot-
beck Z pfister (Ki.). becker (19, 114), beke
(SR EPUE 11), 7 sehimmeli-chtig broyd
19); -eh broot 7 wondelineh (wódelich
ll. cf. verwend bród Br. wtv. 3, 2299):
-eh & erom broet (89). krekelin-eh (89),
-ek (132. nl. krakeling frz. eraquelin).
7 *
52 ART
rinck (55). eringel (77. E gall. escau-
dieh (122. m/t. eseaudetus). artocop-a
krapff o. pfann-kuch; -us krapffenpacher |
(74). becker; schymmelt broit; cropel 7. |
mancus! (141). dig:
Arto-, bissw. artho-ereas ( aprcó-
Xpsac), gew. -erea (Br. &c.), 4 -rea (15,
122), -eria, -erium, antocrea (i. laga-
num 75), atrocea (8^) i. cibus ex pane
et carne (110 &e., Br.), et pasta (Br.) factus,
pistus; pamés ex cibo et carne pistus (sic
66 &c.); vg. tortella(Br.). Ad. erapho (aGt.),
craph (V), krapf, chrapphen (1, 71). erep-
pel (55), -elen (22b). erop-pe (8^), .-el
(22), -pel (11). bastet (332 2n past-et
(110), -eyde (13), -eye (132). blatz (6.
wett.). bletz, var. pletze, flecken, vorbrot
(15). smaltz-kuoche (Bw.), -kuch (8). eyn
griebe kuche (85, 17). stopkuch, 5o.
tykaneez (4). speck- (3), phannen- (93)
-illade. pfannzelt (2). brezeln (18). britzel
(b). roffio-le (108), -ele, zta/. reffioli (kii.
cf.rapheola). gall. roy- (G1. m.), rou- (122
-ssole (cf. ros-ola, -cella G1. m.; wntersch.
von artorira tarte 122. cf. artotira cibus
ex pane 0 pasta et caseo Br). vleesch-
tarte (108). kringhel (23. cf. prc.). armer
rither (49*. ett. cf. artolaganus. Fr. 2,
122€).
* Artocr-eas(0b.), eum, -ium 7 ocreare
(74) (2« oerea!) eyn sti-fel (5), -phel (4),
-effel (74). ste-feln (21) -uel (23). (ein)
leder-, ledder- (18, 21) -hose (5, 18), -hoz
(4), -hóBe (21), -hoBen (14).
* Artocreum eyn schufel (1).
* Artocupa v. Arthocopa.
*Artoecupus v. Artocopus.
*Artofagia (st. artificina? oder vom
würken des Teiges?) werke stobe (8).
*Arthofagus v. Sarcophagus.
* Arto-, artho-ganus, -gonus (22, 110*),
-genus (6), -gomus (1, von -ganus
untersch. 4), -nogus (110^), -gaphus (76),
arta-graphus 7 -garus (19), -gamus (57),
-gamis (V. a. 1477), orthogonus (q. ?.),
hortologus (74), ortogolus (147) (oft i.
herodius) Ad. nd. valcke. Ad. falck;
blaw-, blau-, blae- (110*), bla-fufb. bla-
fusse (7), -uif) (17), -vót (22), -voit (147).
blofüs (6). blayfuyDe (133). plauphus (3)
pla-fus (1), -fuez (-ganus 4).
Artolaganu-s, -m, artologanus (91)
platz, flad (71). eyerflade (125). armerit-
ter (126, Ki.). güldenschnitz (126.2wetf. gül-
lensehnitten píi.).
* Artomesia &oe. v. Artemisia.
*Arthomium v. Arsineum.
* Artoniu-m, -s v. Archonium.
* Artonogus v. Artoganus.
Artopemma brodbretzel (ki.).
*Artop-seus, -oeus, -tocius v. Arto-
copus.
* Artopiper pfefferkuch, boh. pernik (4). |
Artopt-a, -ra (Ki.), gr. Q(tOTCCY] (113),
arcopta (147) (v. vas artificialiter opera-
fum. Pr. cf. arthocopa) knettrog (91),
beckin (91, Ki.2). küchen- (114), holippen-
(113), oblaten- (Ki.) -eisen. cop van pos-
teyden of vladen (147). !
* Arto-rea, -rira, -tira v. Artocreas.
Artox i. malus, reus (Gl. m ). saga,
fauciosus, fron-us, -itus, sipius &oc.
be-scheyden, -sehyde, vroit &c. (141)
*Artraicus v. Arteticus.
ARU
* Artreca (7. sophista) schynende cun-
ster (147).
Arthritis v. Architica.
*Artrologia v. Aristolochia.
Artuatim (/. membratim) von glyd
zu glyd (110). van lede tzo lede (132).
von leid tod (aus nl. tot!) lyden (68).
*Artucium v. Nasturtium. Aristo-
lochia.
*Artula v. Areola. Arulla.
uu (2. P Br., -OSus,
grossus) wol gelydet (68, 110). wal ge-
ledet (132). grabe (17). i
*Arturus v. Arcturus.
Artus s. lit (11, 22, 89). let (29).
gelit (8^), -id (91). glyte (18). glit TE
glhd (5b, €, 110, 134). gleed (19). glete
(133). gro gléth als arm beyn (8). lede-
mat (142). gleich (64).
Ar-tus, -thus (D^), -etus (17) Ad. nd,
enge. ge-splezt ader -twungen (11).
*Arua (aus arna q. cf.) schaip ew
Arua (cf. Gl. m.) angar (Gl. Hrb.
heydt (69 Mrg.). lett (7. argilla 74).
*Arualla v.- Arulla.
*Aruanbale v. Ambaruale.
*Aruare (7. colere) aehkern (1).
* Aruca (cf. eruea) hederich, wizsenif
(Sum. V).
* Arudina 7. semen vriízce (16).
Arugo v. Aurugo.
*Aruiala v. Aruiola.
* Aruilla (u aus n) lam nyghebaeren
(141).
*Aruillas (s/. eru. ?) arwassin (141).
Aru-, arph-, arb- (136) -ina, arpha
(74) hd. nd. smer. Ad. smer-e, re (21),
smeer (14), schme-r, -rb (64€), feyste,
feyst, vaisti-n 7 -gkeit (74), smalez (bb,
17), fleum (12). smalt (22). vlom-e (14,
22»), -en (22, 23).
Aruinare smeren, smyren (74).
* Aruinosus (?.crassus Br. &c.) schme-
rig (110).
*Aruinus (cf. aruus) eschin (8).
*Arui-ola (85), -ala (Sum.), arm-ala,
-ulla (16), harm-ala, 7 -ola (143), attin-
i am-ala (74) (cf. bisora) wilde (8, 16,
74, 85, 96, 149, Sum.), wilt (47) rute,
rawte. (74) hermelraut (143)...
Ar-ula, -ola, -tilla (8, 16), -mila (97),
har- (11), an- (136) -ula (7. patella carb-
onum, -amum 184, parua ara) hd. fure-,
fuer-, fewr- (1, 110), fewev- (110b), fur-
(bb), fur- (142), wr- (o vuyr- (147), kol-
(8), gluot- (141, &t.), glut- (7, 8, 16), brat-
(68) -panne, -pan (149), -phanna (Gt.),
-phanne (Y, 8, 16), -phann (1), -pfanne
(15), -pfan (110), -pfann (68, 26, 141). fiur-
panne (Gf.) ags. fyr-panne (7. 942. batilla
Gl. Aelfr.) -pannae 7 herth (94), -ponne
7 herd (136); heordb (942). eyn fuer (5),
hert (5b, 21, 22, 99, Gf.) hirte 4 fouea
(arula 8). en haer tow (harula 11). hert
stat (6) glut-h. (8 &e.), -seherb (16),
-scherben, varr. -scherm, -sehirben (97.
baecillum 75). ein roster (132), brant
(97. cf. andela), clein altar (68, 110).
*Arula en honston (11).
Ar- (Br. &c., alph. art- 66 &e.), arr-
4) -ulla, 7 arualla (141), 7 ar- (75), art-
(69, 134) -ula (é. residuum pomi quod
abjicitur Br. cf. avillus, nauci, pulpa,
peripsima) eyn kern poste von eynem
apffel (66, 110); hd. nd. k.-, kerne- (13,
ARX
22) -hus, Ad. huD, -hüse no: -husch (10),
-huf in e$ appel (Y szm.), haus in dem
apfel (76), -husel im a. (67), -hulB in
eimem a. o. pirn (74), -gestel im a.
(V. 1477), nd. -hus also in eneme appelle
(23). in den appel dat huysken dair die
kerne in sitten (147). grob-iB (bb, 74),
-s (8) -ef) von einem apfel (56 sZm.).
grabib (16). pubs (66 sim.) grutz (69,
134), griez (18), (wett. grotzen m.) vé n
pomis. ebi-B 7 -tz 4 ewitz (74. ebütz Sm.
l, 230). eyn biez (6.7. q. butz ?). putzen
am obs; vr-pif, -pitz, -af) (7. peripsima
Cf. Sm. 1l, 100. Gth. wt». 1,103); auf wurf-
ling (sonst ouis rejicula Fr.); abersel (Z.
seruus squalidus Gr. Wib.; 75).
*Aruneula v. Aratiuncula.
Arundinetu-m, 7 s-, (adj. 75?) ror-ah
(104), -ach 7 -hag 7 gewechst (74), -eicht
(8) -echtig (17), -stat (65), -busch Z£.
-wachs (114). ge-ror (15b) -rorag (759)
-rór (91) -rórig (111). rietvelt 7 mof
(110 &e.). rét 7 rusehdyk (109). riet (14).
Arundin-eus, -is (76) -inus, -osus
(75) Ad. nd. ein dinek, Ad. ding von,
van rore gemacht, maket ; daz mit (21),
das von (76) ror g. ist. gerorig (75).
A-, ha-rundo, arrudo Ad. nd. ror.
hd. vore, roer, roirr-a (127), -e (104),
royr (13) riet 7 mof) (110 &c.). spreta
(Gf. zZzein ($6). angelrut (111). piffe,
spule (fextoris 11).
*Aruola v. Areola.
ORAN (cf. yrurehus) grintohtir
104).
A-, ha-, ho-, au-ruspex, ho-, au-
rospex, auruspes (22) (7. diuznator, bissw.
auspex -»« aura, hora, ara, ariolus,
auis; ar. quasi ararum 2nspector, auru-
i au-spex ab aue eí specio; horu-,
hori-spex horuspieus, Mhoroseopus
4. qui inspicit horas Br.; aur. qw ex
inspectu ag- 0 ast-rorum 4 extis pecu-
dum futura predicit 66 sim.) eyn wetter-
(66 &c., 75, ar. 110 &c.), weter- (l, 4, 75
var., 134), wetther-.(Y), weder- (53b, 23,
109), wedder- (22), widder- (18), fetter-
(21, -diehter, -diechter (11023), -dichtern
21), ? -sager (1), -macher (66 &e.), -wieker
22, 23,56, 109), -wisser durch zauberei,
var., zubery (75), -han (aur. »« aura! 4).
eyner der do kontschoff seit von dé
weder (17). wijchelaer (107 sm.). wissage
dureh ingeweide des toden viechs (75).
hd. nd. eyn war ware- (8^), vor- (8)
-sag (16), -sager (har. 110), -seger, -segre
(99). eyn wan knecht (ar. 8 »« auriga?).
Aruspieium (27. déuinatio Br.) war-
segunge (85). wichelye (132).
Aruum (2. campus Br.) velt (85). baw-
feld (91). wyse (12). wysen (13). weze
(142). wesse (8). ;
Aruus, auus (4) velt daz nit geert
ist (6). esche (8. cf. aruinus. Sm. 1l, 123
sq. G. Wtb. l, 78). acker (22, 4). ertrike
22).
Arx (ü. summitas dc.; libra; cf. aux)
hd. ein hohe; h. eines turns s die
hoge £ fest (v). ein hohe f. (65). hoghe
(23). also h. (28). ein hó (3). hoe (1
hege (13). hye (18). hoicheyd (19). hoecheit
(11). hochheit (89). vber hoche (55). hoch-
wrch (4. 2. e. -werk). Ad. nd. bog-e, -en
21). bage (133). torn (85, 132). burgk
65). bergschlof) (88, 91). wechterhuf (10.
cf. areubius &e.). wlft (? 11. 2c arcus).
—-
ASC
obrost-i vesti (93), -à verti (sc 80). wyn-
delstein (132).
As ue stirps 1, stips 2 q. v., obulus;
cf. Gf. 4, 880. 6, 511, 545. BM. 617) Ad.
nd. scherff, scerff (22). hd. scherpff, scharpff
(125). helb-ling (65, 93), -eling; eyn ge-
wieht (17). haller (9). heller (76). ort (25.
stips 2d. 93). órtlin, var. ertel (15). gort-
ling o. dreyer (114). auge uff dem worffel
(8), wurffel du es an dem w. (75). schappe
aus dem vmfil (sf. wurfil? 9). ganez be-
siezunge (8). 7. possessio tota (Br.).
Asa fcetida duffels dreg (20). teufels
dreck (91).
* Asanatum (7. ?ncorporatum, aus aso-
matum?) insichbeuestiget (74).
Asa-, aza- (105, 149), assa- (47, Sum. II),
asu- (104), ase- (121), asci- (759) -rum,
asa-rus (3), -rina (Fr.), -rn (96), -x (64),
-rà baeara (85, 149), -rabaccana (74),
asabaceear-a (8), -um (144), aza-ra 7 -baka
47), asraum (92), asoro £ acere (Sum. I1
cf. acera, vulgago &e.) Ad. hasal- (Gt.),
hasil- (8, 104), hasel-, brun h.- (149), hasle-
(85), basel- (sc 121), hasen- (az. ?. butu.
41), nebel- (ass. Sum.) -wurtz, -worez,
-wurezel (3), nd. -wort, -wortel 4 mans-
(st. maus-?) -ooren (92).
Asealabotes v. Accalabus.
Asealon v. Ascolon.
Asealonium v. Aldonium.
* A-, ast- (74) -seancia buschuarwe (93.
cf. altanus ; buchsfarb buzeus color 115 ?).
ruDuarb (herba 14).
*Ascanio zuggarn (74).
Asea-, asta- (19, 76), aste- (10) -ris
(49), -rides (pL), -rdis (19), -rida (14),
-rina (76), ascidis (89) (v. tipula 112,
fermis cutis 76) eyn mu- (19), mo- Z ne-
(89) -tte. filtz-lauf. (74) -lus (49). hare
worme (t . nl. aerswormskens, mayen
(116). sehaben (114). wasserspinne (112),
* Ascedula v. Accedula.
Asce-, selten as-, is- (Gt.) -ella (7. ala
i locus sub brachüs; cf. ac-, as-ella; ci.
m. l, 404, 410) Ad. die ahsel (6), achsel.
aesell (132). aschel (b). aBeln (17). de
assele (22), assel (23), asel Eos dye aseln
(21). die achsel (110), uchse (8), vntse (9)
vnder dem arm. uochs (93). üehse (95).
Ósen (104). vnder -uchsen, varr. -üchssen,
-yeehf) ot uchsel, uxen, v/g. achsen (5).
ocsele (99). die, eyn (18) schul-der (5,
23), hd. -ter, -dern (pi. 21, 11), -lern (18).
de sculdere (22). scholderpein n ain huff
n sub br. 16). isella underüchs ila üchs
Gf. 1,140). assecla okefe (sc 100). ascella
i. internodium en knokel (11). een onder
knopsel (89). ags. ocusta (136), oxn (942).
* Ascella v. Asella.
Ascendere Ad. vff-, off- (5), auf-, nd.
vp- op- (80) -stigen, hd. -steigen, -geen
(65), -clymmen (89, 110). clemben (99).
(oo peren (qf. Br. Wt». 1, 801), stighen
—
* Ascenium v. Aldonium.
Ascensor vfstyzer (62).
po ass-ensus, ascensio Ad. vff-,
auf, off-stigunge, -steyung (4), -gang sim.
vpstighinghe (39). opclembinge (Cs
*Ascepo me. corr. i. vas aquaticum de
pellibus simile vteri 4 vaeuli (76), cf.
ascopa.
*Asceriolus v. Aspriolus.
ASC
Ascete- (Gl. m. 1, 405 sq.), assiste-
(15, Br.), assisto- (»« cons.? 49), archiste-
(Br.), arciste- 7 archite-7 archit-? aciste-
? acista- 1 abeyste- (Gl. m.), gew. abste-,
ariste- (8, 17) -rium (aus QoxYycfjptov s
cf. assistria montalis ib assistens Br.)
closter(67, 76). ein nunnen- (8, 110), nünne-
(3), nonnen- (68), newenne- (9) -closter.
geschwester hul) (75). (7. refectorium q.
v.) reffendal (49). huf) atezunge (8). (arist.)
monst-r (8) -er (11).
*Ascia v. Asia.
Ascia, assia (2, 76) (cf. Fr. 2, 152)
sül- (12), sul- (9) -ax. suel- (17), sawl-
4) -acks. sewl achs (1). saul- (3), sul-
um -axe. sal ackis (bb). sul ecce (22).
zul akes (23). sul ack (77). eyn sule (18).
eyn holeaxe(10). twerhaes (Sum.). zwerch-
ax (12), -agst (67, 76), -axt (6. cf. Gt. 5,
280). zwerg- 4 kerb-axt (74). twerax (95).
ags. aecsa ger hd. bart-a (119), -e, -en
(2L) bart. barde (99). pharte (133). boh.
bradatyeze (4). hellen- (49), helm- (s8,
110), helle- (132), durchslag- (se? 56)
-bart. eyn dureh-slag (5,8, 9), -slack (3).
dorch-sehlak (17), -slagk (21). dorscla
(18). drossal (Y. cf. drexl Sm. 1, 413?).
dehsela sZm. (117. &c.). deh- (104), dech-
(88, 1105, BM.), dóch- (Das.) -sel. eyn kile
ysen (21. cf. Fr. 1, 5085. keil-haeke, -haue
&c.). tzoge-, Mrg. schnite-messer (7. dol-
abra 125). hol- 7 kyn-, var. kein-eisen
74). eyn. kim yser (23) kimm yseren
22. vgl. kimme &c. margo dol6 Kil,
kimmenhobel, kimker doZar?us Br. Wtb.
1, 772. Fr. l, 514b). eyn hals-ysen (18),
-eysen (4). eyn half bant (17). Ad. (Vocc.
ex quo) ein holtz-, holtzen (133) sege.
scaue (108 sZm.). hacken (1). biel (93. of.
asci-ola, -S). byhel(64^).wurff-b., -beihel
(88). werphijll 132). rigel (2. r st. b? of.
Sm. 3, 67). chnete- (af. 5, 505), daie- (130)
-troe (Z. mina péstoris). chnetroch (Sum.).
*Ascial-a, -us v. Asciol-a, -us.
Asciare (7. amcuere t£ dolare Br. &c.,
delere ), assiare (16), asciuare (b)
hd. bebarden (5^), slecht machen (5, 1, v6),
schaben, hobeln; hoffel-len (3), -n (a1)
heuffen (18). behoue-len (23), -ren (22).
schleyffen (64); scherp-ffen (64) -en (85),
7« acies.
*Ascielus v. Asciolus.
*Ascila v. Asilus.
* A scilia v. Asciola.
*Ascio v. Accire. Ascire.
Asci-ola, -olum (11), -ala (66 &e.),
-lia (134) (dzm.) axt, byel, worffbart (1).
eyn kim-ysen (19), -yser (11). ein klein
schabe (110). sullexe (109).
*Ascio-, ascia- (8), ascie- Z astio-
(10) -lus vrate (9. st. barte?). barte
(8). piscis barbe (1T. mssverst. aus barte
und asellus?).
Asci-re, -ere (v. ad-zungere, -quirere)
hd. nd. in-, en- qn, ein- (4), eynen-
6, 1) -laden. eynen l. 7 bitten (6). in-
5, 22), uff in- (21), en- (17) -bidden (22),
-bilden (5, 21), -binden (beide aus bid-
den!) heuschen (17). ruffen (9). zu im
r. (110b). mit-wifin (8), -wissen (asscire
von scire!9). assi-re?. vocare in laudem,
st. litem ? prs.-eo ?.noto, aus uoco? (16).
*Ascyron v. Perforata.
*Ascirum v. Asarum.
*Ascis (cf. sq.) v. Assida.
ASI 53
Asci-s, -is (11, 19, 89) (securis qua
cementariüi vtuntur Br.) eyn steyn-byel
(19), -byeck (85) -metzerbijll (132).
steimmetz- (1105), zymer- (88) -agst.
byhel (88). stienbyl (11). steenbijl (89).
maur- (64), muer- (88) -hammer.
Ascites v. Ascli.
Ascitus ezu geruffen (9).
*Asciuare v. Asciare.
Ascla v. Astula.
Aselepi-as, -à (Sum. V) (herba) tra-
chen-wich (85), -wurz (Sum. v). Ad. schwal-
benwurz, nl. swaluwewortel (143).
*Aseli grece venter (&ox0c !), asclites
habens magnum ventrem (8^); asclides
(9 Zd., 33), asilitas (6) (7t. aseitieo) was-
ser-süchtiger (6), -sichtig (33). ascites
(Ki), gr. &cxEcre, it. ascite bauchwaDer-
sucht. aschites, tinpanites hitzig was-
ser suht (92).
*Ascolaphus v. Accalabus.
Ascolon (7. villa £ vallis Br. &e.,
fallis 3. sf. ascalon cf. BM. 64), astolum
(16) em tal (3).
*Ascolonium &oc. v. Aldonium.
.A- (86, Gf. &e. AaS- (Gl. Aelfr.) -Scopa
i. vas aquaticum wtri persimile (rh
vtripensile (Gl. m.); vas simele vasculo
? vitro (66 &e.) vitreo vasculo (110 &e.);
nebenaaxoTjpa, QoxoTTpa, xo papotrtoy
Tircot GaxoqQamytoy ; ascura QGoxomuOtyr ;
aseora &OXOTfUvT (Gl. m.) astopa (9),
ascepo (q. v. 76) ein bulge (9), stauff
(110). flasga (86, Gf.). lesche (132). lideren
sak o. emer (75). ags. flache odde cylle
ur Aeltr.). ascopera weydsack, wetscher
112). grosser wetschker &c. (114). as-
eupa 2. cauea, (136, 145).
*Ascoria v. Astora.
A-, às- (68) -seribere (?. asserere, ad-
Jécere Br.) zu-, an- (17) -sehriben (8, 11),
-Schreiben (9).
*Ascula v. Astula. Assecla.
*Ascu-pa, -ra v. Asceopa.
* Aschenium v. Aldonium.
*Aschia (7. g. aseo Gl. m.) v. Vmbra.
*Asec-la, -ulo v. Asseela.
Asecretis v. Assecreta.
*Asecus v. Asotus.
* Asella (cf. sq.) v. Ascella. Marmo-
rella.
*Asell-a, pi. -e (121, $m., Gf.), -us,
ascelle pi. (117, 127) (pzscis, cf. gramarus)
Sceid-a, p/. -un (117, 127, Sm. 9, 324. Gf.
6, 439), scheiden (121); 6e? Gf. verwech-
sel. und gemischt müt scheide vagina
«nd scheit astula, wozu will. ebend.
astell-us scaide, -a scette. — witt- (Ki.
wei- (112, 115) -ling. bolch, stockvisch (sn
Asellus esel (1). eyn kleyn e. (21).
esel-kin (23), -gen (5). ezelken (29).
*Aselus v. Asilus.
)
* Asem (7. os, aus hebr. ezem) bain(141).
*Aserum v. Asarum.
*Asfaltum v. Asphaltum.
*Asforus v. Afforus.
As-ia, -ya (1), -sia, -cia (1), azia
(5, 6) ein tritten teil der werlde 0. eyn
lant, ein dritteil der werlt (V, 4). das
drittail der welt versus orientem (16).
eyn lant des, dez (5, 18) Ad. dritten
deils szm., dritte deile (18), nd. dridden
deles (22), derden deles van (23) der
| werlnt (5), werlt (18, 22, 23), Ad. welt.
54 ASP
Asia, Affrica (Libia 7:0 &e), Europa
(Ewtropa 1) in dew drew (1), in de dre
(23), in die drü deile (1), in die drü
lant (6), an dy dri teil (5^) sint alle, al
(b^) lant Ad. ge-deilt, -teilt, -tailt, wd.
ghedelt.
Asida v. Assida.
Asyla (£. ferusoculus 144) gauchheyl
(144, Ki.). hennendarm, hünersalbe (ki.).
*Asilitas v. Ascli.
*Asiliu-m, -s v. Asilu-m, -s.
Asil-um, -ium, -lum (8, 4, 141), -leum
(60, asyl- (1365) aesi- (1362) -lum (?.
domus refugii; tabanum q. v. 2« asilus!)
hd. ein frid-, fride- (535), vride- 7 vluht-
(BM.), fridde- (11), britten- (se 6), bede-
(sic 8), fry-, fryhe- (21), frei- (3), freyung-,
var. freyhung- (75), nd. vrede-hus sZm.,
-hus der geweldigen (17). ein hufà der
zuflueht (75). ein z. (3, 9, 17), zuflocht
(8) der a- (3), e- (8, 9) -ehter. vri steyde
(97). freiung (16, 76, 91). ein fryheit hau)
e fr. do die vbeltheter yn fliehen
110^). ein vryhuys off platz vor die
verbande ballinghe (132).
As-ilus, -ilo (136), -elus (108), -ilius
(110 vdr., Sum.), -eila (Wess. Gf.) (7. oest-
rum, fucus) hd. nd. fliege, roD-fl. (15).
hum-el (5, 9), -mel (64), -meln (11). homel
9). hemmel (8) hor-nuf (110), -nefel
C15, -nsel £ -sel E -sele (108), -le (9),
-litz. sim. (Sm., Nmn.).
(8) horn- 7 brem-sche (132). primissa
(Wess.). ags. briosa (136). premo (6t.). Ad.
brem. wespe (3). vespe (9).
*Asiminus v. Asininus.
*Asina v. Asthma.
Asin-a,-ina (21) Ad. esel-inne (5,
inne (99), -yne (9), -in, -lin (5, 1105).
eslin (110, 134). efdlin (68, 16). j
Asin-, asim- (76) -inus esilick (19).
eseli-ch (11), -seh (75), -n (es). lay (7.
lagcus 4).
*Asinire eselichen leben, baren, to-
ben o. thun (75).
A-, as- (6) -sinus Ad. nd. esel. (pis-
cis) schelfisch 7 hadereck (115).
Asi-o, -on 4. seopa, othus schufhuyt,
ranfeule (125).
*Asitia (aus ascia) v. Dolabrum.
Asm- v. Asthm-.
*Asocus v. Asotus.
*Asolinum &oc. v. Aldonium.
*Asoli-to, -dus (est enteger 16) gar
ganez (8, 9).
*Asomea (7. abstinentia) abtziehunge
leyplicher luste (74).
*Ason v. Aizoon.
*Asontea (zu; aldonium? aizoon?)
huf) laueh (8). perwinckel (3 wrg.).
*Asop v. Asub.
*A-, o- (16) -sopa, astipa (V. Vrat.) 7.
tendeta (16): forum. serutartum (148).
tendil- (8, v. vrat.), dentel- (9), dredel-
(16) -marckt, -marck (8). :
*Asor v. Asub.
*Asorium nicken (incken?) snur (9).
*Asorum v. Asarum.
Aso-tus, -ecus (76), asecus (74) vn-
keuscher, betrieger (74). speyer (91).
schlemmer, bierbruder (1 14). slomer, pras-
ser (125).
*Aspaltea fumus (aus fumf?) bleter
(Sum. V). Cf. asp- (143), asph-altion
22) ;
Az
urnyDel (68). herle:
JASP
pechklee (Ki. siebengezeit (143); eher
als aspala-thus scorpionskraut, »/. gas-
OR aei -tus egyptischer sehotendorn
(143).
*Aspaltum v. Asphaltum.
Asp-ar, g. -àris, -er, g. -eris (13,
97, 136) (7. maceries 74, paries ex asse-
ribus paratus, factus 16, Gl. m. cf. asse-
ruare) eyn bredern wand £ eyn miste
gabel (19). eyn want vmb ein hoffe o.
garten (74). pritterin (76), brittere (8s)
wand. tull (75). eyn planck-e (3), -en (1).
blan-eke (10, 13, 97), -e- (12, 74).
Aspar-agus, -ago (4105), -gus (3),
-go (Sum. V), -ga (131), asper-agus (Gl. m.),
-gus (s.w.), -go (85, 149. s. w.) ?. herba,
pisciculus, boletus (110, Br.), tallus (93).
Sparge-n (110), -l (91). oechsenaug (9. 2. q.
anthemis arvensis Nmn.) ochsim-nabe
(85), -snabil (Sum. v). oehsnabe (149).
hosennabvlo (131). rotonabel (105). louch-
kolb (93). asperg-o 7. aspersio, vestis c.
(Br. Gl. m.), nomen auis marini (Br.). -us,
? asserus (76) asparagus i herba dc.
(66 &e. 4wie 0.). ein swam (23, 4). pfiffer-
(75, 16), bret- (76) -ling, ein schwam (76).
peddenstoell (132).
* Aspar-illa, -tum (Sum.) (cf. asperula
2« spartum? carr. v. v. aprinia) schaf-
tenhóuwe ((Sum.). schaft- (Sum. V1), saften-
(105) -howe. schafftelhawe (74).
* Asparium v. Assarium.
Aspeetare v. Aspicere.
*Aspedeion wild leticha (Sum.).
*Aspediscos v. Aspidiscos.
* Aspeltum v. Asphaltum.
* Asper s. v. Aspar.
Aspe-r, -rus (11, 110) Ad. nd. scharp.
Ad. schar-pe (19), -pff, -ff. schraff (6
sarph (21, &f£), schaffe (13). searp (99).
scherp (11). hart, bitter, spieze (17
hert (65, n herbe &c. (65). ruch, gretig,
vnamilt, -gutig, -wirsch &c. (88).
* Aspera (e st. i? 2. fistule dulces) zote
pipen (23). £. obulus (16. d. i. ngr. &on pa
Cf. Glm. 1l, 415).
.Aspe-, aspi- (17) -rare scherffen (1,
5, 4). scha- (21), sche- (18, 22), sehy- (11)
-rpen. sceharpf (8, 76, 110), scharff (8,9),
schraff (6) machen.
* Asperella v. Asperula. Cunicella.
* Asperganum. v. Aspersorium.
Aspergere sprengen (Dh, 17). Ad. nd.
| be-spr. -sperngen (3), -sprentzen (65),
-sprenezeln (6. cf. Fr. 2, 308b. Sm. 9, 592),
-sprewen (7, 8b), -spreen (18), -sprehen
(133), cf. spróuwen (Ziem. 424). zetten,
Stra-, strou-, streu-wen &ec. (65).
Aspergo v. Aprinia. Asparagus.
Aspergo 7. firma (G1. m.); sirina (147,
Br.). der eleyder overvloedicheit (147).
Aspergula ve. Aprinia. Asperula.
*Aspergus v. Asparagus. Pondus.
Asperiolus v. Aspriolus.
Asperitas scarffkeit (85), scharpheid
(19). die seharpffe piennigung (65).
* Asperitus (sf. sperieus q.v. Cf. teres.
rotare.) trint alse eyn stole (22). cf. um-
trint, rent, -trant circa (Fr. 2, 385b.
Br. Wtb. 3, 149).
* Asperium v. Aspersorium.
* Asperma v. Asperula.
Aspernari (Br. &c.), as-, sa- (alph. as-
716) -pernare Ad. v'sme-, v'sma-, v'sehmá-
ASBP
(134) -hen. virsmehin (8). vorsmaen (8^).
v'sman (22). versmeden (99).
Aspernatio v'sma- Ad. -hung szm., -vn
(21), nd. -ynghe. Ad. v'smeh-, vse- (b
-unge.
* Aspero-na, -r v. Asperula.
Asper-sorium, 7 -ium (75), -ganum,
pl. -ginea 7 -ia ? -ioria (16) (cf. spa-,
spe-rsorium. Varr. Gl. m. 1, 415) wadel
(18, 75, 93) zu dem wihewasse- r, var.
-8, 0. wiechprunne (75). wedel (18, 7:). Ad.
nd. spren -gel, -gil (85, 11), -ezel (17). Ad.
sprenge-, spreng-wadel, -wedel, -wasser,
-kessel (177, 125). bespreng- (68), streng- (1.
tspreng — strentzen : sprentzen) -wadel.
ein ding da mit man besprenget (110).
sprewafer (133). wich- (10, 65, 67), wey ch-
76), wye- (19) -wedel, -weddel (1), -wadel
6), -wasser £ -stein (65). wy- (132), wijn-
S -quast. quast (11). qui- (22, 108), que-
p? -spel. suenil (8b. ef. swien Br. Wtb.
3, 1123 ?).
Asper-ula, gula, -ugo (/ía/. -ella,
gall. esprelle, préle eunicella &oc. cf.
Dz. Wtb.621; cf. aprinia. ruella.) kleber-
(Ki.), kleb-, sternleber- (143) -kraut. wald-
meister, hertzfreud (143). walmeester,
(gall. muguet (92). "
* Asper-ula, -ella (Gf.), -ona (74), -ma
(76), -or (1) (cf. asp-arilla, -rella) hófel
(3). ain schab (76). scaue (Gf. 6, 406).
schaue (11). seaef (89). panckschab edd
*Aspia v. Aspis.
Aspicere, aspectare (cf. adspectare)
hd. an-, zu- (11) -sehen, -sechawen (4). an-
sen (18, 22), -zen (23). aen-zien (11), -sijn
(89). besien (99). ;
* Aspidi-scos (120, 121, 124, Sum.), -seus
(117, Ki.), -Sc& (148, Gl. m.), -ea (Gl. m.),
aspis- (119), aspe- (136) -diseos, api-,
ape-diseus (qg. v.) (7. ineastratura, un-
cinus, vicinus sec 148, astutia uncinos
126. cf. aneoniseus &oc.) crapho (119 &c.).
chrape (Sum.). schildlein (Ki.).
* Aspido v. Aspis.
Aspi-, aspe- (8, 22) -rare ath-, var.
eth- (110), ade- (8), ede- (9) -men. geist
off, vff-geben (5, 18, 21), vp gheuen (22,
23). gewen (oscitare b, 18). (v. fauere
gun- (5, 8, 22, 23), gü- (85), vorbin- (anc)
-nen. Zugeben (65). ze ween, var. zuo
waygen (64). ansehen (25. »« aspicere?).
* Aspiratilis v. Aspratilis.
*Aspiriolus v. Aspriolus.
A-,tia- (1) -spis Ad. nd. slange. Ad.
schlang, vergiffter schlang (88); nater,
notir (8), -er (6), -ter (9). hunk (9. 2. q.
unk?), bele (7), belsch (76), cf. basilis-
eus? spinne (V. Hamb.). riíter schilt (8;
9). aspi-a 4 -do est pictura scuti (16).
Asportare Ad. nemen. ab tragen (9).
zu dragen (8).
Asp-, aspe-, aspi- (Gt.) -ratilis (p?scis,
cf. pelanus &c.) phrille (104).
*Asprella (cf. asp-arilla, - erula)
schafft (ki2 Mrg.).
Asp-, aspi- (19), aspe-, asce- (G1. m.),
app- (76), spi-, spe-, espi-, (122), espo-
(6), hespe- (110, 132. : Hesperia) -riolus,
aspri- (22), spir- (23) -gulus, sperieulus
(11) seureolus (Sum. VI) espirio (122),
seinio (75), seira (75, pl. 94,136), squiri-us
um -eius (23), spriolus (46), pirolus
est parua bestia maior tamen mustela, 16,
Sim. Gl. m.) espiolus (8b. v». escelaurus)
ASS
| (alle Formen nebst mehreren im Gl. m. aus
|seiurus) Ad. eich-, aich- (1, 75, 76) -hurno
(84, Sum. v1), -hurn (130), -horen (4, 70),
-horn, -orn, -ern, -arm (76), -hermel (49),
|-hermlin (73, Nmn.), -ermlin (67). herm-lin
1(110), -elehen Z eickhorn (132). nd. ei- 7
le-koern Z ekoeren (11); ekeren (222v),
jeichorn (23), zeijkel (89). liehort (sc?
1102). aicher; haselhün (46. »« sparulus).
lags. aqu-orna (136), -eorna (94). p/. gall.
Jescuireul (122). sperio- (Sum.), spiril- (Gt.)
|-linum aichu- (Sun.), eihho- (Gf.) -rnin.
| Asphal-., asfal- (136), aspal- (174, 16,
|147), assal- (14), aspel- 7 assa- (76), affa-
1(129), alfei- (100), arfal- (148) -tum,
laffal-tum (Sum.),.-cion (147) (7. bitumen
]76, 100, 147, 148) harz (Sum.) lim (76).
lleym, iuden-leym, -steyn (74). ertlim (100).
|lyme (147). ags. spald-r (94), -ur (136, Hpt.
|D. af. 6, 338), fehlen bei Bosw.
| Asphodelos v. Affodillu-m, -s.
* Asrod. v. Astrod.
| Assa (7. lignum dolatum. et latum Br.,
Gl. m.) till (2). ein gehoblet holtz (68),
bret (110). geschaefft bret (147). eyn
|eeschaifft bort (132). prat; grat, visch-
erat (T4. »« ossa!)
* Assa dulcis (7. astragalus) christian-
|wurtz, moren, erdmotten (141). assa
fetida teuffelsdreck (74).
*Assabulum v. Assatura.
*Assala v. Astula.
*Assaltum v. Asphaltum.
Assa-, assu-ltus Ad. zu sprung.
Assare hd. nd. bra-, brae- (89) -den-
Ad. bra-, bissw. bro-, brat- (76), pra- (4),
prod- (111) -ten. assantur GOES ON
*Assares v. Asseres.
| *Ass-, asp- (11) -arium, -arius (127)
IU. strigilis 7 sartago 74) hd. brat-ysen,
eysen, -SpiD. brait- (132), braet- (89)
ijser, 4 -spiD (132). broetiseren (11). róst
(127). rost-, prat-, schmeltz-pfann (74).
*Assarum (lo denaro Gl. m.) v. Asa-
um. :
*Assatum v. Asphaltum.
Assa-, assi- (121) -tura, -bulum (125),
ssum (11) Ad. nd. eyn brade. Ad. bra-,
rat- (67), pra- (4) -ten. bratt (76). bradt
((O. braed (89). gebrates (68). brotung
(6). spizprato (121 &e.). vorbraten, kleine
|klauf-, var. kauf-braten (a. et salsucium
|148). harst (11, 108). herst (106). roest (108).
*Asscire v. Ascire.
*Asscopa v. Ascopa.
Asseribere v. Ascribere.
s 5 v. Ascella.
| Assec-la 7 -ula(Br. &c.), asec-la (9),
j-ulo (1365), adsaec-ula 7 -ulum 7 -uli
be (136), -alum (94), aseula (Gl. m.) (7.
edisequ-a 55,- us 1. q. cf., bucellarius
|Gl. m., ensifer 75) hd. nach-, nd. na-vol-
er, -fulger (5), -uelgher (22). eyn noch-
ulgeryn (55). kneht (6). kneeht (b, 23).
ein swert- (8, 9), swerts- (75), dienst-
68, 110) -knecht, o. magt (68), o. ein m.
110) Ad. ein kn. o. m., maget, meydt
ie nachuolgen, naechfolgent (67) herren
o. frawen. chyltekneyt (13. eh sf. sch).
ags. thegn (94); chens (s/c); adsexulam
degn (136).
Asseclari volgin (8). dynen (9). Cf.
| atus clientela (Gl. m.).
| . Asseeret-a (Gl. m.), -arius, asecre-
tis (Br., Gl. m.) 4. camerarius (16); prin-
ARS
czpis consiliarius ags. geruna (Gl. Aeltr.).
heymlicher (8, 9). kamerer (9). eyn heym-
liche kemmerer (17).
Asseectari noch volgen (9).
Assecula v. Assecla.
*Asseeutio erfolgeniDe (8^).
Assecutus irfolget (8). ervolget (9).
erfolgt (65).
* Asseda v. Assidela.
* Assenearius v. Assentare.
* Assedula v. Aecedula.
*Assens v. Assidens.
*Assensus (cf. ascensus) wille (11,
19, 28, 65). wlbort (22). volbort (142). gunst
(6, 65). g. mit worten (consensus g. mit
URP ? mithelligung (75). zu haldung
, 5). :
Assenta-re, -ri (9, 88) bulaezin (8, 9).
zuduttlen &ec. (88). assentior 7. adulor
sliht- (119), stich- (120) -elon. assencarius
i. consentzens (16).
Assentire vol., ffolle- (21), vul- (22),
v- (9) -bortin (8, 9), -borden (10, 22),
-wortin D, -worten (D). fol fiern 7 vor
steen (18). gestene (Y). besten Z noch
heln (17). mithellig sein (75). v'hengen
(21). bevestigen (13). mede volgen (11)
v^willigen (110).
Assequi hd. nach-, noch-, «d. na-,
er- (85, 9) -volgen, -fulgen (5, 8), -wolgen
(89). er- (8), her- (17) -kriegin. vberkum-
men (65, 110).
*Asser (herba) v. Acera.
Asser (Z plute-us 7 -ale 22h. cf. as:
Seren) hd. nd. bret. ced bredt (1).
breyd (19). breit (3). brat (4). pret (15).
rauo (141) schwarte (Das.). delen (22b
laden, 1l: von holtz, v/g. dil (15). bert (99
bort (110).
*Asser (2« as) scherf (89). .
Asser solarius ein ranfft (125).
Asserere (2. liberare, manunüttere, plan-
tare Br.) hd. bested-, bestet-igen. bewern
(4, 8, 9, 16). geweren Z sprechen 9)
beken-nen o. 65), -en (13). veriehen (65).
vesten (8b, 19, 99). beues-then (22), -tigen
(68, 110). vest sein (110). vestenglich sagen
(68). vryen (85). sewen, verbum dei das
wort gots (65).
Asser-es, -um (121) lado (121). eyn
lade von bredern (7). rauin (104. cf. Sm.
9, 58). assares 7. lattas (Mai Clss. 1, 552).
* Asserit (aus arserit, —— assare?) brin-
nen (38).
Assertio syecherheit (85). veriehung,
bekennung, sicher gewiD haldung (65).
Asserti-ue, -m (66 &e.) war- (1, 68),
Ad. nd. wer-lieh, -liken (22). vorwair(b
bestetiglich, furwar (15). wyDelichen (11,
21). wisliken (29). wyf- (66, 69), weif-
eL wissee- (V), wissene- (6), wissent-
76), wissen- (67), gewiB- (3, 18), gewis-
(4), syecher- (85), sicher- Z vestig- (110),
vesteng- (68), veriehenc- (65) -lich. ernst-
liehen (11).
*Asseruare (imde aspar paries de as-
Seribus) pritterin (75).
*Asserus v. Asparagus.
*Asses sco- (94), co- QE) -rteas ags.
lidrinae trimisas (94. d. 7. lederne Mün-
zen); horinna. trynsas. (136. 4s£. hórenas
thrymsas Hurengeld* ESL
Assesinus morder vmb lon (74).
Assessor eyns richters weyser, var.
beisitzer (64).
Assestrix v. Adsistrix.
ASS 55
Asseuerare /d. bestet-, bested- (7,
21), nd. beuestigen. hertin (8).
*Assia v. Ascia. Asia.
*Assiare v. Asciare.
As- (3), a-sida, gr. strutu- (141),
Structu- (Gl. m.) -eamelon ein trauD (s?c
3). reigel (93). wiho (Gt). wido (141, Gt.).
ascis 7. gradipes trappe (1).
Assid-ela,'-eba 7 -ula (76), -ella Z
-eria (147) taiffel dair men by sittet;
-eria spyse-t., dysch (147). z. mensa ad
quam assi- (16), Se- (Br.) -demus. sefel
(8^). asseda £. sella quadiiugis (141).
axidon-es (139), -um, aridonium (Sum.)
7. sessor-es (139), -ium stuol (119, 121,
Sum.). :
Ass-idens, -ens (134) (7. presens) d.
egen-wertig, -wurtig (69, 134). bysitzen-
er (110).
Assidere beysiczen 7 warten (9). bi-
sifin o. wartin (8). besitten (99).
* Asside-ria v. -la.
*Assidia bret (75).
Assiduare Ad. steti- (D), stetig- (68),
stetik- (4, 75), stedec- (6, 18, 21), stedet-
(5), stedigk- (76), stil- (t) -lich, -lichen tri-,
.| trei, 7 v- (15) -ben, machen (68); ein ding
stetelieh vben (17); etwas emsiglich thun
(110). nd. stedeliken driuem.
Assidue (7. continue 1 sedule 22b, fre-
quenter). stedeli-eh. (19), -ke (11). Ad. stet- -
lich-e (17), -en (85); státik- (134), stetig-
lichen; stetteg- (67) emDig- (68), emsic-
(65) -lich. diek vnd vil (65). alle-tyd,
-weghe, -ntelen (29b). altoes (99).
Assiduitas ste-dekeyd (19), -dicheit
11, 89) -tigkeit 7 stete vbung (75). em-
sikeit &c. (65).
* Assidula v. Assidela,
Assiduus (£2. studiosus, continuus;
diues et ponderosus in pecunia ab assis
et do! Br.) hd. nd. stete £ dicke. stet-e
(9), iger (6), lich (85). steyklichen (91).
empbig (64) emDig (68, 110) vnd seer
ernstlich (110). gewon-lec (99), -lich vnd
seer nerstelich (132). reych (9).
*Assie-o, -re v. Ascire.
Assignare hd. bescheyden, b. eynen
zu eyner zyt (75) geben (17) zwg. £
-eigen (65). zeichen (8).
Assil-ire, -ere (76) 7. aggredi? dc., ntr.
cum. gaudio salire (Br.), saltare (16) (frequ.
assaltare Br. cf. assu-ltare; -mpto 7.
cum g. sallo 7 psallo 76) Ad. spri- (0),
spre- (10) -ngen; mit frewden, zu-, an-
(8v), vff- (68) -springen. godes hoghen
wezen (23. nhd. gutes mutes sein).
Assimilare (7. adequare 4) hd. geli-
(110), gli-, glei-, zugli- (9, 65) -chen; gleich
(sZe 3). nd. liken.
Assimi-, assimu-lari Ad. glichen,
glissen (6).
Assimulare vei- (109), vy- (132) -nsen.
*Assire (7. chalybe durare Gl. m.) v.
Ascire.
*Assis (cf. eassis, axilia) helm (Sum.).
Assis-ia, -ium (Kil, -a (Br. Wtb.), -ta
(110), axisia (147), assysia (v. émpositio,
Cf. Gl. m. 1, 428 $Q.,431) assyse (68, Kil).
$1jsse van veylygen (147). tzijse off tzynse
(132). zise (109, Br. Wtb.). zynf) (110).
Assistere hd. nd. by-, hd. bi-, bii-
(19), bey- Ad. -sten, -stan (6, 25), -steen
(4, 134), -steyn (2D), -stain (19), nd. -staen,
56 AST AST
hd. nd. -wesen, -sin (6, 1). peystaun, gaf- Ast hd. vnd. vnd aueh (1). $u £ ok
fen, plarren (2. cf. Sm. 1,337). gegenwer- |(23). viok (22). sogetan; nt. weeheut-,
tig steen (65). buwen (17). var. webeut-wee (74).
Assist-erium, -orium, -ria v. Asce-
terium.
Assis-, assi-trix v. Adsistrix.
* Assitura v. Assatura.
Associare zugesellen (8, 9, 75).
Associatus zugesell-t (8), -en (9).
* Associetas zugesel-lung 7 -schafft (75).
Associus (Br) eyn kampgeselle (19).
*Assolare (: solum Gl. m. cf. sq.) v.
Assolere.
Astare bysten, geginwertig sin (8).
beysten, gegenwurtig seyn (9)
Ast-, astr- (141) -arium v6 venduntur
bona, proscriptorum. (Gl. Isid. »« scriüpto-
rum 147) dair men der schrijver guet
verkoipt (147). kram-, krom-stat (68, 110).
Astaroth v. Astrod.
*Astell-us, -a v. Asella.
* Aste-reo, -o v. Asturco.
Astericum st. peters kraut, tag und
As- (Br. &e), a-solatus (. ad sol-um | nacht (Ki.).
7 -itudinem redactus 6 de solio deposi-
tus sim.) widder zu erden gemacht (8,
9) in e. gewandelt ader geniddert (17).
abgestossen (110) af- (132), vff- (sic 68)
-gestelt.
Assol-ere, -are d. md. plegen. Ad.
pflegen, zu-pfl. (9), -plegen; pfleigen (3).
assolet plegt 4 is gewone (99).
*Assub v. Asub.
Assue- 7n den Mss. meist Asswe-.
Assuefacere gewonheit (szc 28). hd.
nd. g. don, thun (0, thon (67), Ad. ma-
chen. gewon m. (68) . gewenen (69 Mrg.,
110).
Assuere (nie asswere) zu nehen (8).
neen (sutoris 9). zu same-n. (76). zü büezen
(25).
* Assue-re, -seere, -ssere, aswescere
hd. wonen, ge-w. gewon (17). g. sein (110).
nd. ghe-, be-wonnen. gewonheit tun (4).
gewinnen (99) tzowennen (132) plegen
(19). zoer pl. (11).
Assuetudo Ad. gewonheit (19 &e.).
gewanheit (85). pleghinge (89).
As-, a-suetus hd. gewonet. nd. ghe-
wonnet. ge-want (1), -waynte (123), -wenet
(9), -won (110), -wonlieh (68), - wonheit
(5), -wanheit (21), -wonung (2).
Assula v. Astula.
* Assulari-um, -a bipennis, sect-rum
4 -ellum dech6el (125).
Assultare (cf. assilire) mit freudin
(8 &c.), mit frewen Z zu- (9) springen.
Assultus v. Assaltus.
Assum (cf. assatura) eyn brade
(19, .89).
As-, a-sumentum, asswinetum (25)
nemunge (8). n. von dem sacke vnd wider
legunde in den sack (9). lappe (5, 21).
fleck (1). fleiek (3). gippe (PM. 529). not
an eim rock o. gippen (25).
plezze (Gt. 6, 579). bletz (95).
Assumere /d. zu-, nd. to-, toe-, an
Sich 7 vff- &c. (65) -nemen, -nomen (22).
Assumptio zu nemunge (19). to- (11), /.
toe- (89) -neminge.
*Assumpto v. Assilire.
*Assura cheren eze clewben (1).
*Assurcius zeem 7 dialus (11. cf.
.Astrod ?).
Assurgere (ad honorandum) vff ston
(68, 110). tzeghen vpstaen (132).
Assus ge-braden o 21, 22), -brodin
(95), -braten (4, 76), -broten (6).
*Assus s. v. Asub.
Assutus (aus asotus; ital. carnale,
lascivo Gl. m.) v. Rutuba.
* Asswe- v. Assue-.
* Asswinetum v. Assumentum.
*Asterimieus (£. curialis c.) haeve-,
stait.iek; wyttieh &e. (147).
"Asteritium v. Ostrucium.
*Astigium (sf. fast.!) v. Doma.
*Astiolus v. Asciolus.
* Astipa v. Asopa.
Asti-pulare, -polari, -plari (66, 68),
-eulari (76), -mulari (22), asstipulare,
abstiplare (70) vol, wl- (22), wol- (21)
-borten (14), -borden (22, 109), -wor-
ten (5), -warten (21), -werden 7 helfen
(18). be-h. 7 -stetigen (9); -fellin Z -ste-
degen (8). eyn testament machen (5).
eloben mit henden ader mit dem munt
(11). v'willigen (110). vestigen (68). stoken
(99), 4. q. incitare, st. astimulare?
Astipulatio (7. attestatio, wuntersch,
von -polatio ?. primatus subfultus 6)
beken-tnif (8, 17), -nüsse 4 beczüknisse
(9). bezug- X0. gezüg- (8) -niD. gelobde
mit banden (11).
*Astirus (z. durus &c.) herter (74).
*Astitrix v. Adsistrix.
Asth- (Ki), gew. as-, asch- (91) -ma,
asina (19, 89) est déffüicultas spwrandi
damp-ff (68), -heit (11, 19, 89). demp-
fikeit (110), -ieh (10), bedumpheit (19).
das keichen (91, 111), keiegen vmb dy
brust (125). kie-, kei-chender sichtage,
hertz-span, -sperr (74).
Asth- (Ki), as-, es- (I1) -maticus,
7 -mus (147) em dampffiger (68). demp-
ffig (110), -ich (132) engbrüstig (Ki.).
amborstich (11).
*Astodillus v. Affodillus.
*Asto-linum, -nium v. Aldonium.
*Astologia v. Aristolochia.
* Astopa v. Ascopa.
*Astor (cf. astrod ) gr. lux /at. liecht
ascrota Z|a]s von dem tage (74).
. *Astor-a (8), -ia^(9, 14), ascoria (74)
(aus scoria) synder (JU. c.) s.-eysen,
-Steyn (14).
*Astoreo v. Asturco.|
* Astorot v. astrod.
* Astposta v. Atrapassa.
Astragalus v. Assa dulcis.
*Astralis v. Astrosus.
*Astranius (7. hwmerus) assel (17).
Astrantia &e. v. Ostrucium.
*Astrarium v. Astarium.
Astraten v. Astrod.
*Astrieto v. Asturco.
Astrietus verstricket (26).
*Astrieum v. Ostrucium.
* Astriferae v. Ostrifer.
Astringere zu- (19), to- (11), ver- (65)
-binden.
Astripotens sternmechtiger (74).
AST
*Ast-rod, -rot, -roth (67), -aroth
(136 &e.), -arot, -orot (6), -raten (67, 68),
-arten (Br.), -raes (110), -or (67), -uri-
um (1), asrod (4) i. idolum sidoniorum
(Br), deus syriodorum (136). Ad. eyn
ab- (68, 110), apt-, abt-"(1, - -got. nd.
af god. H
Astrolabium eyn gezauwe (21) g.
Zu astronomien (5). eyn gozug (7, 18),
zug (76), zung (75), towe (22) der kunst
von def) hymels lauff (18), in der astro-
nomy(15), en astron-omáa, -imza (X ).sternbe-
segunhe (8. 2« astrologia). czembe zeuge
(sic! 9). sternegenech (sec 8^). sehe o.
schawe der astronomei o. des gestirng
(sc 14).
Astrolo-gia, -ya (22) (Ad&ufig à. q.
astronomia q. v.)
deme lope der stern, den 1. der sterneten.
(22). ein sternbetüterin (93).
Astrologus Ad. eyn stern-, steren-
o -seher, -beseher (67), -seer (18), -ságer
3), -secher (76), -lóger (21), -betüter
(93). nd. eyn sterne. kiker, sternenseyner
(132). ein reder (a logos — /oquens) von
stern, ear. den gestirn (64).
Astron-omia, -imia (Y), -oma (1)
des hemmels lauff (21), lop (22). Ad. dez,
des hymmels lauff; ein kunst von defi
h. l. scm. (loff 6), dem l. des h., des h.
des lauffs (sic 1), den leuften des ge- :
stirnes (4), dem laufft der sterne (bb).
kunst des gestirns (65). ein sternseherin
(93). papseap (clerus! 99).
Astron-omus, -imus Ad. nd. eyn .
meister in der kunst (astronomia), der
k. des gestirns (76), deselben k. (18), int -
gesternt (147). des himels lauff chunster .
(1, cünstiger (3). eyn kunstiger dez
hymmels laufft (59). eyn meinster (wett.)
der stern (21). ein stern- (4, 64, 93), |
sterne- (6) -seher, -secher (64^).
* Astronum v. Abstronum.
* Astropassa &oe. v. Atrapassa.
* Astrophari v. Apostrophare.
* Astrosa 4. astutia (148).
Astrosia i. atrophia (Br.). tzart-, ;
cleynlicheit; tederheyt (147). /a temuita -
del corpo (Gl. m.).
Astr-osus,-uosus/ -alis(147),-ophus
(G1. m.) (7. Junaticus)mayn-sieck, -suyctich
(147). eyn rasenner (11). eygenhü-, var. -
einhirnig (64). men-, monwend-iger uo
mansch (Fr.). gestirnig (7. plenus astris 15
Astruceo v. Asturco.
Astruere 4. affirmare, asserere, assi-
milare (Br.); envenire, fingere (Gl.m.); do-
cere (110. 2« instruere). leren (b, 22).
lernen (1). hd. be-weren, -kennen (9, 18
Schriben, widder buwen (17). spreken,
reden (147).
Astrum Ad. gestirn-e, -ez (8); gester-
ne (21),-n (5). nd. ghe-sternte (22), -strente
(23). stern (110). ein grosser stern (64).
Astruna (st. astutus?) argenlistk (21).
*Astruosus v. Astrosus.
Astru-thium, -tium v. Ostrucium.
Astu (&oto, asty m. cf. astu-s, -m |
Gl. m. 1l, 439) wicbelde (22).
Ast-ula, -ola, ass-ula (125, 147, Br.),
-ala (132), as- (3), ase-, abse-, abst-
(48, 93, Br.) -ula, asela (Gl. m.), has-
tula, -eua (1), -tella, -tinata (76, 129. .
hd. eyn kunst, konst |
von dem lauff der sterne. nd. kunst van .
a inia 72. i DC MN S
—— ———M— n
———————————— ——r—————M———————— —————
——— oM oo.—— PREERRERRRPRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRREEEREREEESEEEZEZEL-LEXUEEnOOO——-———————m—Mm UU MGMAAGM—M—M RUM MUT UNE —————E
T
ASW
cf. -tina 4. hasta Gl. m.) (ast- 7 ass-ula
i. q. cadit de ligno quum dolatur, abstula
4. napta, sarmentum malleolusque Br.;
hast. i. festuea 76, parua caua f. 129;
cf. Dz. Wib. 29) Ad. nd. span. hd. span-e
(astula 7 &e.), -g (hastula 7), -ne (61);
spon, spaun (93), spen (49), spene (56,
48), spain (19). spaen (11). hoffelspeyn
(3). seeida 7 span (Sm. 3, 414. cf. asella).
schait (74). sehiit (19). schyet (125). sehytel
1 schiffern (75). abstula abesnytte (48),
absnette (59). assula taub (112), daub
(115) dol. schafsel van holt (147).
* Astula regia v. Hasta r.
* Astur- faleko-narius (cf. sq.) valck-
ner (68, 110), -ener (132).
Ast-ureo, 4 -ur (auis Br.) -ruco (14,
accipiter maior Pap., quadrupes Br.), -ricto
(14), -oreo (159), -ereo (equus ambulator
Pap.) (£. aecipiter, a. mator; torda 15;
cf. Dz. Wtb. 30) hab- (110), happ- (68) -ich.
hauyek (132). stocker (75). tzelder (125).
zelt-er 4 -rof (Ki.). zellter, handtrof), vol,
pferde (74).
*Asturium v. Astrod.
Ast-us (Br. &e.) -u (94, Br.), hastu-s
7 -eia (11. cf. sq.) trognisse (9). betrogene
8). wif, listig ader snode Ho. arg-list
68), -enlistikeit (110). lustig- (10), schalck-
68, 110), kluec- (11) -heit. geschwindig-
keit (V. a. 1618). ain. geschider (16). ags.
foeeni (94. fácen fraus Bosw.)
Astutia (cf. arg-, vers-utia. prc.) list
(17, 4). arge- (5, 1), arghe- (22), arck-
(89) -lhst. hd. listikeit, gew. arg-l be-
schide- (12 &e. cf. sq., Sm. 9, 324), snede-
(13), kündi- (6), behen- (11), betrug-
lieh- Z vffsetzig- (65. cf. Sm. 9, 297) -keit.
kunstriehigkeit der boDheit (65). clugheit
(110). :
Astutus (cf. arg-, vers-utus) Ad. li-,
lu- (10) -stig. arg-, var. argen- (110), drch-
(109) -listig. l. trogene (8), trügener (9
uff bosheit (21), off boBheit (5) mbSD
heit (4), oder boscheyt (sec 133). nd. lystich,
l. vppe, up bosheyt. schide eu) hd. be-
sch., -schijde, -secheyde, -scheyd, -sehyd,
hd. nd. -seheiden (10, 109), -seheden (23)
7. dolosus. abscheyd (70). hd. nd. behend-e,
- E swinde (22, 17. cf. valde). swande
22b, sic? cf. Gth. Wtb. 2, 364). sindigk
21). sneydich (22). snedych Z sir (st. ser
valde? 22»), kündiger (6). 4d. klug, klugk,
bofhaftig, bófwiezig (25), sehalek (110),
| tuek- 7 ham-isch (75), vfseeziger (65 szm.
cf. prc.). kloeck (11).
As-ub, -sub, -upp (74), -op (18), -us
t 21, 22, 28, 14), -or (Pap.) 4. E
141), sagitta luminis (Pap.), galacia (asub
124), ànpress?o stellarum (3), énpr. sc. cometa
(22). eyn sterne (12). eyn st.- (10), steren-
1, 2, 3), stern-schof (5, 7, 74), -schofe
5b, 17), -scofe (-stoBe? 18), -schuf5 (21,
76), -schüf) (3), -scot (23), -schot (22), -ryse
(10), -vallen (12), -hus (sec 6), -suver (29a),
| vig. -schuwe (1. 2« snuwe?), -seuber Z
-furbe 7 gerick (74), -sawber o. raynung
(2), -s. raiung (sec 1). sternen schott (147).
Cf. stella volans stern-enschovss 5
-schof) (V. a. 1428 Sm. cf. Fr. 2, 3325).
*Asula v. Astula.
*Asumentum v. Assumentum.
*Asurum v. Asarum.
*Asus v. Asub.
*Aswe- v. AsSWe-.
DixeressACH GLOSSARIUM.
?
ATO
At, atque Ad. vnd, vnd auch. nd. vnde.
Ata-, atha-, atal-cus v. Attaeus.
Atagen v. Attagen.
*Athamesia v. Athanasia.
*Atamis v. Aleanna.
*Athamus v. Atomus.
* Atha- (76), athe- (74), ate- (4) -napa-
lus 7. palus nfernalis; 0 quasi p. mor-
bida, in inferno (16), £ énfirmitas (4), €
morbus captus ex aquis plaudibus (76).
hellepfu-l, -tz (74). todlich leichnam (4).
Cf. attanie &c. v. atomus.
Athanasi-a 4. immortali-tas (Pap.), -S
(Br.); -s vntodlieheit (68, 110). attana-
sia, -zie (9) vntót- (9), vnsterbe- (8) -lich-
keit.
Atha- (143 &e.), atta-, ta- (143) -nasia,
athamesia (3), attam-esia (66 &c.), -asia
(133), -isia (76), anathasia (41) (?. axte-
misia tenuifolia, tanacetum, tang-, dan-
eta 143. »« tanacetum, gall. tanóésie, cf.
anatheca, »« artamesia — artemisia)
rein-fan (5b, 12, 4:1), -vane (8, 10), -fal (3),
-faeh (1), -farnkraut (Ki.). by-fuf5 (68, Sy
-füs (61). bifof3 (5). bey-fuef) (66 &e.), -fulà
134).
uns at-, att-anatos, -anatus Ad.
vn-tedtlich, -tótleich (9), -tetlich (5), -dot-
liehen (21), -sterbelich (8), nd. -sterflik.
*Atharsire v. Attersire.
Athat v. Attat.
Atau-ia, -us v. Attau-a, -us.
*Athax v Athesis.
Atelabus v. Acealabus.
*Athemius v. Atomus.
Athen-e, -is (cu.) athen (1, 5).
*Atenuare v. Attenuare.
Ater, ather, atter (4) hd. swartz,
swartze (7). nd. swart. dunckel, verbor-
gen (11).
Aterg-o, -us (Gl. m.), attergo (7. postea)
nach (4). noch (21). noeh hinderwerez (11).
Ad. dar-naeh, -noch (18). dairnae, achter-
rugghe (132). zu ruck (68, 110).
*Ater-ra, -ta v. Acerra.
*Atersire &oc. v. Attersire.
Athesis, athax (Pap.), addax (141,
Gf.) (JL) etis-a, -e, ethissa (Gf.). eusa (sic
141). ethz (1). die etseh (91).
*Atieus v. Attaeus.
* Atila druosebluomo (at.). druseblumen
(Sum.).
*Atinere v. Attinere.
*Atingere v. Attingere.
*Atiperium v. Adiperium.
* Atiphna v. Antiphona.
*Atiria v. Acorus.
*Atisar roepende swane (147).
*Atista v. Attista.
Atlas 4 gigas (cf. sq.) ris o. heild (93).
Ath-, at-, ad-leta, at-, ad-letha,
adpleta (18) (4. ad letum fortis Br. &e.,
7 paratus; pugil, martir) chemphe (104).
kem-pe (9, 92, 93), Ad. -p (8, 19), -pff
(6), -per, -pert (18), -pher, -pffer. helt
(9). deg-in (1042), -en (141). diener (6).
martir (9) -re (10). mert-ler (8), -eler
(22). vorbrant (9). hd. nd. ve, we- (sic
23), re- (sic 18) -cehter. stri- (65), ri-|
(8. 9), stareker strey- (64) -tter.
*Atologus v. Prothologus.
*Athominare v. Attaminare. |
Ato-, atha-mus,; attomos (8), athomi |
(15 sim.), athemius (22) (v. corpus ?nd?ui- |
ATR 51
sibile, corpuscula minuta in sole sim.)
hd. staupe (17), gestuppe; daz g. (7),
gest-up t) -ip (18), -op (21), -ob, -opnis
(D), stoub (110) staub (75, 134), stob
(68, 76), styp (1105), cleyn staub (Db sim.)
inder so-, su-nnen. gestupp in dem lufft
(65). das gestuppe daz da vert inder son
ader in dé win (17). die sprenken die da
vff springent in dem win (6). flieg-ender
(73), -under (getrennt! 1) staub. augen-
bliek (88). Unterschieden, w£ewol in den
Mss. mog. ebenfalls durch: corpuscula, dc.
erklürt: athom-y (Y &e), -e (D &e.),
atho- (22), atta- (66 &e.) -nie, -nia (134)
tot ver-wesen o. -zert leichnam (66 szm.).
dode lieham-me (22), -e Z r'ue (23. z. e.
reve cadauera, ef. Gth. Wtb. 2, 588). .Aus
atomus »« Üdyazoc * Cf. athanapalus.
*Athonieus v. Attonitus.
*Atontilla v. Aconcilla.
Atqu-e, -aevae (94) vnd auch (110),
oech (132). ags. endsuilce (94, 136).
Atrabilis (7 mania dc.) gryln im
kopphe (125).
*Atractare v. Attractare.
* Atraetus (anders Gl. m.) v. Atratus.
*Atracus v. Attacus.
Atra-men, (76, Br) -rium (66 &e.)
(cf. aeromon. atramentum.) 4. in- (16),
ni-gredo.
Atramentarium Ad. tinten-, dinten-,
timpten- (141), nd. yneket-horn, -faf), -fas
(111). tinthor (9).
Atra-, attra-, atri- mentum, atra-
men (q. v.) (4. ineaustum Br. ad inc.
5, ealeantum $85, bidella 93) Ad. atra-,
attra- (6), atri- (I8, 149, BM.), ater- (93),
nd. athra- (11), at- (22), atru- (22») attri-
(89) -ment, dauon man dinten seut (74), ys
Swart erde dar me black van maket (22^).
atraminsa, blacha scm. (Gf. 1, 159. 8, 242.
cf. Fr. 1, 39^»). blak 7 swerte (109). damit
man etwas scehwertzt o. incaustum dint
(110). timpt (141). tind- (91), din- (111) -ten.
enkent (85) vnek (132).
*Atramentum (»« amentum ]?)
104).
A. librarium tinte; sutorium led-
derswertz; tinetorium swartzefarb (125).
*Atra- (9, 76), attra- (14), atro- (14, 85,
96), atur- (85) astro- (47, 149) -passa,
-bassa (16), € -pasta (unglossiert 41), ast-
posta (Sum., adramasea (Sum. v) holun-
der plue (3). hollunder blomen (47). hol-
der-plum (74), -blut (76). hollendorn- (96),
helundern- (Sum. v) -blumen. aturp.
holenderblock (85). mis-telper (74), -peln-
bere (Sum.), -pelbern (149), -bewere (at-
rop. sic 85).
Atraphaxis v. Atriplex.
*Atrarium v. Atramen.
Atra-tus, -etus (141), mus (129, 141,
Gl. m., attra-cus (Pap.) -mus (8 &e.),
att'us (9), atrubus (16) Ad. (Mss. mog.)
swarez-gecleyt, -eckit (8). -tus (Gl. m.),
-etus, attraeus ?. lugubris. -tus ?. nigris
vestibus ?ndutus (66 &c.). atramus 7. atris
v. 4. (129) ; denigrato (Gl. m.)); a venus-
tate nigra (141) auis n. 7 uetustate
niger (Pap.) 27€ atratus a veste nigra
^
rim
| (GI. m.).
*Atrax v. Atrox.
Atrieapilla (auis) sehwartzkopff Z
mónch- (Ki.) mühm- (112) -lein.
8
58 ATT
*Atricari v. Altricari.
Atriensis (&.) doerwechter (11).
* Atril-e (7. pluteus G1. m.), -Ius v. An-
trillus.
*Atrimentum v. Atramentum.
Atri-plex, -phex (23), -pex (22),
attri-, antri- (75^) -plex, -pex (123),
-plexum (125), atraphaxis (73, Ki.), pl.
atri- (Br.) arti- (Gl. m.) -pliees Ad. ud.
melde. hd. melcta (879), -da (93, Gf.)
-den, -Iden (17, 21), -t (19), -d (4); meilde
(f. 4), myld-e (5^), -en (68, 69; mil-ten
£ -t (13), -tzen (125), -thau (sic atr. 1);
mal-ta (95), -ten (1), -t (64, 91); molt-a
(76, Gf), -en (2, 13, 75). pünsch 7 altm
(1055). boh. lebeda (4), wloska l. (4).
burckhart; atriplex syluestris wilder
b.; schiBmalter, milten, mist-m. (144).
At-,a- (17) -rium eyn vrit- (222b, 89,
95), hd. fridt- (69), freit- (1, 6, 74, 134),
fridde- (17), frihe- (5), frye- (18), fry-,
frei, vor-, fur- (65), kirch-, nd. kerc- (99)
-hoff, -hóf (12), -huff (18), -hop (5^). kirch-
offe; tenn (74). goez haws 7 kirche (9).
strijdt- 7 lich-huD (10). lich-us (19), -üs
(13). inganck (64). eyn sal(l1T, 74) 7 locus
amenus &c. eyn angel (1. nAd. anger).
*Atrix v. Atrox.
* Atrocea v. Artocreas.
Atro-citas, -sitas gru- (5), gruf- (65)
gres- (22) grimm- (11) grausam- (76
134) -licheit, -ikait (134). ^d. groDelickeit
(21); grusam-, grausam-heit, -keit; grim-
keit (8), -miekeit sm.; pinlichkeit (1).
vnbarmherezig (18). wretheit (99). frech-
eit (110).
Atro-citer, 7 -ye (74) hd. grymig-
grymmik- (134), grimme- (67), grim-
freue- (110), peyn- (14), grusam- (68) -lich.
*Atrocopus v. Artocopus.
*Atroye v. Atrociter.
*Atropassa v. Atrapassa.
*Atropes v. Chytropus.
Atr-ox, -ux (3) -ax (9), -ix (6) Ad.
guum (64), grymmi-g, -ck. nd. grimmich.
^d. nd. pin-lich, -lick, -eliehen (18). vn-
barmherezig (5, 18, 110). gruwe- (5), greu-
(4), freusch- (17) -lieh. gruliche (17).
gruck (3). gruBelicher (65). greselick (03)
greslick (22). wreet (99).
*Atrubus v. Atratus.
*Atrum (cf. aerum Gl. m.) Ad. nd.
bitter. pitter (4).
Atrum scehwartz (110).
*Atrux v. Atrox.
*Atta (cf. citta) rinta (at. 2, 532).
Atta lur- (135), la- (Ki) - tscher.
schlirffer (Ki.). schlürpffer 7 züpffler (135).
Attabernalis v. Actubernalis.
*Attá- (Mss. mog.), ata- (4, 49, Br.)
atha-, acta- (89), acti- (11, 19), atti-
(127, 136, 141 G1. m., Gf.) ati- (Gf.) atra-
7 atal- (76) -eus, att-agus (21), -amus
(1), -us, 75),-is (Gt.) 7. volatile (4); vermis
(49, Br.), madzor est bruco, et auis ignota
(BrJi atelabus (aet. 8b szm., att. Br., Freund,
gr. Q&Vt€X0c)3 oestrus, asilus, fucus
(15) magnus apis (11). kef-er (ath. 5,
act. 8) -fer (4), -fern (ath. 21). en bye-
moder (11). ^d. hum-bil (141 sm.), -mel
Mss. mog. &e. att. D, 8), -meln (12), -el
75, 176), -ele 7 hehere (100). hommel (17).
eyn heimgin (attagus 91). brem io
wybel (9). webil (8, 9). thuther (aus a
ATT
voce tutulus 125). screter (49). ags.
dora (136). ataecus hebir ; attacus 7 tallina
humbil (104). attac-us, -is, atacus,artacis
(auis) hehera, wehir sm. (Gf. 1l, 644. 3,
436. 4, 799). attaecus hehera, attieus
humbel (121). attactus hehere (Sum.), c£
epymaehus (cf. ophim.?) vnbekande
vogele (22); attaeus et epyomatus
ignote dues (Pap.) alitutus v. h. v. Cf.
meletius, mel (vi) attieum humb-ilo
-lono, -elime adj., -elhonig, háüsahonine
(Gf., BM. 709). C attieum (herba) 2. al-
bum lotium, armoriea (85).
Attag-en 4 -es (110 &e), -ge (84, 87;
102, Gf), -ena (141, Ki), atagen (Ki),
aectag-e (1, 4), -0 (8), aeage (34), artagge
(Gf. 4, 959), act-, (11, 19), aer- (89) -ica,
attega (/ ornis 75) gr. (tv 0(&G (112, 126)
birek- (0, 4, 87, Gf., BM.), birich- (82),
pirich- (1), birg- (8), burc- (102), buch- (34),
hasel- (11, 75, 112, 124, Gf.), hassel- (19,
89), waBer- (16) -hün, - hun, huen (1, 11),
-hoen (89), -hón (82). a-, ae- (136) -cega
«gs. holt-hana (94), -ana (136), -hona
Hpt. D, 197) gehóren zundüchst zw aecia
&o., ital. aeceggia (Cl. m. 1l, 39. Dz. Wtb.
4) Cf. aecidannus wis que dicitur
widercoe (129. 4. q. videcoqds Drtr.).
aecegia ags. snite (942).
*Attagus v. Attaeus.
*Attamare v. Autumare.
*Attamasia &c. v. Athanasia.
Attamen conj. hd. doch (21), aber d.,
so a. d. (67). d. s. aber (v), auer (22),
oder (76) doch. d. also ader d. (11). yo-
(139), y- (4, 4), e- (18) -doch. edeych (5).
noch -tant (132), -damn (110).
Attamen, g. -inis s. 7. setac-ium
Br.), -um oe. (Gl. m.) ein meel-bytel
CE 110), -budel, -beudel (Ad. 109).
Atta-, adta- 4 atho- (76), atta- (64),
ta- (q. v.) -minare, attaminari (7. aduer-
sari, inquinare &c.) hd. vervnreynen. vn-
rvnen (76).be-flecken (110), -smytzen i
vor furen (9). widerwertige sein (64
ontghinnen (108. precerpere Kil.).
Attaminare 27. purgare farinam cum
Setatio (Br). beute-, var. bytte- (110),
byt- (68), bude- (107, 132) -len- thee- (108),
tee- (107) -msen. 2. fexturam aq modis
Jilorum. purgare (Wr. 2, 20 sq., Gl. m. cf.
prec. sqq.) noppen (1l, i10, 132. 7. to-
menta detrahere Kil; de noppen uyt-
trecken floccos d. Binnart ; $0nsf nop-pen,
-en fangere, contundere, pungere Kil., Br.
Wtb. 2, 248. Sm. 2, 700. cf. noppa Gl. m.).
*Attaminator but- (93), byt- (68),
melbeude- (Ad. 109) -ler. nopper (107,
109, 110, 132).
*Attaminatrix byt- (68), melbeud-
(n 109) -lerin. nopper-im (110), -sche
132).
*Attamus v. Attaeus.
* Kttana-sia, -tos v. Athana-sia, -tos.
*Attani-a, -e v. Atomus.
*Attat, athat (Gl. m.) auwe mir (75).
attate ey ey (Ki.).
*Atta-ua, -pha (3), atauia (91, 110)
elder muder m. (17). myner e. m. m.
(21), e. muter muder o» grob müter m.
(os g£rote moder i. , ) groten m. m.
23), mutter m. muder (18). en auer
alder moder (11). altmuter (110). die
vierdt an (91). ein base (7. mater ave 3).
*Atta-uus, -phus (3), atauus (8, 91,
99, Br.) urane (104). der vierdt ene (91).
ATT
der pfuch-ane (116); -zene (Hen.). anhern
vatir (8 ein elder vater (3,9). e. vaters
vader | Ü altvatter (110). en ouer- (99),
auer- (11) -alder vader. mynes, myns,
meyns (4), miners (21) elder vatter vàder
(5) alters vatter v. (7), elders water
watter (21), fader f. f. (18), vater v. v.
(4), grofh vatters vater (6), grot-e, -en
(23) vaders vader (29, 93).
*Attega v. Attagen. :
Attelabus v. Accalabus.
* Attemesia v. Artemisia.
*At-, ad-temptare virsuchin (8). v'su-
chen (9). becoren (8^).
Attendentia v. Attentio.
At-, ad-tendere d. zu-, an- (18),
auff- (15), nd. tho-horen, -hóren (6), -heren
(19, 16). Ad. nd. dencken. Ad. andacht
haben (7, 76); merken. an-m. (89). vff-m.
(68, 75). prufen (8).
Atten-tio, -sio, -dentia Ad. nd. an-
dacht, -dechtig (18), -denkunge (12). Ad.
Zuhorunge, ernst- Z flió-lieh z. (110);
fleyD; flyB zu zuhoren (68).
At-, au- (18) -tentus, -timtus (6)
(oft 4. intentus, confusus 7 attonitus,
attritus qq. v.; : weren »« werren, swe-
ren) Ad. zuhori-g, -cht (133). anhorich
(11). ernstlich, bedechtig d
andechtiger (76). bewart (5). bewert (3,
6). vorwert, bewern (29. cf. attritus).
beswert (4). auffmerker (64).
At-, a- (4) -tenuare Ld. nd. dunne,
hd. dunn i donne, don (18) dynne
(110), dynn, din, clein (65), swach 0. zu
nicht (1T) machen, maken. dünen (8).
donnen (99).
Attenuatus garincter (121). garmeter
(sc 111). 4. subtzlz-, aU gedunt
o. verampt (1102); gedünnet o. verarmpt -
(110€); gedunnet o. verrampt (i105. 2«
ramp m2seria Kil.?); dynn gemacht (68).
*Atter v. Ater.
*Attercus v. Attritus.
Atterere Ad. zu-ribin (8, 17), -reyben
(9), -brechen, zerknischen (65).
*Attergere abdrueken (17).
*Attergo v. Atergo.
*Attersio abdruckunge (11).
*Attersire (4. denom. aws attersio?),
atersire (ab ater 66 &c., 110 &c., a tergo
68), atharsire (7. siccum facere) trevgen
3 droghen (23). dreghen (22). drucken
d 21). ab-trucken (75), -trücknen Md.
trucken (6). tr. (4), tr. o. dyr (76), druye
(12) druckend Z durre (7), drocken Z
ore (18), drucken (67, 110), druncken
133), schwarez (66 &e.) machen. atersere
rix atesire (110, 132) swartz (132),
sehwarez machen.,
Attestari hd. bezugen, be-, pe- (4),
ge- (3) -ezeugen. bethugen (22). seer
tugen (11). orkund-en (99), -igen (5, 22),
-e geben (7). hd. vr-, v'- (134) -kunden.
orkudin (8^). bewisen (110). swerin (8).
besweren (9). versechmehen (7. detestari!
66 &c.). t
* Attibernalis v. Actubernalis.
*Attiecu-m, -s v. Attaeus.
*Attimtus v. Attentus.
*Attinala v. Aruiola.
At-, a- (4) -tinere Ad. zu-, nd. to-,
toe- (89), an- (17) ^d. -gehoren, -gehóren
|
AUA
6), -gehórn (9), -behoren (22, 99), -horen
(93. 68), -hoeren (89).
*Attingentia berurunge (8^). :
At-, a-(3) -tingere id.zu-griffen, -greif-
fen, -greiphen (3). to gripen (22). begriffin
(8). pegreiffen das zil o. die zeit (15). zu-
hóren (21), -gehorin (8). antasten (68, 110).
roren (02. an-r. (17), -ruren (9).
*Attinia ein geschlecht def) vlmbaums
144).
TN (2« atthis) v. Attacus.
*At- (76), a- (74), ar- (q. v.) -tista
i. vas po-, pu-tatorium vé ciphus (bis
16). trinekgeschirr (74).
Attollere Ad. uff-, aufchalden (17),
-hiebin (8), -richten.
*Attomos v. Atomus.
Attonare 2. stupefacere, terrere toni-
iruo (Br.); gall. estonner (Gl. m.). zu-tho-
nen, -stimmen, -luten (75). donnen (8, 9).
donren (85). adtonare erschrecken (9).
Atto-, attu- (11) -ndere (11) scheren
11, 68, 110). be-sch. (8^). atturnor
t «nders Gl. m. 1, 452) zuschieren (67
Mrg. J.
ju an- (9) -ttonitus, athonicus (76)
hd. ex-, ix- (8) -sehrecket, -sereken (13).
orsroken (9) gantz erschrocken (65). er-
(68), ver- (10, 99, 132) -fert. v'wret (13.
si. verwerret? v'fert?). betrubt (9). mit
anxt geslagen (132).
*Attonitus (»« attentus) v'dacht (12).
denken (9).
*Attonsillus v. Aconcilla.
At-, a- (16) -tractare (2. q. attrec-
tare Br. &e. Q. v.) hd. handeln. Ad. nd.
wol, woil (5) h., halden (3), pleygen (21).
*Attraecus v. Atratus.
Attra-here, -gere (11) zu-ziehin (8),
-ezihen (9), -ezigen (3). trecken (11). to-
tr. (99). toe treken (89).
* Attramentale dintenfe!in (64).
*Attramentum v. Atramentum.
*Attramus v. Atratus.
* Attrapassa v. Atrapassa.
Attreetare Ad. handel-on (95), -en.
seheldin (8). sd. wol handelen.
*Attril-e, -lus v. Antrillus.
*Attriplex &oc. v. Atriplex.
Attritio (7. contritio q. v.) reuwe,
vig. ware reuwe (75). ware rue (3). vor
(st. wor? cf. sq.) ruwe (10). furgeender,
ein halber, vnvollkummen , zipffel (cf.
Sm. 4, 279); ruw ; zerknischung (63). be-
ryben (12). bewegunge def3 herezen zu
ruwen (15, szm. 65).
Att-ritus, -ereus (67) (7. afflictus, ex
haustus, fessus 66 &c.; cf. attentus) Ad.
(Mss. mog.) bewer-t, 4 -en (18).
*Attulatus v. Accalabus.
*Attuminare v. Attaminare.
*Attu-ndere, -rnor v. Attondere.
*Attus v. Attacus.
*Atunare (7. frue, ut; cf. aecumare
v. rupari) naisen (75).
*Atutum v. Aeutim.
Aua, auia ana (649, 93). ane (64). an (68).
ane frawe (16). anfraw (3 wMrg.) Ad.
elder-, grof-, gros-muter. nd. grote mo-
der. eldir mudir (8). ore elder muder
(17). base (3. cf. attaua).
* Auadonia (herba) corn. gouiles (Zeuss).
*Auan-, auar-tia (7. caryophyllata,
, getia, sanamunda &oe.) hasenaug, ga-
AUC
rafelwurtz &e. (143). auancia haser-,
anantia hasel -worz ?. pes leporis (Sum.).
arancia 7.p. l hasenfub (74). ananeya
hasenwort (85) amancia (a/ph. au-)
eruzcewurtz (149).
*Auapium (cf. aucipium) ein vog-
ler (6).
*Auapula v. Aucipula.
Auaritia (cf. sq., auiditas) Ad.
geyti-, gytig-, griti- (6), giri- (85), gier-
(11) -keit. gir- (5, €), gier- (18, 19), zeyer-
(4) -heit. giricheit (22).
*Auarniones v. Waranio.
*Auartia v. Auantia.
Auarus (7. auidus; cf. Gr. Gr. 13, 175.
Gf. 4, 335. BM. 5831, 538, 577. Gth. Wtb.
l, 407. 2, 318 sq., 428, 161) gier (11, 21).
hd. nd. girich sim. ghierich (oot gierk
(10). gitzig (V). geiezig (4). Ad. gy-
gey-, gri- (6) -tig. vree (108). ein geld-
hund (114), druekesphenning (125).
*Aubium (a8Qtoc) v. Chelidonia.
Auca, 4 oca grece (125) (cf. anser.
ocea.) Ad. nd. (229) cans, gos (222b). Ad.
ganD, ganDe (V). pl. gense (75, 104).
* Aucamatuta («us aea »« eieame-
rita q. v. ?) eyn ganD offir steleze (9 Mrg.).
*Aucare gens toten 4 wurgen (75).
*Auearium (Cf. Gl. m. À. v.) ganser,
boh. hussynecz (4).
Au-, an- (0s 122) -eeps Ad. nd.
vogeler. Ad. fog-eller (8), -ler, -elfenger
(125). gall. oiselier (122).
*Auece-r, -rulus v. Anse-r, -rulus.
* Aucib-ium, -ula v. Aucip-ium, -ula.
*Auciono v. Autumare.
Auci-, aucu- (14, 75) -picium, -pitium
fogeleri (21). vogel-stat, -tenne, -hert,
-ploef, var. -plon (75), -fahung (74).
Auci-pium, -bium (1) aueup-ium,
-um (21, 6? &e. s. 4.), auapium (q. v.)
(aucipium 42. locus 4 tugurium ad ca-
piendum aues i$ rete & virga viscata;
aueupium 7. fortuntum 4 bowus euentus,
et officium capiendi aues Br.) auci-
vogel-erye (5), -rie (55) ry (6), vogler-
ey (14), -j (16); md. voghel-erige (29),
-e wige (22) eyn fogeler betryeger
(18. cf. auapium). auci-, aucu- (21, 66,
67, 110, 132, 134) fogel-garn (8 &e.), -neez
(60 &e.), -geschrey (66, 69, 70). g. von
voglen (68, 110, 132). ein hert 4 eim ga-
renneeze (3) aueupum fogel-necze (5,
9) -garn (6, 7 &e), -werk (8). vogil
werg (9). aucupium (»« augurium ip
v-phannge (9 sé. phaunge), -wel (60. cf.
gewelle Sm. 4, 55?). fogilnüge (8). vogel-
fanek (110b), -gesang (64€, 1108€), -gestel
(64),-stellen Zweydewerg (125). abenture,
varr. obenteure, ge-luck, -lück, -lyck
(110). goede euenture (132).
*Auci-, anci- (122) aua- (6) -pula,
-bula (V) Ad. garren (4), garn, fogel-g.,
-netz (110). nece (13). nette (22, 23). lym
rüte 4 garn (6). lyme-rude (0), rode (18),
-roek (b) lim- (21, 23), lyn- (22) -rode,
-rod (21) kleb- (:6) , leym- (74) -rut.
klob (74, 76). elobo (117. cf. Gf. 4, 547
sq. Fr. l, 520€, 524? &e.) gered o. zeug
zu vahen die vogel (75). kefyt, meysen-
kar, slag (74). vffslag, sprinkel (17). gall.
escolpel (122).
*Auementum v. Augmentum.
Aueola v. Aueula.
AUD 59
Aue-, ant- (74)-ones (a/ph. aut- 16;
i. rustici & stulti ; cf. b'ueco Gl. m. 1, 459)
torecht paurn (74) ackertropf (76). Cf.
-trolle (Gr. Wtb.) neben -trapp otis (Piet.,
Sim. Gr. Wtb.).
*Aucopare v. Aueupare.
*Auctentieus v. Autenticus.
Auetinare v, Autumare.
Auetio gant (Das.).
Auetionari verkoffen (68). alt ver-
schlissen ding verkauffen (110, sem. 132).
* Auetionaria v. Antoniaria. Penes-
tica.
Auectiona-rius, -tor (cf. actionarius)
ein verkauffer (110).
*Auctor v. Anctor.
Auetor ein merer (8, 66, 134). v?-m.
(11). autor ein lerer (4, 66 , 134), mei-
ster (8, 11). aue-, au-, aut- (9) -tor
(minder untersch.; 4. autenticus 15) Ad.
nd. lerer. hd. merer, meyster; pewerter.
lerer o. bewerter meister (75). vermee-
renesmaker (89). vr-sacher e -secher
65). sachwelder (77). oker (22). encker
(e. n sf. u).
*Auc-, auch- (93) -toria (wntersch.
von aectuaria) merkt- (93), marck- (64)
-schif.
.Auc- (Gl, m.), àu- (Br. &e.) -torisare
peweren (75). offenbar machen (5b).
Auc-, au-toritas (Óssw. untersch.,
doch mit gekreuzter Glossierung; 4. au
tentica 15) hd. nd. gewalt, gwalt (134),
walt (22). hd. meister-schafft, -gesprech
(16), -sprueh (76); -liceh sprueh (65),
sprach, sproch; mercklicher Z7 sinricher
spruch (65) ;eyn wise, ware (68), bewer-te
(64, 68), -lieh (66) rede; ein r. die war
ist; pewerte kunst 7 schriffte (75); frey-
heit, macht (65, 110), krafft (65), wur-
digkeit szm., glaubm (ss). alt gespro-
chen Z wol beweret (12).
Auetrix 4. augmentatrix (Br. ort-
haberin (74. cf. Ob. 1168).fuotareidi ? muoter
(Gf. 3, 319. »« nutrix?) autrix mulier
autentica (Br.).
*Auctula v. Aueula.
*Auctumare v. Autumare.
Auectumnus v. Autumnus.
*Auc-ula, -ola (134), -tula (V) Ad. nd.
eyn fogel (18, 23 &e). vo- (134), vó- (0)
-gelin. eyn eleyn genf-e (18), -lin (5), -in
(68), gans (110), gans-lein (74), -el (4). gosse-
lin (22), -le 7 -ke (225).
* Aucumare v. Autumare.
Aueupa-lis, -bilis (Br. £, res apta
ad capiendum sc. aves (4, Gl. m. 1, 462).
klew (4. d. 7. klebrute, klob cf. v. auci-
pula, nicht: klaue, we ?ch l. c. móglich
hielt).
Aueup-are, -ere, -ari (Br. &c.), auco-
pare 21)ffogeln (5^). voglen (1,64). Ad. nd.
fogel, voghelen (22) Ad. fahen, vohen (6)
fangen 72 stellen (125), griffen (5, 21), be-
gr. (18,21), nd. gripen, locken (67), pflucken
0. berauffen (66), bereuffen (134).
Aucuparia fistula eyn meysBebeg
(125).
*Aueupissa voglerin (74).
; Auceup-ium, -um, -icium v. Aucipi-
eium, -um.
Audaci-a, -tas hd. kun-, kuen- (10,
110), kon-- (55), nd. koen- (89) -heit. kueni-
cheit (11). dorstikeit, ebentuer (17). freuen-
lichait (91).
8 *
60 AUE
Audaeter hd. kune- (5), kun-, kün-
(4, 659? Mrg), kün- (3), kon-, kón- (67)
-lich, -licher.| konliken (22). getürsteclich
:5 8), gehertzig- 7 memn- (65)
ich (65 var.). stoltzlich, keck-
ucn; audaciter 2d.; audenter kuenlich
(110).
Audax Ad. nd. (99) kune. hd. küne
(), kun, kuen (110), kün (4), kón (67)
eyn koner (18). nd. kone, koene (89)
keun (2D. dum küne (12) dorstig (77)
drestelichen (18). stoltz (88, 110). freuen-
lich, wagenhalf (88). keck, frisch, gesundt
(15).
* Audena v. Andela.
Audenter v. Audaeter.
Aud-ere, -ire (18) kün (55), kun (5,
9p, kuen, varr. kyen (110), kone (18, 22),
kón (65), koen (89), chunstig (sc 1) sin,
sein, wesen (89). torstig (7), gedurstig 7
gehertzt (65) dürr (2) drestelichen (18)
sin. do- (293b, dor- (99), doe- (132), thor-
(133), tur- (15), du- (65), gede-, varr. gedo-,
gebe- (110) -ren. angeen &c. (65). ennedon,
neden (225. a/fs, nádhian Gth. Wtb. 2, 98).
audeo ich darre (17), daer (11).
Audientia horung Z ver-h. (75). vor-
horinge (1D. verhoerynge (89).
Audire Ad. nd. horen. er-h. (9). hóren
(21). ge-h. (6). horn (9, 18. hoeren (89).
vnemen (9).
* Audire v. Audere.
*Auditiuus horich (11).
Auditor hd. eyn sach-, sache- (6),
sachen- (D^, 4), sage- (21) -vorhorer szm.,
-hórer (60), -v'hórer (21, 6, 75). eyn de
ene zake v^hort (22). horre (99).
Audi-, audiu- (68) -torium 2. forus
causarum doc. (Br). hd. nd. eyn richte-,
riht- (6), richt- (7, 4), rechte- (17), rit-
(49), gericht- (66 &e.), richter- (68, 110)
-hus szm. Sprec-vinster (11), -vijnster (89),
cf. sprach-fenster fenestra locutoria n
claustris (Fr. 2, 306).
Auditus s. horung (55). ho- (11, 99)
hoe- (89) -ringe. Ad. ge-herung (18), -horde,
-hórde (6), -horn Z ghor (75). horen (1^0).
dat horent (28). ptc. hd. gehort.
*Audiutorium v. Auditorium.
*Audronus v. Andromoda.
Aue d. ge-gruDet,, -grusset, -groDet
(133), -griest (76) si-, sye-, seye-, sey-stu.
EEUBIOeE (132), -grot (22, 93) sistu. grüsse
dich (6). got haldig (99). god hael du (11).
alts. hel wes (í. chere — y0ps 118).
auwe (l1, I7) ?nterj. 4. q. owe (15); doch
vgl. auch auge wol dir (6. st. euge q. v.).
auete got grüeD ch (25) gruD euch
gott (15).
Auel-lana, -lane (87), -ana, -lenia
(11, 23), abe-, aui- (8) -Ilana, abel- (125),
abi- (94, 136) -lina, apellena (Sum. V) Ad.
n»d. eyn hasel-, hassel- (Y, 8), hafjel- (8b)
hd. -noBe, -noB (7, 18), -nuf, -nufós (Ll)
-noez (13), nd. -not (11, 99), -noet (89),
Ad. -baum (eyn b. der frucht 5), -bam
(8), -bóm (6). nof baum (17). nespil boum
(84). mispil boim (Sum. V). nespel (87). n.-
7 mispel-bom (100). mespi-, nespe-lun (-8,
-ae Gf). eyn walsehnut (92). «en grot
walsche not eder de bom (23). waltnuf
(17). slea (117). ags. hnutu (136), hrutu
(sic 94).
Auellanus hassel baum (8). hasel-
AUG
stauden (1), -boem (11, 89). ags. haesl (136),
aesil (94). nusbavm (3).
*Auellare (untersch. von auellere) v65-
rayden (133), -ryttern o. graben (67). ab-
schelen (3).
*Auellenia v. Auellana.
Auellere Ad. abe-, ab-, nd. af- Ad.
-schelen, -schellen (85, 29), -stelen (st
st. sc 1). abscheln von eym baum, uf
ziehen, ab schoden (17). affscheiden (18).
trennen (65). abkeren (8, 110). wenden
(65). ab-w. (110). abscheren (4). v-, auf-
(9, 110€), yB- (67) -roden (19), -ruten (65,
1105, -ryten (1102), -reitten (1109), -raden
(3). afftrecken (132). gelubde brechen (9).
globe brechin (8. hin nemen (64).
*Auellum v. Auleum.
*Auellum (aws duellum) ZZ. bellum
ciuile (16). krieg vnter den burgern (74).
*Auena Ad. hab-ern, -eren (3, 110),
-bern (77, 125), -ir (Db), -er (D, 4, Br.). ha-
(114), haf- (11) -fern. nd. haue-re, -r. vn-
kraut (125).
*Auen-ago, -ula v. Festuca.
Auenare v. Auentare.
*Auenatum hebbermeyl (13). haber-
meel; auenacius haberin brot (64). aueni-
nus panis h. bród (127).
Auenio v. Auineona.
Auens gyer (85).
A-, ad-uentagium vorteil (68, 110).
voerdeel (11). fordel (132).
Auen-tare (Br.&e), -eare (129, 142 q.
cf. Gl. m), -are, au-, an- (4) -etare Ad.
haber (szm. cf. auena) ab-, v6- (18) -sni-
den, -schniden. haueren arnen £ sniden
(22). haberen (4. we wett. grasen gramen
evellere, colligere). auen-are 2. awenam
euellere (16); -to 7. auenis eradico t iruneo
(b.); auenas er. & truneo (Br.).
Auere Ad. begern. nd. begheren. ge-
rin (9) girin (8). giren, gyrschin (8).
gilen (5, 21, 22, 23, 76). giezig sin (17).
Auer-nus 7 -tieus (76) hd. dye md.
de helle, hellen (19), heel (11), heelle
(89), hel (110), hell (68, 76). amimnis (?)
hellen flys (8). :
*Auerra emerkern (91. cf. Sm. 1. 53).
Auersio (cf. euersio) pisturzida ;
habui 4. versutia 7 apohheit sZm. (Gt.).
*Auerstatus v. Austroaffricus.
Auertere hd. abe-, ab-, nd. af-, ver-
(65), vmb- (55) -keren. vmme kerin (8).
abwendig machen, abtrunnig sin o.
werden (75). ab- (17, 65, von- Z rum-
65) -wenden.
*Auertieus v. Auernus.
*Auesper-ma, -ina, -tina &poc. v.
Agnisperma.
*Auetella v. Fetellus.
Auferesis v. Afferesis.
*Auferisare (cf. prc.) absnyden (9).
Au-, auf- (1) -ferre hd. ab-, md.
af-dragen, Ad. -tragen. nemen (8, 65).
hd. nd. ab- (1'), be-, hyn- (65, 110b),
hy- (110 varr.) -nemen. haelen (a/ph.
aff- s9). af halen (11). stelen (11). ab-
spannen &oc. (65).
*Aufrigerium v. Auriphrygium.
Aufugere entgeen (9).
*Auge v. Aue. Huge.
*Aug-ea, -ia (Gl. m.) insel o. werde i
—.
Augere Ad. nd. meren. ver-m. (89
oken (222b, 99). hanthalten (65).
AUI
Auges v. Aux.
Augina v. Angina.
*Augis v. Augmentum. Aux.
Augmentare //d. meren, v^-m. (11, 89).
Augmentatio steygunge (26).
Aug-, auc- (22) -mentum, 7 -is (8^)
Ad. nd. mer-unge, -inghe. okinge (22,
99). zunemung (65).
*Augtumare v. Autumare.
* Auguma senewiz (Sum. V. cf. angimia
Po v. agrimonia? senewurz erigeron
749).
Aug-ur, -or(8) wickeler Ur wijch-
ler (132). wicker (109). eyn vogel-w. (29),
-wecker (5), -tzwitzer, -weyser, -merker
(74), -gesanek erkennen (10). eyner der
do zukunfftig dinge sat vf
wissage durch der (75) fogel gescrey.
worsager (9). vor seher (8). liezzer (Gi.
a. 1418 Sm. 2, 500). witiger (ll. sapiens
Cf. Br. Wtb. 9, 244. wittegher Aaruspex
&e. Kil.).
Augur-are, -ire, -ari (64, 110), -iri
o -iari (76, 109) wicken (109). vogel-w.
22) -wecken (9, 18), -tzwitzern (74).
vogeln wineken (sc 4). wijchelen H-
war- (110), weis- (64) -sagen. wittighen
(Kil.). witegen (99. cf. augur). witken (109.
bei Bruns, von Hoffmann ?n wicken ge-
schlimmbessert).
Augur-ari ,
autumare ?).
*Augurionosus v. Auriginosus.
*Augurium (sf. tug.) v. ''eges.
Augu-,
wyckung (5b), -wissung (1), -gesang n
-iari wenen (8, 9. »«
-geschrei (17). wieker-y (5), -ye (109),
-ung (19), -inge (22). witinge (l1),
-eginge (99). mirkunge zu konfftger
dinge; (augueium?) ebent duer (1T).
ebentewr (9). abeuturer (s?c 8). warsa-
gung durch vogelgesang (110).
Au-, a- (D^) -gusta (cAwitas) avgst-
burg (6). augus-burk (127), -porg (5b).
hd. augs-borg (12), -purck (3); aus-burg,
-purg, -borceh (13, 23), -per (17). ose-
boreh (22). 4
Augusta mereryn dez rychef) (5b),
des reichs (1). en mererinne des rikes
(22).
Augustinensis (monachus) hd. nd. eyn
augustiner. austyner, eyn broder de
swarte eappen drecht (22b).
*Augustinensis augstburgerin (6).
auspurcker (3 wrg.).
*Augustinus (». pr. auis et m. gene-
rale ad omnia volatilia pennata, (16).
Augustinus en name enes mannes
(22). austyn (22b).
*Augustum (sc. malum) augstappel
(125).
Augu-, augi- (D^) -stus edel (8b).
edil (,ab auis et iusto*! 9). (Offers
cesar aug.) merer (9, 65). m. des riches
(b, 7, 18), reichs (3, 4), rikes (22), ge-
richtes (18). eyn mant, der aust (1). owest
(85). der aust- (bb), auste- (b) -mant.
ougst-monot (durchstrichen), -mont (6).
ost man (223b, 23). augst (15). der augst- -
man (D, -monde (3). august maned (1).
ovgste (93). oügst (41). hew mond (4).
der herbstmon (125) der andere auste
man (cf. iulius); boh. sirpen (4).
-Aui-a, -um, -arium (8b, 91), -aria
: (85; &c.) (cf. inuium, deuium) vnwege
85, 23). on- 4 a-weghe (108). Ad. ab.
ago- (136) -rium vogel-
em (18)
AUI
abe-, irre- (3 &e.) -weg, -weyge (3). eyn
ir- o A (9 doe]: (11), d'wal-
(89) -wech. auius adj. (Br.) ab-weg (76),
-wegig, irrig (110). bof 1. weg (68). auia-
ria pl. irrung der weg (68). bussche
sonder wege (132). busch on weg (110).
:a via »« auis!) vogel o. holtzweg
64, 123). arra (aus auia »« aer »« er-
rare steht nach aerem) irreneck (n sf. u)
via erranea, in der loft (9).
*Auiana v, Auineona.
Auiarium Ad. ein stat do vogel flie-
gent (64); v. -hus sm., -korb (91), -krátze
Z kótze 4 -Átz (Das. ein hagen (125).
*Auicia (cf. auitium Gl. m. 1, 477)
vogil-flug o 60), -lueke ader -zucke (17),
-folek (8, 56s).
Auic-ula, -ola,(8)(untersch.von aucula)
eyn cleyne voghel (22). hd. eyn cleyn,
kleins (134), klains (76) fogel-in, -eyn
(66), -lem (76), -len (18),-gin (5). vogeleyn
(9, 4, 51). voglein (1). fogelunge (8. dZm.?
2« aueupium ?).
Aui-eularius (Br.), 7 -gerulus/ -gillus
74) vogeler (110 sm.). vogel-verkouffer
132), -verkoffer (68), -verkauffer (74, 110),
-trager (74).
' Auide gyerlichen (19). geyerlich (Atp.).
gittielieh (65).
Aui-ditas, da Ad. d (5b, 1), girig-
(110), geyrig- (4), geyti- (66, 134), griti-
(6) -keit; gier-keit, -heyd (19); gyre- (10),
geyer- (Alber.) -heit. giricheit (29).
Auidus (cf. auarus) hd. girig. girich
22, 1105). ghierich (11). gierk (11). gerig
9). begir-ig (65, 68), -lich (65). gritiger
6). greitig (64). gytig (64, 110). gitiger
m gittig (67). geytig (3,646, 88). gytzig
69). geytzig (66, v0, 134). graf) (17).
Auig-erulus, -illus v. Auieularius. | (1
* Auillana v. Auellana.
*Auimuneulus v. Auuneculus.
*Aui-neona (5, 18), -niona (b 22),
-onaà, -ana, -ano (225), -onia (18), -one
(66), abiona (bb) (ciuitas n Gallia, Fran-
cia, Grecia ! 66) hd. nd. avion. auyan (18,
66, 67). abyan (1). abion (5). avien (22).
Auinum 2. vippa (q. v. 75). 2. qu.
extra, vinum 1. aqua, mixtum (Br.). wasser
mit wein gemischt (74). gemenget win
(8, 17). gemenckt wein (9). lauer (3).
*Auirium (2. locus secretus auibus
aptus) vogelstant (754).
Auis Ad. fog-el, -il (5, 9). voghel (22).
Auis tarda v. Bistardus.
Auisa-mentum, -tio (75) warnunge
(8005).
Auisare (7. premunire, premonere)
beraitten (67). hd. nd. beraden 7 beden-
cken. vorbe-dynken (13). beraten (76, 110).
Ad. war-en, -nen. mercken (6). bedrach-
ten (18).
Auisatio v. Auisamentum.
Auisio vbersichtikeit (9).
Auita alt wyp (7).
*Auitas v. Auiditas.
*Auitella ein klob da mit man fogel
facht (64).
Auitia v. Auicia.
Auitus alter (7). altder (100). ange-
born (75 Mrg.).
Auium v. Auia.
Aula hd. hoff. hof (22). sal (1, 6, 75):
sale (77, 99). zaal (143). sael (13). sail
AUR
(Db, 19). eyn koniges sayl (5). eyn kon-
ges- (21), konniges- (22), kungs- (9),
kuning- (49), konning- (8), Ad. konig-
sale, -sal, -sal o. kueh (8). pallast eins
fursten (75). phallantz (palatium palast
93). pfallenez (80). ;
Aula (7. tibia Br.) gew. pl. aule (7.
eantes 75). sack pfeiffen (3). orgel-pfyffen
D , -pyphen (19), -pipe (11). argel-pipen
89), -roren (75).
*Aula-nus, -rius v. Auliecus.
*Aul-ea (sg.), -ia (1V), 4 -eola Ur
alea (4. curtina 94), aureola (q. cf. 4)
eyn düch das gezogen ist per aulam
(6). vmbe- (121), fur- (4) -hang. gemolt
vmhank (9) vberganek (sic 8). fore-
hanek 7 decklach (18). bancke duch,
stul kussen, depche P tebich der an
der wand haceht o. hangt (75). md. te-
to-ppet. betler mantel (64). ags. strel
(94. strsel Bosw.).
*Auledus v. Aulidus.
*Aulegi-, aulege-, aurigi- (16. qg. cf.)
-nosus (7. crassus € hwmidus 16 &e., pin-
g"is 70 &e. 4. q. vliginosus Br.) feyft
(110 sZm.).
*Auleola v. Aulea.
Auleolum furhanek des sals (75).
Aul-eum, -um (67), auellum (Gl. m.)
(Z. cortina) Ad. eyn hoff cleyd, vmbhang
sim., kostlich v.(88, 110) o. deckin (110).
eyn eleyd daz von hofe wort gegeben
19) en haef kleet (11). hauckleit (89).
op- (V), de- (76), te- (88) -pich. tappe-
zerei (gr. X0).&ov 112). heyden-nisch werck
(64), -Bwerg (125). heydnische gewürckte
tücher (p/. -ea 113). eyn costel bestickt
laken off beduyrt gardijn (132).
*Aulia v. Aulea.
*Auliales (cf. aulieus) eyn dinst man
*Aulicia sunt vasa vmaria (76. st.
vinaria : aula — olla? cf. bolicium?).
Aul-ieus, -anus, -arius Ad. eyn sal-,
sale- (7, 21), sayl- (5), slaez- (21. — slofo-),
pallast- (75), hof- (76) -meister, -mester
(56); hoffe-, hoff-, an- (8) -gesinde; hoiff-
esunde (10); houe-trut (119, 120, Sum.)
ling (e -linck. hauelink (11). hofflich
o. zuchtig (110). hoefsch (132).
Aul-idus, -edus (134 &e.) (dulezs émstar
soni organi, i. q. alidus, Br. sim.) suf
orgeln gesanck (75). sub gedon der o. (14).
*Aulitiea herba chamillen (143).
*Aulula eyn cleyn sale (18).
*Aumi-, aumu-ceia v. Almucium.
Auolare abfliegen (75).
*Auornus v. Frangula.
*Auortiuus v. Abortiuus.
Aura (7. splendor, ventus, aer, fauor
Br. Ad. nd. weder. hd. wedder, wet-ter,
-er. loft (85). der lufft (65). senffter 1.
(88). wint, schin, gonst (8). schein (9).
gunst (9, 88). gunf) (67 Mrg.).
*Aurameus v. Vranieus.
Aurare (Br. Ad. nd. v-, vber- (1),
ober- 2 -gulden. vergilden (76). wed-
deren (85. : aura).
Au-, 4é a- (110) -rata (péscis) gold-
forhin (91), -fohre, orfe, seebrassen (G1.
m.). Gf. aurona genus piscium sic dictus
quia arenatat (76) »« hor-ona, -ena.
Auratus vergult (68, 110).
Aur-ea, 7 -eas (147), -ia (16) (2. fre-
mum, ab auris Br. capistrum 16; »«
AUR 61
aurum 110 &e.) hd. eyn zugel an einem
zaum, zom (68); tzogel an eyme tzaume
i ain halffter (76). toem (147) breidel
89, 132). ein. guld-eine (16), -en (110, 132)
kron, o. gewant (16).
Aur-eale (11, 19, G1. m.), -iale, -icale
(Gl. m.), -iealis (11), -igale, -eliale (110),
-eola (q. v.) haubt- (110), or- S ore-
11, 18, 89) -cussen, -küssi(1109), -kyssen
8). oir eossen (19). hopt kis (76).
(11),
* Aurealis
-lose (8b).
* Aurea-, eystet-tensis eystet (74. au-
reatum eichstádt Ki.)
* Aurecaleum v. Auriecaleum.
*Aurelentus v. Aurulentus.
* Aurelia v. Aurilia. Areola. Oriolus.
*Aurelosus (»« eautelosus?) fursich-
tig (15).
*Aurena (cf. aurona) goltfisch (74).
*Aureola v. A-, lau- reola. Cocco-
gnidium.
Aureola (v6. premium, erinale, sertum
dc. Br., puluimar; aus aur-is, -um; cf.
&ur-eria Gl. m., -eale, -ile, aulea) ein
gulden (sc. bant 18); Ad. nd. g., hd. gul-
din (67, 134), golden bant, band (7, 134),
pant m pfand (67, 110), Ad. bort, bar-
ten (4), kron, kranez (D^). golt-, renc-
(100) -borte (17, 100), -bort (16) -bort
cron (8), -brant £ erone (9). er. der ewi-
gen seligkeit (75). ein sunderlich cr. Z
belonung (65). sigekron (74. cf. laureola).
ein güldin horbant (6). porten (1). eyn
ore- (b, 21, 67), or- (28, 66, 134) -kussen,
-kufen (5), -kossen (21). heubt kyssen (18).
*Aureol-entus, -us v. Aurulentus.
Aureus adj. s. (sc. denarius; $. flo-
renus 1) Ad. nd. guld-en, -ein (1), -in
(85 76). eyn arkussen (22. »« auris).
* Auria v. Aur-ea, -ifodina.
*Auriale v. Aur-ea, -ieula.
*Auriealeeum messingisch (74).
* Aurical-cum, -chum (Br.), -con, auri-
7 ori-chaleum (Ki.) aure- (76), ori- (q.
v.), eri- (9. cf. 93, 4, 15) -caleum, auri-
euleum (23) mess (76, 91). mes (6).
mesch (64). mósch (93, Ki.). hd. nd. mess-,
mesf- (b^) -inc (11, 89, 127), Ad. -ingk -
(3, 10), -inck (9), -inke (17), -ing, -ig (5,
15), ek (8), -ein (1l, Weig. Syn. 3, 907
ad)j.). missin- Ad. -g, nd. -ck.myssyine (13).
Óreale sim. (Gf. 1, 468). goltsehum (110
sim. cf. sq.).
*Auriealeus Ne spuma, auri 5 &e. cf.
prc.) hd. golt-schume sem. (wss. AUN
-schaum 0. -fein o. glett o. silber (74
got scham (4. cf. aurugo). mef) (76).
*Auricaleharius (7. ecaleotypus)
meDingfleger (125).
*Aurical-is, -e v. Aur-ea, -ieula.
*Auriceps v. Aurificeps.
*Auricidius v. Auriscidus.
*Auricola v. Aurieula.
Auricomus goldfahser (Gt.).
*Aurie-tor, -or (76) (cf. aruspex &oc.
Qus auis »« rictus q. v.?) $. in-, iu-
dieans futura ex garritu auum, (66 &c.).
vogel wieker (23). weyssag durch den
vogelgesanck o. zwytzern UN
Aurie-ula, -ola (22, 23, 133), -ulum
(94, 136), -ulare (110), -ular (4), -ale (132),
auriale (68) eyn cleyn ore (19). eyn ore-
(Mss. mog.), or- (3, 23 &e.) oer- (5), oir-
(vermis) oer-worm
62 AUR
132), ar- (22, 75) -lep (18), -lippe (22),
erit (23), EDReEeE 10). Iepebia ii)
-lepehen (3), -lepgin (bab, 21), -leppelin
(6), leplin (7 &c.), -lepleyn (66), -leppel
(4, 64, 15), -leffel (110, 132). die króspel an
ohren (Ki.). ags. eruigga(Hpt.5),earuuigga
(94), aeruuiea (136); angl. earwig.
Aurieula muris v. Pilosa.
*Auricularia ein heymlich ratz wib
(110), raitz wijff (132).
Aurieularis Ad. eyn, der cleyn, «d.
clene, kene (sc 22) fing-er, -ergen (21),
-erlin (6), -eren (22). eleinster finger in | (7)
der hant (75). Ad. or-f. sm., -leppel; oren
grübel, ore gribel (cf. Fr. 2, 31). heym-
lieh gabe (sc 17), rat geben (8), rot-
gebende Z mmnerster (nümerster? 9).
Aurieularius rat-gebo (117, 121)
-gheuer (22). eyn.rayt- (5), gro) rot- (6)
-geber. heymlieher ratsehreiber (66 sém.).
orenplaser (75).
*Auriculeum v. Auricaleum.
*Au-, a- (136) -rieulum (cf. aurical-
cum?) ags. dros (94, 136).
*Aurieulum v. Aurieula.
*Aurieus v. Auritus.
Auriehaleum v. Auricaleum.
* Auriela v. Aurilia.
*Aurielus v. Aurulentus.
Aurifaber d. nd. golt-smit, -smet
(28, 89), Ad. -smyd. Ad. goldsehmidt sm.
Aurifex (4 qui purgat aurum 16)
golt-smit (Y), -sehmeltzer (75), -feder (77.
st. eger? : faden?), -pleger (17. st. -phe-
ger? -pleser?).
Auri-, ari- (1) -ficeps, 7 -fieus (14),
-fiees (102), -ceps (87, 104), -siceps (45)
(7. orix 104, ispis Gl. m. cf. aleedo ispida
eisenbart Nmn., Ob., Fr., v. 7. fraudula) Ad.
nd. ijs-, hd. ys-, yf, eis, eyf-, ysch-
(133), his- n -vogel. Ad. md. ysen-,
yseren- (225, 23, 89), yshorn- (22) -bart,
-bort (19, 22b, 89), Ad. -part, -grine (19,
aus gren barba 2 isegrim lupus?). golt-
hune (11), -vogel (4, 75), -hamer (74). gold-
amer (85). hebir (104).
Aurifieina golt-smitta (93), -schmitte
s 75) -smyette (85), -smit (8), -smytz
132) -ese (23). smitt 4 efe (11). gold-
schmidlad (91).
Aurifieium gulden werg (8b).
*Aurifigium v. Auriphrygium.
*Auri-flama, -floma, -fleuma v.
-spuma.
Auri-fodina, -fouea, -a (110) golt-
Ad. -grube, -grub, -grueb (2) -grobe
n -gbe (89), nd. -groue, -groeue? -putz
132), Ad. -werek (8, 9), perg (14), -grien
am rein, var. -gryn am rhyn (110. cf.
Fr. l, 372b. Sm. apt Toscu t.
. *Auri-folium 7 -pecium (cf. peti
Gl. m.) (herba) Eoltblüde (89). ES
,*Auri-frugium, -fugium &o. v. -phry-
gium.
Auriga (cf. aurigo) hd.nd.eyn wagen-,
wayn- (5^, 4), weyne- (21), win- 12), wan-
y, Ad. -fuerer (93), -fürer 6), -furer
12 &e.), -triber (5, 8, 21), -treiber (1, 4),
-driber, nd.-driuer, -menre (109), Ad. -man
(7, 85, 75), -kneeht (5^ &c.j, -knet (49)
eyn karre- (85), karren- (76), fur- (4, 75),
vor- (22, 17) -man, -manne (77); karn
dryber (19); fur-, rofj-, men- (75), wor-
(9) -knecht. farer, v/g. furer. roller (73).
wagener (95). reitwagen (Sum.).
AUR
*Aurigale v. Aurea.
Aurigare menen (75). den wagen
furen (88).
Auri-, auru- (cf. aule-) -ginosus,
augurionosus (7 ietriecus 145) (7. ar-
euatus 142 &e.) gelbsüchtig (Ki.).
Auriglutinum (7. ehrysocolla) bor-
ris (Ki.).
Aurig-o, -aà (morbus t color 16), eu-
7 ar-rigo (65) (V. superfluus calor 15;
cf. aurugo) eyn siech- (66, 134), sych-
(67,69) -tum. eyn sueht 7 ealor die hitz
0), ge-s. 7 h. (76), suecht ader heicze
(21) kranekheit mit hieze (4); vberig
hitz (15). nd. eyn suke 7 de hitte (23),
van der hette (22).
*Aurigo (7. aura; cf. aurugo) wetar
Gf. ).
LAS (: aurum) golt-sin (22), -sin-
der, varr. -schnider, 7 -rost (75).
Aurigraphia golt schrift (9). guld-in
geschritft (75), -e serift (22).
Aurigraph-us, -os Ad. gulden- (175),
golt-schriber. schreiber golt (9).
*Aurile (cf. aureola) pertel (4. cf.
bertl Sm. 1, 204).
*Aurile-a, -ga v. Aurilia.
Aurile-, aurili-gium eyn golt- Ad.
-stat, -stad (1), md. -stedde, -kamer 4
gulden stat (15).
Aurilegulus goldwáscher (Ki.).
*Aurilentus v. Aurulentus.
*Aurilia, -ea, -iga (75), -ega (18),
-ena (66 &s., aur-iela (1), -elia (115,
125, Ki.) (vermás; auis ?. oriolus 125) Ad.
nd. golt-, Ad. gold-, gult- (21) -worm, Ad.
-wurm, -wyrn (18), -würmlim (115), -wurm-
lein o. -háhngen (Ki), -wormel, var.
-würblin (75), -plettehen (125).
* Aurina (herba) aurine (149).
*Auriola (7« ara, hara?) ags. stigu
(94, 136).
Auripig-, auripie- (b) -mentum /d.
golt-schum, -sehawm (9), -farbe (17). hutt-
rách (3, Sm. 2, 257). auripig- (1l, 2, 73),
auripie- (Db), opri- (93), oper- (73) -ment.
orgimint (Gt.).
Auri-phrygium (Ki.), -frigium, -fru-
gium (10), -fugium (Sum.), -figium (19),
-frisium (99), auf'gerium (8), anph- (89),
anf- (19) -ritieus, fresum aureum (104.
2« fresus cf. Gl. m. 9, 674) (cf. Dz. Wtb.
608, varr. Gl. m. l, 484) porte (Sum.). eyn
borte (8), bort (anfr. 19). rant of boert
(anphr. $9). golt-borto (117), -bort (12,
99), -burt (1), -bart (19, 89, 99). goldbarde
(11). eyn gulden krantz (10).
*Aurire (7. percutere 0 vulnerare; im-
plere 141; sorbere, audire, glutire, trahere,
ferire, sed aspiratum debet esse Pap.; aus
auriga »« haurire &oc.) hd. sla-, schla-
gen -hen; slan (18). slahin o. wagin
dribin (8). slahen 7 wagen treyben (9).
w. furen (1), voren (92).
Auris Ad. nd. ore, oor (143), oer (5),
are (22), ar, vig. or (75). Ad. or, ohr
(111) horre (b^). flamdr. hoore (Kil. cf.
Gth. Wtb. 2, 729).
Auri-seidus, -eidius (74) ein golt-
RS (110), -snyder (132). golsneider
(74).
Aurisiaà v. Aorisia.
*Aurisiceps v. Aurificeps.
*"Aurispieari (cf. aruspex. auspi-
eari. weder wiekern (b).
AUS
*Auri-spuma, -fleuma (89, 147), -flo-
ma, -flama (11) golt- Ad. -schume (wss.
mog.), 4d. -scüme (11) -schuym (14:1),
-schurin (89. sic? »« auriscoria éd. EAD
*Aurista v. Aurisia.
*Auristria v. Austiria.
Auriuittis goldfinek (135, ki.).
*Aurog-a, -o v. Aurugo.
*Aurolentus v. Aurulentus.
* Aurona v. Aur-ata, -ena.
*Auronum v. Abrotanum.
Aurora (é. oriens 22», aura Gt.)
morghen (220). hd. nd. morgen-stunde,
-vre (10), -rot, -roet (17), -roete (110b),
-roten (1103), -rotin (f. (), -rotte (9), Ad.
-rote, -rothe, róte (67), -rode, -róde (12),
-royd (19), -sonn (76), -stern (68). margen
rod 7 stund (21). frw morgen stunde (5^).
dage- (11), ghe- (89) -raet. wetar (Gf.).
Aurorare (7. illuminare Br.) virluch-
ten (19). verlichten (89).
*Aurospex v. Aruspex.
Aurosus v. Aurulentus.
Auruginosus v. Auriginosus.
Au-,/ a- (74, Br.) -rugo, aurog-o (19,
4) -& (18) (ar. é. color sicut pedes acci: —
qitris, sed amr. i. morbus regius, corrup-
&o aure &e. Br. sim., corr. aeris, tempe
stas, rubedo, fex, spuma auri; cf. erugo,
rubigo, auri-go, -pigmentum, spuma
&oc.; als morbus oft alph. amrigo) hd. nd.
golt-, Ad. gold-, gult- (21) Ad. -schume
1), -schum, -sehaume, -schaum, -scham
y -phaim (1), nd. -fin (23. »« sin), -sin
(5, 21), -schin (11), -schyne (133), -syndel
(64), -ezunder (5b). Ad. gele, gel, geel,
gelde (11) sucht, such (5). die alde süchte
21). sieehtum (68). totbleich (100). geli-
wi (color 119), -u (120). Ad. vn-gewitter,
-wetter (68); mel tauwe (5); mil-thaue,
-thau, -tau, -tay (3), -thaw (66), -tow (76);
milt-dauwe (10), -dau (12), -doug (49);
mild-dauwe (17), -etav (8), -e (19); mi:
litou sim. (Sm. 2, 567. Gf. D, 346); mete-
dan (se 21). nd. mijlde (89). miltauwurm
der das kraut verderbet; arugo vnge-
stumer luft (74). vmgelt (6. aus gelde—
gele sc. sucht »« angaria?).
Aur-ulentus (Br. &e.), -olentus, -eo-
lentus, -elentus, -ilentus, -eolus, -ielus
(67), -osus (7. plenus auro Br., deauratus)
vergult 7 guldin (134 sim.) vorgolt (8,
9). vol gold (68, 1109), golds (110^).
Aurum Ad. nd. golt, goltt (22). Ad.
gold, gult (5, 21).
*Aurum abrasum (st.
lawtter gold (1).
Aurum arabie golt von arab-ien
(5^), -i (1).
Auruspex &oc. v. Aruspex.
*Ausaria v. Austiria.
Ausceul-tare, -are (134), -tari (4) (?.
obedire dc.) horen (8, 19, 22). Ad. zu-h.;
fliblieh, fleyslichen (9) zu-h. zu- (110b),
flisliken zuo- (13) -heren. horchen is ;
vff-h. (68). fleissig zeu-h. (4). losen ue
zü-l (113). lustern (8b, 49) erfarn hey-
melieh (10). erforschen, lernen (65). ge-
horsam (17, 75, 88, 110), -folgig (75b),
-felgig (759), -vellig (1) vndertan (9)
Sin, sein, o. werden (15).
Ausp-ex, -ieator 2) (cf. aruspex)
wicker (19). wedder- (22), vogel- (11, 13,
23, 109) -wicker, -wiker (11) wissage
dureh der vogel flug (175).
obryzum |!)
AUS
*Auspieacitas noth, not-heit, -durf-
tigkeit (14).
Auspieari vogel-wicken (5, 22),
-wiekern (b^), -weeken (18), -sehawen
(66 &c.). vogeln (4. mAd.). zauberen (110).
war-sagen (is &c.), seggen, wieh-, tov-
eren (109). wegeln, zwytzern als von
vogele ansehen vnd auf? irem ansehen
kunfftige ding sagen (74).
Auspieat-o, -e (74) gluck-, var. glük-
lich (110). zu gut geluck (68) notdurf-
tiglieh (74).
*Auspieator v. Auspex.
Auspicium wicker-ie (5), i (21), -ige
(22). wijehelie (107). wicher-, wecher-ey,
-ung (74). wetter (T) warsagunge E
110). waersegghinghe (107). gelucke (99,
D bescherniz Co ) quitteln als de
fegel (18).
*Auste-l, -nia v. Austiria.
Auster Ad. nd. suden-, sude- (12,
110b) suder- (74), sut- (19, 99), zuyd-
(89), zu dem (sic 21), sue (10 2« sut?),
der suD warm (65), Ad. oster-, mittagesS-,
mittag- (4) md. eyn middaghes- (22),
walt- (Anz. 8, 4095) -wint, -went (99), Ad.
-wind. est ventus t geyse (9. : geist? cf.
Gth. Wtb. 2, 398).
* Aust/a (cf. prc., austr-ia, -alis) oster-
leich (9).
*Austeria v. Austiria.
Austeritas hd. strenge-, streng-,
strene- (67), strein- (21), grymme-, herti-
65) -keit. strenck- (134), grim- (6), hart-
(oo -heit. strengli-, var. strenli- (110),
strenghe- (22) -cheit. scharpfhait (76).
scherpffe (65).
Auster-iter, -e hd. grim- (9, 4, 76),
rymmec-, grymik-, Ad. nd. grimme-
5, 98, 68) gremme- (22) gruwe- S
gru- (21) freue- (68) vngestem- (5),
vngehor- (1. cf. sq., affabilis), streng-
4, 110) wrede- (132) Ad. -lich, -leich
1, 4), nd. -liken.
* Aust-ernare, -rinare (Br.), cf. -erare
(Gl. m.) 7. maerum, facere (Br.). magher
maken (141).
Aust-erus, -renus (21. »« strenuus?)
(cf. seu-erus, -us, crudelis) Ad. nd.
stre-, stry- (18), gestre- (5) -nge. hart
823b, 65). hàrt (9). hart-man (99). scharpff
(ir. 65). grym (6). grimm-Hig (18 szm.),
-elieh (22), -ikeit (sc 18). gram (11, 19
bose (19). wreet (11) vreet (89). vnhor-
lieh (23. cf. prc.). aurisch (alph. aufrisch,
7. q. eurisch Sm. 1, 96), v/g. grulich (75).
ernsthafftig (110). vngleubig (65). winsuer
(sapor 125).
*Aust-iria (74 &e.)), -eria (v, 9, 74), -ria
(68, 132), -rea (21), -enia (16), -el (9)
ausaria (67 &e.), auristria (ap^. aust-
110) (. enguentum auris) ore-, oren- (6),
or- (82b, 22, 74, Gf), our- (76), hor- (9. cf.
auris) -salbe (6, 1), -salb (76), -salben
(5,. 21), -zalue (22), -smalez (9, 16), -smero
(Gf), -smer (8, 74), -sepe (85).
*Austoraffricus v. Austroaffricus.
Austra-lis, 7 -le (110), -nis (7) (cf.
aust/a) suden (110). osterich (1105). einer
VZ Oo. o Oster-licher (6), -eicher (67).
oster- hd. -richer, -icher, -reicher, md.
-riker. oisten- (132), ain ester- (76
-rieher. eyn ostreuker, eyn vte demme
lande (sc. austria 22). suden (110).
AUT
Austrare 2. hum-idare (Br.), -ectare
(16). netzen, naD machen (88).
*Austrenus v. Austerus.
Austria hd. nd. oste-, óste- (6), este-
(18) Ad. -rich, -rreieh (4), nd. -rick. en
osterriker (sic 23). sut land (19). zuijt-
(89), zuden- (11) -lant.
Austrinare v. Austernare.
Austro-, austor- (16) -affrieus (141),
-afrieus suntwint (141). auerstatus 7.
ventus proximus astro (16. hierher?).
* Austrum mispeblom (149).
Ausus adj. s. hd. kune, kun (4), küne
(21), kóne (67). kone (18, 22). eyn koner
à eyn torstiger (X). to- (133), tu- (4), do-
85, 1), gedo- (5), gede- (18) -rstig. driste
22). freche (66 &e.). lrecl (st. keck 76).
kün- (6), kun- (110, 134), kon- (68), stoltz-
? freuel- (110), frech- (69), frei- (134) -heit.
manlicheit (6).
Aut aber (7, 4). ader (d aus f verb.
5). oder (134). entwor afte (22^). efte (22).
offte (132). ;
*Autheeastus (a0U0cfxaotoc) v. Ario-
pageta.
Autem (oft 4. aut) hd. aber. ader
(D^). ouer (22). mer (99).
*Autem-are, -ia v. Autum-are, -a.
*Autem-na, -pna, -pne v. Autemn-
a, -e.
Autentiea (cf. auetoritas) gelaub
brieff (64). mit war- o. wif-heit bewert
(110).
Autenti-eare, -sare (75) (V. confir:
mare Gl. m. autorisare g. cf.) Ad. mit
war- o. wiD-, weiD-heit beweren szm. ain
red mit wiDhait b. 7 warhait (76). eyn
redde wif- 7 meister-lich b. (1). ein ding b.
mit meisterschafft (17). wiDheit mit war-
heyt meysterlichen b. (18). m. reden (91).
ding bewaren (4). bestaten (75). acht- (22),
ac- (at-? 23) -bar maken.
Autentieatus bewert (75).
Autentieum Ad. ein befunden, ver-
bunden (63), 7 vorwenden (15), vberwun-
den (9), übir wonden (8) war-, wor- (9,
15) -heit. offnenbarheyt (16).
Au-, auc-tentieus (cf. auetor) d.
eneme (21), vor-, voir- (5) -g., -genam
(4), -nemig (17), hd. nd. -nemen (18, 22),
-neme (23). fürgenóme (67). vernenig (1).
ain furnemer 7? namhaffter (76). Ad. md.
meister-, mester- (5, 23), meester- (89),
mef- (18), geleuf- (132) -lich, -lichen (21),
licher (68, 69, 134), -liek (22, s9). be-
wárter (134). glaubhafftig (110).
*Autentisare v. Autenticare.
*Autentisatus bestat (75).
*Autentus v. Attentus. —
Auth-, aut-epsa, gr. (00&(4 (i. co-
culum aheneum dc. 112) ein ehrin-er
hafen (Ki?) -ger haff (112).
*Autima-re, -cio v. Autum-are, -a.
Autographum orschrifft (125).
Autor &oc. v. Auctor &oc.
*Autrullus v. Antrillus.
Autu-, auctu-, augtu- (5), aucu- (8,
4), auti- (19), aute- 7 atta- (17) -mare,
autumnare (85, 110), auc-tinare (o7, v.
a. 1477), -iono (7. emo puto i faticinor
)|16) hd. nd. wenen. weynen (3, 19). w.
ere!) 1 schreyen (V. a. 1477). wan-en
4), -nen (auet., wenen aut. 23). wyenen
AXI 63
85). weijmen (89). meinen (68,110). schatten
23. cf. wett. schetzen putare). be- (8, 9),
ge- (17) -dencken. beduncken (16). sagen
(33).
Aut-uma 7. existimatio (Br. wane,
-emia waen (85). -umatia wemunge
(sic 9). -imacio founge (sic 8).
*Autumnare v. Autumare.
Autummnare zidig werden (85).
*Autumpnalis arfstelie (11).
*Autun pnus, -nus (110, 134, Br.) Ad.
herb-est, -st, -ste (4); hirb-ist (Db), -este
19), -est (17). »d. heruest (22,23), herfst
99, 132), harfst (11).
Auulsio abbrechung (19). of bre-
(89), aftre- (11) -ckinghe.
Auulsus abge-scheiden, -sundert (8,9).
.Au-, auim- (9) -uneulus o- (1, 5, 4,
134), 6- (3), e- (69, 110) -hem. oheym C
ocheim (68). ovhein (93). óh€ 7 nefe (6).
olhaim (104). hoeme (9). óme (16). oem
(89). oom (11). om (2225, 23). enicle (5b.
Cf. $m. 1l, 83 sq). eyn mag (1T) vetter
(8). muterbruoder (91).
*Auus v. Aruus.
Auus Ad. ani (101), aeni (88), eni
(93), ene (91, 113), zelen (113), myn ane
i eneich (48); an-herre, -her. eyn eldir
vadir (bb). elder- (17, 29»), aelder- (11),
alder- (89), grote- (22), -vader, -vater (111).
grof-v. (5), -vatter (6), -ette (48). myns
vatter vater (D), fater f. 91).
Aux, ? auges (Br), g. augis (n. v.
augmentum) ab augeo, est iste punctus
in quo sol est dum mazcime. appropin-
quatur nobis vt est circa festum s. Viti
(Br, mach Weber zm Allg. Mon. 1853,
Sept. der Hóhenstand. der Planeten, aus
sanskr. ueca) ein gróD hóhede (6) de
hoghe (23). eyn boghe (22).
Auxiliari hel-ffen (17, 110), -pen (11,
89). hulffe dun (5). hulf tun (4). holff
donen (21) hilff done (18), thun (7).
hulpe don (22, 23). zü helfe kumen di
hehilflich sein (dii
*Auxiliatio hulff (17).
Auxiliator helffer (17).
Auxilium d. hu- (535, 7), hü- (3),
hilfe; hilff, hylf (13), hulf (4), holff
(17, 21). nd. hulpe.
Auxill-a, 7 -ula (147) (cf. anxilla,
auxula) hafen o. mase (74). haven, dee-
gel &e. (141).
*Auxo (: auea) gans hirt, boh. hus-
arz (4).
*Auxu-, auxun-gia v. Axungia.
* Auxul-a, -la (75) (7. q. supperadditur
mensure 176 sim. ?. q. auxilla Br.) Ad.
zu-gabe, -gobe (9), -gobez mose (8).
*Axa, axia E (cf. G1. m. v. axa)
hd. nabe (Mss. mog.). ein n. an dem rade
4). ain nab (16). nau-e (23), -el in rota
A
*Axe-do lignum quo vertitur rota (136,
145), Cid axi immuüttitur (G1. m.); -denes
ags. lynisas (94); -nodis a/ís. lunisa
(Sm. 2, 474).
Axieulus welchin (Agr.).
*Axidonum v. Assidela.
*Axigalium v. Oxygala.
*Axilia, axis 4 assis (Gf.) seindelun
(127). schindala (af. 6, 522).
Axis (cf. axilia) ein achse àn dem
wagen (4), achB in einem w. (110). achs
64. DAB
(1,7, 93). ahse 7 àchse (9). ahsse (12).
asehe (pars rote 8), die áchs (135). echs
(88, 91). ehsse (6). áx (111). Ad. nd. asse.
hd. abe, nabe (Mss. mog.) aysse (8^).
ayD; eyn aysDÜ in e$me wagen rayd
(19). agst (76). ags. aex (145). spill (112.
cf. Br. Wt. 1,950). pl. axes, dim: axioli
y hanenbalceken 2» domo (125).
*Axisia v. Assisia.
Axung-ia, 4 -aà (Br.), exu- (141),
xu- (Gl. m.) -ngia, xuma (Sum.) axon-
gia (Pap.), -zia (Gl. m.) (v. venter porc
4 alterius reí Br. &e.) smer-leip (Sum.),
-laip (104), -eleip (141). schmerleib (141).
schmer (110 &e.). scehwynen schmaltz
(110). rosel (107) r. lunde (132). (ags.
ry-, hry-sel $.). auxu-, auxun-gia (Mss.
mog.) Ad. smalz (13); huner-, gense- (6)
-smalez. nd. ganse smalt. anxu-, anxun-
gia smer-o (117), -e (8^) smer (9, 99).
Baalphasis &e. v. Balphesis.
Baasa v. Basa.
*Babala (cf. baptile?) eyn yser voer
apen riem (11).
*Babalis v. Bubalus.
*Babantum v. Babatorium.
*Babare v. Balbutire.
*Babari-a, -us v. Bauari-a, -us.
*Babarius v. Babatarius.
*Babaronis v. Barba iouis.
*Bab-, bap- (104) -asa vuinia (141. cf.
Gf. l, $68). winiga (104).
*Babatare pferde beschlahen (74).
*Babat-, balbat- (75 varr.), bab- (14,
75, 1109), barb- (alph. bab- 11025) -arius,
babatifaber Ad. huff-smit, -smed (8),
hufschmidt szm.
*Babaticum (est vas in quo seruantur
babita) schmidtrog (16).
*Babatiferum hoff yseren (22). babi-
ferum est animal ferens babata (69, 134).
( *Baba-torium, -ntum huffeysenfaf
74).
Babá&-, bala- (649), babba- (132), babe-
(89), barba- (BM. 756), £ ba- (75), £ gaba-
(110. cf. Gl. m. 8, 617), gabba- (6s,
132) -wtum, 7 ga- (110), gab- (68, 132)
-bata hoff (22). hd. huobe- (19), hube-,
hobe- (5), hop- (13), huof-, hueff- (15,
134), Ad. nd. huef- (11, 75), hoef- (s9, 132),
hoyff- (132), hóf- (19), hof- (23), hofh-
(4), hoff- (0), Ad. huf-, huff, huyff- (v. a.
1477), roS- (6), ro- (75, 76) Ad. -ysen,
v (8b), a I8) (3, 4, 134 &e.), -eyssen
66), -ysern ; -yseren (23), -
ri r y (23), -yser
Bab-el, -il (7. confusio) hd. nd. vor-
hd. ver-, fur- (21) -storunge, -storinge,
Ad. -sterung. lesterung (see 16).
DAB
schmer (4, 110). verkens smeer off vett
(132). smaleze (10) boh. gyezwecz (4.
Jezwee meles) anxi-na, -gena (75) wa-
gen- (6, 75, 112), wayn- (4), karren- (76
sim.) -smer (4, 6), -schmier (112), -sehmir-
;ben £ -salben (75), -salb (16).
*Aza-baka, -ra &e. v. Acera. Asa-
rum.
Azarollum mespelbaum ; a. syluestre
hagedorn (Ki.).
* Azia v. Asia.
*Azilium (aus milium, we Gl. m. 1,
501 aus millium; cf. aleea) hirspreyn
(509).
* Azima v. Alcea.
Azim-a, -um i» vnge-deisemt (15),
-surith deyg (55), -syert brüt (18),
-sawert brot (4). therp 9" oster-, ouster-
(8) -dag (8, 17), -tag (9).
DAC
Azim-us s, us, -a, -um adj. (i.
sincerus 68., sine fermento hefel 76)
hd. nd. vnge-suret, -suwert (65), -sewert
? -hefelt (74), -suren (bb), -furt (sie V),
-segeelt (sic 49), -deisemt (10), -teisemt
(o, -heffelt (65), -heflet (68), unkebilot
Gf. 9, 95), derb (74), derp 4 suf. (8)
brot, broit (bb, 1), prot (12, 74). prott
an vrhab (1) brotanhebel (93). unge-
heuelot (95). nit ge-hefelt£ -seuert (110).
sonder gist 7 deyssem (132). suwer £
reyn (68). iuden maczs (2). matzenkuch,
pogatz (74).
*Azion (aus aizoon?) sure £ etter-
nezzel (149), hadernetele (4:).
*Azonium wildersenff (74).
Azot-a 4 -um (céwitas nunc arsoffe
(17. -us ciuu. in Syria et àn Achadta, Ki.).
B
*Babellare (»« babel?) v. Balbutire.
*Baben v. Baen.
*Babifectum v. Baptisterium.
*Babiferum &c. v. Babatiferum.
Baptisterium.
Babiger &oc. v. Baburrus.
Babili v. Biblius.
Baby-, gew. babi-lonia scantpurch
(Gf.) eyn v'storte staid (V), zerstortew
stat (59), zersterte statt(76), v'stórt lant
(6). babilo-n (1) -ngen (5^).
*Babil-us, -Ius v. Baburrus.
*Babismus v. Bombicinus. Pareha-
nus.
* Babita (cf. babatum) v. Babaticum.
*Babli v. Biblius.
Babosus v. Baburrus.
*Babti-le, -sma, -sorium v. Bapti-le,
-8ma, -sterium.
*Babtillus v. Bacillus.
*Babtisecula v. Blaueolus.
*Ba-, fa-bulari (7.inquio, exio) spre-
chen, sagen, raten (74).
*Babulea &oc. v. Battudo.
*Baburceia &oc. v. Baburtia.
Bab-urrus, -urus (75, 142), -urrhus
(Pap.), -urtus (Br. Gl. m.), -ureus, -igus
(67), -iger (Br. &e.), -ieger (76), -ilus
(110, 132), -illus (1109), -ulus (Gf.), -osus
(Br), bapurrus (64), bal- 7 bra-biger
(142) (z.in-eptus 4 -ops &e. Br., bucco
Gf, vesamus 75, stultus dilectus $ eger 16.
Cf. Dz. Wtb. 34) kronare det 4, 613). dor
(68). dorech-t (8), -tig (17). thore 7 tum-
sinniger (9). vinsinger, v/g. vnsin-ger,
var. -niger (75). stumpes synnes (8).
vnge-fuge (8, 9, 17), -nedig (9). ein nar,
var. narr (110), geck (132).
*Babur-tia (134), -cia, -cium (17), -ca
(67), -ria, (110), -ra (68, Br., Gl. m.), -rha
(Pap.) dor- (8, 68), thor- (9) -heit. dorech-
tig- 4 vngefuge-keit (17).
Baea &oc. v. Bacea &oc.
Baeal-aris, -is v. Gillo.
Baealarius v. Baccalarius.
Baeanum kabis-saamen (Ki.).
Bae-apulus Z -ecapulus (Gl. m.), -opo-
Ius (Gt. 5, 511), -ecalus, -caulus, -eatilum
(148), -caulum (Br. &e.)) -aulum (129),
-ulum (132) -eulum (68, Gf. 4, 930) (7.
feretrum) baar (68). bar (110). drüch,
helza (Gf. cf. eapulus).
*Baeardus v. Beghardus.
*Baearius (cf. bacernus. batillus.)
eyn bufel (19. 2. g. boel &c. Sm. 1, 211).
. ;Bacea, b.lauri, baea (21 &e.), bacha
(117) (Z. wu& 121. cf. bacear) hd. lorber
sim. l- (68, 110), lauwer- (132) -frucht.
lor-, £ ól- (93) -bere (22, 93), - bir (1).
baeckelaer (Kil. nmi. bakelár f. a«s baeca,
lauri). bekele-r (85), -re (99). (baea) uua
hegelari (121), daraus wahegelari (117.
cf. Gf. 1, 28), Beides aus bache lauri? —
ein kostel stein (132. cf. gall. bague
Dz. Wtb. 561).
Bae-, ba- (76, G1. m.) -ealarius, -calaris
(v. gillo) baecal-erer (b), -ari 7 halb-
meyster der freyen kunst (74).
Baceeapulus &e. v. Baeapulus.
Baeea-r (Br. &e.), -ris (Gl. m.), -rà
(8), -rum (144), baecha-r (Ki.), -ris (143,
Ki), bacharis (115) (Z. galgago Gl. m.,
herba, fascimum, pellens 9r. sim.) kraut
das zauberei vertreibt (88, 110). lorber
(88, 110). bacca. laerkruyt. (sc 132). ba-
caler krut (68). frawenhandschuch, grof)
dürrwurtz (143). basilien (115, 143), -g £
-gram (143). zimmet- (Ki^.), zimmer- (Ki?)
ms haselwurtz (8, 91, 144, Ki. Gf.
asabaeara 2. qg. asarum). baharius sur-
pelboim (Sum. v. Aéerher ?).
1
|
BAC
*Baeeare v. Baculare.
*Baecari v. Bacehari.
*Baccatilum v. Bacapulus.
Bae-, ba-catus (i. baecis lapidibus
| adornatus Br.) kasteinit (Gf.). mit laur-en
| (110, 132), -ber (68) o. kostliehé stein,
| gesteyntz (132) geziert s/m. bacado aui
| 4. coronor cum, baccis &e. (16).
*Baceidia v. Bugilla.
Baecinum v. Bacinus.
Baeco v. Bachones. Berna.
*Baecu-la, -ba (142) (7. bouis fem?na
i42, vitula; cf. vaec-, bu-eula) ags. cu-
| caelf (1365, 145).
| *Baccum v. Baneus.
*Baceus (cf. bachus. batus.) 4, unum
(142. sf. vinum). bramberestruch (Sum.).
Baech- cf. Baeh-, Bacc-.
| **Baech-ar, -arium, 7 -inarium (75),
| 2 -anna (9r.) (7. vas vinarium 125, Br. &c.)
| winvas o. gschirr (88). ein padschaff (12).
Baechinal v. Bachana.
Baechus win got (75). baeus win (99).
baehum wein (64).
*Bacerare 7. aitrahere (16).
| *Baceernus (cf. baearius. batillus.)
| kloppel (4).
*Bacetum v. Buceta.
*Bacidones, vacedo (Lye) ags. redisn
(Lye); redi- (136), rech- (94) -snae.
Bacile 2. pelus (Gl. m.); vanga karst
| (147).
*Bacilla v. Crithmum.
Bac-illa, -ulla (132) (est pala ferrea
|66 &e. Cf. Gl. m, s$qq., artocopus) eyn
| ysen-schuffel (5), -pale (18, 21). eyn yse-,
|yDB-, eib-ne schu-, sehau-fel (68, 110),
sehupf (110). eysenschauffel (74). eyn
ysern ymfel (7) pfol (6) eyn yseren
| pal (22), schuppe off schuffel (132), seutte
29. cf. Br. Wtb. 3, 722). eyn eysern phol
(8). kolphanne (8, 9).
*Bacillis v. Bacillus.
*Bae- (66 &c., Mss. mog. Cf. Gl. m.), bat-
(68, 91, 100, 141, Agr., Br. &c.), bach- (75),
|vat- (g. v.) -illum, -illa (p/. 68), 7 -illus
(Br., bacilum (132) (z. thuribulum 141,
Br. pala, 2nstr. quo colliguntur carbones
Br., arula.75. cf. prc., sqq., ital. badile &c.
Dz. Wtb. 36) eyn kale (carbonum) schuffeln
(17). schauffel (Agr.). feur-sch. (111, 114,
Fr.) -pfan (110), -zange (114). schüreysen
91). glut-schirben, -haffen; aschenhafen
75). hertphan (3). elephel (100). bat-us,
-illus gluothafen (93). bathulus gluthaf-
fen, kolkorb (74). batulus ein schüpp
damit man die brenno. kolen zu recht legt
(Alberus, Cf. Gr. Wtb. 364). bathyllus
glutpfanne (88). baeus (vas dc. 3. cf.
h. v.) gluotscherb (16). batillus glót-
phanne, -pfanne (Gf). bett-pf. (114). vier-
sehuppe (Kil). kupff (ba/neatorum 91).
batula pl. i. vascula apta, ad portandum
carbones (110). bacula 2. scapha, (G1. m.).
4. eauan (q. cf-) wichilstain (104).
Bacillum (gr. Boxcpüotov 115) knebel
(115, Agr.). ;
Bac-illus, -ullus (66 &e.) stab o. steck
(134 sZm.) en stok (23). cleyn stegk (8).
stokelken (142), *
*Bacillus (ans vae.?) ploder, kranc-
ker (74).
, Bacillus fumalis (cf. Gl. m. 1, 515)
ráucher-kertzlein (Ki.).
DixereNBACH GrossaniuM.
|
BACH
*Bae-, baec-, bane- (74), bare- (0),
bat-, bapt- (3, l7, 74, Hpt. 5, 414), bape-
(19, 93),.babt- (89), baps- (3, 11, 22, 4,
74), bapps- (b^) -illus, bacil- (9), bapsi-
(6) -lis, batilus (74) (n campana) hd.
klu-, klü- (6), clü-, var. clo- (75) -pfel.
klypphel (49). kly- (18, 14, 89), klu- (12),
klà- (10), klo- (Db), ke- (sc 9), de- (sc Hpt.
d aus cl) -ppel. kle- (11), kne- (23) -pel.
knüttel (bacillus 3. Azerher?). kiengel (6):
klop-fel (4), -pel (5), - el (10), clópphel (3)
swengel (Y) in der glocken. gl.-klippel
(18), -kleppffel 7 -swenckel (74), -schwen-
ckel (75). klocken kleppel (22). glocklein
(7. tintinabulum 74).
*Bacilum v. Bacillum.
Bacina 2. herba apollinaria (KiP.).
Bacina salinaria salzpfanne (Gl. m.).
*Ba-,la-(Gf.) -ecina wegewahta (121, Gf.).
-*Baeinia (qus baeeca »« vaccinium ?)
ags. berige (949).
Bae- (V, Gi. m, Gf. 3, 30), pae- £
bant- (Gf) -inus, bae- (117, Gf.), baee-
(Sum., vaee- (q. v), pae- (104), bax- (11)
-inum, batia (Gf.) (7. peluis sum. sim.
varr. Gl. m. l, 509. Dz. Gr. l, 301. 2, 274.
Dz. Wtb. 35) pech (Sum.) pechir (104).
beeken (1).
Baeius v. Bombicinus. Bazius.
*Bacopolus v. Baeapulus.
*Baeterium 4. peluis (16). peckin (74).
Baeterius v. Baeulus.
*Baeula v. Bacill-a, -um. Cauan.
Celt. Nr. 297.
*Baeula (v. vmbo, cf. bue-cula, -ulus)
a4gs. randbeag (136b, 145).
Baeulare (7. cum baculo percutere,
wntersch. von baccare £. cudere 116. cf.
battare Gl. m.) hd. sla-gen, -hen (9), -n
(8); mit stecken slaen (5), slan (b*). myd
Stocken slan; knuppelen (22).
*Baeulum v. Baeapulus.
*Baeulus v. Bueulus.
Bae-ulus, -illus, 5ssw. -us, -terius
hd. stap, stab, stayp (19). nd. staf. Ad.
nd. stock. Ad. steck, stegk (8), stecke-n,
-l (75, 125) kruck (65). krucken dar an
die krancken gant, var. gon (15).
Baeulus (47. sustentaculum vitis) eyn
wyn pale (11).
Baeulus pasto-, pastu- (D^) -ralis Ad.
eyn bischofis stecke (D^); biDoffs stab
(21), bischoff-, bissoff- (1), pischolf- (1),
pisof- (3) -stab, -stap, -stabt (3). nd. eyn
byscopes staff.
*Baeunis v. Bueco.
*Baeus v. Bacillum. Baculus. Bace-
chus. Baius.
*Baeus est fuscamentum corporis brüne
(3. cf. bagus — badius GI. m.? fucus?).
Bach- cf. Bacch-, Baec-.
Bacha (7. presbitera € saltriz; cf.
bacca) pfeffin (15). ;
*Bachan v. Baen.
*Baehan-a (74, 76), -ali(17), baechinal
(Br. &c.) kelter (17, 74). winpref (68, 110).
wijnperse ul weintrot (134). trott,
presse, torkel (74).
Bachanalia hilghe daghe der lude
(22. ethnicorum ?).
Bachania awijse, sotheit &e. (147).
Bachans (cf. bachicola. beanus. Fr.
1, 46. Sm. l, 145) bachan-t (6), -te (55,
BAI 65
23), also Bachanten zu Anfange des 15. Jh.,
an dessen Ende erst sie Sm. l. c. fand?
*Bachardus v. Beghardus.
Bachari, baceari (99, 134) Ad. to-,
tho-, do-, da- (21) -ben; towen (7); wu-,
wue- (64, 134), wuet- (66), wie- (68, 16,
110), mie- (sze 1), wy- (69) -ten. md.
douen; verwoeden Z raesen (132). reissen
(67). dolle (21), doil (5), dul (13, 22) sin.
truncken sein (64, 110). zornen (8, 9).
Bacharus (cf. Gl.m., Fr., l, 465) ags.
mere-swyn (Gl. Aelfr.) -swin (949).
Bachatio winsuffung (65).
*Bachen v. Baen.
*Bachi-cola, -eula, -olo, 4 bachans
D) (é&. potator) hd. txi-, trei- (67), dri-,
;d. (18) nd. dre-neker. dreiger (21). ein
win-trineker (110), -suffer (75). quasser 4
swelger (109). fem. drenckern (18).
*Bachillum v. Bacillum.
*Bachina tage gotes des weyns (74).
*Bachitus tob-ung, -suchtigkeit (74
( ED (2. erather dc.) beecker &c.
141).
Bachones, baeco (93) 7. perna bacho
(117), berna (93).
*Bachuni v. Bucco.
*Bachus v. Batus.
*Bada (anders G1. m.) kurtzklayde (74).
Badals (cf. sq.) v. Oscitatio.
Badare 7. oscitare (G1. m. cf. Dz. Wtb*
h. v., Celt. Nr. 300). bat-at (94), -tat (136,
Hpt. 5) ags. gina-th, -t (U. c.).
*Badeamen v. Balneamen.
*Badium (cf. sq.) sat grun (8) rof
futer (9).
Badius 7. spadyx, pameus, phoe-
niciatus (125); equus € e, velociter currens
(16). leuffer o. snel phert (8). swelle (sic)
ph. l. (9). lauffend pferde (14) appel-
grau (125). balia (gr. BoowóG, cf. pz. 1,
8, 227) apffelgrau (91) balius equus
blaf (v. a. 1618, Kib.) eine blas (kKi?.).
barius (7-« bardus?) en snel perd (23
*Badus v. Batus.
Ba-en (22, G1. m.), -hen (110, Br., G1. m.),
-chen, -chan, -ben (74, 76), ben (134
&c.) (gr. ?. vestis 16, ornamentum 134 &c., 0.
colli, corona, lat. ein halübant (110).
halspant (74). en vatinge van gulden
ringen (22).
Bafer 27. grossus (Pr. &e.), ferinus
(Pap.) farina £ spuma (sic 16). grof (22).
groff (147).
*Bafertus ein gros grab S.
«aus grossus grob mássverst.t).
Baffa v, Perna.
*Baffare (v. latrare) baffen, bassen,
belen, bloecken (147).
*Baffatus bassyng, blaffyng &oc. (147).
Baga v. Boia. E
*Bagalus v. Baiulus.
*Bag-ena, -ina (: baiolare 141) v.
Vagina. Cf. baginella siliqua (Gl. m.).
*Bagishin v. Baiulum.
Bagul- v, Baiul-.
*Baguta v. Begina.
*Baharius v. Bacear.
Baia- (Gf. &e.), baio- (Isid., Ob. 374),
bi- (74, 76), berran- (74), gew. bera-,
beran-, benira- (18) bala- (23), bale-
14) -nula, baiunola (Br. &c.), baion-ola
64€, 147), -alia (141), beralla (3), beta-
mula Z -phola (75) (£. lectus qui ?n
9
ef. pre.,
66 BAL
itinere baiulatur; lectum secretum) binula
74, 16. cf. BM. 1115; Fr. l, 292; varr. Gl.
m. passim 1,521,559; moganus, Sponda)
hd. span-bette, -bet, -beth, -pette (3),
-betle (ber. 11029) fartbett (Ob.). uabt-
bette (Gf. st. vart-) rayDpet (74) eyn
draghelie bedde (23). ro-bare (64, 110*),
-bor (1105€), -baer (132) baiunola (110
&c.). heymlichs pet (74). bedde dat men
navoirt off dreget (147). :
*Baielus v. Baiulus.
*Baiol- v. Baiul-.
*Baion-alia, -ola, -ula v. Baianula.
Baiu-, baio- (141, Gl. m.), bagu-lare
Ad. nd. dvxa-, dre- (22), hd. tra-gen.
*Baiulare v. Baulare.
Baiularis iungh, starck (14:7).
Baiul-ator v. -us.
Baiulum (74, 76, Br. &c), bagishin
(6), ba- (94,136, Gl. Aelfr.), pa- (Gl. Isid.)
-gula (4 fren-wm, -& Gl. m., habena 6,
saliware Gl. Aelr.) hd. zaum, zam (67).
tzoum (132) ein zóm zügel (6). brei-
(132), ben- (se 110) -del. ags. brydel (a1.
Aelfr.); bri- (94), brig- (136) -dils.
Baiu-, baio- (141, Gl. m.), baie-(Sum.),
bagu-, baga- (9) -Ius, baiu-, baio-
(136€) -lator Ad. nd. dre-, dra- (110),
hd. tra-ger. briff-treger (9, 65), -dreger
(8). dregel (49). bot (110). stoczel (baiulus
1X. cf. wett. stützel sustentaculum auri
sim.).
Baiunola v. Baianula. :
*Bal (anders Gi. m.) en bom dar de
balsemen af gheplantet wert (23).
*Bala (anders Br. Gl. m.), balans Ad.
schaff, scehaf (66, 134), schoff. nd. schap.
*Balafium v. Balaphium.
*Balagerula 7. qd. auis et interpr.
Znueterata (16. cf. bala 4. nw. Br.).
*Balalis v. Balanis.
*Balamatus v. Balanum,
*Bala-mita, -mite (22), -nite (5),
balomita (3), balmite (74) (cf. balsa-
mita. balanite. bal- -« bals-amum.)
Ad. cruse- (5), cruD-myntze. eraufimüneze
(3). mynez 4 kraws (4). kraws-mintz (74).
eruceminte (22). brunenkref) (76).
*Balamum v. Balanum.
*Bala-nis, lis (6), -nus (Br. &e.) (7.
quercus) ein eiche (6). eek (23).
Balanit-is (Ki),-a (147), -e pl. (nr.),
bolamite p/. (16) sunt vue instar glan-
(Br-), gla- (76)-dium. maeronen, castanien
(Xi. groit wijndruuff (147).
Balans v. Bala.
Balanum zepflin (medic. 91). vnguen-
tum e balano factum (Pr. &c.). balamum
. vngentum, serpens, glans querci, n. pr.
venditoris (16). bala-matus (76), -natus
£. perfusus vngento balamo 5 balano
vnctus (Br.).
*Balapsis v. Balphesis.
*Bala-phium (127), -fium (119, 121),
-sium (117), pala-phium, -fium 7. imago
bilida sém. (/l. c.). pibadi (134, 141),
-er (104. 2« palatum? cf. Gt. 3, 102).
Ba-, bal- (40) -lare (cf. ballare.
balbutire. vehare.) Ad. bler- (6 &e.),
ble-, pler- (66, 70), ple- (74, ie nd.
blar- (23, 78), bla- [o -ren, als die
Schoffe (74), ein schoff (6). ble-wen (62),
-cken (21), -kehen (21), -tzen (3), -ten
(99, 106, 107). pleeken (1, 4). bleiezin
(8)..belken (89). grausen (14).
BAL
*Balare (cf. baratro) ?. omte mensam
dominorum hiare geilen (v5).
Balas-ius 7 -eus (Gl. m.), ballasius £
pallaeius (gemma) ballasch (Hen.).
*Balastron v. Balaustium.!
. Balastrum (7. balneum Gl. m.) pahe
uuazzar (Gf.1, 1129). hals flecke (17. cf.
balestrum).
*Bal-ata, -na, bolatea (herba, ?. ma-
coro) andorm (74).
*Balatina (cf. balanitis) v. Amenium.
*Balatrare schreyen, schympffen (74).
*Balatro &e. v. Baratro.
*Balatum v. Babatum.
*Balatus v. Palatum.
Balatus hd. bler-, ble-, ple- ( *6)
-runge. blar-(23),blet-(99) inge. bleckunge
(9). bleezende (8). plegen (3). eyn schaffe
geschrey (18). schaffgeschray (74).
Balaust-ium, -ia (64, 123), -io 7 -ion
(141), -rum (110), bal-ustia (74), -astron
(Pap.) (daher baulaustian Gr. Wtb. 1187.
balustrade &oc. pz. wt». 39) ?. flos mali
punici (110 &e.); agrestium malorum flo-
T6éS (Pap.); malagranata (-io 141); ce-
(Pap.) ge- (-ion 141) -ntifolia. bluost
(649), plut, blut (123) von margr-anopffel
(64b, 123), -on, var. -an, epffeln (64). wild
(144), wilder granat-ópffelblüst (144), -blut
gr. BaXaoctov. (112). margranatplude 4.
iacinetus (74).
*Balbare &oe. v. Balbutire.
*Balbatarius v. Babatarius.
*Balbicies v. Balbuties.
*Balbieus v. Balb-itus, -us.
*Balbi-tus, -ecus Ad. stam-melunge,
-lung (Voce. ex quo).
*Balbosus v. Balbus.
Balbuea &oc. v. Battudo.
*Balbucire &c. v, Balbutire.
*Balbudium v. Salsucium.
*Balbulosus (2 rabulosus?) 2. lit
gàiosus (16). krigischer (74).
Balb-us, -utiens (74, 119), -ucus (8b,
121), -ieus (110), -ulus 7 -ullus (575),
-urrus (85. — baburrus), -osus (Sum.)
hd. stam-miler (104), -meler, -eler (8^),
-ler, -melonder (121), -melender (16),
-mender (3); stem-eler, -mler (17). md.
(Mss. mog.) stamer-ende, -nde; wlisp-ich,
-eeh. lispe-r (74), -ler (Z. blesus 75, sonst
gew. ,balbus b, blesus proferre mequit
S). gikatzer (7. titubator 75). staggler
116). statzger (64). balpzonte (119). nüselo-
95), nisele- (121), nesele- (117, 120) -nder,
-nte (120). nesilenter (119).
*Balbuta v. Battudo.
Balb-uties, -ucies, -utio 4 -icies,
-ucio (3) stam- Aid. -melunge s52m., -malung
(-ueies 3), mel red (175), md. -eringhe.
lispung (-ueio 3). gikatzote 7 lispelte red
15).
Balb-utire, -ucire, -ueare (74),
-ueinor (prs. 85), -utto (prs. 120), -ire,
-ere, -are, -escere, bal-are, -lare (q.
v.) bab-are 7 -ellare (110, 132) (offers
untersch. balb-are, -ere lispeln, -ire,
-utire stammeln s/m.) stam- Ad. -meln,
-eln, -len (68, 110), -meln mit der redde
(15), nd. -eren Z storen (22. cf. stottern?).
schotteren (74). sta-, stol- (132) -tzen
(110b, 132), -tzgen (64, 88, 1103€). gik-,
kig-, gig-atzen (75). gakezen (v. a. 1618.
cf. gracillare). hd. lisp-in, -en, -eln (3,
19, 15). blabpizon (120).
BAL
Baleo ercker (Ki.).
*Baleus v. Baneus.
*Balde- (8, 105, 149), baldi- (47, 74,
149, Sum. V), balda- (47), balta- (Sum. V),
balte- (96), halde- (87), blade- (s5)
-monia (7. herba caris 74, st. h. thuris
q. v.; apium syluestris 7 thysselenium
Gl. m. cf. Nmn. v. selinum palustre) Ad.
nd. ber-, beren- (96), baren- (85), brun-
(Sum. V) -wurtz, -wort. baldem. borwortz
baldim. alsli.. (149). ols-eniceh (85), -nich
? -nith (74), -nie (bald. Sum.). alsnit (47).
baldemnia pernklee (74. cf. berula &o.).
*Baldriana v. Valeriana.
Baldueta v. Battudo.
*Baldudium v. Salsucium.
*Baldulsta (-sca?) v. Bdellium.
Bale-a, 7 -strum (Br), bale- (Gl. m.),
balne- (74) -aris (7. funda &e.) arnbrust
n stein-slawder, -sling (74). schling
110). sechlen-ger (68), -ecker (67, 69, 134).
Schlewder (66, 2 een blide 7 spring-
hoel, p/. -halen (108. cf. balista).
Balea-rius, 4 -tor (147, Br.) ?. bali-
strator 7 funditor (B:.) falariecus (74),
luvuriosus t jaculator (16. 2« balatro?
joeulator?). slawdrer (74). slinger (74,
147). werper (147).
*Balemo 7. recreatio (16); cf. balinon
i. balneum (Br.)?
Bal-ena, -lena (94, 136, 141), -era
(Hpt. 5, 197), -enea (74), -nea (8, e8) (?.
«xor ceti Mss. mog., monstrum marinum
66 &c., magnus piscis Br., draco 141) Ad.
nd. wal-, hd. wale-, wail- (5), walt- de
-visch, -vesg (99), Ad. -fiB. wal-ira (117,
119), -are (130), -re (100). warl (Anz. 8,
98). slige (Sum.). ein wunder 2» mari (6).
en mer-w. (22). ags. hron (136, des
hran (94).
*Balena raff (58. cf. bala 7. q. sarcina,
reff Sm. 3, 61. Gl. m. 1, 531, E
*Balenula v. Baianula.
*Baleola (nl. balie &e. cf. Gth. wtb. 1,
260) alschaph (Gf. 6, 449).
*Baleomen v. Balneamen.
*Balera v. Balena.
Bale-, bali- (8, 6f.), bala- (11) -strum, -
-Stra (Gf. (cf. bal-ea, -ista) schlinge,
varr. schlen-ger, -cker (110). linck D
,
hals-slag (9), -flecek (8), -flecke (17
balastar (Gf. 3, 102 sq.). zittermal (v4). -
*Balesus v. Blesus.
*Baleta v. Ballote.
*Baletus v. Boletus. |
*Balia v. Badius.
*Baliea (cf. ballote?) metwurez (8.
Mrg.). cum b. laxzabis doc. (6v Mrg.). |
*Balim v. Balin.
Balimathia (varr. Gl. m. 1, 543) cym: |
bel o. sehándlich lied &e. (Ki.. Daher.
fvz. nhd. galimatias? »— galliambus? -
Bali-n, -m (22) (V. mittere 22, e-m. dc.
Br. aus Bosw) zenden (22).
*Balis v. Valis.
Ba-, bal- (94, 136, G1. m.) -lista Ad.
nd. arm-, arem- (29b), aren- (8), ar- (93)
-borst, Ad. -brost, -brust (8, 16, 21). eym.
donre busse (22). selpscoz (131). selfschot.
(99, 108). selscot (99). scilscat (Gl. Marienf.).-
federari (119 s?m.). balz (balistas Gf. 9,
114. cf. balteum; zw balzo, bulzo Gl.
m. cf. buleio?). ags. steblidrae (4. c.)..
tin ol
| bliek, blickling, pleck-
K (143).
PAL
nl. sprinck-hael, RS sprin-gael, -ghel,
gal. leod. espringalle, v/g. trebuchetum,
gal. trebucet (Kil. cf. balea).
Balistarius (7. arcu- 4 scorpion-
arius 125) Ad. arm-broster, -bruster,
-brüster (6), -brustmecher (8), -brost-
mecher (bb), -borstyrer 7 -borstschutze
(123); arenbrust macher (9); boge-, bog-,
pog- (1) -ner; schutze, var. schytz (110);
schutzen- (1, 75), sehücze- (3), schoezen-
(11) -meister. &d. aremborsterer (22*),
selfscottre (93).
Balius v. Badius.
Ba-, var. pal-liuus lantvogt (64).
Bal-lare, -are (110, 133, 134), -lire
(6) (Z. huc € ?lluc inclinare, vacillare; àn
terram. incl. vt. equus. 16) hd. stammeln
(Mss. mog.). zwifeln (10). ballen (68).
waltzen (110). ;
*Ballariana v. Valeriana.
*Ballasius v. Balasius.
*Ballena v. Balena.
*Ballerus, blieea, plestya (piscis)
7 breyte-lin,
meckel (140).
*Ballina (ein kraut, 7. vngulata; cf.
bardana) hufladeche, roDhuff, kalem-
wurtz, wasserplum (74).
*Ballire v. Ballare.
Ballista v. Balista.
Bal-lote, -ota (47), -oea (149), -eta
(Sum. v), boloea (96), blota (85) (cf.
marrubium vulgare Nmn.) ando-rn (73,
96, Sum.), -r (85). appelkraut, gottes ver-
|gef (v3). gotsvergessen (149). gotes ver-
geten (47).
*Balmite v. Balamita.
*Balna v. Balata.
*Balnea v. Balena. Pistrix.
Balnea-, baleo- (75) badea- (8. 2«
bad) -men, balneale (?. sudale (75) ein
bade-, bad- (9), bat- (3), pad- (75) -tuch
o 75), -laehen (8), -lach (9), -liloch (18),
-laken (11, 89).
Balneari (-neo dic miserum sed -neor
esse potentum 16) hd. nd. baden, paden (4).
Balnearis v. Balea.
Balneator Ld. nd. be-, hd. bed- (ba^),
bey- (21), ba-der.
Balneum /4d. nd. bat, batte (18), bath
(67). Ad. badt, bad, baid (4), bad (4). ein
lbadestoben (125).
*Balo v. Balatro. Bolones.
*Baloca v. Ballote.
*Balomita v. Balamita.
*Balota v. Ballota.
*Balphalaea (aus &omdAaE) v. Talpa.
*Balphe-, baalpha- (Br), baalphe-
(16), balap- (15) -sis, ael bael phas (5)
i. diuisio inimicorum) scheydung der
veinde (3). zertrennung (75).
*Balsama-,balsoma-,balsami-,salma-
eus (€. odor. balsami) das do smacket
As balsam (6). b.- Ad. -geroeh, -rach (21),
smag (4), -smekehig (2), nd. -rockich.
alsamen-geruch (17) -rockieh (22). balsal
uuch (V) balsomen- 7 selbin-roch (b^).
alben smeckig (3).
Balsam-ina, -inum, -ella balsam-
Balsami-ta, -te, -caà (85, 149, Sum. V),
rà (74), balsemita (74, 96), barsami-a
85), -tà. (149), -nta (47. »« minte), bar-
simira (14) hd. nd. balsam-, balsamen-
BAM
17, 929), balsum- (21), balsem- (1) -krut,
d. -kraut, -chrawtt (1). bals-amyte (bals.
47, 85), -amite (149), -emite (96), -omen
(74), -eme (Sum.). erützewurtz (149). mvnze
95). myntz du minze (Sum.). wiz-m. (96,
Sum.). wifo- (1), fifó- (8), visch- (85), fischer-
(10), wasser- (3, 8, 12, 14, 112), brunnen-
(93), kraut- (112), krauf- (74), cruse-
(Dv, 22), garb- (14), gart- (47, 96, bars.
449), grant- (bars. 85) Ad. -mynez, -muneze,
nd. -mynte. meente (11). bachmvnza (87).
bei- (73), deu- (Ki.) -menten. biwrze (105).
binesuga 7 seuibóm (Sum. VI) gunderebe
(Z. acer 104). sisumbra (86 sZm.).
Balsamitieus v. Balsamatieus.
Balsamum bals-am (7, 68) -ame (29),
-em (1, 55), -eme (11), -ambawm (4), -emen
saet (92). walsam (15).
Balsamus balsam (8). b.- (2, 23), bal-
semen- (92), Ad. balsem-, balsum (21) Ad.
-baum, -pawm (1, 2), -bóm (6), -baym (5^),
nd. -bom. rüte (? 3).
*Balseh-, bust- (55) -ardus (pannus)
waldshart (1). bustart (b^).
*Balsis «gs. teter (136).
*Balsomatieus v. Balsamatieus.
*Balssemia v. Blasphemia.
*Baltamonia v. Baldemonia.
*Balt-aris ein slencker; -ra est sonus
baliste (6).
*Balthea v. Blacterare.
Balthear-e, -i v. Balteus.
*Balthearius gorteler (125).
*Baltemonia v. Baldemonia.
*Balterire v. Balteus.
( *Balteum (cf. sq., balista) balz £ palz
Gf.).
Bal-teus, -theus gurtel (110). gordel
(149) eyn ritter- (8, 9, 64), ritters o.
koniges (5), geziert (93), beslagen (16),
beschlagner (75) gurtel, o. bort (75)
dusing (b^. cf. armilla). ba- 7 pa-lderich
(Gf. cf. palteum). lendenir (99). lindenier
(108). bal-theare (76, Gl. m.), -terire (64,
Er.) 4é. cingere, gyrtten (64); -theari 7.
stulta, et turpia loquz (16. »« blaterare).
*Balteus (7. ouis, »« balare) schaff (5^).
*Baltra v. Baltaris.
*Balthus 7. camelus (16).
Balthuta v. Battudo.
*Balubra v. Salumbra.
*Balus ags.isern fetor (94, 136). Sweinf)-
kopff (74).
*Balustia v. Balaustium.
*Balzara v. Bisora.
*Bamad-omarieon (Sum.), -emariton
(14, maba-eematon, -chematicon 4
-tenticon (74) (v. succus caulis 14) kol-
Saf (Sum. V), -safft, wiederkolsaff (st.
wild. mabach. :4).
*Bamaste v. Bumastha.
*Bamba-rtium, -tium v. Bombicium.
*Bambela (piscis, ?. phoxynus) bamb-,
bamm-, pamp-ele (Hen.)
Bamber v. Bambis.
*Bambicinus v. Bombicinus.
*Bambieium zitter quod fit ?n collo
(9). zetir (8). Cf. zieter (Sm. 4, 295)?
Bampb-is, 7 -us, 4 -er (142) (7. aranea,
varr. arena) spinn (141).
*Bambosium v. Bombasium.
*Bambratus v. Bombizare.
*Ba-, a-mula (7. a-, si-mpulla) pullen,
am-p. (Hen.).
^—
DAR 61
*Bamus (aws bannus) de bam (22).
*Bamutum («us bannitum, cf. prc.)
geheget ding (8).
*Ban-agardia 4 -e'da (11) -neida
(76), -ayda (14) z. longum lignum. in
curro laneckwaghen (11). langwaghen (74,
16).
ice e v. Beanus. Bonasus.
Baneale, pan-eale 7 -chale (Gf)
-ehales (104) banek-lachin (104, 117, 127;
Gf), -lachen (8), -lach (9), -laken (11,
89), -tueh (66 &e.), -düch (67). stollachen
Gf.).
dhegen v. Banagardia.
*Bancia v. Baucia. Pastinaca.
*Bancillus v. Bacillus.
*Baneulum ain bitrieh (91, cap. de
pane. »« baucalium cf. $m. 1, 225. Fr. 1,
159).
D eUtcns -rus (21), baleus (76),
baeeum (1) Ad. nd. ban-ck, -g (1), -t
(21. aus -c). panck (1, 16).
*Bandare v. Baulare.
*Bandochium v. Pandochium.
*Baner (cf. bafer) leibiger mensch,
grob-L, vaister (74).
*Bane-, banne- (22), bani- (3), pane-
(74) -rium (cf. vexillum) Ad. nd. ban-
ner, Ad. -er, -ere (Y), -ier (D, z4), -ir
(3, 4). fane; pandt an einem haufje (74).
Banerius eyner dar der (sc) do bant
(18).
Vianeus ackerer, paw-er, -man (74).
*Bannau- (10), banna- (12), bonau-
(125) -sia (4. paruidecentia 125, aus
banausus) hoffertikeit (10). bache (12.
cf. pompa).
*Banneida v. Banagardia.
Bannerium v. Banerium.
Bannire verbannen (64).
*Bannita (v. sillaba) silve (147).
*Bannus (cf. bamus, batus) hd. der
ban, banne (Y), pann (1) pan, esch,
marek (74).
*Banonia v. Bononia.
*Banrus v. Baneus.
*Bantinus v. Bacinus.
*Bapasa v. Babasa.
*Bap-cillus, -sillus &c. v. Bacillus.
*Bappirus &o. v. Papyrus.
*Bapte v. Bassaris.
*Bap-, bab- (89) -tile (cf. babale)
ein vorn blad (19). voer blat (89).
*Baptillus v. Bacillus.
*Baptise-eula, -scera v. Blaueolus.
Baptism-a, -us, babtisma (1) Ad.
dauffe, thauffe (Db), tauff (65 masc., 125
fem.), tópp (6). dope (22). doepsel (132).
Baptista hd. tau-, tó- (6), tó- (67),
tev- (3, 4), deu-ffer. nd. doper.
Bapti-sterium, -zorium, -sorium,
i -ferium (74), babtisorium (1), babi-
ferum, -pherum (61), -feetum, -ferus (4)
d. dauff-, tauff-, t6ff-, deuff- (10) -stein. nd.
dopen-, dobel-, dopel-sten. baptisterium
ein bucehlin das da lernt teuffen (65).
Baptitura (st. batt.) v. Martisia.
Bapti-zare, -sare Ad. deuf-, dey- (21);
dau- (18), tóf- (6), taw-, tauf-, teuf- (4
110) -fen. nd. dopen (22), doepen (132).
*Bapurrus v. Baburrus.
*Baphar-ia, -us v. Bauar-ia, -us.
*Baphiare v. Baulare.
*Baraecium v. Baratrum.
9*
68 : BAR
*Bara-ectia (17), -ctea e -gea (9)
(Gus blaeta, blatta? q. v.) fleder-, fled-
ir- (8) -mus (9), -muDB (8, 11). nacht
rabe £ ule (8, 17). nacht rab £ ewle (9).
*Bara-chea (11), -thea (89) galghe
(89). ghalge (11). Cf. barra (2. puteus)
galt (t st. 2 brun (76. 4. q. galbrun pu-
teus q. v. 1). (7. vas) gebete (104. cf. Gt.
4, 126).
*Baragea v. Baractia.
*Baralexis v. Barbaralexis.
*Barali-ta, -ca eo barralipa e
stope (11). stuppe (89). ge-stuppe (67),
SE o s Tod -stupff (134), -stubbe
(107), -stybe (68).
*Barandia (b sí. w) werung (1).
*Bararismus v. Barbarismus.
Baratare (7. acquirere dc.) vnderslagen
10).
Bara-, bala-, vale- (g. v.) -tro, 4 ba-
lator (74), ba'tris (17), balo (75, 76),
(2. fam-, clamor-, clam-osus tocul-, lecc-ator )
eyn hy- var. hü-ppen rueffer (cf. Sm. 2,
221) bal.; her-holt, var. -olt bar. (110. cf.
bolinus). Ad. ruf- (cf, 4), rüf- (91), ru-fer.
nd. roper. nl. tat-, sabb-, labb-eraer (116).
boertmaker (107). bordmecher, botzerye
bal.; tuysscher, boetzenmecher (132).
schimp-fer (6), -er (22). le- (22), sle- Z
sli- (74) -eker. hd. ein teu-scher, -tscher
(sic 10); tyscher ( po ludrer, gaugler,
vnkeuscher, fresser (74). luderer, geuke-
ler (17). geiler (bal-o, -atro, hel-o, -io,
ardelio, seurro 75. cf. balare).
Bara-trum, 7 -cium (7. gula 74) Ad.
nd. dye, de helle, hel (4). diete in der
hell (88). slunt n 74). tufe slunt (100).
helle- (141), holb- (117) -loch (cf. at. 2,
141. 4, 846. holebara 4acenda?).
*Baratrum (7. feretrum 7 bare cf.
baris?) groDschiffe; stain-, holtz-wagen
74). bar m 74). bare (64b). 7. ferarum
sic!) toden-bain (33. — baum Piet.
schwáb. ?).
*Baratrum (4. vas; cf. bav-ra, -achea,
-ile sim.?) butty (64^). bytti (64€). butt (33)
*Baratrum v. Barochum.
Barba (hominum, barbas pecudum
141) hd. nd. bart. barth (5^). baert (11).
part (75).
*B. aaron, chironis (85)(7.iarus &o.
93. cf. aron) smer- (149), czung- (3 Mrg.),
Zun- (8), ko- (85, 96), ru- Uem -Wuürez,
-worez, nd. -wort. aaron (73, 93). pfaf-
fenpint, naterwurtz (73).
*B. eapre v. Barbicina.
*B. chironis v. B. aaron.
, B. barbula (125, 135, 143) hirc-ina, -i
(. aruneus, cf. barbicina) habermalch,
morgenstern (143). h'rez worez (8). bocks-
bart, gauchbrot (135 &c.). huflauch (125).
B. iouis, 7 i. b. (74), barbar-ouis
(76), -onis, (122. »« b. aronis), -o gen.
-onis (sic / 22), babaronis (n? u? 9),
barbogofis (17) (&. polypodium, sem-
per-uiua, -uiuus 7 -folium florum
74, bardaieus 85) Ad. nd. hus-, Ad. huf-,
husch- (10), hauf-, haus-, hues- 85),
hós- (105) -wurez, -lauch, -loch un
-loek (11, 47, 85), -hauch (sic 8b). bon
sunnunwirbel
onder bar (73).
lauch off de huse
(87, 146). singrun (74).
gall. joinbare (122). Cf. donnerbart sem-
pervivum tectorum (Nmn.).
DAR
*B. senis habermarck (144. cf. hircina,
carducella ; hafer-mark,-maukeln,-mileh
tragopogon Nmn.).
B., barsa (125) syluana wald- (Ki.),
wasser- (125) -wegrich.
B. sterili v. Spirillum.
*Bar-bacella, -cella, -eula partel (15).
*Barbal-dus,-us v. Barbus. Taracus.
Barbanus oyme, vedder, vaders
broder (147).
*Barbara-lexis, -lixis, barbaro-,
barba- (6, 14), barbi- (18) , bara- (22,
983, 16) -lexis est aliene lingue corruptio
ior commixtio latini sermonis cum
arbara. eyn rede, redde (T) von man-
cherley sprache (D), v. m. spr. zu hauff
gesaczet (17), v. m. sache zusamen ge-
saez (21), v. m. redde z.-gesetzt (V), naeh
m. rede z.-gesaczt (4) von manigerlei
sprache zuhauffgesetzt(74), van maniger-
leye sprake to ho (szc) zat (28), van
velle spraken to samende set (22).
mancherley sprechen (18). e. gr. cum
plus wt (vult) for ceren quam suum arat-
rum kan der eren nom est wunder daf)
her semper paciatur hunger (3).
Barbarea, herba s. Barbare winter-
kref, barbellkraut (143).
Barbariea (herba) surich (105). hasel-
wurz (Ki.).
*Barbarieare v. Barbarizare.
Barbaries ellende (99). elend-ekeit
(8 sim.), ich (85). dorheit (11).
Barb-, bar- (9) -arismus vorter-
bunge einer sproch (9). wrt'unge eygener
sproch (8). vngelert rede die nit recht
geseczt ist: vi ?sta vir die man éste mulier
der fraw* &c. (65).
*Barbarius v. Babatarius.
tonsor.
*Barbariseus (7. eursitarius) curtzier,
seerlopende pert (147).
Barbari-zare, -care( SO LINR tuon
(64). grulich tun (8,9). gr. ader dorechtig
dun (m. grob o. bose (110), freuelich
(68) werck thun.
Barba-rus, -tus (18) Ad. nd. strenge.
strenge- (5, 22), streng- (76), grimme-
(23), erschrocken- (88) -lich. grym, ruch,
grusam &c.(88). Ad. nd. grimmich, grum-
meliek (92). ein grober, gr. in dersprach
&c. (65). eyn hetziger ader eyn nythaffti-
ger (1). (2. stolidus 99, 16 &c.) torhafft (4).
dor- (5, 18, 23), war- (6) -hafftig. leraf-
tich (22). fremde (9, 110). ellend-e (9), -eg
(99). elend-e (8),-er (8^). freydich (8, 9).
ain haid mfra agrum. Zacens Kus Ad.
eyn heyd-e (18 &e.), -er (1). wol gebart
(68. 2« barbatus).
*Barbas v. Barba.
*Barbaseulus v. Beanus.
*Barbatum v. Babatum.
Barbatus barti-g (9), -cht (4). partig
Uu gebartet (88). wol-g. (88), -gebart
110). wal gebaert (132). grimmig (68. 5«
barbarus). geistlicher bruder (7. conuer-
Sus 75).
*Barbetonsor v. Barbitonsor.
*Barbicina (aus barba hircina 75),
barba eaprina (75, 143), b. capre £
hirci, barbicapra (143) geibbart (Il. c.).
*Barbicum v. Barbitus.
*Barbige-na v. -ra.
Barbiger 2. bubo, prov. barbajcha
(Gl. m.).
Barbi-
barbarius (74) hd. q
BAR
*Barbige-ra, -na (74) ein barthenst
3). ain berting 7 zol bruder (76). perting
74). Cf. beghardus. conuersus.
*Barbilexis v. Barbaralexis.
*Barbisterilis v. Spirillum.
*Barbita &e. v. Barbitus.
*Barbitondere barbieren (75).
Barbi-, barbe- m) -tonsor, 4
. bart-, part- (1,
75), baert- (11), pad- (75) -sceherer, .
-scherre (11). barbie-r (89), -rer (75).
balbirer (83, 75).
Barbi-tus (74, 112, Br.), -tos,-ta, -ton,
-tum (74, 93), -eum (76), - tium (110),
-ta, (117, Sum.) suegila (117 s?m.). swegele
(Sum.) sehwegel (141) seitenspiel (93).
haeckebred (125). hack-pret (91), -bret
(114). leier (114). elauicordium (112).
rubeb-lein (74), -lin (76). helffenpeynein
leyren (74. »« barrus).
*Barbobalsamum (aus carbob. 76,
earpob. q. v.) balsam holtz (v, 74). bal:
sem holtze (5b). balsemen holt (22).
*Barbula hircina v. Barba -h.
Barb-us (87, Ki.) -O (111, Ki.), -ulus
(7), -ulum (74), -alus (64), -aldus (75),
-ellus (Y, 64) (piscis, cf. par-do, -us)
hd. barb-o(87, Gt.), -e; parb-a, var.-e (15).
*Barbuta v. Battudo.
Bar-ea, -cha, -tha (76), par-ea (130),
-cha (Gf. 6, 456) eyn schyffe (18). seheff
(1). sehep (23). tlosscif (130). ein. kleyn
schiff (85. clain scheff (3). ein scheff mit
kaufmanschatz (64). ein weidling (nois
56, 68, 69. cf. Fr. 2, 432€. Sm. 4, 200.-G.
Wtb. 1l, 136). barcke (53b, 23). bar (22).
Bareanus é&c. v. Bareus.
*Barcie v. Barrire.
*Baretenus v. Bracteus.
Bareula (Br.) ein berklein (3).
*Bareula v. Barbacella.
*Bareus en dore (05 bardus) eder en
schepper des lones (23). Cf. barca-nus,
-rius (Br), barchanus (110, 132) Ad.
Schiffmacher (109). nachen- (132), sehuten-
(109, 132) -mecker (109), -mecher (132).
*Bardaieus (cf. sq.?) v.[Barba iouis.
Bard-ana, 2 -o (8), -ona 49, 76), -ina
(y -aria (12), 4 -ara (85), brandana
96), ballina (q. v.) (cf. spargana) grynt-
(8) hoyff- (12) -lattich. huflatich (96).
gras-lat (49). graD rettich (76). breit-
leche; groz letheche (Sum. v). korthlechen
(149). grote ladiken (85). schorf., rof-,
huf-ladeke (47).groBlauch (74).(grof5) klett,
grindt, menwen-wurzel (7. lappa, la-
pathum, rumex, personatia 73). bardo
grob lettich (8). bardara grotledeke (85). |
Bardocueullus gugelkapp (115).
Bardus 2. puticius, euapelus, sam-
nio &oc. (125). torechter, treger (74). ein
thumsinniger (3). nar (91, 110). leffel,
ganfz (séc st. l.-g.?), gotze, affe, hunde-
melker (125).
*Bardus ein lebart (6). en párd (23).
Bardus sengher (147).
*Bares starcker, krefftiger (74). Cf.
bari (Bap) i. graue € forte (Br.).
Barga (Boma cf. baratrum? vefte cf.
barsa? anders Gl. m.) eyn berre (10 wrg.).
bere (Sum. ersus?).
*Barganus v. Parchanus.
Bargina 7. peregrina elenta (131). 9/.
urlante (Gf. ags. bocfel (G1. Aeltr.). bar-
BAS
ginis £ -ginus (147, Br., Gl. m.), -igides (76)
i. fortis in. bello. uyt-lendich, -heymsch
&c.; -gines die starck in den strijde
syn (147).
Baridus v. Barridus.
Barillus parill ein legelein darauf
man trincket (74).
Bar-iona, 7 -gona (76). hebr. 7. filius
columbe (Br. &c.). einfalti enti eintrafti (Gt.).
Barius v. Badius.
*Barlira v. Barritas.
Barnacees v. Berneca.
Baro Ad. fri-, frihe (21), frey-, frier
(Db, 75), vrigh- (22), streb- (93, BM. 667.
Sm. 3, 677), bander- (18), baner- Z lant-
(15) -here (5b, 18, 22), Ad. -her (11), -herr, | (93
-herre. frie (85). edil (9), ydel (8) per-
sone o. rittir. slechtig (4). baron (132).
en baemedse (?11. v//. baernedse zu dem
Jolg. baroniss? oder aus nl. baender-
heer?). pí. barones .meghtige vrighe
hern (22).
*Baro (st. paro) snelschif (93).
*Bar-ochum, var. -rocum (Sum. VII),
-atrum (11), -otus, bora-tus (91), -cus
(41) (cf. arehangeliea, melisphilla)
bensu-ge, -he (Sum). benesuge (17).
binsau-gen (125), -e (91).
*Baron v. Parea.
*Baronieus v. Eleontius.
*Barotus v. Barochum.
*Barra v. Bar-ria, -achea, -atrum.
*Barrago v. Borrago.
*Barralipa v. Baralita.
*Barratus (cf. batritus) helffants ge-
schrei (74).
Barr-ia, -& (17e) (v. regula, norma)
regel (74).
*Barriceniti v. Britannica.
Bar-ridus (139, Br.), -idus (G1. m., Gf.
&e.), -ritus Z -tidus (68), -osus (Gl. m.,
B (v. superbus Br. &c., pinguis 139, sto-
lidus Gf. cf. bardus) kameit (Gt. 2, 701).
hochfertig (68).
Bar-rire, -thire (110), -cie (sic 1)
schryen als ein elephant (68), helfant
que h.- (14), e.-sehreyen (2, 74), -gschray
Barritanici v. Britanniea.
Barritus (7. vox elephantis Br.) v. sq.
Barr-atus, -idus. Biretum.
*Bar-ritus, -lira (9) helffenbeinen (8).
h.ley (9).
*Barroeum v. Barochum.
*Barruma v. Verruca.
Bar-rus, -tus (5^), -rhus (Pap.), -thus
(110) elephant (5^). helffant (74). eyn
elpender (22).
*Barsa (7. rethe 16, rete Henschel, $
bersa Gi. m.?) visch netz (75). hame (9).
*Bars-amia, -aminta, -imira v. Bal-
samita. :
*Barsiea v. Brassica.
*Bartha v. Barca.
*Bartheos v. Braeteus.
*Bartidus v. Barridus.
*Barth-ire, -us v. Barr-ire, -us.
*Barula (7. parua taenig Gl. m.) en
ie (11. 2« rethe barsa? 7. q. pertica
Kil.).
uo quon. barvoeten, minre broeder
141).
*Basa (7. fascia G1. m.) ?. pnguedo (Pap ji
piguedo, ager, regio qd.; bassa pinguedo
BAS
(16). vet schaip (147). baasa 7. p. (148,
Gl. m.) bassas péngues oues (139. cf.
bass-us Gl. m., -aris); bassan 7. pinguedo
(Br.); sZecitas (16) 7. q. basan. (Pap.).
*Bas-a, / -is (147) kote (109, 147).
*Basali-eus, -seus v, Basili-a, -seus.
*Basara v. Bisora.
*Base-, bas-arides v. Bassaris.
*Baschardus v. Bastardus.
*Bas-ee, -ie, -se (o -tre Xn (sunt
portus 5, cf. basis) borte (5), budde
(17), port (74), eyn p. (7), dye bort (21)
des, dez schiffs, der schiffe (74).
*Baselus v. Faselus.
*Basere (7. fund-are »« -ere) gheten
Bas-ia, -sia (76) sunt oscula natura-
lis amàcicie (66 &c.). kus £ frunt gobe (9.
(8 o- »« munu-seula?). fruntz gabe
*Basiea v. Brassica.
*Basie v. Basee.
*Basile- v. Basili-.
Basil-ea, -ia (ein stat 5) basel (76,
132).
*Basil-ia, -ea, -ica, -icum, -ieus (8,
17 &e.), -isca (101, 105, Sum., Br.), basa-
lieus (Sum.), wasilia (1) (eyn crut 5, en
krud 22) Ad. nd. basil- bie, -ia en -ee
(bb), ick (75), -ige (5, 110, e Ad. -ge,
-gen (21), -con (93), ig (67, 96), -g (68).
wasilig (1). sent mergen distel cu
metriworz -iea; meterut basalieus (Sum.
V). morde-, mayd-wurtz (74). medewortz
(8, 96). madelger (101, 117. cf. eruciata
&oc.) tofwrz (Sum.). notir- (8), natern-
(-isecà Sum. V) -worz. basil-isca 2. gen-
eiana (141); -ea basie, -ia medelwort,
-iea, rode naderwort (47); -iea bas-eleye,
ie; -ia mete-wort, -icus -crüt (85). -ià
medderwurtz, -ica rot naterwurtz, -icon
basilie (149).
Basiliea (nomen herbe t ecclesia 6,
110 &e. cf. prc.) kiricha (V. Jat., aus einer
ahd. Glosse). kirche (15, 110). kerch (132).
kerke (99). ein berg-
-kirch. k.-tureZ Sonchupt 20s mu-(125),
mo- d -nster. Ad. pet- (1l, 6, 74), pit-
(9) et- (67, 16), bede-, nd. bedde-hus,
d. -huD, -haws (1, 6), -hauf) (74). cappe-l
(16), -lle (8). pal- (110), ba- (68) -last.
pallais (132).
Basilice starcklich (74).
*Basilieus (cf. basiliseus ; anders G1. m.)
i. peccator 0 iactus in tabula (16).
Basilinda konichreichspiel, kónigal-
ter (112).
*Basil-ion, -eon (76, 94, 136), -eus
|| (Gl. Aelfr.), -eos (76) en konnine (23).
ags. kyning (Gl. Aelfr.; grem 94 aus grece).
*Basilisca v. Basilia.
Basi-, basa- (b^) -liscus, -lieus (9,
122) (V. regulus Br. &e.) kunig aller ver-
ifften wurme, ein gros vergifftiger wurm
Cun lint-w. (9), -worm (8). haist ain (v6)
vnk (175, 76, 63, Gf.) vnker msc. (77).
buek (75). hd. nd. ein slange. basili-sk
(Q1) -st (bb), -stike (22), -sehk (1, 74),
-Sch, var. -chg (64). baseliske (23). blade-
leschi (Gt. 3, 254). gall. coebasile (122).
*Basinia papile ($5).
Basis Ad. nd. bod-em, -ym (55), -en
(16) doli; (1). padem (domus 1). poden
an ej schif (4). schiffboden (77). grunt
(bb), heir- (10)|'
BAS 69
17, 22, 65). grundueste (76, 77). fulm-ant
17), -unt, var. -ent (65). basament (112).
swelle (7, 76, 95, Sm.) sta-ffil (119), -fel
(120, Gf.), -pil (85), -pel (v. Hamb.). phey-
ler (9). philer fuf (8). sulfuos (83). fu
der seul, tischring (112). pust (postis 11).
simez (Sum.) spint (106). stollo, scinea
(86. cf. Gf. 6, 671). bases bolstari (119).
stumpha (pedes claudé), solen (Gt.).
*Basis v. Basa.
Bas-ium, -sium (76, 136) (cf. basia)
Ad. chus (1), kuD, kusse (67), koe (133). -
nd. kus.
*Bassa v. Basta.
*Bass-a, -an v. Basa.
*Bassa-ea, -ra v. Bisora.
*Bassa-ntrix, -r &c. v. Bassaris.
Bassare (?.deprímere Br.) vndertrucken
75). nyder singen (64). springen mit
freuden (74. cf. sqq.).
Bassa-ris, -r (76) 2. ouis pinguis dc. ;
sacerdotissa bacch? (16, Br.). coe diemelck
gheeft (147). een melc- ouwe, -oe (108).
bacha, neben bachi sa/tatrir (Gt. 9, 29.
lat. cf. bacha). bassa-ntrix (74), -ra-
trix 4 bossatris (16) 7. salt- 4 cormin-
(s£c) -atriz milehzoberey (76). milichzaw-
beri; bassatrix (q. cf.) 7 bapte pl.
springerin (74). bassa-, basa- (Gl. m.)
-rides 4. vacese (Pap.), baeese ( Gl. m.),
var. buces (142) vberes; -ndes 7. bae-
es (1362, 142). bascarides 2. baeciae
mulieres &oc. (136b).
*Bassator (7. saltator) springer (15).
*Bassatrix (7. saltatrix, cf. bassaris)
springeri (74, 75).
*Bassatura (ferri, 7. q. battitura Gl. m.)
hamerslag (74).
Basse (cf. basee) niderwerts (17).
*Bassi-a, -um v. Basi-a, -um.
Bassitudo nider-chait (1), -heit (4).
Bas-sus, -us (4, 67) hd. ny-, nye-,
nid- (17), Ad. nd. ne-der. nederich (23,
109). syde (5, 13, 22, 23). syt (109). laech
99
TEES
*Bas-ta, -sa (?. massa, aus pasta alph.
basta Sum.) teic (131). teig, taig (141).
*Basta (anders Gl. m.) ?. caro (14, 16),
leib (74); aus hebr. basar, wie bos-ra,
-Or (Pap.).
*Bastab-an, -en (100) (cf. tabanus)
brem-o (121 &e.), -e (100). pine (104).
Bast-, gew. basth-, basch- (22), bost-
(8), bosh- (9), past-, var. pasth- (75)
-ardus Ad. nd. bast-art, hd. -ard (5),
-ert, -hart (68), hard (1). banek- (75),
bang- (6), -hart. vnelich (5), vnechte (22),
vnhee (21), wesel- (17), vessel- (8), nes-
sil- (9) -kint (cf. wechsel-kind $m. 4, 16;
-balg; uuihselinga fifi alien? Gf. 1, 717;
wissel-inck, -balek pwer subditus Kil.).
peisehlag 4. spurius; p. in der muntz
moneta, falsa, (t5: cf. Fr. 2, 1902).
Ba-, pa- (Gf.) -sterna, bast-rina (11,
76) -uraà (16), -ella (141) 7. pilentum
(16); vehiculum itineris (11); theca (Br.),
tecta (136), earea (11) manualis (cf. borta-
ma, -mia, -nea Gl. m., pastrina, basterna)
roB-bare (8), -bane (16). ros borne (9).
radber (4, 49). ags. beer (94, 136). leen-
denier 7 oercussen (11. cf. basterna
mollibus vestibus sternitur Br., sim. Pap.).
*Bastre v. Basee.
*Bast-rina, -ura (cf.G1. m.) v.Basterna
70 DAT
*Bastus (anders Gl. m.) v. Batus.
*Basuna v. Buccina.
*Basus (cf. bassus) seydenneter (74).
*Batha, bata, betha, beth (Aebr. Br.)
ein ole-muel, carr. -myel, oel müle (110).
ol mylin (68). olymoele (132).
*Bataclare (cf. bad-are, ial. -igliare)
ghenen, gewen (147).
*Bata-elacio, -glatio (cf. prc., sq.)
v. Oscitatio.
*Bataclator gewer (141).
*Batare v. Badare. Pilare.
*Batheca v. Bratua.
*Batia v. Bacinus.
*Batieula v. Crithmum.
*Bathilasa v. Bithalassus.
Batil- v. Bacil-.
Bathin (7.brachenr.) broicke &c. (147).
Batis (cf. crithmum ) ags. stapul
(Somner).
Bat-is, -us uurm (Gt.).
Batiutum v. Batuere.
*Batoliea v. Bothonieula.
*Batho-ma, -nia v. Bothona.
*Batoniea v. Betonica.
Batrachi-s, -um (Gt.) (cf. botracion,
ranunculus) uuolff-uurza (Gf.), -urez
(141). batraecion ags. clufwyrt (942).
*Batta v. Blatta.
*Battare v. Badare.
*Battisecula v. Blaueolus.
*Bat- (Gf. 2, 713, 722), pat- (104, Gf.
6, 425), pa- ix -tudo, batutum Gi. e
bal-thutaà (Gl. m.), -duetaà (147 &e.),
-buta (98), -buea (11, 225, 74, 110, Gl.
.m.), -bueca (109), -bueum (5 &e.), bab-
tuta (Zeuss) wa-(74), be- (4, 74) -Ibuea,
albucum (qg. v, barbuta (Sum.), ba-
(i 49, 16), be- (74, 76) -bulea, bubulta
BM.) slegi-mele, -melo, -meli; snegil-
melg, -melo (Gf). slegemel (Sum.). flegil-
eimo (119). Ad. blotz- (68), buttyr- (b),
butter-, putir- (BM.), pufter- (66) -milch.
sure milge (10). nd. karne- (11), kerne-,
kerve- (sc 98), boter- (107) -mellie (11,
109) -melk (107). hoet meleh (97). hott
(74). hotte (12, 22b, 147. 4. g. lae seyston
Ki.) van melk (147). scott-o (Gf.), -i
(Sum.), -e (104). mo- (18, 74, 76), mu-
(4, 49) -lIken. matt-e (13), -en (49). kef-
wasser (wab., beb. 74, bab. 76). cambr.
emmenl (Zeuss).
*Battulus (cf. batulus Gl. m., bacu-
lus) ags. stam (1369, 145).
Batuere wippen (125). battui-, batiu-
tum ags. gibeataen (94), gebeatten (136).
batutus ?. percussus (136).
*Batul-a, -us &e. v. Bacillum.
*Batum v. Babatum.
*Batura (i. patena; anders Gl. m.)
patene (147).
"Baturius /. fundanus &o. acker-,
buw-man (141).
*"Batus v. Bacillum. Batis.
Batus, bathus, badus (176,) ? bladus
(8), baeus (147, Gl. m.), bast-us (99), -hus
(23) (mensura hebr. Br. &c., ene mate 99.
cf. abatis) dry scheffelick mós (8).
dy (sic) seheffel mosen (9). dat thegede
del van eneme wischeppele (23). voeder-
vat; mate van L eymeren (147). haber-
mafe (74). futerkyst (75). ags. amber (7.
amphora Gl. Aelfr.).
BEA
Batus, baeus (47, 96, 149), bachus
74), £ bannus (Gf.) brama, brenbrama
ios studa (Sum.) stawde (74). bram-,
bran- (96) -st. (74), -strueh (47, 96) -stok
(149). brames eruut (35). bremstrunk (8).
Batutum v. Battudo.
Bau-, baph- (5^),bab- (6, 76)-aria Ad.
peyer- (6, 66), peir- 7 bair- (13), payer-
4), beyer., beyern- (5b*), nd. peyger-
(09h) beghern- (22) -lant.
Bau-, 4 bab- (76), baph- (3) -arus
hd. peyer (6), peir (75), payer (4), beyer;
bayer (75, 76), beyher (D), einer auf
peyern (66 sm.). nd. beyger (22^), begher
(22, 23).
Bauecalem gyllenen (94), a/s ags.
wssverst. aus 1. gy- (136), ga- 4 ge-
(142) -Ilonem (cf. Gl. m. 1l, 621 sq.)
Bau-, ban- (2, 85) -cia, -sia (93) (7.
pastinaea 93, 143) moren (85, 91, 96,
149, Sum.). gelbe móren (112) móürhelle
(93). morhel (2, Sm.). morert (47). pas-
ten-ach, -ey, bestenaw (143).
Bau-lare, -iare, / -eare (4), bou- yy
baiu- (132 -lare, baphiare (3), ba- (8
bra- (9) -ndare Ad. nd. bel-, pel- (5, Pe
bey- (4), nel- (22) -len, als die hundt
(74). beln (18). nern (cf. ringere), blecken
mit den ST ).leeken (u£ canes bauiare
68). huylen (baiulare ?£ c.; bellen
baulare 132). grun-nen (76), -ezen (4).
gransen (5, 17, 22, 23). kautzen (9. «ett.
gautzen; cf. Sm. 2, 346). cauczin (8).
*Bausia v. Baucia.
*Baxare v. Braxare.
Bax-ea, -ium (74), vaxea (pl. 141),
blixia (est calceus 6) frauenschueh (74).
doetor- (112), philosophische (114) pamn-
toffe-l (112), -In (114).
*Baxinus (cf. patinus) phannunstil
(130).
*Baxus cambr. ereman (7. qd. cryman
Jfalx Zeuss). :
*Bazius, BaCtoc (113), baci-s (Fr.) -us
Hen.) (moneta, ll. D batz (Hen.). batzen
UR. Fr.).
Bdella (piscis cf. pelanus) pfrille
(Ki.). ellritzen (Fr.).
Bdellium (Br. &c.), bedel-lium, -ium
74), -lum, -lius, -lus, bidelli-um 7 -a
C m.) -us (b^), bedillus (68), bedul-
lius (66, 70), -ius (69), (cf. -lacia, -latiea),
baldulsta (8^) Ad. hartz (Gf.), edel h.
ezor (9. cf. aumala). en dir stein (99. cf.
BM. 96). bedelli-e (1, 21, 23), -ge (55).
bedilie (17), -lige (18). bodelighe (22).
bedel (21). b.-stecke (8^). flied sZm. (Gt.
3, 360). erbsipper (74).
*Bea (v. eeres, sf. gea?) gottin der
erden o. des korns (74).
*Bea v. Boa.
*Be-, bi- (136) -aeita, beatiea (949)
(/. sturnus) «gs. stear-no (94), -n (943,
Gl. Aelfr.); stern (136). .
Be-, 4 bij- (125) -amus Z. lecator;
gall. à. scholasticus triuialis, ethrusc, 1.
barba-rus, -seulus, banansus (sí. ba-
nausus), baechuns (125). ain bean (16).
baechant, schelm, grobianus, grober
esel; ochD, puffel, tulpel (125).
Beare Ad. selig, helig (8) machen.
nd. salich maken. ponen (1, Bb, 74).
heyligen (1). hylgen (13)
*Beastulus v. Beatulus.
bEG
*Beatiea v. Beacita.
Beatitudo d. selig- (4, 76), seleg-
(8), seli-, sele-keit. ewige selikeyt (7t, 15)
def obersten gots einwesen (15).
Bea-, beas- (9) -tulus wenck (9),
etzlieher maf) (8) selig.
Beatus d. selig. selich (142).helig (8^).
*Bebare v. Behare.
*Bebulea v. Battudo.
*Becari-us, -o v. Biearium.
Beeea (auis) bec (89).
*Becc-, bech-ardus v. Beghardus.
*Becius v. Betaceus.
*Beeula v. Betula.
Bechion v. 'Tussilago.
*Bedag-ar, -er v. Bedegar.
*Bedala v. Betula.
. Bed-egar (74, Gl. m. &c.), -egaris (13),
-egarium (143, fructus 176), -eguar (73,
Fr.) -agar (93), -ager (10), -ega (149),
-anar s -eda (11), bete- (Sum. V),
bodo- (85), bode- (Gl. m.), redar- (122)
-gar hagen- (3), hane- (10), wip- (47, 96,
149), wiz- (Sum. V), wech- 5) -dorn,
(Jructus eius) -ber (76). wipken (96).
weibtzorn, rothagen (a. wiltrose d
rosenschwamm (Fr. 2, 126€). vehe-, weifj
weg-, marien-, frauwen- (143), mergen-,
weiB- &c. (73) -distel. stech- (143), stich-
(73) -kraut. egle- (11), ga//. engle- (122),
esgla- 4 aigla- (Gl. m.) -ntier. -
*Bedella v. Betula.
*Bedell-um, -ium &oc. v. Bdellium.
*Bedellum 7. habitaculum bedellorum
16).
Bos pe- (q. v.), bi- (1, 64€), bo- (17),
-dellus, bidellius (23) 4d. but-, büt- (6),
bit-, pu- (1, 4, 6), pu- (3) -tel. bu- £
bud- (17), bye- (18), bo- (bb, 22), pe- (7,
64) -del. pedell (68). richter both (66 sZm.).
*Bedental v. Ouis.
*Bedillus &c. v. Bdellium.
*Bedul-a, -anea &ec. v. Betula.
*Bedulla-cia, -tiea (105) (sc. vua, vitis ?
cf. balatine v. amenium) hun- (Ob. 711.
Sum. VI) wendel- (105) -isca. Cf. heun-
schen Z. q. bauerweinbeere, wendelbeere
ribes nigrum (Nmn.)? -
*Bedullius v. Bdellium.
Beel-phegor, -phigor, belliger (6)
hd. ein ab-, apt- (6, 66, 0), nd. af-got,
der do ist geschaffen als ein zers (phaL:
lus) vnd het ein hut (cutem) in dem imul
(6), de dar is geschapen als en prul (n4.
nd. cf. Br. Wtb. 2, 365. 9, 441) de ene
hut hefft in deme munde (23).
Beel-zebub, -cebug (76), bel-sebub
(68), -cebup (21), -cebob (67), -cebug
(17), -eebog (19), -obug (21. 2« s/av.
bjelbog?) mucken-man 2 -got &c. Gu.
en afgot der vleghen (23). eyn dyfel (21).
duuel (99).
Beffa (cf. Dz. wtb. 50) 7. fraws (ital.
Gl. m.), nga, (69 &e.).
*Beffa 7. byrrus, almucium beffe (xil.
nhd. beffchen m.).
*Beganor v. Peganum.
Begh- (1, 6, 74, Br.), begeh- (Ob. 106);
beg-, bech- (5, 29»), bece- (17), baeh-
(16, 29, Gl. m:), bae- (DP), pegh- 4
pech- (75) -ardus (7. eonuersus q. v.
15, phariseus, hypocrita) Ad. nd. beg-
hart, -hard (110), Ad. -art; bech- (b, 22b),
becc- (D^), biek- (7), bach- (2225), pek-
.
BEL
4), pech- (75) -art. becarte (133). baghard
23). bech- (21), beck- (17), bagg- (132)
-ert. peg-, bek-hart; bartling, laybruder
in einem eloster (75). biegger (BM. 116).
Jull-ar (22), -ebroder (22^). Jollbpruder &c.
(rr. 1, 620 sq.) gleyschner (74). gysene
crouer dunkel gude (225. sí. glysener,
troner? cf. alphanus).
Beg-ina, -wina (753), -uina, -utta,
baguta (22), pecharda (75) Ad. nd. be-,
ba- (23) gie. Ad. begin, beghin (68),
beg'hartin (1), beckin, pegein (74, 75).
geswertpeghart (754). geschwester (7.?2rgo
spiritualis 15). zapffnunn (14).
*Begula v. Bogula.
*Behare, var. bebare (cf. vehare)
meck-, var. mek-atzen als die geif) (75).
*Belbicium (cf. bilbire?) geest (1l,
89). geyst (19).
*Belbuea &oc. v. Battudo.
*Beleebug &oc. v. Beelzebub.
*Beleal v. Belial.
Belemnites alp- (V. a. 1618, Ki.), alb-
(Hen.) -sehoD. schoB- (Fr.), scho-, luch-,
rappen- (Hen.), strahl- (Ki.) -stein.
*Belerici v. Bellirici.
Bel-ial, -eal (76) tewfel (4). tufel
(76). vngehorsamer t. (65). ein duuel (22).
*Beliger v. Belliger.
*Belinguis v. Bilinguis.
*Bellacius v. Bellicosus.
*Bellanum v. Bellarium.
Bella-re, -ri (7. preligare 5b, certare)
Ad. nd. striden. hd. striten, streyten. kif-
fen (D) kempen (5^). kriegen, fechten
(15). orlogen (99).
*Bellaria kornblum, nágelin (112).
Bellaria spargere collatz strawen o.
in dy rapuD werffen (125).
Bella-rium, -ria p, -num (8, 9) 2.
collibium, antepome-tum (122, 147),
-ntum (76, Gl.m.). lest gerieht als appil
birn odir nóf) (8) leeze gerichte alez
ópfel byren odir nüsse (9). cleyn gaeve
als appel noete &c. (147). nachtiseh (91).
naehtspise (10). lustheh frucht zu tisch
110). vreut off fr. vp die tafel (132). vreut
109).
*Bellatieus v. Belli-eosus, -ger.
Bell-ator, 7 -io (75) Ad. md. strider.
hd. stri, strei-, streyt-ter. orlogere (99).
Bellax kryeg-, kyeff- (19), kiu- (11,
89) -ende.
Belle-matia v. Cymbalum.
*Bellena v. Belua.
*Bellerici v. Bellirici.
Belli v. Bellis.
*Bellicerpta v. Bellierepa.
*Bellieiosus v. Bellicosus.
Bellieose stritlich (75).
Bell-ieosus, -iciosus (8, 75), -acius
(15), -atieus (8, 9, 18), -ieus (q. v.) Ad.
streit-, streytt-hafftig, -hafftick. nd. strit-,
strid-aftich. stri-dig (18), -tig vnd krieg-
NI krigisch (9). kregi (8). orlogere
99).
Belli-crepa, -cerpta (136), -tripa' (14),
-tropa (122), -trista (76) (cf. pilierepa)
7. genus Yu-, nu- (76) -dorum; salíatio
(136). turney, thurnierung (74). gall. tour-
noy (122).
Bellicum v. Bombulum.
Bellic-us, 5ssw. 4 -osus strit- (5, 6,
22), stritt- (76), streyt- (66), strid- (23)
BEN
-bare (5), -bar, -ber (6, 66). eyn stritbarer
(69), strideger (18), streyter (70), stirpir
(21. aus stirtper ?). kriegende (19). kryck-
hafftig (bb).
Bel-iger, -iger 7 -latieus (9) Ad. eyn
Strit- (5 &e.), streyt-trager, -dreger (5),
-furer, -bar man (110). eyn strid drager
((). eyner der ein strit furt (68).
*Belliger v. Beelphegor.
*Belliger-ere, -are streyt-tragen, -es
vorgen (9). fechten (110, 132).
*Belli-, belle-, bele-rici, myrobala-
RE bellerische myrobalanen
(143).
Bell-is, 7 -ius (144), -ium, -i (Ki.) (7.
paschanthemum!) maf-lieben, -blümlein,
madlieblen, massüsselen, osterblumen
(143). zeitlóBlen, mülinblümlin (144).
*Belli-tripa, -trista, -tropa v. -crepa.
*Belloferus (cf. bellarium? beluo?)
. buceellosus (76).
*Bellones v. Beluo.
Bellua v. Belua.
*Belluones v. Beluo.
Bellum strit (5, 22). Ad. stritt (19),
stryt (5^), striyt (19), streyt. strid (21,
23). orleuge (100). vrlage, kyfe, vnfride
(14). volewich (99). b. campestre, nauale
felt-, wasser-streit; b. indicere ein stryt
verkunden; b. tentare scharm-utzelen,
C.
var. iezeln (64).
Bellus schone (11, 19). Ad. schon, schón
(67) o. su-, si- (67), seu- (70) -berlieh.
*Bel-lus (147), -lutus (147, Gl. m.),
-utus 7 -uinus (v. turpis 4 belue similis
Br.) (cf. abolitus) heslich; heet-, eys-,
le-, scehuuys-lyck (147).
*Belobug &oc. v. Beelzebub.
Bel-ua (Br. &e. 4al), -ue (8), -lua,
-lena (6) (7. eatellus 75, piscis 2n mari),
eyn mer-fysch (b^, 74), Ad. -wunder, hd.
nd. -wonder, -tier (74), EUMD Ad. eyn
roz (5), groD, grafs (3), nd. grot visch
22, 74), mer-v., mere fife (18), mar fisch
(6). thier (110). tyr (8, 9). dir (99). vreis-
lieh tir (100). welffer (75). :
*Beluare mertieriseh leben (74).
Beluinus (cf. bellus) velec (99). vn-
vernunfftig (110).
*Beluis v. Peluis.
*Beluo; g. -onis vichischer mensch in
seynen siten o. geschefften; belluones
hurer (74). bellones 7. lece- vé. ver- (sf.
vor-) -atores (16).
Belutus v. Bellus.
*Bemastrum beyfuf) (143).
*Bemer v. Vomer.
*Ben v. Baen.
Bene Ad. nd. wol. hd. wole. woil (5).
wale (99). wall (132).
Benedicere Ld. wole, wol, woil spre-
chen. nd. wolspreken. segin wonschen o.
fluchin o. vol sagin o. danckin, loben (8).
gesegen £ wunschen 7 v'sagen 7 dancken
7 lonen (9). benedigen (55, 68). benedyen
(11, 19, 75). ge-b. (110).
ici e dra (monzalis) benedietenerin
*Bene-, bun- (149) -dieta (herba, i.
fulia) benedi-ete (85, 96), -cht (93), -cten
wurtz (74 sim.). bundicte (149). karioffel-
wurtz, gundreb (74). vrschina (93) aus
lat. bronca, vrsina?
DEN (gt
*Benedieta altertueh (i. tega 74. cf.
Gl. m. 1, 645).
. Benedietinus Ld. nd. eyn benedict-
Iner, -ner (1).
Benedictio benediung (75). eyn sagen
sene (55). zuwurf gutter ding &e. (65).
Benedictus geseg-ent (V, l, 4), -not
(16), -et &c. (65). geben-idiet (5), -ediet
(17, 23), hd. -edeyet, -edigt, -edit (21).
benediget (22). n. pr. benediet (18).
Bene-facere, -fieere (11) wol dun
(19). wael doen (11). .
Benefaector wol-duner 7 -teder (19).
waldeder (11). :
Benefaetum woltat (3).
Bene-, beni-fieentia gut-dat 15),
-dait (Y), -heit (110), -tieung (68). gut
tete (63). woltetigkait (76). guter (9),
gutz (8) gebruchunge.
*Beneficere v. Benefacere.
Beneficiare, -ri Ld. gottis, gotes,
gots gabe geben. nd. goddes gaue gheuen
7 wol-gh. (23), -dat (22). Ad. wol dun sm.
Iehen herwerben (17). pfrund lyhen (110).
Benefieiatus ein gepfruntter (65).
Beneficium Ad. eyn gots-, godis- (b^)
-gabe, -gab, -gobe (6), -gaub (76). md.
godes gaue. hd. wole-, woil-, wol-dat,
-date (13), -dayt, -dayd (19), -dàt (12),
-dot (110), -that, -tadt (65), -thun (7),
-tetickeit (15). nd. wol daet (23); wael-
(11), wel- (89) -daet. willige woltetigkeit
(15) lehen (10, 141 &e.). pfrunde (65).
Benefic-us, -ius (8), beni-fieus (9),
oft t -uolus woltetig (9), -tedig (8).
Benelingwatus (7. facundus Br.) wol
-gesprachig (75), -sprechende (19). wael
sprekende (11).
Benemeritus wol-verdient, var. -ge-
dienet (110) die yt wal v. hait (132).
*Beneolentem (herba) ags. mag-edhe,
var. -adhe (942).
Bene-plaeere (89), -placitare (11)
wael- (11), wel- (89) -behaghen.
*Benere rutten. boken. (100).
Beneualens gut mutig (15).
*Beneuocus v. Beniuolus.
*Benific-entia, -us v. Benefic-entia,
-us.
*Benifolus v. Beniuolus.
Benign-e, -iter Ad. gut-, gut-, gietten-
(76), wirdig-, wurde- (67), wirden- (68),
genem- (110), godertijr- (132) -lich. gutt-
o. senfftmuttik-leich (1). gotliken (22).
Benignitasgutti- (9), gutte- (8), guthe-
(b») -keit. goedertierenheit (89. cf. prc.,
G. Wtb. 2, 655).
Benignus 7. bene dignus (! Br.) hd.
wirdig. werdi -g (5), -ch (13, 22). würdig
e wirtig (21). gut-ig (1), -tig (8), -lieh
10), -tlich (12). guettig (64). gudig 3)
gietig, gabreich, milt (88). gytliken (13
mynnesam (15). minsam (63). woldedig
ud angenem (110). guder- (109), goder-
132) -tiren.
*Beniranula v. Baianula,
Beniuolentia /d. willig-, willi-, wille-
keit; gut-willikeit (b^, 9), -wildekeit
(18). nd. willicheit. guts (63), gutes (Y,
15) willen. wolwilligeyt (13). ernst (7, 15).
Beni-uolus, -folus (?. bene-ficus,
-uoeus 18) Ad. willig, gut-, wol- (7, 76),
woil- (5b) -willig. nd. wilich, wol-w., Z
72 BES
vlitieh (22). waldedick (18). wirdig (21).
gutig (4).
Benna ein benn o. karch (Das.).
Bentum (cf. Gl. m.) hd. werg-, werck-
(18) -gestelle. wirk gestulle (9).
*Beonia v. Peonia.
*Bera (cf. Gl. m. A. v. st. beta?) beiza
(Sum. VI).
*Berago v. Borrago.
*Beranula &oc. v. Baianula.
*Berbena v. Verbena.
Berberis (herba, 7. bugia q. v. 144;
oxyaeantha 73) kolshals (9). erbs-al (73,
93), -alen (112), -ipp (74). versi-ch, -ltz,
surauch (nAd. saurach), paisselber (73).
pey-, bay-Del, pr&mel, wein-dling, -ling,
aug-, augen-seuer, wildweinreb (74).
Berb-ex (1), -ix (7), -ieus (68, 110)
widder (7). hammel (110 sZm.). berbica ous
femina, (Bx. &e.) ; 2. sonus et producit illam
sillabam bi (68). schaip (147). berbicinum
scaifin (104).
*Berbinea v. Pervinca.
*Berea v. Perca.
*Beribalbum ags. greatewyrt (949).
Berillus (gemma Br. &e.; speculum
presbiterorum. aut veterum. 68, ii0. d. 4.
Brill), t berla (74), perillus 7 perela £
barillus (75) beri-ll (2), -Ile (55, 7, BM.),
-len (7523). baril, var. -lle (64), -llen £
arilen (75). Ad. nd. bril, brill, brill-e
21) -en (75). prille (3). perle, fein-,
wasser-p. (74). jiperel (375). ein berlin
(6), perlin (17). eristal (76). pi-sleht Z
-lent (Gf. 6, 778).
*Berna (st.perna), 4 baeco (93) bache
(b25, Sum.). suin-b. (Twinger). bach (21, 93).
bachen (9). st. verna ags. higre (94, n
*Bern-eca (89), -icla (140, Fr.), -ieula
(124), perneea (93), barnaees (pl. Gi.
m. cf. engl. barnacle), 4 branta (7. anser
scoticus 124, 140) baum- (Fr.), boem- (89)
-gans. ber (volatzle 93).
d e cps (Jt. àn. Khetia) be-, we-rnitz
135).
*Be-, bo- (147) -rnix (7. agates q. v.)
bern- (22, 141), ageten- (28), agaten- (147),
ayte- 4 a- (12) -stein, -sten (22, 23).
*Berogmen v. Pyraecmon.
*Berrannula v. Baianula.
*Berruea v. Verruca.
"Berrus (aws verres 2« bér, bár?)
«gs. baar (94, 136, Hpt. 5, 198).
Bersa v. Byrsa.
*Bersili-um, -eum (144)(cf. presilium)
presill (144). bresilien holtz (112).
*"Bersumius v. Brasmus.
Berul-a, 4 -e (Sum. v), -us (herba €
lapis 16. cf. berillus), betu-lea (143),
-rà (96) (frz. berle; aus lauerula 143;
Cf. Dz. Wib. 470) beren- (Sum.), pern- (3,
74) -zunge (74, Sum.), -ezung (3), -tatze
-klee (14). berin- (Sum.) beren-, bede-
(47), beke- (149), wasser-, 4 bach- (143,
Ki.) -bunge (47, 96, 143, 149, Sum., Ki.),
-buge (85). wasser-merck, -peterlein
(berula 143). pachmyntz (74).
*Besasa v. Bisora.
Bestia (4. vrsus 8, 9) thyr (5b) tyr
(9). dir (8). der (142). eyn vnver-nunfüg
sim., -nunstich (22), -stendig, -standen
68), riDens &c. (65) Ad. tier sém., md.
i eyn nof) (17. cf. Goth. Wtb. 1, 227. 2,
18).
- BET
*Bestia pl; g. -arum (méssv. aus
bestiarium? »« pasta?) die weid von
den bestien (68).
Bestialis vichischen (75). beestlich
(132). vnuernunftig (110).
Bestialiter thier- (110), beeste- (132),
vnvernunftig- (68) -lich.
*Bestiare v. Brutire.
Bestiarium thiergart (110).
Bestiarius einer der wilde thier hutet
(110). kuhyrt (68). ein beesten hijrde (132).
"Besti-nus, -us (Gl. m.) Z. tyrannus €
crudelis (x6).
*Bestorta v. Bistorta.
*Bestualia v. Westualia.
Bet-a, -e (96), -um (97), betha, peta
(q. v.), bleta (cf. blitus) Ad. nd. crut
(welt. kraut Xa $&0yYv). hd. eyn crut.
kol (4). koel (68, 76). een coele (108). Ad.
nd. (eyn) rom-es, Ad. -ische, -ischer,
-se (1), róm-sche ($5, -es (21), rymsche
tn kole, kol, kolle (67). remischer kel
91). eyn sprub 7 vD spring Z7 romesche
koyl (19). romischkraut (74). md. Ad.
(149) ags. bete. bioza £ malta (beta Sum.
Cf. Gf. 9, 233). pieBe, biese, plateibke (74).
piessen (50€). biessen (91). beyt- of beyc-
(97), bets- (85), bez- (96), beyz- 4 peys-
(4), beió- (125), beys- (8), bió- (17), bys-
(b^), weyz- S weyB- (1, 3, 8 Anh., 75),
ays- (50^) -kole, -kol, -tol (sc 85), -chol
(1), -koel (125), -kól (50b), -krut (75),
-kraut (3). hd. mang-olt, -elt (33). gart-
erawt o cf. artemisia, um)
inola (105. »« enula). lambertine (99
lembertingheZ lemmers coele (108). uuege-
rich (beta Gf.). poleten (bleta 50^).
*Beta (arbor) v. Betula.
*Betha v. Batha.
Beta (2. litera) busthabe (8).
Bet-, beth- (Br.) -aceus adj. dim. i.
de betha existens (Br.). s. junge sprossen,
wurzel von mangold (Ki.). bet-, beth-,
bed- (7) -aeia eyn kole struck (5). eyn
kym (4. paruum olus 21). bethacium
krautmis (9). becius durst (cf. thyrsus,
maguderis); 2. abscisus (1); ?. qg. betuus
adj. (66 &c. cf. Celt. Nr. 303).
*Betamula v. Baianula.
Beth-, bet-ania ein stat (Mss. mog.).
interpr. domus obediens (Br). ein hauf
der vndertanigkeit (76).
*Betani-a, -ca v. Betonia.
*Betaphola v. Baianula.
*Bethar v. Beuer.
*Betegar v. Bedegar.
*Bethilum v. Essedum.
Bethlehem eyn stat (5). betlehem (1).
*Betonia v. Beto-, bota-nica.
Bet-, beth- (47, Br.), bett- (144, Sum.),
vet- (105), bat- (872, 146) -onica, gew.
betonia, bethoni-a, -e, beth-oma (69,
70, 134), -ania (68), betani-a, -ca (87)
hd. nd. betoni-a (105), -e, -en (18), -en
krut (7), -ge (b), -ek (91). beta- i
bato- (872, 146, BM.), bathe- (4, 17, 95),
batz- (93), bathae- (BM.), pate- (4) -nie,
-nic (146). patóni (BM.). pathonienkraut
(14). batt-unia (Sum. VI) -ynge (8) we-
thonica (4). bestron (87). eerenbrei1f) (144).
boh. bukwicze (4. be? Kon. bucheichel).
ags. byscopwyrt (949).
*Betoritum (aws petorritum, cf.
jPetorieum) wagen (93).
PIB.
Bethphania (cf. Gl. m. À. v.) v. Epi-
phania.
Bethsaida 4. probatíca, piscina (nv.).
en wisch dijk (23).
*Bettoniea v. Betonica.
*Bet- (D, 134 &c.), beth- (76), bee-
(76 &c.) -ula (aus vitula »« bueula?) 2.
iuueneula(/. c.), daraus zwuuenckula (t).
Bet-, beth- (11) -ula, bedula (8b,
11, 68, 110), -ala (2n den meisten Drucken),
-ella (3), bedul-, 7 pedul- (Gf.) -anea,
-lanea (141), beta (94,136) (arbor) piri-,
bir-cha (Gt.). Ad. birck, birck-e, -enbaume
sim., pirck (74). berk-e (11, 94), -enboem
(11, 89). ags. bere (136).
*Betularia v. Tormentilla.
*Betu-lea, -rà v. Berula.
*Betuus v. Betaceus.
Beuer, g. -ri (Pap.) (v. castor, ófters
mit dem Zusatze secundum, et in theuto-,
theutu-nicum), biuar (6. cf. ital. bivaro),
bivria (122) betháà (3. -ar? -an?) (cf.
bidria, biuera, briuia Gl. m. 1l, 681.
castor, fiber, fibex) ein biber (3, s8).
otter (6. 4. q. fiber 66).
*Bezola (/. albula ezerulea, i un
blaw-ling, -felcken, -£elchen, flecken, baal,
balhenen, albóck, renchen &c. (140).
*Bia 7. tibia (76); wiolentia gr. pa
(Pap. Br.); via (5, 21, Gl. m.).
*Biacita v. Beacita.
*Biaeulus (aus iaculus) lint worm (8).
*Biachematus solt (11), sz. sott fatuus
4. biothanatus?
*Byalitas czweylichkeyt (5^).
Biangularis Ad. zwey-, zwi- (46),
nd. twe-winckelich, Ad. -winckelicht,
-winkellecht szm., -winglecht(17),-winklet
(68), -eckecht (1), -eckig (18, v6).
Biangulus zwene (1) zwen (5, 6, 4,
76), Zwey (17, 21), twene (23), twe (22)
wincke-l, -]l (4), -le (22).
*Byaphor starcker von leyb vnd sel
(14), aus bi-, bie- (147) -anor 2. an?mo
et corpore fortis (Pap.); an lijff ind an
syele starek (147).
*Biathanatus v. Biothanatus.
Bibaeulus v. Bibo.
*Bibales Ad. drinck-, trinck- (6, 4, 74,
;8 tranck- (3), drang- (5, 11), Ad. (13)
nd. dranck-gelt, -geilt (3).
*Bibanella v. Pipinella.
*Bibara v. Bibeca.
*Bibarius v. Bifarius.
Bibax v. Bibo.
*Bib-eca Quy -era, -ara (74) est su-
perfluitas bibendi (16, 129); sup. byebende
(séc 19). vberfluss-ig trincken 7 -igkeit
trinckens; bigura vbertrinckung (74).
drynckens oevervloedicheit (147).
*Bibell-is, -us, bipp- (93), big- (Gf.)
-ellis, 7 bipennis, bi- (136^), pi- (Zeuss)
-pinnis, biber-a 7 -us (Gl. m.) (cf. Gf.
9, 43,212) Ad. parte (3, 104), barte, bart,
worff-b. (7, 21), hellen-b. (110); byhe-l,
-In; biel, zwerch-b. (7); bieln (55, 10),
eyn kleyn b. (18); Pene (66, 134),
eihel (75), peil (1), beyl. nd. byl (99),
Diten (23), vil. (22. 2« Uma?) zwerch-
$8), twer- (93), streit- (91) -agst. sulexe
92b). zul eeze (23). stil exse (22). sehwert
(c8). hackel; wurff-hack, -biel (4. tríceps
75). beeude (106. aus bisacuta q. cf.).
(——POE
;
DBIB
bipennis adj. vff (68), zu (110) beyden
syten sehnyden (píc.). cambr. dinaut
(Zeuss).
*Bibera v. Bibe-ea, -llis.
Bibere Ad. nd. dri-, dre- (99), Ad.
tri-neken.
*Bibertitum v. Bipartitus.
*Bibex v. Bilix.
Bibi-le, -lis, -bile (Gl. m.) daz man
drineken mag (21). allerley daz man
drimgen mack (5). allerleye dinek dat
men drineken mach (23). trenck tranck (9).
*Bibinari v. Bobinare.
Bibinella v. Pipinella.
Bib-io, 4 -o 4 -ro (Gl. m), -lio (74,
148, Br.), 7 bisio (75) (7. mus-tio, -sio;
zinsilla ga//. cincelle 122, cf. zinzala
gall. eincerelle Gl. m.) win-, wein- (3, 9,
74, 15), -wurm (3, Gf.), -worm (8), -muck
(64, 74, 75), -mug (93), -mugge (95).
Bibex, g. -icis 4. pugna inter duas
partes (Br.). krieg zwischen zweien per-
Sonen (74). bibix gevecht &e. (141).
*Bibil-ere, -ire v. Biblire.
*Bibinari &e. v. Bobinare.
*Bibix v. Bibex.
Biblia eyn grofj buch (21). bib-lie
(bb, 23), -el (64, 110).
*Biblibris v. Bilibris.
*Bib-, bi- (4) -limen (cf. biblire)
sawer (4), scheffen (9) kompost, 7 mat
(9. cf. matte eolostrum &o.).
Biblio v. Bibio.
*Bibliotarius ?. custos librorum (16).
Biblio-teca, -theta (1). -tha, -ta, -ca
buch-kamer o -kà mir (sic 8).liber-ye
5, 22, 23), hd. -y, -ey, ig (49). libarei
S libri (21).
*Bibliotista (7. orthographia) vechte-
sehriffte (74).
*Bib-lire (75, vinum. biblit 64), -ilire
n -ilere (75, 76), -ullire (110), -ulire
66 &e. »« bul-, bu-lire), bil-bire (75,
108, Br, Ki, Fr), -bere (75, Br.) -uere
(4, 76), -uire (16), bulbere (106) geren
(4). jeren (76). gern als das bier (5).
heffen (106, 108), £ ghissen, als most ocht|(
lone bier (108). gurreln, gülcken (rr.).
glucksen (Ki.).
Bibl-ius (Br.), -ios (9 &c.), -us (9), pi.
-ü, -i, bab-li (76), -ili (4) (é. artifices
qperi-, para- 16 -tissimi ; 2. lat-omus, -ami
Cf. Gl. m. l, 6752, 6889) qui sculpunt et
poliunt. dc. schilten o. bolieren (6).
kunstenreichwerckleute (74). Ad. steyn
metze, ? seyden weber (-us 9).
Bib-lus, -los, -olus (76), -ulus (16,
68, 132), billus (47) (quasi aquarum. bi-
NE semede (16) grofe mer semde
8, 9). bintz (68, 87). bunz (85). bunx
47, 149). byes (132).
M ruins i. victus 4n biblioteca neringe
Eon -ax, -ulus, -olus Z -olosus
(76), -aeulus 7 -osus (125) hd. nd. dre-,
Ad. dri-, tri-, tre- (9, 4) -neker. trenger
8). eyn druncke (1). seuffer, weingànsel
135). fullülasche, trunckenboltz (125).
*Biboles dunekel (Y. aus bibales 2
bibolus?).
*Bibolus v. Bib-o, -lus.
Bi- by- (8) bona, biboma (s5),
bib- (149), birb- (47) bid- (96) -onia
(cf. agrimonia) oder-menie (sum. v),
DxereNBACH. GnossARIUM.
BID
-menye (96), -menge (8), -meine (149),
-meien (85), -meinst (41).
*Bibul-ire, -lire v. Biblire.
Bibulus (£& arenarius 64; cf. bib-
Ius, -0) binsen- (Ki?. »« biblus), bimsen-
(Kib.) sandt- (64) -stein.
*Bica v. Bicea.
*Bieanatus ein sóm (6). en zom (23).
*Bieare wandern (8, 9). Cf. bit-ire
(129, Gl. m.), -are (142, Br.), -ere (Ki. &c.),
-i (142 q. v.) ?. pergere, $re, ambulare
cc. bittit ambulat (G1. m.).
Biearium (11, G1. m.), becari-us (141),
-O (Gl. m.) (cf. baeehar) beker (11).
*Bieca, biea (?nstr. bick (89). steen-
bicke (11). bickel (6).
*Bice v. Mora.
Bicell-um 7 -inium (74), -ium (14,
147) bieli-uium (147) -nium (Gl. m.)
zwygadenig hauDe (74). huyss dat twee
onderslege hevet als kremerhuyse (141).
Bieeps tweehofdech (99).
Bicinium sanck twyer mynschen(14:),
*Bielip-iatus, -peatus (19) twischil-
dich ridder (11). eyn sehyldig ritter (19).
*Bieliuium v. Bicellum.
Bicoca (7. capri balatus? Somner) ags.
haefer-bleta 7 pun (Gl Aettr). hebre-
(136), hraebre- (94) -bletae.
Bieolor zweyerley farb-e (Y &e.), -en
(110), verwich (132). :
*Bicolo-, bicolle- (76) -ratus zweyer-
leye geferbet (21 süm.).
Bicornis zweyhornig (68).
Bieorpor zwi- (Gf.), zime- (sc 141)
-liehamer.
*Bieta v. Biota.
Bieubitus (7. mensura dc., et. pro
eubito Br. zwene elen bógen (6). zwen
ellen- (76), eln- (21) -bogen. twe elen-b.
(22). von zweyen elen- (110), el- (6s) -b.
eyner der zwen eln-b. hait (7). eyns
elen-b. lang (10). eyn elenboge (5). el-
pogen (4).
*Bieus (sf. pici) lingua spechteszunga
Gf.).
*Bidella &ec. v. Bdellium. Atramen-
tum.
*Bidell-us, -ius v. Bedellus.
Bidens (m. énstr., f. ouis Br. cf. bidus)
hd. gabel. nd. gatffel-e (22, 23), -le (132).
ghesele (22. flagellum?). geselle (22^).
vorck (132). grepe (22. cf. Br. wt. 1, ieu
greifa (Gt.). eyn dinck dar men medde
herket (22), mede hacket (23). Ad. rech-e,
-en; kar-ste (Db, 6v, Gf), -st, -scht (66);
eyn schaff, scehoff (6, 8). sehap (22).
scharff (instr. acutum 9. 7 ouis?). scarp
(99). schafft (ansa 18.nd. grepel, 2« ouis ?).
Bidental (cf. dental) schawrslach-
tigstat (74). stat do man die schaff schin-
det (sehnidet? 7). en stede, dar dat water
valt (23), dair die blyxem (147), der
donner (132) sleyt. botental est locus
vbi boues mactantur (6).
*Bidental v. Ouis.
Bidentare (prs. ?. fedio s?c 139) gra-
ben (8, 9). v-gr. (17).
*Bidogus v. Biduus.
*Bidonia v. Bibona.
Bidria v. Beuer.
" Bidriga (»« prc.?) v. Hibrida.
Biduanus v. Biduus.
BIG 19
Bidu-bium (1, Gl. ».), -vium, pidu-
uium (104), -gio (v. runcina) qq. v. ker-
tare 4 rebemezer (117). rebmeDer (1).
sehselin, snitesahs (Gf. 4, 256. 6, 91).
*Bidus (cf. bidens) karst domit man
hacket (74).
*Biduuium (cf. bidubium) que post
duos maritos vidua est (139).
Bidu-us, -um, -anus, bidogus (21)
hd. zwene, zwen, nd. twe, twie (11) dage,
hd. tage. zwey-, zwair- (1) -tagig (1, 1
-dagig (59), -tegig (110). zweier dag alt
(-anus 175), zijt (-um 11).
Bienn-is, -ius, var. -us (15), bihemis
(), bin-ius, -nus (1), bimus 7 bitrius
(o) bifaldus (28) hd. zwey-ierig, jerick
5b) -iar (8) -arig (l, 75) zwi geriek
19) zweyer iar alt (1X). nd. twe-Jarich
(23), -j. kint (binius 22. aus bimus).
Bien-, biger- (22) -nium, bimatus
hd. zweyer, zwey iar zit sim. md. twier
jar tijd; twe jar. zwey iar (8, 75), ior
(25).
"Bitaldus v. Biennis.
*Bifares v. Bifores.
*Bifarius v. Viuarium. Bifores.
Bifar-ius, -us (9), buf- (66 &c. q. cf.),
biv- (b^), bib- (1365), obif- (76) -arius
(7. bi-linguis, -loquus, -formis, -ssidus
76) hd. zweyer- zwayer- (1l), zweyger-
(6), nd. twyer-, twiger-leye, -ley (5^),
ay (1, 9), Jeyge (6). zwyfaltig (6s).
Zwy-, Zzwey-sprechig (110). zweyerley-
redig (v) -rede (18). der zw. rede hat
(9). Ad. lugen-, lügen- (3), legen- (5), nd.
loghen-hatftig sm. dubbelaftich (132). ein
ezweifeler (4).
*Bifari-a (7. bós mupía 134 &e.), -us
(à. bigamus 14) (cf. bifera Gl. m., binaria)
Zwir ver-heirat 7 -mahelt (75).
*Bifforari (cf. bifarius) betriegen (74).
*Biffores v. Bifores.
Bi-, by-fidus, biuidus (9) zweyspeldi-
g (8), -ek (9). entzwey spalten (68). en-
cuegespellen (100). ontzwey gesplyssen
(132). in tuen gespleten (99).
*Bifidus (»« fides) lose von truwen
(19). bij-gleubig (12), -glaube (10), -ge-
lauben (13).
*Bifium v. Biuium.
*Biforcare v. Bifurcare.
Bif-ores, -fores (76), -ori (36), -ares
(21), -arius (22), -os (11) duro (s6). eyn
Zweyfeldige doir (5). Ad. zweyueltig (1),
zwifeltig (76), czwi- (4), ezu- (21) -feldig,
zweueldig (11), zwyfal-t, -tig thor, tor,
dore (7), dor (17), dar (21), thuren (110).
tweuoldichghe dore (23). zwo-d. (8). zwey-
(68), twiger-(22)-dor. tzwey valdoren (132).
zwy faltieren (110€. qus zwyfalt thuren
(1102). en valde dore (19). val duer (11).
gebaldene thor (9). val-, vou-doren (108).
eyn ezwyfelig dinge 7 dale (sc 18).
Biformis Ad. zwei-, zway- (1) euei-
(100), nd. twe-formieh (98, 100), -formen
(22), Ad. -formig, -formecht 0h -form
(4). twigerleye (22).
*Bifos v. Bifores.
*Bifurca zweizing-gete, var. let, gabel
64).
Bifu-, bifo- (74) -reare geben, taylen
(74). deylen(?). spalten, cliben, var. eleiben
15).
Big-a, -es (76) (v. earr-uca 1, -uta 1,
-ota 66, eurruea) Ad. nd. karre, kare.
10
14 BIL
hd. karr, karren, karn, garr-e o. -en (1),
karrich (6), karehg (10), wagen (18). jy.
karr; karch rof) (88).
*Bigam-a, -ia zweyer man wip (8),
fraw (74).
Biga-mus, -nus (1) Ad. zweyer, tzwayr
(1 zweger (93), zwaer (753) wibe (8),
wiben (1, 9), wiber (17, » weib (1, 9)
man, ein man (75), eman (93). man der
zwei weiber hat gehebt 7 ainer der itzunt
die andern frawen hat (175).
Biga-rius, 7 -tor (64) ein kurtzer (aus
nd. korde-) wagen 7 ein w.-macher von
zwei rederen (110). eyn korde w.-kruder
(132). ke-, var. ka-rrer (64). karnfpherdt
125).
: *Bigellis (2— bigil?) v. Bibellis.
Big-enus, -ens (75, 76, 110), -men
(136) (cf. hermaphrodita) zwey slehtig
(6). tweslechtich (23). zwid-arn, var. -ran
15).
: Bigeraà v. Andromoda.
*Bigernium v. Biennium.
*Biges v. Biga.
*Bigeta v. Biota.
*Bigmen v. Bigenus.
*Bigota &oe. v. Biota.
*Bigura v. Bibeca.
*Bihemis v. Biennis.
*Bijanus v. Beanus.
*Bylagosus v. Biliosus.
*Bil-, biji- (bini-? 19) -alis (cf bilix)
1enden-er (19), -ier (11).
*Bilandari v. Blandiri.
*Bilatis v. Bilis.
Bilb-ire, -ere v. Biblire.
*Bile (st. bilis) ags. atr (94), art (136).
Bilex v. Bilix.
Bi-, bib- (1) -libris Ad. zwi-, gew.
zwey-wiehtig, -gwiehtig (15), -wittie (100),
' -fechtig (se 21), -punt (V), -pfund (v6),
-pfundig (110). nd. twe wagich.
*Bilibrum twi gunstich (11).
*Bilimen v. Biblimen.
Bi-, be- (76) -linguis (7. bilo-quus,
-gus; duplieator q. v. 76) der zwo zun-
gen hat (8). ezwey-ezungit (21), -zungig
(110). zwi zongicht (5). twe-tunghieh (22),
-tongech (99). zweyerley zunge (T, 9). ein
liebkaller (88). ain zwifeltiger (16).
*Bilio v. Bilis.
*Bilionare v. Bobinare.
Bil-iosus, -osus, -ogus (67), bylago-
sus (21) Ad. grim-mig, ig, -miger (i),
-mick (18); zornig, ezornick 7 turbik: (9);
drurig (8), trauerig vnd wunderlich (64);
graussamer (76), grusum (11). nd. grim-
mich, tornich.
Bilis, -us (67) -e (q. v.) i. fellis
et ire sedes (Br.); pellis circumdams fel
(66 &ec.), fel (sc 184), fell (s). das fel;
bilipellis circum, fel (21). (cf. cistifellis,
vesica). hd. md. gallen-, galn- (Db, 17,
21) -blat, -pladt (1), -blait (b2b, 7), -blut
(21), -biterm (93. cf. bilum), -hut (11),
-feuchtigkeit (75). hd. zorn; zorn blat
(11). nd. torn. der sode (125).
*Bili-s, 7 -o (7:4) (4. talpa 74, v6
scherre; molt-, maul-werffe (74). Cf.
bilehmaus szm.? bilatis genus amemalis
pusilli (1365)?
*Bilis (2c vmbilieus) nabel (14).
Bilbix, gew. -ex, -lis (v6), -ijt (9),
-alis &e. (g. v.) bibex (14) (V lorica
BIN
Br. &., 4 pugna, 11, duplicium 715, vestis
pilosa 16) zwillieh (7), ieh (64), -ehe
(10), ing (75). ags. tuilj (/at.? bilex 7.
lorica, tuj 145).lorica van tzwey malgen
(132). banser (97). pantzer (1, ezwe
veldig p. (9). plate (11, 23). blate (19).
halsbarch (11). ain kotz (76).
*Billus v. Biblus.
*Bilogus v. Bilinguis. Biliosus.
*Biloquus v. Bilinguis.
*Bilosus v. Biliosus.
*Biluedo v. Blauedo.
*Bilu-ere, -ire v. Biblire.
*Bilum (7. amarum D &e., cf. bilis)
bitter (76).
*Bilundius
dyenre (147).
*Bimaleus eyn vry vader (141).
*Bimaritinum v. Bithalassus.
Bimar-itus, -tus (129, Br.), -ius (129
&c.), eus (147, Gl. m.) (Z. bis maritus
129 &e., adulter) hd. e-, ee-brecher. epre-
cher (3). ebreeker (22). ouerspieler (132).
-ius tzweymenniek (19). zwey- (66, 68,
69, 10), zway- (134) -meinig. twimannich
(11). man van tween wijven (147).
*Bimarius v. Binarius.
Bimatus v. Biennium.
Bimembris zwey-, zwi- (75 varr.)
-glidig (75), -gledig (b). nd. tweled-ich,
-ech.
Bime-nsis, -stris zweier montalt(11).
*Bimo v. Binio.
Bimodus Zzway messig (l) ezwey
mofjiek (5).
Bimpinella v. Pipinella.
*Bimus v. Biennis.
Binare zwirn machen (17). czwir
pflugen (9). zwefeldigin (8).
*Bin- var. biu-aria (cf. bifarius,
bimaritus) zweyer mannen eyn wip
(à. bigama 75).
*Binarium v. Bobiare.
Bin-, bim- (V) -arius Ad. eyn zwo
zal (Mss. mog.). zwey-zal (6, 66 &e.), -zelig
(15, 110). zwen zol (76). twe tal (22).
*Bine zwi-, varr. Zwei zwa-ling (15).
*Binia v. Binio.
*Bini-eus, -dus v. Binodus.
*Binidas v. Binitas.
Binies zwir; zu zweyen malen (15).
Bini-o, -à (76) bimo (8) (7. tragma
76; sutumus 9. s. nummus cf. bisan-
tius, dragma) phennig (8). besunder
(9). tuD, var. taus, vff dem wurffel (15).
tauD auf eimem w. (71). das dauD (112).
ein duf, var. tau, 2 augen (64).
Bini-tas, -das (1) (Gfters i. binarius)
hd. zwo-zale, -zal. nd. twe tal. zwey-
celig (18), -feldigkeit (5), -deylig (1').
zwifaltigkeit (75).
*Bin-ius, -nus v. Biennis.
*Binod-us, -is, bini-dus 7 -eus (1^)
hd. zweyfeldig , zwydeldig 4 knauff
(Mss. mog.). ezwofeldig kneuff (21). eyn
zwey- (V, 62), zwy- (66, 69, 70, 76, 134
-feltiger (7, 16), -feltig (69), felfftig (szc
70), -faltiger (134), -faltig (66, 67) knopf,
knoph (7). nd. eyn twevel-dich, -ch knop.
zwey-knópfig (6), -knopfig (68, 110). dub-
bel kuoepachtd (132).
Binomi-s (Br.), -us, -nis (68) zwey-
namig (68), -nemig, var. -nemmig (110).
*Binula v. Baianula.
(cf. bilandari) ogen-
)|125, pileus magistralis 3. cf.
PBIR
Binus (74. geminus 5^) zwo zal (91).
zwey-zelig (6), -feltig (1), -deylig (
-erley (15). tzwey vnd tzwey (19). ezwe-
veldiek ding (b). twi-e (23), -ghe (22).
twetal-lich (22), -ig (23). pl. bini zwen
vnd zween (65). tue en tue (99).
*Biora v. Biretum.
*Bi-, by-, big- (283), byg- (1) -ota,
bio-tha, -ata (76), bigeta (6), bieta (78),
byoga (6) (£. dyota q. v.; vas protensum
in altum, 4; hybrid aus bi- — gr. dy-,
vll. »« biuds, beod &e. &oth. wtb. 1, 303),
zwiórigs vásslin (2). Ad. nd.stande, sthan-
de( schande ? 22). d. stan-d (6,76), -ne(18),
-dner (76), -tner (1, 2), -tt Z potig (Voc.
&. 1455 S&m.). Stentner, kuff (v4). stendel
(49). zentener (sc 1). ouís (ll. biota
missverst. aus bidens 7. ouis?).
Bio-thanatus, -thanatos (64), -tho-
natus, -tenatus (Gl. m.) -thenater (76),
bitantus (9), bia-thanatus (147), -ehe-
matus (q. v. hierher?) ((. bis mortuus;
fatu-m, -us Br. cf. Gl. m.) zwyr-tot (9),
-gestorbener (74). twy doyt (147). das
zwirost todt (64).
Bipalium weinkarst (125).
Bipartire, -ri, bipertire, bi- 7 dis-
partisare (75) Ad. in-, ein- (67), en- (10,
134), ent- QUA an- (17) -zwey deilen,
teilen. im zweystuck t. (68, 110). in zwei
teil gelegt o. gesetzt (75) twe- (22), en
twe- (23) -delen. teylen 7 stucken (9).
deilen o. zu st. machin (8).
*Bipartisare (cf. prec.) zweiteilen (75).
*Bipartisatio zweiteilung (75).
*Bipartisatus zweiteilt (75).
Bipartitus, bibertitum (136) Ad. ein-,
in- a en- (5), an- (1T) -zwey geteilt,
gedeilt. intzuegedelt (15). en twe ON,
eyn RE (22) ghedelet. gedeylit (8
gestuckelt (17).
Biped-alis, -ius Ad. zweyer, zwayr
(1) fub.lanck, fub lang, ful) lauff (8).
zwey-fubig (7), -füDig (6). twe votig (22).
zwen fue (D), süD (sic 21). zwaypen-
ekung (76).
Bipennis v. Bibellis.
*Bipennula v. Pipinella.
Bipertire v. Bipartire.
Bipes zweyfussig (75).
*Bipinnis v. Bibellis.
Biplex (Br) zwefeldig (1).
*Bippellis v. Bibellis.
*Bypsas 7. situla (g. cf.) wassercalb
(100. 4. q. gordius aquaticus Nmn.), a4s
dipsas, »« tal. biscio zd.?
*Biraemen v. Pyraemon.
"Birbiealiolus (cf. regaliolus?) ags.
eordhling (942).
*Birbonia v. Bibona.
*Bireus (qus birrus) v. Vbea.
Bi-, by-, bir- (74, Gl. m.) -retum,
bi-, var. pi-rretus (75), birietrum (11),
barritus (125), birr-us (19, 89, 104, E
-a (8), biora (9), gyrra (16) (7. bonetus
irreto auri-
cularí Dz. Wtb. 51) eyn berigen, daz
hudigen daz man vnder der kappe se- .
ezent (D). Ad. bir-et, -ret, rete (17). bireth |.
(283, v0). byriet (110). beret (97). bereit
(109). barethe (67 sim.). barte (133). par- |
rete (1). pirret (75). bone-t o3) -tte —
(107). beff (biretum 19. cf. beffa. Sm. 1,
156). ein mucze (9). mutze (109). nacht-
PIS
muts (107), -mutzsch (132), Ad. -haube,
-haub, -hube, -hub. khape (104). kaff (11).
eyn kore- (5b, 18, 19), kor-kappe (8, 9,
16, 19, s9), Ad. -huot, -hut, -hotte (18),
-kut (21). eyn wiln kor hute (17. »«
arbitrium !).
*Birex 7. rez habens (66 &e.), quà habet
76 &e.) duo regna. daz zwey rich hat
(e. en koning de twe rike heft (23).
*Biria v. Bria.
*Byrix v. Birrus.
*Birle pheral (Gf. 3, 347).
*Biro-ma, -nia v. Bryonia.
*Biropus v, Pyropus.
*Birra v. Biretum.
Birr-atus, -osus gerendig; -utus ger-
nig, var. ing; zipf, zip-lot (15).
*Birretrum (aus birotum « petor-
ritum?) karr (75).
Birretu-m, -s v. Biretum.
*Byrreus v. Byrseus.
Birria onnut rait des heren (14:),
Cf. Gl. m. À. v.; birrhia m. pr. viri qui
viriliter consulebat domno suo (Br.).
*Birrosus v. Birratus.
*Birrus v. Biretum.
Birrus (7. sénus), by- (Br.), bi- (110)
-rrhum, gew. bi-, by- (Gf.) -rrum A
vestimentum. grossum t pilosum sim., fehlt
in den Mss. mos. und ist in 3 mur als
Synonyme von birrus deutsch glossiert,
in 66 &e. gar nicht, dagegen von birrus
sinus als vestis grossa dec. unterschieden),
birus (gall. geron Gl. m.), byrex (?. co-
cula, breuis Hpt. D, 194. »« bilex?), pirus
(104 v. cortum) (birru-s, 7 -m 3) Ad. eyn
schoD, schofe (77), schos (6), sehoyf (5).
nd. schot. Ad. (9, 19) nd. ghere, geer (11).
hd. gere, ger (76), gyer (3), geren (75),
gerh (8) gern (12). eyn gerne an eynem
roeke (10). ehozo (120 szm. cf. Gf. 4, 355,
538 sq.) ruhe, cochee (100). slippe (11).
slyp (19). farnemanne (12). (birr-hum,
-um) felt- (110), grof) (68) -mantel.
*Birrus schram, stalbroeder (147).
*Birrutus v. Birratus.
By-, bi-, be- (Gl. m.), bu- (q. cf. 111)
-rsa (4. pellis, corium, Gl. m., €. bouis €
cloaca, 110, Br.), bus-a, -sa (133) (7. c. b.
66 &e., 110 &e., cf. bosa) hut (117 &c.).
ein schanez (6. cf, b. 4. Carthago cir-
cumdata, corio bouss Br.?). schub- (19),
Zzyi-, verb. chyth- (89. aus schyt-) -kamer
(4. cloaca). privait, secreet (d. 141).
*Birsea v. Brisea.
*Byr-seus, -reus (136) ags. ledir-
uyrhta (136), -uuyrota (94).
*Birus v. Birrus.
Bis zwir (5, 4). zwir-ett (76), -net (1).
czwerut (21) twe warf (99). twige (22).
twie (23).
*Bisa v. Bisse.
Bisacut-a, -um (76), bisagutum (4)
(j. bouer 7 ferrum aratri 4, instr. agrico-
larum, 163 prov. bezagudo, afrz. besagüe
$., bescut adj.; cf. bibellis. G1. m. 1, 695
sq.) ezwey scharff (19). twe scerpe (89).
twischarpich (11). ein schar (4).
*Bisanti-um, -a (74) by- (68), py- (16)
-santz. bysuntz. (74). constantinopel
(66 &e.).
Bisan-tius, -cius, byzanti-us, -a
(sc. moneta 110 &e.), bysancius (74),
DIS
bissontieus (7. tremissus 141) (cf. binio.
Gl. m. 1, 863 sq. Fr. l, 100€. BM., 167) die
myntz (68). guldein pfennig (74). besun-
der (9)
*Bisata v. Bisora.
*Biscardus v. Bistardus.
*Bisellus (7. cuneus) beisel, meissel (Fr.)-
Bisextus &c. v. Bissextus.
*Bisio v. Bibio.
*Bislingua v. Lingua pagana. Vuu-
laria.
Bismalua ('cf. aleea. Dz. Wtb. 214)
eywisch-, ibisch-, bisch- wurtz; wey,
grof)-pappel (7.altea, ibiscus 74). ibesch-e
(Sum. V), -en (96). yvesehe (41). ipseha
(93). homes (96. cf. huemst &c. althaea).
semde (149).
Bismalua syluestris felrif, lówenzan,
hoehleüchten (144).
*Bisnaga v. Visnaga.
*Bis-ora (505), -ata (Sum. VI), -siata
(14), bas-ara (47), -sara (74, Sum. V),
-sàca (85) balzara (96), besasa (Boc
Diosc. et syriace; arab. bezer, vasae
143) ruta (Sum. VI). wilde-rute (Sum. &e.),
-raute bassara, -pflantz bissiata (74).
wildrüte (505, 142). hermelraut (7. harm-
ala, -ola 143).
Bisp-ellio, -illum &oc. v. Vespilio.
Bisse, bisa (104, 141) (uus bes) en
waghe (pondus) van achte wichten (ven-
cias 23). wage (104). wega (141).
*Bissertus bisert (99); aus dissertus
2« byzarrus biesard (Kil)? cf. bisetus
pannus (Gl. m.)?
Bis-, gew. bi-sextus, -sextilis, bi-
sixtus (Gf. l, 610) zwir sechs (4), seshe
(5). zwiret sechs (76). zwirnet sechf (17).
ezwert seb (21). twige sesse (22). twice
seste (23). zwelffertig (75). ein 1ar so
zwen sunnentag büehstaben sint (6). Ad.
schalte- (12), sehalt-iare, -iar. hd. nd.
sehrickeljár (109). bissextilis schalthaf-
tig (110 sém.).
*Bissiata v. Bisora.
*Bissidium (aus bis »« dis) wieder-
sprach (74).
*Bissidus v. Bifarius.
*Bissinare twy gaen (141).
Bissinus, color b. (22) 7. eestis de
bisso (76). daz von scherter gemacht ist
(6). tuntuehen. (75). synnawaffenklayde
(14) en elet van bliante (983). wit uar
(22). bissinacha (141, Gl. m.), bistina
(0), vestis byssina (Br.) zwillich rock (1).
*Bissiualia (aus stiualia?) heuse (11).
*Bissontieus v. Bisantius.
Biss-us, -o (119) (7. iaeinetus 1, 55;
greci papaeem vocant 16) schechter (11.
wett. steif-sch.; cf. rubilinum Sm. 3, 413).
Scherter (6. schweiz.). zwirne (25. »« bis?).
tzwyrn (19, 81). twijn (107). flachs (95).
wisser flahs (93). weysseleynwat, pawm-
plued, synnawaffen (74). wyf lynen o.
syden (110). ein wijf) schienbar eleyt (65).
hd. nd. bh-, blei- (3) -ant, -and (1). ham
(49). leembent (107). baldich (98. «ws
baldach 4. g. Bagdad, ebenso baldekiínu,
nhd. baldachín cf. Fr. 1, 51 sq. BM. 79).
sabvn (119 sim. cf. Gf. 6, 64, 69. Gth.
Wtb. 2, 179). tuntuch (75). dammast (10).
samme-dt (10), -1 (49). pheller (9). phel
(8). boerae-l (10s), -n (99, 106. mhd. bucke-
rán &e. ital. buecherame frz. bougran!
bYU 15
mlt. buera-, boqueran-nus o. cf. Gil.
m. Á. 9v. Dz. Wtb. 74. BM. 276). en bok-
(23, V. Hmb.), buek- (8^) -eral.
Bistard-us, -à (91, Gl. m.), biscar-
94), visear- (147), pistar- (q. v.), bistra-
3) -dus (aus auis tarda cf. Gl. m. 1, 701.
Dz. Wtb. 247) hd. nd. trap-pe, -ganss
(147). Ad. trapp, trap, drappe, drap
(49, Br.).
Bistor-ta, -iea (4:1), bestorta (93),
bustorea (149) (7. limonium 144, colu-
brina) natter-, schlangen-wurtz (143 s2m.).
nl. naterwortel (143). meder-wurtz (149),
-wort (47). sehlippen (144).
*Bitabasmus v. Bithalassus.
Bitha-, bita-lassus, -lassis (141),
-lassum, 4 -lapsum (147), -lassium,
-laissum (23), -lastum (68), -lasmum,
-lasmus 7 -basmus (11), bathilasa (136),
dithalassum (G1. m.) v5? duo mara con-
veniunt (106), -currunt (14); ?. bimariti-
num (130); bithalassu-m 42. concursus
duorum marium € vestigium in Yuto pres-
sum. (Br. sim.), ?. talaffus (147); -S ?. vest.
latroni im-gr. 4£ qd. cicatrim, sed -m 4.
locus periculosus $n mari (66, 69, 70, 134)5
L p. (€ &e.); mare € profunditas (6 &o.).
zuimme-rilibha (Gf. 2, 821), -lechan (sec
Sum. «cc.2). dat mer eder de grunt (23).
vmstappe in kot getritten (9). twyer
meere of see samenkompste; in den
dreck eyn voitspair (7. talaffus (141).
fuf-, voet- (132) -stapf (110), -stap (8,
132), -drappe (11), -tritt (68). erde leyme
(Y. 2€ bitumen?).
*Bitantus v. Biothanatus.
Bitidus (7. Üformis) van
twierley (141).
*Bitiligo v. Vitiligo.
Bitorius v- Biturus.
Bitriseus v. Paristulus.
*Bitrius v. Biennis.
*Bitubus (olws, cf. intuba?) surgi
(130. cf. sorgi, sorg-, surg-samen &c.
sorgum o. 143, eher als surio &e. por-
rum Gf. 6, 273).
Bituligo v. Vitulamen.
*Bitumalium v. 'Tithymallus.
*Bitumatum (secundum aliquos sed
haud. verum) limseherb (5).
Bitumen (cf. asphaltum. bitha-
lassus.) Ad. nd. lym, lyem (97). hd. lyme,
leim. ert-lym (8, 100, 117), -lin (96). hars
m. (85).
Bituminare Ad. nd. limen.
*Bitunus «gs. heope (Lye; «us mora
dumi? quis, cf. biturus?).
Bituria est regio prope byrre (19. cf.
Gl, m. 1, 702).
*Biturus (104), bitorius (942, G1. Aelfr.),
pintorus (Gl. Aelfr.) (aues 4. rupido 104.
cf. pieontus. bitunus. butorius. cu-
puda.) rentile (104). ags. wrsenna (943),
freuna (Gi. Aelfr.)) angl. wren, cf. pari-
stulus?
*Bitus 72. lignum quo vincti flagellantur
dc. (Dz. Wtb. 57).
*Biuar v. Beuer.
*Biuaria v. Binaria.
*"Biuarius v. Bifarius.
*Biuera v. Beuer.
*Biuidus v. Bifidus.
*Byuigum v. Biuium.
dOES
formen
16 bLA
*Biuiosus Ad. vol, voll (11), hol (sze
56), voil (5) vil (21), wilde (se 18)
wegescheyd-e, -en. vul wechgeschede
(23). scheyde weyge (3).
Biuium (cf. bifidus, bifarius) twe-
voldich (89).
Biuiu-m, -s, bifium (7) byvigum
(Db) (Z. diserimen) Ad. md. wege-, hd.
weg-schede (13, 23), Ad..-scheide, -schaid
(1, 4, 76), -schade (sie 21), -seheydunge
(Db). vecsteyde (se 97). tzwey wegyik
(19). twi wegick (11) twe weghe (22).
*Bivria v. Beuer.
Byzantius v. Bisantius.
*Byzarrus v. Bissertus.
*Blaci- 4 primieul- (1359) blati- 7
priuieul- (145), (cf. blatte-, blatti-, plate-
Gl. m.?) -arius «gs. byrdistrae (JL. c.).
*Blaeta v. Blatta. Biricine.
*Blaectea v. Blatta. Braoetea.
Blae- (9, 64, 132, Ki.) bla-terare,
blaet-eare (89), -are (4), -ire (Ki.) blat-
ére (16), -ire (64) (sonus, voz) arietis (64,
Ki.); blaetarum (4, 16); camelorum (141,
pr. -ire Ki); 7. stulte loqu£ (4, Br. &e.),
balbutrie (sic Br.) stammeln (8). bleb-
bezen, -zeren (Gf. 3, 242). belfern (114).
laferen (ss). clapperen (88, 126). pladeren
(126). nereiseh (74), torlieh blaterare,
schimpfliehen blatire (64) reden. geelich
(110), gelijeh (152) spreehen. toben (9).
blecken wie ein widder blact-erare;
schreyen wie ein cameel -ire (Ki.).blaeter-
a, ia est sonus vespertilionis (66 &c., 110
&e.). plaeta fledermauBgedon (74. cf.
blatta). blater-a (141, Br. &e.), -ea (Gi.
m.) balthea (3, 75) 7. sonus ranarum;
frosch- (68, v5), der fr. (110) -geschrey.
der vorschen geluyt (132).
*Blaetero ain — klappermaul
sehwetzer (91).
*Blae-, bla- (Br), blat- (Gl. m.) -teus
(cf. blatta) est color varwe (23). 7. pur-
pureus 1 blauius (Br., Gl. m.).
Bladum, blandum (716, 99), pl. blada,
bleda (1) blanda (21, 76), blaga (6)
(sg. omne quod. crescit in. gramdinábus, pl.
segetes virentes 16) hd. nd. crut 4 korn.
kraut (4). korn-e (10), -t (13). kern (1).
, korn gulde (17). saet (21). satgrun (i
geseyt getreyde (3). getrai-d (1l, 75), -de
(14).ghetrede (23).frucht (75).r0D futer (9).
*Bladus v. Batus.
*Blaffabilis (cf. (baffare) ba-, bla-
sliek &e. (147). ij
*Blaga v. Bladum.
*Blancinea v. Blantinea.
Blaneus wife (10). bleych (12). blanck
(11, 12).
*Blanda v. Bladum.
*Bland-are, -ere v. -iri.
*Blandaria v. Blandonia.
*Blande sachteleke (99). senfftmutig-
lieh (75). sussiklieh &c. (65). W
*Blandibellus &c. v. Blandus.
*Blandi-cia, -e v. Blandities.
*Blandimen (cf. biblimen, belbi-
cium, blanterare) gest (98).
Bland-iri, -ire,? -ere (75), -are(66 &oc.),
plandiri (74), bilandari (8) (Z. lenire)
hd. senft-, senff- (21) -modig, -mutiglich
(15), sanfmu-tig (1), -digliehen (17), ssanff
(5^), senfft &e. (65), nd. sachtmod-en (22),
-ighen (23) reden, r. r. (21). senfftmuti-
vnd
BLA
sünftlen (Fr. 2, 148). Ad. smeyche-n (19),
-In. semeyehlen (68). smeche-n (22), -In
(10). smeken (11, »9). liebkosen, flinstern
(74). lieblieh zu thon, den falben hengst
streichlen(ss). geleychBnerey treyben(64).
Blandi-ties, -cies, 7 -tio (15), -cia (4),
-tie pL, -e pl. (*6), plandieies (74)
senfft-mutikeit 7 -ikait (1), -mutigkeit
(75), -mudiekeit (14). senfmudig (4),
senffte (88), smeychende (5), smechende
(76), sehmeiehlende (110), smeichelecht
(1), smeliche (18), smekele (22), smech-
like (23), Ad. schmeichel-, schemlieh (6)
rede. senfftlichen redden o. smeicheln
(21). smekinge (99). lickerung, zututlung
(88). schmaicheit, liebkoser (74).
*Bland-onia, -oniea 7 -ona (Sum. II),
-0mo (85), -aria (Gf.), brandonia (149),
pladeona (Sum. I1) (7. lanaria, struc-
tus q. v.) wullia (87, 101, 130, 149, Sum. V).
bullen (Y). willene (Sum. v), -ma (85).
wislma. (47). cóli (-ona Sum.).
*Blandum (7. genus nauis Pap. ; amders
Gl. m.) 7. Bladum.
Blandus (7. lenis; dem. bland-ulus,
-icellus B:., -ibulus, -ibellus 76) senfft-e
(75), ig (1), -ieh (13). senfthie (142).
zaimftich (23). sachte(99). Ad.senfft-, semft-
(9), senf- (21), sanfft- (5, 18, 19) -mutig,
-amüttig (67), -muetig, -mudig (5, 11),
-modig (18, 291), -modyck (19), -mutigit
(9). nd. sachtmodich. lind (76). slecht 2
smeichel (12). smechhaftig (5^5). smey-
kieh (132).
*Blanniare v. Blanterare.
*Blantage v. Plantago.
*Blantanus v. Blatanus.
*Blanterare, -ri (9) eren (8. st. ieren).
eytern (9). bla-, ble- (8) -nniare yeren
(9). ierin (8). cf. blandimen. biblire.
blietrire &c. Sehnrerlich : Aévyva. mucus.
"Blan- (754, 76), bla-tinea, -cinea
(76) (/. albugo oculi, aus blaneus) wi
im augen (75).
Blanx 7. scabellum. (G1. m.). bene mo-
ratus, kii (ags.? 145).
*Blaptiseeula v. Blaueolus.
Bla-s, -tus (68), g. -tis (110, Br.), -cis
(110 var.) vnwyB (68). geck, thor, nar
(110).
*Blaseo v. Blasto.
Blasphem-are, -iare (7/a/. biasimare
frz. blàmer &e.) in got ubel sprechin
(8). lestern (9, 21). got L, gedenek wider
got hon &e. (65) hon spreken (23),
spotten (hon v5.? 22). hd. honen, spot-
ten, v-sp. (21, 4), spoten (18), spatten
(21), schenden, schelten (15, 110 &e. cf.
Sm. 9, 360), smehen. beschympen, fluo-
chen (19). driegen (11, 19). triegen (6s
&e.). vloken (11). nerleich (1), nerlich
(21), ferlich (bh 21) reden, zu-r. (1).
verliken spreken (22). misbeidin (81. 7.
q. missbieten Sm. 1, 222. cf. BM. 188).
Blas-phemia, -pemia (10) -femia
(13), balssemia (21) smacheit in got
gedan o. honheit (8). gots lesterung,
schentlieh gedenek (65). gotscelta (Gt.).
got scheltin vnde sine heiligun (Anz. 8,
102). schentliche smochheyt 2 schemme-
liche honeyt (9). spottunge (5). be-sp.
(19). v'spotung (6). hd. nd. spotte- (18),
spot-, spat- (21), schelt-wort, -wart (21,
gen (1, 4, -ere 75). senft-en (9), -igin (8). | 4).
BLE
v'smehung (1). hónesprache (19).
hoyn sprake (13). hone sprechen 19)
schendung (4).
Blas-phemus, -seus (adj. 129) got-
scelto (Gt), -sehelder 7 schender (19).
hd. eyn nerlich sprecher. narleich zu-spr.
(1) ferlichen rede (18). eyn verliek
spreker (22). en honsperker (23). Ad.
SpO- (3), spo-tter. be- (22) v^- (6, 0)
-Sspotter. Ad. honer (8, 9), vnerer (9), schel-
ter (66, 69, 134), lesterer. beschomper
7 vloker (11). beschympet £ befluocht
(19). vorhardet 23).
*Blassana elifago (Sum. vr. cf. lilifa-
gus?).
*Blasseus v. Blasphemus.
Blasto gasthuys-, hospitael-meyster;
blaseo kemerlyng (147).
Blata v. Blatta.
*Bla-, blan- (76), bola- (a/ph. bla-
132), cf. pla-tanus (7. sambucus; riscus
75) hd. holder, h.-baum. holender, vlyer-
boem (132). holer pawm (4). holler (75).
ae- (66, 70), a- (134), o- (6, 69), al- (22,
23) -horn.
Blatea 4. genus purpure; mus; pra-
segmina, que de calcess eraduntur (129,
Br. cf. blatta) kot o. dreck das an den
schuhen hanget, var. den sch. an-h. (74).
*Blater-a, -ea, -e, -are v. Blacterare.
Blatta.
*Blateus v. Blacteus.
*Blatiarius v. Blaciarius.
*Blatinea v. Blantinea.
*Blatire v. Blacterare.
*Blatrea v. Bràctea.
Blat-ta (93, 94), -a (4. lucifuga,
vespertilio, genus muris, purpura Br.), gew.
blaet-a, -ea (76, 110) (7. vesp. & cingulus
regalis, cf. bractea), plaeta (v4. of.
blaecterare), blatea (q. v.), batta (7. pur-
pura 139) hd. nd. vleder-mus, -mis (11),
hd. -muD, -maus (4). fleddermiy 19)
ratz (16). glissend wrn (93). blatera (/at.?
species purpure 120). purperklaid (74).
blat-ta, -a ?. pigmentum, haui (ags. color)
blavum, (1269. cf. blaeteus). «gs. bitul:
(136), betl (Bosw.). ;
Blatteus v. Blacteus.
*Blattisosella v. Blaueolus.
Blatus v. Blas. Ablas.
*Bla-, pla- (3), 7 fia- (1), 7 bil- (55.
cf. gil-) -uedo blau- (76), blae- (18), bla-
(b^, 170), gel- (5^) -keit, -kait (16), -heyt (b^).
*Blaueolus (112), bla-, bra-ueola,
blap-, bap-, bab-, bat-tisecula, bap-
tisescera, blattisosella (143) kornblum
(112, 143. cf. flauiola). baptiseecula erd-
pfriem (112. 7. q. genista sagittalis Nmn.).
*Blauere v. Flauere.
Blau-eus, -ius, -us, -is (4), -idus (68,
110) (7. flaueus 3. aus flauus »« glau-
eus? cf. plaueus &e. v. flaueus) (cf.
Goth. Wtb. l, 311) Ad. blaw, blawe (1T),
lav (3), blae, bla (bb, 21). md. blau,
laeu (97).
*Blauidare blaw machen (110), wer-
den (68). blauw verwen (132).
*Blauilinium v. Flauilinium.
*Blauipes (aw?s, cf. artoganus o.)
blawfuoD (68, 110). blaevoes (132).
*Blauis &c. v. Blaueus.
*Bleectere v. Fleetere.
*Bleda v. Bladum.
BOA
*Blemo v. Blennus.
*Blenniare v. Blanterare.
Blenn-us, -o (&c. Gl. m. v. blenones),
blemo, g. -onis (ll) (v. stultus, hircosus,
impudicus Br.) smeycher (19). smeker (11).
Blennus (piscis) meergropp, zybel-
fisch (140).
*Bleria v. Soricarius.
*Blesia (cf. blesus, blas, blennus) ?.
stultitia (110 &c., 134 &e.), ?. q. bli-cea,
-tea (Pap., nach blesus), -cia raserye,
onsynnieheit (147).
*Bleso lispe-n (11), -In (42).
Ble-, bles- (1369, Gf. 2, 280), 7 bale-
76) -sus (7. hispidus 1; »« balbus *6)
d. nd. lisp-, lisb- (95) -ende, Ad. -ender,
-inder (4, 95), -end (1). -en (13), -ener
(0), -eler, -er (85, 64, 16), -eln (pte. m
-jek (10), Azer on. lisp (11). lesp (99
lisehbeler (116). wilspende (23). wispich
(22). stamler (110). a à a hans (67 Mrg.). (l
*Bleta v. Beta.
*Bletula (piscis?) en bley (11).
*Bletus v. Blitus.
*Bliea nufschal (75).
*Blieeca v. Ballerus.
Blieea &oc. v. Blesia.
*Blie-rire, -tere &c. v. Bliectrire.
*Blietor v. Pollinctor.
*Blietriens gerendig (75).
*Bliet-rire, -rare (147), -erire 4 -ere
75 varr.), ire, blierire (110^), blutire
76) (V. cereuisiam spumure 9; vinum
bibul.lit, -it, «qua ebullit, vinum blictrit;
ceruisia, bl. 64) hd. nd. geren, Ad. gern,
ieren (6, 76), ceren (3), oft mit dem Zusatze
hd. als daz bier, als b., als b. o. win (76),
als der wine ader biere (19), nd. also ber
sim. gren gern (b^). ghesten (141).
*Blie-, 7 plie- (74), blu- (109) -trum
(6. spuma, sp. ceruisie; cf. Sm. 1, 333)
Schum von byer (110). 1est von pier,
pieriest (74). yest (134). gest (55, 19, 6r,
71, 109). geste 7 hefen (10). gheste (147).
eest.(68). get (2, 66). geust (3). gyst
(102). gere (77).
*Blieus v. Blitus.
*Blidus («us biblus »« blitus?) mer
symden (11).
*Blipes suel (11). swel (19). Aus ali-
pes snel?
Blitea v. Blesia.
Bli-tus, 7 -ttus (125), -eus, -rus (47,
85), -tum, -bletus (105) (gr. BAtvxoc,
BX3yccov, gall. blette 112, hisp. bledo &c.
Dz. Wtb. 470, bredos angl. blytes boh.
blijt 143; 7. intybus 47 &c., beta 125, Pap.,
sturbeta Sum. «ws stur beta) stur (47,
85, 96, Sum., Gf). stir (Gf. stier (105).
steyr (1). seür (s/c? 149). meyer, hanen-
kamm, gánÜfuD (143). beizeol ( Sum.).
miltenkraut (Ki.) scehmierig Rodi
guter heinrich (rr) ags. clate (94, 136.
engl. cloth-bur Bosw.).
*Blixia v. Baxea.
*Blota v. Ballote.
*Blumbum (sf. pl.) bly (b^).
Blundus v. Flaueus.
*Blut-ire, -rum v. Blietr-ire, -um.
Bo-a, -ha (3), -as, -ya (1), 4 -na (125),
bea (14, 16) (?. stellio 7 lacerta 15, co-
eodrillus 74) Ad. nd. lint-, lind- (23, 53,
ie 7 hassel- (125) -worm, -wurm (3, 6,
74); 4 eyn brut (18). slang die die schoffe
BOO
|heekt o. sticht (74). adechB, v/g. eglef)
(15).
Boa 2. tumor pedum prae itinere (145.
cf. Gl. m.). das geschwelle der füBe vom
gehn (Ki.).
*Boale-a, -e (Sum.) (cf. buglossa)
ohsen- (Sum. V1), hosen- (131) -zunga.
Boare (boum, vaccarum) rufen als dye
oschen (5). rofen als eyn ofe (18). ochsen-
(4, 67), ossen-ruffen (1, 4), -rop (22), -bolken
(23), -geschrey (67. 2« boatus). ruftin (8b).
pullen als die ochsen (75. cf. rugire).
bul- (12), bol- (109), bele- (132) -ken.
brullen 0. brum-men (66 &e.), -len (134).
schrihen, ble-, varr. bler-ren (65). móezen
(12). muhen, var. mügen szcut bos (64).
lügen als eim kü (6). lyen (68). lieen (76).
lotten (8). luttin (9). tuten (99).
*Boaria v. Caehlas.
*Boarium, forum b. (Ki.), boatrium
(74), 2 bo- (74), o- (75) -uilla ochsenmarckt
5 (83)6
*Boatio v. Boatus.
*Boatrium v. Bo-, bou-arium.
Boat-us, -io (18) lud-unge (85), -inghe
(bouis 22). lieung (76). tut (99). brullug
-tio, gebrulle -tus (18). ochsen (68), der
o. (110) geschrey. ossen gekrysch (132).
*Bobalsamum v. Opobalsamum.
*Bobell-um, -ium (7. séabulum G1. d
(cf. bouile sim.) ags. falaed (94, 136), falc
(Gl. Aelfr.).
*Bob-erator, -ieinator v. Bobinator.
Bob-, bomb- (9, 147, G1. m., Ki.), bomp-
(16) -inare, 7 -ieare (147), bou- (Gl. m.),
bib- (1365) -inari 7. con-uiciare s/.,
-ficere (sic 16), -uiciari 7 clamare 4 mu-
lieris menstruc sanguinem inquinare (Pap.).
lestern (8, 9, 64). schenden (bobinare,
inde buob 64). roepen; verwaten; qwait-
wunsehen, -spreken &c. (147). v'slahen
in sinem hertzen (6). vorslan in sime h.
(23). Cf. bib-, bibil-ionare (G1. m.). bubi-
(129), bilio- (148) -nare 7. menstruo sam-
guine inquinari. bulbitare pueruli s. ma-
culari; binarium vói sanguis mulieris
menstruae (129). bu-7 bul-bino 2.menstruo
7 puptili sanguine maculor, inde bulbito
frequ.; bubinaeium 7. sanguis menstruose
mulieris (16).
Bob-, bobie- (Br.) -inator, bobi- (8),
bobe- (9) -rator, bombinator (147) 7.
conuiciator, tricosus, inconstans (Br.) 5 pl.
i. incon-, in- (136b) -stamtes (1365, Gl. m.)
-si. bubulci (6. 2« bouinus). kwhirte (9).
vnstede kuhirt (8). onstanthaftich (147).
*Bobire v. Bombizare.
Bobla ags. flot (Gl. Aelfr.). bubla
i. platissa floc (949).
*Boboniea (herba) ags. hratele (942).
*Bobo- (1), bobe-rella bob-orell (1),
-erell (4 ohne lat. Glosse), -erelle (23),
(erellen physalis alkekengi Nmn. s?m.).
*Bobulus (aus bibulus?)siua (Sum. VI).
Bocetum síabulum bóm (Sum. aus st.
boum! ).
*Bocetus 7. domnus (16). ,
*Boc-io, -ia (67, Gl. m.), -ium (16., 124);
-i (133), -us (bb), bot-io (66, 75 var., 134),
-rio (75), -ia, -ium (124) (7. callus, duri-
cies manum) swel (21, 22) in der hant
(21). swellen 7 dy swolst vt zn manu (3).
e-swelle (5), -swel (5^), -swil (74), -swolle
(10, -swolt (7), -swulst (6, 4, 75) in den
bOL (1
henden vnd fussen (75). ein geschwer das
hart, hert in der haut (66 &e.), hut (67,
68, 110) 1st. Cf. Dz. 1l, 317. Sq. Celtica Nr.
265. Goth. Wtb. L 282; vll. —- botryon,
Boxpu«v, Bot puc, bothrium ulcus cavum
in oculo, bothor arab. tumor de. (124);
cf. botr-io, -o (76) quod. exit de sarmento
quando tur- (Br), thuri- (76) -gescit
(frz. bouton d&oc.); et quod pendet de
cingulo (Br., sim. 108). v- o. vff-kymen,
augen der k., die ruf schiesse-n, var.
-nde, k. (65). een botte (germen, papula,
hydrops Kil.) 4 madom (108).
*Bodellus v. Bedellus.
*Bodo-, bode-gar v. Bedegar.
*Boeta (7. riseus; «nders Gl. m.; cf.
bootes) ein loch o. ritz im pariete t
fenestra, (110 sZm.). masier 4 m.-, metsier-
gat (Kil), daraus ein mosiger gart (! 68).
Boetes v. Bootes.
*Boe-tia (Pap.) -eia (11), -tiea (aus
boeotia) ein kunigrieh (68, 110). lant-
scap (11).
*Boetici hrindirarae (Gt.).
*Bófo v. Bufo.
*Bofforus (aus bosphorus) ossen patt
of wech (14:).
*Bofrag-a, -o v. Borrago. Affodillus.
*Bofula hunerkorp (16).
*Boglos-sa, -sus, -us v. Buglossa.
*Bo-, bu- (74, Sum., Ki.), be- (149)
-gula (7. eosma £ cinoglossa 4 digitus-
uere 74. cf. consolida. bug-illa, -1ossa.)
wunt- (74, 96, 149, Sum. V), wunde- (85),
vn- (47), wiB- (5) -erut, -kraut| £
e (74). bimu (50). güldengünsel
KiP.).
*Boha v. Boa.
Boh-, bo-emia Ad. bohemer- (21),
boemen- (18), bóhem- (67), behem-, behe-
mer- (5, 16, 134), behemen- (5, 11), pehe-
mer- (75), nd. bohemien-, bemen-, beme-
ren-lant. pehem o. huzzen (11).
Bohemieum (/dioma) bemisch (bh).
Bohemus Ad. eyn behem (11), behem-e
(15), -er, beheym (21), behm (4), bemer
(18), nd. beme.
*Boya v. Boa.
Boia (Br.), boya, boje (109), bog-ia,
-a, baga (Gf.), bora (6) (2. eonpes £
pediea 93, torquis damnatorum Br.) ein
pin (forquis 7— torquere) der bósin (6).
^|ein pininge der bosen (23). isen-halte
o -bant Z fessel (110). fesser (17, 132).
fub ysen der fancknyb, var. fencknüb (75).
hals- (4, 75), halB- (3) -eysen. eyn ht
eyn eyner kyttin (21). kede, helde (109).
boug sm. (Gf.). beie (93).
*Boláium v. Pulegium.
*Bolamite v. Balanitis.
*Bolanus bolan-der (76), -aà
2, 102).
*Bolas v. Bolis.
*Bolatanus v. Blatanus.
*Bolatea v. Balata.
*Bolbo v. Bulbus.
*Bolbonae v. Bulbonach.
*Bolea 2. salamandra (145); term?nus
(a1. m.).
*Boleium v. Pulegium.
(pl. at.
*Bolena gr., redemptor /af. loser (74).
red. faberne (16). lo tabernario (Gl. m.
bo-, bol- (Pap.) -lona 2. redemptor taber-
18 bDOL
narum ; cf. bolones. 142 v. bulones. Gl.m.
v. bolonae.
*Boles v. Boletus.
Bo-, 7 po- (14), bol- (96), ba- (76)
-letus, 4 boletum (85) (7. fungus, spon-
gea) bultz (123). Ad. md. swam. Ad.
schwamme, schwam, swum (93), schwem-
me (70), swamp. ert- (47), herzen- (149),
hirzes- bol. 7 hus- boll. (96), hirz- (87),
hir- ($5, Sum. v), dorn- Te -8wam, swamp
(96). Ad. morch-e, -il (9). phifera (Sum. vt).
phiffer- (95, Gf. 9, 330), pfiffer- (6, 74),
pfiher- (1. h dAnelt dem f), piffer- (17 &c.),
peffe- (13), peper- (22ab, 97), mutter- (71),
eger- (68, 74, Ob.), drüsch-Z rech- (Hen.),
pret- (91. prot- fungus 75), kreDe- (14)
-ling, -lingh, (97), -linge (74), linghe (22b),
-inek (22), -lime (19), -linch (6£.), -lin
(155, 91). krebwurtz (74). krebetz- 4
grebers-wortz (96). erebeswort (-us 85).
co- (132), po- (107) -mpernoel. paddestoel
(107).
*Bolgla v. Bullaquilon.
*Bolhanae v. Bulbonach.
*Boliciator (7. qui facit acus) na-,
no-dler (75).
*Bo-, po- (74) -lieium (7. reseruaculum
acuwm 15) nadel-, nodel- (75 var.) -bein
(15), -pain Z furtz-og, -ud (74).
Bolida ;. honor (»« honus, onus?).
dcin (cf. Gl. m. v. bola) prijs &c.
141).
*Bolides &ec. v. Bolis.
*Boli-nus, -vus (49) 7. heruldus (15),
joculator principis (49), leccator multa
garrolans (9). her- (4, 49, v4, 75, 76), ber-
(3), ech- (75) -olt. liedspreeher (74).
*Bolis v. Bolus.
Bolis 7. massa plumbé dc. (Senkblei;
Br. sim.); vas mutrimenti dc. im naui (8
sim.); locus petrosus (v6). Ad. (Mss. mog.,
Voce. ex quo) spise-, spiD-, speis-, speiD- faf,
1 -truhen (74) des, eins schiff-mans, -man
(21); spise vaz dez schiff manis (5);
spei val) des sckiffmans (134); eyn spif
faf) des schiffs (17); eyn speis fa des
schiefs (4). nd. spise vat des schepmans.
bloystack (9). em lade (3). das lód (114).
lóyde (12). leude (13). boles loet (11).
bol-is (10, 68, 110), -as (3), -ides (3, 49),
-idis (66 &e., 943), -idus (69, 134), -ida
(4) ibolidus (76) 7. massam plumbi dc.
Senkblei; ll. c.). ancker (3, 10). enckel
(49). ein instrument (68, 110) da mit die
schiffman die tieffe der wasser messent
(110). ags. sundgerd (94a).
*Bolis-inus, -mus v. Bulimus.
*Bolivus v. Bolinus.
*Bolletus v. Boletus.
*Bollire v. Bullire.
*Bolluga (herba, cf. buga; bolluca
&oc. Gl. m.?) bungen (Sum. V).
Bo-, ba- (alph. bo- 16) -lones, -lona
(147) (cf. bolena. Gl. m. v. bolonae) ;.
piscatores qui diuersa genera piscium
vendunt (16) fischer-buden 7 -krámm,
schragen (Ki.). tavernen verloisser; bolo
vischmenger of vercoper (147).
*Boloca v. Ballote.
*Bolonia (cf. polonia, bolani) i.
prouincia proxima apud. bohemiam bolo-
nier land (76).
Bolonium v». Fenicium.
*Boltio (bolta Gl. m.) v. Jactus.
BOM
*Bolum Pii ; birke, gall. bouleau
GL m.) wurda; radic 7 caput da beidu
sament sint (Sum. VI).
*Bolumo blestern (17).
*Bolus, B6Aoc (herba) igelsknospen,
sehwertel-, leusch-, liesch-ried, leuschen,
degenkraut,n/.waterlisch, candelaers(143).
Bol-us, -is (8, 9) (Z morsellus) hd.
biD, bisse (9). nd. bete.
Bolus, borus (96) (cf. ematites) blut-
(41, 85, 96, 149, Sum. V), golt- (74) -stein,
-sten (85).
Bombacium (cf. bomb-asium, -ici-
nus, -icium) baumwolle &c. (ki.).
Bombar (sf.-ax? cf. bambartium v.
bombicium) v. Bombata.
Bombar-da, -ta (74), bumb-arda,
-orda (21), -ordia (22, 23), bomperda
(16) buchse (74). bichs (35). pichs (76).
bosche (10). eyn donner- (53b, 23, 109),
doner- (1, 18), denné- (1), tunder- (6),
dorn- (18. 29, 74), schal- (3) -büchse (3),
-puehsen (1), -puseh (74), -busch (bb, 6,
1), -busehe (5), -boscehe (12), -busse (22,
23), -boeD (18). eyn strijd ader donner
bossen ader eyn steyn busse (lY). eyn
dummer losen (sc 21).
*Bombardieus buchsen schutze (75).
*Bombardus buchssen meister (75).
*Bombarta v. Bombarda.
Bom-basium, -bacium (3, 14, Ki. q.
cf), -pasium (76), 4 -narium (66, 110,
134), bumba-sium, -cium, bambosium
(141), pannibasium (75. »« pannus) (7.
ioppa diplois &oc. $5, 147, vestimentum
factum de bombice 2, bombix q. cf. 14,
bombax Ki., woher vll. sdmtliche Formen,
gegen Sm. 4, 77 sq. Weigand Syn. 2218)
wamb-if (DP), -oys (11). wamm-af) (134),
-iD (17), -ez (5), hd. -eD, Ad. nd. -es, -eseh
(6) -uD (7). wüwab (74). wams (13).
bamaz el zupon v.a. 1424 $m.). bom-beis
(3), -mais (1). iaeke (3, 77, 147). scheck,
1opp (74). ioppen (1, 3, 75). iope, scheke,
schube, troye (141).
*Bomba-ta, -ce (47), -X (149, Sum. V),
-r (85) baumwollen krut (96). boimwollen-
(Sum.), bouuwollen- (149), bouwellen- (47)
-kern. bowowenkere (stc $5).
Bombax v. Bomb-ata, -yx.
*Bomb-ex, -es v. Bombyx.
*Bombieare v. Bobinare.
*Bombicia v. Bombicina.
*Bombicianator v. Bombicinator.
*Bombicina iu 1. seariola) schar-t
? ley (74. 2« -laeh cf. sq.).
*Bombi-cina, -eia (66 &c.), -Ssina (74),
bompicena (76), bumbicina (7) Ad. eyn
scharlach. eyn sar-rueke (17), -tock (22).
zardok (23). seyden-doch (18), -gewande
(74). bomwol tüeh (6). baumwollen kleyd
(64). baüwol (genus panni 1). peham (22).
*Bombici-nator, var. -anator, bom-
bismator (76) (cf. polymitarius) siden
weber (75). bombicinare :. purpura
facere (16, Br.).
Bom-, bon- (93) -bieinum, -bieinium
(68) Ad. siden. s.-wat (110), -woll (68),
-werek (68, 110).
*Bo-, bu- (Db) ba- (2) -mbieinus,
bombisi-nus (17). -us (23), bombiciu-
s, -m, bombacium (75), vmbasius (74),
babismus (76) (7. barganus 5^, parchan-
us 2, 3, -dus 1) parch-ant (1, 2), -&
BOM
(28), -ant tuech (3). barg-en (5^), -ein
(em? 17) Lbombieinus, baeius (v5)
seydein tuch (1) beumwolle (2). poum-
bollen (752), -wollin (75).
*Bomb-ieium, -acium (74), bamba-
tium (91), -rtium (125) (Z. bombyx 74,
125) 7. linum. candidisstmum ex. Aegypto
(125). pawm- (74), bàu- (12) wolle. baü-
wole (10). bonwol (91).
*Bombicius v. Bombicinus. Parcha-
nus.
*Bombieulus wasser-sewsung, -do-
sung (74).
Bombilare v. Bombizare.
Bomby-, bombi-lius, BoufóAvoc (112)
(cf. ital. bombola Dz. Wtb. 389) gutter
kolb (112). engster (109, 112, Kil.). kluk-
(109), klock- (Kit) -glas. bo-, ho-mmele
(V. fucus Kil.).
Bombina-re, -tor v..Bobina-re, -tor.
*Bombinicesies sitwurme (Sum.).
*Bombisi-nus, -us v. Bombicinus.
*Bombismator v. Bombiecinator.
*Bombissina v. Bombicina.
Bomb-yx, -ix, -ex, -ax, -es (sg. 14,
pl. *6) bumbix (cf. bombicium) Ad.
syden-, seyden- (1, 76), syd- (6s), sit-
(825, 99), laub- 7 laubes- (74), palmaet-
(11) -worm, -wormen (99), -wurm (68,
74), -wurem (1) -wurmli (93), -wurmlin
76), wormichen (55). spinn 4 worm (9).
d. baum-, bom- (6), boym- (Db. versch.
von baym arbor), pawm- (1), poum- (755),
pou- (7523), bov- (93), bau- (1), bom- (22,
68, 125), boem- (91)Ad. -wolle, -woll, -woln
(17), -boll (1), -wulle (125), -wlle (22),
-uoel (97).
Bombi- (1, 76, Br. &c.), bumbi-zare,
-sare, bombo (76), bumbo (42) (7. pedere
16 &e., 6 stercorizare 1; vox apum 9r.;
bombisare sonus qd. quem faciunt iu
tonatu 76) hd. fa-, fu- (6), fo- (2), ve-
42) -rczen. nd. verten. fisten (2). feysen
1). schissen (75). bombio 4. voc?ferare;
bompinare 4. bombisare, clamare;
bombiso 7 bonpilo apum brumlen;bom-
batus voz apium humbung als die pynen
thun; immen-stymme, -gedone (74).
bombi-re, lare (Hen. &e.), bonibiliare
7 bobire (141), bouire (Gl. m.), bubire
(q. v.) apum. voz; bommelen (Hen.).
Bombulum(Gl.m.)trummeln, pueken;
b. bellieum 7 absolute bellieum hehr-
pueken (125).
Bombum (Gl Isid.) 4. qg. bubum £
sorbellum sang (Gt.).
*Bombus (cf. vertigo) anspin (Sum.).
Bom-bus, -us (136), 7 bondus (76),
bumbus hd. forez, worez (9), furez (6,
4, 75), f. nicht gar schayD (1). nd. vort.
hd. scheyf; fist (75). In bombis (alph.
bu-) eaptantur rumb-i, -is (1102, 132
in dem varwetter, var. vngewitter facht
(110), onweder fenekt (132) man die
stoer, staren (110 var.).
*Bomer v. Vomer.
*Bomnarium v. Bombasium.
*Bomolo- (110), bomol-chia (7. scur-
rilitas 110, vicium eutrapolie 19; aus
BepioXoy(a) luderig (49). lodder-ije (16),
-y (12).
*Bo-, po- (74) -moloehus, bomol-
ehus (16, 49) (V. scurra) lu- (49), lod-
(16) -derer. herolt (cf. bolinus), sma-
bOR
roezer (125). vbertrefflicheriuschympffen
o. in spylen (74).
*Bompasium v. Bombasium.
*Bomperda v. Bombarda.
*Bompicena v. Bombicina.
*Bompinare v. Bombizare.
*Bomus v. Bombus.
*Bona v. Boa.
Bona rychtumb, gutte (ss).
*B.equina(7. phaseolus) peerdsboone
(Kil.). boona bohne (ki.).
B. gratuita vnv'dint gaben (15).
B. mobilia varende haue (22).
B. venalia vngeborn gaben (15).
Bonarium bonder (68, 109. 4. q.
iugerum KiL), morgen (132), Ad. hufe
(109) landes.
Bonasus, Bovac 0C. bosanus (140 var.)
muni-, móne-stier (140). wild büffel (112).
*Bonasus (»« banausus, cf. beanus)
i. pellifex € ein. gróbe (6).
*Bonausia v. Bannausia.
*Bonbieinum v. Bombicinum.
*Bondus v. Bombus.
*Bonellus(anders G1.m.) kleinguter (74).
*Bonia (cf. bunium?) huslouch (96).
*Bonibiliare v. Bombizare.
Bonifacia v. "Wuularia. Lingua
pagana.
Bonifacius en eghen name 7 en
paues (23).
Bonitas gude (5»). guthait (76). guy d-
heyd (19). guttigkeit (4).
Bo-, ba- (1) -nonia (cf. polonia)
eyn stat in ytali-a (18 &e.), -en (22),
-enlant (5). bononie (55). banoni (1).
*Bonosa haselhun (88 &e.) hassel-
huen (125).
*Bonpilare v. Bombizare.
*Bontonia v. Botanica.
Bonus Ad. nd. (22) gut. güt (1, 6).
gud (19, 3). Be d
"i henriecus wundkraut, schmerbel
135).
*Boona v. Bona equina.
*Boorsinthea (aus bereeynthia) 7.
mater deorum (16). muter der gode (74).
Boot-es, 7 -us (125), boet-es (12, Br.
&c.), -as (23), -aà (76), butis (Gf. 6, 662)
(7. vrsa celi &e. 12) ohs-inare (119. cf.
Gf. 1, 141), -nere (Sum.) eincho (Gf. 1,
346). enck (v. cf. BM. 4, 34). dumeling 12.
cf. dàumling pars currus Sm. 1,370). wagen-
man (125 Mrg.). en sterne 7 en voder (23.
q?ssv. qus b. sequitur plaustrum quasi
bubulcus Px.).
*Bopola v. Propola.
*Bora v. Boia. Borrago.
*Bora-eus, -tus v. Barochum.
*Bora-eho, -go, -ga v. IBorrago.
*Borania v. Botaniea.
Borax (7. gummi 12) bor-as (85), -raf)
Mo. buras (93). eraden steyn (19) ped-
enstoel (11. cf. boletus).
*Borb-eta (95), -ocha ( pzsc?s) Iumpen,
almucen, álquappen (109). lompe, ael-
quappe (Kil). trische (95. cf. trüsch &c.
gadus lota Fr. 2, 393. Sm. l, 500. Nmn.).
*Bordo v. Burdus.
Bor-eas, -ias (23), -eus (136) nort
(90). noert (11). noerden; boream versus | (
in dat (norden (85). Ad. nd. nort-, norden-,
nord- (), Z wester- (Anz. 8, 410), stern-
bOS
(9) -wint, -wind (Y) nort- (1, 23, 7:),
norden (5^) -west. ags. eastnorthwind (94),
eustnorduimd (136). sehind den hengst,
schinden-h. (b. aquilo 135, V. a. 1618, Sm.
9, 371).
*Boree-aquilo v. Ventus.
Borgella aufruhr (ki.).
*Borina lyst-, behend-igkeit (74).
Borysthenes (//A) der nepper (135).
Bori-th, -t (Sum), -eh (67, 76), -s (11,
19), burich (17), buryt (149) (?. herba
fullonum, herbam fulauam acc. sic 76;
cf. sq.) swertlach; watwurz (Gt). wet
(47). beyt (? 149). vertela (Sum. nr. aus
swertela ?). cart (19). caerde (11). carde (99).
Bor-, bo- (645, 149), bos- (149), po- (649),
por- (73, 74), bur- c ba- (6), be- (74), co-
(13, 143) -rago, bora-cho (21), -ga (74),
bofrag-o (74, Sum. V), -à (112. »« bos cf.
buglossa), bora (Ki.), brutica (122), b/ssw.
i bori- th, -s (cf. prc.) (7. buglossa 4
euphrosinon 73) hd.nd.eyn crut, das man
isset (6), dat men et i eyn erat (21.
dus crut »« cart?). scarley f. (4), -eye
(47, 85), -eige (bofr. Sum. v). scharley
(8, v4, 149). staxlei (75). gegenstraf (73).
borra-ge (borr. Sum. V), -sie (23), -ssye
(22), -a1 (17). barrasie (22). barazce (149).
burrase (b9). bora-ge (85), -che (64), -ch
(123), -tse (bor. 47), -w, boh. -g (4). bor-
etz (64), -rets (v), -etsch (91, 110, Hàtzl.),
-retsch (73, 123, Ki?.), rich (73), -retich
(76). buretz (649). burr-etsch (112), -itsch
(110b), -1B. (13). puretsch (boraga 74).
porr-ag (74), -ey (68). porich (125). bernarge
(132). gall. bourache (122).
*Bortilieium v. F'ortalieium.
*Borus v. Bolus.!
*Bor-us, -nus (96) (herba) brandesto-e
85), -g (149), -re (96). brandenstoe (sc?
41).
! dos hd. nd. rint, rünt (11), osse (85,
22). hd. och, ochss (4), ochse £ varre
(9), osche (5), asche (21).
Bosa kuedreck (74).
*Bos-a, -sa (19) (cf. prc.? byrsa)heyme-
lieheyd (19). en beimelieheit (11).
'Bos-, bouis-, boui-eida ochsenschla-
her (68), ger (110). ossen sleger (132).
*Boseulus ein klein ochlin (110).
*Boshardus v. Bastardus.
*Bos-inus, -mus v. Businus.
*Bosrago v. Borrago.
*Bossa (anders Gl. m.) v. Bosa.
*Bossaris v. Bassaris.
Bos-, bu- (76) -sequus ochsentreiber
15).
d HM EA -ilum (8) ochsen- (9),
oschen- (8) -stal. oen stalle (1).
Bo-, bu- (b^) -star, -sta (Gt. 9, 349),
hostar (104) (cf. Dz. Wtb. 471) Ad. (13)
nd. ko-, Ad. kuo- (1109), ku-, küge- (6),
kie- (1102), rindir- (104), rinder- (17, 64,
117) -stal. pferrieh (Gf.). ochsen krippe
(9). oschen eruppe (8). krup (1109). krupff
(1102). kripff (110b). kruft (68). ags. seipen
(Z bouiale Gl. Aelfr.).
Bostar (»« bo-, bu-stum) 2. locus
vbi corpora boum (Br, Pap.), hominum
(76), mortuorum (68, 110 &c.) eremantur sim.
stede dair men die mynschen verbernet
141).
Mu e v. Bastardus.
*Bostarus nesselkraut (4).
bBOU
*Bostis v. Postis.
*Bota koder im schuch (74).
*Bota (7. cymba) boot (Kil.).
*Bot-, both- (6) -alus (aus boletus?)
swam (6, 22).
*Bothana v. Bothona.
*Botaniea (47, Sum., versch. von herba
b.), botoma (85), bontonia (96), betonia
(149), borania (Sum. V) (cf. hierobotana
7. verbena Nmn.) isirn (Sum.). isirnwurz
(Sum. V). yser-n (47), -en (85), -e (149),
-enhart (96).
*Botare v. Potare.
Botaurus (aus) mof-, ror-reigel, ror-
trumm, -dumb, lor-, meer-, vr-rind, mofi-
kuh (143).
Botellus v. Botulus.
*Botental v. Bidental.
*Botheolicula v. Bothonicula.
*Botin-us, -i (141), butina (cf. botis
cloaca Gl. m.?) lacha (Gf. 2, 100 sq. 3,
81). lach (vor botracion 7. «pium risum
141. »« risus?).
*Botio &c. v. Bocio.
*Botoliea, botholieula &oe. v. Botho-
nieula.
*Botoma v. Botanica.
*Botho-na (94, 117), -ma (119, 120,
127, Sum., Gf. 3, 149), bothana (136),
batho-ma (74, Bosw.), -nia (76) (7. vrna,
dolium) eim-bri (127), -ber (120), -er (74,
119). emb-ir (117), -er (Sum) «gs. -rin'
(94, 136), -ren (Bosw.).
*Bothonieula (136), botholi-cula,
-tula (121) -nula (94), botheo- (117),
poto- (127, 130) -lieula, -lieulus (127),
boto- (Gf. 6, 660), bato- (130) -liea (cf.
pre.) stouf (117, 119, 120, 121, Sum.). stouph
(130). stouphilim (127). ags. stoppa (136),
stappa (94).
*Bothor v. Bocio. :
*Botraea (i bulmus &e., «aus pav
p*X0G cf. sq.) a-, eegh-desse (141).
*Botra-eion (942, 141, v. botinus),
-Ssion (Sum. V), -ecius (Sum. VI) batra-
chium (142, Ki.) (7. apium risu-m 143,
-8 141) selbiszunge (Sum. v). ephe (Sum,
vI) zungenfróschlein, borris (Ki. was-
sereppich; hanen-, hüner-, rappen-fuD,
lei-, spiegel-blum, scAwáb. glitzepfánn-
ein &e. (143). ags. clufdhung (942).
*Botrio &e, v. Bocio. Botrus.
Botr-us, -io, -ià (86), potrus (Db)
hd. trub-o (Anz. b, 464), -e (8), -en (75);
drubo (86), trübel (6 sZm.); wyn-, win-,
wine- (10, 19) -drube (10 &c.) -drübe,
-druben (13), -trub, -truvele (96), -drubel
(19), -trubil (bb), -trubel tt -Xrübel
(b, 6); wein-traube (9, 66), -traub (134),
-trauben (75), -draub (67), -per (1). nd.
win-drufele, -drufel; wijndroue 7 1ppines
(lat.? 11).
*Bottirum v. Butirum.
Bot-ulus, -ellus, butulum (76) blut-
(110), brot- (125), met- (132) -worst.
Bouarium (7. bostar 75, boatrium
74; cf. bouilla) ochsenstal (75). rinder-
marckt (74).
*Bouenetum (7. transenna ; »« boui-
nus) boeuen-net (Kil).
*Bouer (7 ferrum araíri 9, 4; in-
ferius ar. ef est ferrum latum 165; lignum
feri vt. est lancea, 3; l. teres 15; cf. bisa-
euta; aus bomer — vomer? fehlt in
49
80 bDRA
uu una m den. Voce. ex quo) Ad. schar
(4); sehar-, pflugB- (74) -ysen, -eysen (9,
74). EI at eu hat e Spief-
schafft (v4, 95).
Bouiale v. Bostar.
Bouicida v. Boscida.
Bouil-la, -Ium (66 &e.), -e (14, G1. m.),
bou-, bo- (74) -arium (q. cf.) ?. stabu-
lum. boum locus vbi boues vende- 1 sacri-
fica-bantur bouill-a, -e Br.) hd. ku- sim.,
küg- (6), ochssen- (74), nd. ossen-stal, Z
-marekt (74). vieh-m. (75).
Bouinari v. Bobinare.
Bouinus rinden (222). rynder-en (29v),
-ein (74).
*Bouinus (»« prc. i. buffo, histrio
c.) boeue (Kil)
Bouiscida ». Boscida.
*Boulare v. Baulare.
*Bouuleus v. Bubuleus.
*Boxa v. Bucea.
Brab-, brau- (3), brabi- (1) -ancia
hd. nd. brabant, en stad (93). brauant
(3, 5, 66). br-land (v6). praüant (17).
pbant (6). bruannd (1). bráfant (1).
"Brabanti-nus, -us (D^), briamanti-
nus (76) pba- (6), brabe- (55, 23) -nder.
*Brabiger v. Baburrus.
Brabium v. Brauium.
Bra-ca, -ka, -ga (86), -ge (pl. 16), -ce
(99), -eha, (110), -che (pl. Br.), -eca (gr.
p*XXQ 112), -ecae (pl. 24 &e.) (7. ealige
76, femo-, femu-rale, lumbare, reno
&oc.) ein bruoche (19). Ad. bruoch, brüch,
broah (s6), pruch (1, 3) Ad. nd. (99)
bruch. nd. brock, brok; en brueck (11);
broech (132) ; nedereleyd (225). nyderwat
(3). hie gerett (24. cf. hüffelbant MB. 132 ?).
hacze (4. cf. hoze ealiga 20., schwwerlich »—
boli. hace Badehemd). büchsen ; pluder-,
schiffers-hosen; lange &e. husseerjacke
(114). windischer filtzrock (112).
Braca-le, -rium v. Bracile.
Braeare bruch anlegen (64).
Braecati beclaidet o. angethon vn-
beschoren o. kotzet klaidt 7 mit nider-
kl. o. -wat o. bruch (ss).
*Brace-eola, -ola, -ia &e. v. Bracte-
ola, -a.
*Braeci brake tot vlas of hennep (147).
Braeehus brackhund (Hen.).
*Bra-cea (V, 94; mensura, aber -thea
4. baltheus Gl. m.), -sea (6), -cia (3, 5,
14), -tea (21, 22), -ta (18), -etea (66, 67.
74, 134) -etia (97) (?. fibula) Ad. nd.
spange (3, 5, 29). Ad. Spang (T, 66, 67,
74, 134). fur- (74), für- (6), for- (18) -"spang.
spagel (97). eyn mantel-spang (74), -snure
(4 svm.), -Schnur (66 &c.), -snore (18, 21).
-snor (22), -stón vel spange (24. cf. fibula).
rinck (74). bratze (29).
Braceum v. Methodus.
Bracia v. Bra-cea, -ncia, -sium.
Braciatorium v. Brasiatorium.
Brac-ile, -ille (9), -ale (3 &c.), -arium,
brach-ile (8, Br.), -ale (68, 99, 110, Br.),
-arium (110) (z. lumbare; -ile ef. cin-
gulum, renum. r.s cingulus mediante quo
braca tenetur 3) bróche (119). pruoch,
bruochaeh &c. (Gf. 3, 2v sq.) bruc'aho
(120). broieke 7 nederkleit (147). bróch-
(6t), bruoch- (19, &w.), brüh- (104), Ad.
nd. (99) brueh-, bruec- (11) -riem (11,
1102), riemen (11059), rem (68), -bendel
BRA
(76), -gordel (99), Ad. -cuirtile (104), -gurtel,
-gortel, -gortil (85). lend-ener (3), -enyer
(147), -ner (110), -er (24, 68). letdner (sic
110€). gall. brayer (Gl. m.), braieul (122).
*Braeiolus v. Brachiale.
"Bracium v. Brasium.
*Braconia 5. pr. erocht anhe (bb).
*Braeosa wilde pastenach;
vogels-nest (143).
*Braetea v. Bracea.
Brace-, brat- (76, 121, Gf.), bra- (117,
145, Sum., Pap.), blae- (755. cf. blatta)
-tea, -cia (3), blatrea (129) blech (T,
95, 121). plech (117, Sum.). guld-ein (9),
-en (8) blech. golt-, gold-blat (67, 76),
-tafel (75), -fel (3. cf. eadmia). silber
tafel (75, 117). nusca, bedela (Gt). en
plate 7 lemmene (108).
Braetearius (7. bullarius 125) spen-
geler (125). bleehmaeher, goldschláger
(Ki.).
Braet-, 4 bracht- (125, Pap.), 4 braec-
en silbern blech
(4) -eola, braecola
(8, 9, 21). silber-taffel (67),
(pars freni 16).
Bracteolarius (7. ducturarius) gold-
sleger (125). flinderleinscehlager (Ki.).
TBracte-us, -os (74, 85, Sum. V), -as
87), bra-thes 7 -tus (Ki.), bartheos (96),
baretenus (149) seuibóm (87). sefen-
pawm (74). seven-, satten-baum (Ki.). sam-
boum (96), -boim (Sum.), -bom (149).
stamboy (sic 85). bracheus veygen-
paum (74).
*Braetia v. Bracea.
*Braetiare v. Brachiare.
*"Braetinare (cf. braceci, fraccinare)
nà braken (141).
*Braetiuium v. Braxiuium.
Braeh- v. Brac-.
"*Braeheolum v. Brachiolum.
*Bracheus v. Braeteus.
Brachial-e, -ia (111) braciolus (8)
(Z. dextrocherium Br.) aram ysen (16).
arm-zier (08), -boue (Gf.), -schin (88, 91,
111) en cledinge des armes (23). erm-
elle (1), -el (95), il (8). gestickter ermel
(88).
*Brach-, braet- (132) -iare d. md.
hel-sen, -Den (17, 68) mit den armen (11).
zwingen cwm brachüs (16). fruntlen, var.
freuntelen (110). kussen (132).
Brachiologia eyn lang sin mit kor-
czen worten (11).
Brachi-, brache- (8) -olum scehild-
echin (8), -ichen (9).
*Brachionister (7. armilla) armzug(s8).
*Brachitensa (cf. cubitus. tripta.)
claffte-r (1, 74), -rn (17), ein leng .des
menschen als einer aufreichen mag (74).
Brachium d. nd. arm.
*Bradiga-bo, -lo (Gf.), -e0 (Lye) ags.
feld-hoppe (at. 4, 832), -uuop (94), -swop
(Lye), -uus (136).
*Bradipes (Aybrid aus BpaoUmec)
stocharo (103).
Bradium v. Brauium.
vogel.,
-tafel o.
blatt (76). geslagen golt; senckelnalde
(2« braea? ;4). braet. eim furspang an
dem mantel (cf. bracea); brace. plech
(4). bratteol-um pedela (cf. bractea);
-is lobileion (Gf.) bratheola (-« britil
sim.? cf. brachiolum Gl. m.?) ain zigel
bRA
*Bradus (cf. Gl. m. 5. v.?) zwy-formi-
ger, -gestaltiger (v4 bis).
*Braga v. Braca.
*Bragum v. Brauium.
*Bramel-ia bfn (bin?) worez (8. cf.
brunella). -la bramkrut (9?).
*Bramus v/g. braeh (r durchgestri-
chen) à bachin grece (6); cf. bro-mius
Br. &e.), -nius (68). -mus 7. bachus a.
bromin 2. comedere.
Bran-ea, -cha (143) leonis (cf. aeon-
eilla) lówenfuf) (143, Ki.).
Bran-ea, -cha (143), -ee (47) vrs-ina,
-ea (47) (é equapium 73) beren- (47,
73, Sum.) baren- (85), berne- (13 Mrg.),
bere- (13), bern- (10 &c.), ber- (8) -elawe
(13, 73, 85, 149, Sum.), -clae (8, 10 sZm.),
-da (41. aus -cla), -tap (73). pernklee (74).
groD- 7 roB-epich (73). báren tapen,
welsch bàárnklaw, wisen-, graf-kol (144).
*Brácia slange (85. gus spange? cf.
bracea).
Bran-cia, -tia (68,121), -echia. (77, 99),
-che (499, 88), -eie (9), bracise (pl. Lye),
grancia (g. v.) kinnebaceho (121). kyne-
back (12), eyn kiff (18) an ey fische.
eyn keyn backe an den fischen (5^). Aq.
eyn kin-bake, -back, kenebach (21),
kynekacke (133. cf. Kit.) 2n piscibus, von
eimem fisch (68). visch-cao (93), -or (3).
kaecke der visschen (Kit. kywe (9, 13
kieffe (49€). kyff, grot (77. 2— spína pis-
€is?). kyffel (10). eyn kiwe der fogel (8).
ags. cian (pl. 94, 136, Lye). chela (Gt.),
flossen o. die federn blasen (ss).
*Branco v. Braneus.
*Braneon (2. fauc, cf. prc., sq.) chówe
(Sum.).
Branc-us, -o (74, 76) (&. guttur; caz
tarrhus, flusus ascendens a faucibus,
corissa 4 frenesis 4 letargia (75) kyn-
back (110, 134), -backe (133), -backen
(V. a. 1477). kynneback off kake mo
kenebaeck (19). kele, strate, gorgel (147
da- (121), de- (117) -mpho. flus in di
kelen (93). flüssig (24). hirnsucht (75).
rotz (174).
*Brandana v. Bardana.
*Brandare v. Baulare.
*Brandella eyn rodestock (19); cf.
brande-r, -ra 4. andena (Gl. m.)?
*Brandes (7. faber qu£ tenet ferrum,
«dus brontes, vil. »« brander cf. prc.)
eysenhalter (74).
*Brandiea scheyle (9).
*Brandium v. Prandium. :
Brando een walm (108. StroAfackel).
*Brandonia v. Blandonia.
*Bransiea v. Brassica.
*Branta v. Berneca.
*Brasdenarius (v4 q«wmmus epularis,
tressis) braspenninck (Kil.).
Brasia v. Buphrasia.
Brasiare ma- (75), mu- (14, 75) -ltzen.
Brasiator Ad. me-, mu- (1) -ltzer.
maltz macher (1).
Bras-, brac- (Gl. m.) -iatorium Ad.
maltz-, maltf-, var. mald- (110), meltz-
(b, 4), Ad. (13) nd. molt-hus sm. maltz
(76). m.-tenne (74).
*Brasiea v. Brassica.
*Brasicia v. Braxiuium.
Bra-sium, -cium (Sum., Gl. m.), -tium,
-sum, -cia (117), pracium (141) Ad. maltz-
bRA
m. do man bier vs macht (6 sem.), vf
bruwt (68) aufó breut (134 szm.) malss
(141). maltzy (67). melez (5). molt (13, 22).
nd. ags. malt.
*Brasium (sí. pr.) andorn (Sum. VI).
*Bras-mus, -ma (98) -umeus (110),
-umius, -ius (24, 75), -ura (9), bersu-
mius (125), pra-smus (64, 91) -sinus
(125, Ki.), -sius (Ki, -xina (?. phoca,
salea Gf.3, 283), pris-sa (11), -ma, g.-me
(11, 90), bresmia (Gl. m.) ( p?scis cf. BM.
232, pietileus. perca.) brech-s (134), -ssem
i. 0 -ssen (76). prexen (91). prechsam
64). brachsen (24). bras-um (21), -sem
(b), -em (9), -men (17), -me (5^, 22, 98),
-m (1), -sen (V. a. 1477). braDmen (Ki.).
ras-em (74), -m (3), -inen (Ki?.). bres-eme
(11), -em (6, 20, 69, 70), -sem (1103), -sen
(V. a. 1477), -sin (68). breBeme (Y). breys-
sem (132). ber (18). berBen (125).
*Brassago (7. bassara &oc.) wilde
rawte (174).
Bras-, bra- (16, 86, 96, Sum.), bran-
(16), bar- (14, 95), ba- (75, 85) -sica,
-sico (942), brasse-ta (74) -a (110, 132)
cóllo (Sum.). koli (86). koel (67 Mrg., 110).
keel (91). rómsche kóle (87 sm.) romi-
scherkole (74). krauf £ rómisch kól;
kólkraut (73). romes-kuile 7 -krüt (13),
-eoel (85), -kol (96). wiskól (149). rosinko
sic), witeol (47). bruenkoel (125). moys
Mont kumpost (74). benyts (12. cf. spi-
nacium). seczling (16). pflantz (quas
planta 75). ags. wuducerfille (942).
Brassica laeuturris 4 tritiana kabis
144).
E v. Brasium.
*Brasum-eus, -ius v. Brasmus.
*Brata v. Bracea.
*Bratea v. Brac-ea, -tea.
*Brateca v. Bratua. .
*Bratens swame (Sum.); aus samboum
brathes s?m.v. braecteus? cf. bra-, bru-
tes tp(BAot (Gi. m.)? braticius?
*Bratheola v. Bracteola.
*Braticius (cf. bratens?) scuenne (104).
*Bratislauia v. Vratislauia.
*Brattea v. Bractea.
*Brattealis plehlicher,pleehilinen(at.).
*Bratteatus gefedelgoldót (at.).
*Bratteol-um, -is v. Braeteola.
*Brat-ua (Gf), -eca 7 batheca (ciu.
. leodium) luticha (130, Gf.).
*Bratum (st. pr.) wisse (106).
*Brauancia v. Brabanoia.
*Braueola v. .Blaueolus.
Braueta (Pr. cf. Gl. m. 1, 770») vber-
winder, wettlon-nemer, -geber (74).
Bra-uium, -uum / -yum (74), -bium
(114), -dium (1362, 141, Gf. Gl. m.) (aus
BpaBsiov) zyl (74). lauffer 2 -rs (74),
leuffirs (55), ides leuffers (7 &e.), eins
lóvffers (6), lopers (23), lewffel- Z poten-
(1), lauff- (8, 9), botten- (110), hant- (at.)
-lone, -lon, -loen e, lon 4 sig (9). we-
delopers (22) wedde lopes (23) danck.
leuffers dranck (18). geweill (122). klein-
u 114), -heit, lobe krone (65). forateila
Gf. ).
*Braxadium v. Braxiuium.
Brax-are, -ire, baxare (1) (cf. pra-
xare) hd. nd. bruwen, borwen (5 Ad.
bruen, brwen (bb) bruhen (5, 21) bre-
DizreNBAcH GrossaniUM.
"m.
BRI
wen (4, 66), breuen (134), prewen (1),
brauchen (67); bier bruwen sém., sieden
(76), machen (6).
Bra-, pra- (q. v.) -xator Ad. nd. bru-
wer, byer-br. (110). Ad. bruer, bir-br. (85),
brewer, breuer (134), prew-er (4), -meister
i pirprew (74). brew o. maltzer (76).
bier-sieder (7), -sider (76), -macher (6).
Braxatorium bruwe- (17), bruw- (68),
bru- (110), bruyewe- (133), brauwe- (19)
brew- (9), breu- (134), prew-, brauceh- (67),
bier- (76) -huf, -hause (67), -haw6 (134
Braxatura gebra (4).
*Brax-auium, -ibium &oe. v. Bra-
*Braxire v. Braxare.
*Braxi-uium, -nium (?3), -num
(24), -mum (74) -uum (6), -bium (1,
74) -lium (D &e.)), -dium (66, 67, 134),
-um (l1, 110), -uia (4, 276), -ua (9), -a
(8) brax-sidium (21), -adium (133),
-auium (107, est instr. braxand? 68), bra-
etiuium (77), -sicia (117, Sum.), pando-
xinium (gall. brassin 122. »« pando-
chium) Ad. wirtz, wyrtze (66), würtz
(110, 134), wrtz (77), wortze (67), werez
(10), werthó (1). wert (13, 18, 22, 23).
werte (109). vert (97). wors of mout (107).
new (110), geioren (6) bier. vngeghert
(22). vng. ber (23).
*Breeaniea v. Britannica.
*Brediarium v. Breuiarium.
*Brem-is, -ensis (Db), prema (130)
(ccu.) brem-is (1), -en (5b, 225). prema (130).
*Brenda v. Brinna.
Brenthus (auis) mew, holbrot (140).
Brephotrophium findel- 7 kind-huf
88).
| Bresmia v. Brasmus.
*Brethanice v. Britannica. |
Breue (Z. Uttera Br. &e.) ein brieff
quem. papa, sigillat &c. mit sinem bitsch-e,
varr. -et (65).
Breuia die tünne im meer (135).
Breuiare Ad. ku-, kü- (24, 110€), ko-,
verkü- (15) -rtzen. kor-ten (22), -czigen
11).
en bred- (5^) -iarium, breui-
arius, -es (17) Ad. eyn bede- o 18, 21),
bedt- (68), bett- (24), beth-, bet-buch,
-boeh (18). eyn verde bock (22) ein ab-
gekurzt betbueh (110) Ad. breu-ere (V,
17), ier, -ir (64b, 70, 134). briefer (24, 64€,
76, 93). bredier (bb). reuwer (66).
Breuiatio kureze sehrifft (4).
*Breuiatura kurtz (76), kortz (V) ge-
schrifft. g. per tytellos (6). v-kurtzte (5),
-korezt (17), -korez (21), -korthet (22),
vor-kurezigyte (b^), -tytelt (23) serifft,
schrifft. vorkorcen (18. »« breuiare).
*Breuies v. Breuiarium.
Breuiloquium (7. moralogium) kurtz-
redigs (74).
Breuis Ad. kurtz, kortz. nd. kort.
*Bria (aus pia mater?) hirnhut (Sum.),
*Bria v. Briga.
Bri-a, Ü -da (9), -ca (67), brya (147),
biria (8) €t00G (68 (Gl. m.). vas pere-
grinorum dc. (66 &c.). mensura (66 &c., Pap.).
m. & Ü soli (9). m. quelibet; terra, vbt fiunt
boné casei (Br. cf. fromage de Brie). farina
(61). mensis & meol (sic 8. cf. eyathus? aus
mel of. 67, vll. aus einem altd. Worte f'ür
mensura missverstanden ?). ma3e (100). maf
BRI 81
(11). mas (1). mate (99). 7. sobri-etas, -olus
abstinenci, sober-, maytsam-heit (147).
*Briamantinus v. Brabantinus.
*Bribipium (cf. leripipium) gall. bee
de soler (122).
*Brica v. Bria.
*Brictire v. Brutire.
*Brieula (cf. brittula) syntlauff (74.
aus snitlauch »« hintlauff).
*Brida v. Bria.
*Briensis ags. ha- (94), ho- (136) -nduyrp.
Briga, 4 bria (7:4) (/. rixa q. cf.) Ad.
nd. schelt-. schilt- (21) -wort, -wart (21),
-worde (23). kyfelung (74). ein krieg (6,
15), vrloge (74) mit worten (74, 75). grat-,
var. gratz-wer (75. cf. sq., Sm. 2, 124. 3,
113. BM. 566).
Briga-re, -ri (110) (7. rixari) Ad. nd.
schel-den, Ad.-ten. kriegen (6, 75, 110).
kyfen (110). grantweren (75. cf. prc.).
*Brigonia v. Bryonia.
Brindella (herba) bockshorn (Ki.).
*Brin-na, -a, prinna, pruina, brenda
(104) (Gf. Gl. m. 1, 789. Celt. Nr. 428) hunt-
az (104, Gf), -as (Gf.). hundaz (117, 121).
Bryon (cf. soldana) mof (140). meer-
4 corallen-moof) (Ki.).
*Brion, Bp(ov kletten-kórffel, -peter-
lein, acker-p., -kl. (143).
Bry-, bri-, brig- (12), bir- (91) -onia,
briona (149), bri- (2), pri- (74), bir- (85)
-oma Ad. stick-, stich- (Fr.), stuc- (Gl. m.),
smer- (93 sm.), schmár- (144), raf- (143),
rasel- (91, 125), schieB- (73) -wurtz, -wrk
(sic Gl. m.). nd. schitwort. wildkurbif) (74).
wilt kürbiO (112). wildecuruiz (131). hvn-
des kvrbz (87). hunds-kürbsen (73), -kürbs
(143, 144), -rüben (Ki.). hilge, helge (149)
beren (85), bern (47, 149). heilige byrn (12).
haidelper (3. cf. broma). wilden zitwen
(144, 150).
( 5 ci v. Broma. 4. ossa alba et nigra
148).
*Briorva (herba) tuualm (105. aus
brom-a q. v., -us twaleh Nmn.).
*Brisaeus eyn viole (17. aus brassica
kole ?).
Bris-are (a -in Br. &e.), -in, -eare
(68), -chiare (Gl. m. ?ta£.) (2. frangere, ex-
primere dc. cf. Dz. 1, 318. Goth. Wtb. B.
54) v[-trucken (68), -persen (132), -legen
(110). breken (147). wein auf torcken (64).
Bris-ca, -ea (28, 16), birsea (9), prista
(q. v. m bursia (74) (7. fauus) raz (1.
Cf. Sm. 9, 125. Weig. Syu. Nr. 2205). ruf)
wasser (5b. mssv. aus waffer cf. hung-
weffel, -waben wWeig. 4. c.). honig-seym
(m -sam (74). honnig sain (8. of. "weig.
- €.. honieh seeme (147) en snel der
(animal?) t was wert (23. i. e. Ad. wachs-
wirze cf. brisiea).
*Bris-care, -chiare v. Brisare.
*Brisea v. Brisea.
*Brisica (cf. braxiuium, brisea) wirz
(Sum. VI).
*Brisis (i. ebrietas; cf. briseus 7.
bacchus Br.) truckenheit (74).
Britannie-a (143), -i (pl. 129), brit-
tanniea flos 4 brethanice flores (141),
brit- (139), buri- (Pap.), barri-tanici (141,
Pap., GI. m.), -eeniti (x6) sunt flores siluestres
(76 sim.). lóffelkraut, n4. lepeleruyd (143).
britanice ags. hzewen-hyldele, var. -y dele
(949). breeaniea walt bloeme (141).
11
BRU
Britisecus v. Paristulus.
Brito eyn britener (Db). bartenier in
franckreich (135).
*Brittula (cf. bricula, pretula &o.)
snitelouch (Sum.).
*Britus v. Bruceus.
*Briueta v. Priueta.
Briuia v. Beuer.
*Brixa v. Cireulea.
Broce-a, -ea (68), -o (19), brucca (9,
alph. bro- 110) (V. vas, belua marina 9,
68, 1105 cf. Gl. m. 1, 102 sq.) cappe (100.7. q.
zapften, fistula, doliaris G1. m.). win tzappe
(19). wijntappe (11). mer wunder (9).
Brocare (frz. brocher Gl. m.) bro-
tare (6) brueare (23) (v. suere), negen
(6). tosamede-n. (23).
*Brocea v. Broca.
*Brocea (7. subula ; /abzosa 139. cf. sq.)
elsen of suul (99). brocc-ae (Gl. m.) -i
dic. acus lignee quibus mortui in cilicio
suuntur (68, 110, szm.. Gl. m.).
Broceeus v. Brochus.
*Brocio (cf. broehus, »« bocio?)
kroph (1).
*Brocula (cf. broccea) gall. broche(122).
Brochus, Bpóyoc gelt &c. (112).
Brochus, broceus (68, 147), brueus
(Pap. brutus (147) bruceus (9), bron-
ehus (110, 132) (Z. habens tum$da labia
110 &e.) bleckzan (114). groz lippeicht
(9). hoch-leftzig, -mundig (110 s/m.). des
syne oeverste lypp dicke is (14:7).
Brodium (cf. prodeum) d. weych
broyd 7 brod mit brode 7 brouwe soyt 7
sopp aut mubD (19); geweicht brot mit sup-
pen (68) ; bruwe, brwe (134), brue (21, 110),
browe (18), brohe (5), bruegi (93), brüg
(6), brye (13), briey (76), brüye (67), brüe
7? supp (1), suppe, fleischsuppen DN
sopp, geweyekt broit, bierenbroet (132
sod (222b.) sod, iuchthe (23). iuche (225).
juge (109). en moyse (11). wos (22b. st.
mos).
*Broel (brolium &oc. Gl. m.) ags. edisc
(94, 136).
*Broel-arius, -learius (135) ags. edisc-
ueard (94), -uard (136).
*Brom-a, -us (Sum.), bronya (96),
brionia (50) (cf. brora, briorva) havere
(47, 96). habero (Sum.). habre (50). hanere
(stc 149).
*"Bronehus (camis, cf. braechus) ein
bracken (125).
*Bronehus v. Brochus. Brunceus.
*Bronya v. Broma.
*Brora v. Farrago.
*Brotare v. Brocare.
*Bruea geratina (7. tortela, quondam.
vellarum, /íal/s nobilis eruca) hede-
rich (144).
*Brueare v. Brocare.
*Brueca v. Brocea.
*Bruceus v. Brochus.
*Brucetalus v. Bucephalus.
*Brucia (vas, cf. broca?) bechela (117.
f. Gf. 9, 43. 4, 384).
*Brucire v. Brutire.
Brueus v. Brochus. Naricus.
Bru-eus, -chus, -cchus (125), -icehus
(94), -tus (28. 2 adj), burtus (92),
britus (gall. haneton ou une mousce
122) -hd. kef-er, -fer, -fir (bb), -fern (21),
chevir (104), keuer. wilde (2« brutus)
32
BRU
k. 7 meyg-k. (brueus 23). keyfer (3).
keiver (81). kieuer (11). ags. cefr (94,
136. fehlt bei Bosw.). zever, sever (109).
broehkefer (114). ain wurm (91). rupsene
(99. cf. ?tal. brueo eruca). ruppe (125).
wilder hewschrickel (74). Ad. hauwe- (5),
hau- (1, 21, 133), heu, mat- (6) -schrecke,
-sehreck, -sreck (21), -schriek (7), -sreg
(133). wilde 7 eyn kal springke (29.
cf. Br. Wtb. 2, 974). sprenkel ur hoy-
spr., kuelsprenger (132). sprinc-hane (108),
-haen (107). hestoffel (76. oberd. staffel,
heu-st., straffel). :
*Brudo v. Gluto.
*Brugensis (c/4.) pruck (74).
*Brugus v. Bruseus.
*Bruin- v. Brum-.
Bruma, bruina (»« pruina cf. Celtica
Nr. 340. Dz. Wtb. 390) Ad. daz kalde. md.
dat kolde. winder (9). Ad. nd. winter.
de kolde w. (22). mit-w. (110). frust (17).
hd. riffe, rieffe (io) reyff. nd. riim Es
Cf. Sm. 3, 86). gereym-et (2), -t (1). tuft
(95. wett. duft).
Brum.-, bruin-alis, brumosus (11)
hd. nd. winter, winder- (9) -lich, -lick.
frustig vn reyn kalt (1). reyffenlich (74).
Brum-are, -ere £ -escere (68, 110),
bruin-are, -ere 7 -escere (76), brun-are,
-ire friesen (18, 74) als daz weder (18).
hd. ge-fr., -frisen (9, 69), -frieren. be-
vriesen, rijpen, kalden (132). frisen sicuf
/n yame (sic st. hieme 21). fresen «uf aer
(5). vresen alse dat weder (23), wender
22) vrust. winteren (110, 132). riffe vallen
(6). Ad. ryfen (110), ryffen (69), reyffen,
be-r. (9), rewffen (70). brumet het riimpt
(108).
Brumarius v. Im-br.
*Brumast-a, -es v. Bumastha.
*Brumata (herba) prunnreich (74).
*Brumat-ieus, -us v. Brunaticus.
*Brumella v. Brunella.
*Brumosus (anders G1. m.) v. Brumalis.
*Brunare v. Brumare.
Bruna- (Gi m.) pruna- (bb, 74),
bruma-tieus, brumatus (22, 23) Ad. nd.
brun. Ad. bravn (3), braun, praun (74,
75), brant (7). bruyn (132). sanguinien
(66 &e.).
*Brun-eus (94) -chus (si. bronchus
ags. uurot (94), urot (136).
Brunda (Gl. m.), bruda (139) Z. solida
(U. c.); cornu t caput ceru£ (G1. m.). ags.
heorzes heafod (Gl. Aelfr.).
*Brune (si. prune) gloot (Gt.).
Brun-, brum- (8, 17), burn- (96) -ella
(cf. bramelia) brun-, brim- (17, 96) -wurtz
(149), -worez, -wort (47, 85). phlumen
Sum. V. cf. prunella). braunnellen, gott-
heil (143).
*Bruneta (herbu; pannus Gl m.) v.
Consolida.
Bruni-eus, -tius: (7. equus breuior,
mannus) brun (130).
*Brunire v. Brumare.
*Brunsbig (c/uitas) brunswig (1). brun-
wicensis brunwyc eyn grot stat (22b).
Brunus (s4. pr.) kriechbóm (24).
*Brurigo (sí. prur.) v. Cutella.
*Bruris (verm?s, sí. pr.?) siure (104.
cf. surio).
*Brusciaeulum v. Cotula.
—
BUB
*Bruseum (se? st? cf. Gl. m. 1, 813,
814. Celtica Nr. 336) broech (11).
"Bruseus, 7 brugus (96), 7 ruseus
D steinbreche (96, Sum. V). stainprech
74). stenbreke (47, 85). máuDdorn (143).
brus (149). breusch, brüsch (Fr.).
*Brussia v. Prusia.
*"Brusus v. Brutus.
Bruta v. Nurus.
Brutalis 7. brutus (12 &e.).
nyftieh (13).
*Brutenus (cf. Prutenus) pruse (b^).
Bruteri prezzun (Wess.).
Brut-ere, -ifieare v. Brutire.
*Brutiea v. Borrago.,
*Brutinare dutin (8). tucken (9). Cf.
$q.; brutinina melodia 2. brutorum clamor
(Gl. m.)? oder aus buccinare?
Brut-ire, -ere (Br. &c.), 7 -ino, 7 -ifico,
7 -eo (76), brueire (23), burtire (22),
brictire (74) (7. bestiare 75) nd. dor, Ad.
tor-, dor-hafftig, dor-heftig (6), -hauffit
(21), vihisch (134), vihesch d vichest
(66 &ce.) geckachtieh (132), vnvernufftig
(74) werden. vnvernunftig sein (110). vih-
lieh tun (9). viehlich leben vnd thun (75).
Brutum vnuor-nunftich (23), -nufti
(1), -nonftig (5) dier, der (23). wilde (12).
wilt (8, 13). fehe (8). viech das da ar-
beiten mag (15).
*Brutus v. Brochus. Naricus.
Brutus, burtus (22. v. brueus),
brusus (23) 2. stultus, immundus (Br.).
wilde (9, 22). wilt (10). w. osse Ss vny?-
nunffüg (17, 64), -nuftig tier (6). eyn
dore (*, 23). dul (23).
*Bruxellus (c/w.) pruchBel (74).
*Buba v. Parea. Bubo.
Bubala, bubula (110, Gf.) pubula
(141) ein wylde kuo (1102) kuw (110b),
ku (68). wisintin (141, Gf.).
Bubal-us, -lus, -is (94) bubulus,
babalis (136) (cf. bufalus) eyn wilder,
wilde (19), wild- (53), wilt- (85, 23), walt-
(12), vr- (23, 50b, 102, 104) hd. ohsse (6,
12), ochse szm., achs (1), osse (85, 19,
22). wesent (8, 9). wesynt (9). wisint
(102). wizent (100). wisentüm tao. ags.
uesand (136) uusend (94). buuel (18).
buffel (13). puffel (125). schuuot (7. amz-
mal 3n galia, bubalus 22. »« bubo q. v.).
*Bubastus (aus bumastus?) ?. twmi-
dus (6, 23); liquor qui fluit de racemis
(8, 76). ein geswellender (6). en geswllen
(283). traben, treber von win-ber, -pern
(15). glatwirez (3). tresterr (16).
*Bubeda v. Pubeta.
*Bubestris v. Buprestis.
Bubilare v. Bubire.
Bubile ochfenstal (88).
*Bubilla v. Bugilla.
*Bubina-cium, -re v. Bobinare.
Bubire (cf. bombizare) voz apéum
humsen, susen (88). butio (buteo) bubit
(o unn bubere schreyen wie ein rohr-
ommel (Ki.. bubilare (cf. pubilare)
bubonis voz (123, Gl. m.).
*Bubla v. Bobla.
. Bubo (ewis £ pestis; cf. bubalus),
bubu (94, 136), bufo (94), bulio (75),
buba (100) hd. huwo (95), huo (84, 103,
104), huwe, hue, hüw (64), hw (34), haw
(9, c4b, 88), 7 arws (pestis, st. ars? 9).
hirwe (sc) o. suche (pestes 8). aurhuw
vnfer-
pUC
(112). huruh, vhu, puhuw (114) huck
(225). huie (100). auff (15, $m. 1, 31). aAd.
ags. uuf. auf-fe (14), -fel (45). eyffel (1).
hd. stein-auff (112), -keutz (66), -kutz,
-ble (19. aus vle) ; kutz (1, 21), vle (1 ist
eule, eul (88, 110), eyl (134). ul (45
huile (107. cf. BM. 742). schuffaus (112.
hd. Form cf. Fr. 2, 230b). schuffut (109).
schuf vot (22,23). sehofud (99). seuuyt
(195 bis, cf. v. asion). bicker (ein wogel
sic 147. »«. sq.?). gir (mzluus 22). fleder-
mufe (18). widhopff (65. Mrg.).
Bubo (f8Bov 112. à. intertrigo, pa-
ratrimma, anus; cf. prc. hd. kipp-,
kyp-, Ad. (19, 74) nd. bick-ars, -ers (55,
92ab, 109, 147), -arst A wolf (1, 6).
schlier (112, 135, V. a. 1618). pl. schlieren,
hagdrüsen (114).
*Bubola v. Bubula.
Buboni-um, -on stern- (143), klein
máger- (Ki.) -kraut. wegstrau (Ki.).
*Bubrestis v. Buprestis.
*Bubu v. Bubo.
*Bubula v. Bubala.
*Bub-ula, 7 -ola (75) -ulla (2. bu- (
glossa 74) rinderzungo (87). rintkrut (75).
ochssentzung (74).
Bub-, bou- (136) -uleus Ad. kuwe-
(V), küg- (6), kü- 85), kuo- (110), kie-
(16), kue- (1 &e.), koe- , ochsen-, rinder-
(9 &c.) -hirte, -hirt, -herter (1, 9). nd.
ko-, ve- (99) -herde. sehwaiger (141).
*Bubuleus (Aerba, cf. bugilla &o.)
hundesribbe (od).
*Bubulieon v. Bucolicon.
*Bubulla v. Bubula.
*Bubulta v. Battudo.
Bubulus v. Bubula.
*Bubum v. Bombum.
*Buealmum v. Buphthalmus.
*Bueanus v. Buccinus.
Bucea, buxa (8), boxa (9, 18) (7. buffa
147) hd. nd. backe. Ad. backen, back,
hol-b. (112,115), kynn-b.; packen (1), bache
(9), bach (8, 2. mazilla 21). bucke E of.
&gs. buc v. bueeula?) bukel (18. cf.
buecella). buffe (4 oris nflatzo 81).
buff mit opgeblasen kynbacken SN
wange (9, 14, 22). Ad. wang. wenger (1
mont (99) mund (141). eim muntful Q.
q. buecea 125).
*Bucealdus(Qc.allec desiccatum buckin-k
(109, 132), -g (110). buycking (68).
*Bueecalmon v. Buphthalmus.
Buec-are, 7 -ulare (76) (4. buecam
inflare dc. &x., labéum mouere 16) dren-
du de wangen (23). buffen maken (141).
orn auff plasen (64).
Buceella (£. crista, galee, scutum | c.
17, buecellus q. v. 110) Ad. brock, bif),
bibe. befe (14). pyssen (3). snede (8).
snydde, stucke (17). schnitt, stuek (76).
smitten (1) schnyte (4). buckelchin (11).
ein brockel£ bif) brots (65). ein munt-,
var. mont- (65), mund- (64) -vol. esí
morsus panis ; bucilla ein sciue (nd.) brot
(85). bueella brosem (91).
Buceellarius v. Anclator.
Buecellosus v. Belloferus.
Buecellus Ad. bie, bif, bis £ snitte
(6), bische (5). bete (22). snyde (7, 18).
snede (5, 22). Ad. eyn brock, stuck (21
&c.) von (aus vel?) e$ snyde (21). stock
(18). stueke (22).
BUC
*Buce-en, -ieen v. Buceinator.
*Bueceta v. Buceta.
*Buecieus v. Buggens.
Bueci-na, -ria (8) busina (11), £
bucina (147), basuna (125), bucena (76)
(£. tuba, elassicum) bus-ine (99) -un
(6), -awme, -aun (91, 1105, 134), -on (11023).
usaw-n (1) -ne (4). bufian (68). bos-une
8», 12), -sune (10), -aune (67), -ine (23).
bas-une (5, 22), -uyne (147), -auen (125),
-awm (9). besu-ne (1), -n (97). buesumme
(11) horn (9). her- (93), tyt- (8) -horn.
dromet (4). trumett (76). trump-e, -et,
elaret (147).
*Buecinalis 7. animal generatum per
miüctionem. equi et thauri (16), aus buce-
phalus »« bucentaurus?
Buceeinare Ld. bus-unen (6, 110^),
-unnen (1109), -aunen (76, 110€, 134), -anen
(68), -umen (69), -awmen ; bos-unen, -ünen
(8), -awmen C besunen (1, 28). trumme-
ten, var. -n (119). trompen (132). im
horn plasen (64).
Buec-inator, -en, -icen (Br.) bosuner
17). hornbloser (9). herhornblaser (93).
*Buecinum (herba; art von schnecken
Ki.) rittersporen (143).
Bucci-nus, -us (v, 76), bucanus (7.
clangor a bucena 16) cl. tube der besu-
nen (4). lud (23), eyn (5), der 21) dat
(92) lut von bosun (21), der ba-, be- (23)
-sunen. busaumenland (szc 74. aus -laud).
basuynen of trumpetten geluyt (147).
tun (/a£.? 16). schalmeyer (85).
*Bucciria v. Buccina.
*Buecius v. Buccinus.
Bue-co, -0 (8), -eones 7 bachuni
(pl. 141), baeunis (139) (cf. Gl. m. v.
baeeones; 142 v. bucones; butro, auco-
nes, baburrus) 7. stuli-i (141), -us 0 gar-
rulus (Pap.); rustic-ó (142), -us (139). do-
rechtig gebuer (17). torecht gefadir (8).
narr, sehmarotzer &e. (Ki.) sehwatzer
(64). pauB- (Ki.), pfauf- (Das.) - baek.
bauseehtig (Das.).
*Buecola v. Buceula.
*Buceula (cf. bueula) sueiga (Gf.).
Bue-, 7 bu- (upt.) -eula (7. bue-ula,
-cella; éegumentum. buecarum 125, pars
galee dc. Br., gemus vasorum Hpt., regula
1i eamillum 114. cf. bueul-a, -us. ba-
eula. Gl. m. l, 820 sq. 859. 3, 38) rant-
paue (G1.), -bogen, (aite. -boga geuuaigi
(e -as Hpt. 5, 200, 201). ags. bucc m.
as visier am helm (91 sem.) die seul
des grándels (114. cf. sueula).
*Bueeulare vó. Buccare.
Bue-, bu-eulare (7. labium) lab-al
(127), 3] (117, 119, G£.). lauitroe (120).
*Bueeu-, buci- (Sum.) -larius ohsi- (104),
oehs- (Sum.) -nar (cf. bootes.). helm-
slaegher, beckeneel-maecker (Kil. : bue-
eula).
Buceus (7. hircus G1. m.) en sehope (19).
*Buceda v. Buceta.
*Bucena v. Buccina.
Bucentes ein wespen, hummel, bráme,
horn-nüsse (Ki2.).
*Bueentia (herba) tusentblettere (96).
Buce-phalus (76 &e.) -falus, -felus
n brucetalus Vadph bu- 67), bucifal
110), buecinalis (q. v.) est equus alezandri.
*Bueerna (cf. Gi. m. v. bucerium) v.
Vaecaria.
BUE 83
*Bueer-us (46, 120), -tys (119), um
n bucherus (76) (4. bubalus; pecus
ubalum, vox énepta 139, cf. 142 v. bucer)
wisant (119). wiesent (120).
*Buc-eta (11), 7 -eda (139), -ceta (19,
141) -ita (129, 129), -etum (Br), bac-
(104), but- (715) -etum (4. pascua 129,
139, hostar 104) ossen- (ll, 19), vich-
(15) -weyde. rindirstal (104).
*Bucifal v. Bucephalus.
*Bucilarius v. Buceularius.
*Bucile (cf. butilla Gl. m.) eyn wafer
fayf) (19). en wateruat (11).
*Bucilla v. Buccella.
*Bucina (aws baeca?) ags. begir (94,
136).
V Bucina v. Buccina.
*Bucita v. Buceta.
Bucleamen ags. heort-hama (Gi.
Aelfr. midriff Bosw.).
*Buelio pole (/at.? 141).
*Buoo v. Bueco.
Bueolie-on, -um, bubuliecon (19)
hirten (8, 9), der h. (17) gesang. ein bi-
schoff brieff (6). ein biseopes bref (23).
Buoolus rindirhirte (104).
*Buestalinum (aus buphthalmus?)
ags. hwit magedhe (942).
*Buesus v. Buxus.
Buc-ula, -cola, (7. faeula sic 16) iung
rynd (68), kuelin o. kelblin, varr. kalbe,
kalb (110). kalba (127). een veersken (108).
*Bucula v. Buceula.
*Bueulare v. Buceulare.
Bueulus (4. paruus bos; 6 bouinus
6; 4 m. pr. equi, untersch. von bucepha-
lus 134 &e) ofe (1V) oseh (8). ochse-l
(9, 75), -leyn (9). eleyn stier- (68, 110),
ochs- (110) -lin. rindern (6).
*Bu-, ba- (136) -eulus (cf. buecula)
ags. randbeag (94), rondbueg (136),
nordbaeg (Hpt. b, 197).
*Buchalmus v. Buphthalmus.
*Bucherus v. Bucerus.
Buda (céw.) ofen (1, 4). offen (10).
ouen (12).
Buere (£4. perfundere, nom est in vsu
Br.) neezen (9, 17). anwifen (11).
*Budibeta (aus butubata?) sunt loca
secreta, (23).
*Budieus (:frz. bouder?) v. Ario-
pageta.
Bu-falus, -phalus (5^), -ffalus (124),
-folus (21), -farius (67) (cf. bubalus)
buf- (17), bu- (5b, 21, 23), wu- (1) -fel.
rint (3). ogse (5^). oBe (21). oschgin
(dém. 5).
*Bufarius v. prc., sq.
*Bufa-, bufo- (76) -rius (7. ventosus,
mendax 4c. aus bifarius »« buff-o?
-are, -aria Gl. m.?) lieger (74). lug-ner,
-enhafftiger (15).
Buf-fo, -o v. Bubo. Bufo. Bouinus.
Bu-, buf-, bó- (18) -fo, buso (122)
(é. rama, terrestris, vermis venenosus 16,
rubet-a, -um, but/ea 5^) hd. krotte (6,
43, 93), krot, kroth (16), chrot (2, 141),
chrott (1) erót (8), króte (3), krut (7);
kra-, kre-, krey- (18), nd. cro-de. eyn
ert krot (9). vtze (22). vtse (?), vocke
(229). eyn ee (b st. vee?). oketa (nach
Wackernagel Schreibfehler, doch vgl. w.
a. oberhess, oikch), eréta (127) pedde
jul :
84 BUL
(11, 109, 132). padde (99, 109). frosc (104).
bretworm (225). gall. erapaut (122).
*Buffa (anders Gl. m.) v. Buccea.
*Bufolus &e. v. Bufalus.
*Bufonaria v. Cotula.
*Buforius v. Bufarius.
*Buga (herba) bunghen (Sum. v).
Bug-gens (28, Gl. m. 1, 82635), -geus
(141, 148), -eus (76, Pap.), -enus (74),
buecieus (6) (Z. spad-o, -us 76) ein ge-
snitten ros (6). mayden o. ausgesnyten
pferde (74). en vtghesneden pert (23).
*Bugglossa v. Buglossa.
*Bugia (herba, i.berberis 7 spiniuineta
144) katzin ore (8). saurach, erbselen, wein-
lágelin (144).
*Bug- 7 bub- (96) -illa (v. buglossa
75, baecidia 96) ochsen- (75), hundis- (8),
hundes- (47, 85, 96), huntz- (149), hunf-
(17) Ad. -zunge, -zung, nd. -tunge.
*Bugilon, bulia (85) singrone (85).
cingrune (96).
Bug-lossa, -losse (943), -lossus (91),
-glossa (110€), -losa (87, 146), boglos-sa
(96, 141), -sus (76), -us (141), 7 bulgussa
(18) (cf. bogula, bugilla, boalea) Ad.
(1) nd. ossen-, osfen- (21), hd. ohssen-
t6) ochsin- (4) ochsen-, oschen- (5, 8,
499), achsen- (1), rindes- (Y, Sum. VI),
hundes- (Sum. v), hertes- (85) Ad. -zunga
(87), -zunge, -zung, -zungen (1,3), -ezonge
(21), nd. -tunghe. bugel (87, 146. aus
bugilla? cf. artemisia?). «9s. foxes glofa
(949).
*Bula v. Bulla.
*Bulaquilon v. Bullaquilon.
*Bulbere v. Biblire.
*Bulbij (herba) hundes ben (4:7). bulij
huntspain (149).
*Bulbi-nare, -tare v. Bobinare.
*Bulbo-nae, -nach, -sa (folliata),
bol-bonae, -hanae monveiel (143).
*Bulbonium scharten-, bruch-, weger-
kraut (143).
Bul-bus (alph. -us 68 &c.), -lus (8
110), bolbo (Sum. VI) bungo (Gf. bol
(Sum. vi). bolle (Fr.). zwibolle (149). zwip-
poln (Sum. V). zwi- (85), cy- (47) -pollen.
knobloch 7 zwibel hopt (68). eyn zybel-
haubt, var. -hapt (110). eyn hoefft cypels
offt vllocks (132). mer zwickil (&. st.
zwibil? herba?). pl. bulbi rundwurtzeln
(112 sém.).
*Bulbus (piscis) v. Bullus.
*Bul-eio (121), -ecia (Sum.), -tio (127),
pul-eio, -zio, -tio (qg. v.), -eius, -so (q.
v.) (cf. Gl. m. vv. bol-ta, -zonus, bdlao)
bolz (121, sim. Gf. 3, 114). zein (Sum.).
*Buleus v. Bullus.
Bulg,a, -e (19) (cf. pulga. vulga. Celt.
Nr. 309) eyn wat- (91), ledder- (19) -sack.
lederen sach (11)
*Bulganiea v. Vulgago.
*Bulgussa v. Buglossa.
*Bulij v. Bulbij.
Bul-imus / -imia (Ki), -ismus 7?
-ima (147), -una (129), bolis-mus, -inus
eU delismus (17) der gitze (17). geiez
74, $m. 2, $9). vnsetelich hunger (8).
vnezeydick hungir (9). ochsen-(Ki.), mund-
(75) -Sueht. kühhunger (Ki.). etensluyst
als en hont bol.; seer groyt hunger (147).
*Bulio v. Bubo. Bugilon. Bullio.
*Bulire v. Bullire.
T"
BUN
*Bulismus v. Bulimus.
Bulla, bula (21), pulla (74) (cf.pro-
cella) Ad. plater-a (119), -e (100), blatera
120 sm.) em aqua; bleterlin im. wasser
(88); w.-platern (75), -bletter (7), -blat
(64), -blas (8), -blose (9), -schell (6), -plaBe
die im wasser erscheynnen so es regnet
(14). waterbubbel (109). bodele (aque 22,
23). bulle (aque 21). bulge (en bulicione
aque b, 99, Fr. cf. Br. Wtb. 1, 158). bulg
(17). burg (se 1). lunden (im aqua 12).
brod (: mAd. brodeln mach Weigand) O.
choch (szc 2). bród o. chót (71). wrott o.
chot (1).
Bulla Ad. spange, spang ; gurtel-spang
( n -spengelin (7). geziertgürtelspenglin
(93). rineh (117). sehale (125). calz (Gf. 3,
114). i
Bulla ehafti (104). hd. eyn romi-sche,
-seher (110, 134), -B8 (21), rómischer (6),
remf) (18), babist- (8) brieff, briff (8, 21).
nd.xomesch bref, breff. bulle (55). bull e
*Bullaqu-ilon (47), -elon (75), -erlon:
bula- (149), bulo- (74) -quilon, bolgla
(74), niaeulon (»« dia-eulon, -quilon
vnguentum Gl. m.) £ abollena (Sum. V) (7.
mandragora) alrawn (74). alru-n (149),
-ne (17, 47, 75, 85, 96, Sum.).
Bullare siglen (64, 68).
Bullare v. Bullire.
Bullarius v. Bractearius.
*Bulleulus der wall im sieden (110
sim.).
*Bul-lio, -io (75) (7. lixatura 75, tumor
aque bullientis 66 &e.) siedung (75). auff-
wallung des wassers (74).
Bul-lire, -ire, -lare (110, Ki), bollire
(8) Ad. sie-, sy-, nd. -zie, see-, se-den. Ad.
nd. wellen. hd. weln (17), wallen (67, 68),
er- (0), vft-, auff-wallen; quellen (110),
brodeln (13).
Bullitus sudt (75).
*Bullo scharrbier (143).
*Bul-lus, -bus (132), -eus (76) (p?scis)
schly, var. schley (110). sley (132). milch-
ling (76).
*Bullus v. Bulbus.
*Bul-mago, -nago (Fr), -maga (8),
ital. bul-imaca, -inaca , -maea &oc. (Nmn.)
wibiscrie (Sum. V). wibes krich (96). wei-
berkrieg (Fr., Nmn.). winnenerueh (sc 85).
wip crut (8).
*Bulmus v. Botraca.
*Buloquilon v. Bullaquilon.
Bulpare (cf. pulpare) miluorum vox
(61. m.).
*Bulsare v. Bursare.
*Buluna v. Bulimus.
Bumas-tha (Br.), -ta, -tus, -tes,- tis,
-te (Gf. &c.), ? bamaste (147), brumast-a,
-es GIA bu- 110), vua bumamma (91)
repa (Gf.) ein grosser wyntrub (110).
groD weinber (91), wyntruben (68). brieg-
Ien, heunische trauben (Fr. cf. batatinoy
groit wijndruyff (147).
*Bumb- v. Bomb-.
*Bumba-cium, -sium v. Bombasium.
*Bumbord-a, -ia &e. v. Bombarda.
*Bumbux sonus columbarum, (139).
*Bumex v. Pumex.
*Bunceta (cf. baceus) bramberewurtz
(Sum. v).
*Bunda bungen geluyt (147).
*Bundieta v. Benedicta.
BUR
Bunium, B&wov wild kresse (112).
*Bunta ern (Sum. cf. BM. 446.).
*Buntinga (awis) gersthammer (Hen.).
Buprest-is, -ris, bub-restis (10, 12,
13, 141), -estris (Gf. 6, 638) qua- (10, 13,
112, Fr.), swa- (12), knó- (V. a. 1618),
knoe- (116), angl. kno-lster. gauchkapffer
(109
Bupthalm-us (Br. &e), -on (110),
butalm-us (76), -on (Y, 75 &c), bue-
almum (9), -ealmon (8), buta (66 &c.),
bust-a (10), -olamen, var. -ulamen (15)
rof-augen (8), -augeter mensch o. thier
75). grosougig (9).
Buphth-, but- (17), buch- » -al-
mus, butali-ecium (17), -na (19), bup-
talmon (Sum.) husuurz (Sum. VI). oBen-
zunge (19). eyn doder blum (17). toter
plum(75). rinds-blume (Ki.), -aug (114, Fr.).
ochsenaug (112. Ki.) ganDblum, küdille
(Das.). kuhtil (114, Ki.). kónigskerze (Ki.).
*Burb-ilia, -alia 7 -ulia (Gl. m.) in-
geweide (147).
*Burciola (cf. portulaca) burzi-h,
-]a (Gt.).
*Burdositas (7. dicterium &oc.) buerde,
iock, spyl, scherts, gabbery (147).
*Burdundia v. Burgundia.
Bur-dus, -do (141, Sum., Br. &e.), £
-ga (alph. -da 69, 134), bordo (b^) (ex
equo eli asina 66 &e.; genus cameli em
equa. et asino 141. cf. Dz. Wtb. 61) hd. nd.
mule. Ad. mul, maul (66, 134), multier
(110). burd (BM.) bürdavn (3). kele (Sum.).
eyn perde fole (17). phard esell (1).
Burdus (2. sutor vestiarius) ags.
reamer (Gl. Aelfr. 2« seamer of. prc.?).
*Burellum (7 mensa Gl. m.), -um
(a -lus (pannus Gl. m.), 4 but-rellum
3), -ellum (4) (cf. Dz. Wtb. 77) eyn duch
daz von linen (7, 21), davon lin (sc 5)
vnd von wollen ist gemacht. eyn dock
de van linen vnde van wullen (22), w.
wande (23) is ghemaket. tuch von ley:
nem vnd foder] wullem (66 s2m.), lynen
tuch d beyderley dochlin vnd wiln
(18). dirden-dey (5b &e.), -tey (110b), -day
(2, Haetzl.). dirdunday (74). dirithay (110*).
dyertey (132). (Formen w. a. bei Sm. 1l,
394. tirletey Popow.). en slestuke (29. z.
e. pannus sSilesius?). ein tecke (4).
teyck (3).
*Burga v. Burdus.
*Burga spina (7.
wáhen-beere (144).
Burgarius(cf. ciuis) burger in keiner
stat (93). .
Burgensis Ad. burg-, borg- ien
burger- (7), nd. borch-man , ader frów
(6). Ad. burger. eynen der in eyner stat
wont ader uff e$ slo (17). portener (132).
*Burgrauia burg grafin (18).
Bur-, burg- (22) -grauius, burgi-
comes Ad. burg-, borg- (21), bur- (16),
ur- (4) md. borch-graue, -greue (1l,
55, Ad. -grafe (6), -graffe (5^) -graft,
-grauf (76) -kraff (4), -grefe (6), -greffe
dir, 21).
neprus) kreiitz-,
Burgimagister burgermeister (68,
110).
*Burg-o (3), -io 7. celebatus (74),
eastratus (9, 74, 76), keuschgeporner
(74); vll. aus burgon-e (Pap, -es (Gt
i) rebestiehil (Gf.). ein giftich zever -
: BUS
m.) 4. eastra 4 caulis, »« buggens?
burdo?
Burg-ones (23, G1. m), -o oues (sc
6) schoff stall (6). seapestalle (23).
Burgu-lio (76, Hen., Br.), -lium (14,
76, Br.), -rio (74), -rium (Hen.) (7. erinis,
comis 74 genitalium) fisel-, fotzen-har
(74), -haar (Hen.).
Burg-, burd- (1) -undia burgund-e
(55), -ie (1).
Burgundio vf burgundien (110).
*Burgundus v. Burgus.
*Burguri-o, -um v. Burgulio.
Burgu-s, -ndus (28) (&. castrum 1,
forti- Br., borti- 21, forta- 5^ -licium)
ein burg (68, 76), 7 vest (76). purg (1).
purek (4). borg (13). borch (22). Ad. ein
burg-festunge, -festigung, burek-f. (134),
borg weysong (s?c 21). nd. eyn borchues-
tinge. kleini vesti (93). castel (110).
*Buribuetius v. Spirillum.
*Burich v. Borith.
Bur-is, -us (99), purim (acc.? 121)
Ad. phlogis hobit (127); phlug- (1, 5^),
flüg- (6 sim.), pflug-, pfluk- (9), phulek-
15) plug-stertz, -sthereze (9), -heubt (Bw.),
-riester (6). nd. plochstert, ploechstart
(11) rie- (6, 75), ri- (1, 16), rei-, var.
re- (75) -ster. riestere (75). holt (99).
ags. scaer (1366, 145), prinfir (145). (?.
stiua) geytz (68, 93). gaitz (6, 76, 88)
am pflug 76). gétz, cun reut-
eysen (74).
Burista £. rusticus agens agrum (16).
ackerman (11, 19). pfluog-heber, man o.
wyb la man o. wyb daz den pflug
hebt (68).
*Buryt v. Borith.
*Buritanici v. Britannica.
*Burnella v. Brunelia.
*Burra (7. hara) stiga (Gf. 6, 624).
*Burrago v. Borrago.
Burrum ags. bruu-n (94), -m (136).
Bursa Ld. nd. budel. Ad. bu- (16),
beu- (110), pew- (1) -tel; bydel (18),
seckel.
Bursa 7 pera (q. cf.) pastoris (7.
sanguinaria, crispula &oc.) teschelkraut,
gens kref) &e. (73). bursul-a, -um hen-
nenkersse (85).
Bursare (8, Br.), im-b. (68 &e.),
bulsare (9. -« pulsare) gelt in-drucken
(8), -stossen (9). secklen (64).
Bursarius budel- (5, 21, 22), Ad.
bydel- (18), pewtel-, beytel- (134), seckel-
macher, -mecher, -maker (22). Ad. md.
bude-, pewt- (1), seke- (6), sek- (2) -ler.
burs-er (132), -ierer (110 s2m.), -chierer
(67), -ener (11, 19). burüner (74).
*Bursia v. Brisca.
BUT
*Bursicida pewtelschneider (4).
*Bursifragus v. Bustifragus.
*Bursinus v. Businus.
*Bursul-aà, -um v. Bursa pastoris.
*Bursum ein burf (18 wre.).
*Burtire v. Brutire.
*Burtus v. Bru-eus, -tus.
*Burus v. Buris.
*Burus (cf. birrus) kozzo (Sum.).
*Busa v. Byrsa.
*Busa 7. despectus (16), 7. q. buzi (Pap.
Gl. m.).
*Busamis v. Businus.
*Busanium v. Pusonia.
*Buseula (aus pustula »« bocio) pla-
ter; geswil in der hande (74).
Buseumducis (ciw.) hertz-ogen, var.
-ugen busch (65).
*Busequus v. Bossequus.
*Busina,v. Buecina. Businus.
*Busin-us (7. candela G1. m.), -a (19),
bursinus (22, 68), bos-inus (5b, 6, 1),
-mus (22, 23), busamis (21) (7. simus 15,
pars vestis) hd. bus-am (3, 91, v6, 133),
-em, pusem (1, 74, 75). bos-ym (5^), -em
(b, 7, 132), -eme (19), -me (23), -men £
besmen (22). beBem (68). puB (6). -
*Bussa v. Byrsa.
*Busta v. Buphthalmus.
Busta od busea »« arbusta? cf.
Dz. Wtb. 78) ?. arbor ramás truncata, (a1.
Lindenbr.).
*Bustar v. Bostar.
*Bustardus v. Balschardus.
Bustare toten graben o. brennen
(68, 110). die doden grauen off bernen
(132). begraben (64).
Bust-, busti-, buste-, bustu-arius
Ad. toten-, totden- (67), todten- (134),
totten-, toden- (1105) -graber; dotengre-
ber (1102). nd. en dodengreuer.
*Busticera v. Butisteràá.
*Busti-, 7 bursi-fragus 7. qui frangit
bustum (76), fraudat busta &o. (175).
toten rauber (74, 75).
*Bustolamen v. Buphthalmus.
*Busto-, vstu-larius (7. teneta) ofen-
stab (74).
*Bustorea v. Bistorta.
Bustuarius v. Bustarius.
*Bustulamen v. Buphthalmus.
Bustum grap (8). grapp (6). grab (9,
110). grayb (i) E: 9) EL s
75), -prenstat (74). ags. beel (7. ustrina
1369, 145).
Bustura grebnyb, toten-gr. (75).
*Buta v. Buphthalmus.
Butal-ieium, -ina, -mon, -mus v.
Buphthalmus.
85
*Butellum v. Burellum.
Buteo (cf. but-orius, -ro, -io) brobu-
xen (109), -xe Z -se (Kil.).
*But/ea v. Bufo.
*Buterus (7. bouinus) rynderein (74).
*Butetum v. Bucetum.
*Butic-en m, -ina f. (?. buccina,
tubanista, taratantarizat-or, -rix &o.)
basuynre, trumper, claretter (147).
*Butilagus burggraue (74).
*Butiligo v. Vitulamen.
*Butina v. Botinus.
*Butio (cf. buteo) ags. cyta (942).
*Butyrolaganum eyn botterflade(125).
Bu-, pu- (74, 93), bot- (bb) -tirum,
butrum (22, 23) (4. serum 104) butte-r
(19), -rn (17, 18, 1, 2). bitter (6). put-er
(74), -ter (1, 4). bot-ter (D &e.), -tyr (a
-ere (22), -tere (29^), -re (99). bodere (23
schmaltz (13, 111). vngelittert (9) butter-
(2) milich- (74) -schmaltz. milehsmalz
Sum.) aneo (117). anke (74, 93). hancho
119). ancken (73). ank-smer 7 -pine (104).
anchsmere; die cig- 7 butt-eren (Sm. 4,
234).
*Butis v. Bootes.
*Butistera,busticera (129) toten greber
(15).
*Buto v. Butro.
*Buto-nium, -mum (Ki.) rietgras (Kil).
But-orius (12, Gl. m., E -or (c1.
m. Fr.), -eo (q. cf. 141, Gl. m.) (auis, cf.
bu- Kil, bos- Ki. -taurus) roredrumer
(-& 12). eyn roesdomme o. rohrdommer
(125). roer-domp, -tzompe (Kil). pittouer
Fr.).
*Butrellum v. Burellum.
*But-ro, 4 -o (75), -eo (141, Gl. m.),
-eon (Pap.) ?. ?wuemas (141, Gl. m., Pap.
Br.). clamor- 4 garrul-osus ein schrier (75).
ein klaffer (6).
*Butros buckes seyl (19).
*Butrum v. Butirum.
*Butu v. Asarum.
*Butulum v. Botulus.
*Buxa v. Bucca.
Buxum bosbaum (8b). bofbeymen
(17). buehs- (6), bufibaum- (16), bochf-
baumen- (7), boübaumen- (5) -holtz. bus-
bomen holt (22).
Buxus, buesus (23) Ad. buchs-, buchf-,
bux-, puchs- (1, 2), bugs- (5^), bus-, buf-
(b, 8), bof- (T), bos-, bofe- (17), boyscehe-
im, Mrg.), pox- (4) -baum, -bóm (6), is
1), -bam o -buame (133); balsum (sic
12). nd. bosebom, buusboem (11).
Buxus 7. tibiol-e (1365), -ae (Gl. m.)
aus nd. buxen tibialia. .
CAC
*Caba (cf. eabo) hengest szm. (at.).
*Caba (aus eabo »« gabata?) 7. en-
gula equi (16). hueff, roBhuff (74, 75).
*Cababus v. Cacabus.
Caball-, eavall-, eamel-, eamell-
(7. dromed-) -arius marahscalh szm. (Gt.).
Caballi v. Caboli.
Cab-, eap- (141), eau- (141, Gl. m.),
eae- (9), gab- (141, Sum.) -allus, eabalus
9) Ad. nd. heng-est, Ad. -ist, -st, -s
3. hd. (19) md. ros. hd. rof rosch
(0). ritros (93). grofrofó (75). ein. trof-
pferde (64). rey ener (125. cf. Fr. 2, 107.
Sm. 3, 126). maiden (Z elis equus 2).
Cabannaria (cf. C1. m. À. v.) ein hanff-
acker (Ki. »« eannabis).
Cabanus v. Tabanus.
*Cabarrus marstal (74).
*Kabe v. Karabe.
*Caberna v. Zaberna.
Cabseesius geitzhals (Ki.).
Cabiare (v. perforare Br., Gl. m.) lo-
cheren, var. lechern (64).
*Cabo v. Crabro.
Cabo, eapo (14. q. cf.), earbo (67),
seabro (19) (7. ecapallus gramdis 141,
equus castratus) hd. munich (66), munch,
mónch (67). ein gemuneht, var. gemüncht
pferdt, varr. ros, rof) (110). rof) (11).
rune (109).
*Cab-oli (74, 76), -alli (93, 124, Pay.),
eaeabi (Gl. m. 2, 133) (cf. eauan) sunt
DA (124), aues nocturni. nachtuogel
74).
*Cabolus v. Campolus.
*Cabriolus v. Capreolus.
Cabro v. Crabro.
*Cabu-s, -lus (anders Gl. m.) v. Cac
eabus.
Cabus (Z. mensura, stercus t vesicula
columbarum, displicentia) ein mal (es,
110). vier-tel, -ing (Ki*.). en verde vat
(22). erop (11). gropp (19). ein hoe kynne;
maz; nunpft (9). haekin (mus hoe kin
2« eaeabus?) o. reuffen heupt (8).
*Cacaba v. Caeabus.
Caeabaceus rauschend (ki.).
Ca-, eac-cabare (cf. ealeabare, ea-
tare) perdicum, voz (C1. m.). schreyen
wie ein rebhun (Ki.). chütelen (Hen.)
*Caeabarius kachler (110). kessel., 7
kachel- (68) -macher (68s), -mecher Z
boetzer (132), -bletzer (110).
Caeabatus v. Caeeabatus.
Caeabi v. Caboli.
*Cacab-olus, -ulus 7 -ulum (dim. Ki.)
hafan (Gt.).
Cacabon (cf. eacabare) rebhun(Kki.).
C, IGCOBI
CAC
Cac-, kak- (71) -abre (cf. karabe.
runeaber. typabrum.) bern- (96), ayt-
(74) -stein.
*Caeabulta v. Catapulta.
Caeabulu-s, -m v. Caeabolus.
Caea-, eacea-, eaco- (Gl. m.), eacu-,
eaueu- (Gf.), 4 eata- (8, 9), eala- (75), €
eaba- (alph. eaea- 16) -bus, ecaceabis
(141), eaca-ba (Sm. 3, 101), -ua (104, 131,
141), uus (141) -lus (18. »« kachel),
7 eabu-s 4 -lus 7? ealutus (17) eatha-
rus (h5) gr. xax-aBoc, -xaBoc, -afm
(124) (Z. lebes, fodula, piropus, ollipe-
tra, ecucuma, pantrum, seutella; uncus
ferreus in quo pedum — st. pendet —
caldariwum 91. cf. eremacula. Goth. Wtb.
2, 494) hd. chache-le (Gf.), -1 (Anz. 8, 99^),
kachel. ehuhmo sm. (Gf. 4, 360 sq.).
schüssel, kar (6). ein haffe der da sudt
sonans lack lack lack (65). wallender
hafen (93). haiff (17). steinna (Gf.). rina
(9n 141, Sm. £L. c.). deckel (5, 17, 18, 21).
^d. hafen-d. (645), -teckel (6), -deck (1,
64€), -dekch (71). nd. groppen deckel,
gropen decker. stureze (9). sturtz (8, 4,
64b, Sm.). styrtz (64€). hd. kef)el, kessel.
nd. ketel. ags. cetil (94, 136). Ad. kessel-,
nd. ketel-hake (12, 22, 23), -haken (13,
15), -hacke (eabus &e. 17), -hack (cat.
8, 9), -hag (5), -haeh (21), -hocke 5
-hock (17), -hocken nv, -henek (19),
-hencekel (76), -hab (6), -phanne (7), -ring
(15). hochel (12). hale £ rinek (18). eyn
halen (21). hele (b^, 97). kelter (132).
Caeabus (Aerba) schlaff kraut, Mrg.
koch haber (Ki.).
*Cacademon v. Cacodemon.
*Caeadóu (7. laudula, auis in india)
leriche (100).
Cacaferri v. Cadmia.
Caealia (7. lilium conuallium) mey-
(13), maien- (Ki.) -blumen. weifer carri
(Ki.).
Nas (gallinarum) das glucken
Ki.).
*Caeallus v. Caballus.
*Caealus v. Caeabus.
*Cacamilla v. Chameemelum.
*Caeaputia v. Cataputia.
*Caeareus v. Capareus.
Caeare kacken (68). sehy-, var.
schei-ssen (110).
*Cacau-a, -us v. Caeabus.
*Caeea ein kuwe dreck (Y Mrg.).
*Caecab-are, -us v. Caeab-are, -us.
*Cae-, ca- (Gl. m.) -eabatus ags. be-
smittod (94b).
*Caceine v. Cachinus.
*Caecub-are (141) -ire (Gl. m.) (cf.
eueubare) noctuarum voc.
CAC
*Cacedonius v. Chaleedonius.
*Cacedulus (aus X0X008A0C, 7 cace-
polus ?) boBerknecht (74).
Cacem- (Ki), 7 eacen- (141), gew.
eace-, kace-, kathe- (8, 132) -phaton,
-faton (141), -fatum (8. »« fari? ), £
-phatus (Br.) (£. malus somus sim.) eyn
boser lut (8). poberlaut, poBgedon (74).
sauzoten &c. (Ki.) eatefactus ce male
parla, (G1. m.).
Cacentus v. Cracentes.
*Caces-ia, -sia &c. v. Cachexia.
Cacethes v. Cacoethes.
*Caciafistula v. Casia.
*Caeiatrix v. Silago.
*Cacidemon v. Cacodemon.
Cacillare v. Gracillare.
*Caci-ma, -nia v. Cadmia.
*Caecimnare, eacinn-are, -us v. Ca-
chin-are, -us.
*Cacirare v. Cauterizare.
Cacobus v. Cacabus.
Caco-, eaci- (74), gew. eaca-demon
bofergeist (74). tewfil (9). teufel (8).
Caeo- (88, Ki), cae- (Br. &e.)), cach-
(68) -ethes boeser syt o. brauch (s8).
bof3 sitten (110). boe) manier (68).
*Cacomica-nus, -mus (136) ags. log-
dor (136, Hpt. 1, 198), nach Leo st. eaco-
mechanus logedhere.
Cacosia v. Cachexia. ;
*Cacubalum, X0x8908[. Diosc. nacht-
Sschatt (144).
*Cacubus v. Cacabus.
*Caeuciu-m slee; -s slebam (8), aus
aeacium !
Caeula 2. seruus mil-es (136b), -itis €
ligna arida (136, 141, Gl. m.). uuintthurri
(Sm. 1, 391). fram-7 fran-kneht (Gt.). ein
trosser, kriegsmans knecht (Das). 2. .
cursor en loper (22). 2. scala, currus wa-
genleite-cr, rn (75. »« cauilla). catula
lauffer (74). ealeula 7. Víza dc. (Év., GI.
m.). baide 7 loeper m nuncius cursa-
tis ein lauf- (110), lou- (68), loef- (132)
-fer. eueulsee, eaucul-s, -us (7. xc serué
militum. (Pap., Gl. m.). ealeulus Z. seruus
vt in planetu: vid? ealeulum militan-
tem (76); vnde Plautus : video caleu-
lam militarem (Br.).
*Caeulla v. Cueulla.. :
*Caeulum (7. cingulum) gordel (14:).
Cacum-ari, -eus v. Cachin-are, -us.
Caeumen Ad. dye hohe, hóhe (6:7),
hoh (60s hoche (110), hoch (4), hoe
hege (10). ain yetliche hehi (76). hoghe
ouer h. (22). hoechte (132). spieze (17),
ein wippel (3).
CAD
Cacuminare, -ri (17) (7. sublimare
16, acuere, »« aeuminare) firston (121).
hoch machen o. werden on hoechen
(110). boeuen seharpen (132).
*Cachare ergern (8, 9), aus eaeos (Br.),
eachos (66 &e.) gr. 7. malum.
*Kacherisia (/. q. easearius Gl. m.).
chasehar (Sum.) kasekar szm. (Gt.).
*Caehethes v. Cacoethes.
Cach- (Ki), eae- (Br) -exia, cae-
(125), eath- (8, 17V, 74, 16), eat- (15)
-esia, eac-etia (125), -essia (147, Gl. m.),
-osia (Br.), -eria (147), ea-, ka-thesis,
eates (74) (7. mala, vexatio Br.; 2« eaco-
ethes) vngeschickte lidmab ; boBer syte,
boBe gewonheit (74) b. gesteltnif o.
bose sehiekunge (8). bose (8), pose (75)
gestalt. bob setzunge (17). bedroef-,
bedruek-nisse; swairmoed-, trur-icheit
(147).
*Cachina, volugena ga/l. moe (122).
*Cachi-mia, -na v. Cadmia.
*Cachi-, eachin-, cacim- (75^ Mrg.),|(
eati- (1, 74), eate- (18) -nare, caeh-,
eae- (108) -innari, eacumari (7. subridere
76) Ad. nd. lachen, ?moderate (11). be-l.
(19, 74). hon-l. (66, 68, 134). lut, spotlich,
vil l. (110). gecklich l1. (132). Ad. spotten.
Ad. nd. be-sp. ver-sp. (76). spoten (134).
vor-sp. (18). beschimpen (22). bespielen
(74). kuttern von lachen (75). kyttern
(19, 74, 88. cf. Sm. 2, 283, 343). kachen
sehlagen (65). chachazen ($m. 2, 277. cf.
Gf. 4, 363; im DBólhm. Wald kachezen).
kichern (125). hecheln (75^ wrg.). gacheln
(Piet. cf. gychlen garrire 25.). geicheln
ut 1, 3125). schet- (Kil.), sechat- (132), seat-
ipn. (nnl. scha-), schot- (1103€), scot-
(110b) -teren. scikeren Z scachen (108).
*Cachinatio das gachlen, lachen, kit-
teren (126).
*Cachin-ator, -no, eathinator (74)
ku- (75), ki- (88) -tterer. gichler (126).
lautlacher (74). der spotlich lacht o. laut
(88). euchinones 4. derisores (129).
*Cachin-us, -nus, -num (8, 9, Gt),
eac- (99), eath- (1, 74) -innus, -inus c
eac- 4 cas-cine /pl.? Gf.), caehm-um £
-o 2 eacumeus (7. deriseo 76) choch (1).
kach (Ov». 749). chahatzen, chachizunga
sim. (Gf. 4, 363). kachen schlagk, kecher-
lieh lachen &ec. (65). huoh (Gt. 4, 686).
an- (134), hon- (69, 70), vnnutz (68), spot-
lich (110) -lachung. gelachter (75). laut-
gelechter (74). lude lachen (23). lach (6).
Spot (8 &c.). ge- (21), be- (23) -spot. (-um)
lachende spot (8, 9). (-us) verspott-er
(4, 16), -e (X). bespotte-t (5), -r (22). grisinge
(99. cf. grijsinge rictus Kil). lach- Z
schatter- (132), schetter- (Kil) -inge.
*Caehl-as, -a (Ki.) (é. bupthalmum,
eappaeorania, boaria &o. 143) streich-,
sterck-, stein-blum(143). ochsenaugen(Ki.).
*Cachm-um, -o v. Cachinus.
*Cachos v. Cachare.
*Cada v. Caecia.
*Cada (7. aruina Gl. m.) Vbertrefflich-
keit (6). 7. eximia ouer-dreplicheyt (23),
-erlicheyt (22). 7. anima ain sel (76.
aus aruina insel?).
Cadabundus v. Cadibundus.
*Cadagunilum (7. caldariolum) kesse-
lein (v4).
*Kadainon v. Cardamum.
CAD
*Cadallus v. Cataplexia.
*Cadaner v. Cadauer.
*Cadapuppa v. Catadupa.
*Cadasta v. Catasta.
Cada-uer, -ner (752) ays (22). ayD
D &e.) aes (l1, 16, aZph. ans 753€). ael)
(o 132). Ass (19). af (8). aDe (18). Ad.
aD. aseze (21). asse (56). of) (55). ans
(135). ein todter córpel (126). Ad. schel-m,
-me. schólm (6). seholm (65). karonie (Kil.
frz. charogne cf. Diez 2, 283); daher
kronie, kroongie (Kil.), corne ndi 108, Kil.),
eranghe (106), gelder. creng (Kil.). totelip
(93 sim.). vuyl beest (132). ein faul thier
(110). pride (108). prij, prije (Kil).
Cadax (7. claudus Br. (5 lam (16,
141). angestorben, erbling (74).
*Caddopatia v. Cardopatium.
*Cadea (s. eardia s/m.?) hercze stych
19).
dcn nium v. Cardamomum.
*Caden-tula, -eula (71), claudeneula
1. »« elaudere) valthor (1. 7. q. vallum
15). valltór (71). fall- (17), falle- (8, 16),
velle- (9) -sloB. eadula ga//. loquet (G1. m.).
*Cadepassio v. Cardopatium.
Cadere d. nd. vallen. faln (18). stru-
cheln engslichen (12).
*Cades v. Clades.
Cades 4. species iuniperi mothae (Gl.
m.) m. mír. i. fons vbi erit iudicium, €
sanctum. de. (Br., sim. 110 &e. hebr.). des
lesten ordels stede of fonteyne (147).
eadix /a fonte (Gl. m.).
Cadesa (4. seortum Gen. 38. Br. hbr.)
huor (110).
*Cadia 27. arbor cuius fructus dicuntur
quisquilie (76); papauer siluatiecum(141);
lo fiore del papavero (Gl. m.). steynboum
(49). eodia 7. papauer (10, Pap., Gl. m.);
lo capo del papavero (Gil. m.).
*Qadi-, cada- (76, GI. m.) -bundus 7.
erebro cadens (G1. m.); qui cerebro cadit
(sic 16). vallende (11, 19).
*Cadiciator v. Caduceator.
Cadima &oc. v. Cadmia.
Cadiolus (Br.) eyn eymer (19).
*Cad-ium, -o 7. fistula (74, 76). pfeif (74).
Cadix v. Cades.
Ca- (114, Ki.) ga- (93) -dmia, kad-
(gr. kat- (arab.) -imia, calmitia (/at.),
ea- 4 ci-dima (Gl. m.), eathi-mia, -mea,
-nia, -nea, eatma 4 ceath- 4 cli- 7
ehli-mia (124), cas-mia (11), -inea Er
-ilia metalli (91, v6), -sibia (66 &e.),
-uiea (10), ead- (125), eat- 96, 149), car-
47), Cac- (85) -inia (ferri 85), caca-
(dn m.) eaminea- (149) camena- (47)
-ferri, ca- (75), eo- (14) -china, eacima
(85) eatinea (ferra que ?n es conuerti-
tur 125) (7. éimmunditia, cuiuslibet metalli
66 &c., 110 &e. cf. caleiton) silber uól
(93). goltfel (7. residentia ex auro &c. 15).
goldes folli (2m anulis sub margaritis 14,
nhd. folie). schume (11, 19). golt- (10),
gul- (13), silber- (10, 12, 96, 149), silver-
n 85) -schume, -schum, -sehüm (85).
of) (eadinia 125 aus Plin. |. 34). sinde-l
(17), -r (47, 96). sinter (cam. 149). sijnter
(cacinia 85). cobalt (7. eobaltum); ver-
i sehmeltzt ertz (114). gallmey (Ki.), eben-
| falls aus eadmia, wie mlt. cal-ia, -ania,
| -amina, -ammaris, frz. calamine, ?ía/.
calamo (Magnet) und gia-, ge-, ze-
KAK 8T
llamira; lapiskal- (741), lapis ecala-
(Ki*. Mrg.), tal- (v. magnes) -minaris
galmey (Ki?. Mrg.), kalmei (74); caehy-,
eachi-, kaki-mia (124, Parae.) »« eaco-
ehymia (Gl. m.).
*Cad-o, -on, -one, -onna v. Cadium.
Caleatrippa. Cassona. Chlamys.
*Cadocatur v, Caduceator.
*Cadop-atia, -otia &c. v. Cardopa-
tium.
*Cados v. Cadus.
*Cadua-, caduci- (Ki. -fer pote des
frides (74).
Caduceator, eadu- (68, 74), cadi-
(16) -eiator, eadocatur (136^) 7. pontem
aus fontem cf. cades?) 4 pacem faciens
D 76). süner (93). fried-, 7 pruck- (74)
-maeher (74), -nemmer Z -legaten (114),
-bott (68, 110). die den frid aufrieffen
(pl. 91).
*Caduceuma uunschiligarta (Gf.).
Caduc-eus, -ius fridstab (91 sZm.).
*Caduciator v. Caduceator.
Cadueus hd. nd. vallende. walsuch-
tig (sc 4). v'genklieh (64). vorgenglich,
wert-, tit-lik (22).
*Cadula v. Cadentula.
Cadula sg. pl. (cf. ead-a, -ueca
Gl. m.) smalez-grib (8), -eroppe (g/. 9).
eyn smelez grieffe di) schmaltz das da
tropffet von gebratnem fleisch (110).
schmaltz tropffen von dem gebrate-n,
var. -8; trouff vom gebraten am herde
o. vom durren feische (75). dropelen
van gebraeden vleysch (132). eligen (z.
frustra (ex adipe 22).
Cadureu-m, 4 -s (125), earducum
(68) (7. tentorium, cf. tend-a, -eta) krom
(68). krame 7£ tent-e (132), -et (110bc).
kromme o. tent (1102). kram, kremer-
decke, kymel ob ainem bett (ss). ein
paulune 2m ecclesia (125).
*Cadus ploder, krancker (74).
Cad-us, -os legelen (8, 99). eyn win-
legeln (8), -lauch (17). wein-lage (9), -faG
(64, 91). ame (125). Ad. eymer, mef- (25),
halber (111) eymer. nd. emmer (11, 132).
ags. ambras (pl. 94, 136). vrne (100). Ad.
eyn oley faif (19), ole-, ol-faf. krug
(65). krucke (11).
*Caebertuum v. Vestibulum.
*Caecia (145), eada, (sic 136^) 7. caligo
oculorum.
*Caefalus v. Cephalus.
Kaeyium v. Keyo.
*Caelox v. Celox.
*Cae-, ce- (v. gagio), aus cim-meria
i. silua, obscura. (148).
*Caenubium v. Cenobium.
*Caerassius v. Cerasus.
*Chaerogryllus v. Chirogrillus.
*Caeruce v. Ceruchus.
*Cafasso (7. q. ascia) thehsala sm. (Gf.).
*Cahos v. Chaos.
Kays v. Keyo.
*Ka-, ke-ysim lubstick-el, -same (74).
*Kakimia v. Cadmia.
*Kakukila n» emnem JMáusesegen
(8 Mrg.):
O sancta kakukilla ££ remoue fa-
stiualla virgo serena
Quod tibi decelis precepit voz sancti
maichahelis
CAL
O sancta kakukilla tu remoue glires
et mures de domo illa
Propter tua, sancta. merita, adeo tibi
sunt tradita
Ora quinque pr fr (pater noster) in
horreo scribe.
*Cala (anders Gl. m. &c.; cf. cadmia?)
duchstein (47).
*Cala v. Luteola.
*Calabus v. Caeabus.
*Calacium spon grün (6). slosse (109.
aus X0A&Ct0V, cf. calazia gemma gran-
dinis Pap. ?. q. chalazias Ki.).
*Caladarius v. Calodarius.
*Caladrippa v. Caleatrippa.
*Caladrium v. Caldarium.
Caladri-us (Br. &e.), -o (11), -on (v.
charadrius), ecala-, ealla- (3), ealan-
75, Gl. m., Fr. 1, 1622) -drus, calanarius
Us (auis, i. aleedo 7 ardea 104; vermis
?. eureulio, gryllus Gl.m., Fr.; 6f. eha-
radrius, galandra, aedon, acanthis,
amarellus) hd. nd. ga-, ka- (3, 13, 293,
97, Fr., Gl. m.), gal- (10), go- (75) -lander.
goulammel (49). lirche (15. haigir (104).
*Calafus v. Colaphus.
*Calama, g. -me (untersch. von -mus
halm) halm mit der aeren (147).
*Calamacius v. Calamare.
*Calamacorus v. Cannacorus.
*Calamale &e. Calamaula &oc.
*Calamala v. Calamare.
*Calamaneus &c. v. Calamentus.
*Calamandrina v. Chamsedrys.
Calama-re, -rium, -le (644), 7 -cius
(74), eal-mare (225, 74), -omale (76) (?.
pennale) Ad. schrib-gezüg (6 sim.), -zuig
(76 sm.), -kocher (110); geschribzüg (93).
tint- (9), inc- (108) -horen, 7 koker (108).
dintenfaf) (74). federfelin (64). penmal
(66 &e.). eal-amal (66 &e.), -lemmar (74),
-mar (22b, 74), -mair (5), -mer (29).
Calama-tus, -ueus v. Cal-amentus,
-yptra.
, Calam-aula, -ala (19), -ella (&c. G1. m.)
(4. canna eum, qua, quis canit 19; aus
XGAUuaAOS —— calamulee fistule orga-
norum Vgut.) ein roir horn (19). en riet
hoern (11).
Calamau-, calama- (17), calamel-
(Vgut.) -larius (xod. auae ) ein bleser
(11). ein blaser (11).
*Calamen v. Celamen.
*Calament-a, -is, -um v. Calamintha.
*Calamentra (i. metreta &oc., cf.
ealamintha) getreid mel) (75).
*Cala-mentus (75), -maneus (76 »
-manea (Gl. Aelfr) -mantus, -matus,
-maueus (&c. Gl. m. 2, 62. Br.), calo-ma-
ticus 4 -niacus (Gl. m.), -maucus (Hpt. 5,
197), -macus (136) (/. galerus Gl. Aelfr.,
aus camelaucus 7 ealiendrum ?) plech-
hubel, var. -hüblin (75). ags. haet (G1.
Aelfr.), haeth (136), hec (Hpt.).
*Calamida v. Chlamys.
.'Calamilla (i. manutergium) ags.
line (Lye).
Calamina v. Cadmia.
*Calami-nose, -ter iamerlich (75).
*Calaminosus gantz-arm, var. -ar;
iamerlieh (75). : :
Calam-intha (143, Ki.), -inthum (143),
-enta, -entum, -entis (141), -ita 4
88
CAL
ealementum (125), ealo- (64b, 74, 123),
eula- (16) -menta, cluslamentum (85),
ealmetum (v. cementum) (7. menta-
strum) Ad. korn-, koren- (649) -mintze,
-minte (13 Mrg.), -bintz (V, 125), -pintz
(64, 123), -blume (49), -krut (6). ehoren
chrawtt myntzen (1). corne- (22, 23),
sten- (47), stecu- (sc 85) -minte. karn-
(21), steyn- (8, 16, 75, 96, 143), berg-
(91, 143) -mincz. rof)mintzen (7. salamiea,
terrealis 75). brudemyneh (13. aus krude-
myntz?). lavende (47. aus -lamenta?).
wilder poley (Ki.) wiztoste (Sum. V).
wisse koste (95). weibwurtze (calem. 7.
eoloeasium, nepitha 125) rade (17).
raten yn dem koren (4). treid-, korn-
metzen (ecalamenta 75, cf. calamentra,
aus mintze »« metzen metreta). bin-
nueze, -cze (Z. nepeta Anz. 8, 405b. »«
mineze). sennjutze cealamentum 149.
aus stenmintze).
Calamist-rare, -are (134) eruy f) (19),
kruBhar (68, 110) machen. kruusmaken
(11). eronkelen (108).
Calamistratus krauf) (64). ge-strelet
(142), -krufbt (68, 110), -erult (132). .
Cala-, cla- (1) -mistrum 2. cinerarius
141); est instr. in quo pistantur nebule
D), erisp? pames instr. faciendi cxispos
erines gekrusset har (110 sZm.). eyn ysen,
eysen (4) do man krawBs-har (D), cru
hare (17), eruz hair (5), krump hor (6),
mit auf har (b^) macht; oder eyn kruf
ysen (21) do man kraus brot yne bekt | d
(4, da man kruf brot in becket (21),
da man vnrat ynne b. (5) da mit man
offenlatten bachet (6). eyn yseren dar
men medde (22), krus-ys. dar men (23)
krus brot inne becket (23), backet (22).
spanhar-huba (Gf. 4, 754), -eisen (Sm. 3,
566). eyn krul- (8, 9), chrüll- (93), krauf-
(64) -ysen, -eysen (9, 64). eyn krol (19).
en kruul (11). randiser (99), radissen (0
(! reiden erispare?) krub- 4 kreusel-
(15), kryp- (74) -eisen, dor in man kruf
prot pecht o. damit man das har krauf)
maeht (74).
*Calamita v. Calamintha.
Calamit-a, -es eyn laup frosche (19).
laub- (7, 110), lob- (75), ror- (64) -frosch.
en loefvorsche (11).
Calamitare v. Calamizare.
Calamitare 7. calamosum facere (68).
betruben (110). arm, ellende, droef machen
(132 sém.).
Cala-, ela- (1) -mitas vn-salde (8b,
22), hd. -selde (5), -seldigk (21), -sel (74),
-selikeit, -selig (8), -sillieh o. arm (17).
armuot, grosse be-trieptnyD, varr. -trub-
nyf, -truebnuf (110). drouicheit (11).
drubekeyd (19). gantze armut (15). a. on
ende (74). groisse katiuicheit ind armoit
(132). Ad. nd. 1a-, ga- (5, id jau- (76) -mer.
gewiechte (19). wewite (99). hd. widder-
mut sim. wedermüt (13). vnglucke (10).
hagel (Z. tempestas 125). ;
*Calamiter v. Calaminose.
*Calamites (gemma, Ki.) v. Calamita.
Calamitosus vnseli-g (8) -ch (9).
dorfftig (17). durstig (8). vol kumers o.
vnselikeit (110), armut (68), katyuicheit
off droeuicheit (132).
*Calamitus v. Catamitus.
Calami-zare, -sare, -tare (8, 9, 17)
halm (75) in ef h. (8, 17), in dem h.
CAL
9) pfi- (75), phi- (8), pfey- (9), pij- (17
er FN foli oh; E PU :
8, 9, 17). (v. calamos colligere) ahern
110b€). e- (1102), ee- (68) -heren. aeren
off arnen (132).
Calammaris v. Cadmia.
Calam- (cf. calamit-, calamin-) -osus
v. Calamitare.
Calamus (off 2. eulmus q. cf.) Ad. nd.
halm. haln (93). haelm (97). ror (110 sZ.).
roer 4 penne (9). riet (99, 132). knepf
(pl. 16). hd. eyn feder, eyn senfff. (5),
Schribe fedder sm., schrip federn D
scriben Z fiddern (szc 18). nd. scrif vedere.
griffel (93). eyn masse gerte (5). eyn maf)
zweyer schrid 7 fleif (8). wase zweit
schrete (sc!) £ vlis (9). eyn wolrieehende
krut (8. cf. sq.). zitwar (melius ceduarium
75). ags. teors (943. 4. e. penis).
Calamus aro-maticus, -hemesis (47)
kalmuf) (91, 125). zedwar (47) heydens
ceduer (12). hemelzitwar (Sum. v). heim-
lieher (75), scher (74) zitwan.
*Calan-arius, -deus v. Caladrius.
*Calandula v. Calendula.
Calania v. Cadmia.
*Calanus (aus elamis »« calantica?)
v. Chlamys.
*Calapandria v. Calopodium.
*Calaphus v. Colaphus.
Calare (cf. calere) 7. laxare, deponere
(Br.). ruffen (110). laden, losen, en wech
on (22).
*Calare v. Caleare.
*Calaria (cf. clatria) klapper (9).
Calaria /. nawis deferens ligna (19,
sim. Br.). hut flecht (19); en huetvlecht
(11); aus nl. hout-? holtzschiff (110).
holtscyp (147).
*Calarium (72« co- -« ce-llarium ?)
i. carbones ardentes (148). kelner (9). eyn
kolnir (8).
*Chalas v. Chalcis.
*Kalasina(:. fragmen d&c.,aws klasma ?)
broek, kroeme (14:7).
*Calaton v. Chalciton.
Calator (sacrum münistere dr 76) ein
bodtefphert (125). knecht, kirchendiener
(&i.).
*Calatorium v. Colatorium.
*Calatripa &c. v. Caleatrippa.
*Calatrosus eyn nagel (17). en negel
11).
Cala-tus, -thus, gala-tus (Sum.), -tho
104) 4. sporta (1, 74); quasillus (91 &c.).
d. chorb (1) korb (110), korp (4, 74, 77
kurbli (93), korbelin (1); eyn drage- (5),
drag- (56), trag- (6), spindel- (88, 91, 111),
schenen- (8, 19), schone- M -korp, -korpt
(8), -korb (56, 2n -korpul (aus korp wel /)
napf (9). n. 7 kebpor (74). nd. korf, drach-
k.; schene- (23), schene- (99) -vat. en sceen-
barch (se.? st.?) 7 kloet (11. cf. earcil-
2
;|Ium, eartallus). sumbri £ zeuma (141, sim.
Gf.). zeina (120). zainni ; galatho chasichar
(104). zain (Sum.). a/ís. kiesevath (Hpt. 5,
199). kype (22b, 74), I eyn koreff smal
vnd dep (225), als ein kupestockfisch (74).
kypp (77). mand (110). man (1109). man-
deken (132).
*Calazia v. Calàcium.
*Chalban-e, -um v. Galbanum.
*Calea (v. ealx Gl. m.) v. Caltha.
CAL
*Caleabare (cf. eacabare) perdicum
voz (141).
Caleabor (ealiaber? vestis monacho-
rum) scheppeler (21).
*Calea-erepa, -erippa, -dippa, -drip-
pa v. Caleatrippa.
*Caleaneator sporer (74).
*Caleaneum v. Cardo.
Calean-eus (i. ealx Br. &e.), Óissw.
-jus, -eum (91) naehspur (74). Ad. eyn
fuB-, fuez- (4), foBe- (21), nd. vot-, voet-
132) Ad. -trit, -tritt, -trappe (19), -trap
3. -drappe (17), -drap (18, 67), -stapf
(6, 14, 76, 110), -stapffel (75), Ad. nd. -stap
t -spaer (132), -spor, -spore (5), -spoyre
(61), -spar (21, 22), -gespor (110), -pfat 7
-tzenhen (74). fuf (8). tritt (S. drit (21).
driet (D). dret (18). tret (22, 23). fers-,
vers-ina (121), -a (10), -ine (104), -ene
(95 -enne (93), -en (91, 110), -e (97). fers
13) verBe (74) ferf) (19). fersch (17).
haeke (11, 110). spanader (74).
Chaleanthum, y0Jxay80v (114), cale-,
ealt- (Sum. V) -antum (7. atramentum)
atermint (47). atirment (Sum.). enkent (85).
vitril, kupfferwasser (114 szm.).
*Caleaquippa v. Caleatrippa.
Calear 4. spo- (136*, 145), spe- (Gl. m.)
-ronus (cf. ital. sperone); ancile (q. v.
104). Ad.nd. spore. Ad. spor, sporn. spoir
(19). spare (22). spaer (11). sporen (5^
13). sporne (10, 7593). sparn (21, alpA. 15).
ags. spora (1369, 145).
Caleare, bissw. calare Ad. tretten,
selten treten; tr. mit fersenen,varr. feren,
versen (110), fuessen (64); dretten (5b,
67), dreten (5), dreden, dryden (21), dreu-
den (13). nd. treden, trappen (22^).
*Caleariator spa-, var. spo-rer (75).
*Calearium sporleder (130).
*Calearius (anders v. faber c.) kalik-
brenner (91). kalkborner (125). sehryt £
fuf) spor (b^. st. caleaneus).
*Caleatiosus ags. spurul (1369, 145).
Caleator ain tretter (76).
Caleatorium dret sehuber (1). tret-
zuber (:4, 75, 93), -gelt (76).
Calea-, ealeá- (s7), ealo- 7 ealea-
(74), ealei- 7 ealia- (85), cala- (89, 7, 8,
9, 74), eal- (49) -trippa (131, 149, Sum.,
Ki. &e.), -tripa (74, 85, 101), -drippa (1),
-
-dippa (104, Sum.), -trepa (144), -tropa
(3), -t'ta (9), -erippa (47), -erepa (20,
Gl. m.), -quippa (96), -treppola 4 calci-
trapa (143), gall. ehaucetrape (Gl. m.),
ehaufj)et rappe (143) (herba) 7. g. carduus
niger (Gf. 3, 872), eardo (8), eadone (9),
saliunea (20, Gl. m.), palliolus (Gl. m. sf.
paliurus?), virga pastoris (74), girgil-
lum (8, 74. »« colum szm.?) wilde roese
(20). distil (131). Ad. weg-, wellen-, raden-,
stern-, ni. sterre-distel (143). zeis-ala (Gf.
1l. c), -ela (101), -la (87), -e (7). eárto (Sum.,
Gf. 4, 490). karte (9, 74, 85, Sum.) kart
(8). earde 7 aklera (47). aquileij (149). aeke-
ley (1?) akaleye (85, 96). agleie (Sum.).
kune 4 katzenkraut (74). sporegras (104),
. »« ealear wie rittersporn (Ki.). ein garen-
. rocke (3). garnstock (49). wyndel 7 haspel
(eala-, ealo-tripa 74).
*Caleatus v. Lipperus.
Calce- (Ki.), calci-ammen (8, Ki.), -amen-
tum (of?:. calceus, sotular)Ad. gischuohe
(104); geschu-we (8), -he (65), -ge (9), -de
DugrewBACH GLOSSARIUM,
CAL
(16), -eh, -ehtz (7); gesehühde (6); schuhe
i menge der seh. (65); beschüchung (67).
Cale-eare, gew. -iare sehühen (6).
schu-chon (141), -wen (b^, 17), -en (8, 9).
schoen (5b) schon (92). sehuoeh an-thun
(110), -thon (68). besehuohen (Das.).
Calcearium v. Calceus.
Calee-arius, -ator, -olarius (111),
ealcifex (Sum., Ob.) (cf. su-, so-tor) eyn
schuoch-mecher (17), macher (64). schuch-
m. (76), -suter (O».). schü- (111), sgu-
(Sum.) -ster. schomaker (11).
*Caleeatrix schuochmacherin (64).
Caleedo affterleder (74).
Chale-, cale-, v/g. cae- (124), earch-
(114, 126) -edonius, calci-donius (1, 55,
9), -doneus, -daneus (75) -tonius (3)
ein edil stàin (9). ydel gesteyn (8). ealci-
hd. -don, -dan (15v), nd. -donie. earce-
donier (gr. xapxY9Ovtoc. 114, 126). katze-
donij (123), -dony, var. -don (64), -ndon
(125 Mrg.).
*Caleemel (calamel?) ;.
uuidarpani (Gf. 3, 129).
Calceolarius v. Calceearius.
*Caleeron v. Calciton.
*Calcesta v. Calyptra.
Calc-eus, -ius, -earium (cf.-eamen)
Ad. scuoh (104), schuoche (17), schüch
(6), schuceh, schoch (5), schoek (21). ad.
scho, schoe (11), seoe (99). ealeeus ro-
stratus spitzschu; calcei clauati 4
suppaeti gelapte schwe (125).
*Caleia- v. Caleea-.
Chalcidi-cum 7 -um (Gil. m. 2, 392.
Ki.), cal-citum (74), dicum (7. deambu-
latorium) spacirhauf (3). spacierstede
(147). vmbganck (74). ein platz vmb zu
wanderen (68).
*Caleidonius &e. v. Chaleedonius.
*Caleifex v. Caleearius. Calopifex.
Caleifraga (cf. crithmum) meer-
fenchel, -bacillen, -peterlein (173). weifer
steinbrech (144). steinfarren (Ki.).
*Calecilum ags. iacessure (943. gzeces
sür Bosw.).
Caleina (tal. cf. G1. m., ealeula, eas-
tina) hd. md. calek. chalich (1). eyn
kale rose (2230). kale- (17), koln-staup
(b, 21) -staub (17, 74), -stocke (21).
kol-stóp (6), -stob (76), -stubbe (23).
*Caleis kalek (141).
Chaleis negrepont (Ki*.) chalas,
nigropontus niclas pfortem (125).
*Caleita v. Calciton.
*Calciter v. Calcitro.
*Oaleit-on, -a, cealchit-on (74), -a,
eal-aton (3), -eeron (18) (aus ehaleos
»« eadmia?) 4. q. resuliat de ferro
quando purgatur in fornace sinder (3).
sindel (75). s.- (21), sindter- (94) -steyn,
i -eisen 7 flawdach (74. cf. squama.
Fr. 9, 273). hamer sclaek (18). hammer-
sehlag (110). vierspranckel (107).
*Caleitonius v. Chaleedonius.
*Caleitrapa v. Caleatrippa.
Caleitrare Ad. sla-gen, -hen sém.;
wider-sten sem., -streben (9, 65 Mrg.),
-sperren £ -spenig sein (65 Mrg.). nd. slan,
wedder stan. achter vyf) slaen E
dreden 2 stoyBen (17) trappeln (8
trampeln, purezeln (9).
*Caleitripa v. Caleatrippa.
ealeaneum
CAL 89
Caleit-ro, 4 -er (74), 4 -osus (125)
4. rusticus (14, 129). paur, gepaursman
(14). der hert tryt (68). harttre-der (132),
-tender (110). das hinder sich sleeth PS
seblagend rof) (91).
*Calcitum v. Chalcidicum.
*Caleius v. Calceus.
*Chaleomista v. Alehimista.
*Caleossmaragdos v. Caleulus.
Caleula v. Caeula.
Caleula (cf. caleina) kalck, £ gemma
dc. (110 &e.). hd. k.-, gew. kalg-staup,
-staub, o. ge-stóbe (67), -stup, -stupp.
stoff (132).
Caleulare (cf. dic-, defale-, comput-
are) Ad. rech-enen (9), -nen, -en, -nung
dun (21); reichen raitten (1); vfb-
rechen 2 -ecken (65); zelen, zeln, zalen
(67). nd. rekenen, tellen.
Caleulator rechner (64).
Caleulosus siech von dem stein o.
vom gryen in lenden (110). stienich (11).
grauelachtieh (132).
*Caleulus v. Caeula.
Cale-ulus, -olus, -alus (1) 2. carbo,
bona ratio dc. (Br; eomp-utus (1),
-0S (145); abaeulus (111); smaragdus
(22. 2 ealeossmaragdos gemma, 141).
en sten (22). steyn (b^, 22b, 75, 91) im
libe (15), morbus eyn suke (2205). ein
klein (68, 110), sinwel (93) steinlin. sant-
(49), harn- 7 nyeren- (75), harm- (4),
harem- (1), reysender (9), bret- (64) -stein.
ags. tebelstan (94), tebiltan 7 labillus
(sc 136), cale (94. 136). gryen; fend,
var. vende (64). vend (74, 93) 1m schach-
tzagel (74). kis-ling (141), -elinch (121
Sim.) rech-ung (1, 65), -enung (65 var.),
ionem (ub zantaro sim. (Gt.). gluende
kol; daz firde teyl eyns hellers; gut
vir nufft; geglopt lon von gode (8).
gute wor nunft; gelobt lon von gote
(9). zal o. arbeit (8, 9).
*Caleus, chaleus (Br.) 7. fex € es(Br.).
barme (7) heffen (141).
*Calehotypus v. Aurichalearius.
*Caldanolum (cf. sq.) bessilruck (9.
Qus kessilrinck ?).
*Caldari-. ecaldri- (1), ealdal- (8),
-olum kessilichin (9). eyn kesselin i)
cleyn kessel (8).
Caldar-ium, -ia (95, Br), -ius (29),
-e, ealadrium (6), ealdena (19) Ad.
kezil (121), chessil (95), kefel, kessel,
bad-k. (91), kesel (13), kessi(93. cf. Goth,
Wtb..2, 448). nd. ketel.
*Cald-ea, -e (68), kaldea(74) kaldey
( i chalden (1). kalden- (6, 23), caldeen-
(535) -lant.
*Caldellum:;. sorbitiuncula wat warms,
kandeel, suypen (Kil.).
*Caldena v. Caldarium.
*Caldes v. Clades.
Mb. ein calde-ischer (74), -seher
: "Caldica ags. uuefl (136).
*Caldiearia v. Corbita.
*Caldieum v. Chaleidicum.
*Kaldreda v. Galantina.
*Caldriolum v. Caldariolum.
*Cale uiua v. Calx viva.
*Calea v. Caltha. Caliga.
*Caleatripa v. Caleatrippa.
*Caleb-dra, -ra v. Calyptra.
12
90 CAL
*Oaledarius v. Calodarius.
*Caledemon v. Calodemon.
*Caledependina v. Seolopendria.
Cale-, eali-facere hd. nd. warm ma-
chen, maken. hitzigen (62).
Calefaetor stuben-heizer (Ki.), -hey Der
125). :
Calefaetorium stoehrstock (125).
Calefieri hd. nd. warm werden, ma-
chen (4).
*Calementum v. Calamintha.
*CQalena (art von pokalen o. bechemrn
Xi. hierher? cf. Fr. v. gluck) eyn uwer-
glock (19. cf.horologium).voerclocke(11).
Kalendarium ein kalender (18).
*Calendix v. Claxendix.
*Calendrum v. Caliendrum.
Calend-ula, -ola (11), ecalandula
(149) (4. antica 74; cf. areola. caltha.)
heilige ber (9). golt blume (19). gold-
blome (11). ringel-e (75, 96, 149, Sum.),
-bóme (szc 93), -plum, -kraut (74). rin-
gel (17, 4). rintgele (85). righele (47).
Ca-, coe- (94) -lentes «gs. hae- (94),
hat- (136) -tendae.
*Caleola v. Calieula.
*Caleopia v. Caliope.
*Calependina v. Scolopendria.
Kalepodius v. Calopodium.
*Calepsor v. Calipsor.
Caleptra &oc. (cf. ealyptra) 4. ea-
pullulum (Br.) ; genus matre 0 frugum (141).
*Calera v. Cholera.
Calerare i. properare 0 ligna, portare
(Br. cf. sq.); ealigare (Gl. m.) dragen
(1D) holt dr. (147).
Calerarius v. Calo.
Cal-ere, -o (17), -ire (6, 22) heif
machen (6), werden (110). warm w. (68).
Ad. hitzen. hitten (7. esse 7 fieri calidum
22). hetten (ealeo ich hette 11). wormen
o. sehynen (8). wermen 7 scheynen (9).
firmen (sc) 7 schin; dragen (1T. cf. prec.).
i. vocare heifen; prt. vi caret supino
(st. eallere q. v.) cluck sin in busheit (18).
ealeo es mit lust vor stan (64). ealo es
husten (sé. hasten ?), ylen (cf. calerare),
ruffen (cf. calare; 19).
*Calere v. Callere. :
*Cale-stia, -stra, -tra v. Calyptra.
*Caletrum v. Calo.
*Kaleuersari (Aybrid) wol-wandeln Z
-leben mit den menschen (14).
*Calgeo v. Caligeo.
Calia v. Cadmia.
*Oaliandrum v. Caliendrum.
*Caliarius v. Calo.
*Caliatripa v. Caleatrippa.
Chalybe-ius 7 -us (Ki), ealipeus
stelen (99b). stáhlig (Kia.). j
Chalybs, gew. cali-bs, -ps Ad. stagel
(13), stahel, 4 st.-smid (74. cf. ealipsor),
stale. hd. nd. stal (bb, 21, 23), stael (11,
19, 97, 99). eecchol (104. cf. aciarium).
fewreysen (111). scharsach (74). roest (7.
fuligo 19). chrucha, krucke sem. (Gt. 4,
591. cf. ealopodium).
*Calibser v. Calipsor.
*Caliearius v. Calo.
*Calieula v. Caligula.
*Calieul-a (141, Gf., -us (Br), eal-
eola (131), -ida 7 -lida (ct.), -dus (ci.
m. Aierher?), gallie-à (141), -ola (121),
galle-ola (117), -tum (131), gal-eola (127,
CAL
Sum. Gf), -ida 7 -lida (Gf) (schwerlich
alle aus calyx) gelita (131), -hta ies
ida (141), -da (Gr.). gebit-a (121), -ta (117).
alseaph (Sum.).
*Calieularium myd-somer, -wynter
(141).
*Calicularius v. Calo.
*Calidarius v. Calodarius.
*CGalid-itas, -us v. Callid-itas, -us.
Caliditas hitze (10). wirme(75). warm-
heit (6).
*Calidola v. Caligula.
Calidris (aus) baum-heckel, -kletter-
lein (135).
Calidus Ad. nd. warm. hd. heiz (5),
hei, heys (4). nd. het, heit (11).
Calie-, ealia- (74, 76), eale- (3, 74,
15) -ndrum (?. cal-antiea Kil, -amatus
1 -eptra 4 mitra &oe. Br.) kayserliche-
haub (74). kutzhuot (93, Gt. 4, m eyn
ruher k. (64). filezhut (3, 74, 75, 76). tim-
paen (Kil).
*Califfa v. Acalephe.
Cal-iga, -igia tr -igo (649, 76), -ea
(18) (4. subti- 136^, subta- 145 -laris)
hd. nd. eyn hos-e, -se (5), 3i (104); hase
(11, 12), Ad. hoBe, hoz (1), hof). ledrein
hoz o. stifel (v. a. 1455 Sm.). beingewant
&e. (65). scóh 7 soe (120. cf. ealigula).
kaliziun, chelissa ( p4. Gt. 4, 390 sq.). kouce
(99. cf. ealeia). kousse (Kil).
*Caligal-e hoftuch (74); -a 2. liga;
eoligale hostuch (16).
Caligare v. Calerare.
Ca-, eal- (75 var.) -ligare, callidare
(134) hosen (11). hofen (74). h. an-legen
(15), -thun (68, 74, 110). hoesen antrecken
(132).
Ca-, eal- (29*) -ligare tuncke-n (1),
en (9), -rin (8. dunke-llen (7), -ren
(93), -r werden (22). Ad. dunekel, ven-
ster (13) w.; finster machen (1t0); fin-,
fen- (133), din- (85), du- (19) -stern. duust-
(1D, donk- (99) -eren. schem-mern (77),
-eren (22b), -en (22) vor den oghen (22a).
Caligarius v. Calo.
Caligarius hosenmacbher (91).
Caligatus (7. mzserrimus Gl. m.) giche-
lasonot (131. cf. chelisa ecaliga).
*Cal-igeo, -igio (7), -geo (67) (v. ?nfel-
ligo; cf. eallere) ver- (V, 66, 134), vor-
(18, 229) -nemen. ich v^neme (5).
*Caligia v. Caliga.
Caliginare dunckel (17), vinster (4)
werden. dunckeln (5, 21).
Calig-inosus, -niosus (76), bissw.
-osus duneke-l (8), -lecht (5), -lechtig (17),
lich 21), -rich (22), -rlich (23). sere dunke-
lieien (18). donker (99). du- (19), duu-
(1D, Ad. vin-ster. vol vinsternuf (68 szm.),
*Caligio v. Caligeo.
*Caligo v. Caliga.
Caligo (g. -onis 5) Ad. tunckel (16,
4) t.-nisse (100), -heit (1, 8); dunekel,
d.-heit, dungel (5), tünekle 7 trübe (112);
vinster (4), v.-nus $27., -keit (65), -nischeit
(9) ; winterheit (s2c8). dunker (22). doncker-
heit (132). du- (19), duu- (11) -sternisse.
Caligosus v. Caliginosus.
Cali-, ealli- (75 var., 127) -gula ($8,
74, 15, 93, 117, Sum.), -eula, -dola (7. parua
caligo 76), pl. -gole (7), -eule 7 gallieule
(Gf. 4, 390) (7. liga £ sublig-a 9 , -ar 74;
f- Gelt. Nr. 197) soc (86). socchus, cheleili
CAL
(127). ehelisa (Gf). línsoch (121). sochili
(117, 120, Gf). secklin (7). hosen-senckel
(14), -tueh (75. cf. ealigale) hofMin (8).
hos- (93, Sum.), hofe- (74) -nestel.
*Calim-bum (Gt.), -pum (aus ehalybs?
cf. eadmia 9) ari-zzi (Gf.), -Ssi (141).
*Calimpus v. Carpo.
Ca-, 4 ka- (Br) -liope, -liophe (76),
7 caleopia (119 &c.) 7. musa, &c.; musea
bonum faciens somwum (16).
*Calip-eus, -s v. Chalyb-eius, -s.
*Calipson (7. velamen) hulle, hultuch,
deeklach (74).
*Cal-ipsor, -ipso ( g.-onis), -epsor (74),
-ibser (9) -ipter (148) 7. venditor ferrat
mentorum (148); v. ferri(14, 16)5 qui fabrica-
i vendit ealibem (75). stahilchófo (at.). sta-
helsehmidt (75). ysen virkeuffer (8 sm.).
eysen-er (9), -man o. -uerkauffer (74).
Calyptra, gew.-caleptr-a, -o (76), 4
caleb-dra 7 -ra (74), eelept-ra (176, G1.
m.), ia (129), ealest-ra (136, Gl. m.), -ia
(76) (cf. Gl. m. 2, 41 &e.) 7. mitra; m.
tegens caput; pilleus, galerus, cal-ama-
tus,-iendrum,comatium,oeatic-,capull-,
caped-ulum, cuphia equi (Br.); genus
mit-rae, -tre 7 metribilia 7 frug-is,
-es (eale-ptra, -stra 136); mirteum
genus frugis (celeptra Gl. m.) en huue
(11). eyn bot hube (19). eyn eysen- (4,
74, 16), ysen- (76) -hut. hoet, couele (108).
stürtz (111). stauch, schlair (91). ealeptra
uuefsimnest (Gt.) Z. q. X0Uj0pa, eal-
etra, -oetra (1365), -oestra (1363. »«
oestrum?), -cesta (942), 7 celetra (Gi.
m.) 2. locus vbi vespae nasc- 4 mutri-un-
tur; wespen-nest (Ki.). ags. hwite clzefre
(942), huittidabre (szc 136), cf. hwit-
clafer white clover Bosw. a/s JBienen-
futter? 7» ecaltha?
*Calire v- Calere.
*Calis v. Callis.
*Calitria v. Calo.
*Calitrice v. Grallitriehum.
Cal-bix, -x 4 -atus (64^) stechal (Gt.
6, 631). kil-ich (5), -lieh (8). kylig (5).
kel-ich (13), -lieh (132), -eh (1 &e.), -chk
(21), -e (22), -ge (142). napf e naufp
(8). trinckgeschirr (65, 91). ein hu-, var.
hy-ltzes tr. S stouf (104). hilD e. fruc-
ius; irinckglas e. vitreus (91). liden
(8. e. 2. passzo dcc. 16 n biblischem Sénne).
gotes martir (9). bekerunge (8, 9).
*Calix (aus eulex) mukka (127).
*Calixtorium oe. v. Calxiatorium.
*Calladrus v. Caladrius.
Callere, calere (q. cf. 64, 99) clugin o.
hartin (8). hert werden (9), sin (5). lis-
tig seyn (9). hd. kluck, gluck (7), klug
(76 &e.), gnüg (6), geschid (76), nd. clok
sin 2n malicia, à. boDheit (6, 76). mit
lust vor stan (64). fizison (Gt.).
*Callia v. Diacolea.
*Callid-a, -are v. Calig-ula, -are. .
Cal-, ea-liditas Ad. nd. listicheit,
arge-, arg- l. sém., -list (68, es argli-
stig 7 behendekeyt (110^). weischeyt (9).
uns (8), bof3- (6) -heyt.
Cal-, ea- (9, 97, 134) -lidus (sieut -
semia eyn aff 7) hd. listig; arge- (5*),
boze- (100) -listic ;; elug s2m.; sicher £ -
wyse (8); weys (9), fizuser sim. (Gf. 9, -
731), diffüg (Hen.), diftig (untersch. von .
deftig solidus Stieler). nd. listich, arghe-
CAL -
L, vies (97. cf. Br. Wwtb. l, 398; bei Kil.
morosus phantasticus; erinnert am ahd.
fizus mhd. fiez).
*Callig- v. Calig-.
*Calligatu-r, -s v. Genicator.
*Callipodium v. Calopodium.
*Calliphones v. Cernulus.
Cal-lis, -is (22), -li (117) (7. metho-
dus) Ad. steig, steick (3), stig (5^), fuf-
steig, -stig (68), -pfad (91) -phait (7),
-pait (5), -pat (8). stich (19, 22). stech
(18, 93). phfat (12). phat (100). pate (18).
ad (92). weg (6 &e.). weck (18). wech
11, 22). herte getreten wege (9). hert
gedreten weg (8). een ghetreden weechs-
ken, een mampat (108). lauter o. trib-
ner weg (88). leist (117).
*Callis (herba) bezelworts (96).
*Callo v. Calo.
*Callominari v. Calumniari.
Callosus (7. durus, fortis, pinguis)
einer d? vil swilen an d? henden hett von
grosser erbeit (6. vol swels (132), schweltz
(68). herte hende (9). der hert hende als
eyn buwer (8).
*Callum (7.q. callus 15, 125; cf. Gl. m.
2, 41) eal (11), cf. kal mucleus pom? 1
piri, aber gale, gaele, gal. galle eallus
Kil, wozu hd. galle Fr. 1, 3158. BM. 4598b.
Callus swel i$ mamw t in pedibus
(21, 22). sweel (19). swehl (125). ein
swile in der hant (6). swil (11). svil (100).
schwyl (68, 1102), sehwiel (1105), o. ba
CAL
*Calo v. Calor. Calopodium.
*Colobalsamum v. Silium.
*Calobisia v. Calotibia.
*Caloea v. Caltha.
*Caloeasia &e. v. Colocasia.
Calocertatorium (Gl. m.) 4. paramen-
tum mulierum, gall. ridoir (122).
*Kalocleps holtz-diep, -steler (74).
*Calo-, 7 cala- (74), eale-, cali-darius
(cf. ealopodium) Ad. leist, schuoch-l.
(110). nd. lest, leest.
Calo- (76, Gl. m.), gew. eale-demon
engel (8, 9, 17). got (8, 9). eyn gut
duffel (11).
*Caloe-stra, -tra v. Calyptra.
*Calofex v. Calopifex.
*Calomaeus &c. v. Calamentus.
*Calomale v. Calamare.
*Calomenta v. Calamintha.
*Calomp- v. Calum-.
Caloniaeus v. Calamentus.
*Calon-is, -us.v. Calo.
*Caloped-ium, -ria v. Calopodium.
Calo-, colo- (76, 147), colu- (8*) -pes,
7 -pedium 4 -podius (147) (pl. -pedes
Gl. m., -pides, g. sg. -pedis 134 &e.) Ad.
holtz-, holsez- (18), hultz- (17, 21), hult-
(19), hul- (525), holt- (22, 133) Ad. -schuch,
-schuoche (19), -schoch (535, 21), -scho
(18, 22), -schuge (133). holseh, tryp, stille-
ganck, plattyn (147). holsehe (22b, 109).
1 | klomp (11). nd. pattyne (109. ?ta/. pattino
(68) am fuD sim. schwillen (134, Kia.) |/7z. patin &e. cf. ealopodium).
hd. swelle, ge-sw. (7), -swile (5), -swel-
che (133), -schweleh (66, 70), -swulst,
-sehwulst. swulst (2). fuse 7 hende ge-
swil (9). fuf o. hinder fer (sic 8). ain
esehwullü in der hand (76). eyn bal
(o2ub) vnder dem vote (223), harde dicke
hut vnder den vóten (29). die bell onder
den voessen (132). elde (22b). eelt (Kil.
Br. Wtb.) herte (91). swarte (4. cutis
lardi 3, 14, 15) am speck, sed multi di-
cunt oppositum; terren in der handt, (7.
vola, concawitas manus t pedis (15) 4. q.
thern am fues (Avent. Sm. 1, 397).
*Kallus scarlaken (81); cf. xà?
eallomelinus (Gl. m.)?
*Calmetum v. Cementum.
Calmitia &e. v. Cadmia.
*Calmum 7. q. pendet & cadit de can-
dela kertzen-trouff, var. -tauff (75). Cf.
ealami 7. haste candelabrorum us
Cal-o, 7 -onus (76), 7 -erarius (Br.),
-iarius (76), -iearius (11), 7 -igarius
(147), -ieularius (19) holtz-, hultz- (4
nd. holt-trager (11, 19), -treger e
-dreger (11, 19, 147). trosser (125, Das.).
drofer (88). trofbub (Ki. kalo gr., Jat.
laxa (aus lixa, Br.); ?. gal-ee (110 &e.),
-lieae (n m.) militum. gleyen (aus
galeyen) schepen (132). eal-onis, :
-itria (74) holtz schif (64, 74, 93); -etrum
snelleschiff (74). ealones (naues) ver-
nàwn, karr-adin, -odin (Gf. 4, 466); i.
nauiculae t cellae (Gl.m.) galee (Br.),
gabar (1362) militum; cf. Gl. m. v. eal-
bares. ca- 4 eal-lones gabar calliarii
£ celle mzlitum t galiares; callo müles
(141). ealornes ;. galiaria militum (136b).
ealpes i. galeae m. (136b, Gl. m. 2, 49).
ealbis merces militi pro virtute (1366, sün.
calbs pl. Pap.) eolones helme der rit-
ter (74)..
*Calopi-, colopi- (76), ealophi-, calo-
ealei- (17, Ob. v. ealeearius) -fex d.
eyn holtz-, holsez- o holt- (3), huleze-
( ? hulez- (11), hul- (55) -sehuehmecher,
-schümacher (6), -sehumeicher (3),-schoch-
mecher (5b), -schemecher c -schoch-
meister em -sehuster (1) -schoer (5),
-scher (11), -schüche (sc 61); eyn sehuehw't
(17). nd. holschen-maker, -meker. holtz-
Sche-, trippen-maeher (132).
Calo-podium, -podius(147),"-pedium,
-pedria (12), -polmea (7. forma ocrearum
76) kalepodius 7 ecallipodium (Sum.),
cealapandria 7 eolupedium (8^), eolo-
poda (Sum. III), -pedium (1, 76), calo
(111, Ki.) 7. baculus ligneus t pes Ll. (Br.
&c.) Staff, stoek (147). Ad. leyste (8,
9), leist, laist (b 15, 16, Sum.) leiten
o leste (8b). lest (22, 23). ags. leste
Gf. 2, 251). holtzsehuoeh (91, 110). hold- | -h
schuch (126). trippe (109, 110, Kil.), tripe
(110). tripp (110 varr., Binnart ; tripp-schuhe
erepidulae Stieler). triep (97). klompe,
holbloek, pa-, pla-ttijn, (Kii.). platyn (68).
podium, chalybs erucke sem. (Gf. 4
591) hierher?
*Calophifex v. Calopifex.
*Calophista v. Colaphista.
*Calophonia v. Colophonia.
*Caloquineida v. Colocynthis.
Calor, ealo (29) Ad. hitze. nd. hi-,
he-, hee-tte. uuirmine (104). wyrm (111).
werm-ede (22, 77), -de (b).
*Calornes v. Calo.
*Calo-tibia, 7 -bisia (19) eyn schinek
(19). en schinke (11).
*Calotripa v. Caleatrippa.
*Calpar (4. eatinum) erden vat, e.
schottel (147).
*Calpiniea ags. hramsa (136b).
CAL 91
Calpis (cf. ealo. 142 p. 43. Gl. m. 2,
49) eyns ritters (11), ritter-helm (8, 9,
17), -hor (9). X064 (G1. m.). Hierher calps
(ealpers?) déc. conf'usio latine eyn storm
7 storunge (17)? cf. calpa GI mo 50
pugna..., motus... (xaXram)?
*Calpodialast v. Curruca.
*Calsedix v. Claxendix.
*Cal-tha (111), -ta, -ea (74), -ea (85,
96, 141, 149, Sum. V), -oea (genus floris
nach ealta 76), eiwmnal eulta (Gf) (7.
ealend-a, -ula i11. cf. viola) cle (100,
117, 120, Gf.). ehle (104, 141). bey- (85), be-
(41), bin- (96, Sum.) ben- (149) -suge.
bynsaug (74) korn- (111, 125 Mrg.), rin-
gel-, gold-blume (114). leber bluom (16).
ags. redeelabre (136), readeclefre (942).
*Caltantum v. Chaleanthum.
*Caltrippa v. Caleatrippa.
Calua (oft i. ealuaria q.v.) dy kulbe
(V. os capitis vbi capilli esse consueuere
125. cf. apex, vertex; i. q. kolbe Fr.
2, 582. cf. Sin. 2, 292).
Caluare eal (8, 9, 110), glatzig (64)
machen. cael maken (11).
*Caluari v. Caluere.
*Caluari-a (7. calu-a, -icium), -e (119^),
7 -um (125), eauaria (7. rotundétas capitis
121) eyn hirn-becken (1), -schal (91, 111).
herne- (100), dotten- (64), hóbt- (95)
-Schedel. hirnseheddel (125). haupt-sehal
(75), -sehüdel (Das.). hoptschall (76). todten-
kopf (15), -heupter (4. 65). panono- (Gt.),
diep- (25), schedel- (Das.) -stat. calicheit
s kaelheit tuschen die wynbrauwen
132). hd. kalheit, stirn. gibilla (121).
gebe-l (Sum.), -ls (119b). gipolsceini sim.
(Gt.). beynhuef (-ium 125). ags. heafod-
panne (942).
Calu-aster, -us glatz-er, var. -ter (15).
*Caluaites v. Caluities.
Calu-ere, -ari (8) Ad. be-triegen (8 &c.),
-trigen, -tregen, -dryegen (18). nd. be-
dreghen (22).
Caluetum sax. merse (mariscum;
G1. m.).
*Caluia est piscis qd. (16).
*Caluilium gurgel, kel (76. aus eal-
uitium kel, kal mzssv. 2).
*Caluisa v. Colaphista.
*Caluisium 2. diss- (23), dest- (6
-ipatio. dump- (6), dum- (23), eael- e
eit.
Caluiti-, gew. ealuici-es, -um, ealua-
ties (134), eaulitium (Sum.) chal-auua,
-uui sZm. (Gf.), -we (Sum.) calua (121).
kelwin (93). Ad. chal- (1), kail-, Ad. nd.
kal-, kol- (23) -heit. kalekeitdes heubts (1).
*Calumari v. Calumniari.
*Calumbar v. Columbar.
*Calumen (7. locus ealuarie »« co-
lumen) houptstat der enthouptung 2
rabenstein (175).
Calum-, gen. calump-, ealomp- (76),
ealumo- (1) -nia Ad. laster. falses lasters
zyunge (8). valschis l. ezeyn (9). falsch
verelagung (65), besagung ader schen-
dung (V) scheld-unge (19) -inge (11).
vnrecht rugunge (100). getwungen (71),
getzwungen (1) ayd. trubsal (74).
Calumni-,gew.calumpni-,/ callomin-
(18), ealum- (1), columpni- (1),calompni-
(76) -ari vnschuld an ziehen (1). vnsehult
an zihen (5^). Ad. fals, falsch sagen (15, 4),
12*
92 CHAM
be-s. nd. valschen (23), vlasch (a be-
seghen. falschlieh bezugen (17). velsch-
lich bedraghen (132). felslych betragen
(133). Ad. nd. schenden. Ad. lest-ern, -ren
(16). besehwaren &c. (65). dentzlen,
auD-d. (Hen.).
Calum-, gew. calump-, ealomp- (76)
-niator fals (5b, 93), Ad. falsch, falsch-e
(17), -er (110) sager (4), be-s. (76),
-seger (b, 23), ver-, var. be-elager (110),
gezug (17). Ad. nd. schender. ge-sch. (6).
Ad. lesterer. stumpffierer (112). v'drucker,
valsch wroegher (132).
*Calumonia v. Calumnia.
*Calumpnia v. Calumnia. Columna.
*Calus (suforis, calcificis Sum.) zwi-
chel (Sum.). 4. vas dc. per quod musta
colantur (Br. cf. eolus sim.). 4. bonus
(xaÀÓG; Gl. m.).
*CGalustr-ium, -um v. Colostrum.
*Calutus v. Caecabus.
Caluus Ad. kail. Ad. nd. kal, kael
(11). eyner der ein kale heubt hait (7).
glatzig (64).
*Oalx v. Calix.
Calx m. versene (22). fersen (110).
verDin (68). verBe (110€). vus sene (100.
»« verssene). fuof) (91). ferse(16, 4). pherse
9). fers (8). ferBe (bb). feri (77). ende
(8. 9). haek (132). p/. haken (Gt.). scis-h.
(Sum. nach caleaneus uerse ; aus fus-h.?).
Calx f. (cf. ealeis) chalch (141). eal-
liek (85). Ad. calk, kalg (67, 68, 1102).
Calx, eale (8^) viua lescale (85). lent
e 8^). vngelost kalck; extineta gelost
125).
aas ealx- (74), ealix- (8, 21, 76)
-torium, -storium (76), -terium (8) kalk-,
kalg- (76) -ofen (8), -offen (21, 74, 16),
-haws (9).
Cam-a, 7 -en (75), eanea (16) (7. breuis
lectus «6 sim. cf. Dz. Wtb. 474. Celt. Nr.
157) kurez bette (9), bett (75), bede (8).
eyn bettlin (110), klein b. (64), bedde-
ken (132) vff (64^), by der erden, auf
dem erdtrich (64€). raispet (75).
*Camabon v. Chameleon.
*Cama- (8, 85, Sum. V), eauma- (74),
como- (Sum. V) -cion, 7 -cio (74), eama-
ssion (74), -tiea (47) (4. salimita 74, of.
cham:eeleon, cam-aleuea, -ereon &o.)
hd. nd. dist-ele, -el, -il (8).
*Camadr-eos, -is v. Chameedrys.
*Camaleon v. Chameleon.
*Camaleu-ca, -nea 7 -nta (174), ca-
mel-unea (8, 149), -emita um Yers
chamseleon, camacion &o.) diste-le
(47, 149, Sum.), -l (74). vnkrut (8).
*Camamilla &c. v. Chamsemelum.
*Camandreos v. Chameedrys.
*Camare v. Comare.
oos (cf. eamacion &o.) distele
(149).
*Camaru-s, -m (Ki) (cf. gamarus)
hogerkrebs, kleiner meerbár (140).
*Cama-ssion, -tiea v. Camacion.
*Camba v. Gamba.
*Cam-ba, (106, Gl. m., Ki.), -ma (Kil.),
-bus (11, 19) (cf. eamus) bruw huefi
m brou- (11), brouw-, pan- (kit), paen-
106, Kil.) -huus, -huys (Kil). bráuhaus (Ki.)
*Camba-sius, -rius (Gl. m., Ki.) bruwer
(19). brouwer (11). bráumeister (Ki.).
*Chambia kamme ein stat (14).
CAM
*Cambi-color, -eulor (8) wechsiluar
(8). weis silber (szc 9!).
Cambire (7. circinare 141) Ad. wech-
seln, -Blen (68, 110). wess- (13), wef-
(19), wefBh- (8) -eln. wese- (bb, 17, 2s
wisse- (11), wis- (99) -len. bu- 7 ku- (225
bü- (109), peu- (74) -ten. buthen (74).
*Cambitor v. Campsor.
Cambium wech-sel (93), -slung (1),
-Delbank (68, 110). wess-il (55), -ele (22).
*Cambo v. Chameleon.
*Cambolus v. Camp-olus, -iductor.
,Cambota &oe. v. Cambuea.
*Chambroch 2. írifolum (124), aus
gael. seamhrach, seamrag, engl. sham-
rock :;d. |
*Cambsor v. Campsor.
Camb-uea, -uta (&e. Gl. m.), -utta
(Gt. 9, 678. cf. -orta &e. 4, 405), -ota
(86, 4. gabeta Gf), conbuea (75b) Ad.
nd. kule (morbus 5b). kewl (74). kolb-e
(19), -en e cholben (1). kolb (68, 74).
nagel-k. (74). krob (49). krucka (s6, 7.
gabeta Gf). knuttel (75). bischoff-stab
(16), -stap (75). uerla (Z. virga, episcopa-
lis Gf. aus ferula?).
*Cambueare kolben (68).
*Cambus v. Camba.
*Camea v. Canna.
*Cameactis, chameeaete (ki.) latich
(Sum.). attich, acten, niederholder (xi.).
*Camedentes v. Canini.
*Camedreos v. Chamz-drys, -pytis.
Cham-zedrys 7 -2edrops (Ki.), -aerops
(143), -endros (85), eam-edreos (47, 64
&c.), -edrios 7 -adris (141), -adreos
(Sum. V), -andreos (93), -edus (943),
-itrium (105), cemedreos (64^) gam-
atreos (24), -atroes (47), -andria (49,
74, 141), -andrea (95), -endra (75), -an-
diros (74), gramandrea (47), ealaman-
drina (143) (V. eamepitheos 64 süim.;
colloecusium 2 cap-ar, -us 74; trixago,
linodrys, serratula, teucrium 143;
quereul-a 143, -à 24, 47 7 -us 47 minor)
gunderebe, lore (Sum. vir) line (gr.
47). leuchte; ayer 1n der pfannen o. im
smaltz gamandria (74). helfft, frawen-
biB (73). bla-menderlin (73), -manderle,
blaw menderle, klein bathengel (143).
hd. gamandre, groze g. (Sum. V); ga-
mand-er, -erlein (143). nd. gammandere
" vergiD nit mein (64 s2m.). v. m. n.
,
91 s?m.). v. man n. (49). ags. heortelzeffre
942).
Camelarius v. Caballarius.
Cham-elza,-selea, y&-eAata, -au.ator
(126), -QÀafa. (114) zyland (114 &e.).
*Camelemita v. Camaleuca.
Chamza-, gew. came-leon, camelion
(147) (herba,cf. camaleuca, camellea &o.)
thobari (101, 7. oualida, amalatia, api-
ana Gf.) chlette (104). distel, eberwurtz
(Ki. &c.). hulse (14:1).
Chamze-, came- (6, 283), eama- (93,
141, 147), gama- (74, 147) -leon, cama-
bon, g. tis ? cambo g. onis (7€) (anomal
simils lacerte 141. 4. pardulus 23. »«
eameleopardus) moll, unck, eyn fenijn
dyer (147). zwerwendter wurm (74). zü-
verwender (zuiverwehter Wackern.) wrn
(93). ein klein leopart (6). ein luttik
pard (23).
*Cameleopardus v. Camelopardus.
CAM
*Cameli-cium, -ceum, -num (104)
olbininiz (104). kamel-en (19), -ijn (11).
*Camelina v. Dorella.
Camella puttir- (3), putter- (74),
butter- (75), blunck- (49), blump- (76)
-vaf | sim. botter-vaió (19), -uat
(11, 147). kerne (11. cf. Goth. wt. 2, 470).
kerve (sic 98). rurkubel (15).
*Camellarius v. Caballarius.
*Camellea (cf. chamelee-a, -on &oc.?
chamzemelum?) ags. uulfescamb(94,136).
*Camellis v. Camelus.
Camelo- (75, Br.), eameleo-pardus,
-bardus (15) (cf. Weed dur kammal-,
var. kammel-bart (75). kamelopart (93).
*Camelunca v. Camaleuca.
Camelus ulvinda (84). oluent ju
olbent (102). chamel (1). kamel (5, 29, 4).
hd. k.-, kemel-, kemmel-tier sm. kemel
(99). kembel (93).
Camelus 4. funis nautiecus; fumus
n. (sc 132). came-, var. eami-llum 7.
funem nautieum (136). camillis 7. finis
nautieus (76). camellis schif-sayl,
-strang (74).
Cham-cemelum (Kk..), -emellum (91),
-emilon (111), ehomo- (85), camo-,
eame- (alph. camo- 66, 69, 134), eama-,
cano- (17), gamo- (74), eaea- (Sum. V)
-milla, ecamomella (105), cama- ( 96),
eami-, var. gami- (75) -nilla 7. arundo
(17. »-« eanna). megedeblomen (85).
megdeblome (47). meyde- (96, Sum.
V), hd. kamillen- blumen. medde- (17),
ritter- (8) -blum. meteblüme (149). maid-,
wis- (74), weys- (3) -plum. weyzeblume
f., boh. men (4). wolfhunha (105). ags.
se brada wulfes camb (eamemelon alba
942). ópffelkraut (126). Ad. nd. kam-ille,
-illeblüme (6), -il (5^, 17), -inil (10, S6)
hd. gamillen. mile (sc 5). kómmel (versc
von kumel eyminum 4).
*Camen v. Cama.
Camena sengerin (Gf.). fleute (3, 55,
28, 71). floyte (223b, 74). floeyte (97).
flote (100). fleyt (13). flete v fife (Gt.
3, 330). piffe (10). pijff le pfyff (6s,
110). nd. pipe. coppe-piff (77). holer-pfeiff
(3), -phewf (1). holderpfyffen, var. hol-
lerpfieffen cj ags. sangpipe (94). suB-
donendspil (74). ein sehiff (6. sz. schilf).
*Camena ferri v. Cadmia.
*Camenata v. Caminata.
Cham-zpitys, -zepithys (93), -epi-
thyos (125), ecam-epitheos 7 -edreos
(64 &c.) -ephiteos (149), -ephitis (Sum.
VI) -piees Z7 -ipiteos (74), -ipileos (sic
Gl. m.), -piteos (Sum. V) 7. arugo (125);
aiuga, abiga (143 &e.); quieula maior
(149. sí. quere.) harhowe (Sum. vri). jhe
lenger jhe lieber, hynschkraut (73). io
lenger ye liber (125). gamanderlein (Gi.
m.). eleine gamandre (Sum. v). grof ga-
mander eamip., klein g. camp. (74).
Camera Ad. nd. kam-er, -mer (1t, 4),
-mir (8), -mern (17, 21), -mere (8^). leube
(21). gewelb (91, 111).
Camerare krummen (22)
Cameraria kamer-yer (132), -wib (110).
Camerarius Ad. kam-erer, -merer,
-rer (93), -mer maister (65); kem-merer,
-mer (21), -erling (110), -erer (5, 22).
Cameratus ge-krummet, -bogen ads
-krymmet (68) -krommet, -welfft (132
CAM
*Camereon (cf. ecamacion &o.) v.
Cardus siluatieus.
Camerus v. Camirus.
Chamz-rops v. -drys.
*Camesete ags. ellenwyrt (942).
*Camestria v. Campestre.
*Chametilia ein steinlinde (125).
*Cametra 7, kamera, comodum ka-
mer, gemach, slaffgadem (74).
*Kametum v. Ramentum.
*Camicella v. Camitella.
*Camillis v. Camelus.
*Camillum (7. eamella Ki.) v. Buc-
cula.
Camillus 4. puer ingenwus dc. (Br.).
edelkinde (74).
*Camimen (cf. eaminus) des fewrs
egenunge (9).
Camina dypstein (19). diepsaen (11).
pl.-ae(cf.-ata) 2. camerae kemnaten (71).
*Caminaria rauchswalbe (125).
Camin-ata, off -eta, -atum (G1. Aeltr.),
eamenata, comin-ota (175), -eta (bb),
eàneta (17), keminada (Gf) Ad. md.
kemen-ada Ü ), -ade, -ote (8). Ad. chem-
inata (Gf.), -naten (1); kemna-de, -d (21),
-ten (75), -t (4); kem-met (3), -itt (76),
-t (6). ein tummenar (9. verschrieben ?).
ags. fyrhüs (Gl. Aelfr.).
*Caminea v. Cadmia.
*Caminella v. Cyminella.
*Caminilla v. Chamsemelum.
Caminu-s, -m (835) ecornuus (55)
Schor- (18, 22, 23), scor- (100), nd. schoer-,
schar- (109), Ad. scoren- (Gf.), schoren-
Db), schorn-stein, -tein 00) -sten (bb,
22, 23), -stien (11). ouen (22). owen (100).
ofen (65). bae ouen (23). Ad. backe- (11),
back-, bach-, eyt- (65. cf. BM. 427), eyn
heif (7) kalek- (5) -ofen, -offen, -offe
(11), -oben (55, 18). herdstat (9 Ann., 65,
67, 76). rauch lach (21). eyn fuer muer
(17). fewr maur (1) des fewres behelt-
nisse 4 eygen wonung (9 Anh. cf. eami-
men). esse (ib., 93). kem-it (67, 76), -mit
(68), -mich (64). chümich (2. cf. $m. 9,
299). schlathüt (111).
*Camipiteos &e. v. Chamsepitys.
Cam-yrus (Gl. m.), -irus (Gf.), -erus
i -urus (141, Br.) Z. curuus (Br. &e.).
chrump (141, Gf.).
Camis ('cf. eantus) 7. lgmum sine
ferro que eantum dic. (141, G1. m.). felei;
canis felgunt (Gf.). eamites p/. falie (at.).
felg-a (117, 121), -e (Sum.).
*Camisa v. Camisia.
*Camisale v. Camisiale.
Camis-ia, -ea (76), -à (94, G£., Sm. 1,
325), -sà (136) hem-idi AA -ede (99),
-at, var. -et (64), -met d -t (17), Ad.
-de, -d, -pt (Mss. mog.), -bd (134). hemp (?1.
wetterau. hemp). ags. haam (136), haem
(94). phayd (v. a. 1455 Sm.) camisam
annalem (cf. anuabile) iar-, vicalem
dorf-hemidi (Gt.).
*Camis-iale (11, 19), -ile, -ilis ( &c.
Gl. m. 2, 72), -ale (104), £ -ea (16), Z -ia
(n campsil-e (76), -is (Gl. m.), eapsile
7 sirma 74) (cf. anuabile) hemitlachin
sim. (104, 127, Gf). hemdelachen (Sum.).
hembt loeh (sic 19). hemtlaken (11
hemptlin (1). iarhemide (104).
*Camistrum (aus canistrum) ?. car-
cillum (134).
CAM
*Camistrum temis (127. cf. canistrum
tem dus camisia cemis? cf. Gth. Wtb.
, 526).
*Cami-tella, -cella (22) (7. placenta ;
cf. eauona) ein flad (6). vlade (22).
*Camitrium v. Chamzedrys.
*Camix-ius, -tus 7 comixius (Gl. m.)
4. verbosus, loquax (Gl. m.); oritus red-
perer, kleffiger (74).
*Camma v. Camba.
*Cammula/ assarum nebelwrz (Sum.).
*Camoatim v. Curuatim.
Camomilla v. Chamsmelon.
*Camones v. Campio.
*Camos v. Camus.
*Campa (cf. campolus. capra.) rech-
muter (74). ezigen geyz (9).
*Campa (cf. Celt. Nr. 157) hamma (Gt.).
Campana d. glocke dh glock, gock (
(18), gloke (13), glogge (93), glacken
(21). nd. klocke, Kako (22). Jue
Campana (cf. enula) 7. e-, a- (5, 6)
-rinis. alant (5, 6, 22). a.-worez (11).
olant wurcz (4). olent worcel (18).
*Campanale glock-e (5^), -en kloppel
(19), -hauf (76). klocken kleppel (11).
Campanarium glock hues (19). kloc-
hus (22).
Campanarius glockener (5^). eyn
cloecken luder (22).
Campanator (cf. prc., edituus) Ad.
locke-, glock-, glóek- (4, 67), clocke-
1), mes- (134), meD-ner. glockenleuter
(110). glockngiesser (76). ein sig'rste (6).
( *Campanella glocke-l, -nhal o. schal
15).
*Campanella (herba) 7. conuolutilus
zaunglocken,. winde (143).
Campanile Ad. glocke- (17), glock-,
glok- (9), glog-, verb. gloggen- (93),
glogg- (Sm.), glocken- (110), glack- (1
gluck- (8), kloc- (22) -hus szm. uuenti
stein (Sm. 4, 106. cf. coclea).
Campanula 7, nola schelle, glocken
(93).
Campanum v, Nola.
Camparius platzhüter(Ki.). lurschütz
(&e. Fr.). floeherte (125).
Campe (fehlt in den Mss.) hd. rupe,
rupp, krautwurm.
*Oampebra v. Camphora.
*Campeolis v. Campolus.
Campest-er, 7 -ris (75) (v. qua- £
squa-drus 75) velt-, veld- (5b, 64), £
schilt- (75) -man (1, bb, 22, 75), -wachter
(15), -streyt (64. cf. campestre bellum
Gl. m.).
Go ce dM -pastria (Das.), -pistria
(15 v. anaboladium), -estria (76) (7
perisoma 76,suecinetorium &o.) schurtz-
tuch (Ki. scoerte (97). nider-kleid (Ki.,
Fris.), -gewand (Das.).
*Campiees v. Chameepitys.
*Campidoctor v. Campiduetor.
Campidona kempten ein stat in swa-
ben (74).
*Campiduc-ere, -tus v. Conduc-ere,
-tus.
Cam-piduetor, -pidoctor 7 -psolus
7 -polus Z -bolus (74) kempere (G1. Mar.).
kempff-er, -master, -streytter (74). ein
feltfurer (110) pleiter, v/g. geleitzman
(15). ain hoptman (76). vorvechter (6s,
132).
CAN 93
Campio, 7 caphio 7 condo (147), £
eardones (74) 7. gladiator s vechter
(68). swert-speelre (147), -furb, -feger (74).
eandones (aus cond.) 7. gladzatores;
eamones (a/ph. ecan-) 7. leccatores (16).
*Campiteos v. Chameepitys.
*Camplastrum v. Cataplasma.
*Campnale v. Canale.
*Campo v. Caupo.
*Camp-, eamb-, 7 eab- (Gf), eap-
(v. dama) -olus (cf. capreolus, eaupu-
lus, eamp-a, -iduector) rech (75, 119,
Gf.). rehe (100). felis eampeolis rech
cigeline (121. cf. nAd. rehkitze?).
*Campos (,s/. compos^ Leo) ags. fae-
gen (136).
Camps-are, prs. -o, e&mso (117),
capso (66 &e.) 4. cambire (Ki.); fle- (Br.
e ble- (76) -etere. beugen, flechten
*Campsil-e, -is v. Camisiale.
*Campsolus v. Campiductor.
Camp-, ecamb-, can-sor, ecambitor
hd. nd. wesse-, wisse- (11), Ad. wefle-,
wese-, wehsse- (6), wechs-, wechf-ler.
Campsorium Ld. eyn wechsel-, nd.
wessel-banck.
Campulus feldil (75). refental, reb-,
reu-enter (74).
Campulus v. Caupulus.
Campus (7. area (111) Ad. nd. velt.
platz (111). eampi 2. equé marini (141).
Cam-phora, -fora, -phera (Sum.),
-pebra (8), eanfora (74. 93) (herba 8,
64 &c.) ka- (12, 91), ga- (4, 74), a- (64,
123, 125) -mpfer. camph-or (85), -ir ec
-er (47, 96, Sum.). eanfer (93). k&fir (8
ka- 4 ko- (74), ga- (3, BM.) -ffer.
Camurus v. Camirus.
*Ca-, cha-mus adj. chrump (6Gt.).
Camu-s, -m bier (Ki., Gl. m.).
*Camus v. Canus.
Cam-us, -os (136), um (s6, Gf.) gew.
chamus (gr. X&0G 114), canum (75) (cf.
lantinum, eapistrum, heleium, epi-
rhedium) chamo, cam(aft.). cham (chain ?
86). chun-t (2), -tt (1). brem-yD (s), -b
(66 &c.). piB. im zaum; half-, rüden-bant
(15). gebi-f5 (18, 21), -s (93), -sch (5). ein
kromp bif) ((), krump geb16 (75, 76). ein
pied gebyBe (68 scm.). bettel (109). brey-
ell (132). Ad. zu- (b), zy- (68), zi- (10),
zye- (18), zo-, zó- (8), nd. to-gel. en rink
an deme bete in deme tome (23). hal-
ffter (17), -ter (11, 109), -gtre (99), -se
m Cf. Goth. Wtb. 2, 514 sq.). maulkorb
114). ags. suol (136. ?. q. sól, sál, engl.
sole Bosw., nicht etwa, aus swol cauma)
*Camus 7. lapsum an ruina (141).
Canab- v. Canap-.
*Canabrum v. Cantabrum.
*Canabum v. Canapus.
*Canabus (cf. Gl. m. 5. v.) v. Canna-
bus. Canapus.
*Canacella v. Cunicella.
*Canache dachs-schlieffer (&c. Ki?.).
*Canadella (cf. ehanna) kleiner gin-
fisch (140).
*Canaf-a, -el, -um v. Canapus.
*Canale (cf. ital. canile sm.) hunt-
hus (104, 131, 141), -chelle (104).
*Canale v. Cantabrum.
Ca-, gew. can-nale, -nalis, campnale
(19) (cf. imbrex, fistula) hd. chanali
94 CAN
sim. (Gf.); kan-al (110), -el (7, Gf.), -nel,
-del, -er (76); ken-el (93), -er (91); kánel
(Fris.), wasser-k. (135), -rinne (75), -gosse
(132), -gang (-le 68, 110), -seige (Aar.),
-loeh (-1s 68), -lauff (110) da das wasser
vBgat (110). eyn waifer ganck (19). wa-
tergane (11). waBestein (13 Mrg.). ror (91).
róre (9, 6). trog (6). (in eanalibus) in
trógen (7), drogun (8m. 2, 712). nuoskin
(d. pl. $m.). nusch, nusche (74). nóhin (d.
pl. Gf.). ein noch (49). nach (135). naach
(Das.). schlem- 7 puch-grabe (Aegr.). kall,
sluyse (132). hd. rinne, ge-r. (Agr.), rin-
nen (1, 4, 125), rynden (21), ritine (8^),
sinne Ss st. rinne?), tachrynn (111). Ad.
13) nd. ein, en renne, dar dat (22), dat
ar (23) water inne lopet. gote (109).
gate (ll, 109). andacht 7 andechtigkeit
(74. aus anzucht sim. mássverst.!). con-
dut (99). deu- (88), teu- (Fris.) -chel. gruppe
(109. cf. Br. Wtb. 2, 553. Goth. Wtb. 2, 420).
en molen bedde (11) mollen bed; ad-
fallen (/at.? ais Quellengrundloch erklàrt ;
21).
*Canali-a, -cola (Ki.) (7. fex plebis)
kanaelie (Kil).
Canalieulus gerin-7 rutz-lein; kerbe,
rinse (Agr.). krinn zum spánner o. grándel
(113. cf. suceula).
*Canania v. Canonia.
*Canaparia 7. q. Artemisia q. v. (143).
*Cana-peius hanffen (13);-beus henffin
(15); -binus henffe (91); -vineus hana-
finer (Gt.).
*Canapellus v. Canapeus.
*Canapesem hanofsamo (Gt.).
*Cana-peus, -pus (110), -penus (5^),
-pes (49), -pillus (74), -pellus (64), -beus
(15), -bieea (125), eanopus (68) (auis)
hd. hanffe- (D^), hanff- (4), henffe-, henff-
(18 &e.), henif- (1), hennepe- (23), h6pe-
(22) Ad. ling, lig (18, 4), -linck (3, 22),
-ineh (23), -lieh. (77), -lein (1). hanit-
(2), hanff- (75, 110) -vogel. hanf vink (6).
schoef-, var. schef-lin (64. cf. ceyx).
grafimuck (7. eurruca 74).
*Canapopis hanffinsur (74).
Canap-us, -um (//gumen 1, 85), -ium
(96), canopus, eanab-us (75, 110, Sum. II),
-um (110, Br., Gf.), -is (68), cannabu-s
(121), -m (91), eanobum (68), chanabum
7i eanap-is 7 -e 7 ean-ops i -avus 4
-eva (Gf), eaniua (120, 121, Gf.), canni-
uà (87, 117, Gf.), -nà (Sum. I), coniua
(68, 131), hannaue (121, Sum., Gf.), canaf-a
(104), -um (87?, 105, 146) Ad. han-uf (se,
Gf.) -of (131), -iff (1 sim.), -ef (Sum.), -ffe,
-ff. hanff-stengel (17), -sam (eanafum
81, 146). henef (96). hannep (11). hennep
(22). hanol (eanniua Sum. 11). anif (117)
t aníz (87), anijs (85). eanafel silvatica,
ags. hzmep (949). eanabum ef. henffen
seil o. schnur (110), corde (132).
Canapus siluatieus wilde hanff (8).
Ca-, ka- (872, 146) -naria, 7 canarium
143) nl. ledt-, lidt-, Ad. nl. hunds-gras,
d. t -zahn (143). sur ampfer (873, 146)
klainklet (91).
*Canatum (8) eanotum cetewar (8).
ezyddewar (19). seduar (11). zyt-wein
(66, 70), -wen (69, 134). zydwyn (133).
Canaua winhus (131, 141).
*Canav-ineus, -us v. Canap-eius, -us.
*Cancabrum v. Cantabrum.
CAN
*Canearides v. Cantharis.
*Cancella v. Cancellum.
Cance-, canci- (D^), eranca- (17) -llare
gader (5), gegitter (21), tralgen (132)
machen. getteren (110). schrenken (6, 8, 9).
schranken (99). be-schr. oo seranckelen
(11). be-scr. (22). dye hende vz recken
(D vber einander tun (4. mhd. ver-
schrenken). besleyssen (18). lochern (8b).
tilgen (12). dilgen (17). blof schrifft
durehstreichen o. vertilgen (110). durch
dy gesehrif strichen (9). auBleschen (111).
kritzeln (bb, 71). erisselen (22^). czirklen
1
Cancellaria (dignitas 16) kantzley
(15).
Cancellarius eyn sehaez huder (19).
hd. canee-, kenze-, kenez- (10), nd. kense-
ler. hd. eyns grosen hern seriber sm.
nd. enes groten heren scriuer.
*Cancellum en steyghergat (11. d. 7.
Treppengitter?). kantzel, getter 29)
eancella stie (Sum.); sunt alrà (altarza?)
7 locus vbi canonici stant (8^).
Caneellus 4. /ntersticium inier pro-
pugnacula (Gl. m.), pr. muratorum. (Br.),
in choro nter scolares et la/jcos (16);
fenestra, reticulata, ala palati (16, Br.),
ad p. (Gl. m.); paruum foramen pariet-z
(Gl. m.), -s (Br.); magnum f. quartum 4n
mumero inm quo solent columbe nidificare
nidos &c. uo. gattir o. kibbin loch (8.
cf. nl. kijck-venster?). gat-ir (9), -er (1,
BM.), -ter (4, 75, 77), -tern (111). gad-der
(12), -dre (23), -ir (13), -ern (10), -dre
(22b). kathar (75). goder (22). Ad. getter
(£. fgn. ret. 163 in fen. 4 pariete 66 &c.).
ge-g. (6, 125). güttry (93 Mrg.). gitter (66,
111). ge-g. (4), -giter (21)..eyn gegeid-
derez (1T). can-cell (93), -tzel (1, 175),
-eelin (99). predigstul(75). schuoler banck
(19. ef. prc.) loch £ vinster (fenestra
reticulata (67 &e.). vensterken (99). ge
sehrenckt fenster (126). sehran-ke (22b),
-e (12, 23. sim.). hd. schan-ck, -g (5b, 133).
geremmecz (12). kleer kanck (11). tralge
(132). tralie (107). stryrken, verb. n
Stryn (13).
Cancer, g. -eri (8, 9) (£. naea 141,
Gl. m.), eancra (7.nata 141) Ad. kreb-if)
5», 21), -e5 (19), -is (5, 9), -D, -s. kreps
urs kreffs (132). creuet (222b, 98). ereft
(99). krieft (11) . krouz (23) hymmel
zeichen (8, 9). (V. morbus, fem. 175, g.
-eeris 8, 9) der kreps (91) der frau-
wen we (8). kolb-e, var. -le (m. membri
virilis 15). kewle (9). ein bozer swere
der do vil lochere hat vnd seyget stet-
leich ein (4). ags. hufuern (1362), nefern
(136).
*Cancillare v. Cancellare.
*Caneta v. Cantharus.
*Canda v. Canna.
*Candabarda v. Cantharis.
*Candabra v. Cantabrum.
*Candari-da, -des, -es v. Cantharis.
Candari-us, f. -a (4. lotriv 11) (2. q.
eandidari-us, -à Br. cf. ecandator Gl.
m.) wescher (19). wascher (11).
*Candauo v. Gandinum.
*Candea esí nauis eo quod sit longa
(16). Cf. eaud-ea (^. v.), -iee nauculg
(Br., Gl. m.), flósse (Ki.).
Candela Ad. nd. kertze. kerse (22).
CAN
kyrtz-e (5»), -en (111). kirez (11). schan-
del (110, Fr. 2, 161. frz. chandelle).
Candel-a, -aria £ -a regi-s, -a (143)
herba) kónigs- feld-, vnholden-kertz
143). himelbrand (91, 142). wulkraut
91, 125, 143).
*Candela-bra, cf. -briecus (Gl. m.),
-ria liechtmef) (74).
Candela-brum, -ferum, -ucrum (67)
Ad. nd. lu-, Ad. leu-, lei-, ly- (68) -ehter.
luethér (13). liechtstock, latern (110).
kerz-stall (v4, 76), -stal (64). kerstal (93).
Candelaria (herba) v. Candela.
Candelaria, e. festiuitas (65) ein
hochzyt der kertzwyhung (65). licht-
messe (Ki.).
Candens glimig, schindig (17). gluent-
eysenfarb(111).schien-, varr.schin-bar(65).
Candere d. glitze-n (110), -rn; glióen
(18), glyssen (76), gleyDen, gleisen (6).
glineern (23). Ad. nd. schinen. wyf3 (8b),
well (76)! wit (23) sch. wif £ sch. (5).
hd. scheynen. weys sch. 7 w. blicken
(9). wife schin (21). blincken (132).
*Candere (aus tundere) 7. verberare
stozzen (bb).
*Canderius v. Cantherius.
Candes sunt vasa fi- (142, Gl. m.),
ve- (16) -etilia.
Candeseere Ld. an heben zu schey-
nen; anfahen, var. beginnen, schinen o.
glitzen (110); glitzern, 7 glijBen (17).
glissen (18). glintzern (23). glinstern,
glogen (22). bernen (2235). bornen, gluen
(17). glemmen (22*^). schinen (6, 8).
*Candi v. Suceuleandi.
*Candibolus v. Candidolus.
*Candib-ulum, -olum (76), -alum (68$,
132) (instr. brazandi, cf. fundibulum)
hd. schuff-e (3, 74), -en (63), -el (21, 110);
schuff (Mss. mog., schufel, schauffel,
schapffe (74); schaff-e (67), -en (63); schaf
(16). schup (132).
*Candica v. Caudea.
*Candicides v. Nocticula.
Candieulus v. Candidulus.
*Candida v. Consolida.
Candidare Ad. wi, weif machen. nd.
wit maken. Ad. blei-, plei- (3, 69), play-
(1) -chen. nd. bleken (22). glyssen (18).
Candida-ria, -trix, candaria (11)
(Z. lotrix) bleicherin (49, 68, 110).
bleyckersche (132).
*Candidarium plaiche (74).
Candidarius (7 fullo) ein weyf
gerber (9, 74). irrher,. plaicher (74). en
louwer (11).
Candidatio wif-, schinbar-machung
&c. (65).
*Candidator bleicher (110).
Candi-dulus, 7 -eulus, -bolus (76),
eand-ulus, -olus eyn cleyn schin (1').
ein ding das klein schynend, var. schei-
nen ist (110). ein wenig schynend (68).
wat blinekende (132). en luttik glans
(22). weiflecht (Das.).
Candidus Ad. schynende; wiD, wife
(21), nd. wit sch., schine (V), schin (18,
21), lieeht (8). sehinender (6). schin far
(11). sehienbar wy (65). weys scheynigk
(4). hd. weifb-schein (76), -suHo vus (66),
-scheinend (134), -sehynig. wy (85, 17).
wislich (9). weif) vnd klar (64). glisbende
(Db). glantzig (1). blanek v£ mix (125).
*Candilena v. Cantilena. Condueta.
CAN
*Candire v. Condire.
*Candities grawi (Gf.).
*Candolus v. Candidulus.
*Candones v. Campio.
Candor Ad. nd. schin, scheyn (4, 76,
110). glans (22). wyf3 (64).
*Candueta v. Condueta.
Candulus v. Candidulus.
*Canea v. Cauea. Cama.
Canea kleyen (Ki.).
*Can-ére, 7 -ificare (76) Ad. singen,
loben. (pri. e&tini) zinghen, louen (22).
lobsingen (67). offenbaren o. ware- (8),
wor- (9) -sagin. kreyen (126). gallus canit
7 eantat kreth, kuckert (125). ecanio iui
itum 7. diuido (76) aus carire »« cano
7. diuino (Br.)!?
Can-ére, -eseere (835, 9) Ad. md.
grawen. graven (3). graen (5). groben
(9). hd. grauwe (19), groe (6), grae, gra,
grau, gro (4) werden. grizen (11).
*Canetritum (/ eentemorbia) egel-
grab (14).
*Caneua v. Canapus.
*Canfora v. Camphora.
*Cangianta («ws ial. cangiare) i.
vertis polymita, can-giant, biant (Kil.).
*Cangium v. Agramen.
*Cania v. Cauea.
*Canibetum hanffgarten (75).
*Canielada v. Canieulata.
*Canicola v. Canieula.
*Canic-olus, -ulus &e. v. Cunieulus.
Canie-ula, -ola (V) (Z. paruus canis
Br.) hundtlin (69, 110). hindlin (76, 134).
hund-ekin (23), Ad. -in, -en (55). hunt
ynne (22). huntin (66, 70). hüntin (110*).
hynden (21). zohi (104). ezohin (9). zuppe
(4). teue (99 &e.). hundstern (64).
*Canieula (herba) v. Canieulata.
Canieularis huntlich (19). hundisch
(75). dies eaniculares die hunds tag (68,
110).
*Cani-, coni- (4), eerni- (Sum. VII)
-eulata, can-iclada (Sum.), -ulata (74),
-ieula (47) bils-a (87), -e (74, Sum.). bilisa
(Sum. VI). bilre (74). nd. belne (Sum. vir).
bylse, pilse f£, 5oh. bli (4). bille
semen evus (A1).
Canieulus (7. g. -la Br. 4. saerum n-
castum. Gl. m.) hundel (75).
*Canieus v. Caninus.
*Canifieare v. Can-ere, -tifico.
*Canilla brachinna sZm. (Gf. 8, 277).
brecha (Sum.).
*Canimia (i einomia qg. cf) huntz-
fliegen (75).
*Canina (herba) gens-, eiter-blüme
(95). hunde-fell, -fleisch (Ki.). kleine klette,
pfaffenluf (125). hundf-muck 7 flieg (7.
ein-ifes, -enos (74).
*Canineca (i. colchicum) zeitlof,
herbstblüm, hundshoden (144).
Canini, c. dentes, cáni- (17), ceame-
(9) -dentes forder- (8), -hinder- (17),
hunds- (91), sehrot- (9) -zene. sg. kriph-
zan (93).
Cani-nus, 7 -cus (11), -nieus (75 var.)
hundi-ch (11), -n (75). ain hindiseher (76).
*Caninus v. Cophinus.
*Canipeum v. Conopeum.
*Canire v. Canere. Carire.
Canirubus hag-butte, -rosenstaude
CAN
(Ki.). botten, hanebutten, wein-hag,
-dorn (144).
*Caniruta hundsraute (143).
*Canis v. Camis,
Canis (vé. animal latrabile; piscis,
stella; vnio q. cf. 93) hd nd. hun-t, -th
(bb), -dt (110), -tt (1). hont (11). rode.
(22b). hd. ein stern, md. sterne, steern
(11). hd. hunt stern. esso (z. vnio 93).
" visch (11). dorsch (1, 535). meerhunt
93).
Canis lingua v. L. c.
*Canis pontieus, 7 marinus (75) mer-
hunt (75). biber (74, 93).
Canis-trum, / -ter (88),-erum (136),
eami- (134), eauu- (22) -strum :. co-
phinus sm.; car-cillum (66,134), -allum
(67); sportula (Br.; ealatus (110); fis-
eella 7 -tina (75). hd. korp, korb (ss,
110) kurben (75). nd. korf. hd. md. eyn
drage-, droghe- (22), Ad. drag- (V, 2L),
trag-, derge- (11), proth- (3), brot- (9,
11), schussel- (1) Ad. -korp, -korb, -karp
(21), nd. -korf. Ad. zeyne, zein 7 flechte
(15); zene (85). teme (sic? rr. 2, 368b.
cf. eamistrum). rorin (8). schene-vas
(85), -vat (22, 23). kipe (22). kratt (88).
kretlin (64). kreuntzen (75). kreutze (74).
hantfaf (66, 67). zwieg (zwing ? 65 Mrg.).
*Canita (amders Gl. m.) suegela (141).
swegila (131).
Cani-ties (a//g. -eies), -tudo elte 7
greuwe (135) gràuui (Gf). Ad. grauwe-
(19), grauwi- (65), graw-, gra-, grawi-
(9, 22), grawe- (17), grau- (5*), grab- (1),
grae- (21), gro- (6, 4), grijs (11) -heit,
-cheyt (22), -heyd (19), Ad. -keit.
*Caniua v. Canapus.
*Canna scherling (Sum.).
Canna, kanna (Sum.), eanda (13),
eauda (77), eamea (8) (7. eannella, im-
brex 64; cf. eantis) hd. nd. ror. hd.
rorra (Sum.), rorre (21), roir, roer (9, 71).
reet (85). rum (149). ken-el, var. -nel (64).
hd. eyn orgel-rore, -ror, -rorr, -pfiff (6
-piffe (17). en orghelen pipe (22). der
gerad halm von dem knepflin zuo dem
andern (64).
*Chann-a, -us gin-fisch, -maul, -ner
(ginnet alzeit 140).
Cannab- v. Canap-.
*Can- (af.), ca- (Sumr1) -nabus (herba ?)
labal.
*Cann-, calam-acorus (ein zwickdorn
o. mittelgewáchs zwischen der acker-
wurtz vnd dem rohr) indianisech blu-
menried o. lilgenrohr (143).
Cannale v. Canale.
*Qannator (qui facit cannas) roren-
meister (75).
Cannella v. Canna. Gl. m. tv. ea-,
can-nella.
*Cannellus 2. panu-s, -lus spuol (64).
*C&neta v. Caminata.
Cannetum ror-ach (74), -ot (76).
locus da ror wechst (110), da riet wechfót
(68). rore-kasten o. -brun (75).
*Canneus 7. gannio lecker, liedspre-
cher (74).
Cánidentes v. Canini.
*Canniduea v. Catadupa.
*Canni-na, -ua, canobum v. Canapus.
*Canobolagium (?. anaboladium,
CAN 95
subtile) rocket, subtijl lijnen cieit aever
die eleider (141).
*Canodium bast (8), cf. eanàtum?
*Canomilla v. Chamseemelum.
Canon geistli-ch, -chs (75), -k (23),
gestlick (22), gotlieh (8, 9) recht, rechte
(9), reicht (3), 7? ordung (8), orden (9),
gesetz (7, 75), gericht (21).
Cano-, cono- (b^), eana- (7) -nia
eanon-ie (5b, 22), -ey (66), -y (68, T6).
caneny (18). canan (1). thummerye (5b).
(. eanonieatus qg. v. ein kor- (110),
thom- (69), thum- (134) -herren pfrund,
frund (134).
Canoniea (21, 76), e. secularis, ea-
nonieularis (sic/ 1) Ad. eyn thum-,
tüm-, tum-, thom- (69), dum- (7), dom-
(18, 22), domme- (21), doym- t5 chor-
(1105), kor- (110) Ad. -frauwe, -frawe,
-fraw, -frau (7), -frów (6), -fry (16), nd.
-vrowe. nonne (68).
Canonicatus canonye (55) en cano-
nicat (23). domprouene (22).
Canonici regulares regler (1l, 71,
Sum. 9, 64). regeler (Db). cf. regularis
canonlih (Gf. 4, 453).
*Canonieularis v. Canonica.
Canonieus eyn thum- (5b), dum- (7),
dom- (5, 22), hd. kor-, kore-herre szm.
geistlich h. (65). canunmich (Gf.). eyn ka-
non-g (18), -eck (22b), -ick (68).
Canonisatio erhebung der heiligen
25).
; JM eyn die dat geystliche
recht wey (132). der das g.r. weit (110).
Canoni-zare, -sare Ad. erheben, e.
die heiligen (75). her-heben Z -hohen (17),
-beben dum herren (1). md. er-, ver-
heuen. erherben (5). erhóhen (6). in-
Schriben (65). eonosatus 2. en altum
erectus (16).
*Canopegium v. Conopeum.
Canop-eia, -eya, -ia hd. nd. egyp-
ten lant. Cf. Egiptus anópe (127).
*Canop-eus, -ius (6) (7. galerus q. v.)
ein bilgern hüt (6). wanderhot (22).
MN i. medius cortex sambuci
41).
Canopium &oc. v. Conopeum.
*Canop-s, -us v. Canapus.
Canop-us, 7 -ia (Br.). terra pharaonis
(76); ciuitas egypti (Br. cf. G1. m. 9, 125 sq.).
Canor (7. sonus Br., anders Gl. m.) hd.
eyn gesang, eyn done (12), helle (9), h.
-keit (8), heiliekeit (9 &e.), heel (85),
helen (13). hoghen Z vrowen (29).
Canorosus hogelieh Z vrolie (22).
Can-orus, -tor, (4), -erus, -osus Z
-otus (17) sanchpar (1). sangbar (bb).
Schalber (9). scehawer (w aus lb) o. helle
(8). helli-ch (85), -e (13). wolhellend (110).
heyle lude (17). ludende Mer hd. ein
singer. Ad. nd. senger. eanora kingilonti
&c. (Gf. 4, 454, 564).
*Canotum v. Canatum.
*Canotus v. Canorus.
*Canpolus &oe. v. Caupulus.
*Cáso v. Campsare.
*Cansor v. Campsor.
*Canstantinopolis v. Constantino-
polis.
*Kanstra (kan-, kar-istia?) eyn
ehorde (11).
*Cantabr-o, -um v. Cantharis.
CAN
Cant-, eane- (74, Sum.), cont- 7 cat-
(Gf.), ean- (Sum.) -abrum, ecand- (74),
eat- (1) -abra i. brenda (104 sm. cf.
brinna); furfu-r, -res tritici (10, Gf.);
purgamentum frumenti 0 farine (Br.);
eanale (Gf.); cbus canum (16). klia (at.).
clien Z chliwe (Sum.). eleye (85). weytzen
kleyen (64). weizene (96), weyB- (16)
-elyen. w'üen ely (17). wesin sehin (sic
8). gries kligen (6). waytzin-kleyen Z
-gruste (74). weisen krüsch (93). hunt-az
(104, Gf.), -aD (15 sim.), -as (£ canale 141).
hunetz af (1). hundas (74).
*Can-tar, -thara v. -tharus.
*Canthar-, stann-, plumb-arius (cf.
eantrifex) kannengysÜer (125).
Cantare singen (5, 21, 65). lobsagen
(65).
*Cantar-e, -i v. Cauter.
Cantharis (Ki.), canta-rida (64b &e.),
-rides (9, 64b, 74), -ride (pi. 22), -reda
(649, Sum., Gf.) -redes (64€), -bro £
eandarida (76), eand-, eanc- (Sum. V)
-arides (sg. 64b, pl. 85, Sum.) -aries
(sg. 17) (2. vermés terrenus corrodens
cadauera Br, a eandore 85) guldene
wrme (Sum. V). gruen, var. gryen,
kefferlin (64). clene worme (22). eyn
limehin (17). glymen (8^). glerimchen
(0. siur-e (Sum.), -0 (Gf. 6, 273). zanger-,
ascher-, golt-wurm (74). sehróter, rof-
kzfer (124 &e.). eantharus uuipil (G1.).
eanterus wibel (121). eantabrum (7.
letofagus, hilena 75), eandabarda (14)
wurme in todtengrebern (74). toten-
w. (15).
*Cantar-ius,
Cantarus.
*Cantharopolis kanstadt (88).
*Cantharus v. Cantharis.
Canth-, eant-arus, eant-arum (Gi.
m.) -arà (Gf, Gl. m.) -ar (141), -erus,
-erum, gew.-rus, -rum, caneta (121. sí.
eaneta?) kanna (121). ehanna (Gt.). Ad.
nd. kanne. kan (17). kann (68). ezinein
? holezen kanne (9). zynnen o. hulezen
kan (8). ehan-nala (Gf.) -ele (104). ean-
neta, chanta sem. (Gt.). kant (67, 69, 110,
134). kande (1). chandel (1). kandel (66,
74, 75, 111). kantel (111). chennine (Gt.).
becken (8, 9, 17). naph (141). schufel
(8, 17). schüssel (9). cantara (corbis)
spiliuuit (Gt. 1, 744).
*Cantharus trachter; eantarius trih-
tzre (Gf. 5, 520).
*Cant-, cath- (a/ph. canth- 76) -arus
(é. lapis durus vini) win-, weyn- (66, 74,
134) -steyn (7, 18, 66, 76, 134), -stain (74),
-sten (22).
*Cantelena v. Cantilena.
*Cátelosus v. Cautelosus.
*Canter v. Cauter.
*Canterio v. Caurit.
*Cantertum (aus cantherium ? cane-
tritum?) retich (Sum. v).
Canth-, eant-, eand- (104) -erius,
cantar-ius (Gf.) -rus (76) bótlink (29. 4.
spado, castratus equus 6 vervex i. q.
hamel uy münch (114). munch (110).
minch (91). hin (Gf.). heng-ist (104, a
-st (76). wallaeh (114). der bock o. garn-
wende opificis i. qQ. mataxa; cantherii
dachlatten (125).
*Canteruium (aus cantharus?) aimer
(Sum.).
96
-rus v. Cantherius.
CAP
*Canterus &oe. v. Canthar-is, -us.
Cantieare (2. frequenter cantare 16, Br.
st. -tare) singen (19, kKi.).
Cantieum (7. cantus q. v.) hd. ge-
san-g, -ck. nd. zank. lied (7. cantilena
1). e. eanticorum, cantica p/. das puch
der mynn vnd auch der lieb (1). Ad. eyn
buch der lyebe, der liede (7), in der
bybel (68). e. elegans 7 lasciwus cantus
eine leusche (125). —.
*Oanticus (: XQ»00c, kante) ramft
(8). ranft (9). ra/nft (8b).
*Cantifieare sanck machen (19). eani-
fico 7. cano (16).
Canti-, cante- (22b), 7 eandi- (76)
-lena « eantus et lenis (! Br.) quas
e. de lena (! 76). hd. lied. vulg. liedel,
liederlich, frolich, liehtiglich on BOE
(75). lyd (69). liet, sang (17). lith (b^).
leet (22). leyt (225). rey (223b). carmen
o. eondueten (66, 70). ein stucke (7. can-
tici compositio 125).
*Cantis v. Cautes.
Cantis, cautes (11), eantiscamia
(D*. eamia aus canna!) ror(11).7. canna
orgelror (1). eyn vrgelrore (5^). p/. ean-
tes (Br. &e., ?. aule q. v. 75) argelroren
(15). orgelpfyff (68).
*Cantius v. Glanus.
Cantor senger (Db, 93, 110). singer
(91, 76, 68, 110€). gesangmeister (75).
*Cantor v. Cento.
Cantri-fex, -fusor (cf. cantharus,
Gl. m. 2, 135) hd. nd. kannen-, Ad. kan-,
kandel- (1, 66, 75), kanten- (67, 76, 124)
hd. -gieDir M -giesser, -geDer (5), -gis-
ser, -guDer (1), macher (15), nd. -gheter.
Cantrix sengerynne (5h).
*Cantrus &c. v. Cantharus.
Cantus, g. -tus Ad. gesan-g. -ck (1,
19). zanck (11).
Can-tus, g. -ti, -toris (9) (7. g. camis,
modiolus, radius) Ad. speiche (9, 95),
speich, rad-sp. (110), sp. an einem rade.
nd. eyn specke in dem rade. velge (8,
9, 93). vellig (2). velg (1, 32). 7. velliche
(11), uelgi (104), felge (19), volgun (131).
nabe (6, 1, 18) in dem rade (6). wayn-
n. (11). nab (64, 93). schene (125).
*Canum v. Camus.
Canus, eamus (9) hd. md. grau.
eyn grawe (22, 28), grawer (76), graw
(68), grae (Y, 21) man. Ad. grawe, graw,
grahe (5), grw (9), gra (8), grae. grawe
har (17). gráhaer farb (111). griis (11).
griyD (19). gryf (69). greiB (134). greyDe
(66). greyse (70). eani capilli gryD, var.
grau har (110).
Chaos, eahos, ehos (136) (Z confu-
sio) vorstoringe (23). abgrunge (100). scha-,
sche-ndung; anfangk; vinstrin der helle
(14). hd. fynster-ung (19), -nuf5 scm. holl
helltiefe; ein vnderwall (25). ags. dualma
(136), duolma (94).
Capa v. Cappa.
*Capa 4. spada 4 tribula (16); aus
oxamayr, cf. sapa, zapa. sim.?
Capacitas begriffelichkeit (1V sém.).
genemegheit (99).
Kapadinarius v. Kappadenarius.
*Capallus v. Cab-allus, -o.
Capana ein hütte (6).
*Capar &o. v. Capparis. Chamzaedrys.
Cap-, eac- C -areus 4. pistor
beccer (100). becker (147).
CAP
*Caparium v. Ceparium.
*Caparius (anders Gl. m.) v. Capar-
rus. Caprarius.
Caparo kutte, haube (Ki.).
*Capar-rus, -ius (11) nemer (19). em-
mer (sic 11). Cf. ital. eaparra arrha,
rz. accaparer.
*Capar-us, -is v. Capparis.
*Capat-enus, -eus, -inus v. Capito.
*Capatula v. Catapulta.
Capax d. begrifli-ch, -cher (7), -chen
(21); begreiflich (qu multum. capit, ?. q.
comprehensibilis Stteler); begriffe-lich (11),
-nlich (6, 68). begrip-lich (23), -elick (22).
grifick (18). ain begriffiger (76).
*Capax v. Capparis.
*Capcella v. Capsella.
*Capceis &e. v. Captiosus.
*Capec-e, -ium v. Capeta.
Capedo 4. eapacitas 4 ingenium (15).
beger-ekeit (8), keit (9). begrifflicheit
(75). eyn span £ vngentum dc. (19).
*Capedo (piscis) v. Capito.
Cap-edo, 7 -is (On. a. 1735) gelte (Ki.).
butsche (On. Sm. 1l, 226. 7. doliolum. cf.
Gr. Wtb. l, 51).
Capedulum v. Calyptra.
Capella ecap-ell (93), -elle (17, 22),
-pel (64). ain klain kirch (76). eyn kerke
(225). ein himeltz, var. gehymels (euca-
ristie dc. 65).
Cap-ella, -rella gitz-ella (93), -lein
(Ki*.). kiceilli (127). entichizzili (4. 141).
kitzlin (76, 110). ehapellae chetele (104).
Capellanus capel- 4d. -lan,-lán (2)
-an (5). Ad. cappel-an (6), -ane (1), -lan;
cappl-an (110), -on (68, 16).
Capellare (7. eapello f£egere Gl. m.)
decken (110). be-d. (68).
Capellatus gedeckt (132).
*Capellus eyn iung bock (19).
Capellu-s, -m (7. cidaris, pileus 104)
huet (11). hót (104).
*Capent-im, -ula v. Capteneula.
*Capenus v. Carpinus.
Caper pockch (1) pock (75). bock
(b). bocke (17). Ad. nd. bok. boch (142).
bog (55, 8, 21). büek (11). Ad. steyn-,
gelD-bock. geyten boee (97). rech (104)
i. poreus dimisus ags. baar (1369, 145).
Caper siluestris rechbock (49).
*Caperabalsamum (cf. eapparis &o.)
balsamrinde (74).
Caperatus &e. v. Caperrabat.
Capere Ad. be-griffen, -briffen (sic
21), -greiffen; grifen (18). nd. begripen.
nemen (17, 68). vahen (65, 68, 110). ver-
steen (110).
*Oapere s. v. Capparis.
*Oaperra-bat phamff; -ta 7. rugosa,
contracta (141); cf. caperare 2. inter- (G1.
m.), ir- (148) -rogare; cap- (Gl. m.), ca-
peratus i. rubosus (s?c) £ inequalis (16);
i. rigidus, erectus (148, Gl. m.).
Capes-sere, -cere, compescere (a/ph.
eap- 134) (7. cum desiderio capere) nemen
(Ll, 5^). mit begerde (17), begird (68, 76),
lust (V) nemen. ieh n. begerunge (21),
neme mit b. (b). mit b. be-gritfen (8),
-greiffen (9). ik neme mit gheringe (23),
nemme mit be-gh. (22).
*Capet-a (anders Gl. m.), -o (9) (Z.
clitella 74) reyff (8) reff (9, 17). refe
dorauff man tregt (74).
CAP
*Cape-ta (19), -tum, Z7 -tium, -tus
(147), -ee Z -cium (22) 4. soceus (175);
ped-ulus (75) -ile (3, 5b), -es (10) (aus
tapetum szm.« carp-eta, frz. -ite engl.
nl. -et cf. Gl. m. 2, 14, 155 sq., 230? und
2« eapitium sm. 74) toppet (22). vmb-
hang (19). sehodoch (13). fufb-tueh (3,
75), -dueh (b^, 12), -duche (10), -hadern
o. Socken (75). hauptdueh (74). sock an
den voit (147).
*Capetenus v. Capito.
*Capetus &oc. v. Capeta.
Capiea v. Capito.
*Capicellum v. Capitellum.
*Capieus v. Capsicum.
*Capidulum v. Capitium.
Capidus v. Capu-lus, -s.
*Capientula v. Capteneula.
*Capil-amentum, -atura v. -litium.
*Capilla (7, vena cap?tzs 16, cephaliea)
hauptader (74).
*Capilla (s. capella) v. Cardo celi.
Capillare flechten (11, 19).
Capillatura (7 ornatus 4& spéssitudo
capillorum 6. cf. capillitium) horis (8),
hor- (9) -zirunge. en tziringe des toppes
(22) de e. mulieribus
pfflechten (3 Mrg.).
Capil-litium, 4 -amentum 7 -atura
(15) (cf. latura) dicke, dick (8, 75) hor
(9), hare (8, 17), locken hars (15).
*Capi-, eapu- (Br) -llulum, -llum
(11) (&. mitra) eyn hube (19). huue (11).
Ca-, eap-pillus (/. eincinnus) Ad.
zoph (V), zopf (12), zop. nd. top. har
(110). haer (11, 19, 111). Ad. locke (67),
lock, log (17), locken (3). eyn har-l.
(55), -loek (76); hor log (6); heubt- (18),
houet- (22) -lock; heupt lach (21); lock
hars (1).
Capillus veneris, v. c. (87), 2 c. terrae
(143) (herba) wieder-tat 4 -tan (74). wi-
dertot (3). wedertam (Sum. V). iuncfrewen-
(i5.), frawen- (14), frauen- (8), frauwen-
i venus- (143), vrowen- (47, 149), minnen-
(96) -har. mawrrauten (143). mauranten
(sc 125). steenrute (pé. -i v. 85). velt-
quenela (131). stein-farin £ -farm (Sum.),
-varn (87). eselsfarn, meichelkraut (143).
*Capilus v. Capulum.
*Capiona v. Caprona.
*Capis v. Cap-us, -sieum.
Capis (cf. eap-edo, -ita) drinekge-
schirr, wasservaf) (88).
*Capissidilis v. Cassidilis.
*Capistea (cf. cap-paris, -rudis,
acalentum, frigidarium &o.) kabuz (Gr.).
Cap-, cop- (147), ear- (Hpt. 5, 198),
i seaph- (125) -isterium, Z -istrium £
-istria (74), eapristrium (104) (cf. ea-
pistrum, eorytus, alueolum) muolt-ra
(93, Gf., $m.), -er (64). mÓltra (Hpt.). mVltere
(Sum.). mul-ehter (74), -ter (1, 74), -der
(9), -te (8), -de (3 &e.). muolt (16 sm.).
mülde (8). mold-e (11, 23, 74, 125), -em
(97). mul (22). trog (9, 76). pferdBtrog
(14). nar-ten (12), -thyn (18 wre.), -t (21).
wan (68, 107, 110, 147). Syb (110). sijf
(132). seef (107). hásib (1). redsib (74).
reiter (Ki8.). ,
Capistrare binden (19). ziglen (64).
. *Capistrum v. Peruinca.
Capistrum (cf. eapisterium) d.
balffte-r, -rn (21). haffter, molde (71).
DiuerewBACcH GrossakiUM.
est sua cura |&
CAP
hal-ster (133), -ter (22), -tre (23). multer,
redesib, pferdftrog (74). zaum (110). zom
(68). bintseile (10 &e.). maulkorb (75
Mrg.) hovpt gestudel (93. cf. capitale).
gigetun (t? n? -ris 131).
*Capita (7. eapr& Gl. m.) v. Capito.
*Capita (4. gauata 130, cf. capis)
kebita (127). geb-ite (104), -eta (130).
gepiza (Gf) ^.
Capital (cf. sq.) v. Rica.
Capita-le, 4 -l (74) est pars capitis hd.
heubit- (bb), heubt- (17, 18, 19), heupt-
(b, 21), hópt- (6 sim.), haupt- (76, 1105),
haubt- (64, 110), hawp- (4), nd. houet-,
or- (85) -kussen (85, 17, 18, 22), -küssin
(6), -kossen (21), -kuf) (4), -pfulb (16),
-polbe (19), -stul (110), -stat (68, 110),
-gut (64), -bucehstap (5^), -bostabe (5),
-bostab (21), -bokstaf (23). en grot b.
(92). ehuissin (104). anhebenturtei von
haubt (74).
Capitalior hoch listiger (65).
Capit-alis, -ulis (5^) haubitlieh (5^).
vnemig, mechtig (14). ein hulle, varr.
hülle, bulle, o. haubt-tuoch, -gut (110).
hulle, heufftdoech, hoeftgelt (132). hevpt
leit (st. geilt) Z. summa peccunie acapite
inchoata, (3).
*Capitalium v. Capitolium.
Capit-aneus, -anius, -oneus (3) Ad.
hóbt- (6), hovpt- (93), haupt-, haubt-,
heubt-, heupt- (5), hopt- (67), heup- (13),
hevt- (3), nd. houet-man, -man des vr-
lüges (93). capiteniger (110).
*Capita-nus, -tus v. Capito.
Capi-tellum, -cellum (22), cappi-
tellium (3) knauff (75, 125), knaupf (759)
vff einem gebuw (75), zimmer (754). knop-
ilgin (55), -elken (22). chlains ehnopflein
(1). chlain knopphlein (71). pfeyler decke
(9). phyler deck (8). dat heufft van den
ealünen (132). tólder-, schópff-lin (126).
Capitellum v. Capitulum.
*Capitenus v. Capito.
*Capitia (cf. sq.) v. Captio.
*Oapitigulum v. Capito.
Capitilauium v. Caputlauium.
*Capitiosus (aus eapit- »« capti-
ed begriffe- (17), bedreg- (21), be-
dreghe- (23) -lieh.
Capi-tium, gew. -eium, -dulum (125)
(cf. eapu-, compi-tium) Ad. houpit- (Gf.),
houbet- (100), hobet- (32, 120), houbt-,
haubt-, haupt- (69, 74), heubet- (19), heubt-
(9), heupt- (5, 17, 21), houp- (34), heyp-
(13), hopt- (76), haut- (16), nd. hoft- (99),
boeft- (11), hoeyt- (97) -loch, -loh (Gt.),
-lóch (120), lach (21), -hule (74), -hole
(bb), -hol (100), -gat (11, 97), -gaed (19),
-slop (99), -duch (16), -fenster (74), -fin-
ster (17) an einem cleid (110), an den
kleydern (68). scheydel (capetis ornamen-
tum 10). kogel (8, 125). gugel (91). kapp
(91, 125). koller (19 &c.). kragen (13). hüt
(111). ags. hood (94, Dz. Wtb. 95). schap-
pert so die weiber im regen tragen (126).
Capit-o, -on (Gf.) Z. truncus arboris
(Gl. m.). slegil (af. 6, 782).
Capito (V, 19, 67, v4, 176, 87, 93, 95,
104, 106, Br., $m., G£, Ki, Kil), eap -ita
(1), -iea (Br.), -edo (119, 120, 125, V. Hamb.,
Br., Sum., Gf., Anz. 8, 98), -pedo (Gt.),
-itatus (88), -itanus (18), -itenus (75,
Sm. 3, 105), -etenus (74), -atenus (1, bb,
CAP 97
7, 17), -ateus (b*), -tenus (66, 69, 76,
134), -atinus (5^, 18 &c.), -itigulum (19),
-osmus (?. alloqua 15), eaphatenus (21),
eavena (Sm.), copto (7..gobio 74), eupi-
tellus (125) (piscis, 4 gurg- 106, cure-
Kil. -ulio; agrestis timidis animal eymn
grublieh diere eapita 7; cf. allo-sa,
-t£a, tinea, carabus, gobius, truceta,
redo, gracius) hovpting (93). kulhaubt
(9). kaulhaupt (74). eulhouuet (capedo
Gf. 4, 387, 759). keuling (21). kulin-g (125,
V. Hamb.), -gk (capito 19). kule (bb, 17,
222^). kolbe (kowe? 1). dolb 7 kube (74).
kobe (5, 19 &e.). kopp-e (75), -ut (14).
choppen (1). chappe (sm. 2, 317. Gf.
4, 355). quappa (eappedo Gf). grab
(eapito 7). grop (135). gropp (74). grupp
(67, 76). ruppe (66). roppe (69, 134). rut-
ten (1l. cf. Sm. 3, 118, 170). rufolek (76,
110). al-ant (87, 119, 120, Gf.), -int (104),
-nt (Anz. [. c.), -et £ forn (Ki.). erof) (18).
mun-ewa, -va; cutto, caudin (Gf.). tute
(eapedo 125). rinne eapitenus, riene
eavena (Sm.). elab-ot (106), -bot (Kil.).
Capit-olium, -alium (85), 7 -ologium
(74), -ulogium (4), 7 -ulum (66 &c.) Ad.
nd. vat-, rait- (V), raid- (17), raut- (68),
rot- (4), dineh- (85), dinek- (9, 23), ding-
(8, 9 Anh.), capittel- (19) -hus szm., -haws
(9, 4), -haufe (74), -hues (19), -hüs (8)
zu rom (68, 110). houpstat 2n eeuitate (15).
*Capiton v. Capito.
*Capitoneus v. Capitaneus.
Capitosus (cf. ariopageta) eyner der
eyn grof) heubt hat 7 nach sim eigen h.
lebt (17). hyrnig, eygensinnig (64).
*Capitt-ellum, -ulum v. Capitulum.
Capitular-ium, -e (93) Ad. nd. capi-
telhus sem.
*Capitulis v. Capitalis.
*Capitulogium v. Capitolium.
Capit-ulum, -tulum 7 -tellum (5^)
hauptel, var. heüplin (75). Ad. capit-tel
-el (110), rat-huf, -hauf.
*Caplis gheyten stal (147).
Caplosus :/. illisus (Gl. m.); illesus
ongeqwetzt (147).
Capna v. Caprona.
Capn-os (Sum. &e.), -us, -um, -ium,
-ites, -ogorgium, -ogorium (7. fumaria
&o. 143) hanen-uóz (Sun. VI), -spor, -sporn,
donnerflug, holwurtz, erdrauch (143).
Cap-o, -po, -us (7. gallinaeius szm.)
hd. kappe, kapp (6), kap. hd. nd. kap-
pun, -un (97). hd. kap-une, -pune, -uen
(125), -aun, -paune, -pawner (1), -pon (69,
76), -on (68, 1105), -pan (16), -phan £ -han
(3), -hun (8), -pen (67). koppawn (66, 10).
*Capo v. Cabo. Capus.
*Capodium v. Copadium.
*Capolus v. Campolus.
*Caposmus v. Capito.
Cappa, capa (11, 110) (7. ornamentum
capitis 11, cappucium 93) Ad. nd. kapp-
e, -a (5, 17), -en (75); lappe (sc 11). Ad.
kapp. kugel (75). küogel (93). ags. cocula
?. capsula 94, caspula 136; sci- (94), scin-
(136) -eing; snod (136).
Cappa cho-, co-, ce- (3) -ralis Ad.
nd. kor-, Ad. chor- (€ &c.), kore-kappe,
-eaph (1).
*Cappacorania v. Cachlas.
*Kappade-, kapadi- (Gi. m.) -narius
ü ipis &ec. 147) bereyt, willich
141).
?
13
98 CAP
*Oappadoc-e, -Cium (96) krauf laetuc
(91). wilt salbeie (96).
Cap-paris (Br., Gf.), -aris, -parus
(85), -arus (12, 96), -ar (93), -ere (6),
-ax 4 gapperis (74) (7. lanugo aGf., fu-
mitendrum 6; cf. eonchis, gentianáa,
eap-istea, -rudis &e.) encian (12). en-
Zziane (96). geneiaene (85). pipauwe (85.
cf. Nmn. v. pippau). kapp-ern (91), -res,
varr. -s (110). gappern (74). cabus 7 bartz
(93). das grien (6. 2« eapnos 7. fumus
terre sim ? » caprasmus?). swaden (75).
floccho (G£f.). rindelblumen (125).
*Cappependium v. Capucipendium.
*Capperatus v. Caperrabat.
*Cappillus v. Capillus.
*Cappitellium v. Capitellum.
*Cappodium v. Caprudis.
*Capprinus v. Cyprinus.
*OCappueium v. Caputium.
*Cappus v. Capus.
Capr-a, -ella (5), earpa (225), campa
(q. v.) hd. gaiz (104), geiz (5), gaiD (16),
geyD, geiscz (18), geis (18, 67, 93); rech-
gei (49), -inne (104); ziege (5), ezyge
(4) ezig (9), zege (75). hd. md. tzeghe
(11, 28, 125), cege (142), seghe (222v).
*Capra siluestra (cf. eaprea) ein wilde
geyb (6).
*Capragina v. Galega.
Capr-, eap- (8) -arius geiD- (8), ga1f-
(76), ezigen- (9), ezegen- (19) -hirte, -hirt.
*Caprasmus v. Carpasinus.
Capr-ea, -ia (7. eapra s/luestris Rr.,
rupi-c. 91, do- 95, du- 1 -reas, ibex
16) Ad. vech (84), r.-, ree- (5) -muter,
-geyD (1, 65). rich mutter (21). re moder
(223b). rhee (125). reheaiz (104). re- (93),
ezigen- (9) -geis. wylde geyb (110). geiin
(8). hynde (97). gemf (91). gams (95).
*Caprego v. Galega.
*Caprella v. Cap-ella, -ra.
*Capre-, eapri-ola rehe geysez (18).
rechgais (74).
*Capreol-inus, -us (Fris.) (fungus)
rheling (143, Fris.).
Capreolus (93, V. a. 1618), pi. -li (7.
corimbus 93, pampinus 91, fila vitis
76. cf. capra v. &c. Gl. m. 2, isi, 182)
krephelin (101). reb-, reben- (Das.)
-gebelli (93),-gáblin, -krampff,-zinek(Das.),
-blat (91). zwiek an den reben (v. a. 1618).
die wind an dem weinstock (76). band-
stutzen (f/gnorum, 125).
Capre-, eap" (bb, 6), gew. capri-,
eabri- (Gf. 4, 286) (camp- &oc. q. v.
-olus, eaprielis (Ob. 1273) Ad. rech. nd.
re (22b, 97). ags. raa (145). bok (6). po-
ckel (75). bokelken (143). hd. md. re-,
hd. rech-, reech- (68), reh- (104), rehe-
(5, 18), rieche- (21), holtz- (75), steyn-
(89) -bok (23, 93), -buek (11, 99), Ad.
:bocke, -bock,-bochk (18), -bog (8», 19,
74, Ob.), -bagk (21), -kalb (68), -kalp
-iolus, -bock -eolus (19). rech-, stein-
becklin (64). ain klais rechoocklin (sic
76). ein rhebocehen (125).
*Capr-es (17) -os 7. fimus capr-e
(149), -a&e (47); cf. eaparis 4. fumiten-
drum (6).
,Capreus (5:».) ein wilder bock (68, 110).
*Capria v. Caprea.
*Capria (ferra) capren (b).
*Capriealea (auis, cf. grygallus) scot.
capercalze 4. e. wilde pferd (140).
CAP
*Caprieium v. Capucium.
Capricornus (7. eglo-, rhino- Rr.
-eeros, -teros 93) rech (75). bock (68).
Ad. stein-, steynne- (13), Z rech- (9) -bock,
-bagk (21). »d. stenbuck (22); en em-
horn (23).
*Oaprielis v. Capreolus.
Caprifieu-s, -m (Sum. VI) (7. fieus
silvatieus 1369) e-, el- (49) -bich (12, 49),
-biche (10). sprinewrz (Sum. murpoum
(Gt.) wilder 7 egyptischer. feigenbaum
(Das.).
Caprifolium (7. carpenus 18, mater
sylua 144, matri-s. 143, -osilue 74
wynd-en (12), -e (74). wege- (8b), wald-
(143) -winde, 7 -meister 7 -lilgen, speck-l.,
záunling, sternleberkraut, hertzfreud
(143). gilgenkonfort (144). hagen dorn (18).
gaibblat (81 &e.) harten-trulin, vor.
-trewlin, holtz (74).
*Caprilatia geizzin (Gf.).
Caprile Ad. geif3-, ezigen- (9) -stal.
Caprimulgus gaifmolch (77). nacht-
raam (Fris.), rab (ki.).
Caprinus (?.fetidus 1 ad caprum per-
tinens 19) ezig-en 7 -ein (4). seghen (22^).
bock-en (22), -ig 7 boezende (19). buckich
(11). geissisch (Fris.). geibschwamm (Fr.).
rafuun (Gf. 2, 495. cf. eapriuns frz.
chevrons Sm. 3, 58. eaprones o. Gl.
m. 2 182).
*Caprinus arbor (cf. caprifolium,
carpinus, v/l. span. eambron &&oc. Dz.
Wtb. 474) hagebucken (11. »« buck
caper).
*Capriola v. Capreola. Silago.
*OCapriolus v. Capreolus.
*Capripilia scharhlot (Ki?. Mrg.).
*Oaprisare pockeln, v/g. stincken als
die geif) (75).
*Capriseus sáuwfisch (140).
*Capristrium v. Capisterium.
*Capro (7. fraus, aus captio ? 7. caper
Gl. m.) drogene (11, 19).
Cap-rona, -iona (76), -nà (Gl. m.)
(. juba equi 76) pferdmóhnen, schopff
&c. (Ki.).
*OCapros v. Capres.
Caprotinus (gr. 4. stercorarius /af.)
dreektriber (125).
*Oap-rudis, -udium (76), -utium
(143), -podium 7 -udar 7 -us / -sula ?
-sella (1) (cf. -istea, -paris) cappuef
mu, copost koyl (19). cabuuskoel (11).
eabaBkraut (76). kappoB (Y. 2 kapse
)|eapsa sim.?). breyt krauBkóhl (143).
*Caprum (7. pyramis) eyn kegel (19,
66 &c., 110 &c.).
Capsa enthaltnuDs (1). ynt heldenisse
(bb). en heltnisse 7 en schap (23). be-
haltnuf) (Das.). eyn schafft rede (cf. to-
reuma); eyn wait sack 7 bilgerins tes
(0). tesch (110 &e.). pilgreim-tasch, -sack ;
part (74). sack (5). ledersack (64). lade
(74, 110 &c.). doese (132). karmier (Fris.).
hd. schan-ck, -gk (21). kist, trog (110).
pucehtrog, kumpf, p/. trunen (Agr.). kast
(91, 111). kasten, futter (114). eyn spise
kaste(22). chefsa (104, Gf.). kafsa sem. (Gf.).
Capsa farinaria melbkast (91).
C. libraria buchkast (91).
C. patens hund (Agr.).
*C. vestinaria gewand- (111), gwand-
(91) kast. ;
CAP
Capsa-cees, -x (7. guttus Das.) ólkrug
Wy Ki.). eyn vat dat XII eymer maeckt
(141).
*Capsale (dvm.) v. Capsula.
*Capsanius v. Capsarius.
*Capsare v. Campsare. :
Caps-arius, 7 -illus (74), -orius 7
-anius (76) (7. areularius OChytr. equas
ui ferí capsam 4, custos vestium im
alneis; cf. sagmarius). ein pferd das
den wotsack tret (4). pfert das den
vales o. den watsack tregt; rofó mit dem
V. 0. Ww. O0. saum (175). velischerpferde
) (74). samrof) (76). seu- (17), stu- (szc 2 5),
sey- (T) -mer. sniddiker, discher (Chy:r.).
doesmecher (132). gwandhieter (91). ab-
Zieher (111).
Capsax v. Capsaees.
*Capsella v. Caprudis.
Caps-ella, 7 -ula (q. cf.), eapeella
(22) (Z eistella 120) tas-ea (120), -che
(Sum.). dascha (121). tesche (91). kist
ader schanke (17). kiste 7 schap (22).
capselin, cbeifso (Gf.).
*Capsiea (7. sudes molendini) mulsteek
(15).
Capsieum (of. siliquastrum) india-
nischer pfeffer (126 &c.). eapsieus 7. herba
sparsata crescens; capis hebr. herba
calide nature; eapieus arbor (16).
*Capsidilis &e. v. Cassidilis.
*Capsile v. Camisiale.
*Capsillus v. Capsarius.
*Capsis v. Captiosus.
Capsis(cf. capsa) ags. cest (94) ; caest
caenax (/af.?) ? ?ndez tertio (136).
Capsona v. Cassona.
*Capsorius v. Capsarius.
*Capsula v. Cap-rudis, -pa, -sella.
*Caps-ula, 7 -ale m hd. nd. lad-e,
-en (21), -eken (132), -el 7 laftel (75. cf.
Sm. 9, 446). lad (6, 76). ledlin (110). ein
klein l. (68) eyn leist (21. aus kist?).
kiste (23). kist (5). kaste (22, 101).
klains kástlin (91). casse (8^). eafse (99).
scheneklin (8). schreinichen (9). arch
(6). bare (99, 101).
Ca-, co- (8, 74, 76) -psus ein ver-
deekter (68, 74), ouerdeckte (132), hant-
(3, 74), hand- (76) -karre. ags. betogan
craet (Gl. Aelfr.). cambr. ochceul (?nstr.
secans Zeuss).
Capten-eula (64, 74, Br.), -tula (129,
147, Gl. m.), *sula (Gl. m. 2, 187), eap-
taeula (76), -ientula 7 -entim (136),
-entula (75) (v. captio 136, dec?pula 64,
vete auium 75, verborum deceptio sim.
76, Br.) strick, fall (4). vogelschlag (64).
schlagkgarn (75) 1n woirden bedroch
(141).
*Oaptenus v. Capito.
Cap-tio, -cio m allen Hss.), -itia
(68) (z. deceptio, dolus, laqueus) arge-
list (3, 18), -listekeit (21), -listicheit (22).
arglistickeit (4). strick (3). strig o. dro-
ene (8. cf. eapro). strik 7 drue? tugene
9. secretum »« fraus ?). strid, begriffunge,
gefengnif (1V). vaneenisse (99). betrug
(110). droch (132). tragheit (7. dolus 68).
Cap-tiosus, gew. -ciosus, -cis, -sis
(3) Ad. nd. arge-, hd. arg-, argk-, arck-
Ad. -listig, -listick, nd. -listich. voll arger-
list (17). lagende (8, 9).
*Captiua eyn worffschufel (19). en
werpschufele (11).
)
! ]
I
i
I
'
CAP
. Gaptiuare Ad. nd. fangen, vaen (11),
|! yan (29). Ad. fa-, pha- (17), fo- (3) -hen.
Captiuitas Ad. ge-fengnif) sm.
-fenekenisse (19), -fangnuf) (68).
Captiuus Ad. gefang-en, -ener, -ner.
nd. ghevaen (11), en vangen (23), eyn
ghe-v. (22)
Captus, g. -iAd. begriffen, gefangen.
empangen (17) berou-bt (68), -fft (132).
mente e. von synnen be-raubt, var.
-roupt (110).
Captus, g. -us begriffliehkeit (65).
*Capuci-, eaputcei- (49), eappe- 4
leri- 7 retro- (75) -pendium, -bendium
(16) (Z. leri-, liri-pipium 3, 75) eyn
kogel- (3), kugel- (19), gugel- (75), eapen-
(76) -eziphel (3), -zipfel, -zyp (49).
*Capud v. Caput.
*Capude v. Cupuda.
*Capud-ar, -ium v. Caprudis.
Capula kappe (4).
Capula (Z. vas vinarium ansatum 110
&c.) der gon (Hen.) gelte, stuntze &c.
(Kia.).
*Capul-a (sg.2) -us 7 -um (7. apex
Gl. m.) first (Gf.).
*Ca-, ta- (101), tap- (141, Gf. 6, 678),
ti- (114, 125), tip- (at. 1, 92) -pula (auis,
i. mesenca, aranea) uuazzerstelza (Gt.).
Ad. walWr- (104), wasser-, nd. water-
stelze (104), -steltz (141), spinne, -spin,
-spenne (22). hd. meys-e, -el (75), meyf.
nd. mese (11, 107). mel.-, meil- (3) -meise
(8), mmeys (9), -meisse (3), -meyBe (S^)
z. q. parus eaeruleus (Nmm.).
Capulare snyden (11, 19). mit dem
gon o. kellen schópffen (Piet. cf. capula).
Capularis (Z. mortis 176, ferri Pap.
dignus) tots wirdig (15).
Capullulum v. Capillulum. Calyp-
tra.
Capulum (cf. eapulus; Gl. m. 2,190)
halffter (v, 93). zugel (64). hileze (7.
restis 19. cf. eapulus). hilte, reep (11).
*Capulum v. Caputium.
Capulu-m, / -s (Gl. m., Ki.) eapilus
(147) (7. feretrum) bare (11, 19, Ki.). bor
(8. cf. eapulus). die paer (111). doden
bair (147). todten-truhe, -baum (ki2.).
eapuli £. lect funebres anpo-gi (131),
-g (141), massverst. aus amt rogi cf. Gl.
m. V. eapulus.
Capulu-m, -s v. Capula.
Cap-ulus, -us (75), -idus (mécht vor
15 JÀ.; untersch. im D, 15), gapulum
(141) Ad. helza (121, 141. cf. Gth. Wtb. 2,
514); heleze 2m gladio (8), hilze (100),
hilez (8); ge-hileze (D^, 9, 74), -hiltz (1),
-hültz (75), -holez (16) ; eyn ge-hiltz (58,
17, 75), -hultz (4, 66, 134), -holez (3, 7),
holez (18), helez (19, 21), hefft (68, 75)
an eynem, eym swerte, swert, o. mes-
ser (75). ein swert-geholeze (3), -hefft
(15), -knauff (capulus (5); swertsknopff
(eapi-dus, -us 75) ; swert (capulus 19);
heft; (nd. ?) helte (104). nd. hilte (11,
222b, 23) in (225), an (23) deme swerde;
eyn toghel an der dor (22) ;'grepe toghe
den doren (225); hantfeste an en doere
of vynster (147). plugsterez o. bor (8.
cf. eàpülu-m, -s) pfulg 7 for steleze
(sc 9).
Cap-us, bissw. -pus, -o, -is (141), 7
-idus (75) Ad. fal-cho (84, 119, 141, Gf.),
CHAR
-ko (87), -eh (45), -eke (3), -ck. stoswalke
(100). hauc (Gf). en musehet (7. faleo
108. cf. alietus).
*Capus v. Cap-o, -rudis. Chame-
drys.
*Capusa auis (16), aus capu-s? -la?
Capu-t, -d (55, 29») hóbt (6). haubt
(1). haupt (1, 93). heubit (55). heubt (19,
210). heupt (b, 16, 21). hopt (17). hópt
(279). heyp (85). houet (142, 222»). hoot
(108). cop (22b).
*Caput galli, -inaceum (143) han-
heupt (8), -hoibt (Sum. v), -keshuz (47).
hanen-houbit (96), -hübt (149), -kopf ?
widhopffenkraut (143). hannenhaubt (74).
*Caputium v. Caprudis.
Capu-tium, -eium, i j-lum (17),
eappu-, eapri- (109) -cium Ad. ko-,
ku-, go- (75), gu- (91, 134) -gel. md.
koghele, eouel (11, 106). gugil- (74),
kul- (110) -hut. Ad. kapp. nd. kap-pe €
-ron (109), -roen (106), -erun (99).
*Caput-, eapiti- (Gl.n.) lauium hóbet-
wahel (Sum.). houptwahila (131). houpt-
lachin (Gt.).
Caputpurgium (cf. Gl. m. A. v.) luft-
wort (47).
*Caputtegium gall. coivrechieff (122).
Capharnaum Ad. eyn cleyn,stat. en
wiebelde (z. opidum 22).
*Caphatenus v. Capito.
*Oaphinus v. Cophinus.
*Oaphio v. Campio.
*Oaphus v. Cauus.
*Karabe, krabe (649), kabe (642), rabe
(64b, 123) (2. gumma, succinum, asphaltum
nigrum 124. cf. cacabre) aug- (64b, 125),
au- (123), ach- (642€), agg- (144) -stein.
Carabrio (cf. erabro »« caradrio)
i. genus animalis muses sümilis (Pap.),
g. auis mustele s. (sc Br.).
Cara-, eare- (93), eora- (74) -bus,
earobeus (122, Gl. m.) earepus (64, 74)
(piscís, i. gu-, cu-bio :4, cf. capito,
earpo; genus scarabaorum 124, cancro-
rum; cf. prc.?) carpho ($87). charfo (91).
earpe (100). groppe (93 sim.) gropp,
kaulhaupp, kopput, dolb (Z. q. dol $m.
1, 365); earepus mermuschel (74). krabbe
(Ki.) gall. seuron (122), suron (Gl. m.).
Cara-, earo- (93), ear- (64), earani-
(16) -bus (Z. scapha, ex vimine et crudo
corio Br. süm., nauicula () eyn wit (Y.
wimen? cf. weidling sim.?). schiflin (93).
fischer-seh. (64). ags. seipineel (942).
*Caraea v. Carrata.
*Caraeia (aus ecerasum 7« acacia?)
slehen (6Gf.).
*Oaraet-a, -er v. Catarrhaeta.
*Caraetare v. Charaxare.
Cha-, gew. ca-racter (7. imago, nouus
vultus, stilus, figura dc. Br. sém.; regula ;
ferrum. colaratum dc. Pap.) ein ge-druckt
(Ll, 4, 75, 76), -truck (3), -droekt (11),
-braeht (75. nAd. -prágt), inge-drucket
(D2b, 8b, 23), -trucket (6), -drugk (21),
vngedrueket (18), eingedruckt (75), vnv?
-geneklieh (9 Ann. szm.), -borgelieh (17),
-treiblieh 7 ymmer werhaft (9 Ann.) Ad.
Zeichen szm., z. der sel (76), czeygin (b^),
zeygen (18, 21), nd. teken. gemercke,
mal-zeiehen (114, 126). z. der figur (75).
eyn z. da) man eym perde bornt (17).
teken (99). praek, gebrackt; sehlag vff
dem pfennig (175).
CAR 99
*Caracter-are, -isare (65) vnverdilge-
lichenzeichen (12). ein-, varr. en-, ent-lich
vnd glieh machen (65).
*Caraetis v. Catarrhaoeta.
*Karaetrix (7. q. eharaeter) ?. forma,
ymago, ephigies (15).
Caraeutium v. Carriducium.
*Charadra wasserrib (Agr.).
Cnha2-, ca-, radrius, ea-, ka-radrion,
eara drion (136), ealadri-on, -o (cf. -us)
i -us (76) (4. aues albi coloris 16, Br.;
laudula, aloda, laris; cf. carabrio,
ealadrius, galandra) lerich-a (119 sZm.),
-e (104). heigr (Gt. 4, 799). griel, triel (140).
riel (Ki.) galander (Fr.).
Charagma, caragina (16) ?. émpressi-o
(Br.), -ones (16). bildnuf) (Ki.).
*Carale (aus ehorale? anders Gl. m.)
hd. eyn pfaffen- (66 &c.) paffen- (19)
-stuole (19), -stul sim. nd. en papen
stuel (11).
*Carallum v. Carcillum.
*Caranibus v. Carabus.
*Charantia v. Momordiea.
*Carapenus v. Carpinus.
*Carascopus v. Catascopus.
*OCaratia v. Cerasum.
*Caraula v. Choraula.
*Charax, 4 ear-as, -assias, -assius
(Nmn.), -utius (125) (piscis) kar-aD, -if
(140), -utzehen (125).
Cha- (Ki.) ea- (141, Gf.), eo-raxare,
earaetare, eorago (16) (v. scribere 19,
16) hd. era-zzon (Gf.), -sson (141), -tzen
t ritzen (Ki.). schriben (17). sereiben (9).
scheribin (sec 8).
Carax-, coraxs- (76) -atio 7. scréptura
(16). ags. geserit (Gl. Aelfr.).
*Oarbas gehurndmerwunder 0. ein
vogel wachsent auff eim pawm 1 vrG-
lande (74).
Carbas-eus, -ius, -inus, -mus v.
Carpasinus.
Carb-asus, -asum (76), pé. -asa, -osa
(ef. 9, 235), earuasa (per v scribé oportet
141) Ad. sa- (85), sie- (12, 21), se-gel.
nd. zeghel. pl. segela 7 blatrun (Gt. »—
earbuneulus); segle (99); ein siegel
doieh 7 eyn schiff daz keyn bodem hat
(10). ein rade (V). weddel (7. flabrum
125). zarte kleine linwat (88). schyrdók,
rein dünne dók (109).
*Oarbatim v. Carptim.
*Carbenus v. Carpinus.
*Carbiostor (aus earbo -- ustor) eyn
koln borner (18 Mrg.).
*Carbo v. Cabo. Crabro.
Carbo (cf. earbus) Ad. kole, kol,
eolen (19), koel (111). kale (11, 17, 21).
chol, za- 7 la -ntere (104). e. ignis ein
brinn- 4 gluw-ender kole (65).
Carbon aquatieus (awis 140, piscis
Ki. seharb (140, Ki.).
*Carbona v. Corbona.
Carbona-rius, -tor Ad. koler. kalener
(11). ein kol maeher (68), kolen brenner
(110).
Carbonella (;. fri-xa, -ssa 74) ge-
praten fleisch auff kolen (74). en kael-
harst (11).
*Carbosa v. Carbasus.
Carbun-, earvun- (76) earuu- (1)
-eulus Ad. carfun-kel, -cil (55), -kelstein.
earbun-kchel (2), -eule (22), -celstein (142).
18).
100 CAR
ubil blatera (Sum. vr) ags. spyrug (94),
spryug (136).
*Carbus v. Cirbus. Carabus.
*Carbus (cf. earbo) koln (19).
*Carea (sí. eacea?) mist (Sum.).
*Careallum v. Sorex.
Careannum ». Crango.
Carceellus v. Cartallum.
Career (7. for-, fo-eeps 141. »« ean-
cer Gl. m.) ker-kener (19, 223b, 28, 4),
Ad. -ker, -kern (17), -echel (93). keuchen
(112). eyn stock (12). gefeneknüs (111).
pres-uiü (22b), -awn (74). pé. -res i.
equorum repagulum in ludis der slag £
ein slaech ; blichen (125. cf. bloch, block).
lauff-, renn-strick (88).
*Carceracius v. Carcerarius.
Careerare Ad. ke-, ká- (134) -rckern.
ker-cheren (110), -kenern (22). in ge-
fangnuD sin (68).
Carcera-rius, -cius (759) ringhueter,
dieb-warter, -scherg, var. -werter,
-scherig (75).
*Carceria poculorum genus (148. -ria,
qus -sia cf. sq.). ags. hunthyrlu (94).
Caroees-ia, -sia v. Carchesium.
*Oarceill-um, -ium, eari- (75) eara-
(67) -IIlum (7. ean-, cam- 134 -istrum;
aus eartallum, doch davon untersch.)
Ad. hant-, hand-, hut (b) -vaf. md. en
hude vat (cf. Bx. Wtb. l, 665). Ad. (18)
nd. drage-, dreghe- (22), Ad. drag- (21),
dra- (133), trage- (6), trag-, ayer- (75)
Ad. -korp, -korpp, -korb (76, 134), -karp
(21), -korpe (133), nd. -korf. kluer (91.
7. d. klau-der, -r fiseina rr. 1, 520. cf.
kloet ealatus, eartellus 11).
*Oarcilogo v. Cartilago.
*Carci-, kare- (Sum. VI) -ola (herba)
wit-esa (101, 103, Sum.), -tes (1).
*Oareius v. Cartius.
*Careum v. Carue.
*Careus (cf. prc.) kumelsafft (74).
*Carehedonius v. Chaleedonius.
Carcehe- (91, 110, 125 Mrg., Br., Piet.),
gew. earthe-, bissw. carte-, carta-sium,
eareh- (127), earth- (1, 11, 108), eath-
(108), eare- (136, 141, Gl. m.) -esia, -essia
(Gl. m.), earceria (q. v.) ?. pocula, spe-
lunca 1 summitas arboris mauis (Br.);
s. mali (136); summa pars veli (110 &c.);
cimbia poculorum (Gl. m.); c. p. genera
(141); antempne (pl. 1, bb). Ad. segel-,
syegel- (21), nd. zeghel-stranek, Ad.
-strangk (21), -strang (17, 76), -sehrang
(sic T), -strenge (pl. b^), -strickh (ear-
thesium 1), -seil (75), -stil (6). strang
am segel (75). eyn seyle 7 eyn stranck
(18). mastbaum (17). m.-hoe (8). wind-ase
(e. troclee. de. 108; -as, -asse trocAlea,
vechamus Kil). wedderhan (19). weder-
haen (11). skenchiuaz (127). ein schenck-
fa. o. kann (110). die krausen (vas Pict.).
ain trinckgeschir mit zwayen hantheben
(91), ezueen haben (125 Mrg.).
*Cardaeus v. Cardamum.
Cardamine v. Cardamum.
Carda-, cardo-, cearde- (99»)
-momum, eard-omomi(Sum. v), -amonus
(41), amum (96), -onum (68), ecarda-,
ecardo-, eardi- (74, 132), eade- (16)
-monium card-amom (21), -amómli (93),
-omómlein (143), emom (b3b), -emomen
(47), -emume (Sum. V), -amumel, -omoni,
' CAR
-imoui (74), -amonien (22), -emonie (22^),
-omonie (18), -oman (1), -omon (7), -emon
(76). freudundwunne (cardomonium 74).
huffplat (cardomomum 3. cf. nl. hoef-
blad Ad. huflattich tussilago farfara
Nmn.). parifó- (143), paradi- (Ki.) -kórner.
Cardam-um, -on (942, Ki.), gew. -us,
-ine (143, Nmn., Ki.) 7 -omum (GdGf.),
eard-omum (8), -omus (47), -onius (149),
-o0motrum (16), emonia 4 -emoniale,
var. -imoniale (75), -anus(6), 7 -aeus
(74), -onium (55), -onum (68), eadainon
(Sum.) ereisso (Gf.). eress-a (Sum.), -o0
(-um 121), -amen (16), -en sam (8). Ad.
nd. wild-, Ad wilt-, wilder- (-us 121),
wilte- (16, Gf), wil- (D) winter- (143),
brunne- (cardamomum Gf.), born- (8)
-eresso (121, Gf.) -kresse (D, 8, 95, 149),
-eref) (16, 74, 143), -eràf). (8), -kef). (sic
76), -kerse (47, 85), -kirschen (11). kref
im wasser (75). ags. cs:erse (942). trachen-
wortz (96). (eardamine) gauchblume
(143); bachmintze (Ki.).
*Carde v. Cardo.
*Card-ella, -uus ags. thistil (136).
*Cardell-a, -e, -us v. Carduelis.
*Cardemo-mum, -nia &oc.v. Cardam-
omum, -um.
Cardetum (4 locus vbi cardu$ cres-
cunt) karttengewechst (74).
*Oardi-a, -on (76), eordion (134) 7.
cor (Br. &e.).
*Cardi-a, 7 -aeca (75) est qd. morbus
(68, 141). herzisuht (Gf.). hertz-sucht (15),
-knopf am herezen (76).
Cardiaea (91, 143), c. meli-ca/ -tica,
meli-ca, -ssa, molu-oea, -eca, -cha,
-uana, -eana, maselue (cf. prc., cordia-
ea, -na) hertzge-spann, -sperr (herba
143). kertzkraut (115).
Cardiaeus, eordia-ceus, -tus (76)
hertz-esüchtige (120 szm.), -suchtig (8,9),
-rytiger (74), -reieh (1109), -erich (110b,
132), -haftig (68).
*Cardiana v. Cordiana.
*Cardianus v. Gardianus.
*Cardicola v. Carduelis.
*Cardimoni-ale, -um v. Cardam-
omum, -um. a
*Card-ina, -ona (8) (cf.eardopatium ?)
hederich wurezel (16).hedderich wurez(8).
*Cardinales p/. angelwynde (62).
Cardinalis Ad. kard-inal, -inayl (19),
-enale, -enal (5).
C. virtus (3), v. e. (q. v.), gev.
eardinales virtutes pl. Ad. angel- (65,
67, 110), engel- (sic 3), die furnemsten
(68), zucht-, ezog- (21), zicht- (76), zeit-
(134), künig- (6) -lich, ezuchtelichen (18)
ezüchtige (3), zochtig (7) tu-, du- (6),
do- (b, €, 18) -gent, tugenden (110), du-
gett (67), dogheit (21. aus nd. doghet).
nd. tucht-, got-like doghet.
*Cardin-is, -us v. Cardo.
*Cardiopatia v. Cardopatium.
*Card-o, -e (7. canna f'umz, cf. caminus)
kumich, kempt, rouchroren (75).
*Cardo v. Cerdo.
Card-o (gew. g. -inis), -us (120) Ad.
nd. ang-el, -o (93), -e (17, 120). eyn ang
da dy? dore in get (21). Ad. thur-, dur-
(68) -angel. a. an der dore (18). henck-
sel an einem doer (132). Ad. nd. hasp-e
CAR
(9b, 12, 132), -el, hespe (228b). herre (93,
107) aen en dore (i107. cf. Gth. Wtb. 9,
504). furhyn die geet in dem acker nach
der píaga mitternacht (64).
Cardo celi, celicardo (76) (v. polus;
duo poli ?. due capille Z stelle 16) hymel
angel (1). eyn ange ader eyn hemel
hasto (P. aus haspe »« astrum ?).
Card-o (gew. g. -onis), -onis (aus g.),
-one (103), -ones p/. (85, 96), -inus, -inis
(grece 16), -ulus, oft 4 -us, -uus (qq. cf.)
hd. nd. dist-el, il (8), -eln (17). dijstel
(1). Ad. karta (103), kart. pl. carden
(85, 96). tresp? (8). .
*OCardo vulgo ecaleaneum (141); cf.
ealeatrippa? acutis calcaneis frutetisque
(Gl. m. 2, 30b) mzssverstanden 2
*Cardo rotunda (cf. eardopatium)
eberworez (131).
*Cardobacia v. Cardopatium.
*Cardobenedictus v. Cardus bene-
dictus.
*Cardocellus v. Erigeron.
*Cardomo-mi, -mum, -nium, -trum
&oe. v. Cardam-omum, -um.
*Cardona v. Cardina.
*Cardone v. Cardo.
*Cardonellus v. Carduelis.
*Cardones v. Campio. Cardo.
*Cardonis v. Cardo.
*Cardonius v. Cardamum.
Cardo-, eardio- (47, 149), eaddo-
(96), eado- (64, 123, 125), eade- (3, 8)
-patium (91, 143), -patia, -pacia, -ba-
cia (11), -potia (125), -pana ((, 95, 103,
131, Sum., Gf.), -passio (3, 8), earlina
(143) (cf. eardo rotunda; card-ina,
-opia?) Ad. eber-, heber- (103), ebers-
(101), eben- (96), beres- (Gf.) -wurz sem.
nd. everwort (47, 85).
*Cardopia (4 eordamum, tybsma;
cf. prc.?) erdtwurtz (14).
Cardopus brot-kasten,
-Ssehrank (Ki.).
*Cardua (piscis) foren (15).
*Carduallus v. Carduelis.
Cardu-eella, -ella (75) (herba, cf.
barba senis) haber-moch (75), -mach
(74. -mileh Gl, m.). í
*Cardueum v. Cadureum.
Card-uelis, -uelus, -uellis (100), Z
-ugellis (75), -uellus, -uallus (102),
-uvellus (120), -ellus (120, 1365), -ella
(94, Hpt. 5, 198), -elle(Gf.), -onellus (8),
-ieola (125), eorduellus, ea- (8 Anh.),
co- (9) -romellus, caro (11) Ad. md.
vineke (23); distel-, dijstel- (11) -vincke,
gew. -vinck, Ad. -vineho (81 &e.), -uinchi
(104), -uinch (102), -zwig (6), -zwiglin
(Kays.), -ziu (Gf.), -wizo E -wecke
(100), -vogel. zuuistilatfinco eardelle at.).
tistel-vogel (649), -zwange (87). rietvinck
(68). ags. distyltige (Hpt.), thisteltwige
(Bosw.), linae thuigae (136. linetwig a
linnet Bosw.), linece (94). Ad. stig-litz
(8, 55), -elitze (9, 17), -eliez (8, 4) -litz
(75 &v. eardu-ellus, sed -elis, varr.
-gellis distelvogel 75). stegeli-ez (8),
-tze (23), -sse (22), -stike (22b).
*Carduella v. Carducella.
*Oarduell-is, -us v. Carduelis.
*Carduellus distel (23).
*Oardugellis v. Carduelis.
*Cardulus v. Cardo.
-kessel,
CAR
*Carduneellus v. Erigeron.
*Cardus (cf. eardo) Ad. distel, suwe-d.
(19). ags. smzlthistel (943). eruceworz
(Sum. V). wulvesmalt (85. cf. e. siluati-
eus).
C. benedietus, cardo-b., cardus
büdais (17), e. bundans (149) crütz-
(149), erewz- (3, 74), crus- (96), bern-
(91) -wurtz. kruze- (41), cruce- (85) -wort.
*C. eolonius swarcz disteln.
C. niger zeisella (Sum.).
*O. pharius felt disteln (1T).
C. kardus (74), eordus (1) silu-
atieus, -astieus (47), -estris (74) (7. ea-
mereon 141; cf. cardus) wolffs-milche
(0, -mileh (149). woluis milinch (103).
wolff-mileh (8), -milich 7 -kraut (74).
wlves melk (4:). :
*Carduvellus v. Carduelis.
Carduus (/m Mss. mog. von eardus
oft untersch.) hd. distel, linde d. (cf.
tribulus) 7 tistel (93). distihn (104).
stichel (herba spinosa 19). wif) senff (8).
C. altilis artisch-aut (144), -ock (Ki.).
*Carea v. Carue,
*Carebus v. Carabus.
Care-etum (/ocus doc. 1 &c.) -tum
(8. 76, Gl. m.), -etrum (herba 1), -dium
(cf. sarectum) stat do daz crut (carex)
weist (8). en stede dar smit (st. snit)
gras wesset (22). riethe (101). riet (T, Gf.
sim.). rietzhe (103, Gf.; riedach sim auch
für einzelne Pflanzen cf. Sm. 9, 166. Gt.
4, 1153; rled von jeher sowol für carex,
wie, gleich ahd. ags. hreod 136 &e., für
eareetum). busch (110). luysbosch (132).
lesche (99). sah-arahi, -er, -r, saer, sar-
ih, -ahahi (für Ort und Pflanze Gt.).
Ca-, ear- (Br) -rena (est vulgare
gtalorum «& carentia ciborum dc. 65.
cf. quadragena) spise ab brechen (7).
abprechung der sp. (75). spiDe gebroche
(11). kar-ene (65 &e.), -ren (68), -en ab-
laf) (101), -een aflaitz (132), -yn aflates
(22), -ine (295), -rat (153).
*Carena v. Catena.
*Carédula niese worcz (8).
Carenum v. Carue. .
"Carenum 7. mustum (16, 129, Br.);
tertia pars musti (Br); nobile vinum dc.
vnfan siv (7). wyn vff den trittenteyl
ingesotten (64).
*Careo v. Carue.
*Careoffolus v..Caryophyllum.
*Kareola v. Carciola.
*Carepus v. Carabus.
*Oarere v. Carire.
Carere hd. nd. ent-, en-, eymn- (13),
vm- (99) -beren, Ad. -bern. beren (99v).
enpern (66). entperen (70). mang-elen
(67, 110), -eln (6), -len (22, 68, v6, 134).
doruen (22). v?derben (17).
*Charesis v. Catachresis.
Caretum v. Carectum.
*Careum v. Carue.
Car-ex, -ix, cavex (109) (cf. sarex,
alga) sah-ar, -arah, -sar (Gf.) sacher,
var. sar (15). sair (105). hd. md. segge
(Br. Wtb. 3, 736. Nmn.). hd. segger (Nmn.).
Ggs. secg, sech (136). engl. sedge. dám.
segg. (gadhel. seisg. kymr. hésg &c. v.
Celt. Nr. 146). Ad. swertel sim. nac (Gf. 2,
. 1014). ried (75). hd. md. riet; wijld-r.
CAR
(132). snident-r. (93). sehnydtriedt (74).
ryet schwerte-l (640), -r (64€). ryetsch
wetter (sic 649). Ad. riet-, ried-, li- (Fr.),
nd. snit-, sint- (109) -gras. snyde grasse
(10). snyyd grais (19). lisea, (7. filix Gr.
2, 281). lesch (108). luyes (122). scharp
krut (22, 23). varwe (29. »« filix). pintz,
schiem (75. cf. alga). schilff (3, 5, 21).
schiff (7525). schleff (74). schilerut (8).
schauff (21).
Caria v. Caries.
Cariare verolmen (141).
Charybdis (126), eari-bdis, -pdis
(152), -ptis (76), -bidis eo schiff-not
(110), -broch (8). bodenlofesschiff (74).
meerschlunt, dumpfel, gump-el, var. -pfel
(varr. dü-, gü-) o. kunckel (cf. eunieu-
lus?) diuerso vulgari sc. franck. schwap.,
var. schwab., rin-, var. rein-lender, wir-
bel im wasser (65). w.-wirbel (65), -werffe,
werffe (74). varlich stat im mere (75).
ein strudeliehter ort &e. (126). zeeanxt
(132).
Cari-ca, -ta, -cia (v. aceasia), -x
(gew. -x arbor, -ea fructus palme) Ad.
figa (121, Gf.), fyge, feig (134). eyn durre
(8, dor (21), gederret (7) fig-e, -en (91).
gedruekter feigen (75). ɣ- 7 palm-frucht
(74). eewyge (s?c 8). fich-effele p/., -boum
(Gf. -x vigheboem (11). -ea verdorret
v. (11), figenbaum (19). -x ein durr (66
&c.), durrer (134) feygenbaum. -ta vrucht
(85). -ea, mor-e (19), -hel (134), -chel (66,
69), -geln (133).
*Cariea (7. austiria) or-smere (Gf.),
-salb (6). ór zalue (22). Cf. caricum,
XQp'X0v medicamentum. (124)? cerumen
ohrensehmalz (Ki.) ?
*OCarieapsa v. Farricaptio.
Cari-eia v. -eca, -stia.
*Carieum golt-wurez (3), -worez (8).
Cari-es, -à hd. nd. vnreyn-cheit, Ad.
-ikeit, -keit (b) vnrenich (22). hd. uuxi-
(104), worme-mele; worm-mel (8), -meil
(3), -eyl (13). verrotheit (99). olm, als
olmieh holt (147).
*Carilago ags. grund-suopa (1363, -sopa
gristle Bosw.), aus eartilago grurzapa
dicitur rusticae (1369), kaum. 7« carinse
f«x grondsop (Kil), hd. grundsuppe.
*Carillum v. Carcillum.
*Carillus v. Caryophyllum.
Carina (i. media pars nauis 134 &c.,
lembus 93, scapha 75) schiff-boden (93),
-bodem (1), -baum (17), -bauch (9), -buch
(8, 16). eyn cleyn schiff (3, 5), schiffel
(15). eyn eleyne schip (22). en schep
(23). eyn naeke (22). zu-, pr. scho-llen
(15). nuesceh (134). eyn kran (17. mAd.
schiffskràn. 2« kán?).
Carinare be-spotten, -rispelen (132
sim.).
*Carinarius dreckdreger (147).
*Carinatum yrdin scussel (64).
*Carinia v. Cadmia.
Ca-, ka-rinthia cherinthin (95). ka-
renteimn (1). kernthen (12).
Carinthus (Ki., ecorinth-us (110), -i
(66), -iani 7 earn-i, -ioli (125) (cf. prc.
2« eorinthius) einer von kernten (110).
kerten (125). menschen also genant corin-
then (65).
*Carioballum (cf. sg.? ecaryophyl-
lum?) mol kupt (8).
CAR 101
*Cariobulla (7. pectaeculum) kamprad
(14).
*Ca-, car-riola (awis, 4. cornieula Gf.)
daha (121, Gf.). taha (Gf.). tüll (2. 2. e.
nhd. dohle, mécht dill Sm. 1, 364). eyn
wasser hun (19). waterhoen (11).
*Cariolum v. Corialbum.
Caryophyllata (143), cariofila -ta
(74), -ea (93), gario-philata 7 -filatrix
i -filax (herba, ein erut Mss. mog.), -filata
(24, 47, 74), -philatum (10, 12) gran-aff
(10), -affel (12). korfliata (10). gariofilat,
'arafel-wurtz, -kraut &c. (143). gaman-
dre (93). 7. benedicte (/a£.? 24). bene-
diet-e (47), -enwurtz (74, 143). negelein-
kraut (ear. 74).
Caryophyllu-m / -s (Ki), cario-,
kario- (4, 509), cari- (133), chario- (111,
125) -phyllon (109), -phyllum (111 szm.),
-philum, -philus (6, 74, 111 &c.), -filum
(68, 69, 133, 134), -fillus (502), -filus (3,
66, 69, 133, 134), -pholum (22, 4, s7),
-folum (1, 5, 66, 68, 110 &e.), -folus (3,
9, 19, 68, 93, 107, 110), -foli (pl. 4), -fu-
lum (1), -phalum (5^, 76), -phalus (11,
74, 16), -ballum (? q. v.), -phylleea (arbor
Ki.), -phylli (85), eareoffolus (8, 11),
earillus (75), gario-philum, -filum,
-filium (99), -filus, -folus, -fulus, -pha-
lus 7 -phalum (75), -lus (24 s. «.), garo-
filum (Sum. VII), garrio-filum 7 -filus
(68), -pholum (67), -£olus (9, 67, 134 &o.)
(ea- und ga- oft alph. gesondert, doch
ohne wesentlich, verschiedene Glossterung)
nagel (1, 75). n.-baum (-us 75). negcl (75).
n.gin (18), -gen (13), -kin (23), -ken (24,
125), -kinkrude (22), Ad. -lin, -leyn, -in,
-ein (74), -e (91), -inbom (-us 76), -ablüm
(-us 111). nág-ilin (134), -elin (91), -el
(509). negelli (87, 93). n.-bovn e ne-
chelehe (Sum. vtr). neygelin (21). n.-bawm
-us 3). Ad. (Mss. mog.) nel-gin, -chin. eyn
nelekin (bb). flegelkive (85. aus negel-
kine?). groffels-, geroffels- (99), groffel-
(Kil.) -negelin (garr. 58), -naghel, -kruyt
negel (132). ghir-, ghen-offel &c. (kKil.).
vilette (109). cario-philum, -foium (110
&c.), -folus (19), -phalus (11) Ad. mus-
cat- sim., hd. (19 &e.) md. muskaten-,
musschaten- (22) Ad. -bluet, -blut, -blued,
-bluome (19), -negel (11), -negelken (22).
gario-filus (47), -Ilus (24) agrestis brun
ha- (24), has- (47) -selwort.
Cari-, kari- (Sum.), earr- (76) -osus
(4. putridus 4 vetustus Br., vucundus t
delectabilis 145. 7» cear-iosius, -e Gl. m.)
wareiger (Sum. aelt (11). olmich (147).
*Cariota v. Carota.
*Oarip-dis, -tis v. Charybdis.
Car-ire (Br, Gl. m.), -rire 7 -ere
(G1. m.), earno (11), canire (76. cf. canere)
?. déuidere (ll. c.). deylen (11).
Cari-sa (129, 141, Pap., Gl. Place. Gl.
m.), -SSà (Fest. cf. Schwenck A. v.), -Sia
147, Br.), -sea (76), -taà (74) ?. lena, leena,
lana (76, Gl. Plae.!) vefus. verlegne woll
76), wolle 4 awis (74). maghet die be-
riechliek is (147).
*Cariscus 7. musca modica, (136). ags.
cinebeam (94).
Cha- (Br), ea-risma (74. numen 1.
cf. earistia) heibLge, -ige (3), ig (1)
gabe (3, 8, gnad (1), genade (b^). g.
(5 heiligen geist (75). creDem ueni
(11).
—
102 CAR
*Carista v. Caristia.
CAR
Carnab-um, -adis, -adium, X&pya-
*Carista (4. kerso a. d. Ags J) corn. Bac, -0v, i zarnab- um, - adium,
beler (Zeuss).
*Charistelochia (cf. aristol. beyful
(143). ;
*Caristerium v. Capisterium.
Ca-, cha- (88, Br.) ka- (9) -ristia, £
eari-cia 4 -sma (147), ca- (225, 23), ka-
(8) -rista, echaritia (Br. Ad. nd. dure,
dur, hd. duer (17), dire (13), türe (6),
tewer, teur, thuwer Ad. zyt, zeyt (13 &e.),
nd. tijd, tid (22b), tt (22). thuzit (sie 68)
theure (110). dure- (21), dur- (Y) -keit.
du- (bb, 8), tew- (1, 9), we- (8) -runge.
ein devreung (3). p/. hoehzytliehe fest
der frund (88). gudertieren-, medlijdsam-
heit &e. (147).
*Carita v. Cari-ea, -sa.
Ca-, echa-, ka-ritas (car. à. penuria,
char. 4. amor 67 Mrg., 88) hd. liebe sém.,
libe (b^), l. -keyt (8^5). nd. leue, lieffte
(132). minn (76). gnade; Rotes genad 7
lieb (9). ein gnodryche lieb gotlicher
eynykeit (65 Mrg.). eyn liebe craft dez
willen o. eyn 1l. geselschafft o. eyn leben
der sele (8). liebe in gode eyn dracht
geseltschafit; eyn sele in der ewigen
seligkeit der uBerwelten (17). ear. teur-e,
-ung; ehar. liebe (88).
SNO Des lieb- (110), hef- (132)
-lieh.
*Carites (cf. carue) weikümmelwein
(143).
Charitia v. Caristia.
*Cariton gnade o. danek (14).
Ca-, cha- (Br.) -ritudo theure (110).
thyrung (68).
*Cariu &c. v. Carue.
*Carix v. Car-ex, -ica.
Carlina v. Cardopatium.
*Charmaf-, carmes- (ki.)
earmasin (91). rothe farbe (ki.).
Carmelita vnf) frauwen bruder (t).
frauen-br. (74). earmeli-t (1, 75), -ter
(Db, 22).
Carmen (7. cantilena q. v. 75) Ad.
ge-diht (6), -dieht, -ticht (75 &e.) von
gesang (75) dieht (99). licht (5). lieth
(67). led (110 &e.). lyd (69). lyt (21).
let (22). gesang (16).
*Carmenus v. Carpinus.
Carminare ansprechen o. segnen da
vihe vor den wolffen &c. (14).
Carm-, carp-, erap- (11), 7 earz- (117)
-inare (»« carpere) zeis-in 7 -alon (111),
-en 4 slagen (3). wolle flueken Z ezeissen
(9). w. teesen (108). woln plucken (17).
wolzeisen, -sehlahen, grempeln, kam-
pel, -men (73). kemmelen (114 sm.)
hecheln (75 Mrz., 114, 126). tzocken, heckeln
dn hortu (125).
Carminatia das herchelen (126).
o EE krempler, wollkámmer
Ki.).
E *Carminator (7. carminum factor) ein
lied diehter 7 sprecher (110 &e.) vp der
straissen (132).
*Carminisare zoubern (75).
*Carminisator zouberer (175).
Carmula vr-luge (141), -lóge f.
Hypt. 5), -güle (m Sm Be C GRr
*Carmulentus v. Carnulentus.
*Carmus v. Carpinus.
-inum
arnabo (arab. zurmbeti, ef. ?. zedoaria
144; »« earui nabbathseeum? cf. earue)
matt- o. wief)-kümmel (143).
Carnale v. Carnarium.
Carnalis vleischlic (11). vlesglec (99).
Carnalitas liplicher wolust, fleisch-
lich beweglichkeit (65).
Carna-rium, -lium (49), -le (Gi.
Aelfr. (7. macellum 11.; cf. ossorium)
eyn paynhaws (9 Mrg.). beynhuD (17,
71). todten-b. (75). vleisch-hawBe (74),
-huus (11), -gaden (474, 91, V. a. 1618),
-kammer (125, Das.), rech (111), -banek
(Fris., -markt (74). ags. flasc-hus (Gi.
Aelfr.). metzig, schal (Fris.). karn-er (15,
BM.), -yr (7. pera earnaria 125. cf. capsa).
gerner (47, BM.). kern-, var. ker-der (14).
wieme (Fr. 2, 4449. cf. Br. Wtb. 3, 259).
*Carn-eator, -ifex (cf. ecarrinator)
flaisch-hacker,-heckel, metziger, heneker
(24).
*Carnellum v. Cerebellum.
*Carne- / earni- (Fris), eorne-olus
(93), -lius (64, 91, 123) (gemma) corne-ol
(64, 123), -l (91). carmiól (Fris.).
Carnes v. Caro.
Carnes fer-ine,-iles((),-arum,ferina,
earo f. carmni-f. (b^) Ad. nd. wilt-, wild-,
in Hss. gew. wil-pret, -brat (5, 19, 23),
-brede (22), -broden (11), Ad. -prat (1,
Db, 75), -prset (Das.), -preth, -brát (134),
-bret, -breeht (1105). welprecht (21).
Carneus vleschen (29b).
*Carni v. Carue.
*Carniferina v. Carnes ferine.
Carnifex (cf. earneator) Ad. md.
vleysch-, Ad. fleifb-, flaise- (104), tfleusc-
(17), leusch- (5^) -houwer (11, 110), Ad.
-hauwer (53b sim.), -hewer, -haeker,
-manger (104), -man (3, 75). fleischa-wer
(1105), -cker (66), -kcher (71). Ad. fleischer
(4); metz-eler, -ler, -iger (6), -ger. en
knoken hower (22). hencker (65, 91, 93).
dieb-h. (110). henger, bluetriehter (125).
zuchtiger (65).
Carnifici-na, -à, -um, carnifitium
(134) (Z. mac-ellum, -cellum, -ella 1) Ad.
fleisch-,flei-, nd.vlesch-,vlech-(22)-banck,
-baneh (23), -bang (6), -panck (1), -pankch
(11), -huD (68, 110). eyn scherne (22),
schaern (11). (Ad. seharren, n Frankfurt
schirrn f. cf. Fr. 2, 1649). metz-el (132),
Ag (67, 75, 110), -ige £ schinthuf) (Ob.
1039). der rabenstein (125).
*Oarniolus v. Carneolus.
*Carniosus (cf. earnus) madich (11).
*OCarnis v. Caro.
Carnis maceeracio dez libes pflegne
(8). des l. kerkelieh plegung mit spijf
(11).
Carnis-priuium, -priuia (22), -preu-
ium, -breuium, earniualia (125) Ad.
vast-, ffasse- (D^), faD- (D, 66, v6, 110),
fas- (125 Mrg.), vas- (134) -nacht, -nath
(11). die vasten (-priuium, von -breuium
fab-, vas-nach untersch. 66, 134). vastel-
(22, 132), dy vaDen- (125) -auent. fastl-
oben (71).
*Carno v. Carire.
Carnulentia (7. crassitudo Br., póguedo
76) vaistigkeit (74).
CAR
Carn-, earm- (76) -ulentus fleisch-
echtig (Fris.), -icht 7 weich (ki.).
*Car-nus (11) -tinus (76) (v. vermis
in caseo, aus tarmus, cf. carniosus)
ein mad (16).
*OCaro (auis) v. Carduelis.
Caro, earnis (21) Ad. md. vleisch.
vlesch (23). vleeh (22. cf. ecarnifieina).
fleifó (21). fleysez (18). menschen-, 2n pl.
vihe-fleiseh (6). earnes pl. quec (11).
Caro bou-, ceru-, lepor-, lup-, ou-,
pore-, vitul-, vrs-, vulp-ina rinderin-,
hirssen-, var. hirsehen-, hasen-, wolf,
Schaf-, sau-, var. seu-, kelberin-, beren-,
fuch6-fleisch (64). "
Caro ferina v. Carnes ferine.
C. fumigata ru-, var. gerau-chet
fleysch (64).
C. lerima v. Caroperina.
*Carob-eus, -us v. Carabus. d
*Carobus 4i. carnis visto est species
co'orís vrine (16), sí. viridis (cf. ear-
pasinus).
*Karoforus (aus carniuorus?) gyrig
mit essen (68, 110).
*Caromellus v. Carduelis.
*Caronella (aus earbonella 7» earo)
gerost o. gebrant fleisch (75).
*Carop-ara (74), -era 4. opera carri
(Gl. m.); funis cum quo nauis trahitur
(16); ligamen, lyne domit man das schiff
zeichet (74).
*Caroperina, caro lerima (759) aus
c. ferina »« perna) pachenflaisceh (75).
Caros v. Carue. "
*Carostopus v. Cataseopus.
Car-ota, -iota (Gt.) (frz. earotte &o.)
moraeh (Gf. móhre (Ki.).
*Caroti-cae, -des (Gl. m.) arteriae
herzatharun (131).
*Caroum v. Carue.
*Carpa v. Capra. Carpo.
*Carpa, g. -pe getymmer van holt (147).
*Carpasinus v. Carpinus.
*Carpas-inus (8), -sini (136), -imus
(6), -mus (1T), -mis (22), -ius (Br. &e.),
earbas-inus (125), mus (76), -ius 4 -eus
(74), eaprasmus (7. viridis 110. »« pra-
sinus?) gulden far o. grune (8) grün
(6), grone (22) varwe. grune- (74), golt-
(17, 15) -farbe: grien (110). ags. gresgroem
(136). herratz (125. cf. arracium).
Carpathus (mons) der krummbach,
kre- vnd se-mmitz (135).
Carpella (cf. eorbus) ags. sadulbogo
(136), radotpoga 7 sadolboga (Gil. m.).
*Carpelsamus v. Carpobalsamum.
Carpenta (i. abstula 93, astula ligni
Br.) Ad. zimmer; z.-span, -spon (68, 110);
ezimmern (21, 67), zymer 4 schrag (16);
serag (77), schran-g, 4 -n (74); spaun
(93), eyn spane (18), spene (6), spon Z
panek 2 schayt (74); bireha (121). md.
tymmer, holten t.; schrage (29, 147).
Carpentare Ad. zym-mern, -eren (55,
76); zimbern (6), tziemernt (13). md.
tymmer-en, -n; timbren (99), cluteren
(29b. klütern Br. Wtb.).
Carpenta-rius, -tor Ad. zimmer.,
zymer- (174), zimber- (6), nd. tymmer-
man.
Carpentum (cf. earpenta) Ad. ezy-
mernef? (18); zimmer-nife (5), -inge (89),
-axt (68), -messer (66 &e.); haeke- (17),
CAR
hac- (18) -m.; zimberysen (6). nd. tym-
mernisse; krudevaer (gemus curri ll. cf.
kruywagen sarraeum Kil) gebuwe;
slidde; wane (17). wagin (104). eyn ge-
hobelter (75), behanget (125), hangende
(100), verdeekter o. frowen- (110), ouer-
gedeckt off ionfferen- (132), vastnaeht-
(64) -wagen. slede (8). flode (16). schlitt
(91). rotuasel (75). bircha (at.). spene (6).
span (12). sehrane, Mrg. 7 spane (10).
seraghe (13). schrage, eyn banck (22»).
schijte (75). a earpentis encke, byrither
(125).
*Carpen-tus, -us v. Carpinus.
Carpere (cf. carminare) Ad. zey-, zay-
(1, 3, 16), zeu- (15), rey- (1) -sen; wolle
(4, 6), woln (17) zeysen; grempelen £
kammen (/anam 715); rien; be-, er- (110)
-griffen. hd. nd. plu-, phlu- (1), pflu- (8),
u- (9), plo- (18) -eken. wolplikent (13).
pluezen (21) vloechen, berispen (?. re-
prehendere 132). hd. nd. stra- (9, 19, 149),
Ad. straf-, straif- (10), reuf- (125) -fen.
auD roden (3). riten (22). bre-chen (12,
76, 125), -eken (13), -ken (22), -gen (142).
Carpesium (cf. sistra) mohrenpfeffer
(142). cubeben (Ki.).
*Carpinare v. Carminare.
Carp-inus (143, Ki.) -ina (76), -enus,
-enis (1), -ennus (11), -ens (15, 100, Gf.),
; -entus (84), 4 -asinus (6), ea- (175),
eara- (117) -penus, carbenus (149), earm-
enus (47), -us (gall. charme Gl. m.)
(earpens 7. ornus; eapenus 7. sangui-
narius, homicida, ramus 75. cf. cor-
nus) Ad. nd. hage-, hd. hagamn-, (Gt.),
hagin- (84, 104, 117, G£.), hagen-, haen-
(100), hayn- (8, 149), ham- (102) -bucha
(117), -bóecha (84, 121), -buch sem. (15,
$7, 95, 102), -puch (74), puchen holtz (1),
-poiehe (104), -buke (100), -bucken (11),
-putten (3). -butten (22, 149), -butte (47),
-dorn (6). hanhódlin (135, Das.) arscru-
ezel (83. 2. q. krützelechen zm hess. H?n-
terlande, arvsch-kitzeln ?n der Wetterau
4. S. w., -kratzeln Nmm., frz. gratte-cul
rosa eanina). hartriegelen (capenus 75).
angl. hard- ? horn-beame (143). spindel-
(143, Ki.), lein- (Ki), sle- (16) -baum.
viginboim (Sum. V). steinlinde Ki.).
Carpo, e. 7 tineta, c.-t., 4 -nicta
(74), -neta (21), -tita (23), carp-io, -is,
-edo 7 -us (75), -aà (110), ceorpedo (3, 74,
76) (piseis, qd. postis 76! 7. eassidu-
lus 7 ealimpus 9) Ad. nd. karp-e, -er
(107), -en. (4), -lan (91). Ad. kar-p, -phe
(3, 95), -ph (7), -pffe, -pf. ehapph (1).
*Carpo,g. inis (cf. carnarium) vleisch
wime (11).
Carpo-, 7 xilo- (Br., syro- (147)
-balsamum, carpoba-, carpe- (6),
-Isamus Ad. balsam-, balsem-, balsamen-,
nd. balsemen-, balsmen-rinde, Ad. -holtz,
nd. -holt. gesafft von balsam (68).
*Carpon-eta, -icta v. Carpo.
Carporare houwen &c. (147).
*Carpotareos nuzblumen (96).
*Carpoti-neta, -ta v. Carpo.
Carpsella v. Carsella.
*Carptator kruethaeker (125).
Carp-, carb- 7 carba- (16) -tim
zucklieh, schnell (88).
*Carpulis (cf. eampulus sm.) v.
TF'elena.
CAR
Carpus v. Carpo.
*Carraeutium v. Carriducium.
Car-rata (75), -aea fuder weyn 7
w.-f. (75). eyn fuoder wyns (19) en
voderwijns (11).
Carrena v. Carena.
*Carrere schneiden (74).
Carrieare fazzon (Gt.)
*Carridueium (76), earr- (Pap.), ear-
(139, Gl. m.) -aeutium 2. vehiculum altis-
simarum rotarum.
*Carriga v. Carruea.
*Carrinator (cf.carneator) 7. carnium
lanzator (129); carminum /acerator (16).
*Carriola v. Cariola.
Carrire v. Carire.
*Carrosus v. Cariosus.
Carr-uca, -uta (1,76), -usta (Gl. m),
-ota, -uga (18), -iga, eurruca (7. earrus,
cartellum &f., biga) Ad. nd. karre, kare
(22). hd. karr, karr-en (4, 69, 110), -ich
6), -uh (Gf.). karn (v, 18, 69, 70). karch
88, Das. Fris.) mit zweyen redern (88).
garre (Sum.). wagen (93).
Carru-earius, -eharius (91, Gl. m.),
7 -eator (68, 110), -tarius ga//. carton
7 -starius gall. caron (122) kar-rer, var.
-cher (110), -renmann (68), -remeker (11).
wagner (93). wagen-man (91), -macher
von zwei rederen (110).
Carruchum getáfeltes schlafgemach
Ki.).
*Carruga v. Carruea.
*Carrulus (deretwas führet Ki.) chreho
(Gf. 4, 590. 2« garrulus?).
Carrum waghenbret (11).
Carrus (cf. earruea &o.) kar-e (5,
110), -rieh (6), -r (68, 91). wag (91).
wagen (T, 22).
*Carru-ta, -tarius, -sta, -starius v.
Carruce-a, -arius.
*Cars- (17), earps- (8, G1. m.), searc-
4 sears- (Gl. m.) (2« eaps-?) -ella (gall.
escarcelle Gl. m.) zer-sacke (11), -sag (8).
Carta ein büch o zedell (6). brif
(99). vngeschrieben brieffe (74). brieff
vff o. von pergamen (175). bermend (93).
blat, carth (88). carten (28). Ad. pap-ir
(91 &e.), -eyer (112. welt.).
*Carthafige v. Cataphrygii.
*Carta-filago, var. -pilago (?. filago,
impia,gnaphalium &e.) ruhr-, heinsch-
kraut, engelblümlein &c. (143).
Carth-, Cart-ago eyn stad (5), stadt
(1). kartagen (D^). carthago (1)
*Cartagus v. Catarrhus.
Cart-allum, -allus, -ellum (69, 134,
i. earruea Gf.) -ellus (11, 19, 94, 136),
earcellus (11? c1. m.), -illum (&e. q. v.)
quartallum (q. v.) eratto (120). carruh
sim. (G1.). hd. schufel-, schüssel- (6, Uu
schissel-, schof)el- (17, 21), schossel- (4),
win- (8, 16), mist- (74), sehenen- (19)
-korp, -korb, -korpt (3), -kurp (1), -karp
91, 4). nd. schotel-, scehottel-, scotel-
eti -korf, -koreff, -karf (11); kloet (cf.
carcillum) 7 screen- (streen-? cf. eala-
tus) -kaerf (11); ml. teenenkorfken
(Martenez); mate (m 99). bast (8). ags.
wi- (94), pi- (136) -ndil.
Carth-, ehart- (91) -amus, eartamo
(136) wilder saffr-an (143), -a (91). ags.
lypbeorn (136. s£. lybcorn ?).
*Cartapilago v. Cartafilago.
CAR 103
Chart-, eart-, carth-arius (?. papy-
ropeus 125) papier-er, -macher (125 &e.).
*Cart-, carth- (17) -arius (anzmal 18)
mandil (8. fasciculus chartae? cf. carua 9).
eyn marder (17, 16. »« martarius!).
*Cartarus v. Catarrus.
*Carthatupla v. Catadupa.
*Cartella v. Cartilago.
*Cartellu-s, -m v. Cartallum.
*Carthesia (7. earbana; cf. sq., cor-
ban) oppher stockh (1).
*Carthesi-um, -a &oc. v. Carchesium.
Car-tilago, -tillago (8, 99), -thilago
un -tilaga (94), -eilogo (23), -ilago
q. v.), -tilla (8), -tella (Sum.), easica
(9) Ad. erust-ula sem. (Gt.), -ele (100, 104),
-el; chruste-l (1) -le (Sum.); kruo- (93),
cro- (2), kró- (95) -stel; krósteln fleisch
(6). kro-sel (18, Gf.), -Bel (8), -sselt (8b),
-selle (225), -selen (23), -sle (99), -se Z
intestina, auce 0 anete (sic 92. i. q. mhd.
gekroóse!). weleck knoke yn dem vlesche
(225). taheyt der knoken 7 march (23).
ags. naesgristlae (94, 136. ags. engl. gristle
nordfries. grü-, gró-ssel) Ad. chru-, kru-
(74, 75), kro-, kró- (Fris.) -spel. karspel-
len (Ob. 763, 836). kurpel (75). kroppe-l,
-len (Sm.) enos-peln (5), -tel (V), -ele
(106). Ad. krof- (Fr), kruf- 7 weych-,
var. kruschpel w.- (64), wich- (125), kros-
sel- (12), knoster- 4 gnorbel- (19), knor-
bel-, knorpel-, gnarpel- (3, 21), knarbel-
(133), knarber- (bb), knorffel- (1102, 132),
knorsel- 7 krach- (110), krachel- (132)
-bein sim. krobel-pain, -ein, harwachs
(14). prustleffül (104). brustlefel (Sum.).
brot leffel (ecartilla 8. Azerher? cf. co-
stella). orlepp-el (easiea 9), -lin (91. cf.
e. ?. déscrimen auricule Br.). eyn ampel (10).
*Cartilarius v. Cartularius.
*Cartilium (7. graminarium, o«s eor-
tilium?) anger, víg. wisen fleck (75).
*Cartill-a, -ago v. Cartilago.
*Cartiludium kartenspil (15).
*OCartinus v. Carnus.
*Car-tius, var. -eius (piscis cf. era-
tius?) lachf (64).
Cartophilaeium d. buch-, bucher-
(88) -kast, o. schryn (88).
Cartu-, earthu-, earto-, earti-larius
hd. briff dreger szm. ein brieuer 7 blader
(5). kartenmecher (earth. 125).
*Cartulio v. Cortulis.
*Cartulositas (4. astucia, aus caute-
lositas) liste (14).
*Cartuna v. Quartana.
Carth-, gew. cart-usia chartusey (1).
carthuf) (14). hd. nd. cartuser-, carstu-
ser- (28), hd. carthuser-, kartheuser-, car-
tusiler- (6) -kloster, -ordin (bb, 75).
Carth-, eart-usiensis Ad. nd. kartus-
er, -üler (6). Ad. karth-euser, -ewzer (4).
charthauser (1).
*Carua (cf. garba) mandila (81).
*Caruasa v. Carbasus.
*Carueus (/. pyreneeus) der brenner
135).
eres -i, -o (67), ear-eo (143, Sum.),
-ea 4 -iu (Gf), -os (143, 144, Sum. VI),
-ni (93), -um (114, 143, Ki.), -eum 7 -ium
(143, 144), -enum (Ki.), -oum (143), -cum
(121), -nabum (&oe. q. v.), cir-eo (130),
-GO (Gf), -ee (85, 96, Sum. V), -te (41),
eyror (47), sarto (Gf.), cicero (130) (7.
104 CAS
eyminum; cf. Dz. Wtb. 91) kar-we (5),
-vey (Ki.), -ne (Sum. V), -ben (114). cumi
(Sum. VI). kümi (95). chim (1). kum (9).
come in dem ue (225). kom-en (23),
-el (22), -mel (21). kóln. hoff-kamyn (132),
-kuym (143). ku- (1105), kum- (5), ky-
(15, 1102), kye- (18) -mel. velt- (3, 17, v4,
96, 130, Sum., Gf.) feld- (93), wilt- (85),
wet- (Gf.), wilder- (74), gart- (47, 74, 121,
Gr.), garten- (19 &e.), matte- (6), matt-
143), mat- (114), matten- (144), wiesen-
Ki.), wieD- (143), romes- (85) -chumi sm.
Gf.), -kümi (93), -kümme (6), -kome (5),
-kómen (47), -Kummich (114), -kimmich
(144), -chumel (Sum.), -kumil E -kumel
(66, 74, 85, Sum., Gf. &c.), -kümmel (143),
-komel (17, 96), -kommel (19), -cümel (3),
-humil (se 121). wilkerse (47). herze- (47,
Sum. V), herte- (85) -blat. harthowe (caros
Sum. VI).
Carum reddere leff maken (22).
*Carunoea (7. aratrum Gl. m.; Àier aus
ploich ar. »« ploek? »« caries?) etter-
plock, luneke; £ 4. mucus der nasen snot-
ter,qwalster, onreynicheituyt dem monde
of der nasen (147).
Caruneula fleyschlin (64).
Carus, karus (9) Ad. lieb, liep (5),
liepp (6), liepe (133), lyp, lip. md. lef,
lief (99). hd. nd. dure, duwer (133), duer
(17), dur (525), türe (6), tewr (1), teur
(134), tewer (2). holt (22v).
*Carutius v. Charax.
*Carvun-, earuu- v. Carbun-eulus.
*Carzinare v. Carminare.
Casa, cassa (D^) (7. domus, lar &o.)
Ad. nd. hu-, Ad. hy-, bu- (9) -tte. hute
(10). hus (93). hufó (8). huBe (5^). has
(1) alt hus (143). eyns armen mannes
hauf) (64). eyn bofe huef o. kawe wt
past-, metallari-, hortulan-orum. (125. nd.
kave Br. Wtb. 2, 755. oberd. die kauenm,
khawn Sm. 2, 273).
*Casa (7. cassis) hirtzen-garn, -netz
15).
*Casealistra (furcarum) cretischer se-
sel (143). i
*Cascine v. Cachinus.
*Caseogabe v. Castologaloe.
*Casea v. Casia.
Cas-eale, -iale (22), -earium 2
kefefaf) (74). kese-vayDB (19), -vat (29).
*Casearia, a caseis 7 butyro dy me-
gerschen (125. nAd. meyerin).
*Casearium v. Caseale.
*Caseatum kef)pru (74).
iip stadel, scheuren, kornbóden
Ki.).
Cas-eus, -ius, -iuus (V) Ad. nd. ke-,
kee- (11), kes- (21), ka- (99) -se. khes
(111. kef) (76). kKáB (91). —
*Caseus fuligineus (/. iuncata) ein
schuphkefe (125).
Cas-ia, -ea (16), -sia, cassia fist-ula
(14, Sum. V), -ola (22), -ularis (Xi.), c.
lignea (Sum. VI), eaciafistula (122) wih-
boum sm. (121, 127, Sum. VI. Gf. 2, 122.
BM. 129). benen crut, ben blum (8). bokis-
(Sum. V), pock- (74) -horn. casia (1).
eassia fistel (22). cassie fistule (Sum. v).
gall. eaciafistre (122).
*Casiale v. Caseale.
*Casica v. Cartilago.
*Casidelis v. Cassidilis.
CAS
*Casidieus v. Causidieus.
*Casilia v. Cadmia.
*Casilid-a, -is v. Cassidilis.
*Casiludus v. Cassidolus.
*Cas-ina, -ma (136) (cf. eista; anders
Gl. m.) ags. caest (1369, 145).
*Casinea v. Cadmia.
*Casiu-s, -us v. Caseus.
*Casla (cf. easi-a? -na?) ags. heden
(a1. m.).
*Casloma v. Casnomia.
*Casma,. v. Casina.
Casma (gr., fulgetra lat. Br. 4. fulgur,
hiatus; aus XQ&O0p&à 2c QQOMO Gl. m.)
himlischer blicken (75). schin alse de
blixeme (22).
*Casmaticon v. Oscitatio.
*Casmia v. Cadmia.
Cas-nomia (74, 129, 139, 147, Gl. m.),
-timonia 7 -tiomia (Gl. m.), -loma (76)
(aus eynomyia?) 7. musca vene-nosa, -fica,
(16). vergiffte flieg o. muck (74). fenijnde
vlyeghe (147).
*Caso-ma, -na v. Cassona.
*Caspula v. Cappa.
* Cassa v. Casa. Cassis.
*Cassa (cf. casia?) egelgraf) (3 Mrg.).
*Cassa (nomen nauis, var. auis)
larscheff (75).
*Cassaltrum (7. alumen) beizstein
(Sum. VI) 7. q. cossoldor v. alumen.
Cassare Ad. kraftlof (65), vnnutz (110),
zu nicht machen. vor-storn (1v, 22),
-Strowen (23). zer- (64, 68), zu- (11)
-brechen. v^warluBen (1T). ver-teiln (75),
-taylen (1). v?yteln (5^. cf. eassus). tilgen
(4). auBdilgen (Das.). unduen (99).
Cassari negagan (s?c? s6).
*Cassa-rius, -tor vernichter (74).
Cassarius (7. retiarius Br.) ein netz-
(74, 110), necze- (3), garn- (68) -stricker,
-macher (68, 110).
Cassatus v'stort, zubrochen (11).
*Cassauium (erba) ertrauch (11).
Casse vmme sus, tho vgheues (22).
*Casseligo v. Cassilago.
Cassia v. Casia.
*Cassianus (7. anulumterre, panis-
portieus; cf. eassauium?) erd-nuf),
-apffel (74).
*Cassib-ea, -ia v. Cadmia.
*Cassibula schlofgatter, sechlagk (74).
*Cassica v. Cassita.
Cassid-ilis, -ile, -ule (10), -ulus
Gl. m.), -ele (136), -is (g.-is 19), -apera
(33) easi-delis, -lida (Gf.) -lidis (75),
eassili-s (110), -dis 4 -de (75 varr.),
capsidil-is (76), -e (Gl. m.), capissidilis
129) 4. ese-, est- (76) -arius; sip-, si-
i) -tacius 4 mo-, lo-eulus (129, 147,
Gl. m.). Ad. e-, eh-, £ neh- (15), ne- (8, 19),
au- (76) -ser. nezer (19). weDer (16). eBer
(19). vogeleBer (74). asar, zersack,
watscehk-o, var. -er (75). eens vochgeleren
aesae 4 de eudel achter van dem nette
(108). eyns voghelers off hijrden mail
off sack (132). eins vogelers o. hirten
saek (110). eines voglers tesch (rus vogil-
sach (9) -sag (8). burissa, malaha (Gt.).
muhsina (120). tascha (120, Gf.). ags. pung
(136). helmfüter (Sum. : cassis).
Cassi-dolabrum, -odolabrum, -do-
librum (18) (enstr. dolzatoris 3. cf. do-
labra; $. erista 75. »« cassis) hd. md.
CAS
helm-, helen- (76), hyln- (21), hel- (110)
-barde (22, 56), hd. -bard (67, 110), -barte,
-bart, -barthte (66), -barten (21, 75), -part
(14), -parten (1, 3), -bret (18). heilparte
(3). helb, var. helm, 2 stil an der hacken
0. biel, var. beiel, am pfil (v5).
*Cassi- (66, 1102), cassio- (110^) -dolus,
easiludus (134) 4. medicus.
*Cassidul-e, -us v. Cassidilis.
*Cassi-dulus (9), -odolus (piscis)
karp-e (9), -fen (pl. Gl. m.).
*Cass-ilago, -iloga (sum. V), -ila (8),
-eligo (16), eatil-ago (8), -ogo (16)
pilsen (149), bilse (47, Sum.) 4 semen. eius
(47, 449). bissie (sic 85). bilsin- (8, 1T),
bylsen- (74), pilsen-sam (8), -somen (8
Mrg.) -sane (easseligo 16), -krut (8, 16
17), -kraut (74).
*Cassili-de, -dis, -s v. Cassidilis.
*Cassiloga v. Cassilago.
*Cassinur ags. senix (94), méssverst.
aus casnar 4$. senec.
*Cassiodolabrum v. Cassidolabrum.
*Cassiodolus v. Cassid-olus, -ulus.
*Cassis v. Cassus.
Cassi-s (g. -dis), -da (125), -de (145)
(et pro helmo Br.) Ad. helm, heln (93).
eyn helm-, heilm- (21) -zeichen (b, 18),
-ezeigen (21), -teken (22), pee (4).
ysen- (16), eisen- (75) -hut. ein iDernhued
(125).
Cas-sis (g. -sis), -sa, -a (q. v.) Ad.
eyn netz, do man tier mit fohet (8);
garn. nd. nette. eber- (9), wilt- (b^, 6,
23), wild- (1), hirtzen-, hasen-, jager-
(75), lag- (64) -neez (1, 9, 64, 75), -garn.
eyn garbe (22. st. pnrne ?) sstrick (1).
hamen (Gf. auch mhd.; nhd. ham BM.).
spinnenweb (74). pl. easses spinnwep
(76). spinne- (104), spenne- (100) -weppe.
Cassi-ta, -ea (125) (7. eorydalus 125,
galerita) ein lerch (125), heu- Z kobel-l.
(135). 2
*Cas-, ea-, eap- (Gl. m.) -sona, ca-
soma (Br.), enazonas (acc. pl. Fest.),
eadonna (Gl. m.) corona (v. seta) (7.
acus, ?nsítr. LC hd. purste (66),
burste, burst, byrst, bórst (67), broste
(133). borstel (132). lus kamp (97).
*Cassula (cu. hassie) hd. nd. cassel,
chassel (1). qd. cu. eassel oder ein caste
-l (66, ev, 69, 134), -ll (68, 132), -le (133).
easper (Y. cf. easula?).
Cassula v. Casula. ;
*Cassula (cf. eassilago? easutha?)
drufwurtz (74).
*Cassu-la, -ra (15 varr., at.) (7. ferrum
eum quo vulnerantur luppi 3 sim., anders
Gl. m.) fellida (Gf). sensen (3). wolff-
seges (76), -sense (74, 75), -senDe (74).
Cass-us, -um (125), -is (8) Ad. md.
ydel. tydel (18). ytel (8, 110). vn- Ad. .—
-niehtig (125), -nutze, md. -nutte.
Cass-utha, -ytha, eus-euta, 7 -ecura
En V), -tuea (74) -ote (41), eastuea
74, 85) (£. androsac-e 73, -es 143 7 po-
dagra lini; p.
41) tother (Sum. V). rorer (47. aus toter ?).
todte-crn (114), -r als in flaehf) (v4). fl.-
dottern (143), -seyden (74, 143). nessel-,
vnserfrawen-s. (74). doder (85). tottern,
seiden (73). filtzkraut, range (143).
wengewide (sc) winde (Sum. V).
Sum. V. rosa padaglim .
[
^
)
CAS
Castaldus cumistadul (131. cf. Gf.
6, 653). versorger o. beschirmer der
kirehengutere (74).
Castan-ea, -ia east-anea (22V), -anee
5b), -anie (17, 19, 47), -ane (16), -onie
Ey -enien (Sum. V). kest-ina sem. (Gf.),
-en (66, 91, 134), -e (6). cesten (8). kósten
"K67). Ad. (59^) nd. kastanien-, Ad. kesta-
nien- (125), kestinne- (84), chestinne- (104),
cestenne- 2 cesten- (93), kesten-, chesten-
(1, questen- (BM. 228), kasten- (18)
-baum, -bom, Z fructus eius. ags. cistim-
beam ]:
*Castaneum (»« eosta?) ribbe bra-
din (85). .
Castan-eus, -ius, -bius pannus (11,
22) eastaneen bom (22b). cesten bam
(98). grone (98). gronlaken (29). grün
» tüch (6). dunckel fayr (19). en duncker-
| gat (11
*Casta- (74, 16), easto-nieus (7. fan-
. eola 75, flos siliginis 3, 74) ein koren-
(8, 4), korn- (8, 74, 15, 76), roeken- (15)
. -plum, -blum, -blumen.
| Castella-nus, 4 -rius (68, 110) burg-
. behuoter (93). castellan (110).
| Castellum Ad. eyn kleyn, kleyne (4),
nd. luttek stad, Ad. stat, statt (6), b'g
(11), eastell (68). stet-lin (25 sZm.), -tel,
marekt, schlofó (7. opidum :5). cast-el
(D^ &c.), -eel (11). wicbelde (22). wasser-
kaste (Agr.). gayte, renne (147).
Casterium roeyryem stede in den
.sehyp (141).
*Castieus (cf. eastronus?) 2. aper (16).
Castifieare kusch vnd reyn machen
(65).
*Castigalor v. Castologaloe.
Castigare kusch maken (225. of.
eastificare). spengen (7. abstinere 22b,
E Ad. nd. cast-igen, -igern (5); -yen (11,
99). hd. kestigen, -eyen (4). py- (11),
pei- (76) -nigen.
Castigatio straf vor der that (91).
*Castilogalue &oc. v. Castologaloe.
*Castimargia v. Castrimargia.
Castimonia Ad. ku-, kü- (6), keu-,
nd. kuu-scheit. kus- (22), zukuse- (21)
-heit. kusch reynnekeit (8). Ad. nd. rey-
nicheit. Ad. reinig- (110), reyni-, reyn-
keit. abprechung der wollust (75).
*Castina (cf. caleina) kalekrose (14).
*Castinare v. Crastinare.
*Castolo-galoe (5), -galue (V, 74, 76),
-galube (11), eastilo-galue (21), -galce
i vitreolum 2), -ge (6), easto-galoe
22), -goloe (23), -gallie (11), -lagee (16),
-gabor (1), eastigalor (5^), eastrios (16),
eost/os (8), eascogabe (3) (7. gallicia 4
dragantum 7 vitriolum 4. cf. Sm. 9,
29. BM. 458) hd. galitzen-, galitzigen- (5),
alitzit- (5^), galitzigef- (11), galliezen-
(6. 8), kalitzen- (4), kallisien- (21), eali-
Sixt- (17) -stein. nd. gallicien-, galitzien-
| Sten.
| *Castonieus v. Castanieus.
Casto-r, -rius (942, 136, Hpt. D, 198
(piscis! 9) hd. pi-, bi-, bie-, be- (t, 2r
-ber. bebir (19). Ad. nd. beuer. befer (13).
4gs. beb-ir (136), -or (Hpt. J. c.); befor
(943). eastor 4. aries eastratus (Gl. m.)
cf. castronus; castoralis 4. qui seipsum
castrat (t6).
Castor-ium, -eo (Sum.), -ia E
(17, 21) piber- (1, 3), Ad. beber-,
DirrrsBACH GLOSSARIUM,
-jus
iber-,
CAS
byeber- (18), byefer- (12), befer- (13),
s 29 Il (1). -gall
3), -geyl, -geyle (22, 96), -ga . -galle
(6, 21), -ghere (85), -hod (16), -hode (18),
-hodin (55), -hoden (1), -neher (17), -nier
(74), -erut Z -woreze (17), -wurz (81, Sum.,
Gf.). luppo (127). peinwurtz (74).
Castra (oft sg. £., g. -e) hd. ein ge-
ezelt. gezolt (1). burge; ritterschaft Ti
einer reise (93). veldtleger (111). veld-
gleger (91). lager (125). legerstat 7 zelt
(88). wagenburg (88, 125). tenten (132).
*Castracana v. Galega.
*Castraliter v. Casualiter.
Castra-metari, gew. -inentare, -men-
tari gezelt vff geslagen (10 sém.). geczel
of slagen (13). felt, varr. am £., ain feld,
schlagen (64). zu veld ligen (91). schlos-
ser buwen (110). budin (8). wuden (sc
9). tenten richten (132).
Castrangula (7. mellimorbia, scro-
phularia &e.) braun-, sàw-wurz (143).
Castrare vz sniden dye hoden (5).
gelezen usn. (1T). g. (12), aus- (9)
-liehten. liehtin (8). lyppen (19, 67). Iub-
ben (99, 132). hd. ver geyl vf (110),
hoden auf- (76) -sehnyden sm. heylen
(13, 21, 22) als man de6 soe (fee?) doth
(21) alse men den wee (sic) det (22).
helen (22, 283) also men deme quecke
doyt (23). boten, ut werpen den vee (22).
zam machen (64).
Castratura (cf. in-ec.) falz o. nuet;
nute o. faltze als in holtz o. pretern (74).
Castratus fub (st. v-) gelet (8). vezey-
lyth (Z eastrunus 13).
Castrensis Ad. burg-, borg- (18), bruck-
(3), purg- (15), nd. borch-man, ader eyn
frauwe (T) -vogt (110), -saf) (75), -grauf
(c8), -greue (132).
Castri-, easti- (75, 76), ( potius) gastri-
(Br., Gl. m.), gastre- (66, 133) -margia,
-mergia (: mergere 68, 69), -maria (76
vnkuscheyt (5^). vnkewschait (1). hur (?.
meretrix &oc. 75). ouerat (99). frefikeit
(17). vnumeDege fraBekeit (8). vnmessig-
(69), vnmássi- (134) -keit. (eastr.) ouerdait
in spyse o. dranck (132). vberflu£ in spy
o. trank (68, 110). fulleri (70, 110). buch-
wlle (Sum.) vngheuocheyt (22). gastri-
mergia guls- 7 ouerflod-icheit (132).
*Castrios v. Castologaloe.
Castr-onus, -unus, -inus, erastri-
nus (7, 22»), east-or, -ieus (qq. v.) hem-
ling (76). Ad. nd. ha-, Ad. ham-, he- (66)
-mel. sehoffe (18). ein ster schopeze (3).
eyn d6 dy hoden vz geschniden (10). eyn
buceling (12). botlin-g (225), -c (22). byde-
lineh (18 wrg.). ehastrawn (1).
Castrorum acies strijt; ec. cohors
heer (18 Mrg.).
Castros v. Costrus.
Castrum /d. purg (1), purk (4), burg,
burgk (21, SOReIEOR (09) borg. nd.
borch. sloz (5). schloss (91). sluD (7).
sla (0 slát (22b). geschlofó (64, 75).
zelt (76). geczelt (17). ein here, ear.
her (64).
*Castrunus v. Castronus.
*Castrus (7. gallus) hane (141).
*Castuea v. Cassutha.
Castula (7. eesieium 125) bade tu-
cher, kettel (125). bad-tüch (i14, Das.)
22, 41), biuer- " m riuse (, |(
CAT 105
-ehr (Das.). padtfleck (111). vndersehurtz
64
*Castularius (7. spado; arecarius Gl.
m.) heningest (Gf.).
*Casturcium v. Nasturcium.
Castus Ad. nd. kusch. hd. küsch
6), keusch, keysch (64), küsse (21), kuf
15) reyn. nd. kus, pur, reyne.
Casuale ein ding das sich von ge-
sehicht, var. vn-g., begibt &oc. (65).
Casualis geuellieh (100).
Casualitas euenture (22).
Casu-, eastr- (133) -aliter d. ge-,
zu-fellig. ge-fellieh (19), -valliceh (132).
zufállig (134).
*Casuiea v. Cadmia.
Casula garvenhoip (147).
Cas-ula, -sula (110 vear.), -iola £
-ubula (Kil. cf. Gl. m. 2, 231 sq. éíal.
easipola) (7. vestis sacerdotalis, planeta
presbyteri) messachel (93. cf. Goth. Wtb.
2, 513). missihachil (127). cas-ucula
n -uckel (110), -uyfel (Kir.), -elle (17),
d. -el, -sel (21). en kaersufele (11).
Casula huttgin (17). ain klains heió-
lin (76). kleinhus (93). eyn armes heuslin
(64). eyn bufellig "e easus) huflin;
hutte, var. hüte; tabernaekel mit stucken
gemaeht (65).
Casus Ad. nd. val, ge- (11, 19), zu-
(1) -val; eyn falle (7); lucke (22), gluck
(21). handel (75). ge-schicht (1), -sehiecht
(8), -sieht (sie 9).
*Cata (bestiola) ags. merth (136b, 145.
cf. meardh Hn
*Catha sec. grecos (cf. eathalexis)
wllenkornenheyt (22).
*Catha- oft st. cata-.
*Catabal-lum, -um v. Catabulum.
*Catabelta v. Catapulta.
*Cathablasis (-aD — asis?) katha-
bladum eyn hackebred (17), speck
breyt (18).
*Catabr-a, -um v. Cantabrum.
*Catabul-a, -ca, -ta v. Catapulta.
Cata-, eatha-bulum, -balum, -bal-
lum (aws captabulum) ein gemein stal
(110 &e.). :
*Cathabumba (ans cata-ecumba -«
v da 9) raststat da die heyligen rasten
74).
*Catabus v. Caeabus.
Cata- (Br.), eatha- earisia (7. ancilla
dolosa dc. Br., mastigia 147) maget die
baeven den anderen ontruwe ind loiss
is (147). een loddinghe seale ende be-
hindich (108).
*Catacismus v. Catechismus.
*Catacizare v. Catechizare.
Cataeclysmus, eathaclism-us, 7 -os
(74) eatthaclisinus (76) (7 diluuium)
sinflucht (2 &e. cf. Sm. 1l, 584. 9, 254).
sint-flut (3), -lü (93), -flus (6), -dluf)
-Hucht (74). vluet (11). en mere zant vlot
(sc 22). wolken brüst (Y Wrg.).
Cataceumba scheiühauf, priuet (74).
Cata-ehresis, -eresis andari (Gf. 1,
317). charesis £. abusio 4 malus mos
bof5 gewonheit (75).
*Cathadula v. Catapulta.
Catadup-a (Gl. m., Ki.) -la (2, v5, G1.
m.), earthatupla (alph. cath- 76), eada-
puppa (Sum. Sm. 4, 137), canniduea
(mole 16. 2-—« eanna -- ducere) flut-
14
106 CAT
(3, 8), flud- (16) -rinne. vvre (Sum-). wore
(Sm.). mulschuf) (75).
*Cataforates &oe. v. Cataporates.
*Catagita v. Catigita.
Cathagraphare abschreiben (64).
*Cathayda v. Cathegia.
*Cathalemsia v. Epilepsia.
plexia.
*Cathalexis 7. perfeccio rationis vol-
komenheit (4). morgenfrue (75. »« eata-
mane).
*Catalieum Z distieum (7. q. eathar-
nieum Gl. m.) garst die twe kant heft
147).
: *Catalus v. Catulus.
Cata-, gew. eatha-mane allmorgen,
frue, vortags (74). gar vro (22).
Cata-, eala- (94) -mitus, -mytus
(125), acc. -mitum (94, Hpt. 5, 202. Gf.)
(4. mollis, ganymedes; gamimidis /
stuprum 1365; succubam, 94; cf. cillo)
kislafen (mpt.). kijlafen (se), diochumn,
gesellen (Gf. 5, 118. 6, 187). ags.leof (94).
*Catamus v. Cathomus.
Catananee (xavaya«[xr) v. Datisea.
Catanus v. Gaya.
Cathapares v. Cataporates.
*Catapeletatio v. Cataplectatio.
Catapirate-s, -r v. Cataporates.
*Cathapladum (cf. kathabladum ?)
spulfleek, vnflat in der kuchen (74).
Cataplas-ma, -mus (6, 22), -matio
(76), -ta, (225), eatha- (8, 75, 76), eam-
(1), em-plastrum Ad. nd. pla-, bla- (21),
bloe- (11), Ad. pfla-ster. phlastiv (95).
pflaster zeu wunden (4). weisel in ein
wunden; wick (75). beyn duch (8). ge-
stossen Salb 7 krutt (6). gestoten zalue
i krut (-mus 22).
Cataplasmare Ad. salben (75), wun-
den s., w. salbin o. binden (8). d. md.
eyn pla-, Ad. pfla-, plai- (5), bla- (21)
-ster hd. vff-, vber- (68) -legen, off eyn
wunde l. (b), nd. vp eyne wnde l., uff
leygen (21).
Cataplect-atio, -aton, -on
eatapeletatio (3) uuizi (at.).lesterunge(3).
*Cata-plexia, -phexia (75?), -lemsia
(q. v.), eathelensia (76) (aus cata-plexis
2« -lepsia »« apoplexia) der vallend
siechtag (93). hinfallender sichtum; ca-
dallus qui eum patitur (15).
*Catapodi-a, -um v. Catapotia.
*Catapolta v. Catapulta. :
Cata-porates, -poratis (93), -poracis
(80), -pirates (Plaut), -pirater (Lucil.),
-prates (Gl. m.) -forates (64), -fiorates
7i eathapares (147) ankerbli (64, 93).
enkerli (80). ags. sundline (94). corde
an en loit &c. (147).
Catopo-tia, -dia (sg. 141), -tium Z
eatuputia (Gl. m.) pillul-a (111), -en (91).
schlugpillen (114).
Cathapuera geleerde maghet (147).
*Catapulcia v, Cataputia.
Cata-, catha-, katha-, catta- (8, 1),
caea- (147) -pulta, -polta (19), -pulea
(15^), -bulta (3, 76, 147), -bulea (17, 4),
-bula (3, V, 14), 2 -belta (Gt.), -dula (8),
capatula (75) (Z. sagitta barbata Br.,
S. hamata 3. cf. Dz. Wtb. 582 über cha-
dabula, afrz. caable &oe. : xorafo^x,)
stra-hel a) -el (108), l (3, 8, v4, v6),
-e (75). domirstrala (130). poltz (74 ?
bolz (8, 17, 19 &e.). bulez (8^). eyn fo-
Cata-
(68), «(
CAT
gel boltz (1). spera, sper, phederari (at.).
fedeler (8.mAd. phedeláre &oc.). fier (19).
en vier (11). en pijl (11, 147). ain grof)
arnprost (91). ein slauderen (3). slawder,
slinger, slencker (74). dunderbuchs (110).
donrebusse 7 clover (107, 109, 132. cf.
coluvr-e, -ine canna colubraria Kil.,
Binn.). buchD, scho, schaeflin (88). oestal
(cf. angarium) 7 een springhael (108).
sprinck-hael (auch 7. q. -haen pa
-gael, springael, springhel (ki. afrz.
espringa-le, -rde, espingarde &e. cf.
Foquefort h. vv., mlt. spingarda q. v.).
Cata-, eatu- (96), eaca- (4, Sum. V),
era- (85) -putia, -pucia, -pucium (47,
96), -puleia (91) (cf. citocacia) Ad.
Spring-, cruez- (12), kreutz- £ pey- £
grind- (74) -wurtz. springe- (47), sprinc-
(85, Sum.) -wort, -worz (Sum.) spring-
(50€, 73), dryb- (74), treib- 7 scheib- (73)
-kórner, -korner (74). sprengelkórnli (93).
*Cathaphexia v. Cataplexia.
*Kataphigia (7. poliphagia) vrait-
scap &c. (147).
Cataphra-etus, -ttus (88), -tus (91),
-tta (125), -etus eques (Das.) ein gewap-
neter o. geharnester man (88). kü- (Das.),
ky- (91) -risser. koritzer (125).
Cata-phrygii, -frigii (Er.), -friga (sg.
8), eatha- (68), eate-, cathe-fagi, -fage
(61), earthafige (a/p^. cath- 76) ketzer (8).
*Catarecum v. Catarrus.
. *Catare (cf. caeabare) perdicum vow
(123).
*"Kataricum 7. cornu cerui rasiua (24).
*Oatharisare v. Citharizare.
Catarrhact-a £ -es (15 Mrg.), cathara-
eta, bissw. -chta, 4 cathareocte (p. 4),
caraet-a (76), is (94), -er (136) (7. aque-
duetus, fleuma 16, nubifragium £
nimbus 15; sunt meatus fluuit qui per
rotas molending: diuiduntur 4) hd. walier-
schof3 (Mss. mog.), -schuf) (74), -schus (l1,
3), -schuez (4), -HuD, -flut (16), -vloet
132), -ganck (8). nd. water-schutte (22b,
23), -sluck (22). ags. uuaetertruch (94),
uaetertroéch (136). Ad. scehutze- (D^),
schutz-, schüez- (3), schotz- (9, 132),
schuf (88, 91 &e.) schof- (125), schos-
(15 Mrg.), seutte- (13), md. schutte-bret
(bb, 11 &e), Ad. -breit (3), -porte (110,
132), -gatter E Mrg., 88, Gf. &e.), -getter
(125); cf. Fr. 2, 236, 238 (wo auch halb nd.
wasserschütting); Sm. 3, 412, 424; schutz-,
Schuf-gatter, doch auch schutz agger,
schutzen meatum aquaeimpedi?re. — hd.nd.
wolcken-, walken- (22), welcken- (5) Ad.
-bruch, -pruch Z -prust (74), -brust, -brunst
(67), nd. -borst, -berst (107), -barst (132).
venster; prediger der himelischen lere
(14). platsch- (65), platzsch-, var. platz-
(75) -regen.
Cat-, eath-, kat-arrus, catharus,
carta-rus (16), -gus (Gt. 6, 845), caterrus
i. reuma, 22b), eatarcum (11) snud-er
ios -erata (Gf) -del (Y). sehnude-r (74,
110, 134), -rt f. (68). snup-pe (5^, 12, 16),
-pen f. (66 Mrg.), -pfen (49). die sehnupf
(68, 110). snüpfen (e snoppe m der
sn. (17), snopp (18). snop i &e.). snube
(71). snuve (22, 85). suve (sc), dumpe,
tracheit (225). snawp, dumpffe (74). dumpf
(7?) tampho (Sum. snauekute (11).
strau-ch (2, 74, 111), -che (74), -chken
(1), -kken (3, v5). pfnysel (64). pfuisel
CATH
(33). bipsez (18. cf. pituita). fluOerbrust
(93). nasedrop (132). catarr (91).
Carthartica purgatz (91, ii1).
*Catharticum ags. libb corn (942).
d cat-arus adj. (2. mundus) reine
121). à
*Catharus s. (cf. cantarus, catarrus)
limpe (qd. Vigmum 8). eyn hele (b^. aus
caeabus, cf. cremacula).
Catase- (64b, 74, 147, Br., Gl. m.), carase-
(64€), earost- (76) -opus 2. explorator
(16, Br.); seafa ein an-, var. vn-gehenckt
schifflin (64). scaph (at. cf. 64). lloDschiffe
(74). 4. seapha scheep uyt eynen holt
gehouwen (147).
Cat-, cath-, ead- (108) -asta, oca-
thasea (74) (vé. equu-, ecu-leus; Jectus
ferreus; tormentum; t. àn modum seale
76. cf. sealas... de eatastis &. Gl. m.;
compes 132; columbar 0 pegma Kil.) scala
(119. 2« seala?). ags. gloed- (94), geleod
(136); hyrdla 7 fyr thollena (g. p/. 94^).
rostisen, polet, harpha, ritebouma (genus
tormenti Gt.). hd. nd. eyn rame, reme
(6, 22), ramen (21), hd. ram, ravm (63),
rayeme (133), reyme (8, 13) Ad. dar an
man die leut martert o. ram der weber
zu den tucehen (75); do man daz tuch, :
da man dye duch szm. an truck-, druck-
et,-net, -ent (V.a.1477),drückt(e3),durueket
(133), slecht (21, flecht? 4); nd. dar men
doke uppe (22), want inne (23) droghet.
marter-, kreutz-, tuch-ram; galg (74).
ghayole (108. 4. qg. gaioole, ghioole Kit.
mlt. gayola, gabiola frz. geóle engl.
aol, jail carcer, cauea q. cf.) kaecke
Kil). kachs (132).
*Katasus (7. eatilio &c.) vrait, gul-
sieh (147).
*Catauium v. Catinus.
*Catha-zare, -sare (9), cattaso (prs.
pr. eatorum 76) (cf. catellare) mowen
(76). mauezin (8, 9).
*Cathazizare v. Catechizare.
*Kathecis gallici laeteas vocant (6).
*Cathecium baumwoln (17).
. *Catheeum-enus, -inus, -ius v. Ca-
techumenus.
Catechismus (Gl. m.), eathe- (16 &e.),
eata-, eatha-, catho- (4) -cismus, 4
-eisinus (76) (7. nstructio sim.) lernung
(68). leringhe (132). Ad. tauff, tóff- (6),
dauff-, douf- (56), nd. dope-segen, -ganck,
hd. -gang, :stein.
Catech-, catet- (Pap.), eathetez- (Br.),
eathez- (Br. &e.), eathaz- (Gt), eatac-
(136) -izare, eathesicare (Gl. m.) ar-
Staupen (Gf.) den gelauben predigen 7
leren Z7 binden (9). glaubin l. (8). den
cristen louen leren (22). er. machen (110).
Catechumenus (Gl. m.) ecathecum-
enus (74), -inus, -ius (12) gelaubiger
vnd nicht getaufft (1). vnge-dauft (5b,
12) -teuffter (110). halber christen (74).
gecrysmet (12).
Ca-, ka-thedra, -thedrum (22) Ad.
eyn, eynes (18) bischoffs-, bischoff- (5),
bisuff- (7), nd. biscopes-, 4 babists- (17),
meister- (b^, 18) -stol (5b, 18, 22), Ad.
-stule, -stul. lerstuol (93). sessel (91, 110).-
Cathedralis eeclesia thum, thum-
kireh (75).
Cathedrali-tius, 7 -cus (Ki.) 7. aso-
tus, vin-ulus, -iolus archschalck,
hohrnspygel, lof?mensche (125).
— HÉEGPEPEER rn ONG, o nRET Ur i o mLLILL
CES I "
CAT
*Kathefatum ,
Cacemphaton.
*Catefagi &oc. v. Cataphrygii.
Cath-, eat-egia poltz (75). geschof,
pfeyl; eathayda, thaya schoflantz (74).
eatela gavelyn, lanci (147).
Cath-, cath-egorieus predigende (19).
Cate-, ecathe-gorizare, eathogori-
sare (9) predigen (9, 68).
*Catela v. Cathegia.
*Cathelare, prs. -lo waiffen, winden (2).
*Cathelensia v. Cataplexia.
Catella ketten-, speng-lin (93).
*Cate-, cathe-, cati- (q. cf. 6, 1, 92)
-Mare (cf. eathazare) musen (6, T, 18,
22). missen ader kiezeln (21). wins-iln
(8), -eln (9).
*Cate-llus, -mili &oe. v. Catulus.
Belua.
Cat-, ear- (64€) eath-, kath- (17)
-ena hd. ein kett-in (1, 65, 91), -en, -enn
(63). keetten (11) kete-n (21), -ne (99).
ked-ene (19, 225b), -en (5 &e.), -in (D^), -e
(17, 18, 22).
*Catenare v. Cachinare.
Cat-, eath-enare binden, pinden (64)
mit (4, 64, 76, 110), mit der (b, 7), mit
eyner keden (5, 22), Ad. ketten, keten
(4, 68), kethen (69, 70), kyeden (18),
kydden (21
*Chatenaria v. Cureuma.
Cathenatus geketent (99).
*Cathenum &oe. v. Catinus.
*Kathephaton v. Caecemphaton.
*Caterasus (Z. asm-us, -aticus; «us
eatharrus) amborstych, dempich (141).
Katherina eyn eygen nam (8).
kathrein einer heiligen iungkfrawen
namen (74).
*Katheristieus (s&. eauter. »« cha-
racter?) der da zeichen hat. v£ super-
sticio katheristica est. vberflussikeit des
glaubens der da geschicht mit zeichen
der crutze (65).
*Kateruarius &oe. v. Cateruarius.
*Caterrus v. Catarrus.
Ca-, ka-terua schare (65, 99). scare
(100). schar (825, 9). eyn schar betteler
(8). huff des voleks (75). rote (99).
*Cateruare scharen (11, 19). zu samen
seh. (9), gen (8). samen (17). volg £Z s.
(sec 9). volk sammen (8). Ad. sameln
Sim. ver-s. ein. sehar (110). huffeln (7, 21,
75) das volek o. die schar (75). hauffen
(18). huffen (13). hupen (92).
Cateruarius (Br, Gl. m. kater-ua-
rius, -narius (76), -pharius (17) haupt-
(9), heupt- (8), horer- (17) -man.
Ca-, ka- (9) -teruatim (7. euruatim
76 aus turbatim) sammelich (7). semlich
ader mit ef groDen hauffen (17). Ad.
schar-leich (4), lich, -lichen (18). scher-
lieh (5, 6), -echt (8, 9). searhaft (100).
— hd. nd. ge-schart, -sarpt (21. r aus m?).
— bischaren (11). brant 7 brensen (100. »«
eauteriatim ?).
*Cate-s, -sia &oc. v. Cachexia.
*Cathesia v. Carchesium.
*Catheticus (aus cachectieus) bofige-
Synter, -naturter (74).
*Catetizare &c. v. Catechizare.
*Kathiata (aus kyriaca?) kirche (74).
Catieulum (/a máéíria Gl m.) v.
Calyptra.
eatefaetus &e. v.
CATH
*Catigita 4. lirie-us, -en, -ina leire-r,
-rin (75), aus eati-, cathe- (G1. m.), eata-
(130) -geta 2. doctor, lerari (130); cf.
catillare.
*Catilago v. Cartilago.
*Catilare v. Catillare.
*Catile(cf.eauda equina.terefimium.)
i. teriphirium vogelwicken; 4. millefo-
lium, lolium garwel 7 katzenzegel (75).
Catilio v. Catillo.
Catilla v. Catillum.
Cat-illare, -ilare (75), -ellare (q. v.),
-iliare (75 varr., Br.), cathilego (prs. 11)
(&ü titillare; deglutie; vagari 15. cf. G1.
m, 2, 294b, Gf. 3, 107 sq. 4. q. eati-, cate-
llare Ki.; sonare vt catulus Br.; vox
eatti 64, Gl. m.) Ad. kitz-eln, -len, -ellen
(8, 9); küezellen (3); ku- (Q» ky- 7 keu-
(V. a. 1477), ke- (8, 133) -tzeln; £ krutze-
len RE ketelen (11, 68). pirsen, vmb-p.,
varr. -lauffen (cf. Celt. Nr. 313. Weig. Syn.
Nr. 1035. byrsch eatus rr. 1, 100). slinden
(17).ih naseon ( prs.121). schlemmen (Das.).
*Catilare (7. lirare; »« catigita)
liren mit der leiren (15).
Cati-llo, -lio (75, Br.), -o (75), -Hlarius
(Gf), -lator (Gl. m.), katill-ator (8),
-ius (117) (é. gluto, colax, scurra, vagus,
leccator dc.) ein neischer (3). uescere
(u aus n? Gf. 9, 108). pirser, vmb-p.,
varr. -auffer, -loffer (75. cf. catillare).
ein spiller (17). kobolt (85). gutverdempf-
fer (126). tellersehlecker (91).
Catill-um, -us, 4 -à (Ki) kruse, var.
krause (110). kreis (68) kroesen, nap
(132). napff (68, 110). salsenschüssel (111).
test (Ki.). trimállen (Piet. cf. deuorantia).
*Catilogo v. Cassilago.
Cathimia &e. Cadmia.
*Catin-, eathin- v. Caehin-.
Cat-inus, -inum, -enus (1109), -auium
(76), eath-inus, -enum (7) (7. parapsis)
saltzcar (127). sulzschar (104). kar (91, 93).
kaar (Das.). eyn karnaph (se 1). hd. napf,
becher. naph (5). naupf (8). nappe (17,
18). nap (21, 22). korp (18). Ad. schussel.
yrdine sch. (64). nd. schotele sim. schofil-
kin (85). kruse; win-kruD, -krug (110).
kroesen, wijnpot (132). krausel (3). schale
(8). eyn sehal o. spotten (5b. 2« ecachin-
nus). gebeta (Gf.). tiegel, zargén-t., ge-
reute, furherd, zingrube, spor (Asr.).
*Cat-inus, -tinus s. adj. chezzin (Sum.).
ketzen (b, 18). kitzin (6). kytzen (66, 10). |.
kette-n (22), -s (11). keezick (19). kyezeln
(21). eyn ketzlin (V, 76). beltz-en (67),
-lin (69, 134), peltzen (66, 70) 7. de eato
factus, sicut pellitium.
*Catma &oc. v. Cadmia.
*Oathooa (herba, i. q. alipiades) cige-
linde (Gf. 5, 627).
*Cat-, eath-ocinus (aus eatoche) tot-
suchtiger (75).
*Cathocismus v. Catechismus.
*Cathocolla (herba) hundts schnabel
(15).
*Cathoerophium (aus caeo-, ptocho-
trophium?) hauD der armen o. durfti-
gen (74).
*Kathodoxus (aus eacod. G1. m.) hoch-
fertig (110). hoeuerdich (132).
Catholiea fides criste-nlicher glaub,
var. -n gelanb (64).
Catholice kirstenleke (99).
CAU 107
Katholieon ein puch der latein (1).
Cath-, kath-, eat-olieus (v. ortho-
duxus 8) Ad. glou- (68), glau-, gleu- (55,
8) -big, -biger (55). goet kersten 7 ghe-
louieh (132). eristen (8, 646, 110). er.- (8),
kirsten- (99) -man. strenger liephaber des
glaubens (75).
*Catolus &oc. v. Catulus.
Cat-, cath-omus, -omos (141), -amus
(Zz. flagellum £c.) besimo (Gf.). peitsch,
aisel (74). ein geischel mit rüten gemaht
(0. en gheytzel von roden ghemaket (23).
eiserin flegel (75).
*Cathoplodim gohe-must ( 1535€), -niust
150).
*Catho-phexia, -plexia v. Cataplexia.
Bipilepsia.
Catta v. Cattus.
*Cattabula v. Catapulta.
*Catthaclisinus v. Cataelysmus.
Cattaria katzen-kraut, -nept (143).
*Oattaso v. Cathazare.
Cattinus v. Catinus.
*Cattula (vestis, pars v.) eyn ezyppe
(19). tympe (11. cf. leripipium &o.).
*Cattulus v. Catulus.
Cat-tus, -us, -aà (104), eathus (76)
Ad. chazze (104), katze, katz. nd. katte.
eatus katter (53). 4. belua marina (141,
Pap.) &us bellieàa machina? »- cete?
*Catula v. Caeu!a.
Catula teefken (108. dim. von teewe).
Catulaster (7. adolescentulus, lo cane
salvatico Gl. m., palpo £4 delenificus 74.
cf. eatillo) smaicher, senfftreder, zututt-
ler, liebkoser, greyffer, taster, federelau-
ber (74).
Catulit (7. subat, libidinatur) das huru-
bel ryt yn (125).
Cat-ulus, -olus, -alus (7), -elus (9),
-ellus, -tulus (3, 8), eatholus (5) ein
iuneck dier (eatulus 110). hd. welif; w.-,
welf-er (15, bei 8m. pL), rigen (3), -gin
o -gen (9), -lin (6), -le (91), -ell (1).
welschin (9). wolffelin (1). en welpen (29,
99). keezeleyn (9). catelle e£ catemili
ketzlin (6, 8).
*Catuputia v. Cata-potia, -putia.
*Katurbita v. Cueurbita.
Catus v. Cattus.
*Caua v. Cauea. Cauare.
*Caua putin (Gl. Cass. €f. Dz. Wtb. 94).
*Caualla &c. v. Cauilla.
Cauall-arius, -us v. Caball-arius,
-us.
*Cauan wihilla (awis 141, Gf. 1l, 643.
cf. Strix &oc.). wichilstain (7. baeula 104).
Cf. eauanna &o. noctua (Gl. m., Dz. Wtb.
594). ags. ulena (g. pl. 94^). wihilstein
penas (Gf. 6, 690); wihilstein m. locé (Gt.
1, 708); wihelstaim 7. q. taedifer brant-
eysen (Sm. 4, 51; versch. von wihstein
perpendiculum (Ziem. 647).
Ca-, co- (Gf.) -uare, caua (?. perfo-
rare sic 6) hd. holen. Ad. v- (68), durch-,
Ad. nd. dorch-holen, Ad. -holn. auD-hoe-
len, var. -hülen (64). helen (13). halen
(11). holern, hulchen (75). ^d. hol machen.
vÜsnyden, gruppen Mo: gropen (22^).
graben (55, Gf.). durch-gr. (68, 16, 110),
-loehern (134). lüchen (12). lechern (18).
hól vnder vüren (6).
*Cauaria v. Caluaria.
14 *
108 CAU
Cauatura lignorum per quam. sibi
mutuo con?unguntur nüt (95).
*OGaueubus v. Caeabus.
Caueulus é&e. v. Caeula.
*COauda v. Canna.
Cauda, olim coda (125) hd. zagel.
czagil (D^). tzaghel (23). saghel 7 stert
(228^). zale (18). zeyl (11). ezelle (21). Ad.
swantz (6, €, 75, 4. penis 125), schwantz.
wadel (76). stertz (74, 132, 133).
*Oauda eaballina (143. v. eunicella),
eabanila (11), eabugula (19), equina
3, 8, 13, 74, Sum.) (herba) pherdeszail
(on). eyn kaczen-czagel (19, 73), -wedel
(13). kattenstart (11). pintz, pferdDezagel,
schafftenhawe (74). roDschwantz, schafft-
hew, kantenkraut, taubenrock (73). vogel
(3), fogil- (8) -wick.
*CGauda porcina (herba, ?. peuceda-
num 143) weif) stamprech (91). wif-
steinbrueh (125).
Cauda-, coda- (38, 125) -tremula,
tr.-eauda (12) (?7tal. eodatremola; aus)
bach- (64), wasser- (88) -steltz. ein
ackermenchen (7. motacilla 125). quecke-
stertz (12).
Caudatus geschwentzt (110). gester-t
(99), -tzt (132).
Cau-dea (cf. Gl. m. A. v.), 4 -tica (93.
anders Gl m., Br.) -diea (Br.) cand-ea
(q. v.), -iea (147) schiflin (93). auffge-
pogenschiffe (74). revijr seheep (147).
Caudex block, klotz; e. fartorius
haekelklotz (125).
Caudiea v. Caudea.
*Caudistrum zagilpein (Gf. 3, 130).
Cau-ea, -ia, -aà, -eua (8^), meist auch
ean-ea, -ia (7. cauerna, domuncula pasto-
ris dc.) eyn fogel- Ad. -hus, -haus, -huDe-
(18), nd. -huus (11), -huis (22^), -bur, Ad.
-korp sim., -keffet (64), -keffieh (67),
-kebige Ens wygel (sic!) hues (19).
hirten-huD. (8), -haws (9). hueterhub (75).
hittlin (pastoris 76). eyn tier- (8), dier-
(10), tyr- (9), dyr- (85) -gart, -hof (85, 9).
wewer (cf. viuarium) 7 grub m: cule
4 gruue (99). hule, var. hoel, keller (110).
eyn hoelkuyl off kelre, off eyn korffgyn
(132) erdhol (93). Ad. buer, baver (3).
nd. bur. Ad. keuia sem. (Gt.); kebige (Y),
kebge (5b, 10), kybgen (21), káfige (6);
kefieh, -it (76), -fet (2); kyfit (74),
cheuina (Gf.) kefin (n. Piet.), keben (13),
kebsen (Alber). kieuie, koye, ghayole
(108. cf. eatasta). meissen-kar (17).
*Cauella 4£. ductus aque (16); dolium
pote-ga, -che (Gt.).
*Cauentum kavent(109.cf.conuentus).
Cauere 7d. vor-, ver- (67), fur-sehen,
-seyn (21), -kummen (65). vorsyen (132).
hd. bewarn, warnen (6, 76), huten (9),
be-h, hüten (6).
*Kauere v. Flauere.
Cauern-a, 4 -us (75) Ad. gruobe,
grube, grub, grobe (5), grabe (91, 70),
grape (18), grab. nd. groue (22), graue
(28). graff, kuyl (132). kule (19, 99, 23).
hule (65, 1105). hüle (6, Fris.). hole (18).
hol (110). rib in eim stain (3, v5).
klufft (125).
Cauernosus diep (11).
lócherlich (Fris.).
Cauernula
holel (75).
*Cavex v. Carex.
holechtig,
loch am kinbacken ;
CAU
*Cauicius humelvisch (98).
Cauilla (Br. &c, Gl. m. 2, 307. 7. de-
ceptio, rixa; clawus; stella 16. 3tal.
eaviglia, caviechi-a, -o frz. cheville
port. cehavelha span. clavija, alle aus lat.
clavieula cf. Diez 2, 264) bedroch (132).
bedreginge (22). betriegung (110). eyn
holez- (19), hultz-ner, var. -er (75) na-
gel. en holtnegel (11). eyn glockenswen-
gel (17). ein nagel in ein loch (65, 68,
110), da man die bratwurst an hencket
o. fleisch (110 sim.). durluog (93. cf.
appendix). ruffer (133). doppe, pegghe,
prop (i47). eyn leyter an eim wagen
(64). w.-l. (74, 93 sm.), -gleyse (7). how-l.
(74). eauillus (Gl. m.) phelga (ct.).eauall-a
?. -atio; -ator calumpnzator; -antur
tergiuersantur (141).
*Cauilare (»« ceauilla cíauus) v.
Confibulare.
Cauillare, selten -ri (cf. pre.; »«
cauus) vzgraben (b szm.) durch-holen
(11), -born (9). auO-holern, -sameln (74).
betriegen (7, 8). verklagen (110). bespot-
ten (68, 110, i) auDyben (V. a. 1471).
kyffen (18). kyfen (110). keyfen, kyfeln
(74). kiffeln (21, 77, v. a. 1477). kyueln
(9). keyflen (1). cheyffeln (3). kyefeln
(55). kefeln (5). keuelen, k. mit worden
(22). keiten mit worten (75). v'kloeghen,
kijuen (132). Ad. klap-ern (134), -pern
(69); claffen; zwe- (1), swe-, schwe- (64),
fa- (113, Fris.) -tzen; speyen (Fris., Kià.).
Cauillatio betriegung (110). bedreg-,
v'kloegh-inge (132). huhe 7 spot (BM. 729).
ij (17). ge-spott,
spott-unge (8, 9), -eri
-Spey (Fris.). bar-at em, -aet (99, 106),
) berayd m
-acht (100). beraet (l
kiffel- (21, 4), kyfel- (18), keffel- (17),
kefel- (b) -unge. keuel-, wesscher-inge
(22). wescherij (17). swetzunge (6, 75).
schwetzung (68). klaff-ung (110), -erey
(67). klefferey (66, 70, V. a. 1477). klap-
per-y (69), -ey (134). stumpffierung (112).
caviller-ey (V. a. 1477), -ye (133).
Cauillator schwe- (76), swe- (15),
fa- (113) -tzer. fatzmann (Fris.).
Cauillosa positio geferlieh für- 7
dar-gebung (65).
Cauillum spot (8) spotte (17) en
stede dar keuelinge schut (22). stumpf-
fierwort (112). eyn spedael (19), enspittael
(11), aus spot?!
Cauillus v. Cauilla.
*Cauina v. Cauma.
*Cauinus v. Cophinus.
*Caula v. Caulis.
Caula Ad. schaff-, sehaf-, scha- (13),
schof-, nd. schape-, ovvi- (104), Z rof- (64),
pfrch- (75) -stal. scafftal (100). zun (8).
pferrieh (65, 75).
*Caulare pferrichen (75).
*Caulerroma (herba) konische (47).
*Caulestrum halóslag (74).
Caul-is, -a (v. maguder), -us (5, 18),
kaulum (872, 146), pl. caules (s7), c.
eapitat-us (125), pl. -i (111) Ad. nd. kol.
hd. kole. chol (104). koel (66, 110, 123,
134). koyl (19). kól (872, 146). eyn mof
ader kole (21). eyn muf) kole (7). romes-
kol m., romesche kokel m., bo^. capusta
(4). kraut (4. wett.). krut, kabbas-, gab-
bas-, gabaf-, kappas-krut (75). kol krutt
(6). grien krut (123). kabis- (91), weyss-
CAU
(111) -kraut. kumpstkoel (125). stengel
91). :
| (m folio cauli culum tu tangere noli
Si frongitur kolblat tib; vinger in ars
gat (3 Mrg.). :
Caulirap-a (143), -um (Kki.), eaulo-
rapa rübenkóhl (143). kóhlrube (Ki.).
*Caulistrum (cf. aealentum —&oc.)
eumpost (Sum.).
*Caulitium v. Caluities.
Caulus &oc. v. Caulis.
*Cauma 7 corona equi (7. iuba)
mond, var. mon, am pferd (75).
*Cauma (s. canna) ror (Sum. V).
Cau-ma, -ina (4, 16, 99) hd. hitze.
nd. hitte (22), heyte (11). hytzde (132).
hitzung (18). Ad. brant; br. von der
sunnen; en-, ent-, an- (68, 69, 134) -zun-
dunge, -zindung (68, 134). vntfenginge
(23). entfengiche (22). kon, miltaw (74).
reghen die warm is (147). eyn doppe (i8)
rime (99). gehaige (93). gihel sZm. (Sm.
2, 127). hehei (Sum.) eaumata turniza
(Sm. 1, 399. cf. estuarium).
*Caumaci-on, -o v. Camacion.
*Caumaeuriae ags. eordrastae (136),
nach Leo ?rrig :frz. chauumiere, vielmehr
— caumenia, chameuniae, y0euv(a
i. hum cubatio (Gl. m.).
Cau-ona, 7 -ena (19) (v. placenta)
vlade (11). flayde (19).
Caupilus v. Caupulus.
Caupo, eampo (9) z. stabularius
(109); tabernarius (93). ein schenke (9).
schynke (13). Ad. nd. eyn win-, wijn-
(132), 'wein- (21, 4, 134) Ad. -sehenck,
-schenker (22), -schinek (18), -senek (91),
-man (22, 23), -tappre (99), -tepper (11, .
23), -tzepper (132), -zephner (7), -ruffer
o1 -roffer (b), -roper (23). winreuffer
21). privmaister (Sum. Gf. cf. pulsa-
nia : puls?). zepffer, reyffer (74). roper
(23). uuller (quz vinum cum. aqua miscet
ad propinandum 104). tauerni-r Se
-erer(93). króger, wert (109). wijrt (132
Caupolus v. Caupulus. .
Caupona 7. tabern-a 4 -aria (Br.
&c.); 7. eaupo (12). Ad. krug. schen-k (12),
-ken (10). win-schenkerin, -hus (93).
tauerne (99).
Cauponula pilkróch (109). conpo-
nula, caupuneula 2. éaberna, (129).
*Caupulis (-1 — lar?) en scheepelier
(ie 11), cf. eapularis — seapulare (G1.
m.), nl. schapelaris (Kil).
Caup-ulus (11, 19, 75, 76, 93, G1. m.),
-olus (Gl. m. &e.) -ilus (141, GL. 2
eanp-olus (74), -ulus (649), eamp-ulus
(9, 645, Gl. m.), -olus (Gl. m.) (V. óreuis
nauis ll, nauicula piscatoris d.) klein
schiffe von leder gemacht (74). wor sepisd
(9). schiflin (93). fischer-sch. (64), -zollen
(1594), -kolben (szc 753b). schiffjchin (19).
*Caupunari ver-schencken o. -kauffen
(64
Caupus (7. obba) ags.cuppe (GI. Aelfr.).
*Caurio (aus cautio?) heilich ampt
off dyenst (147).
Caurit panther (123, Ki. &c.). canterio
est proprie pantherearum (16).
Causa Ad. sache, sach, sag (13).
zake (11). vrsaeh (65). handel (91).
C. effieiens Ad. ein wi-, wu-, wi,
wü- (6) -rekende, würkundu (63), werek-
ASSETS
CAU
7
ende (22, en pnden (21), -en (18), wurck-
i ) Ad. sache, sach, vr-s. or-s.
21), md. -sake.
S hd. ein ende (1), ent-liche,
, che (132), zu endende (3, 17,
'67), zu entlich (b), zu entliehe (18), zu
ende, vDresende (63) sache, sach, vrsach
(6, 15, 65, 110) darvmb ein ding gemacht
ist (110), off wairomme (132). ein. ende
zülende sach in ewikeit (63) dye endef
vrsach (15). à;
C. formalis ein gestaltlich (68, 110,
134), stellende (8, 15), Ad. zu-, nd. to-st.,
zu stendliehe (76), zu stene (21), zcu
ezelende (4), formende (15), zugeformet
(1), thorisende (23. ef. prc. 63), schick-
lieh (6), (dye) zuschigkende (15), so ge-
schaffen 7 so geboren (63) hd. sache,
sach, vrsache (6, 15, 110), nd. zake (22),
orsake (28) eyn sache die ein wesen
gifft (132).
. C. materialis mogelich (8), ein moge-
liche (4, dye mugelich naturlieh (15),
materliche (76, 110), materglich (65) vrsach
(als erd, stein, holtz 110), sach (8, 1, 76).
ein natürlich müglikeit (63. cf. sq.). ein
materie dair men vat vyf macht (132).
C. naturalis eyn natur.lich, -lik (22)
sach (7), vrsach (6), mogelicheyt (5b szm.),
muglichkeit (70), moghelieh (23), modi-
cheyt (szc 22),"wirckung (68), wurckung
(69, 134). eyne natur wirckende sache (3).
*Causape v. Gausape.
*Causape (»« easeus) chasechar(Sum.).
Causare sachen (1, 18, 21). be-s. (75).
vor-s. (19). nd. zaken. klagen (13).
Causari Ad. sachen (Mss. mog.); s. vben,
var. yeben (110) ; sagen (66 &c.). sehyckin
(5^). beklagen (11, 69, 134). clagen 4
werden beseyt (19, 67), besagt (66 &c.).
Causa-rius, -tor v. Causidieus.
*Causiea v. Caustiea.
Causidieo (7. causam ago € profero)
ain sach vf) sprecher (szc v6).
Causi-, cause- (4), 7 easi- (76) -diecus,
causa-rius (49, 176), -tor (76) eyn sachen-
(5, 6, V, 75), zaken- (22, 23), sach- (17,
18, 76) -welder (5, 18), -walde (17), -wolder
(22). -wolde (23), -waltiger (75), -vfj
Sprecher (6, 7. cf. prc.). hd. ein vor-,
fur- (76), zu- (17) -spreche, -sprech (17,
76), -sprecher (8, 21, 4). en vorsprec £
punene (11). plajdirre (99). talman (81).
leger (10, 49). red-er, var. -ner (64).
*Caustella v. Clustella.
*Causterium schornstein (19). sehoer-
sten (11).
*Caus-tica, -ica (49), conscica (75) zu-
(141), zi- (Gf-) -ntra. zun-ter (74, Sum.),
-der (75), -ger (49).
*Causula (sí. easula) v. 'T'eges.
Caut-e, -im (11, a behendee- £
cluch- (19), gewif- o. sicher- (8), gewer-
(9) -lieh. kluekeliche (11).
Cautela (off ?. q. cautio q. v.) hd.
nd. bewar-unge, -inge. ware (99). besur-
ung (18). sicherheit (6 &c.). behendekeyd
(19 sim.). behoeudicheit (11. u »« n?
Cf. sq.). klockheit (132).
Caute-, cáte- (220), eautu- (6, 21)
-losus (7. eautus 1) bewar-sam (5, 22,
4), -unge (sc 21) webarsam (1) war-
Eu d» gewarnter (6). wise (1). vor-
siehtig (17, 18). behend-e (19, 110), -lich
KEDB
(68), -ich (132). behuedich (11). Ad. vol
behendikeyt, fursichtikeit (69) condig
(71). eundieh, snedieh (22^). ein vorteil-
lischer, der da alwegen vorteil sucht (65).
Caute-r (at. b, 234), -ria (8 &c.), eu-
ter (141) hd. brant, prant (141). polz (at.).
theuuon d. pl. (Gt. b, 234). cauteri-um 2
-ola (at.), -olum (119, G£.), -o (141), canter
(104) (Z. puleio 104, ferrum 141) cantar-1
(127, Gf.) -e (119). cauteri; douil (Gf. cf.
theuuon Grundbed. urere). polz (104, 141).
bolz (119 &c.). eauter-em ags. throsm (94) ;
-e ferrum 2. haam (94), fam (136).
*Cauteria ?7. lentigo (66 &c.).
gebrant zeichen (110).
Cauteri-are, -osare &oe. v. -zare.
Cauteri-um, -es (127) (cf. eauter)
prant-, pren-eysen, o. das loch das nach
dem prant wirt (74). hd. nd. ein brant- (18
&e.), hd. brenn- (1195 &e.), borne-, born-
(8), bürn- (6), zeichen- (110), zechen- (93)
-isaren (119^), -yseren (22), -yesern (13),
hd. -ysen, -wnde (23), -reyd (17, 18. cf.
andela). ags. merisaen (136), mexrisern
us . hd. ein ysen, eysen, bor- (67), bren-
70) -ysen da mit man einem durch die
backen brent sZm. prannt wunden die
dye artzt machen (1). ein gebrant won-
den (21). eyn gebrante wunde (55^). brant
es zeychen, als rotkrutz von osterich
64^). zaichen, als rott creytz von esten-
reych (646).
ein
Cauteri-zare (Br. &c.), -sare, -osare || )
(16), -eare (64), eautherisare (3), eauter-
iare ((, 76, 132, Br.), -are (9), cacirare
(8) (*. eauterio Zmurere; dur-are, -ere
76) Zeichen mit eim ysen (110). bernen
mit eym yser (132). mit eysen prennen
ein zaichen (64). brant pr. (9), burnin
(8). hd. v?herten, beharten (18), behirten
(11). nd. vorharden.
Caut-es, -is (93, 108), cantis (1) stain
(1). ein herter stein (110). een hardescaerp
keye Z steenroetse (108). rucher sehroft,
heldiger felb (88). roke 7 vels (99). mer-
fluo (93). ror (11. 2« eantes).
Cautio (cf. cautela) Ad. sicher-, nd.
secker-heyt. zekerlicheyt (23). Ad. gewis-,
gewisse- (12), weiD- (67) -heit. wijDheyd
(19). ware (99). bewarung (55). bebarung
(1) laeste (11). seripgeziuge (119 szm.).
hantfesti (25). bekanntnuf) (91). ein for-
maet (125).
*Cautulosus v. Cautelosus.
Cautus Ad. sicher. vor- (17), fur-
(65), vm- (55) -sichtig. klock (5, 22). Ad.
clug. klue (13). klueek (11). kloech (132).
geware (99). behendlich (68).
*Cautus, g. -ti dranek (11). nowis
Species (Gl. m.).
Cauus, eaphus (3) (7. eoneauus, va-
euus 10, antrum 5, 110) Ad. nd. hol.
hole (7, 10). hól (12). hale (18). halich
(11). holieh (19, 132). locherichtiek (19).
vBgeholet (17). eyn hoel (5). ein huel,
varr. hule, hüle, o. ein loch (110).
*Cauustrum v. Canistrum.
Caxitare gallorum (G1. m.)J
*OCebellus eyn sadel (19). en zadel
(11). Vrm. aus tebellus zabel (20. q. v.)
mássverstonden.
*Keb-, kep- (24), 7 cheb- (143) -uli,
ehebulus (Ki), myrobalanus cheb-,
ehep-, cep-ula (143) (»« ebulus; cf.
CED 109
embliea) adie (24, 47). sehwartzbraun
myrobalanen (143).
*Cecaciter plint-, plintz-lich (74).
Cecare, cecul-tare, -care (Br.), -ptare
(76) hd. nd. blint machen, maken. bli-
(b^, 9, 19), blij- (11), ble- (8, 99) -nden.
*Cecerates der lucht beweghelicheit
(147).
Cecias (xXaUw/aG 114 &e.) v. Ventus.
*Cecieula v. Ceeula.
*Cecilia (s£. Sic.) cecylien lant (9^).
*Cecita v. Cieuta.
Cecitas blintheit (11, 19 &oe.).
*Cecius der cale berg (125 Mrg.).
*Cecodia pedeme (85).
*Cecucia v. Ceeunia.
*Ceecuda v. Cieuta.
Cecul-a, -us, -um (16), -io (93), eec-
ola (19), -uba (8, 11. 19, 74), -ieula (af.
6, 785), eieina (91) ein blindlin (dem. «
cecus 110). ein plint- (3, 104, Gf.), blint-
8, 9, 16, 100), blind- (6), blinde- (95),
blinden- (76, 93), blinder- (17) -sleicher
(17), -sleieh (8, 8, 9), -slich (93), -schleich
(16, 91), -schlieh (6, 76), -sliche (95, 104),
-slinggo (Sm. 3, 452), -slingge (100, Gf.).
multworff (19). wantworp (11) vinster
(74), eyn v. weg (17, eecuba 8), wege
(9, 74). ceeula 7. ?za ceca, (16).
*Ceculicen v. Cieuta.
*Ceculptare s/m. v. Ceeare.
*Cecumalum (a/ph. eer-) ein lamell
6). ceru-, cern- (sc 74) -nalum en clinke
—
(22). kling (2. elepa 74. 7. q. lamina, veru-
tum kil.).
Ceeu-nia (1l, 19, Gi. m.), -eia (19),
-n (136), -mia 7 cieunia (147) (7. q.
eueuma, noctua Gl. m. 2, 319, 813, 815)
nachtrave (147). vle (11, 19).
*Cecuricen v. Cieuta.
Ceeus Ad. nd. blind, blijnt (11), blent
(99). hd. blind. starnblind (76). storblint
(11). ein blin-d (6), -der (18, 4).
*Cecut-a, -ieen v. Cieuta
Ceeutiens blinczinder (9).
Ceeutire blinezen 7 wenig sehen o
begynnen zu (19), tzo (132) blinden. ^d.
blindt werden.
*Cecha v. Zecha.
Ceda v. Scheda.
*Cedare (:eedere) virdriben (19).
vdriuen (11).
*Cedaria (sí. setarium q. v. cf. cedas
Gl. m. 2, 220) eyn mel- (19), zichte- (11)
-budel.
*Cedaris v. Cidaris.
Cedere (caedere, prí. cecidi ;7.ferire)
Ad. slahen, slagen scm. slaen (14, 19, 99).
Slon (9). hauwen (14). Ad. brechen, sny-
den. vorhawen; e. gladio kopphen, den
haló abhawen; e. virgis tzu der stupen
slan (125).
Cedere (prf. cessi) Ad. wichen, ent-w.
weichen (9). wigen (13, 14). wyechen (132).
nd. wiken. Ad. rumen. r. eyn wahten
(22b).
Cedes (7. oecisio, occasi-o, -à 7,
strages, mors) slacht-unge (3, 19), -inge
(11 szm.). man-slechtunge (9), -dot slahen
(8). hd. todt-, dot-schlag; nider slag (1),
nydderlage (10), mort, tod (67), todtung
(65). fal (b. falle (7). val (22). vall (6).
fallung 7 eyn falek (s/c/ 21). wallung
(sie 18). vallinge (23). nyderfallunge
[(66, 70).
110 CEL
*Cedex v. Ceyx.
Cedri-a, 7 -na (16) (xeOp(a ; Br. Gi.
m. &e.) 4. cedri resina 4 succus (16); s.
cicladis (g. v.) ; grece eedromeda (141).
hema (Gf. 4, 946).
*Cedrieula ain klainer cederbom (76).
*Cedri-, cedrini- (5) -pomum, p.
cedrinum (1, 55), e. p. (22, 23) Ad. eyn
cedrin-, zedern-, cedar- (67, 68), zeder-,
Z.-baum-, ceder-paWm-, nd. ceder-, tzeder-
(23) -appel, Ad. -aphhl (1), -appfel.
*Cedromeda v. Cedria.
*Cedrum (cf. sq.) zitter (8).
Cedrus koder- (1), cedar- (68, Gf.),
Ad. nd. ceder-, zeder- (23), cedern- (3,
21), ezidern- (18), eziddern- (11), zitter-
8) -bom, Ad. -pawm (1), -baum, -baym
(hy -bam (8). pr. espen (:zitter! 21).
*Ceduarium v. Zeduarium.
Cedula v. Scedula.
*Cefal-cia, -iea v. Cephaliea.
*Cefalus v. Cephalus.
*Ceges v. Ceyx.
*Ke-yo, -io (75), -go (76), koyo (74)
(cf. 81v. 2, 128, 129. Dz. Wtb. 95. 'Celt. 1l,
116 sq.) 4. ligmum. extensum, ante vias
castrorum. sim. (ll. c.). ein slaek (3),
slagk (74), schlag (4). werren, vig.
Sehraneken (75). kay 7. eaneelle hebrei-
corum (16), cf. kaeyium, kays éo. (Gi.
m. 4, 298, 301, 303).
Cheiri, keiri (ara?.) gelb veieln (74).
*Keysim v. Kaysim.
Ceyx (eibvogel Ki., vll. Grundform,
mit der sich der deutsche Vogelname
mischt) eeix (9), cedex (4), cerex (9),
eorex (17) eoyes (74), eeges (76), gew.
sege-x, -r (67, 16), eiar (17), cificina
(125) zys (9). eziDige (17). zifig (16).
tzysing (125). eiseck (22b). sisex (22).
tyschyn (23). eziDegin (21). tzjsgin (12,
18). ezyDehin (eiar 17). zisch-chin
(segex 11), -gin (5), -in (10). ezeiscke
(3, 4). eysticke (5b). zeyssel (1). zijs-
(X), zyDB- (69, (110), zeise- (66, 70), zey3-
(68, 74), zZeinD- (134), zinse- (67), zinD-
(6, 76) -lin, -leyn (70, 74), -li (6).
Cela sg. f. (10), pl. n. (sg. -um 9)
smelez-tegil (9), -dyegel (17). eelium
tegil (130, G£.). tigel (Gf. b, 378). tigele
(Sum.).
Ce-, ca- (alph. ce- 16) -lamenm (;.
celatura Pr., dnders Gl. m.; 4. penus
75; das verbergen Ki.) V bergung o. büne
(6. engl. eeiling sim.) . puny, tylle (74).
helunge (19) hellung (76). behelinge
(11). en zul an der doren (22). keller-
hal (75). cheler (1).
*Celamentum (;.laquear, solarium ;
anders Gl. m.) bone, tefel, soler (74).
Celare (inclus. caelare 4. seulpere)
hd. nd. helen, hellen (22), heln (18). Ad.
vorheln, v?hel-en, -igen (ss). ver-pergen
(64), -bergen (88) behalden (12, 18).
hutten (77). hyden (13). schulpen (93)
decken (8, 9). Ad. graben. gr. ader
hauwen in ey holez ader in ej steyn;
pingen (17). steyn hauen u. ver- (1),
vf3- (65, 110), formen (18, 21, 22, 93)
graben, nd. grauen. molen (19).
' *Celarium v Cellarium.
Celate hemelken (22).
Ce-, eoe- (91) lator graber (8, 9).
er-gr. (91). drefbler (125).
CEL
Celatura Ad. grabunge. nd. grauinge.
hd. nd. formen-, form- (66) -gr., -graben
(7). ein form vÜgegraben (110), vyfge-
graifft (132). gegraben form (69, 134).
heui 7 graft (hus. erhevei (120). snyden
bil (21). eyn sehinende (23), schnende
22), schmen (schilden ausgestr. 5), scehmet
1), steyn (18) bilde. v'bergunde (11).
Celatu-s, -m hemelik (22). gehobbelt
(à eelo 125). vDgegraben o. gemalt (vaf
Vas 64).
*Celciber v. Celtiber.
*Celebatus v. Celibatus.
Celeber, celiber (7. eeliecus, celer
q. v., festiuus 1l, ezpers connubi 64; cf.
celebris &c.) Ad. hym-lisch, -elsch (67),
-melsche (1), -mels (5). md. hemelsch.
hoch-zijdig (5), -zytheh (76), -tidich
Euh -tidicheit (22). hogetideg (99). Ad.
rey- (lD) feyr-, er-lich. veierleich (2).
fyrbar (6s).
*Celeberrim-a, -um (9) loblieh (9).
lobelich dag (8). groBte viertag (15). aller
gróster veyrtag (9).
Celebrare /d. fi-, fey-, feu- (67) -ern.
viren (6, 22). vieren (11). flyDig fyren (e9)-
hd. feyrlich eren, ern (21). eren (5, 22,
16). wirdigen (11).
Celebre feurlich (6:7).
snellieh (11).
Celebris vir- (22), feyer- (4), lob-,
her- (65) -lich.
Celebritas veirleichait (verb. «us
erl. 1l. cf. honestas). hogetide (99).
Celebrum ^d. fir- (6, 68), fier-, feyer-
(66) -lich, -lichen (21).
Cel-ebs, -eps, -ibus (19), 7 -ibanis
(22), & -ieus (1, 19), 7 -itus (76) ?. ce-
lestem vitam ducens (Br. cf. caelibes
eaelestis 136). einer o. eine die ein
hymlesch leben fieren (68, szm. 110). die
ein heilich leuen leyt (ducens 132). hym-
lische (1). hymmelsche im) himlisch (64).
hemmels (109). virlich. (22). kusch 7
reyn (8). kewsche 7 reyne (9).
*Celecra v. Celox.
*Qelech (22, 76, Sum.) , eeolech (76)
(st. coheleth; 7. ecclesiastes, 4 conci-
nator Sum.) kerlich (22). lantrechtere
(Sum.).
*Oeledoneus v. Chelidonius.
*Cheledonia v. Chelidonia.
*Celept-ia, -ra v. Calyptra.
Celer, celor (1) (. repentinus, ve-
lox, celeber) Ad. nd. snel, snelle (10).
schnel, iach, bald (75). balde (b^). pald
(1). hd. behende. risch (225, 23). rif) (5).
resch, rosch (77). raseh (222^). raschen-
dieh (22^). geringe (19). ringfzrig (v. a.
1618). endelieh (77).
Celeranter snelliken (22).
Celerare ylen (12, 22). schnell eylen
(64). kloken, snellen (22). haesten (11).
haisten (132).
*Celerari-a, -us v. Cella-trix, -rius.
*Celeratus v. Seeleratus.
Celere v. Celeriter.
*Celeris more (74). :
Celeritas hd. snel-keit, -ligekeit (9).
ring-e, -fáàrtigkeit (7. agilitas V. a.1618).
Celer-iter, -e Ld. nd. snel-lieh, Z
-liken (23), -leken (92), -lelieh (5), -klich
(6). Ad. sehnel-liglieh, -glich (76), -lenk-
(st. celere)
CEL
lich (65); behend-lich (67), -iglich. rad
thohant (225)
*Celerrima snel (8). schif geschrey
(9. 2« eeleuma). UN
*Celes himelischer, frummer &c. (88).
Celesti-nus, 7 -s (6, 110) himelscher
(6). himel pirten (1. cf. eonuersus?).
hd. nd. celestiner, eyner vB dem orden,
nd. in deme moneke orden.
Cel-estis, -este adj. adv., -ieus (18),
-itus adj. (D^, 16) adv. hd. hymmel-s,
-es (5b), -sche, -iseh (5b), -schliehe (7).
himlisehen (1). hemel-seh (92), -s (11,
132). hommels (21). von oben (68). van
boeuen (132).
*Celestus v. Sceleratus.
Celetra v. Calyptra.
Celeum-a, -o (76), ceulesma (88) (2.
clamor naut-icus, -arum 4 messorum sim.,
dus celeusma) ein schiffers o. meyers
liede o. gesang (110, sim. 132). een schip-
pers of maijers leis (107). sch. efte meiers
l. efte sank (109). 1yt (99). schefsane (Sum.).
schiff geschrei (88). g. der schiffleute so
$i in noten sind o. ein yglich not-g. (74).
mermin (Gf. 2, 7:74).
*Celia (cf. sprintilla) grunzig, gruz-
zine (Gf. 4, 344).
Celiaeus morbus, coeliaca &e. (Ki.)
dy ruer, Mrg. dy rottrür (125).
*Celibanis v. Celebs.
Celibatus, celeb-atus (76,110), -itas
(67) Ad. reynikeit sem. mag- (9), mat-
(8), may- (17) -tum. kuscheit (8). kewsceh-
keit (9).
*Celiber v. Celeber.
*Celibus v. Celebs.
*Celicardo v. Cardo celi.
*Oeliees v. Celox.
*Celieoeus polleye (85. cf. iuliana,
pulegium).
*Celieus v. Cele-ber, -stis.
*Celidomia v. Chelidonia.
Che-, gew. ce-lidon, g. celidonis,
celid-o, g. -inis (68) swalbe (17). sehwalb
(68).
*Chelidon equi hüffholen (111).
Cheli-, gew. celi-, chele-, cele-, cili-
(Gf.), cene- (104) -donia, cheli-, a/chym.
(a eoelo) coeli-donium (143), celidomia
(16) 7. hirundin-ea (85), -ina (143), erun-
dinia 7 cretarus (74), au-, fa-bium,
esclara (143). Ad. nd. schel-, schelt- (22),
hd. schelli- (4, Gf), sceelli- (104, Gf.),
schelle-, scheel- (68), sehól- (93, Das.) Ad.
-wurez, -worcz, -burez (3), -kraut szm.,
nd. -wort (schel: que oculos cecucientis
refortat 23). hd. nd. golt-, hd. gold- Ad.
-wurtz, -worezel (19), nd. -wort, -wortel
(11). grintwrz (cil. Gf.). eselwurtz (74).
Celidonia agrestis mennich (74).
C. minor beinwrz, rietachel (Gf.).
Celidoniaeus breit swert (141).
Chelidonius (Ki.) eeledoneus swal-
benstein (n ventre érundinzs 19). zwaluen-
stien (11). eelidonie (nomen lapides 23).
Chely-, gew. celi-drus, ee- 7 che-
Inidrum (:6), cylydros (ez X0Àeto voluo
125) eyehschlang (125). slynder (Kil.). een
sliendere (qd. serpens 108).
*Celifonia v. Colophonia.
Celi fulmen, var. c.-f. himlischer
blieken (75).
*Celim (7. partim) taylich (74).
CEL
*COelindr-a, -iaà (68, Gl. m.), eilindr-a
(76), ia, (75) (cf. eelox., Gl m. v. che-
landium. Dz. Wib. 588 v. chaland) esf
magnum vehiculum (16). raub- (110), rouft-
(132) -schiff. raifschlitten (75).
*Che-, ce-lindrum v. Cilindrum.
*Chelindros hasilin; eelyndros hesi-
lina staba; krapfilin (Gf. 4, 1060); aus
eolurnus »« oylindrus?
*Celiola v. Cellula memoratiua.
*Oeliphonia v. Colophonia.
Chel-ys, gew. -is sehneck (s8). lut
(88), laut (91, 126) o. harpff. eyne feddel
?. vigella; ch. magna eyne geygen (125).
*Celisterium (aws cl.?9) celister (74).
*Oelitus v. Cele-bs, -stis.
Ce-, ci- (9) -Hium, eelum (644) 7.
celtes (Br). grab-eysen (9), -stickel (64).
*Celium v. Cela.
Cella Ad. nd. celle. Ad. cel. nd. tzelle.
Ad. kam-mer, -erlin (68). cleyn kammer
(47). keller (91). káler (111). stadel (125).
— *C. canaria (st. carn.) fleischgaden (91).
C. lignaria ags. fin (1369, 145).
Cel-, ce-, ca- (q v.) -larium Ad. nd.
keller, kelre (6, 11). cheller (104). Ad.
keler. speifkast (91). spiBkamer (65).
Cell-, celler-, celer-arius kelnari
Sim.; puur (Gt.). Ad. nd. kelner. hd. keller.
kelder (18). kelrewerdre (99).
*Oell-, cel-, celler-, celer-, cellar-
atrix, celeraria (76) kelner- Ad. -yune
(5b), -in, -n (5), nd. -sche. che- (1, 71),
ce- (3) -Inerin (des Klosters 1). keller-
hd. -in, -n (21), nd. -sche. kelderin (18).
Schaffnerin (75).
Cellere qi cillere) slahen; regen Z
ezwinczern (9). slan; regin o. zwincern
(8. cf. Sm. 4, 307).
Cellula ain zellin (76).kálterlein (Kia.).
C. cerebri hirnschidung (93).
C., cella (55) memoratiua (?» capite
110) die, eyn gedenkende (1 szm.), ge-
denck- (5, 6, 68), ghedenke- (22), denk-
(18, 74) kamer. gedencken der k.im heufft
(132). eyn k. der gedechtnif) (17). celiola
?. memoria gedechtnyf) (67).
*Ce-, che-lnidrum v. Chelydrus.
*Celocasia v. Coloeasia.
*Oelonis &e. v. Celox.
*Celophium v. Coliphium.
Ce-, eae- (136) -lox, 7 cel-otis -onis
4 onix 4 -undria 4 -untria (147. »«
-indra &oc. q. v.) snelle schiff (9 szm.).
snel scheep (147). jageschip, pinke, snicke
109). chiol 7 varm (141, Gf.). kyl Z uarin
Gf. 9, 574). ags. ceol (94), geol (136).
cel-ices 7 -ecra herikochumn (130).
*Celsa keysers- (16, 17, 74), keyser-
8, 9) -hoff. keyserDhoffe o. scgelpawm
74). mastbaum (10 &e.). Z. musculus vitae
as ferg (113, 123).
*Cels-fal -far v. Cleffal.
Celsitudo hoch-keyt (7), -eit (68).
hohe (17, 1102€). hohy (110^).
*Celsitus (cf. celtieus) edler o. hoch-
geporner (74).
Celsum ein hóge (2). hoch (9 &e.).
Celsus Ad. hoch. vber-h. (7. excel-
sus 1).
Celt-es, -is, -e (93) gall. cisel (17 &c.).
^d. mei-Bel, -ssel. Ad. (3, 17, 4) nd. mey-
CEN
sel. stain maissel o. kramppen (1, $m. 2,
USE stein-meissel, -biekel (75). bick (18).
bicke (22). biekel (19 &c.). beitel (109).
beizel (132). grabestichel (3). grab-
Stickel (64, 75, 110), -ysen (76) zu den
steinen (75). viela (93).
Celtiber nomen populi (Br.).celltiber
i. populus volek (V). eeleiber 2. populus
hispamnie (132).
*Celtiea (herba) hertestunge (41).
Celtieus 7. nobilis, a celsus (Br.).
ume (16). edel, edlung, furnemer
14).
*Celtrum 2znstr. sculpend? (3), diuidendi
49); 7. eeltes, molatum (75). pick-e
9), -el (15). weeken (49).
*Celtulus meif)el (85).schrot eysen(15).
Celu-m, -s (8, 9, 17, 99), coelum
(91) (cf. eelium) grafhisarn (86). grab-
-ysen (8), -eysen (91). greysin (s2c 9).
howiser (99) meissel (8, 110). m.-chen
(125). meisell (17). beyzell (132). sehaber
(7. sealprum 858).
Celum Ad. nd. hi-, (93, 99), he- (22,
132), hd. hym-, hye- (5), hüm- (1, 19),
hom- (21) -mel.
Celum eapitis dat hemelse boeuen
in dem monde (132. 4. q. hemelte pala-
tum Kil. mAd. himelze laquear).
*Cel]un-dria, -tria v. Celox.
Celus v. Celum.
Cema v. Scema.
*Cemedreos v. Chameedrys.
*Cementare tunchen (75).t. mit morte! ;
polen kelehen (71). m. abruren (75).
*Cement-arium, -ifodina (8b, 75)
kalk- (17), kole- (sze 8^») -grube. mortel-
hauen, var. morterhaw (75).
Cemen-, cem- (Sum.) -tarius 7. ealx
kalek (5). kalek-, kaleh- (4), kalg- (8)
-sieder (7), Ad. -burner, -bernre (11),
-mecher (85), -meker (23), -maker (22),
-menger (4). muren mecher (19). mórter-,
merter- (110€) -macher (6), -knecht (110).
mur-are (121, Sum. s2m.), -er (10, 6).
mawrer (9) myrer (13). stein-metzler
(132), -mecce (100). stenbiecre (99). mort-
rer Z -elrurer (75).
*Cementifodina v. Cementarium.
*Cementilinire kellen (22^).
*Cementor eyn murer (7).
Ce-, ci- (74) -mentum Ad. nd. kal-ck,
-eh (75), -t (13), -g (85, 76, 110). chalk
(95). mórt-er (6), -rer (3), -el (110b).
mort-er (l, v4, 75, 110), -re (99). mertel
(16, 88). mortel (75). m. von kalg (68s).
Spis (76).
*Ceme-ntum /i/mphidium; -tum ags.
merise, spüfer ealmetum merix (136),
aus calamenta? cf. merie mint (Bosw.).
*Cemeria v. Caemeria. Gagio.
*Keminada v. Caminata.
*Ceminodia, v. Centinodia.
*Cemtarius v. Cementarius.
Cena Ad. abent-, abint-, obent- (5b,
4), aubent- (76), naht- (6) -eDBen. md.
auent-etten (22), -maell (132). auens
mael (11). ^d. nachtmal. coena saliaris,
opipara ain kostlich mal (91).
*Cenabates v. Scenobates.
Cena-culum, -torium, -tio (91), ceno-
culium(75) (2«seena?) cena-culum 2n su-
periori, -torium Zn Znferiori parte domus
(76); -culum 2. vaporarium (91); sola-
CEN 111
rium, palacium, lobium, architricli-
nium, accubitus, refectorium (75);
comessarium (Sum.); gentaeulum (b^).
Ad. ef)-, ee- (8^), essen- (9, 75), ete-
(11), muos- (Gt, BM.), mues- (23), mus-
(1, 10, 22, 71, 99), muf- (4, 75), nd. mos-,
hd. sommer- szm. -hus szm. ein herlich
esshus (93). muosgadem (119). ef) leube
(17). stube eenatio énferior; eyn som-
merleuben eenae. superius (125). lóbe
(95). lauben Z soler (2, 75) dar vff man
gewonlich iot (75). hutte; ein fletz (75).
stub (91). morgen esDen (b^). heimlichs
red- 4 sprach-huf (75). re- (133), reb-
(19) -bender. Ad. nd. reuent-er, -eer (11).
eloster (17).
*Cenaeulum (si. tenaeculum! q. cf.)
krampe, clamme (22).
*Chenalop-es, -eces (126, Ki^.), -leces
(Ki*.) pl. stoppelgenf)e (125).
Cenapenum v. Conopeum.
*Cenapolium v. Cenopolium.
Cenare, ecoenare (106), conari (1)
Ad. abent-, zu a.-, des auentz (132), zu
naht- (6), zu mnacht-essen. eten (99).
bruden (106).
*Cenarga v. Cianga.
*Cenarophalus v. Cenorephalus.
Cenat-orium, -io v. Cenaeulum.
*Cendere Ad. an- (76, 110), en-, ent-
ezünden (3, 1109), -zunden, -zinden (68,
76, 110). ent-, en- (23) -phengen (5, 21),
-fengen (22, 23). liechten (15).
*Cenebubula veltquenel (Sum.).
*Cen-ecla, -omia vlyeghe (147).
*Cenedela sayt (8).
*Cenedonia v. Chelidonia.
*Cenic-us, -os v. Scenieus.
*Ceno (ceenon Br.) grece commune
ydelezel (19. aus xotwóc 2€ xevóc).
Ce-, sce- (8, 9, 68), ci- (76) -nobita,
cenobiea. Ad. closter-man, o. -wyb (110),
-wyb (68), -mónsche (93), leüt (p. 91).
mon-nieh (8), -eh (9). conuent bruoder
o. schwester (64).
Ceno-, sceno- (68, Br.), eaenu- (136^)
-bium, 7 -dochium (53», 21) Ad. clo-,
chlo- (95), kloi- (132) -ster. Ad. felt- (16),
iunckfrau-, iunfrauwen- s/m., liunfi- (or ;
nd. iunevrowen-closter, -clauster (67).
refental (33, 64. 2« cenaculum).
*Cenobium v. Cenobrium.
*Cenobodes v. Scenobates.
*Cenob-rium, -ium (95^, 68), cin-
obrium (1, 22), -obrum (64), -aberis
(110) Ad. ze-, ce-, zi, md. ci-, sy- (23)
-nober. cen-obir (55), -abre (14), -eber
(B). rate dinte (6).
Cenocephalus v. Cynocephalus.
*Cenocitato- (1) tenocita- (9), tena-
eito- (17), cenotato- (16) -rium, 2. q.
cinociclo-, cinocieloco- , cinogloti-,
anocicloti-torium , cinociclocutorum
(n m. 2, 429), afrz. esclot-overe, -oure
escluse du moulin) schoss prett (1l).
schof) bredt 90; schutz- (16), schueze-
(9) -bret (mole 16. cf. Fr. 2, 238€. Sm. 3,
424, 410. Schief)- versch. von schutz-bret).
*Cenoeculium v: Cenaculum.
*Cenodoch- v. Xenodoch-. Cenacu-
hum. Cenodoxia.
*Cenodoria (7. factum ex ceno) hafen
werck (75).
112 CEN
Ceno-, zeno- (15), sceno-, cono- (22)
-doxia (22, 15 &e.), -doxa,-duxa,-doxium,
-dochia (75),^cenoduxium (3),scenoduxa
(8, 17) ydel (8, 17, 22), ytel (110), Ad.
vnnutz o.eitel, eitellieh 2 eitel weltlich
(75), oppeche (8) ere.
Cenodoxus eer-gytig, var. -geyttig
(110). ghijrieh van ydell glorien (132).
gyer (133).
*Cenofaetorium &oe. v. Cenouecto-
rium.
Ceno-faetorius, -fectorius (76) (aus
coenum »« sehoenos »« cenobrium!)
i. qui operatur in 0 cum ceno (16). eyn
seyl mecher 7 cleyber (9). ein dinten-
macher vf) eynober (68).
*Cenofegi v. Cyniphei.
*Cenofertorium v. Cenouectorium.
*Ce-, sce-nolentia kotig gestanck (75).
*Ceno-, cenu- (99, Br.), seeno- (15),
7 scelo- (76) -lentus quo- (8), ko- (75),
kot- (9) -tig. sliclecteg (99).
Ceno- 7 cenu- (Gl. m.), coeno- (Pap.),
eeto- (7:4) -lentus (7. renouatus, aus
XQtyÓC) vernewter (74).
*Cenolobium (aus cenobium »« scena
2« lobium?) abside (100).
*Cenomia v. Cynomyia. Cenecla.
*Cenonia v. Cynomyia.
*Cenonoetorium v. Cenouectorium.
Chenonomus v. Anetarius.
*Qe-, soee-nopleetrum mist-kreul,
-hacke (15).
*Ceno-, coeno- (Gl. m.) cena- (19)
-polium, -palum (11), -porium (75) (2.
celarium 45, 76 ; aus X0'y0T0At0V ) trisor
(19). keller (75). riechte- (11), richt- 7
koch- (19) -banck.
*Cenophagium v. Seenotaphium.
*Cenophali &c. v. Cynocephalus.
*Cenophegia &oc. v. Scenophegia.
*Cenophegium &oc.v.Cenouectorium.
*Cenore-, cenaro-phalus, -falus,
cenosopalus (7:6) (»« eynocephalus)
i. stabulum t homo habens caput caninum
dc. (16). hundis- 7 huntz- (9), hunt- (8,
17) -stalle (11).
*Ce-, sce-nosus kotig (75).
Cenotaphium &oc. v. Sceno-, epi-
taphium.
Ceno-, sceno- (1, 8, 9, 4, 14) -veeto-
rium, -fectorium, -factorium (1, 5, 4,
74), -vegium (110b, 132), -vegum (1102),
-vehum (66 &e), -veum (147, Gl. m.),
-phegium (5, 76), -pheigium 7 -phium
1-plectorium (75), -pheium (74), -pheum
(74, 134) -fertorium (16. »« ferre),
cenono- (9), eonfe- (649) -etorium (est
instr. quo portatur cenum ; cf. basterna.
portentula. gerula. Gi. m. 2, 232, 503.
Sm. l, 189. BM. 145) trag- (74), mist- (5,
17, 74, 75, 76), rade- (1, b^, 16, 4), rode-
(8) -ber (8, 74 &e.), -bere (8), -bern (11),
-beren (1), -per (74), -trag (75). mist- (s
kat- 4 dreck- (1102), kot- £ treck- (110),
slije- (132) -karr.
*Cenozefano &e. v. Cynocephalus.
Cens-arius, -erius (76, Gl. m.) £
-uarius, var. -arinus (15) -ualis zins-
man (75) der zynb) gibt (68, v6), z. o.
schatz enpfahet, var. entpfacht (110).
censualis 7. dans censum zinDbar (65).
*Oensatio (v. estimatio 36) achte 4
beradinghe (22), beregunge (71).
CEN
Censere Ad. ezelen, é ezeygen (9).
zeln, zegin, nemen (8). nennen (8, 9
schatzen (1, 65). schetzen (64, 71). achten
(1, bb, 65, 71). orteilen (19 szm.). ordelen
(99, 132). ordnen (110). ordinieren (68).
gebieten (68, 110). globen, halten (65).
Censerius v. Censarius.
Censio, f. -ire, -ere rein-igen (21,
23), -gen (5). reneghen (22).
Censi-tus, -cus zinman
rich (8). reych (9).
*Censius v. Cesia. ': mo
Censor (4. rim- 7 preti-ator 145)
riehter (Y &c.). reycher (9. cf. censitus).
erteiler (93). straffer der sitten (91).
berisper van quaden seden (132). sch
heyf) (125). ags. echtheri (145). —
Censua-lis, -rius v. Censarius.
Censura gerieht (9, 65). gewalt (8,
9). macht (110, 132). ordeel (99). vrteil,
banne &c. (65). de bam (22. cf. bamus).
wreetheit (132).
Census (píc. ?. decl eyghen man
(10. sim.).
Census (4. decl) Ad. zin-se (bh, 7),
-Be (85), -s, -D. ezens (13). eeyns (91).
tyns (22). gelt (8, 9, 77). gilt, rent &c.
ds rente (77). sehaez (19, 110). scehat
Je
*Centamen aventmail dair men aever
kijft ind schyld (147).
*Centarius v. Centenarius.
*Centharus v. Centaurus.
Cent-aurea,-auria, -ausia (6), -aurica
(104), -uaria (76), -aria (1, 21, 22), -agria
(9), zentauria (87, 146), certaurea (149)
(7. ehironia, anopelos 125) Ad. nd. wunt-,
wuntt- (1) wnt- (22), Ad. wund-, wont-
(17, 67) -krut, Ad. -kraut, -chrawtt (1).
wints brud (sc 6!). guth erut (bb). vn-
kraut (74). Ad. fiber-, biber- (73 Mrg.),
biefer- (74), beuer- (17) -krut, -kraut.
tusent- (45), tausent- (75, 125), dusent-
(10) -guldin. hundert g.-krut (91). gold-
wriz (87, 146). golt-plum (74), -heit (49).
gart-heyd (13, 74), -hayde £ -heyd? (14),
-enheyde (73). ryder- (rydel- auwsgestr.)
-blom (13). ringelblüm (centaurea maior
149). wutscherling (5). Ad. ertgall-a (87 &e.),
-e. erdgall (64, 74). ergal (125). engal (sec
114). eertgalle (11). boh. zemyzlucz (4.
i. e. zemeZzlué erd-galle). landaw (73).
cent-auren (132, gen. 4), -aur (74), -er
(Gf.). auri-n (12), -ne (85, 96, 149, Sum.),
-nie (41), -nkraut (73). crateme (93). matreia
(c. minor 95). meter-n (17), -e (7. febri-
fuga Sum. V). herez span (21).
*Centauria (4 q. centuria 66 &c.) est
turba, centum. hominum. (67, 68).
Centaurus, ecentharus (76) halfwijf
halfvie (11).
*Centausia v. Centaurea.
Centenari-us, -a (15, 93) Ád. cente-
ner. ce- (93), ze- (75) -ntner.
Centen-, cent- (76) -arius hundert-
hd. -zale, nd. -tal.
*Gentenodia v. Centinodia.
Cente-nus, -simus der, nd. de hund-
erste, hd. irste (D^), -erzte, -ertst (1),
-erdest (134).
Centenus hund-irstig (bD*), -erstich
22).
| dee -us 4 recenteus (74) ein
sneck (6). sneckenhauDe (74). windelsten
(22).
CEN
Cen-tesies, -tesis, -ties, -eies d.
nd. hundert-, hunder- (99), hondert- (1,
2) -werbe (17), -werp (21), -werve (11,
22), -worve (23), -waruen (99), Ad. -male
(5, 7), -mal, -mol (6).
Centesimus v. Centenus.
*Centeus v. Centes.
*Centicosus v. Centus.
*Centidonia v. Centinodia.
*Centi-, centum- (143) -grana kobif)-
wurtz (74). ingernágelkraut (143).
*Centimana (herba) ribba (ar.).
*Centi-, centum- (143, Ki), centu-
(Fr. -morbia, / -morbium (143), -mor-
.|bida 7 -trabida (47), -livorbia (96),
|-terbura (149) igel- (Sum.), egel-
(n 96,
143, 149, Er.), engel- (Ki2b.), eyl- (rFr.)
-gras, -kraut (143, Ki.) schlangen-, pfens .
nig-kraut (143). dusent eraft (47) drus-
wort (85).
*Centina v. Sentina.
Centi-, cente- 4 cemi- (Sum.),
tum- (143, 144, Ki., eento- (Gf. 4, 582).
eyco- (q. v.) -nodia, -donia (4) (7. corri
giola 143, -ola 1, Y. cf. plantago)
nd. wege-, wega- (G£.), weg- q. 9, 143,
144) -breita (95, G£.), hd. -breide.,.. -prait
(3), -breten (105), -treta (105, Gf.), -trede
12, 47), -tede (sc 85), -drede (13), -trit
(5 143), -dritt (144), -gra) (73, 143, 144),
-rute (Sum.), -roeh (1). spori- (Sum.), denn-
(143) -gras. dnetreht (szc Gf. 4, 582). blut-
kraut (143).-hertze-wurtz (6), -gespan (11).
hertz-gespanne (4), -bone (5). herte-spon .
(22), -span (23).
Centi-, centu- (76)
(Fr.. na- (114, Ki), no- £ o
*Centiramia (8), ceteram
katzen zal. LORS
*Centis (sí. sentis) eyn
*Centiterbura v. Centimorbia.
*Cent-o, -on (141, Sum.), -rum (Gl.
Aelfr.), 4 cantor (9) (7. pannus cum quo
lupanatrices semundant dc. 15 sim.) vrawen :
wische- (9), frauwen wif- (11), wusch- (75),
fuB- (17), basen- (6) -tuch, -duch (17), oder
selden reyn (8). fotzentuchlein (74). ein
stinekend kleid (110^). ein vuyl stinckende
cleyt; vilt (132). vylte (147). filtz (68, 141,
Sum.). ags. felt (Gl. Aelfr.). geuiltz uf der
sehribschindel (93). kuss-in (1102), -en (132).
kolter &e. (Fr.). ein gacke (125. n/d. jacke).
meister gesanck (75).
*Gentones sg. (cf. prc.) viltz mecher
(6). gefilt schoppen o. golter (one gefut-
tert schalaun (125 Mrg. cf. Fr.2, 158€. Sm.
9, 342).
Cehtonia v. Santolina.
*Centonic-a, -um (Ki.) (7. santonic-a,
-um 143, absinthium ponticum 47)
worm- (8), wrm- (47), wunt- (149) -crut.
wurm- (143), wundt- (74) -kraut. worme-
rije (85). meer- (Ki.), santonisch- (143)
-wermuth. 27. alssen van Xantoigne (143).
Centoni-zare, -sare (7. tonos compo-
nere 16) hd. gesanek anheben szm.
*Gentonodia v. Centinodia.
*CGentor v. Filtor.
*Oentra v. Exentera.
*Centrare (7. punctare 16, cf. centrum,
Xeyvày) stapfen (9). stopfin (8). stoppen ;
ader eyn stappen (17).
*Gentrias (aus eencehri-as, -s Ki. cf. .
-peda asselwurm
- 2 0- (114) -ssel .
CEN
eent-, cene-ris Gl. m. w. v. miliaris) v.
.Amindutus.
Centrin-a, -es ( pl. Ki.) (piscis G1. m.
cf. xevvpivrc) wefftz (91) würm mit
flàgeln &c. (Ki.).
*Centriplex v. Centuplex.
Centrix (7. lupa dio- Gi. m. dia-
76 -bolaris, meretriz) hur (74, 75).
*Centrix galli v. Centrum g.
*Centrosus v. Filtrosus.
Centr-um, / -o (76, Br., Gl. m.) (et. ?.
terra 16, Br., fungus 7? patella 125) tupf-
fel (15). tüpfle (Fr.). ein punekt 7 dippfel
mitten im kreifó (65). der p var. punt,
$ lochel im kreif des cirkels (75). mitten
in dem zirkel (8, 9). m. in (64). m.-ynnen
o. puntloeh (74). ein. mittel ynne (15).
mittirhimil (127). ein ast (125). ein harter
ast o. knorn im holtz (Ki.).
*Centrum v». Cento. Crooola.
Centr-um, -ix (149) galli (7.g.-trieum
143, verbena &oe. 13) han- (Sum.), hanen-
kamp (8, 85, Sum.), -cam (47). hannen-
kranp (74). scharlen (149).
*Centuaria v. Centaurea.
Centum Ad. nd. hundert; v/g., zenten
comster (15).
Centum eapita (7. eryngium, ingui-
nalis, aster atticus 143) golde 7 wercol
(41). gelde (149). mannstreuw, bracken-,
wallen-, raden-, krau-, nl. eruy5- (143),
brach-, roden- (Ki.) -distel.
*Centum- v. Centi-.
Centuneul-us, -um / -aris herba
(144) rür- (144) ruhr- (148), rohr- (ki.)
-kraut. ror (144). mattenflachs (Ki., Fris.).
Centuneulus hodder; kolte, decke
126).
Centu-, eentri- (D^) -plex hundirt-,
hunder- (17, 21) -falt (5), -volt (22),
-valtig (6), -feldig (55, 11), -male (1),
-warp (21).
Centuplieare hundirt- machen (8),
-vach (szc 9). hundertfaltigen (64).
*Centu-plus, 4 -plex (66 &e.) Ad. nd.
hundert-, hunder- (21, 67, 110) Ad. -zale
Mss. mog.), -falt, -faltig (69, 134), -voldich
(29). -warp (21).
Centurio eyn herre vbir hundirt
rytter (5b). hundert r. herr (1). ein
hundert r. messiger (65). gewaltiger vber
h. r. (64). der h. r. hat sub se (8). ein
her, hauptman (88), o. capiten-er (88),
-ger (110), ig (1105), -g (1104) vber
hundert man, krieger C. eim hoptman
der vnder im hat hundert knecht (68).
rotmaister (91). scoltheiza (Gi. Mar.).
*Centurire hirschin uber hundirt (8).
vber hundert herschen (9).
*Centus (2. turba, aus centuria 2»
eoetus? eher cf. sq.) schar (6, 99. aus
sceharp ?).
od -ieosus (aus sent.) scharp
147).
*Cenudochium v. Xenodochium.
Cenulentus v. Cenolentus.
Ce-, see-num (2. sporcicies, pro-
luuies, labes, limia, voluptabrum 1,
75) vnfla-t (1), -et, vbelhuef, strunt (20).
quayt (66, 70), bof (66 Mrg. nl. quayt,
quát malus) qwat (14, 69). qwadt
(134). quot (8). woyt (5). kaat (68). kaut
(67). kait (7). koet pfiel (125). kot, kot-
DxeresBAcH Grossamium,
CEPH
pfutzen Z -lechen, var. -lachen (75).
wuest (64). ful (8). wlnisse (11, 19). eyn
phul (5). pol, hor, slam (22). ghoer (108.
Cf. Gth. Wtb. 1, 215). slym (11). slie (99, 100).
slije (106, 108). bruch (85). brue (99). bru
(106). dreck (11, 132). ein pfitz (65).
adel, sump, poil, onreyn (147).
*Ceo v. Ciere.
*Ceolech v. Celech.
Cep-a, -e, -is (87, 146), sepa (q. v.)
louh (141). laueh (110). louck (132). sniti-
louh (104). asehlóeh (105). ci- (85, 96),
tzi- (23), si- (22) -polle. ci- (47), si- (85);
ezwip- (4) -pol, 4 -polle (sg. pé. 4).
ezipell (9). zypel (132). zib-, zyb-ólle (95),
-ol (6), -uel (4), -el (110, 134), -eln (64).
tzibal (125). cib-üll (93), -el (87). zübül
(87, 146). scebel (13). zwi-ppvll (4), -uulle
(105), -fal (1, 509), -fel (66, 91), -bel (bb,
10, 111), -blen (73, 126). swibel (5). zwebe-l
(4, 85), -Il (11). cyn ezuebeln (21). zwo-
bel (8 &c.). bóllen (126, 144). olich (73).
oyllieh (V. a. 1477). ulk, uleh (Kit.). uiek,
uich (a/£nl. Nmn.). oinjun (99). oi-, a-juyn
(Kil). ozwn hos
*Cepa v. Sepum.
Ce-, ca-parium zibolmüf) (6). zwobel-
müf) (8). zwippelmus (9). zwebelmub
(11). eyn zwy-, var. zy-belgarten (110).
eyn hoiff dair louck of vllich (cf. eepa)
in wat (132).
Ceparius zwybel-gártner (Ki.). eyner
der z. verkoft (68), pllantzt o. verkoutft
(110 sm. 132).
Cepe v. Cepa.
*Cepe-, 7 cephe- (8) -tonium (8, 74),
-conum (85), cep-lecomium (Sum.) -rito-
rium (47) holl-ouch (Sum.), -auch (8, 74),
-euch (85). alloue (47).
Cepi haben gefangen, var. hab an-g.
(65).
*Cepiacum 7v. Apiacum.
Cepina zwiebel- (Ki), bóllen- (126,
Fris.) -garten.
*Ce- 4 se-pire tuynen (14:).
*Cepis v. Cepa.
*Cep-lecomium, -ritorium v. Cepe-
tonium. ;
Cepphus (xemQoc i126, auis) kepff,
wismar (114). weibmeyer (Ki). wei- Z
wif)b-zmewe (126).
*Ceps (7. sepes) tuyn (141).
*Cepta-le, -re (9) pigrot(9). bopgerot
(8). Formell vgl. pogret antela; pogra-
ten pergula.
*Ceptrum (7 septum Gl. m.) v. Seep-
trum.
*Cepula &oc. v. Cepulla. Kebuli.
Cepul-la, 7 -a (Ki.), -e (99) biestlóck
(85). zwibel-sehalotten, var. (wetterau.?
Cf. Wà. Nr. 1509) -schlotten £ -sehnittlein
(Ki.. schalomes (99).
*Cepul-lo, -o (76) (aws epulo?) (i.
vorax t gulosus (14, 16).
*Cepum v. Sepum.
Cepus v. Cippa.
Cephal-algia, -argia, -aea, -ea, -ia,
-a (67), ceph-argia (67), -aria (74), -ula
(68) haupt-wee (111), -we (91), -wetag
0. siechtag (74).
*Ceph-, cef-, ceu-aliea , cefalcia (1)
Ad. houbt-, haubt-, haub- (1) houpt-
(76), heupt-, hauft- D nd. houet-ader,
-auder (76), -odir (8, 9), -oder (6).
CER 113
Cephal-us, -um (66, 70, 134), -e (110),
-en (Pap. -im 4 eephas (74, Br.) haupt
(74). hawbt (9).
*Cephalus 7. alquós qui habet caput
sepultum; prodium ex eepis 7 bipere et
alys speciebus aromatibus ad carnem (16).
stultus (gr. XSQ909Y Gl. m.). hauptloser
14).
'Ce-, ze- (87) -phalus, ce- (136), cae-
(Hpt. 5, 197) -falus (psczs) kar-pho (87),
-pe (6, 22). meerásche (Ki). ags. heardh-
ara (136), haerdhera (Hpt.), heardra
(942. mullet Bosw.).
*Cephar-gia, -ia v. Cephalalgia.
*Cephetonium v. Cepetonium.
*Cephilaeium (vestis) gall. amuche
(122. cf. almucium &o.).
*Cephirus v. Zephyrus.
*Cephula v. Cephalalgia.
*Cera v. Sera.
*Cera Ad. wahs (6), wach-s (4, *6,
134), -D; wasch (5), wasehs (1109), waz
(s waD (21). nd. was, vas (23), wais
132). cera non liquefacta unge-nodiget
$ -uettet was (85).
*Cera (cf. coxa) diech (Gf. 5, 118).
*Cera (instr. aus serra?) en riue (11).
*Cerac-ita, (104), -ulum (anders G1.
m.), -ula cha-, ke-rzili (131, Gt.). charehi-
lin (104. cf. carehlieh Llyechnus Gf.)
Ceragium wachsgeld (Ki). angl.
waxseotts (pl. Spelm.).
Ceragius v. Cerealium.
*Ceralis v. Cappa choralis.
*Cera-mina, -nnia &e. v. Ceraunia.
Cerare uuahsen (86). wech-sen, varr.
-Den, wycehf»en (110).
*Cerarium v. Cerealium.
Cerarius ein wach) verkauffer (110).
wal) verkoffer (68). liet mecher (49).
Cerasa purpurea brunnekersen;
precotia amareln o. wei kersfen (125).
*Cerasco-mium, -nia (Ki.) rother
steinbrech (143). wild pastney o. pest-
nachen (Ki.).
*Ceraseum v. Cerasum.
*Ceraseus (color; arbor v. cerasus)
prun (Sum.).
*Ceraster v. Cerealium.
Cera-stes, 4 -tes (74) horn-uurm (86,
Gf), -slanng (1), -slang (53). gehorne
wrn (93). eyn slange mit horn-e (22),
-en (23), -ern (b, 21), hórnern (6). horn-
echt (8), -icht (9), gehurnde (74) slange.
sehlang (76).
Cera-, ceru- (8) -sinus kirsbamen (8).
kirsch-farb, -roth (Ki.).
*Cerasium v. Cerasum.
*Cera-, cero-, ceru- (3, 4, 75), ciro-
(5b) -stinus, eerestinum (21), cerosi-
mus (? 1T) Ad. eyn hornieht (3), horen-
(1), horn-, har- (Y), nd. horne-visch,
-fische (7), -fi&e (21), -slange (b^, 17).
stur (Z. sturio &oc. 75).
*Cerastur v. Cerealium.
*Ceras-um (110 &e.), -eum (68), ium
(125), én. den .Hss. steís, in den Druck-
werken gew. (alph. auch in 68, 110)
cerus-um, /issw. -à cherseperi (Gf.). en
kertze ber (22). cerseberen bom (-um
sic 22^). ker-se (D), -s (18), -B (5).
cherf)en (1). kir-se (11, 67), Ad. -s (8),
-D (21, 69, 75, 134), -sche (17, 70), -sch.
kries (93). krief (68). wysselbere (22b).
15
114 CER
Ceras-us, -eus (68), caerassius (136),
cerusus (v. prc.) ehers- (1), kers- (18,
97) kerfb- (75), kerse- (99), cerse- (22b),
kerseber- (22), kertzebern- (293), kasse-
beren- (109), kirse- (6, 11), Ad. kirs-,
kirD- (b, 21, 76), kirsen-, kursen- (134),
kirse- (102), kirschen-, kersschen- c
kerschen- (111), kries- (93, 95), krief-
(68) -bom, Ad. -baum szm., -pawm (1, 2),
-bovn (93), -bün (95), -baym (55), -ber
(sic 22b). ags. cisirbeam (94), cysirbean
(136).
*Cerates v. Cerastes.
Cer-, eaer- (91) -atum (124) (cf-
ceroma, malagma) zugpflaster (Ki).
tzoch (125. 4. q. zug Fr., $m.).
Cer-aunia, -annia (108), -amma (g.
orum 4147), gew. -amina, -tamia (67)
(cf aeroceraunia) 2. exaltati-ones vnda
vum, -o aquarum n tempestate, alti montes
ad 4qare. stevnrutzen (132). zeebaren
(108). der ghelven stygynge (147). cera-
unie pl. (147, Br. -mma (147) ?. rubi-
liana wyndruyff die roit is, p/. want sy
glymmen als vuyr (147).
Ceraunos ein fáleuuer stein (Gf.).
*Gere-ylus, -illus (147), -ielus (136)
(cf. -urus, -uron?) mavis ags. aese (94,
136). scheep dat eleyn is (147).
Cer-, cero- (74) -ecopa 7. certator (141,
Br). kijver (147). krieger, streyter (74).
Ceroco-, certho- (110) -pithecus, -phy-
tecus (110, Pap.), eyreopetitus (147) (7.
ioainon Pap. Cf. ngr. pO*48 &c.) mer-
(111), mór- (91) -katz. eircopediti habent
cadas (st. eaudas) quas simplices simee
mon habent; curra 10 tricopedi swnt
simee (16). elur-a, 4 -us (Gl. Plae.), -ia
(Gl. m. q. v., Ki.) 7. sim?us, cercopithecus
(Gl. Plae.); szméa, (145); aff (Ki.).
*Gerdare gerwen, loen (11).
*OGerdinum eyn lo stanp (staup? 5^).
Cerdo, eredo (122), eardo (16) Ad.
lou- (77), lau-, lo-wer. lo-ber (55), -her
(b, 91), -er (132), -erre (11), -gherwer
(295, 93). hd. md. ger-wer, -weer (11),
-uer (132), Ad. -ber. garber (4). Ad. leder-
gerwer, -gerbe, -gerwe (93), -reyder
(132). ledrer (110). altreif) (Ki2.).
*Cerdoleum (7. cespes) lokese (mocA
jetzt am. Man), loeklofó (14).
*Oerdonium (7. aluta) lowe (11).
*Cerdonius ledrerhundt (74).
*OCereaecas v. Cunieulus.
Cereali-um, 7 -s (147) 7. locus vbi
panis et cibus paratur a ceres (Br.). bach-,
brot-huf (110). beckerye (132). pfistry
(68). broit-, spyse-stede (147). erealium
gall. grenier (Gl. m.) cere-, ceri-alia
pach- (130), part- (sc Gt.) -geschirre.
cer-alia 7. arma. pastorum. (16 st. pist.);
-alius 4. pistor (68 &e. cf. G1. m. 2, 351);
-agius (Gl. m.), -eagius (a eera Br.),
-easius (129), -easeus (147), -aster (16),
-astur (74) ?. pistor qui ad modum cere
(2« ceres) pastam deducit (v6 siüm.).
becker (147). kneter o. wurcker eins
taygs (74). cerarium 4. domus vbi panis
inscinditur (16).
*Cerebellum v. ''erebellum.
Cere-bellum, -bella, -uella, -fella
(76), -sella (1), -brellum, -11um, ceruella
(Gl. m., Gf.) (7. cerebrum 6s, earnellum
75, eranium 76, erineum s?c 1, caluaria
CER
&c. 93, msenia 100 cf. memica) Ad. nd.
hirne- (119, 120 &c.) hirni- (104, Gf.
gew. hd. hirn-, hiren- (1), gehiren- e
gehirn- (5), breghen- (22) hd. -schale,
-sehal (1 &e.), -reba. (119 &e.), -rebe (104),
-reuo Z -reue (Gt.), -ereba (120), -schedel
(5, 9, 21, 93), -scheidel (4), -scheyde (3),
nd. -cop. hernevel (100). herseken (99).
hopschudel (93).
FOerebineus (sí. terebinthus) eyn
wirachsbaum (11).
*Cerebrellum (7« crinea,wiecrineum
2« eranium) die swaerde (11).
*Cerebrellum v. Cerebellum.
*Cerebrina hirn worst (9 &e.).
Cerebrosus vol hyrn (68). quait van
h., onsinnieh (132). boBhirnig, dol (110).
hirnwistiek (49. s s£. e).
Cere-, cero- (76) -brum Ad. nd. hirne,
ge-h. (52^), herne (142, 109), ghe-h. (109),
heren (22b), hersene (99), breghen (2925,
23). hd. hiren (4), hirn. die, a7. dat h. (132).
*Ceredo (7. vermis ligni 122, st. teredo)
holtworm (11).
*Cerefegia v. Xerophagia.
*Cerefella v. Cerebellum.
*Cereferarius v. Ceroferarius.
Cerefolium &oc. v. Chserephyllon.
Ceremonia v. Cerimonia.
Cereolus stapel (149).
Chzare-, chsro-phyllon, -folium
jew. ceri-, cere-, cero-, eerui- (131),
ciro- (76), thero- (5^), teri-, tere-, terri-
(759), peri- (74) -folium cheru-illa (121),
ille (104), -el On hd. nd. keru-ole (23),
ila (131), -ella (86), -ele (22, 47), -el.-Ad.
kerb-ele (4, 96, 149), -le f. (4), -ol
(3), -el, -eln (21), -elkrut sm.; kirbe-l,
-e £ -In (17); ko- (3, 4), ku- (69, 134)
-rbel. caruel (11). kertzenblat (75). ger-
wella, glise, fünfblettir (87). klee (r6,
cerif. —— trifolium). córbis (sic cerif. 3).
konele (149). ags. cunillae (ceref. 94, 156).
Ceres korn (100). fullerij in spiDen (65).
*Oere-sella, -uella v. Cerebellum.
Cranium.
Cerethi ags. hleaperes, rs;deherre
(945). eerethi e£ pheleti (cf. felechus;
nhd. crveti und pleti) ?ndecl. erant cohortes
dc. Reg. 2, 8 (Br.). :
*Cereuilla v. INonoculus.
Cereuisia &oc. v. Ceruisia.
Cer-eus, -us (7), 4 -inus (125), -ulus
(v. eeruleus) das von wahs ist gemaht
(6). we- (142), wes- (22), wees- (11) -sen.
wachf-farb (125), -stock (110). Ad. eyn
wechsen, wassen (132), bewunden (12)
kertze, kertz, liecht (91), osterstock (110).
o.-kertzen (e. paschalis 125): kertz-,
var. kretz-liecht von wachf (64). waslicht
(11). Ad. kertze, kersche (22). tortyse
(108, Kil. SZm.)
*Cerex v. Ceyx.
*Cerica wige (85. sí. cariea vige).
*Cerida horn-bloser (8, 9), -bla (8),
oz vih (sic 9), aus x5pac »« XTjpu&,
ceryca 2. buccinator sim. (Gl. m.).
*OCerifolium v. Chaerephyllon.
Cerillxum (/nmi Gl m. Gf), -a (i.
tradula 104, Sum.) (aus ystp9ooc) rist-a,
4 (104), -e (Sum.).
Ceri-, cere-monia, -monie pl. (a
XÉpOC, cera, cere-re, -is, -te oppido) hd.
nd. geistlich, gest-elich (21), -he (22) Ad.
5
CER
gesetz, nd. ghesette, recht (17), gebot
ader opfer (4), feirtag (134), wise £ ge-
wonheit godis dinstes (12). Ad. pl. geist-
liche gesetz-e (66), -te (61). heilige zeit
(15). kirehen zerunge (17) oppher (9).
oppir (8). vihe opfer o. was oppfer t6
vee- (22), ve- £ vas- (sic 23) -opper.
wechsne opffer 7 sunst ein o. (88). eorn
oppher (100). horn-leym (8, 9), -salbe (8).
pl. klainet (v. a. 1418 Sm.). heyltum MU
( A NE sunderliche gemeynheit
74).
*Cerimoniare d. oppf-irn, -ern. opph-
(7), off- (85), opp- (5, 21, 23) -ern.
*Cerinus v. Cereus.
*Cerisiola v. Crinacula.
*Kerkesis (4 pennula) spuele dair
men op spynnet (141).
*Cerna (9. //al.), erena (2« erema ?)
(cf. Gl. m. ve. eer-mea, -nea) lap (8, 9).
laipe (17).
*Cernea v. Crinea.
Cernere hd. sehen. zen (22). besien
(99). schauen (8). sichten, rháden (114).
pro-fen (5), -uen (22).
*Cernieose v. Ceruicose.
*Cernicula v. Cernoides.
*Cernieulata v. Canieulata.
Cernida meelbudel (147).
*Cernnalum v. Cecumalum. Clepa.
*Cernoides (7. vermés 9n vrina, cf.
cernieula 7. zinzala Br.; ciplex) harn-,
var. harm-wurm (75).
Cernulus (7. argutulus, calliphones,
lux mundi &c. cf. fastuosus) ein dunekel
gued (125).
Cernu-lus, -us (£. adinuentiuus,
decentarius, polisenus &oc.) abel, sub-
tijl, rijeksinnich, nauvundich, cloick (147).
Cer-nuus, -uus (76, 109) sienlee (99.
cf. cernere). ót- (109), oit- (132) -modich.
demietig (68). nidergeschlagen (65). am-
dechtig (110). deuoit (132).
Cernu-us sock an den voit (147); -i
soln (Sum. cf. Gf. 6, 185); soeci sunt sinc
Sola (Br. Gl.m., s. solea). certius 7. Zn-
clinacio capitis in (st. en) nieh Z décitur
soceus 7 soleus en zok eder zoke (23). .
*Cherobin v. Cherubin.
*Cerobrum v. Cer-ebrum, -oma.
*Cerocensu-ralis, -alis (147, Gl. m.)
wastinsich (11, 147).
Cerocensus wastins (11).
*Cerocopa v. Cercopa.
Cero-, cere-ferarius, cerophirarius
(Z. aeolythus sim.) Ad. nd. kertzen-, ker-
sen- (22), kirtzen- (17) -dreger (bb, 17, 22),
-dreghere (23), Ad. -treger, -trager. bren-
der (93).
*Cerofolium &oc. v. Cheerephyllon.
*Cerolaphus v. Xerolaphon.
Ceroma, c. saerum (125), eero-tum
(16, Br), -brum (76) (of. ceratum) 4.
comumictio herbarum 1 wvngentorum, sim.
kempffer- o. ringer-salb (74). dy olgunge
125).
TUM g.-onis (?. ineptus) onge acht
147).
AO scitum v. Ceratum.
*OCerophagia v. Xerophagia.
*Cerophirarius v. Ceroferarius.
Cerostatum (Gl. m. 2, 352) stalkeerse
(11. cf. ad. kerzistal sem.).
*Cerostinus v. Cerastinus.
CER
Cerotum v. Ceratum.
*Cerpallus v. Serpillum.
*Cerpe v. Credites.
*Cerpillum (cf. serpillum) velt kole
AT).
JOAMDA v. Crinacula.
Cer-ritus, -utus (23), ? -ebrosus (125)
vnsinnig (91 &e.). dob-ieht (110), -eneht,
thul, thorich, raDenieht (125). douendich
23).
Qasus Zirren- (Fris, Ki.), zirmen-
(Das.) -baum.
*Kerso v. Carista.
Certamen (7. lis 5^) Ad. nd. strit. hd.
streit, strijt (17), kampf, kemph (1),
kamp (21). ein k.-vechtinghe (22). kryg
(Db.). ehrieg (1).
*Certamia v. Ceraunia.
Certare Ad. nd. striden; kem-, ken-
(12), kym- i -pen. Ad. stri-, strei-ten ;
kem-phen (4), -pfen; fechten. befesten
(b, 21, 22, 28. 2« certus).
Certatim strteliche (se 100).
*OQertaurea v. Centaurea.
Certe Ad. wer-, war- (16), sicher-
(De, 6, 65), gewiB- (17), wisseng- (76),
wibec- (V), wisch- (5) -lich; willichen
(21); fur-, vor-war; vorwair (5). nd. wer-,
wis-liken.
*CQertereulis (aus eratereulus) cleyn
cop (141).
Certifieare Ad. sicher, ge-wisse (1),
-wiD, -wis (1) machen. md. wisse, wis,
war maken.
Certifieatus war 7 wis ghemaket (22).
*Certilago v. Opilago.
*Certis v. Cirtis.
Certitudo gewib- (Db, 17), wis- (11)
-heyt, -keit (11).
Certhi-us,' 7 -a (140), -as (Ki.) (aus)
rinnenkleber, baum-heckel, -kletterlein
140).
NS v. Cernuus.
*Certhophytecus v. Cercopithecus.
' *Oert-, rix-osus kriegi-sch, -ger (75).
Certus Ad. ge-wiD, -wys (12), -wisch
(D, 10); sicher (68, 110), warhafftig (17).
nd. wisse, wis, secker.
. QCerua Ad. nd. hinde. Ad. hin-da (93),
-den, -d, -ne, -te (104), -denkalb (11).
hünd (91).
*Kerua, kiki (73), kici (Ki), 7 cici
(étal. tica, 144) (Z. rieinus, cataputia
maior, sesamum agreste, spargula &o.)
zecken-, ereutz-, wunder- (73), wundel-
(144) -baum.
Ceru-aria, -iocellus (7. elaphicum
&oe.) hirtz-aug, -morellen, -pastenach,
-kraut (143).
Cherub eyn engel (5, 6, Y, 23 &e.)
vf dem kore cherubin (1).
Cherubim eyn engel vz dé kore
(D, 291 sim.) vs de€ chor (6), auÓ dem
kor cherubin (134 s/z.), vsser dem hymel
ch. (110). en engelseh chor (23).
Cherv-, ceru-, chero-bin eyn engels-
o 21) engel- (V, 22) -kore, -kol (sc
2). hd. ein kor (18, 134 &e.), chor, eore
(bb) der engel en e. vt deme chore
(23). eyn engelseh sehar (6).
Ceru-chus (Gl. m., Schwenck), -chius
AP -tus (93, 64), -ea. (23), cheru-cus|
Br. &c.), -tus (6, 147), -lus (74), -ehi (p/.
1365), -ea (Gf.), keruea £4 seerueh (74),
m.
CER
eaeruee (pi. 1362), soriea (g. v.) (aus
XSp8X0GC; cf. Gl. m. 9, 348, 359, 391) 4.
summitas $ funis mali 0 i. q. secundum
ventum mouetur (Br.);
artemon (93); venti-, vento- (64^) -lo-
gium (64, 74, 93, 147), -nabulum (94);
remuleus (Gf); lin-eae (1362), -ieae
(136b) Zn arbore nauis. wintmerki (93).
arthemo (64);
wynd-gemerck (64, 74), -fanck (74). weter-,
wetter- (6) -hano (Gf.), -han (6, 74). we-
derhane (28, 141). lina (&Gt.).
*Cerveliera slappe (Sm. 3, 454). Cf.
ital. cervelliera (Kopfbedeckung cf. G1.
vv. eervelleri-a, -um), aber auch
ceruiea.
Ceruella v. Cerebellum.
*OCeruiboletu-m, -s (Anz. 1854, Nr. 8)
hirtz- (4, 17, Anz), hirs-, hir-, hyrsis- (4)
-swam.
*Ceruiea v. Ceruical.
Ceruica :;. alapa, colaphus gall. colée,
brisée (129). backen- (22), halss- (147), hal-
(11) -slach. half-schlag (16), -streich (74).
Cerui-eal, -ealis (18), -calia (7), -tal
(8), -ea (649) uuanchuissin, petti (104).
hd. (18) nd. wangen-, Ad. wange- (21),
wangel- (Y), heubit- (5^), heubt- (7, 10),
heub- (13), heupt- (1€ &e.), houpt- (49),
haupt-, haubt-, hopt- (76), schulter- 7 or-
(110), der- (58) -cussen (7, 22 &e.), -cussin
(7, 18, 134), -kissen (49, 91), -kysen (13),
-kossin (59), -kossen (17), -kuschen (10),
-chüss (58), -kuDlin, var. -kyfMin (64).
küss-i (93), -in (6 szm.). kuschen (133).
polster (3 Mrg.). pulewe (99). eyn heubet
polbe (18 wrg.). hoeft, poln (11).
Ceruiearia hals- (145, Ki), zápfflein-
(Ki) -kraut.
*Oeruieatus v. Ceruicosus.
*Ceruieorn-u, -ia (herba) v. Cornu
cerui. Silago.
Cerui-, cerni- (76)-cose (7. arroganter
16, Br., celer-atim, -iter (76) fierleken (99).
Cerui-eosus, 4 -eatus (68, 75, 110),
-tatus (16) hd. hals starck, halsch stareke
(17). hart (11). hart- (110), hert- (68)
-nackig. hoch-mutig (75), -uertig 7 freuel
(9). fier (99).
*Oeruifolium v. Chaerephyllon.
Ceruiglossa (herba) hd. hirtz-, hirt-,
var. hert- (110), hirs- (3), hyrsch-, hir-
ezen- (bb), hirBen- (1) -zunge, -zung. hercz
ezongen (21) md. hertes-, hertze- (29)
-tunge. ;
*Cheruillum, seruill-um, -a (/sp.
cherivias; cf. echeerephyllon) n/.serillen;
Ad. girgele; gi-, gei-erlein; ge-, go-rlin;
klingel-, kritzel-móhren &e. (143).
*Ceruineula v. Crinacula.
Ceruinu-s, -m (104) hirzi-n (100), -niz
(104). herten (99).
*Ceruiocellus v. Ceruaria.
*Oeruip-a, -pa (75), coruipa (b^) (aus
ceruisia »- vippa) eingedunckt in bier
(75). b. vnd: prot ein kost (74). beyt (aus
beyr?)merrung (5^). bijr-sop, -broit (147).
Cer-, ser-(20), cere-uisia, ceruisea
(67) Ad. nd. bier, biere (V), ber (22),
byr (4) beyr (85), pier (104, 111). ceruz-
se genera sluntza, hintzmannus, ra-
strum (125).
*C. batauiea keute (109). kuyte (Ki.
Cf. Br. Wtb. 2, 165).
C. erassa dickebier (125).
CES
C. lora kofent (Ki.).
*C. monasteriensis gruyssinck (109).
Cf. gruss-, gruysen-bier c. ex f'urfuribus
(gruys) cocta (Ki).
C. pineernarum schenk-, schinke-
bier (85).
C.seeundaria(cf-eeruisiola)scherpe-n
(Fr. 2, 175), -nt (114).
*Ceruisi-à (110), -ana (68), -ale (11,
75) bier-wisch (1l, 110, 132), -staet m
pierzeiehen (vàz venditur ceruisia, 15).
*Geruisianum byer, vnd brot (110),
mit brot gesotten (68), ind broet geso-
den (132).
*Ceruisiaria pruhus (11:).
*Ceruisiarius pierprew (y
*Ceruisiola scherber, dunbier (109).
*Ceruital v. Ceruical.
*Ceruitatus v. Ceruicosus.
*Ceruix v. Cimex.
Ceruix (/. polsus D^) Ad. nd. hals-
adere (22, G£.), Ad. -ader. Ad. half-, der
halz- (b^), hal- (93) -ader; hinder hals
(64, 125); der nack. nacke, ge-nack,
-nacken, gniek (75). ags. hnecca (145). eyn
heubt (17). starekhalsig-, widerspenni-
keit &c. (65).
*Ceru-la, 7 -sa (100) (cf. ceruleus &oe.)
erunti (Gf. 4, 332). zitvarwe (100). spaens
wyt (132). ags. haui (136), haeuui (»4).
Cerul-eus, -ius (6, 18), -us (7. glaucus
pannus 6 &c.) hd. gel. gele (99). geel als
das wach) (110. 2« eera). wechssin (-us
76). grau geel als die zee (132). dunckel
grune (65). Ad. ein gel, gelb tuch, duch.
nd. en gel dok.
*Ce-, 4 ge- (Gf.) -ruleus (cf. gorillus)
brachvogel, ehlàn («wis 112). eharpho
sim. (piscis Gt.).
*Cerum (st. serum) wacke, hoy (11.
Gf. Goth. Wtb. l, 243. 2, 741).
*Cerunalum v. Cecumalum.
*Ceruneul-à, -um v. Crinaeula.
*Cerus v. Cereus.
*Cerus (aus ceruus »« ceros, ceras?)
ags. eleh (136).
*Cerus- v. Ceras-.
Ceru-sa, -ssa (85, 91, 105), -la (q. v.),
serusa (74) (cf. stibium) Ad. nd. bly-,
bli- (149), blyg- (85), Ad. bliwe- (17), blye-
(21), bley-, pli, pleyh- (3), pley- (1) ^.
-Wiz (47, 105, 149), -wiD, Pe (110), -fifj
(8), -wis (13), -weyB (1, 134), -weys (3,
9), -wit (22, 85), -varwe (Gf.). weisser
anstrieh (vultus 91).
*Cerusio (7. glutinosus) camecht (77).
Cf. cerussia (vrina) i. alba ut cerussa
(Parae. 12).
*Cerustinus v. Cerastinus.
*Cerutus v. Ceruchus. Cerritus.
*Ceruueula v. Crinaeula.
*Ceruus v. Cernuus.
Ceruus Ad. hir-tz, -tze, -BD, -s (1, 9),
-sch (66), o. hind (1). her-tz (13) -tze (23),
-[) (125), -t (22ab),
*Cesania v. Cesonia.
Cesar (cf. augustus, ceso) ein merer
hd. des, dez riches, nd. des rikes, 7 eyn
keyser. ainer def) rychs (16).
*Cesaraugusta (auch getrennt) keise-
rin (75).
*Cesaria (aus cetaria; cf. cessaria
Gl. m.?) taverniersche (141).
15 *
115
116 CES
Cesaries (7. coma 74; cf. cirrus) har
(1. abge- 7 be- (75), kurtz be- (65)
-schnitten, raid (1), span- (275, 63), mannes
(8) manes (9), manss (91) har szm.,
haz (8), hor (9). ein ba- (6), wa- (74)
-tzer. uahs (104). schopff, lock, laub,
paltrà (74). schopffe 7 ein locken har,
var. haers (15).
Cesia, ecaesia (97) (7. lenticula)
spruetele (11). sproittel (147). ein sproet
(68, 132). lynB (lent. 1105). luy (2«1ens,
g. -dis?! 110). styp onder ogen (97). Cf.
eesseos vario oculos (136?); eaessios
variopoeulus; eensius gíauczs oculis t
lentiginosus (136b).
*Cesicium v, Castula.
Cesius (cesseos &o. v. cesia) sproit-
achtieh (132). eessius (7. glaucus) ags.
uald& negi (1369. ,wealhen ége* Leo;
eher aus guald-u, -a glastum); ualdenez
(145).
Ces-o, 7 -ar (7. postumus) geschnit-
ten kint von der muter (75). ausgesniten-
kinde (74).
Ceso-, eesa- (75) -nia (?. crista 75,
earuneula im fronte equimi pulli Br. p.
4 caballi 16, polli 3) em. kamp (3). k.
der hanen, h.-k. (75).
Cesp-es, -is ^d. was-um (12), -em,-sem
(5), -en Ad.nd. -e. was (64€, 76). wab (64b,
91) hd. waDe. wahse (6). wrase (225,
93). wrose, sode (109). grase (10). rase
(8, b», 8», 17, 22b). rasen (4, 15). resche
(107). resch (99, 108). en torf (22 &e.).
durf (8). lokese (74. cf. eerdoleum).
*Cespieator torfgreuer (11).
Cespi-tare, -care (8, 11) (7. fodere, ca-
dere, offendere Br. cf. procidere, reci-
diuare) resken (99. cf. prc.). grasen (10.
cf. prc.). graben (17, 68). toruen(11). vallen
6 &e.). valen (I). wanckeln (5). sna-ppen
i -ben (2 &e.), -uen (13, 2225), -velen
i strumpelen (109). Ad. stru-ben (18),
-chen (9, 69, 76), -cheln, -chelen, -chellen
(0); strauchen (4, 70, 74, 174). gletten (7.
labi 77). stamlen (76). herzornen (offen-
dere! l1).
Cespitato-r, -rius (2. sternax, suf-
fossus &oc. 125) zelter (10). zelder (12).
strucher (125). !
*Cessabilis off herlich (18).
Cessare Ad. uff, off, auf-, nd. vp-
horen, -hóren (6, 14, 67), -heren (13, 16),
-hern (8). wiehen (18 Mrg., 110). teissen
(99. t st. c; oder: tzsig Br. Wtb.? ?). ml.
cesseren (Binn.). verlauDen (68).
Cessatio teissinge (99). (V. saeristi-
tium) cesse (Kil.).
*Cess-eos, -ius v. Cesi-a, -us.
Cessodium (Gl. m.) v'swerunge (12).
Cest-iculus, -icillus (91, Alb.), -illus
(Al».), -uellus (76) (cf. eestus) ein ring
in coquina (91) qu superpomitur capiti
ad portandum al. (110). haubtring (Fris.
sim.) bausch (91). wisch (132). kützel
(Alberus, noch, jetzt wetterau.).
Cestreus (7. mugil) meer-, pfeil-alet,
-harderen (140).
*Cestrum grabestickel (125). grab-
meissel (126). bremese (11. aus oestrum).
Cestron, xéoctpov (4. serratula &o.)
betonien, braun bathengen (73).
*Cestuellus v. Cesticulus.
Cest-us, 4 -ieulus (74) 4. secutum
CEU
rotundum (3); claua 7 contus (64) ; ancile
(15). gall. targie (Gl. m.). eyn bliecule
(85). ein strit- (110), yD-, var. eysen-ner
(64) kolb. kempfkolben (74). wapper (107
&c.). bókeler (3). puckler (75). prawtgurtel
(nulierum 14). gestickt werck, Ds WEE
(7. aeupictum &o. 125).
Cesus, cessus (10, 22. a, eecidi ces-
sum 10) ge-dodet (17, 21, 22), -doet
(18), -doyt (5), -toedt (76), -tot (4), -sla-
gen (17 sm.), -snydden (12), -sneden (13),
-snitzte, -hawen (125). besniden (10).
Cet-a, -e, -i E -us, set-a (q. v.),
-ta, zeta (110 &e.) hd. nd. wal-, hd. wale-,
walle- (6), wael- 7 groB- (125), walt- (1,
10, 110), walde- (18), wald- (77), walch-
(8) -visch, -fi& (8, 18, 77), -fis (93). wail
fische (5).
*Cetha v. Sarcimen.
*Ceta (sí. seta) burste (10). borste
(12, 22). birst (13).
*Cetabulum v. Oxiphalus.
*Cetacium (aus set. q. cf.) meelbudel,
Seve, tempse (147).
*Oetanea v. Cetaria.
Ceta-, cete- (143, 144) -raeh steinfarn
(144, Ki.) miltzkraut (143, Ki.). Cf. Gl. m.
v. ceterah.
Ceta-ria, / -nea (76) (Z. taberna, a
eeto) tab-, taf-ern (74). fisehlaeche &oc.
(Ki.) eetarium 7. macellum (16); flaisch-
panck o. metzg (74); locus vbi cete ven-
duntur &c. (Br.); pl. fischkrahn (Fr.).
Cet-, cip- (a/ph. cep- 76) -arius 7.
piseator (76. —« eapareus 2. pistor Gl.
m.?). fischhándler (126).
*Cetauea tah-a (Gf.), -e (Sum.).
*Ceterach v. Cetarach.
*Ceteramina v. Centiramia.
Ceteri dye (17), de (18), den (76)
andern.
Ceterum mer (110). vort- (22), ffor-
(Db) -mer. aber (68). ob ir (sé. obir) das
(9). voert (11).
*CGete-rum (si. Cris) paribus mit dé
andern glich (7), mit a. glichen (15)
gezuge (? 15) ob daz ander, auch (7),
alles (15), glich ist.
Ceterus 7. reliquis (1); alius (110).
ander (1). Ad. nd. eyn a.
*Oeti v. Ceu.
Cethi 7. lignum. album. (im Spingeri
itin. Ind. G1. m.). eethim (22), cetin (6),
cetun (5b), sethim, lignosechin (76)
arbor imputribilis (125. 2 cedrus :d.
66 sim.); ligna, £c. (16). vngeful-ith (5^),
-t (6) holtz. vn vület holt (22).
*Oetison facis (aws eytisus) galla
(Sum. VI).
*Oetolentus v. Cenolentus.
*Getra-, tetra- (74), cetar- (76), cetu-
148) -mentum blacha (117, 120). bláche
Sum.). plagacha (127). dinten (74). dynte
(8 &e.). tint (9).
Cetus (7. agmen &oc.) menig (1). schar
(9). schaer (11). schar folk (8). eyn ge-
meyn sammenunge (5b). s. der leute (9).
Ceu (6, 22), cete (1), ceti (5, 18, 21)
(cf. seu) Ad. nd. also, abso (sic 7).
rechtsam (74).
*Ceualiea v. Cephalica.
Ceuere ruckersen, ketteren (108).
*Ceues v. Cillo.
*Ceulesma v. Celeuma.
CIB
*Cia (st. ischias sim. ?) frz. hance (122).
Cianeus graw o. gryD wasser "
als i) (132). blaualwer (Sum.). plauarwer
(141).
*Cian-ga (06), pl. -ge (117, 120, 127, G£.),
-yae, tzangae &o. (Gl. m. 6, 696), zangae
(ib., Ki.) ngr. sg. coat, t Caxt n. (Stiefel ;
t Gor xaps , tCayyaptoc, bei Hesych.
caraptoe Schuster vgl. u. a. Theocharopulos
Vocab. 251), eialonga (76), eyolanga (74),
clangie (p/. 1), cenarga (141, Sm. 2, 250.
Gf, genarga (104) (V. ealiga &c.) ein
hose (6, 74). hosun (120 &e.). hosen (1).
lederhos-a (141), -e sm. (104, Sm., Gf.).
*Ciar v. Ceyx.
*Ciara &e. v. Tara.
*Cyare v. Cieo.
*Cyarga ein korp (6), s£. torb, torf
nach ciaria?. cespis que potest conbur? (16).
Ciatica v. Ischias. ;
Cyathissat er ryst (v cum bibimus
125. 4. €. rorat cf. Fr. 2, 120).
Cyathus, ciatus, ecietas 7 chyatus
7 eutus (136) eratus (9. »« crater?)
eyn nappff der da ist gemacht als eyn
horn ader als eyn fische (17). naph (bb,
10). napph o. chopf (1). nap (13). koph
m choph (3). kópfh (93). trinckopff
110). drinek-geschyr (68), -pot (132).
mez (Sum.) ags. bol-a (94), -ae (cutus
136). stovf (120). stuzen (75). stotz (7.
calix 76. cf. $m. 4, 674), daraus missverst.
schof (8); (7 sagittaria) schos (9).backeh-
lygen (125 Mrg. vgl. die folg. Whw.).
mviol (Gf. 2, 720. Sum.) magólla (111).
magele (91, Voce. a. 1532, 1618 Sm.). Of.
magellel, makhóllein, schweiz. mayel,
myhel, »Ahd. myol &e. (Sm. 2, 556. St. 2,
205). migale mygelin (64. v. enistis).
migel vv. fiala, micili. m/f. miolium
lombard. miolo rhaetor. majol St. [. c.
cyathus, bei Cariseh majola, migiola,
mijola Steingut, Schüssel davon, das
ital. maioliea, maiorica, nach der Insel
(cf. Gl. m., Ferrari, Menage A. v.) benamt.
Cibare hd. nd. spisen. Ad. speysen,
spiBen (b^), essen, neren (17).
Cibaria uueganest (Gf.). Ad. spise £
koste. spyBschiff (64).
Cibarium (7. cibus Br.) spise (7, 11).
grop sp. (9 speif (76). kost (7). grobe
k. (9). riehtebance (11, Br. Wb. 2, 451. nAd.
anrichte f.).
Cibarius spyeb brot (seruorum. 64).
*Cibator-ium, -a 7 ciba (7. mensa que
et assideba dicitur 16. cf. cibe Gl. m., Br.)
spib gaden (75).
Cybiste-r (Ki, Kil.),-terZeymbaehus '
hille-biller, tuymeler; coymbachum &oc.
agere tuymelen, hille- Z hiele-billen (kii).
Cibolum v. Ciborium. Croeula.
Ci-, co- (93) -borium, 7 cibo-mium
(76), -Ium (Gl. m.) vnsers hern lichams
bue (5), fronleichnamspuchs, 4 keffs
(74). vnses hern hilghen licha-mmes (22),
-m (93) busse. eyn sacraments buf;
czerheyd (17). hellegtam unfref herrn
(bb). kriste-Ibüchse (93), -n byehs (64*).
crismen buchf) (645). ain krist bichs (76).
otz lichnam haws (1), hu (75). zibori
o». gehuse (8 &c.). gehewse (9). getorneze
von gehauwen steyne(12), cf. ciburneum
i. epistilium stoffel (75); cf. v. conopeum.
Cibus, cilius t hd. nd. spise 4 kost.
hd. speise, chost (1).
CIB
CYC
Ci-, ti- (64) -butum (7. archa 64 sim., | -rillus 7. ligumen ír. ad modum pise
arca, cib-aria Gl. m., -iaria Br., c?stella
GL Aeltr. aus X(BeOc »« cibus) ein
iet, var. datin (64). ags. cofe 4 capi
- (L. c). dair men spijse in sett (147).
*Ciea (/. dolon; aus sica) stock of
staff dair eyn steckpryem of mess ver-
borgen in is (147).
Ciec-ada, -lada (134), -ade bu Ad.
grill krikel (99 &e.). krekel (97, 107).
heim-o (s4), -e (3, 9, 102), -lin 7 -chin
(8), -ilin (104), -elin (10, 12), -iehin (1),
-gin (5D), -eke (225), -el (6 &c), -eldyn-
gen (133), -elmuf) (1. wett. hammelmaus),
-och (67. s&. -moch), -uch (V. a. 1477).
heumchin (18). hemeke (22). hiemek (11).
mucheim (s:). Ad. treck-, dreck-wibel,
-wobel (133, V. a. 1477. Sm. 4, 3).
hoistaffel (93). stapel, welsche housprink
(109). Ad. hew-, ho- (68) -schreck, -sehrickel
(64€). cigalen (91) ags. human (136).
*Cicamus (cf. citamus, cieidon) ror-
apffel (74).
*Ciea-, tica- (75) -marica (1), -merita
(8b, 75) (4. lignum. super quo sedent gal
line 15) hanpawm (1) hanenbaum (75).
hunrehort (89). Cf. aueamatuta. crista.
Sm. 2, 198. Ziem. 714?. BM. 227.
Cieatrix lih-loi (nom.), -laoa, -lauui
(acc. Gf. 2, 163 sq.). lijek-klauwe (vngut-
wm. vestigium, sic! Ki). (fries.) licklave
(Riehth. 901. Br. Wtb. 2, 71). liclauer (11).
lykteiken (c., signetum, stigma 109,
Pr. Wtb. L c. nd. liekteken. nl. lick-,
lijek-, lit-, lid-, wond-teecken, lijeksene
(eie., nota Kil). lijtizeychen (132) eyn
lyne- (10, 12), lin- (18) -zeichen, -z.
er wonden (12). hd. nd. wunden-, Ad
wonden- Ad. -zeichen, -zeigen (21), md.
-teken. Ad. nar-we (12, 16, 71), -be, -b, -ben
(21), -pe (9). narre (1). nare (13, 225, 23).
vare (22). varbe (752356) are, also dar
eyn heft gewundet wesen (22^). zeichen
b) masen (2, 75, 111). mase (65). mas
75). maf) (64, 75b, 110) einer wunden
110). maDen (75). masel (1). schram (4, 65).
schame (s?c 65 varr-). snatte (6, Fr. 2, 312.
Goth. Wtb. 2, 282). an-, am-, wund-mal
(126). ein wonde (67 &e.).
*Cieea (instr. bellic.) frz. miséricorde
(122). Cf. Citta?
Ciccum appels coeren van granaten ;
navel van en wolff (147).
*Cyceda v. Cieuta.
Cicend-ela, -ula &oe. v. Cicindela.
Cicer, cyeer (63), citer (7, 76), ecier
(95), eisser (Gl. m.) siser (q. cf. 14, 112),
eisera (sg. 6, 293, pl. 3 &c.), eisara (pl.
1, Gi. m.), eiseta (67), citru-, citri-llus
&c. (q. v.) kiehe-r (8, 75), -ra (G£.), -rn
(8, 91, 110). keche-r (7), -rn (12). kéchern
(10). kirchernkraut (64). ezycke, Wrg.
keyker(13). kekern (22). cisa (Gf.). cyser
6, 93, 95, Gf.). Ad. zysern, ziseren, zyDern
66). gisloch(at.). bone (eisera 23). smalsat
11). rís (100). ry (68). rijs (132). ein
puch-eeker (3), -acker (7. terph-, ters-
inium 75). heiden-brein (7. q. polygonum
Jagopyrum Nmn.), 4 -breinkicher (575),
-korn (2. heidelkorn (125). kritzelmor
7 morch (74. cf. cheruillum, pastinaca,
morella) gritzelmeren (112. cf. Fr. 1,
314b). eicer-o 7. cicer (Gl. m.); -on esf
herba in mocte crescens; cicer 4. triam-
gulum i genus ligni; cit-er 7 -rulli 4
76), cf. ceiperus 4. éwncus íriangulus
Vai m.)?
Cicerbita v. Lactucella.
Cicercula (tal. ecicerchia) cicererbis
(91). p. ehieherrun (127). arauuiz (Gf.).
eircircla arewurz (Sum. VI héZerher?).
*Cicero v. Carue.
Cici &c. v. Kerua.
*Cieida (8, 16), eycida 7 cydida 7?
cydula (9) (ub) holez- (8, 9), halez-
(16) -meyse.
*Ci-, cy- (74) -eidon (cf. cic-um,
-amus?) eych appil (8). tannapffel (74).
*Cicimus v. Citimus.
*Cicina v. Cecula.
Cicindela (Ki. &c., Gl. m. 2, 416, wo
viele Formen), cinci-dela (Gt.), -ndula
(Ki.), -ndalus (131), eicen-dela (118, ?.
lusula genus scabronum Br.), -dula (1l,
22, 84, 93, 100, 117, 121, 127, Sum., Gf.)
-dulum (147. 7. thuribulum, licinus,
eandela Br.) -eula (Gt. 4, 559), citen-
(19), einee- (9, Gf.), cinci- (17), ceci-
(8), uecicen- (102) -dula (7. nitela, ni-
cedula, cleno sc Sum., virendula, glis
glitis Gf. 4, ?289) gleimo szm., glimo (Gt.).
glime (100). chlene (102). cleno (84, 117,
121, 127, Gf.). golduuiuil (118). liechtmuk
(Das.).lichunus (131). vlogendur (11. ur sf.
vur?). eyn fonck (19). wyroicksvat (147).
eincedulaest ferrum in quo pendit licmen
?n lampade (66). lampen rad o. ror (9). rer
(8). rorecam (14). zachen in der lampen
? wiech (75). en krusel (herba sic 22!
vielmehr .Hüngelampe cf. Br. Wtb. h. v.,
kruysel, krosel Kil. cf. v. erucibulum,
"| wofür nach Gl.m. ob. thuribulum stet).
cicindele (Z. candele) cicindalun, var.
cieuntenne; (clesinu) leohtfaz (Gf. zys
(eineedula Gf. 5, 711) cisli (93. cf.
ceyx, fieedula).
*Cieinus (anders Gl. m.) hundis-, hun-
des- (8) -luf (8), -laus, -beys o. -lauf
(sic 9), cf. acarus ricinus hundslaus
(Nmn.); cici, cicinum -— ricinus &o.
(Ki. cf. kerua).
*Oyela gr., mimice / ludiere /af.
schympfflich (74).
*Cielad-e, -es v. Cyclas.
Cielades sunt nsule (im egeo mari
134 &e.) eyn wert 4 eyn insel Wa werde
o. 1. (74). werden (99). eylant (110). ei-
eula eyn were (17).
*Cieladis (cf. eyelas, pigillus) churze
bolt (Gf. 9, 113). e., eyelade hema (121,
Gf.); chemis (Gf. 4, 946), aus camisia 7. q.
cyelas, andromeda (endromis), oraus
cedromeda o. v. eedria, so auch der
Pflanzenname (?) hema »« hemidi, wenn
micht eher — ags. hem 2. q. oplar (opl)
ora, orarium, cyelas, wie auch chemis
— ags. cemes (cf. Gth. Wtb. 2, 502, 526)?
Cyclam-en (64, 74, 91 &e.), -inum,
-ina (943), -imus, gr. XoXAa[uyOG (114),
eytlamen (149) (7. vulgago i14, panis
porcinus &o. 143) swein- (125), schwein-
(64b, 91), schwim- (64*) -kraut. sehwein-,
sauw-brodt (143). herdephele (Sum. v).
ertnoz eu erdt-apfel (5 134, Sm. 1,
104), -nabel (143), -nuf (74). ags. slite (942).
Cyclas, ciela-s, -de (119), -des (23,
104), -dis (g. v.), clidas (1) (7. trabea,
stragul-ea, -um) got weppe (119 sém.).
CIC 117
eyn golt-w. (95), -wepp (1). Ad. (eyn) ge-
bildet, billet (21, LA (1, 3» Edit
(6) tuch, duch, 2d. ghebeldet doc. eyn
wiltniü 7 eyn gebild ding (s?e 18). ber-
lunz (109) mantel (9, 104). edel m. (8).
ein kostlicher m. (68). ein m. kostlie
geziert o. bestickt (110). gewant (9). sin-
uuel eleid (93). vnterrock (111). kuers,
koers, kiers (Kil. cof. andromeda, eul-
citra). ags. oplar (7. oraria Gl. Aelfr.).
Cyclopedium (v/g. pedagogium) ein
pedagoch (125).
*Ciclus (st. siclus) silber gewicht szm.
(1, bb, 17, 4).
Cielus, clieus (4. ecireus &oe. 121) ein
zyrekel (68, 110). ring (121). rep (99).
Cielus lun-, sol-aris ein zale des
louffs des mones, der sunnen (65).
*Ciconale v. Zeduarium.
*Ciconia wotich (nach cireuta serline
Sum. VI). :
*Cieonia v. Cydonia. Citocacia.,
*Ciconia 7. eecitas « cecutior 7. obse-
quor (16).
Ciconia (7. ibis) Ad. nd. stor-ck, -ch,
ich (4, at.), -eck (29^), Ad. -g. stóreh (45).
starg (21). strore ( 108 stroch (zm storch
verb. 3. storeh snabel (aus s?c 9). ode-
bare (1), -uare (99 i oed-ber, -ver (147).
ede-bar (28), -beer (22), -bere (22^), -fare
(13). a- (13), oi- (132) -deber. heileba-te
(109), -rt (nnd. um Braunschweig).
Cieoni-a, -um (108) (7. tolleno &o.)
born-haeke, -baum, Mrg. -stang (125).
prunnenstang (91). brunnenschwengel
(Ki). swank-róede (kii), rode am sode
(109). een sixene (108. ?. q. sicksene £o£-
lenon. Kil.).
*Ci-, ki- (759), ri- (75^*) -econides (7.
homines rostrati 3) menschen die schnab-
len haben (75). sehnebliez (3, $m. 3, 481.
cf. eimex, tinea; surrones snebiliz Gf.
6, 838. Ziem. 405).
*Cyconodia (cf. centinodia) sporgraf
74
Cieop-leum, -elum (Gl. m.) 7. sepe-
dum tovlucht, ontwijek (147). adiutorio
(G1. m.).
*Cieor v. Cieur.
*Cicorea v. Cichorium.
*Cieotrinum v. Serophularia.
*Ciecuea &oc. v. Cieuta.
*Cieula v. Ciclades.
*Cieunia v. Cecunia.
Cic-ur, -urius (Br.) -or (76) (7. pru-
dens dec. Pr.) wey (16).
Cieurare kloiekliek wat doin (147).
*Cyeuris chornwurm (Sum.).
*Cieu- (68, 147), eicur- (110 &c.), Z cin-
eur- (Gl. m.) -ris, cicurres (147) 4. por-
cus maius ez apro siluestri et domestica,
porca (Br. &e.). vereken gebairen van en
wilden beer ind van eynre tamer soigh
141).
*Cieurit (123), eyeurrit (64) gallus.
*Cieus v. Citus.
Cieus kernháutle (111). das hetütle
zwischen dem kern ts
Cieu-ta, -ca (8), -ita (86), -da (1),
eeeuta (14. s. 4.), eytuta (4, 110»), eituea
(4), eiruta (85), ciconia (q. v.), cima
(g. v.) Sceri- (Gf.), scere- (86), scer- (100),
scher- (68, 74, 99, 1109), schir- (3, 74, 144),
schar- (75, 110) -ling, -line (99, 100, ios
118 CYD
scerning (Gf. 6, 551). scher-nig (87), -ring
(76), -lieh (1105). scharl-ach (1), -ey (11).
rasende schirlynek (85). wótich £ serlich
(Sum.). wutscer- (Sum.), wutscher- (4, 75),
wotscher- (96), wutzer-(12, 74), wuntscher-
(4), wuntzer- (91), wiD schir- (85), wi-
seher- (4), weidscehar- (49) -line, -ling
(85, 49, 91), -linge (75). werezling (8).
wortheline (85). wüterich, wundscherletz,
Ziegerkraut (144). wiet-terich (91), -erich
(15), -trich (64), -riech (123). wót-erich
(95), -rich (623). witrecht (125). widere-
wispele (Sum. V). wode-vvspele 7 -skerne
(Sum. VII), -scern (13). uuedeuuesle (of.
eonsa) 7 storkesnauel (Sum. VII). ags.
uuode-uuislae (136), -uislae (94); wode-
wistle 7 hymelie (9423); hy- (94), huy-
(136) -mblieae. wede-windel (85), -wene
(85). huntescheruela (Sum.). kelbkernen
(509). megdebonen (47). elbs (34. cf. eyg-
nus). elviez (22). bueholder (100). buch-
olter (Gf. 9, 43), -ile (Z. gentiana 104.
cf. puchila sambueas Gt.?). boh. bolehlaw
(4, 143). das knopflein an dem strohalm
(64). pypkrut (68). pijfkruyt (132). pfiffen
(110). sackpfeuf (1). eeeu-ta pfeif; -da
sackpfeiff; licen. sackpfeiffer, pfeiffen
(sic) ; eyeeda pf.-holtz (74). eecita v. genus
Jfistule; cecuricen quz canit in tali [o
(16) 4. q. ci- (Br.), ee- (129) -euticen 7.
qui camit cum, ci- (Br.), ce- (129) -euta.
Cieu-, em. Register euci-taria myrr-
hen-, nappen-kórffel, n.-móhren (143).
*Cicharba v. Lactucella.
*Cichorgus geschrayiger o. loter (74).
Ciehor-ium (Gf. &e.) -ea, cicorea
(15, Sum.), ge- 7 go-coria (9), eytore
(149), eita-ria (75, 76), -la (3), citro-,
1 tro-ximum (143) (z. amarago, am-
pulla, ambu-beia, -gia, sponsa solis
143) hd. weg-wart -weise, rich (76), -lug
(13, 143, Fris.). wegerein (75). weygebreit
(9). morgram (75. cf. maiorana) hunt-
(17), hint-loufte (Sum.), -louste (sze 85.
neben -loute incilia 7. e. intyba q. cf.),
-lofte (47), -loifte, -lophte, -lopht (Gr.),
-luft (9), -leuffe (17, 143). hulpe (149).
sunnenwürbel (64). sonnen-wirbel, -wend,
-wendel, -kraut (73,143). eycorea maior
hyndlauff, wegwart (74).
Cida-, cido- (11), eeda- (110, 132)
-ris, -rim (119),7 -raà (76, G1. m.) (4. pil-,
pi- pel-leus, tiara, mitra), citiera (4.
m. énmperialis 16. »— tiara) hube (8).
haub, hüt (9). hótili (119 sZm.). bischofft-
hut (8 sém.), -crovn (93). biscops crone
(11). bischoffs-miter £ -hoet (132).
*Cidere sniden (29).
*Cydida v. Cicida.
Cidima v. Cadmia.
*Cyd-, cid-, cit-, cith- (75), ced- (74,
75), eie- (32) -onia, eitania (117), citon-
ius (fructus glatus 16), -ium, -eum,
eum (-krut 10. neben -ia -krut 10, 19),
(2« *X0tt0v0vy ficulus) cot-, eoth-, coct-,
quoet- (75) -anum s/m., cotone-um,
-aà (arbor 144), eota-mius (arbor Sum.),
-na (pl. i. mala eocogna Pr. aus ital.
cotogna), quot-anum (11), -anus (3,
11, 283), -tanus (4), -tinus (134), -inus
(19), -inum, co- (1), eoc- (?1) -tinus,
eoccinum, cottanae (pl. 1x quit-ones
à 4 (pl. 4), sidonus (Gi. ;. 2, 496),
cinodo-meum (19), -nium (22), cinus
(q. v. 11, 19), malum cidonium &oc.
CYG
(q 9.) m. eutognum (Gl. m.) (gew.-um |
fructus, -us arbor, wornach Vorstehendes
zu ergünzen; die deutschen Glossen für
den Baum, führen wir mur als -b. auf,
wo: sie von den Pruchtnamen abweichen)
chotin; chutina (Marg. zu eoropodion
sí. eoronopodion? 117. cf. Gf. 4, 367).
chutim- (117), ehuten- (Sum.), kutin- (84),
küttinen- (144), coten- (BM. 228), kyten-
(134) -b. Ad. kut-inna (95), -tenne (93),
-ten, -en, -e, -te (74, 75); küttin (6),
kütten (73, 93), küten (3, 32, 87), kyt-
ten, kittin (76), kyeden (13), kuthe,
kutt (74), kitte (69), kyt (134), kiet
(49). eyn quedem-e (19, 22), -mebaum
(19). qued-am (21), -en (17), -enbaum
(5, 7, 19), -enboem (11), -enbóm (23),
-ten (125), -e (11, 13, 23, 47, 85), -eboem
(11), -de (22). quit-dam neben -tebaum
(67), -tem (8), -ten (D), -tenbaum (8, 115),
-enbaum (4,,102). quid-dum (12), -am-
baum (5), -ichem (73), -e (18), -de (10),
-den (12), -denbaum (5, 19), -denkrut
(ia 10), -te (10), -ein neben queddein-b.
(Db) queten (96). qvette (75). cuydden
krut (-ia 12).
*OCidoris v. Cidaris.
*Cidrax v. Storax.
*Cidrinum v. Citerum.
*Ciduea (aus cicuta) v. Cyma.
*Cydula v. Cicida.
*Cidula (cf. seidula) leiterbon (93).
*Cidus(7.sueus; aus zythus?) drieide
(Sum. VI).
Cieo prs. ciere /nf., ceo cere, cio
cire, cihare (G1. m.), eyare (6) (?. vocare,
mouere, pep bewegen (110). ylen
^d. nd. laden, in-l. (b), schnell l. (66).
vore l £ eschen (22). hei-schen (17),
-Den (21), -sen (5). Ad. ru-, rie- (76),
roe- (132) -ffen. ruepen (11). dagen (122.)
*Cier v. Cicer.
*Cyera v. Tiara.
*Cietas v. Cyathus.
*Cif- v. Seyph-.
*Cifatrillium v. Cifraculum.
*Ciffra- v. Cifra-.
*Oifieina v. Ceyx.
*Ciforus v. Afforus.
Cifra (/ tipus &c. 15) Ad. nd. cit-er,
-re (b^). zif- (134), zyf- (110), zijf- (V),
cey- (67) -fer. figur (75).
*Oifra-, ciffra-, cifro- (7, 16), cista-
(1) -eulum (66, 69, 70, 134), -tieulum
67, 133), -eilium, -cillum (22), -tilium
u ( &c), -tilum (76), -pilium (75),
cifatrillium (147), eiphatrillum (22b),
safatrilium (q. v.) (cf. diea, linipilus)
har- o. flachB-schwingen (75). eyn zwimg
t eynzifern breth (V). cifer- (76), smytz-
(133), sehmitz- (66, 69, 70, 134), schnyt-
(67), swinge- (3, 5, 22), swing- (1, 74,
147), swynghel- (225), swinnen- (18) -bret
sim. -pret (1), -preth (14), -breit (3),
-brod (18), -block (22V).
Ci- (G1,m.), ey-(129, Br.) -gnitus voc
eygni.
Cy- (Br), ei-, ein- (9) -gnus,cin-nus
(Gl. m.), -us (s7, 122. cf. frz. cyne Dz.
Wtb. 96) (£. olor, eolor 9. cf. cicuta)
elb-iz (84, 103), -i (4), -z (84), -S (34,
93), -sch (Fris., Pict.). elviez (32). Ad. nd.
swane, zwaen (11), zuan (97). Ad. swan,
schwan.
(o. 22). hd. eylen. haesten (11). snellen (22). (
CIL
Cihare v. Cieo.
Ci-, spici-lega junger spatz (Ki.).
*Cilerea v. Silerca.
- *Oilex lapis 4 herba (16); cf. Ciliees.
Silex.
*Cyliaea v. Dysenteria. Cf. cili-a
(xoUMa) i. venter; -aeus qui in ventre
habet passionem. (Br.); -aeisis 2. ventris
solutio nimia, (148).
*Ciliada (cf. eilias) zal-a (141), -e (Sum.).
*Ci-, chi- (Br.) -liarcha (cf. eille gr.
mille /a4. 17) der gewalt hat vber tu-
send (93). gewaltiger yber tausent ritter
s fürst über dusent (8), vber tawsent.
)
Cilices (sg. eilex) seereuber (110). zee-
rouers (68, 132).
Cil-, 4 sil- (4, 74, 15, 76), ein- (14)
-ieium, camisia cilicina, elizana (Gf.
4, 290) hd. nd. eyn haren, Ad. herein
(74), heren, herren (1, 4), hóren (67) kleit,
klet (22), claidt (1), gewant (8, 9), hemde
(6, 14). harra szm. (Gt. 4, 982).
*Kilider v. Cylindrum.
*Cylydros v. Chelydrus..
Cilindr-a, -ia v. Celindra.
*COy- (Sm.), ei- (2, 3, 110 &c.), chi-, ce-
(9, Hpt. 5, 209), che-lindrum, cilin-drium,
-orum (69, 134), chilendrium (49), ey-
(2, 110, 114, 132, Das.), chi- (91) -lindrus, ce-
7 chel-nidrum (16), silindria ( p/. 7. sein-
dula 75) kilider (104) (7. vectis; lignum
nauis per quod dependet velum; lapis €
instr. quo terra arata equatur; tribula
23. cf. ecinendrium, chel-indros, -ydrus)
hd. schindel, hultzen sch. (75). seindel
134). schin-dele (28, 147), -tel (2), -dern
(bb), -deck (22). schit (49). welle (Fr.).
welli-stein Z -boum (127). w.-, welle-blech
(121, Sum.), -blec (120), -bloe (117). uuellee
alopche (52e Hpt. /. c.). wal-ploch (e. igneus
114), -stein (Das.). egt (76). eyde (4). ein
eygen (3). uuagenreide (8m.3, 157). Schlach-
? ber-scheit (2). blewel (91). slegil (104).
vleghel (23). gryndel (132). mastboum im
schiff (110, 132).
*Kilis quedam vena (16). leberader (93).
*Cilium v. Celium.
Cilium, bissw. cilum braw (93). Ad.
augen-, ougen- (3, 6), auge- (8, 12), aug-
(1, 9, 66 &e.), oug- (49, 68, 76), au- (18,
17) heubt- (v) -braw £ -brau (66 &e.),
-brawen (91, 110), -brauwen ( p/. 68), -broug
(49). -brage (6), -brahe (8), -prahe (7),
-prahen (17), -brade (5), -bra (21, 3), -pra
1) -braen (10, 12), -bran (3), -broe (18),
-proe Z -lijt (9), -brum (5^5). nd. oghen
bran, oghe branen.
*Cilius v. Cibus.
*Cilix (v. capsella G1. m.) v. Silex.
*Cilla v. Scylla.
Cillaba v. Cilliba.
Cil-lere, -ere (v, 76), -lire (8) (z.
mouere 110 &ec. cf. cellere) bewegen (T,
18). rieren (68). rueren, wenchen (132).
weneken (68, 110). ezwinezern (8. »«
eilium?).
*Cillia v. TTilia.
Cill-iba, 4 -aba 2. mensa cibatoria
(Br.); m. rotunda, à quadrata (110, Gl. m.).
ein sehrybtisch (Gl. m.). dysch, eet taif-
fel (147).
Cillo (cf. silo, tillo) 7. catamytus,
ceues, cinedus &oc. ketzerbube (125). 4.
—.
CYM
cui superius cilium plusquam celleret,
à cilone 7 ehilone ron cil- (Br., G1. m.),
ci- (125) -lones ?. homines angusti capi-
tis. cilo mpoxéqad.oc, Ao&óc (125). spitz-
kopf (Fris., Ki.. chilo, Ys!AOv 7. labeo
(125). lanebecho (Gf.) eyllo, eylon ge-
stümmelter &c. (Kki.).
Cilum v». Cilium.
*Cyma (cf. stima) putterscheib domit
man aufputtert (74).
Cyme, cima, zima (93), cinna (87)
ein [pag (3). schinne o. wipfel 7 knyspel
2 plok 7 wipfel an ruten o. an blumen
(9). wepen (85. cf. wepe cornus Kil., »«
wipfel ?). hyfen (96. 7. e. cornum). wyspel
(8, 16). dy wuDpen (7. flagella p. 125).
eyn dolie uff eym baum (17). tolden-,
var. toldel-spitze (64). tolde 7 sp. (123).
estenspitz (93). (2« eieuta?) scher-line
(41), -ning (87). scernig (cima 7. ciduca
149). ein káum- 7 spróf-lein am kohl (Ki2.).
*Kyma v. Kymus.
*Cymabulum v. Cymbalum.
Cim-alia, 4 -eyae (Gl. m.), 7? -oba
(Gf), 4 rimalia (Ssum.) (7. bolbo at.; cf.
cima, eimoleya?) ból (Sum., Gt. 3, 96.)
der wipfelfall (G1. m.).
*Cimalio scatahuot (Gr.).
*Cimarum sambuci, cymex s. (74)
(cf. eyma) holundernknoph un hol-
derknopf (74). eunarum rubus hagen-
dornerknoph (Sum. v).
Cymatilis (7 vndulata vestis 91) was-
serblaw (114). schamlot (91).
Cymba, cim-ba, -ina (17), cum-ba
(9, 76, Br.), -a. (76) (cf. earina) nach-e
8), -en (12). farm (75). kane (10). kan
12). .kaan (9) kahne, weidling (rris.).
kauwe (11). boet (11). zull (74). züll (2).
zülk (32). eyn cleyn schaepken (132). flat
scip (86). ags. scip-faet (Gl. Aelfr.).
*Cimba (4. membranum, commis-
sura) flech (Sum.).
*Cimba (i. campana monachorum dc.
cf. eymbalum) tischglocken (75).
*Cymbachus v. Cybister.
Cym-balum, -ballum (47), -alum
(18), -abulum (6. 2 nabulum?), zym-
balum (16), cimb-alum, -ulum (6:),
-olum (prov. ecimboul Gl. m.), einbol-
um (Gl. m.), -to 7 ecinolum (6) (pi. 2.
acitabula Pap., eitabula que cum belle-
matia simul percutiuntur Br.) zymbon,
ceymb-alom, -olon (d. pl. Gt.). hd. cym-,
zim-, zyn- (i105) -bal; zimbel, eim-bel
(93), -mel (21); zymmel (16, 66, 70); cym-
el (18), -bilge (5^); timbelgen (5). nd.
Sim-, cin-bel. Ad. schelle, cleyn sch. (11).
sehel (13). scellikin (Gi. Marienf.). kling-
21) klingen- (18, 65), klüpff- (6) -ysen,
az die goltsmíde habent (6). clingel-
(23), kregel- (22) -yseren.
Cymbium (vas) galeen (112).
*Cymbolum v. Symbolum.
*Cimbria (7. ciphus 75, 76, 4 vas
peregrinorum, vlg. nappa) napff (75).
kopíf, fab o. geschirre domit man das
getranek teylt (74).
*Cimbulum v. Cymbalum.
Cimeyae v. Cimalia.
*Cimentum v. Cementum.
*Chymera hur (74).
*Cimes (7. letus) frolicher (74).
*Cymex sambuci v. Cimarum s.
CYM
Ci-, ey- (120), si- (1T) -mex, cin-ex
(121), -inifex, -inifes, -eues, ginfex
(33), eeruix (9) Ad. nd. want-, vant- (91),
wan- (121) -lus, -lues (97), -lusch (5), Ad.
-luD. Ad. wantz (9 &e.), wantz-e, -en (1,
2, 64), -ke (125); wentel. ecimex (11),
cim- (75), cini- (14), eine- (3) -pes (r7.
tarmus 75) mott-e (3, 11), -en (74). mad-e
(11), -en (15). rupe (11). sehab (74). Mit
diesen Formen zusammen fliessen folgende;
in welchen sich zugleich Mischung zeigt
mit OXWUU, wie (nach dem Rr. ausdrück-
lich) mit eynomia ,« ecynos canis",
sowie (sicher in conopis) mit x&b,
ngr. *8y8Tw: eyni- 4 scyni- (Br.), cini-,
seini-, 4 sini- (74), cino- (76), 4 sciri-
(Gf. D, 690), seni- (94, 136) -fes (g. -fis
Br), eyniphes (7c. Das.), cini-, seini-
phes, -pes, -fex, cineues, ciplex (q. v.),
eon-iex (76), -opis (Gf.) (7. eul-ex, -ices,
parue musce; zinzala 7 cernicula Br.
Cf. Gl. m. 2, 427, 865. 6, 120) snacken (7)
cleyn fliege (8). schnacken 7 seer klein
flugen (110). scline-cken, earr. 7« -ggen,
schnock (eini-fes, g. -fis 64). schnack (74).
mueea $7m. (scini-fex, -fes, -pes, cono-
pis, cinomia &oec. Gf. 9, 654). mücken
(3). muek (76, MA ags. myeg (136),
mygg (94); gnaet (seinifes 4 tudo Gl.
Aelfr.). elein much (102). kleine mucklin
68). wassermuck (Das.) eyn rot (5, 21,
22, 28), roit (1), rode (17) muck (5, 1),
muke (17), mugge (23), mughe (22),
fliehen (21). hunt-flivgma (121), -fliega
(Gf.). hundes flige (16). honf) fliegen (11).
hundDmuck (74). hutmug (se 93). milben
(cinofes 76). scinifes snebilazir (127. cf.
eiconides). knellizze (86. as sneblizze? ).
*Kymfea v. Kympha.
*Kymi v. Kymus.
*Cimiare (;0« cimex* made) maden
(1l) Cf. eimieare wanzen haben (ki.);
von w. reinigen (Freund); X0píesty (G1. m.
von XOp'c, nicht blandiri, wie es dort
gedeutet wird).
*Cimiym v. Cinum.
Cimiline v. Ciminile.
*Oimina v. Cymba.
*Kimina v. Kymus.
*Oy-, eu-, ea-minella (7. muriola,
ammium) ammey (143).
Cimi-nile (11, 147, Br., Gl. m.), -line
(Gl. m., Ki.) (4. bae-, bat-inum) hant-
11, 147), water- (147) -vat.
Ci-, var. eri-minium (c/w.) herman-
stat (75).
Cy-, gew. ci-, bissw. cu-, ku-minum
(£. earuij 4 cumin (47) chumd, in, -il
sim. (Gt.), -e (105), -ich (141). chüme (49).
cume (100). eom-in (99, 100), -en (Sum.
vir), -e (225). eamijn (132). cymmin rór
(6). kümr (87) rómsche kümi (93, 95).
kyme (13). cómi; karden (cumin 47. sf.
karben?). korue (22). peper-k. (22),
-come (22b). ezymey, kvmel, boh. kmyn
(4). hd. ku- (134, Sum. v), kum- (7, 66),
küm- (111), eü- (3), ky- (67 Mrg., 110),
kym-, kye- (18), kó- (21 Mrg.) -mel. kom-
el (17, 21, 23, 96), -mel (b23b), -mil (8).
pfefferkumel (74). pefferkummel (12).
ku- (74, 75), kü- (87, 146), ki- (76, 91),
kym- (68) -mich.
Cyminum Aethiopum raden (47).
CIN 119
Ci-, coe- (91) -miterium Ad. kirch-,
nd. kerck-hoff. kivch- Ad. nd. (11) -of,
hd. -offe (8^), -off. kirgoff (21). kerchof (23).
*Cimoba v. Cimalia,
*Cimoleya (cf. prc.?) steenslip (85).
*Cimonia v. Cynomyia.
*"Kym-pha (74), -fea (9), kyn- (47),
ku- (17) -phen, cinifen (74) (herba aus
nymphaea?) grensing (//. c.).
*"Kym-us (2. faba 94), -i pon (4).
bonen (9, 471). kyma lepra, kimina 1.
(47), kinta-l. (85) bonen puluer (8, 9).
gepuluerte b. (47). gepliezebome (se P
*Cinaberis v. Cenobrium.
*Cinadul-us, -a (aus
ebreche-r, -rin (74).
*Cynaglossa v. Cynoglossa.
*Cinagulator v. Cingulator.
Cinamol-gon, -ogus &e. v. Cyno-
molgus. !
Ci-, ey-, cin- (123) -namomum,
eynamonium (4), cinomo-mum (64),
-nium (1€), ci- (108), ecin-namum ozy-
nam-omoy, -yn, -in, cynemein, czinimem,
ezymayn, cym-ey, -in zc. (4). cinnamo-
men (96). cinam-on (65), -ayn (5). sina-
min (Gf.). ein-eimen (Sum. V), -ment (87).
Zinmen-t, -d (93). eymin Z minte (47).
zimei (649). zymet (645, 123). zeygin (8)
kommel Z zungen reude (sc 10). cyment-
2 zimmant- (05) ezimat- (1), zimmet-
91), eymías- (12), zimmy- (75) -rinden
sim. cimerinten (509). eymetrenen, Mrg.
rindeke (13). ryndeken, eyn edel rinde
(22b). kanneyl (132). caneel (22b, 108).
kneel (11). sceorse van canele (108).
scortsule (99).
*Cinamomus zimmendbovn (93).
Cinamulgum 7. Cynomolgus.
*Cyn-apium, -oselinum hunds-, gleif-
peterlein (143).
cinaedus )
Cinara (7. carduus) artischo-ck (ki.),
-b 7 strobildorn (143).
Cin-araà (Br., Gl. m. -era 7 -ia (76)
(aus hebr. kinnor) nstr. musicum; -era
et euigies Judi im foro allata, (16).
*Cinbolto &e. v. Cymbalum.
*Cinecio v. Cinetus.
*Cincedula v. Cicindela.
*Oineia (cf. eincinnus) meny als an
den pferde (74).
Cine-, tinc- 7 tinet- (147) -iare (of.
tintiare, tirticare) passerum voz (C1.m.).
schrien als die spercken (75). der muy-
schen of luynyneks geluyt (147).
*Cinciber v. Zingiber.
*Cineidela &e. v. Cieindela.
*Cincillare v. Scintillare.
*Oineilluat regulus;
irundo (123. cf. zinzulare).
*Oincin-alis (143), -nalis herba SS)
(é. verbena minor 143. cf. cincumalis
welsch eisenkraut &ec. (143). krauses kraut
Ki.).
*Cineind-alus, -ula v. Cicindela.
Cinein-, cinci- (147), 7 tunic-, pann-
osus (147, Br., anders Gl. m.; cf. sq.) die
bloit ind oevel gecleydt is (147).
Cincinnus 7. panniculus (Br.). plaggen
(v. vestes attrite 141). l
Cin-cinnus, -cinus, -cionus (11),
-tinnus (1, 6), -thinus (76), -tinus (8)
|-tillus (1), -nus (125, Ki. cf. Dz. Wtb. 96)
! (7. eapillus) loe (13). lock (1). loch (104).
zinzillulat
120 CIN
nd. locke. grawslock (9). eruslog (8).
laneloueh (100). ghespe (106. orbéculus
&e. Kil). gepel- (99), rüspel- (93), erüspel-
1), bispel- (275) -har. dwerl (22). wirueltop
ih. rof isen (6. Azerher?).
*Cineinosus v. Cincinnosus.
Cinelus ue) lyBklicker (140). stein-
picker, -beifjer (140), -bicker 7 wasser-
steltz (126).
*Cinetilio v. Scintillare,
Cine-, cin-torium (7. cingulus; cf.
anaboladium) gurtel (11). hd. schurez-,
schirez- (10) -tueh (9, 16), -duch.
Cinetura senckel (74, 16).
Cine-tus, -cio (11) gurdinge (11). prait
gürtel (91). ain braitte nachthub (76).
*Cineumalis v. 'Triehomanes. Cin-
cinalis.
Cineurris v. Cieuris.
*Cinda kanne (9).
Cindalismus das spicken, ficken,
pfutzern (Ki*.) w4.fijeken (116).
*Cindatu-m, -s (9, G1. m.) (cf. sindo.
Gl. m. 2, 329 sq., 425) zindel (8). ezendel (9).
*Cindere (cf. ci-, scin-dere sniden (22).
*Cindula v. Seindula.
*Ojne-, eini- (93) -ndrium (7. £orris,
ticio 93. cf. eylindrum) brant (1, 93).
schijt (1).
*Cinenos v. Canina.
*Cinepes &e. v. Cimex.
*Ciner v. Cinis.
*Cinera v. Cinara.
Cinerarius v. Calamistrum.
*Cineratio (agr?, i. éncensio stipularum)
rutte prunst, daraus varr. rütte bluost,
ruetblust; quZa cinis saginat fayst macht
den acker (62)
*Cinere, prs.
singen.
Ciner-eus, -ius, 7 -itius (7. henetus,
griseus 125) aschig (68). eschig (110,
132). aschenfarb (111). graw (125).
*Cinerieca ouis eyn grau scaep (9:7).
e. auis esí cinereum habens colorem
p cineriee oues cineris colorem
abentes (Pap.).
Cineric-ius, -eus (cf. cinereus,
Subceinericius) Ad. eyn ding von aschen
gemacht sm. eyn brot von eschen ge-
backen (17). ascherich (22). escich (6).
eDen (18). eyn eDsen koch (21). cinereus
7. dos-inus 7 -ninus equus (Pap.).
*Cinerulentus vol aschen (11, 110),
esscehen (132).
*Cineus v. Cinicus.
*Cinex v. Cimex.
Cingere Ad. gu-, go-, gy-, gi-rten.
vmbegürten (3) gurden (11). Ad. zusa-
men-gurten s;m., -rucken (17), -drucken
(21). nd. tozame-n, -de dr. 7 gorden.
schirtzen (49).
*Cinglare gorten (bh).
*Cinglossa v. Cynoglossa.
*Cingnus v. Cygnus.
Cing-ula, -ola (Gt.) (equi, selle) gurt
(75, 91). gorte (85). gegurte (8, 9). rofà-
gurt (75) en perde gorde (22). ain pfert
girtel (76). darm- (Sum.), darn- (93) -gurtel,
daraus entstellt daz in gultel(100); daren-
garde (99). stegereif (Gf.). sattelriem (75).
*Cin-, cina- (1) -gulator Ad. gurtel.,
gyrtel-maeher, -mecher.nd. gordel maker.
gurte- (17), g'te- (5), gorte- (18, 21),
cinno (17) Ad. md.
CIN
gorde- (23), gurt- (1, 66, 134), girt- (76)
-ler.
*Cingultare v. Singultare.
Cingulum eyn perdef) ader eyns
andern diers gortel (17). gurdel (99).
gordel (11). darngurtili (104). vrowen-
gurtel (6 szm.), -gordel (22).
Cingulus (cf. cinetorium) Ad. gur-
tel, mannes-g. (6 scm.). gürtel (64). gortel
(10). g. hominis (8^). eyn menschen-g.
d girte-l (21), -ll (16). g'tel (55). gur-
el (5). gordel (22). cyn vorgurthe (5^).
gurt, schurtz (65).
*Cinia v. Cinara.
*Cinicium v. Cilicium.
Cini-eus, /'-dus 7 -fes 4 cineus (14)
hu- (74, 110), ho- (74) -ndisch.
*Cinifen v. Kympha. Potentilla.
Cinife-s, -x &c. v. Cinieus. Cimex.
Canina.
Cinifii v. Cyniphei.
Ciniflo (ga//. souflet Gl. m.;. 2, orna-
mentum mortuorum i mulierum 145)
krauDhar-macher; fewr-m., -plaser,
-plauser (74). vuyrbleser (147).
*Cinindrium v. Cinendrium.
Cyn-iphei (Pap. Br.), -ifii (Gl. m.),
-ubii (Gl. S. Germ.), eenofegi (76) sunt
hirci ma£ores (a fluuio africe eyniphis
Br. $/7.). einiphe-s, -us groit buck (147).
*Ciniphes wanuthuyss (s/c 147. Cf. ci-
mex).
Cines, ciner asche (b*, 29, 4, 104).
ouer 4 assche (22). asge (99). hd. asch,
esche, esch (76, 93, 110), esse (12), essen
(21).
*Cinis prionei (heróa, ?. q. eusole,
titimalium) brachwrz (G1. 1, 1050). liola
(101, 130. cf. Gl. Z2, 210).
*Cinna v. Cyma.
Cinnabaris v. Cenobrium.
*Cinnamum &c. v. Cinamomum.
*Cinno v. Cinere.
*Oynnomulgus (aus cinnamolegus
Br. »« eynomolgus) die den knele ver-
Ssament (147).
*Cinnura (cf. eumera) korpp dorin
die armen ir korn behalten (74).
Cinnus v. Cincinnus. Cygnus.
Cinnus (?. torto oris Br., fort 0. Gl.
m.; commixtio rerum, proportionabilis 16.
Br. cf. eoncinnus, cinere) glich cezwo
ezungen in gesange 7 eines anders din-
ges (9). glich zu genge (sc) in dem
sange o. eynus iglichen dingis (8). des
munts toedruckyng (14:).
*Cino (cf. lino. buleio.) zein (Sum.).
*Oinobatus v. Cynosbatus.
*Cinobita v. Cenobita.
*Cinobrium &oc. v. Cenobrium.
Cyno-, cino-, ceno-, zeno-, coeno-
(120) -eephalus, -zephalus /(Gf.), cino-
chephalus (11), -eefalsus (127), ceno-
zefano (Gf.) (animal dec. cf. Gf. 4, 759)
halffhunt (19). halfhont (11). hunt-hobito
(121), -hoboto (119), -hobite (104), -houbet
(121), -houbte (Sum.), -hobet (100). hun-
hovbeto (120). hundshauptiger (74). hun-
discher menseh (75) pavian (Ki.) ceno-
phali séméarum specs (Gl. m.). eheno-
palisgenus monstr? dicti qr canina capita,
habeant (sic Pap.).
Cinocielotorium &ce. v. Cenocita-
torium.
CIN
*Cinoch v. Cinoth.
*Cinochephalus v. Cynocephalus.
*Cinodomeum &oe. v. Cydonia.
Cyno-, gew. cino-, eyna- (149), cin-
(69, 133, 134), eion- (47) -glossa, quino-
elosa (7. lapella 140) (herba, cf. bugula)
hd. nd. hundes-, Ad. hundfÜ-, hunez-,
huntze- (133), hon- (17), hunde- (105),
hunt-, hund-, hirf)- (76) Ad. -zunge, -zung,
nd. -tuuge. hundes rip (8). ags. ribb-e
(942), -ae (136).
Cinoglotitorium v. Cenocitatorium.
*Cynoia v. Cintilla.
*Cinolum v. Cymbalum. Nabulum.
Cyno-, cino-, ceno- (& cenon Z.
commune 64) -myia, gew. -mia, cino-
meya (9), -migia (136), cenonia (64€),
eimonia (i1), eanimia (75) (cf. cimex)
hd. nd. hundes- (5, 22 &e.), hundif)- (55),
hundef- (18), hondes- (21), honts- (11),
hons- (Y), hd. hunds-, huntz- (1 sem.),
hunde- (3), hunt- (121 &c.), hund-, gemeyn
(8, gemeyne (9) -fliege, Ad. -fliega (93,
121), -flieg, poc -fleige (1), -flege
(D), -vleghe (22), Ad. -fligen (Db, 9 szm.),
-Huig (76), -luige (104), -flüge (95), -flew-
gen (1), -muck (64, 76, 91), 7 -lIufà. (18).
snákl (1).
*Cyno- (Pap.), cino-, cyna- (Ki.) -mol-
gus, -molus (19), -mulus) (11), eina-
mologus 4 -molgon 7 -mulgum (Ki.)
(auis) marckolff (19). kalander (11).
*Cinomo-mum, -nium v. Cinamo-
mum.
*Cinon v. Cinum.
*Cinopedus v. Chytropus.
Cynos-, cino- (117) -batus, ? -baton
(Ki. hundisberi (117). saur-ach, -auch,
hagdorn (143). eglentier (109). baeeae
eynosbati hagebutzen, hahnbutten, hie-
fen (Ki?)
*Cynoselinum v. Cynapium.
Cino-th, -ch (ll, 19, 76) (hebr. $.
lamentatio lat., threnz gr. (Br., àt., sem. Pap.)
hantslag-inge (11), -ynge JAe'o (19. 7. e.
Aierem&c Pap.) trinson (Gf. D, 542. 4. q.
mnhd. trensen stóhnen keichen, besonders
— nicht ausschliesslich, wie nach Sm. 1,
496 — von Tieren gbr.).
*Kynphen v. Kympha.
*Cinsorium v. Scissorium.
*Cinta v. Citta.
*Kintalepra v. Kymus.
*Cintilla &e. v. Scintilla &oc.
*Cintilla, eynoia (14) (herba) sindouwe
(96). synnaw (74). Cf. alehimilla sin-dau,
-nau (Nmn.).
*Cintillo (cf. pre.? scintillare?) syn-
den (11).
*Cin-tillus, -tinnus, -thinus &oc. v.
Cinceinnus.
Cintorium v. Cinctorium.
*Cintra schon weder (17). slufel ve-
der (55).
*Cinturnium v. Gutturnium.
Cinubii v. Cyniphei.
*Oinulus (sé. seindulus?) dil (Gf.).
*Oin-um, -on(75), eynum (74), cimiym
(96) kriecha (93). krichen (8). kriech (75,
76). pflum (76). eyn prum baum se ginse-
bare (85). ziegenpart (74). cigen- (Sum. V);
cegen- (47, 96), czyge- (149) -bart.
Cinus, eynus (102, Gl. m.) (4. lentis-
eus, gall. aubespine; fraxinus, esche 2«
ws
ARRA
DES TERR
CYP
einis?! earasus Gf. 3, 120. 4, 592. of.
BM. 228) Ad. chriech- (121, Anz. 8, 97. Gf.), |
kriech- (84, 93), kriechen-, chrich- (104),
krich- (8), krychen-, kyrchen- (16, 70),
kriken-(47), kreken- (13 Mrz., 22), Ad. pru-
men-, plumen- (18), mel- (95), quidden-
(19), queden- (11), esche- (5^, 21), eschen-
4), een- (18) -baum, -bom sem. eyn asche
(5) esch (17). esehe (23). achs (1). ein
bireke (3).
*Cinus v. Cygnus.
*Cinzala v. Zinzala.
*Cyolanga v. Cianga.
*Cionglossa v. Cynoglossa.
Cyparissa nacht bild (147). ciprasse
sunt nocturne $magines (16).
Cyp-erus (73, 125, 149, Ki.), -eris (73),
-irus (125), -rus (110), cip-erus, -erum
(4), -arus (47, 96, Sum. V), -aris (16, 96),
-perus (3), -rus (Sum. VI) 7. radix iuncti
(149). uuizgaligan (Sum. VII). wilder galg-
an
» piperboum (Sum. VI). cipern d. p&., boh.
. plany zel (? 4). zyp
erbaum (110). schaf-
fenhew (3). riet (95). detle 7 (sc) semede
(41). (2. uncus triangulus G1. m.) driekesem-
ede (Sum. V), -de, (andre Hand) trukesenke
(sc); papavi (96). zitewar (87). glocken-
blumen (7. gladiolus, ligustrum 125).
eipro (sé. eino?) prumboum (Gt. 3, 122
*Cipio v. Cippa. Scipio.
*Kipioe (X0ptoc) v. Adonai.
*Cypirus v. Cyp-erus, -rius.
*Ciplex (vermis cf. cimex) ein melen
(2. (Z. virea, erugo) milb-e (74), -en
75). harnwurm (76. cf. cernoides).
*Cippa klobe (8, 9). cobe (sic 16).
cippus, cepus 7. rete (Gl. m.). cipio (2
seipio q. v.) z. baculus ad capiendum
aues aptus vogel klob (76). eyppus ( pe-
dum reorum. s. wu.) cloben (13).
*Cippare stócken captiuos (1). stocken
(5b, 9). stogkin (8). stoken 2 blogern (13
Mrg: ).
*Cippicustos stock-warter o. -scherge,
var. -schirge (15).
*Cippo v. Gibber.
*Cippria v. Cipria.
*Cippus v. Gibber. Scirpus.
Cip-, cyp-, ci- (d eu- (85, 11, 19),
sip- (147), stip- (b^) -pus (v. neruus,
truneus, cumulus (erre; cf. cippa, gib-
ber) hd. stock. stock in einer gefang-
nuf) (68), der gefangen (75). ein fangen
Stock (125). stok (22, 95). stoch (95, 141).
sthok (13). stog (835). stack (b^). stoech
(99). hauff erden 7 kirchuff 7 stocke 7
bloch da man gefangen lude ynne seczette
19). erden hoep £ kirchof 7 stock £ bluec
laer men die gheuangen in seetten 7
Hittien (11). diep- (v, 8b, 19, 93), dieb-
(15, v6), dief- (11), dum- (15) -stock, -stog
E^ bloek (49). pyngereytschap (141).
d. sarch. sarck (110b, 132). sarg (67,
134). dotengrab (110). dodengraff i
*Ciprasse v. Cyparissa.
*Ciprassus v. Chrysoprasus.
*Cipress-inum (8), -issimum (7), -um | (9
(93) eipressen-, eipres- (93) -holtz.
Cy-, ci- pressus Ad. nd. cypressen-,
hd. cypressin-, cippresse- (76), cypref-
(1), eypres- (93), zipres- (75) -baum, -bom.
t b adj. cipress-in (8, 759), -en (75), -e
105).
DxerzwBACcH GLossaRriUM.
(74, 93, 125), -en (73), -ant (Ki.). 11)
CIR
*Cip-ria, -pria (16) cipren (1). Ad. nd.
cipern-, cyperen- (22), zippern- (67), zip-
per- (134), zyper- (69) -lant.
Cy-, ,cap- (136) -prinus ags. forn-
aeticli (91), -eticali (136); cf. forn tur-
nus (péscis Lye)?
Cipris vnkeuscheit (74).
Ciprius Ad. eyner vz dem lande
(cipria) sem. virgo cypria, lemnia
hohrmedichen (125).
*Ciprius (herba, cf. eyperus) meyde
blomen 17) eyp-rius, -irus, XUTst0OG,
iuneus ciper-oides / -inus cyper.,
bintzen-schwertel, n4. waterbloembiese
(143).
Cy-, ci-pselus (7. apos 125, apus)
steyr (91). speir (Fris.). mauer-, rhein-
(Ki), haus- (Fr.) -sehwalbe.
*Cipus (aus cepe?) camór. cennin
(Zeuss).
*Cipharium en burge of buere(vuere?
*Cipharius naep mecher (19). en nap
maker (11).
*Ciphatrillum v. Cifraeulum.
Ciphus v. Seyphus.
*Chira v. Hirna.
Chiragra, gew. cir-ogra, -agia (8),
-egia (2) hd. nd. hant-sucht, -zucht (22,
2), -sigt (17), -lidsuht (93). Ad. kramph
(10), kramp. der kramp in der hant (5,
68). hende-krampf (8), -kramp (17). hend?
kráph (9) das podagra in der handt
(91). daB czipperlein ader gesicht in
henden (125 Mrg.) hend zipperla (111).
*Cirbus (cf. Dz. Wtb. 448) ?. seruti-
num (74); omasum, omentum (74, 93);
reticulum (75); büdmig (93). zir-bus,
-bum (6 Anh.) 4 -ibum (76) 4. omentum
(14, Gl. m.); intestinum (6 Anh, 76);
wamp, netzlein; sirbus schmer-n. (74).
netz (6 Anh., 74, Ki.); netz am thier (75);
noetz 7 instrumentum strick (76).
earbus v. omasum. sceirbum arab. ven-
éris pinguedo (Gl. m.).
Cirea hd. nd. by. bey (134). alumbe
(99).
*Circe v. Carue.
*Cireenare v. Circinare.
*Circillio v. Circumcellio.
*Cireinna v. Circinus.
Circ-inare, -enare, -inire (67), -itare
(Gl. m.) (cf. eireuire. eambire.) Ad. zir-
keln. vmezirkelen 7 vm -*reyssen (9.
kreif 2 reif cf. circinus). vmb-gen
(10), -gon (e).
*Circiner v. Circius.
*Cireinna v. Circinus.
*Cireino (cf. circulator) rizziri (Gf.
2, 559).
Cirein-us, -um (121) -na (141) (7.
machinula apud carpentarios dc. Br. cf.
eireulus) Ad. ci-, Zzi-rckel. cir-kil, -cil
(Gt.) zirzel (6). ezirezel (2). &k-yl (5*),
-el (23). erikel (22). cirke, eyn tange
dar men cirkele mede maket (22b). riz-
za (119). riza (121). ryfà (64€). riss (93).
reyf (8). passe-r (109), -re (108). pesser
9
*Circ-inus, -Ínus (75), -ina (Gl. m.),
-ius (g. v.), eurcilla (v. opilago) ?. ven-
tus (18, 75); v. qui déuerse et acriter
circustum. faciendo volat (66 &e.); ?tal. la
aura, ventesello (Gi m.); terrifieium
1 opilago wint-sprieD, var. -spreis (cf.
CIR 121
-sprewl v. turbo), v/g. sturmwindt (75) ;
sut westen wint (18. cf. circius).
*Circircla v. Cicereula.
*Circis v. Cirtis.
*Circitare v. Circinare.
Circiter Ad. durch. durg (18). dorch
(17, 92). by (17). alumbeeh (92).
Cireiter annos dorch de iar (22).
Cireitor v. Cireulator.
Circi-us, -ner (15) sude- (5), sud- (1),
süt- (13), zut- (23), suden- (b^, 17), sust-
(22), mittag- (75) -wint (17, 15), -west,
-vvyest (55). schwirbel- iu drayende
(132), dryerhand (68!) wynd.
*Cireopediti &c. v. Cercopitheeus.
Circu-ire, -ere, -rie (21), -mire (11,
110, 134) (7. ambire) hd. vmbe- (1), vmb-,
vm-, vmme- (8, 22), oe i om- era
-gen, -gene (1), -geen (9, 69, 134), -gehen
(18), pou n (1, 2 -gaen i
Cireuitores, cirecumforanei knapp-
secke (125).
Cireu-, cirecum- (110) -itura (68),
-itus (é ambitus) Ad. eim vmb-, md.
vmme-ganek, des spacierens (75).
*Cireula (V. visitatio G1.) 4. énstr. fer-
rewm $c. (16), fabrorum (14), sperr-hack
(76), -hoek (74).
Cireulare bedregen (11).
Cireular-is, 4 -iter (68), -e (6) rin-
ele-echt (1105), -t (17). vmbge-ringelt
(E &e.), -riglet (sic 69), -rigelt (134). rond
vmb (68). rynk £ runt (13). ront (18). r.
-om e schibele-st (6), -t (65). eirkel-
echt (5), -ieh (5^, 21,23), -ert (11), -echtich
io trunt also en seive (22^). senewelt
(2
Cireu-, 4 cireum- (einmal Gt. 2, 559)
-lator ein zirck-ler (110), -er 2 vmbkrey Ber
(74) 4. qui famam portat (Br, Gl. m.,
eireuml. Gf.; gr. &(0pTT)c, gall. herault
Gl. m.; Cf. cireino) ri-, riz-zari, reizare,
malari (Gf. 2, 559). gauckler, zanbrecher
(91, 126). spinnenfresser (91). stat-, lant-
knecht 2. circitor, lietor, lorarius;
leuffer, wiltfange, bliebhirnieht 2. cir-
eumforaneus &o, ; p/. hippentreger (125).
Cireulatorius. qué lect-ulos (G1. m.),
-0s (Br.) tornatiles facit. 2. ludus puerorum,
sedentium in circulo (( &c.), post quorum
tergum. discurrit puer unus, portans ali-
quid in manu, quod ponit retro aliquem
sedentium ignorantem (95, sim. 16), hoc
ponit Hieronymus in quodam prologo (t,
76), vulg. gürtulli trag ich dieh (95),
gurtelin drage ich dich (1).
*Cireulea (7. brixa; cf. erustula)
brytzel, wyndeling, krekeligh (147).
*Cireulio v. Cireumcellio.
*Cireulium nebigers dro (9). eirieu-
Ium neb begers (sc) dree (à
*Cireulum 4. erinis 4 ornamentum
capitis (16). $. o. crin um harpant (74).
Cireulus (4. circus q. v.; énstr. car-
pentariorum dc. cf. cireinus) Ad. nd.
circk-el, il (9). rinek (7, 65). ring (110).
schüssel-r. (111). sehibelecht o. reyf (8,
65). rayff (111). rep (99). rissa (95). rif
(64). krengel (pames 125).
Circum Ad. vmb. vmme (22). by (11).
Cireumamic-ire, -tari (76) vmb
cleyden (19). om kleden (11).
Cireumamictus vmb cleyd (19).0mme
cleet (11).
) 16
122 CIR
*Cireumoeap-ere, prs. -jo nemen (68).
off- 7 in-n. (18). pey-n. (4). Ad. vmb-n.,
-neymen (3), -griffen (17, 75), -phaen (1T),
-fangen (110). prs. ich vmb-, allum- (5),
alumme- (23)-neme, -nemen (21), -nym (16).
Cireum-cellio, -tellio (74), circ-ulio
(9), -illio (8) ain munch der allweg vor
der cell spaciert (76). vmbswayffiger m.
(74). vnstete munich (83), mensch (sc 9).
*Cireum-ceptus,-cerptus(3),-septum
(8) hd. vmbe-, ym be- (se 18), vmb-,
vm- (76)-fangen (8), -griffen, -grifen (16).
nd. vmme-, be-grepen.
Cireumceidere (cf. -scindere) vmb
sneyden (3). beschnyden als die iuden
thun (75).
*Cirecumcindere v. Cireumscindere.
Cireumcingere vmme gorten (14).
Cireumcirea Ad. vmb vnd vmb.
vmme vnde vmme (22). vmbendum (5).
yn und yn (18) aller- (19), alre- (11)
-wegen.
Cireumoeisio beschnyden der iuden
(15).
Cireumceisus beschnitten iuden (75).
Cireumeurrere /d. vmb- sém., yn-
(18) -lauffen, -lóffen, -loffen (6s), -lofen
(76). nd. vmme lopen.
Cireumdare d. vmbe- szm., yn- (18);
^d. vimme-, om- Ad. -geben, -greiffen
(3), -vahen (9), -dun. (19), -done (18),
-don (21, 22), -doen (11). eireondo ik
vmme do (23).
Cireumducere vmme furen (8 sé.).
*Cireumfallere (»« -vallare q. v. cf.
constipare) beliegen (8).
Circumferentia (7. perifera 7 girum
75) das vssertheil ems dings (110). dz
wasser (sic/) von einem ding (68). Ad.
eyn vmb-schranck (3, 74), gang, -hange
(4), -tragunge sZm., -wesen (15), -went-
lieh (8), -sweyf (8, 9), -sweiffe (v5),
-schweiffe (752), -weiffe ox -waiffe Qaa).
nd. vme draginge. bort (D). 4. paries ..
ut mons eyn bergk bart, eyn ende (17).
bor rant (neben bort-r. ripa 22). c. rote
fellg (649). ein felge (64^), velg (v4, 93)
àn einem rade (64, 74).
Cireumferentiale daz usserst an eim
kreifb (6). vmb-dragung, -gang (11). eyn
borte (5b). bort (7, 22). bore (18).
Cireumferre hd. vmbe-, vmb-, nd.
vme-dragen, Ad. -tragen, -geben (nach
-dare 21), -furen (65). betriegen (65).
Cireumfodere vm grabin (8).
*Cirecumfolare v. Cireumuolare.
Cireumforaneus v. Circu-itores,
-lator.
Cireumfulgere vmscheinen (65).
*Cireum-fulsus, -wlsus, -uulsus (von
-fuleire —— -fulgere) vmbe- (3, 5), vmb-,
vm- (76), nd. vmme-festet (10), -festiget
(21), -ge-f. (3, 1), -be-f. (18, 92), -beschi-
nen (76), -geschmnen (6).
Cireumfundere vmb giiDen (19).
omgieten (11).
Cireumgirare rum-, kugelet rumher-
keren (65).
.Cireumince-ssio, var. -nsio (in
diuinis) eim vmgang der drien person
&c. (65).
Cireumire v. Circuire.
*Cireumitu-ra, -s v. Circuitus.
*Cireumlator v. Cireulator.
CIR
Cireumligare vm binden (9).
Cireumlinire vmme-, vm-smern (8),
-smyren (9 sém.).
Cireumluere vmme waschin (8 szm.).
vmb wechsschen (11).
Cireumluuium /ocus quem aqua cir-
cumfluit als die maynaw, var. maien
awe (64).
Cireum-pedes, 7 -pedilis (76), -pes
(74) (7. sandali-a 74, -ci, calcei fratrum
minorum 16, scandalia 74 serui dc. Br.)
bischoffschuch (74). sockel (76). traban-
ten (126 &c.).
.*Cireumpellis ein rok der vff die
füsse gat (6).
Cireumponere Ad. vmb-, in- (18)
-setzen, -sitzen (21), -legen. nd. vm-leggen
(23), -ichen (22).
Cireumquaque (cf. -eirea) vmb vnd
vmb (7), vm (68). allenthal-b (76, 110),
-ben (6, *, 110b). vmbendum von (5),
vinb von (21), vmb vnd (4), yn vnd (18)
allent halben. vmme van allent haluen
(22). umbedude (99). om en tom (szc 107).
om vnd om (132).
*Cirecumse'ptum v. Cireumceptus.
Circum-sceindere (19), -ecindere (11)
vmb- (19), om- (11) -snyden.
Cireumseribere beschuldigen, be-
strafen, mercken, vDdylgen, besliibin,
vmb kommen (19). bestraffen, marken,
wt delegen, besluten, om comen (11).
*Cireumseriptorie klükelieh (11).
kluekelicke (11).
Cireumseriptus beschuldicht (11).
Cireum-sepire, -sipere (8) vmme
zunen (8). vin czewnen (9). vmbzynen
(76).
Circum-septus, -spectus(17,63) vmb-,
vm-zunt (17, 110b), -zynt (110), -gezint
(76), -setzt (68, 110). vmbeschlossen (65).
be-slossen, -fangen (63).
Cireumsilire (7. invadere) Ad. vmb-
sim., in- (18), nd. vme- springen. Ad. an-,
ent- (7), vmb- (17), vm- (110) -lautffen. nd.
anlopen.
*Cireumsipere v. Cireumsepire.
*Cireumspargere vmfaren (76).
*Cireumspectaeulum v. Amphithea-
trum.
Cireumspeetio wisheyt (22). fur-
sichtikeit (65).
Cireumspeetus d. vmb- sém., vmme-
(23), vor- (10, 15, 22), fur- (68, 110), für-
(6) Ad. -siehtig sim., -sihtiger (6), -siechtig
(10), nd. -zichtich. ysythic (13). voersienlie
(11). veskopeet (?22).
*Cireumspectus v. Cireumseptus.
Cireumspieere vor- vmb-sehen, be-
huden (19) capen, vmme zen (222*).
vor-, om-sien (11).
Circumstantia Ad. eyn vmb-standung
(b, 6), -stendunge, -stennunge (67, 133),
-stendigkeit n TREE -stant des
wercks (65),-stende das die ding erlicht
werden (76), -wesen daz die ding er-
luchtet ((). nd. vme standinge. daz die
dinge. besweret o. lichtet; der wybe
sogetanheit (1D). beswern-usse, if (8)
der sund-e (8), -en (9). vmb-fang (1*),
-sichtick (vor c.-spectus 18). die gele-
genheit (68). belegenkeit (18b).
Cireumstare vmb- vm-sten (8, 9,75),
-stain (19). om staen (11).
KYR
*Cireumtellio v. Cireumcellio.
Cireumtextu-s, -m (76) (cf. eireum-
uestium) 7. pal- (Gl. m.), fo- (76) -lium
rotundum, gr. eyclas (Gl. us ciclum
(acc. 16).
Cireumtueri vm sehen (9).
*Cireumvagari vmb lauffen (19). om
lopen (11).
Cireumuallare be- (9), um-legen (9,
64), -fallen; -geben mit nacht Z mit einem
geleger (75).
Cireumuehere vm-furen, -sleiffen (9).
vmme sleiffin (8).
Cireumuenire betrieg-in (8), -en (65).
listiclich bey eynem komen £ eynen be-
trigen (9). besehuldigen 7 bynden (11, 19).
vmbdun (19). omdoen (11) ver-, vor-
(109) -schelcken ne -schalken (68, 109,
132), -rassen (132).
Cireumuentio schalckheit (110). ver-
Schalckung, -radtnuf) (68). betruchlicheit
(65). barat (99).
*Cireum-uestium, -textum (64*. of.
-textus) 7. ciclas eyn sywel o. gestept,
var. sinwelles o. gestefft, kleyd (64).
Cireum-uolare, -folare vm- fliegen
(8), -fligen (9).
Cireumuoluere vm welczin (9). vmme
roren (22).
*Cireumuulsus v. Cireumfulsus.
*Cireurie v. Circuire.
Circu-s, 7 -lus (q. cf.) schebelich
vmbgank (9). SeRTBeISCRUY vmbgang (17).
rin-ck (7), -ekt (132), -g o. kreyD (110
kr. des cirkels (75). waterrine (99).
*Kirchia v. Kyrica.
*Cire (sf. seire) wiBen; eiokenden (18).
*Cire v. Ciere.
*Cire (st. cireinus sm. ?) rize (zwischen
piseator und sedile 104).
*COiregia v. Chir-, cre-agra.
*Ciren v. Siren.
*Ciren-eus (me. corr. 14), -us ( pe. acuta
Br.) -ea (me. corr. 16), eyrenseus (Pap.),
erepta (alph. cir- 21. aus cireneus »«
correpta!) 4. heres (Il. c.). eyn herbeling
(21). erbekind (74).
*Cireo v. Carue.
*Oyreps v. Cirips.
*Ciriaeus (V. erimitus) die vele hairs
heft (147).
*Ciriandrum v. Coriandrum.
*Ky- (19) kyr- (74) -rica, kirri-ka
(11), -ea (76), kirchia (65) 7. domus regalis
76). kunigeDhaufe (74). kir-ch (85), -che
H9, -ke (11).
*Cirieulum v. Cireulium.
Chir-idota, -odota (Das.), -odita
(111, Pap.) (aus X&tplOmtoG cf. Gl. m. 2,
395) ermelrock (111 sZm.). 1
Kyrie, ele-, le-yson erbarme (9).
herre erb. dich (8, 64, 75).
*Cy-, ci-, ti- (74) -rillus (7. surio 75.
cf. eiro, siro, saturassis, cantharis)
sur, lyef (74) hantwurm, wasser sure
(75). hand-sury, varr. -süry, -seyrin (64).
czigenbart (9. cf. spirillum, einum).
*Cirigieus v. Chirurgus.
*Cirips ein wirtil (9). eyreps wir teyl
(sic 8). eirops ein fordeyl (sZe 17).
*Cyris &c. v. Cirres.
*Ky-, kyr- (74, 110 &c.) -rius, 7 -reos
(74), Kyrri (147), kirr-i (129, Gl. m.), -ios
CIR
' -us (76) (aus X0tpoc, ital. ciro) ?. por-
"us (ll. c.). eyn swin (8). swein 7 parck
14). eryme, soege, mutte (147). Ne dicas
kirrie eleison (76).
*Cirmenta est ?/llud quod natat super
iquore-s (3), -m ?n (76) vase ut recens
naneat potus. ein wolger (3. cf. wo-,
yu-lger turunda Fr., Ki., Sm. 4, 69).
*Kirmindaetila v. Hermodaetylus.
*Ciro i. sanccio ik hilghe (22).
Ci-, ? ey- (74), chi- (Br.) -rocopus,
roeupus (68) (v. onguentarius; aus my-
"ocopus q. cf.» ceroma? cf. eirobalsa-
mus 2. vngentum dc. 16; ciron?) salben-
nacher, -verkauffer (74). ein apotecker
68).
, edat -ota v. Chiridota.
*Cirofolium v, Cherephyllon.
*Cirog-ellus, -illus, -inus v. Chiro-
»rillus.
Cirogia repe, seyl, touwe (14).
*Cirogillum v. Cirres.
*Oirog-ra, -a &oe. v. Chir-agra,
-otheea. Creagra.
Cyrographare mit der handt sehrey-
ben (64).
*Oyrographia v. Chirographus.
Chirographum handfesti (25, 93, G£.).
Chi-, gew. ci-rographus, eyrogra-
9hia (64b) hant- Ad. -feste, -vest, -festung
5, 18), -schrifft, (land- sc 649) -geschrifft,
festin sehryber (Db), nd. -vestinge. Ad.
;chuld-, seheffen- (6) -brieff.
Chiro- (110, Gl. m.), ciro-, tiro- (11,
[9), siro- (Gl. m.), euri- (1) -grillus,
?^hoe- (Ki.), ehae- (Fr. 1, 3809) -rogryllus,
'ro-, eyro-gillus (76, 141 &e.), -gellus
6), -gvillus 7 -grissus (Gl. m.), -grinus
66, 70), -ginus (69, 134), Gi- (Gl. m.), o-
77) -rogullus, sirogalus (7. cuniculus
3l. m.), ehe-, .Mrg. chi-rogylius (9. echi-
wis terrestris 125) (aus yotpoypoAA«oc sim.)
4d. nd. egel(?. erinaceus Mss. mog.). igel
95). ygel (6, 4, BM-). yggel (1). gresinck
/ erieius grise-grat (-grant) 4 yle (10).
orebin-ek (5b), -g (z. gryllus 74. of. Fr.
|, 369b, 372. BM. 562). grefyng (13). gre-
vn-ck (9 Ann, 93), -gh (7. grillus 22»).
?robing Z7 mulwerck (71). gro vink (sc 9).
pad (50€), Wc ip grénuek (gré-
nick? 8). grafümuek (sie 76) chrenich
Sic l. »« grus). grutzer m. (Bibl. a. 1583
Fr. 1, 380). hermel cir., eychhorn tir.
19). eykorn (11). ecorn (99). caninicehen
Ki.) Ad. (Voee. ex quo) mer-katze, -katz,
kartz (69).
*Ciro-gus, -llus v. Chirurgus.
*Ciro-logia 7 -mantia (75), -mansia
(6) hantkunst (75).
*Cirolog-ia, -us v. Cirurg-ia, -us.
*Ciroma &oc. v. Chironomus.
*Ciroman-sia, -tia v. Cirologia.
*Ciromant-a (68), -ia (132), ehirono-
man-ta 4 -s (or) -tia (110) (2« ehiro-
20mus) hant-spiler (68, 110), -speler (132).
Chi- (110), ci- (132), ey- (68) -roman-
ja warsagung (110), goickelye (132) in
ler hant.
Chi-, ei-romanticus warsager vf
ler hant (110). wissage durch bescha-
wung der hende (75). hantbesyer (132).
*Ciromomon v. Chironomus.
*Ciron der dye macht der krude zu
erste fant (19). chiron qd. grecus fuit
nedicinam mentorum inuenit (Pap.).
CIR
Chirones v. Siro.
Chironia v. Centaurea.
Chironomanta &oc. v. Ciromanta.
Chironomus.
Chi-, ehy- (125), ci-Cronomus, chi-,
cei-Cronomas, chironimus (Fris.), chi-,
ei-, sehi-Cronomon, -romomon, ciro-
nomum (132), nomen (175. v. paniseca),
-mon 7 -nomans 4 -nomanta (14!),
-maneus (»« -mantes) 4 -ma (176) (aus
Xs*p0vó|.0c) schirmel 4. timicator; sprin-
ger (93). ein morischger o. kochersper-
gertántzer (Fris.. en speler (7. ioeula-
tor 93). loterbub , gauckler (88 s?m.).
netteboeue, coechler, varende man (141).
*Ci-, ey- (74) -ropes est vestis de serico
4 canapo (16). seydenklayde (74).
*Cirops v. Cirips.
*Oyrophus (péscés, 4. turonilla; cf.
sirolus? serra) stecheling (b^).
*Ciror v. Carue.
*Cirorgieus v. Chirurgus.
Chiros v. Cyrus.
*Chi- (130, Ziem.), ci-rostringa (cf.
lubripellium) hant-wineh (Sum.), -wine
7 -wie (Gf. l, 720), -winga (130), -wing
(100), -winde (V), -zwinge (74), -twine
(Ziem.).
Chi-, gew. ci-rotheea, -roteca, cirog-
a, -rà Àd. hant-, hent-, henc- (6), hen-
(69) -schuch. hend-schueeh (76), -sehug
(10). hant-sehw (9), -zhowe (5), -eze (5*).
hinschug (11). hansehe (222^). henfag (21).
m Ciroteca ferrea eyn ysern hantschu
(9b).
Ciroteearius hantschuchmacher (15).
hanschemeker (11).
*Cirotraphus v. Giruneula.
Cirp- v. Scirp-.
*Cirpus v. Scirpus. Veredus.
Cirr-atus, -itus (68) vol har, ein
Zopffe-ehter, var. -ter (i10). einer der
vil (68), gezupfft o. kraus (Fris.) haar
hat.
*Cirrepta v. Cireneus.
*Cirr-es (114), -is (76), -his 7 ciris
(Ki., eyris (74), gr. Xetptc & Xppis (114)
leriech (19). lerche (74, Ki.) en lewerieh
(11). wifalter (awis 76. vor cirogillum
est genus pupilionis. »« chirogrillus).
*Kyrriea &c. v. Kyrica.
*Oirris stein auff dem schachtzabel
(74)
" *Cirritus v. Cirratus.
*Kyrrius &c. v. Kyrius.
*Cirrorg-ituus, -us v. Chirurgus.
Cir-rus, -us (75 varr.), -tus (5, 1),
eurrus (9) (cf. eesaries, coma) bal-zer
(BM.), -tzan (93). Ad. ein krol. krul coppe
(8). eyn kop (18). kopph (17). zopph
(10). zoph (Y). zopf (6, 76). z. von dem
har (110). z. von haar gemacht (68). Ad.
Zop, ezopp, lock. md. top, toep ($5).
D. (64), -züpffen (Fris.), -flechten
15).
pir (aus scirpus) risch ader schilp
109).
Cirsum (7. moniga) craidwagen (14).
*Cirsterna v. Cisterna.
*Cirte v. Carue.
*Cirtella v. Clitella.
*Cirtilla sper-haek (8), -hogk (17
Sora n p (8), gk (17),
CIS 123
*Cirtis, circis, certis (23) (pescis) hd.
nd. bricke, prijck (132), prie (107), pryecke
133). Ad. brick, prexe (66, 69), bráxe
s preceh6 (1109) prehf) (1103), prete
70), brief (1), certe (3).
*Cirtis, c. tabula (147) 2. 2nstr. ludendé
in alea (12, 97 &e.). bricken, scehyven
cf. Kil. À. v.), taiflen in den brede to
spelen (147). ein stiue (sc 97).
*Cirtus v. Cirrus.
*Cirugitus v. Chirurgus.
*Ciruinea trackenwurtz (74).
*Cirundras (aus turunda cf. cir-
menta? eylindrus?) en walte (22).
*Cir-urgia, -ologia (74) wundtartzney
(74). ersetrie (99). i
Chirurg-us, -ieus, chi-, ey-, gew.
ci-rologus, cir-urgus (9, 13), -urgieus
(74), -rurgicus (99), -rorgus, gew. -ogus,
-orgieus (76), -rorgituus (1), -ugitus
(8), -igieus (10), -ollus (18) Ad. wunt-
(1, 6), wund- (68 &e.), wond-, wonde- (1),
wonden- (77 &c.) -artzet, -artzt, -artzen (17).
wunden-artzet (65), -arezt (9),-arez (Db, 66)-
-arste (23). einer der w. heilen kan (ci)
rurgieus 68). w.- (10), wundend- (13,
-arcze. ersetre van wonden (99). lyb- (65),
leib- (64) -artzet.
*OCyrus, ehiros (129, Br.) (aus y&íp)
handt (64).
*Cyrus . strango (Pap.). cirus?. stran-
ge 4 -bo, 2f. arbor nucis (G1. m.).
*Ciruta v. Cieuta.
Cis Ad. nd. by. bey (16, 134). dabey,
bey dem, enhalb (75). an diser seyt (110),
syten (68). dis side (99).
Cisalpinus albner (z. homo habitans
in alpibus 15).
*Cysania v. Zizania.
*Cisara v. Cicer.
Cisar-cinare, -tinare (6) (aus cis
2X dis ]- sarcina) ent- (6), vnt- (22)
-laden.
*Cis-cillus, -ellus (Gl. m.) ags. heard-
heui (136), -heawa (Bosw.); haerdhaeu
(Hpt. 5, 191).
"Kyser rynt- (19), runt- (ruuc-? 11)
-vleisch.
*Cisera sim. v. Cicer.
Cisiarius karrenman (135). kár-cher,
-ner (Ki.).
Cis-imus (11, G1. m.), -inus (G1. m.),
-mus (75, 76) 7. pellicium t animal pelli-
tum -mus, «an. fetens gall. vers, et. quis
(Gl. m.). an. paruum. pilmuf) (75. cf. glis).
an. de cuius pelle fit subductura vestium,
t mus latens iuxta viam (16). en rette
(1l. aus ratte »« cismos 6. scésszo Pap. iy
Cf. zisi-, zise-, cis-, sise-mus glis (Sm.4, 289.
Gf. 2, 873). mus citellus 7 norieus zysel
(140). ericetus z.-maus (V. a. 1618. cf.
hamester). cist-ella, -rolla (8, 11) 4.
mus siluestris (16 &c.). walt- (8, 9, 17, 74),
feld- (16) -mus, -muf, -mauf. clissemus
(»« glis?) é. mus, sorex corn. logoden
(Zeuss).
*Chisinaria v. Ptisanarium.
Cisiumlauffkarn (Agr.). gutschen(135).
. Cisma &e. v. Schisma &oc.
*Cysole v. Eusole.
"*Ois-or, -sor, -sura v. Sciss-or, -ura.
*Cisser v. Cicer. .
*Cisserna v. Cisterna.
Cista, seista (D^) Ad. kist. kisth (18).
kyste (22). chisten (1) kisten, v/g. ar-,
16 *
124 CITH
CHYT
al-merien (75). Ad. nd. (14) caste. ags.|f. (18), -schlaher (1102), -schlaer (110b)
cest (145). uas (93).
*Cistafellis v. Cistifellis.
Cistar-ea, -tium, -tus &c.v.Sistarcia.
*Cistarciensis v. Cisterciensis.
*Cistarna v. Cisterna.
*Cistatilium v. Cifraeulum.
*Cistella v. Cisimus.
Cistella meisa (Gf.) meissa Z7. eli-
tella, tasca 7. eapsella (120).
*Cistercia v. Cistrictia.
*Cister-, eistar- (5^), eistri- (f. l)
-eciensis Ad. nd. grawe, graw (76), gro-
wer (6), graer (Y), grab m. grabe f.
(1) munieh (1), muneh (76), münch (6),
mon-ich (1), ik. (23), -nik (22), Ad. nonne,
num (1). Ad. ein munch des selben orde-n,
-ns, o. Bernardi (110).
Ci-, eir- (Sum.) -sterna, cis-tarna
(91), -serna (18) santprun (Sum. »« sir-
tis?) brunn (110) born, putze e
putzi, butza, phrozze (Gf. 3, 355 sq.
eyn kule (11, 17). ein vor wallen (sc)
schacht (9). Ad. cis-tern, -tarn (21), -sern
(18). zistern (6). eisterne dar water inne
is (22).
*Cisticia v. Cistrictia.
*Cisti-, eista- (74) -fellis, scistiuellis
(93), eistis (76, Gl. m.), ?ta/. cistifellea,
(bilis eystica, fel Nmn.) (cf. bilis fel,
vesiea) 7. receptaculum dor (Gl. m.);
repagulum (76). gallen-blater (64, 75),
-balg (93), -palg (74).
*Cistifex Ad. chist- (1), kisti- (18),
kist-, keste- (D^), schri- (76) -ner. ein
kisten-macher (7), -mecher (6), -maker
(22), -meker (23).
Cistis v. Cistifellis.
*Cistor v. Scissor.
*Cistriciensis v. Cisterciensis.
*Cist-rietia (110), -rieta (70), -ricia
iS 74, 16), -icia (67, 76, 132, 134), -ercia
75) 2. fouea, ad. capiendum lupos (Il. c.).
wolffgru-b (76), -be (v4, 15).
*Cistrolla v. Cisimus.
*Cistrum (sí. sistrum) taben, eyn
cleyne bunghe (22).
*Cita v. Citta.
Citabula v. Cymbalum.
*Citala v. Cichorium.
*Cit-amus, -omus (Ziem.) citelosa
(Sum. V1).
*Citania v. Cydonia.
Cithara, 7 citara (16), citera (3, 13)
i. vana gloria, lez, instrumentum, gaudium,
tribulatio (16). hd. har-pha (95), -ph S
-pff, -ff, -fe (1), -fen (4). harpe (13, 22).
harp (21). herpf (93). herp (82). hd. ge-
setze o. frewde (66 sm.).
Citare Ld. nd. laden. l zü geriht
(6), vor gherichte (22), zu recht (110),
zum rechten (75). vorbitten vor gerith
(17). tagen zu recht (68). dagen (99).
*Citharea (aus citherea) lieb, wollust
dc. (14).
*Citaria v. Cichorium.
*Citaricus (auscithereus)v. Rutuba.
Cith-arista, -rista, -areda (Sum.),
-aredus, -aridus, -arus herpfer (93).
herpher (1). harffer (55, 19). harper (29).
einer der vff der harpffen schlecht (68).
Ad nd. eyn harpen-, Ad. harpffen-, harf-
fen- (19), harft- a -Speler (19, 21, 23),
Ad. -spiler, -spiller (17), -spieler, -spielen
roddare (Sum.).
Cithari-zare, -sare, catharisare (1)
harpften (6). herpfen (1). harpen (23).
h. splen (sc 22).
*Citharus v. Citharista.
*Citharus (piscis) mullen, páwst (109).
Citatio d. nd. lad-ung, -inge. l. zum
rechten (75). l. (110), tagung (68 sm.)
vor gericht. lade- (17), lad- m -brieff.
Citatus hd. nd. ge-laden, -daget (99,
132), -rufft (1109). angerufft (110b).
*Cite v. Cito.:
*Citella v. Clitella.
*Citellus v. Cisimus.
*Citendula v. Ciecindela.
*Citer v. Cicer.
*Citera v. Cithara.
*Citeria (7. mascara &oc.) budde,
spoick, mom, scehoeduvel, hailars (147).
*Cithern-are, -us v. Cithrinare. Ci-
trinus.
*Citerum/ cidrinum zedrin holtz (1).
*Citieum v. Cytisus.
*Citiera v. Tiara. Cidaris.
Citimus 2. prozimus (Br; wltmus
(76). eieimus der letzte (9).
*Citiprion (aus septemtrio!) das
siebent gestirn (176).
*Kitire 7. dragantum (24).
Cyt- (127, 143), eyth- (Ki.), eith- (Br.
Gl. m.) -isus, cithisis (Sum.), citicum
(Sm. 4, 278) (frumentum, genus fruticis)
gebroz 7 zepfe (Sum.). zepphe (Sm.). cep-
phin (acc. 127). geiDklee (143).
*Cytlamen v. Cyclamen.
Cito, seltencite hd.balde, bald, schnell.
nd. bolde. Ad. nd. snell, snel. snell-ich
(19), -iken (295), -eke (99). zu- (5b), tho-
(29b) -hant. ringe (adv. Br. Wtb.). ge-r.
(109, 132), ring (68, 110). gheringh (Kil).
drade, schere, van stunt an, van stundes
(29b). trad (134). tradt (69). drath (69, 70).
*Citoca-cia (130), -cium (Ki.) -ria Z
eitocia (Gl.m.), cithocacia, vig. ciconia
(Pap.) (cf. eoccognidium, cataputia) ?.
herba qua cito ventrem purgat (Pap., Gl.m.).
i.laetaridia sprinewrz (130). seydelbast
Ki.).
*Citomus v. Citamus.
Chiton kith, kithen, kuth (49*).
*Citonasmus (cf. ciconia) prunnen-
stang (74). 3
*Citonidium v. Coeccognidium.
*Citor 4. foawilla, fumus, vapor (141,
148). ameren, asch; roick; swadem (147).
*Cytore v. Cichorium.
Citra (V. eis) by (6, 22, 16). bij (17,
18) bey (66 &e). an diesem ort (110).
disehalb (100). hie-, var. hier-dissent,
neher (65). ben$.dén (12). beneden, wrg.
nedewich (13).
Citr-ago, -eago (7. apiastrum &o.)
mutter-, melissen-, hertz-, frawen-, byn-,
pfaffen-kraut (73).
*Citralla v. Clitella.
*Citrangula citronenbaum (143).
*Gitrap-ida, -us &e. v. Chytropus.
*CGitr-ella, -illa v. Clitella.
*Citrillus v. Citrullus.
*Cithri-, cither-nare geilemachen(10).
Chytrinda /udus def rupfflins o.
byrenschüttelins, dóppfschlagens (112. cf.
CIT
Fr. 2, 923), nl. bierkensoet 7 pruymen
eeten, (135).
D ERME reinblumen, morenkraut
125).
Citri-, cithri- 7 cither- (10) -nus
gelwe- (65), dotter- (140), toter- (125)
-farb. geile (10). 1
*Citri semen róbesame (Sum. VI).
*Cithrista v. Citharista.
Citro vntbuten, vtwendieh (22).
*Citrol-lus, -us v. Citrullus.
Chytropus, chy-, ey- (88), ci- (132)
-trapus, gr. XUTpOT8G, gew. (Mss. mog.,
Voce. ex quo, 110 &c.) sitropes (sg., nur
76 pl.), siccopes (75), ei- (94, 136, Br.),
Si- (Br.) sey- (Gf. 4, 361. cf. 2, 819)
-tropodes, 7 -tropedes (Br.), 7 -dropodes
(Gf.), seir- (74), sie- (76) -opedes, citr-
opida (148), -apida (88) 7. mactra, (148).
i. vas € olla cum tribus pedibus (66 &c.,
110 &e.). sunt coquend? causa, vasa, fictilia.
€. ír. p. (Br.). sunt vnsa (sic) tres pedes
Aabentia ad coquendum apta (6). est
ehroea (136), erocha (94. nach Mone
ags.) super XII (136), IV (94) pedes. mara
7. truta, sí. trulla, daher müssverst.
chuchmara szm. (Gf). Ad. mit drin
fuben; eyn ding (10), fa (18) mit, drin
fuDen. eyn fat mit trien futen (23), dren
voten (22). dry- (75), trei- (126), drei-
(114) -fuD. trefft (Fr.). haff SE Sico-,
Sitri-pes dreyfussiger kochafen; seiro-
pedes irdinefaf) mit dreyen o.vier fussen
(74). si-, a-tropes eren haffen (7. lebes
75). citropes ein erin vas (?. vas fictile 6).
ein erden vat (23). degel (17). eyr-tegel
(9), -egel (sec 8). eitropida, eytropeda,
einopedus (100) teyc- (8, 100), deyg- (11
&c.), deech- (11) -drog, -drock (8), -troch
(11, 100). teyg trog 7 multer (9).
*Citrositas (cf. sq.) schoenheyt, cru-
sicheyt (147).
*Citrosus (7. pulcher, choruscus, cris-
pus &c.; nach Ctrus duftend Freund) abel,
huypsch, moy, wey-, ghe-deliek &e.;
cruyss (147).
*Citroximum v. Ciehorium.
Citr-ullus, -ullum (22»), -illus (16),
-olus (Gl. m.) gew. pl. -ulli, -olli, sg.
eurullus (1) (cf. eieer) Ad. chi- (1), ki-,
ke- (1) -eher; kichern sg. p/. kech-ir (5^),
-ern (21). keichern (10). kircheren (4
kyechirn (19). secker, kichern (tegumen
eitrolli 77). kekern (22). sekeren (22).
erdapfel (64). hd. nd. wicken.
Citrum malang (93).
Citrus malang bovn (93). citer (91).
eitrinatbaum (114). ,
*Citta,cita(74)(7«eybae, cibaetesserae
129, Gl. m.? cf. sordissa) /udus $n (9),
pickel super (8^) glacie. radper; schlitt;
schleyffung o. heltzung (cf. háliezen labi)
auff einem eyse; scheibe (74).
*Citta, atta (Gt. 2, 532), cinta (127)
(€. cortex; cf. eieus?) rinda (117, 120,
127). rinta (Gt.).
*Cittim. 7. struetim (76) aus citatim
i. statim (Br. s?m.). |
*Cittus v. Citus.
*Cituea v. Cieuta.
*Citula sm. v.Situla. Farricaptio.
Ci-, ey- (100), eit- (76) -tus, cieus
(8) Ad. snell sim. slen (aus slien, mAd.
sliuno), ghae (100). gech, var. geech, £
CLA
gerad (110). haestende (132). balde vnd
gemirkt (17). behender (6s).
*Cytuta v. Cieuta.
*Ciu-alis (66 &c.) -ilis (66 &e., 110),
-ilitas (66 &c.) ?. ad. ciuem. perténens (ll.
€.). burgerisch (110).
*Ciu-alis (68) -ilitas burgerschaft
(68, 15, 110). ,
*Ciuibia(/.ecuperadolium, sinum &o.)
melekvat (147).
Ciuis Ad. nd. burge-r, Z -rin (1), -rsen
(5, 21), -r in stat (93). purger (1). borgher
(22). pl. ciues eelute (65).
*Ciuissa Ad, burger-Cin, -ynne (55),
-sin (21), -schin (17), -sch (19). burgessen
(18). nd. bu-, bo-rghersche.
Ciuitas Ad. stat sim. nd. stad (14).
*Cium tille (Sum. VI).
*COiuos v. Seyphus.
*Ciupella ags. hulfestran (f oder s 94.
cf. hulfestre rainy Bosw.).
*Clabatum ags. ge- (136) gy- (94)
-byrdid (bearded Bosw.).
*Clab-er, -rio (cf. glab-) gryndt,
scharpffer gr., iuckung, kretz, rawde (74).
a ru (st. fl.) wan (19). en wanne
*Clabula (7. talea) knebel (v. a. 1618).
Clac-endix, -index &c. v. Claxendix.
Clades, glades (1l. cf. cl. a gladius
quas? glades Br. &c.) cades (8. »«
eadere ?), caldes (9), eladen- (74), clade-
1 clande- (147) -eula (7. strages) gach
tod (1) der geende doth (5^). hunger
(19). sterbe vor h. (74). h. o. durzit (8),
daraus hwir twirschit (sc 9). plage (85,
68, 75). ein pl. (5, 18, 22), plag (76),
pao (921), Dom (s?c 6), hd. schlag
es dodes, Ad. tods. blage der nat (v52bc),
not (759). ein todtschlag (110), dotschla-
hung (68) per gladium. schelm (74). ein
Sterbet (110). sterfte (147). pestilen-z (68,
110), -ci (141).
*Cladia ags. wefl (94).
*Clado v. Clauare.
*Claerus (cf. clatru-m, -s) gater (1).
*Clafter clafter 7. lenghe (99).
*Clagiaeula v. Claneulum.
Clam, 7 clan (66 &c.) Ad. heyme- (T,
18), heym-, hemi- (6), hem- (9), nd. heme-
(22, 23) -lich, -lichen (18), -lick (23). Ad.
v-, vor, ver-heln, -helen (8^), -helle
(21), -holn (5). vórholen (29).
*Clama (piscis, cf. eluma) ac (ar.).
Clamare /Ad. rü- (19), ruf, rof- (5,
18) -fen. nd. ro- (22), rue- (11), vu- (99)
-pen; serien (225). schryen (16, 110).
schrigen (6). schreyen (9).
*Clamd- v. Cland-.
*Clamieulum v. Claneulum,
*Chla-, gew. cla-midare cleyden SS
9). decken (11, 68, 110). yn weysen (9).
Chlamys, cla-mis, 7 -nus (9), eala-
mida (1366, 145), -nus (8) (2« elauus
Ad. nd. mantel. eyn cleyt (85). waldklai
(sic v6). hd. ein ge-waldet (sic. 21),
-falden, -falten, -felten (1102), vnge-neet,
-nát (134), -neyt (67), nd. gheuoldet cleit
sim. vele (93). veyle (7. cadon 9). feyle
(8). kittel (1). -
*Clamis v. Clauus.
*Clamistrum v. Calamistrum.
Clamitare schrien (8).
*Clamitas v. Calamitas.
CLA
Clamor Ad. ruffe, ruff, roffe (18),
roff (D) geruff (68), ruffung (19), ge-
schrey sim. nd. rop, ruepinge (1i), ge-
COM (99), sehrgh (sc 22). doe, ruschen
88).
Clamo-rosus, -sus voll geruff (68).
volgerochs (132). sehraik (77). lutsechryen-
der (110). vil red vnd geschrey (64).
*Clan v. Clam.
*Clanare verhelen (67).
*Claneoni-a, -atis, var. clauconia
(aus glaucoma) mackel o. mal o. mase
o. weysserfleck in augen (74).
Claneulare Ad. nd. decken, be-, ver-
(16) -d.; helen. Ad. vh., -bergen (17),
-pergen (64).
*Clan-, clami- (85), con- (7) -eulum,
elagiacula (21) sbst. Ad. heim-lichkeit,
-likeit, -elichheit. hemili- (6), hemel- (22)
-cheit. Ad. nd. v'holen-, £ verhelen- (14),
verhaylen- (133) -heit. vhel-ekeit (85),
-en(17), -ung (6).
*Claneulum (7« elangor) gedone (74).
Cla-, co- (1) -neulus Ad. heym-elich,
-ieh, -liehen (9). v'borge-n (17), -nen
(9). hemeli-ch (22), -ck (23), -cher (7).
*Clanculus leythundt (74).
*Cland-, ofi clamd-.
*Clandecula v. Clades.
Clandestinare /d. nd. helen. hd. v?-h.,
-heln. halden (18). heimlich machen (4),
dun (8), senden (9. »« üehtiren
zu-s. (75).
*Clandestine Ad. heim-lich, -lichen
(17, 68). hemeliken (22). verborg-enlich,
varr. -lich (65).
Clandestinum hemelicheyt (22).
heimlich tat (75). verheln geton (9).
Clandestinus Ad. heym-lich, -lichen
(68) haymleieher (1). hemelich (22).
*Clanga (4. phalanga) slach- 7 ren-
boem (147).
*Clanga (cf. elang-or, -ere) wildge-
schrey (74).
Clangere Mun ; aquila clangit 141
&c.) hd. nd. schel-len, -n (18, 21); kling-
en, -len (68). Ad. schallen. trummeten &c.
(Fris.). tuten (99).
*Clangie v. Cianga.
*Clango (cf. prc.?) struppe (9).
Clangor (voz tube 0 anseris 141) Ad.
nd. klang, schal. Ad. klanck, bosawmen-
kl. (9), schalle. ge-sch. (110, 132). hall
(6). galme (22).
*Clanus v. Chlamys.
*Clapsillus v. Cubalus.
Clara, elaura (1) adj. n. pr. mulieris
clar (18, 21, 22). klair (5). claure (7).
pur (5, 22). puer (21). reyne (22). Ad.
reyn, lu-, lau-ter.
Clara eontemplacio diuine pulehri-
tudinis lauter bekentnisse glotlicher
(sc) elarheit (9 Ann.).
*Olaratum v. Clepa. Claretum.
Clare (»« clam) Ad. clar-, cler-,
klár- (134), schon- £ heim- (110) -lich;
lauter. luter-, cleyr-liche (132).
*Clarea v. Glarea.
*Clarefae-tio, var. -cio leuterung (15).
Cla-, clau- (7) -rere Ad. nd. clar, Ad.
clair, klor (6) sin, nd. zyn. schynen (10,
12). er-sch. (65). offenbaren (9).
*Clares (f. n Carinthia) die glan (135).
,
CLA 125
Clarescere clar (22), erclert (65)
werden. leutern (75). offenbaren (8).
Clar-etum, -eta 4 -ida (74) -atum
(127, Gl. m.) (cf. pigmentum, melliecra-
tum, mulsum, merum, vinum oc. Br-
Wtb. 3, 422) Ad. luter-, lauter-, nd. lutter)
(22, 23), lotter- (11), chlar- (1), soif- (132.
-dranek, Ad. -tranck, -trang (6), -drang.
klaret (64).
Clarificare lutern (8). claremaken (99).
Clarissimus der von sim eigen werk
eedelt wirt (93). der aller schinbarst
65).
Claritas Ad. nd. clare- (19), clar-,
clair- (5) -heit. schóne- (12), schinbar-
&c. (65) -keit.
Claritudo edel-heit, var. -keit (110),
-dom (132).
Clarus hd. nd. clar, claer (11), clayre
(133). luter (10, 12, 110). schen (76). er-
leycht (64).
*Clasendix v. Claxendix.
*Clasina (aus clasma) ags. pace, mal
(94b).
*Clasitum v. Classicum.
Clasmatarius ags. husburucel (G1. m.).
Classarius (7. tubicen pr. militum Br.)
ein trometer (68), ritters tr. (110).
*Classen v. Classis.
Classendis v. Claxendix.
*Classes &oc. v. Classicum.
Classiearius (7. proreta Br., tubicen
Gl. m.) ein steur- (110), stur- (68) -man.
*Classieularius zerouer (97).
Clas-sicum, -sicon (3), -situm (Br.),
-itum (76), -sica, -ses (Sum.) horn (68,
110) eyn here- (7), her wie- (Sum.)
-horne (Y), -horn (9, 76, Sum.), -horen
(3). trom-et (68), -met (1103), -pet (1109),
-pt (110b). busine (99).
Class-is, -en (18) (£. sonus navium 6
sim. FA XA&G'c) wasser platzung (1, 2,
75). der lut an dem schiff (b), der von
dem sch. kommet (21), von den schiffen
(18, 133). laut von dem schiffe (74). dat
lud in deme schepe alse dat water Seyt
(23). de lut an deme scheppe 7 eyn bulghe
(22). schiff-Iut (75), -clang (67), samnunge
(15), menge (67, 76), -menig (74). strit-
schifmengi (93). ein schiff o. vil sch. (66
&c.). do fil sch. stent (8). vergaderinge
(132), samlung (68), ver-s. (110), zulend
(15) der schiff. scheepinge (99). ein rotte
(£m. collegio 125).
Classitum v. Classicum.
*Clastrum (aus clathrum Q. v. »«
claustrum d. Gil. 1..?) ein gatter 4 ein
gehüleze (3).
*Clater (z. vectis, repagulum of. cla-
tru-m, -s) rigel (93).
*Clateria v. Clatria.
Clatire caíulorum. (Gl. m.).
*Clatrare (cf. clatr-ia, um) clappe-
ren (9). cleppern (8). ver-rigelu, -sper-
ren, beschliessen (88).
Clat-ria, -eria (16) (v. Zmstr. ligneum
loco campanarum cf. clotoria) ein clap-
per (3). tafel (76). 2
*Clatr-o, -us (cf. ealeatus?) waycher-
mensch (74).
Cla-, clau- (76), elea- (136) -trum
(cf. elotoria, clautrus) Ad. gade-r (5,
18), -rn (17); gattecr, -rn (6); getter.
126 CLA
gadde-r (21), -re (22). en gadden schre-
ghel (23. cf. sehraghe fulerum). regel £
schranck (125). eyn, en hilde (cf. Gth.
Wtb. 9, 516) ouer der krubben (23), oben
der krippen(74), dequo bestie comedunt (12).
Aus hilde mésseerst, hilez (glad 13);
ge-hiltz (5), -heilez (21), -holtz (1), (-hüleze
elastrum). krippe SAC rauff Vequomune
13 wrg.) rauffe (b^) en rope (23). (7.
vectis) grundel (85) grindel von der
thuren (68), van der doeren ja ein
rigel (9, 88, 110, 134) vor einer thur (110).
rigell (6). riegel (1). ain glender an der
stieg. (91). 4. loriea glenter, ofen-gl.,
fenstereysen (111). ags. pearro-c (94), -e
(sic 136).
Cla-thrus, -trus rigel (1, 13) von
holtz (189 Mrg.). riegel (10). een hameyde
(108, Kil. sim.). parnlaiter (71). pawren-
(sic!) -laitter (nach presepe 1). elathri
t chataraete pensiles schutzgitter (125
Mrg.).
*Clatrus v. Clatro.
Claua Ad. nd. kule, kuele (125). kevle
(8). keul; ezenkichte kewle (9). kyle (18).
stanga 7 cholb (141). eholbe (95). Ad.
kol-b, -be, -ben (13). nd. kolue. streyt-
kolb (111). en kuse (Znstr. defendendi 11,
109, 132; cf. Br. Wtb. h. v. als Stockeisen).
kuyse (147, Kil.). kudse (Kii.). staff (132
*Clauare v. Cluere.
Cla-uare, -do (17), -uerare (8) ER
eln (5), -elen (8, 22), -len (6). nalen (1T).
nelen (21). Ad. ver-nageln, -naglen, -negeln
(67), -negellen (7). mit keulen (clauis)
slahen (9). mit kulen slan (8). mit kolben
schlahen (75). koluen, spykeren, nagelen
(132).
*Clauatria v. Clotoria.
Clauatus genichgelt (99). sóst. rinek-;
var. ringgen-schuoch (64).
*Clauea (fructus; aus carica? cf. sq.?)
fige (19).
*Claue-les, -ulus (Gf.) wihe (Gf.), wize
(Sum.) vische.
*Clauconia v. Claneonia.
*Claudeneula v. Cadentula.
Claudere sliezsen (4). sleBen (5). sly-
Din (19). schliben (21). sluten (22). be-
slieben £ zu thun (Y). Ad. schliessen,
be-schl. zu-don (13), -schlieBen (11).
Claudieare hinchin (Db). Ad. nd. hin-
ken. henken (21). halten (99, G. wtb. 2,
524). scheyff gaen (132).
*Claudie-orius (76), -arius qué cito
claudicat £ saepe (Br.). serhinckender (76).
*Claudieus v. Claudus.
*Claudimentum v. Plaudamentum.
Claudulus hinekend-e (11), -er (16).
*Claudum zwey pfyfflin an einánder
ER vbi alterum | altero longius est
64).
Claud-us, -icus (18), 7? elodus (22)
hd. nd. hinekende. hinket (64). hynken
(19). Ad. eyn hinckender, heynkener (21);
lame. nd. lam, halt (99). krop- (19), kro-
(11), kre- (107), kry- (11059), kryp- (68,
11023) -pel.
Clauellati cineres weedasch (14:7).
Hrsssecuen (Ki.). elauillatum weyd asse
(12).
*Clauerare v. Clauare.
*Clauia i. borda (sí. cloaca ?. burea
Gl. m.), cella (76. »« clausa ?).
CLA
*Clauiearius v. Clauiger.
Clauici-mbalum, -mbolum (67, 76),
-nabulum (1) eyn claui- (1, 55), klaff-
(D)-eimbel, -cinabel (1).
Clauicordiu-m, -s (76) clauicordi (1).
Clauieularius (7. elauiger 110) eyn
hyezil (9).
Clauieulus (?. clauillus q. v. 16)
kneuff-, pfloc-, negel-, fphui- (sc. pactilis
i. €. kleine fuge) -chen (126).
Claui-ger, 4 -cularius (110), -earius
(68) sluDeltreger e sim.). schlüsseltrager
(110 sZm.). slosBeldreger (19). slusser (9).
sluter (11). keller 7 schaffner (75).
*Clauillatum v. Clauellati.
*Olauillus (£. elauieulus, primus
clauis) firnagel (76). nagelin (75).
Clauis sluDel (b^, 7). slussel (8^).
slüssel (93). slüsel (7). slysel (13). slusel
(b). slosseln (21). sleisel (14). Ad. schlu-,
schlo- (4), schli- (76) -ssel. slotel (11, 23).
slottel (22).
*Claur-a, -ere v. Clar-a,-ere.
*Claus (textoris?) ags. te bere (942).
Clausa eyn cluse (5). (aque) uuori
(Sm. 4, 137). tock (91) 7. q. docke obtu-
ramentum piscinae (Fr.2, 3159), nauale
(Kil), engl. dock.
*Clausare, -ri (6) (cf. elausor obsi-
dione claudens Gl.m.) stormen eder an
lopen (22). (z. sulcari, inuadere) stürmen
t in lóffen (6).
*Claustella v. Clustella.
Claustrarius(Z.serarius) slosDer(125).
Claustrum Ad. nd. kloster. kloester
(11). hulzinselos (93). pl. sehlege (mon-
tum, vicorum. dic. 125).
Clausu-ra, -la (bb, 65, 74, Sum., Alber.)
(cf. eul-, eonelu-sura) pizivne (Sum.).
slibung (bb sZm.).slutinge(22). sluyssinghe
(132). Ad.schliessung, be-schl., -selisüung
(18), -slesunge (55). slof (17). schlink
(74, Alb. cf. Fr. 2, 2009. Sm. 3,454). gren-
del (74). piunte (elausuras Sm. 1, 288.
cluasara Gf. 9, 342).
*Clautrum v. Clatrum.
*Olautrus (7. eclatrum, eancellus)
gatter o. schranek (74).
Clauus, clamis (80) nagul (95). Ad.
nd. nagel. nayl iR nale (18). E
(19). jsen negel (p/. 1). luten o. harptfen
nagel; nachschalt ruder (64). steuer-,
var. stur- (64), stewrfruder- (74), stür-
ruoders- (93), stürrüdel- (80), luten- Z
harpffen- (64) -nagel lyckdorn (85).
agersten- (Fris.), Ágersten- (Das.), hüner-
(111, Das.), hiener- (91) -aug. kule;
stange (23. 2« claua). knauff; ?. tumor
inguinum tzacke; el. morticinii tz. im
wilden fleische (125).
*Clauus asseralis bret nagel (16).
Cl. axis leine (112). lan £ leuchse £
rungnagel (74).
Cl. tabernaculi hameie (109, 132. cf.
elatrus). nagal, chegil, zelt-ch. (Gf. 4,
362).
*Cl. tegularis lat nagel (16).
*Cl. tignalis spar nagel (16).
*Cl. veneris (herba) grenDig (17).
Clax-, clas- (88), clac- '(Fest.), eal-
(alph. clax- Pap.) -endix, classendis
(G1. Aelfr.), elac-endex (1365, 141), -index
(1362, Gl. m.), elae index (sic 94),
ealsedix (88 Mrg.) 7. con-cha, -ea, eocta
CLE
(94, 1362. ags. sic Mone) sperfóter (? a£.).
ags. sweorder sceath (G1. Aeifr.). ein sigel
nora (88). wympels &c. oeverdecksel
147).
*Cleatrum v. Clatrum.
*Clebia v. Dobula.
*Olebs (cf. eleps) dieb (75).
*Clebsedra v. Clepsydra.
*Clef- (119, 120), celif- (117), eel- (104),
cels- (141) -fal, eels far (127), elessal
(bal, ir, vola Gf. 4, 566) ten-ar (104,
127), -er (141), -ir (104), Cf.ir, yr ten-ar,
rà, re (Gf. 5, 437). vola 4. ir (q. v.)
tener (9, Ziem. 406). bal (100). ir, vola
irhende (bb). Aber tenar &e. scheint früh
müssverst. aus mlt. tenar 4. e. 9&yap i. q.
vola manus, ir, hir (Gl. m.). Nach
Kuhn eníspricht deutsch done. Für das
von Sm. 1, 397 verglichene thern s. o. v.
eallus. bal seAeent das mhd. ballen (2m
der Hand) zu sein. ir das mittel der hand.
(91 sim.).
*Clematus qui eonori non infunditur
(16). besche-mpter, -nter, geschendter
mit geschrey (74. »« clamatus).
*Clemax scema (94, 136. ags.
Mone) sé. climax 7. schema.
Clemens barmhertzig (1). gnadig (1).
gnedig (10, 12). genedi-g (55), -k (13).
utig (8). guttig (9). luter g. (65). gietig
[m 110). gutwillie, suze (100). sute (99).
milt (68). goedertyren (132).
Clementia genediekeit (5^). gnede-
keit (10). gute (8). gutte (9). gietikeit
(110). elarmutikeit, luter guttigkeit &c.
(65). sachtheit (99). miltigkeit (68). goe-
dertyrenheit (132).
*Clemis v. Clenus.
*Olemsedra v. Clepsydra.
*Olenit-a, -us v. Clinieus.
*COleno v. Cicindela.
*Clenodarius ein iubilie-r (110), -rer
(68). iuwelier (132).
Clen-, gew. clin-, alm- (q.v.) -odium
(én 110, 132 untersch. clin. klein-ot, -et
von elen. -heit) Ad. klein-ot (6, 69, m
-at (75, 134), -et, -id (D^), -heit, -het (17
clen-ode (23), -ade (22), -et (132). ge-
smeid (1). geschmeide (175). ein iubel
(68). iuweel (132).
*Cle-nus, -uus (a/ph. -nus (134), -mis
(22, 23), -ophus (18), elenus (75)
(1Aetvoc, TXiyog, 8glinon; slav. klen;
cf. ebenus. Popowitseh 355. Sm. 1, 585.
Nmn. vv. acer eampestre, flader) flader
(15). fl.- (1, 5b, 93, 74, G£.), clader- (18)
fleder- (992b), federn- (6) -bom, Ad.
-baum sm.
Cleo-, / cle- (Gl. m.) -pare ge-schyen,
-vallen (147).
*Cleorcium (nomen amasie, i. gloria,
meo, aus eleos 7« philoreium) meynere
sic
74).
V tati (22, 74), cleppa (22^), klepa £
elaratum (77) (/. eernnalum 74) klin-ck
(11), -eke (09a -g (14). eleppe (22b; £
klippe erepitaeculum, ecrotalum Kil.).
*Clepare (cf. eclepere) v. Manticu-
lari. Cleopare.
*Clepea (: clypeus?) eyn scherbret
(85. cf. anticipa).
Clep-ere, -pere (9) Ad. steln, stelen,
heimlich st. (68, 110). nd. stellen.
*Clepius v, Clypeus.
*Cleppa v. Clepa.
CLI
Clep-s, -us (93), -sor (8), elebs (q..)
hd. diep, dieb, dewp (1), dip (3, 55, 8).
Clepsammi-um, -dium, -dion sand-
uhr (Fris. &c.). reisur (V.a. 1618, $m. 3, 130).
*Clepsedr-ia, -aria (74, Gl.m 27. tabern-a
(16), -aria (G1. m.). schenekhauD (74). ele-
sedraria taverniersche (147).
Cleps-ydra, -idra, -hydra (71), gew.
-edra, cleb- (Sum. &e.), clop- (b5) -sedra,
elemse- 7 clypsi-dra (7. onelogium &oc.
' 136b) Ad. nd. tre-, Ad. dre-, tri-, tra-chter.
dre-hter (6), -gter (17), -cther (13), -ther
(85). Ad. zapff. ezap (19). tappe (99). han
i bipp i: Cf. Sm. 1,291). wasser- 2 sand-
seyger (125). spruzze (Sum.).
*Clepsor v. Cleps.
Cleptus verstolener (74).
*Clephancyasis v. Elephantia.
*Clere (cf. Gl. m. ^. v.) &. (énde cliens)
dienen o. buckin (8) dinen (9). B. (i.
vetere 17. st. fetere, /nde cloaca) stinken
(8, 9, 17, 147). T- (inde clauis) uf sliBin
(8). auf slissen (9). 9. (inde coclea 9;
clima leyter 8) stigin (8). steigen (9).
&. (inde elaua) slahen (9). slan (8). C. (inde
elauus) in gen (8). yngen 7 fugen (9).
7. (énde gloria) herschen (9). heitschin
(sic 8). 9. (inde eoclear) suffin (8).
sawíffen (9).
*COleriealitas pfaffhait (6).
Clerieatus ein stant 7 stat der ge-
wichten &c. (65).
*Clericia pfafheyt (9).
Clerieulus cleyn paff (8). synn in
einer lere (74).
Cle-, cole- (22^) -rieus, 7 elerus (64)
Ad. prister. pfaffe (6). phaff (Y). patfe
(5^). pape (2225). clere (99). vDerwelter
zu der geistlicheit (88). eyner der do
dy erste wyhung hat vnd helt sich als
ein schuler (17). priester o. sch. (64).
ein gewichte person (65).
Clerimoni-a, -um (66 &c) Ad. pfaff-,
m (5) -heit. papscap (29). klerckschaff
132).
Cleronomus erbe- (19), arf- (11)-kint.
Cler-us, -os (cf. -ieus) Ad. phatt- (8),
pfaff (1, 6), paff, nd. pap- heit. Ad.
risterschaft. vergaderinge van klercken
no. eyn phaff (7), paff (18).
*Clesedraria v. Clepsedria.
Cletella v. Clitella.
*Cleticon (7. benedicta, saxifraga; cf.
celeucon, gliconus?) stainbreche (Sum.).
Cleto (cf. eliton?) clemer (8^).
*Cletula (: eleta craíes) eyn honckeln
stireze (5b).
*Cleucon v. Glieonus.
*Cleuus v. Clenus.
*Cli muri-oth, -got diech (Gf. 2, 846).
Cliba-narius (74 &e.) -rius (9, 74)
'offen-, (8), ofen- (74, 1105), owen- (9), ouen-
(132) -mecher ,-macher.protpeck,ofner(14).
Cliban-icius (645, 110, Br.), -icus (645,
14, 130, Gl. m.), -ites (Gl. m.), -aeius (74),
-eius M cpu das in dem ofen gesotten
ist (76). brot gebachen in dem ofen (64).
ofenprot (74). eanstella (130).
Clybanum testaisin, seartisarin (Gf.
1, 490).
*Clibanus (»« eliens) 7. seruus nobilis
Clibanus (4. fornax, furnus; tumu-
lus; eumulus fen?) oeuen (97). off (68).
CLI
hd. backe- (5), back-, bach- (9, e4, v6,
93, 11059), pach- (1), furge- (8), prot- (75)
-offen, -ofen, -offe e» -oben (5b), -ouen
(93), -hoff (1105). nd. vak auen (sic 22).
ein hev-schober (3), -huff, var. -huffe (es)
*Clibarius.v. Clibanarius.
. *Olibetus (si. clinieus?) ainer dem
in dem bauch we ist (v6).
*Olib-is, -us v. COliuus.
*Cliconum v. Gliconus.
*Clieus v. Ciclus.
*Clidas v. Ciclas.
*Olieneul-a, -us v. Clientula, -us.
Cliens (cf. seutifer) diener (68, 110).
knecht (68). knegt (99). knech (14). edel-
(1, 71), schilt- (3, 1), schild- (1), schul-
(stc 17), hoff- (75), heren- (132), dienst-
7 herren- (110) -knecht, -chnecht (71),
-dreger (7). dinst-bote (9), -bode (8).
dienist- (104), hoff- (65) -man. reuter,
reiter (75). clientes sunt pedites ainer
der aim dient mit gan; ministrales
vero equites ainer der da reytet (v6).
Clienta dinst (8, 9). dinste (8b).
*Clientare Ad. die-, dye-, (9, 21, 4),
nd. de-nen. rennen die pfert (75).
Clientel-a, -la (Gf.) dinst (b, 18). d.-
lude (7). denst (22). d.-maghet (23). gi-
diginu (Gf. 3, 108. cf. sq.).
Clien-tula, gew. -cula (7. famula 4)
dinst (4. cf. clienta). Ad. d.-, dinst-,
hoff (75) -maget (18), -magt, -meyt
(17, 21), -dirn, meid o. jungfrauw (75). nd.
denst machet (22).
Clien-tulus, gew. -culus (7. q. cliens)
der fur den der fursprech redet (93).
Clima, g. -atis ein lant (6, 19, Mrg.
scop 13). hd. nd. eyn lant-schatft, -schaff
(5, 21), -schap (22). saffe (? 1V. aus
lant-?). gemerke (100). vichbilde (szc 9).
eyn groiD deil der werlt (b^). ein gró
tail der welt (1). elimatra nostra vnser
lant (15).
*Clima ef. est scala (16). gen. -e eyn
leyter (8, 9). laiter (130).
Clima-bulum, -culum &eoe. v. Cluni-
eulum.
*Climatius (7. clibanus) back aven
(147).
*Oli-, ehli-mia v. Cadmia.
*Climitum (7. gladiolus cf. climictum
i. gladius 4 spata 76. v. elunieulum)
swertel, schnydtriedt (74).
*Climus 7. sol (16).
Clinare Ad. neygen. nd. nighen. by-
gen (4). bocken (13).
*Clinatica v. Crinaeula.
*Olingere (anserum est 9. cf. clangor
&oc.) hd. nd. clingen, luden. Ad. lutin
(8), lu-, lau-, ly- (26) -ten. klinglen (65).
clineken (132, Gl. m. q. v.). .Aus klingen,
clangere -« clingit — e-, ex-, c-ludit
(Gl. m.) 2« luden ?
Clin-ieus, -itus, -cus (76), clenitus
(74, 76) (V. paralyticus dc.) crump man
vr lamer (76) (-us, -à, -um) daz ge-
gicht (1€ Mrg.). pett-ryser (74), -ris (2).
bettrief) (Ki). elenita 2. lectus énfirmo-
vum (16). siechpett (14).
Clinodium v. Clenodium.
*Clin-, anaclin-terium, lotterbette
125).
*Clinus ein ruog- (110), rust- (68) -bet.
restbedde (132).
CLI 127
*Cliotropia v. Elitropium.
Clipeola ryncek (147).
*Cliperia v. Clotoria.
CLly-, cli-, clip-, cle-peus, clip-, cip-
(0), ele-pius Ad. nd. schilt. scylt (13).
buckeler (8b). profeuf?e, wrg. pafeüDe
(125. vgl. uw. a. Sm. 1, 278). pauesen (15).
clipeum helüm (38).
*Clippi- (8), gliffe- (16) -fer schilt-
furer (8), -knecht (16).
*Clypsidra v. Clepsydra.
*COliptella v. Clitella.
*Olyron v. Cliton.
*Oliseo (frz. glisser) creso (117. of.
Gf. 4, 615).
*Olissemus v. Cisimus.
Cly-, eli-, eri-ster, -stere, -sterium,
elistrum (s. 4.) kliestier (93). cliste-r
(225), -rye (132). cristeín (1). kristier (74,
91. bagr., üst., oberlaus.). kristier-ung (110),
-ysen (76), -zeug (elist-er 75, -rum 74,
15), -er (-er, -ere 75), -sack (-erium 75).
*Olister-izare, -isare, -e (74) krist-
lern (74), eren (110), -er machen (68).
clist-ieren (110), -yer setzen (132).
*Clistibio (/. a«gur) wairseger (147).
Cli-, elit- (1), elip- (147), ele- 7 ere-
(G1. m.), eri- (8, 76), eir- (9), ci- (1) -tella,
citr-alla (a/ph. cli- 10), -ella (17), -illa
(16) (Z. sella asimi; $. q. superponitur
asino; pondus mimis graue sim.; macula,
in libro 16; sporía cf. elita &e. crates
Gth. Wtb. 2, 536. eletella Gl. m.; Dz. Wtb.
595) meis-a (121), -ichar (Gf.), -enkar (74,
75). hd. ein reff. reffe (10, 75). greffe,
greff; reff 7 gercff dar vff man tregt (75).
reyff (3). raiff (D). reuff (17). raff (55). tragreff
(67). ain reff do man etwas vf tregt (76).
eyn reffe (5), riffe (21) da man off dreit.
en ref dar men vppe drecht (22), dreget
(109). purdin, krentze (74). kótze (7. sporta
1). hort (8, 9, 11). ort (9). esel-sattel (75),
-satel (74), -satil (8, 9). eyn esels sadeln
(17), -stal (16). schwer (68), ein sehwerer
(88, 110) last. l. der perde (147). waut-
seck, buntel, feleisen (4. 88). brieftasch
(64).
Clito kuniges o. kayssers sun (74).
ags. aedeling (61. Aelfr.).
*COliton, 7 eriton (Sum. V), eliron (74),
elyron (8) (herba) klehe (11). klee (74).
cle (8, 47, 85, 96, Sum.). ags. clate (942).
*Clitonium v. Gliconus.
*Cliua lappe (11). lapp (19). Aus lappa
cliue missverst.?
*Cliuare (calceos, cf. prc.) lappen (11,
3)-
Cliuatius v. Clunax.
*Cliuis v. Cliuus.
*Cluitas 7. fluxuositas (76) lein-, ni-
der-, nidertruck-, varr. len-, laim-, nider-
duck-ung (65). halt veé clientes solent
morari (15).
Cliuosus hald-echtig (135, Fris.), -icht
o. stickel (Ki?.).
Cli-uus, -uis, -bus £ -bis (1), -wus
(100) s. adj. (z. eoll-is, -um 47, paruus
mons, ascensus montis) hal-da, -a (Gt. 4,
854), -de (95), -le (7), -d (93). berghalde
(135). afhalt (99). flach (1). vlak, flot,
eyn schotel dey nicht dep eyn is (22b).
nideriek (3. cf. decliuis). stigel (49. cf.
aecliuis). stiger (10). stecket (78). stigke-
lich dé berg vff (17). staig (91). ein staige,
128 CLU
varr. stige, steig, an eim berg ? ein hoge,
var. hohe (eliuus 65). gang víf o. ab
einen berg 7 gestaig (75). amberch, so
nit sér hóch is (Chytr.). steinwerch (100).
steyge 4 gege, gee wecke (13). gehe (5^).
Ad. ein auff-, auf)- (67) -gang (aeccliuus
id., decl. abgang Voce. ex quo).
*CInuus v. Cluma.
Cloaea, eluaca (cf. latrina, triste-
gum, priueta) Ad. sch1f-, schis-(6), schei-
(134), seheis- (4, 77), sehüD- (11), nd. schit-,
sprach- (65, 75) -hus, Ad. -hau( sm. en
schijt graue (23). sprach- (Ziem.), heimel-
(106) -camere. heimlieh zu der natur;
secret o. h. gemach; s. des heimlichen
gemachs (75). eyn heymelich gemach (1).
eyn h.- (21), hynlich- (5) -keit. secret (68,
132). agetucht (109. aus aquaeductus).
anzucht fem. (114, 126, Gr. Wtb. 530). ehe-
grube (Fris.). wasserlauf (64). lewblin scm.
(0».). die hundsgreben (vnder der erd
91). eule (225). ganc (99).
*Cloaea (2« coclea) eyn wildel sten
(22. aus windelsten).
Cloaeare vn-rein, -suber, -fletig ma-
chen; vermasgen (88).
Cloaearius ein sehyfhuffeger (110
&e.). racker, viller (109).
*Cloa-, elo-ceria v. Clotoria.
*Oloeer-tum, -ium (Gl. m.) en half
pennyng (147).
*Clocitatus cervé voz (129).
Clodus v. Claudus.
Cloes regan (Gf.) 7. folles t plu-uia
(Gl. m.), -ma (Pap.); nauégium (G1. m.).
*Clonis (104), elunis (7. conglutinatio
filorum. 109) (aus glomus) klawen (109).
claufe (104).
*Clopsedra v. Clepsydra.
*Clophus v. Gophus.
Chloris grünfinck o. kuttvogel (135).
Chlorion (aus) wonitz, zeisel, wide-
wal (114, 126). witenwal (Fris.). wietenwahl
(Ki*.). zei-, hirs-sing (126).
*Clorosphis v. Glorophis.
*Clos v. Gdlossus.
*Cloto- (D, 7, 22, 74, 16), elote- ed)
eloce- (66, 67, 70, 110), eloace- (68, 132),
eluto- (6), elipe- (a/ph. clo- 69, 134)
-ria, elauatria (21) (cf. elatr-ia, -um,
elepa) Ad. eyn valle- (5, 7), fal-, fall-,
falt- (74) -ysen, -eysen (74, 134), -messer
(74) an eyner tore (V), thur (66 &e.),
thuren o. laden (110). ein fall vssen (sc)
an einem thor (68). fellslofó (74). eling
(02) klinek (66, v0). klóffel (6). kleppe
*Cluaea v. Cloaea.
*Cluare v. Cluere.
*Cluasara v. Clausura.
*Clucieulus v. Duciculum.
*Cludere (prs. claudo, alph. eludo
76) be- (6, 18), zu- (17, v6) -slieBen (17),
CORR (6, 76), -sliBen (18). to sluten
*Cludieulum v. Clunieulum.
, Cluere, 7 cluare (74), ? clauare (76)
(4. splendere, re-spl., defendere) schinen
(22). sehin (21). scheinen, schirmen, be-
schlissen, duncken (74). hengen Z horen
(9). zesamen fiegen (64).
Cluinabulum v. Clunieulum.
*Cluma, elunis (2), eclnuus (sic 74)
COA
(piscis, cf. clama, silurus) hecche (104).
barbe (Anz. 8, 98). barm (2, 74).
Cluma v. Gluma.
*Cluminator (aus ealummiator) v.
Sycophanta.
Cluna-bulum, -eulum &e. v. Clu-
nieulum.
Clunagitare (cf. Gl. m. h. v.) in coitu
quando se mouent vir et mulier inuicem
(76). mannesunkeuschen (74).
*Clunax 7. fornax (16. aus clibanus,
wie cliuatius Gl. m.?).
*Clunedulum en hodensae (11).
Cluni-, eluna- (Gl. m.), cludi- (132)
-eulum, 2 -clum / -dum (Gl. m.), -eulus
(74, 93), clu- 7 elui-nabulum (Gl. m.),
elim -aeulum (Gl. m.), -abulum (8, 9),
-ietum (16. cf. -itum) (7. spa-tha, -ta,
-da, pugio 93, splendona &c.; foramen
in pannis circa latus & in camüsiis mu-
lierum; aus elunis atus) ein klein schwert-
lin (110 szm.). swert (9). swert cussen (8).
stich- (93), stech- (74, Das.), seyten- (14),
metzger- (Das.), sehlacht- (rr.) -messer.
fautsoen (109. afrz. fauchon, cf. framea).
hant-gat (68), -vat (sic 11, daraus :), -fail
(19), -loch, en vestibus, an einem rock
(19, 110 &e.). ein slip (132), sehlupff (110).
sijtgat an der vrouwen cleider (147).
Clunieulus (cf. prc. dy kule (125.
cf. Fr. l, 548). hüner hindertail (Das.).
*Clunior v. Cluones.
Clunis, p/. clunes, glunes (127) (7.
renes 0 toxe 76. cf. coxa, nates, pyge)
coffa (Gf.) goff-a (120 &e.), -e (93, BM.).
huiffe (104). Ad. nd. eyn lende, ende (sc
17). Ad. lenden sg. pl., lynden (13). Ad.
nd. ars-, hd. ers-bille (16, 23, 132), -belle
9, 92, BM.), -pel (4), -ball (6), -pal m
d. -packh (1), -baeke, -back, -krin (75
krin, varr. krun, krum (75).
*Olunis v. Clonis. Cluma.
*Cluones (cf. eluis Gil. m., elito) sunt
filii regum 1 nobiles (16). elunior 2. no-
bilior (Pap.).
Clura v. Cereopithecus.
Clus-a, -orium Ad. cluse (18), cluf),
klau-se, -s, -D. nd. clus.
*Cluslamentum v. Calamintha.
*COlu-, elau- (949) -stella (7. serra
943, anders Gl. m. 2, 488?) ags. clust-or
(94), -er (136) 4 locae; hepse £ loca; -o
loce £ festene (94b).
*Clutoria v. Clotoria.
*Co-, eon- mit- i» vielen meuen Zu-
setzungen in 15, wovon im Folgenden nur
wenige Proben.
*Qoac-ere, -uare (Gf.) (7. aeitare) ir-
(121), gi- (Gf.) -süren. essich machen £
werden (76).
Coa-eeruare, -dseruare (76), -curare
(1) Ad. hu-, hau-, hri- (sic 21) -ffen. nd.
hu-, ho-pen. hu- (5, 8), hew- (1) -ffeln.
zusamen-huffen (65, 110), -heuffen (18),
-bringen 7 zu beruffen (65).
*Coaceruus, g. -ui hauff (19). hope (11).
*CQoacies 7. locus vbi omnes merui et
vene concurrunt (16). stat do die adern
zusamenlauffen (74).
Coaete bezwunglich (75).
Coaetio bezwingung (75).
Coaetor vngelter (135).
Coactum (7. q. quaetum, coagula-
tum Gl. m.) rennisal (Gt.).
COA
*Coaetura v. Stigma.
Coaetus be- (75), zu vil ge- (65)
*zwungen. ghedwongen (11).
*Coaeuare v. Coacere.
*Coad-, co-herere zu anhangen (15).
*Coadseruare v. Coaceruare.
Coadunare Ad. zusamen-, zuhauff-
(17) -fugen, -fuchen (5), -eynegen (21),
-veynigen (6), -pallen 7 -kuglen (74).
zusam ainigen (1). tosamen-voghen, -eni-
ghen (22). to samede eneghen (23). kles-
sen (74).
*Ooagitare v. Cogitare.
Coagitare Ad. zusamen-, nd. tosa-
mede-iagen, -yagen (6), -gagen (5, 21),
Ad. -hauffen, -trucken (68, 76), -tragen
(134), -tryben (110), -rittlen (76).
*Ooagitator (?. fullo) wa-, we-leker
(15).
Coagitatus ge-ruttilt (9), -rottelt (8).
*Coagniendo v. Coaugmentare.
Coagulare Ad. rynnen (13, 18), ge-r.,
be-r. (5), reymen (21), sihen (76), gew.
mit dem. Zusatze als milch, alzo m. (3),
als die m. rennen (99). kef)-r. 7 zusamen-r.
als die mileh (75). ronnen als m. (132) .
also mele to sammde lopet (22). runnen
(23), ge-r. (68) alse mele runnet (23),
als moleken (68). berynden, leben (17).
lippen (6). be-liberen (133), -lichberen
(66, 70), -leberen &c. (Gth. wt». 2, 152).
lab machen (Fris.). laf magen (14).
Coagulatum lae renne (95).
Coagulum gerunnen milch (8, 9).
kef)-rynne;varr. rynn, -rin (110),-renn (is)
renn-y (64), -a 4 keslupp (93). renn (1,
71) ren (75). rinsel (22). rintzel (93). | i
rense-] (99), Is (132). spinrust (Sum. VI). .
lap (5235, 9, 85). làp 7 lebesal (12). liebsal
(21). labe (17). lab (1, 71, 77). lob (74).
layp (19). lyppe (13, 18). lipp (6, 110).
laff (22ab, 47). lae (93). quagel (11, 109
Coale-seere, -re (7. crescere, nutrire)
waschen (8, 9). futern (9). futin (8). eoali-
eus 4. mutritus (6).
*Coangulare v. Congelare.
Coangustare zu twingen (8b). zwin-
gen (68). hd. eng (16), bange machen.
persen (99). zusamen-, md. tosamede-
pressen (6,22), -pertzen (23), Ad.-trucken,
-drucken, -drieken (18), -dringen (21),
-notigen (110).
*Coantrum v. Coriandrum.
Coaptare beqwemelich machen (6).
*Coarduere v. Coarguere.
Coare (2. inclinare &c.) bucken (141).
Coar-guere, -duere (76) straffen (9).
stroffen (8). mit strafen (14).
*Coarstes wagenspurck (3 Wrg.) Cf.
eoarsare (Fr. — coassare? oder aus
eastra?
Coartare Ad. nd. e-, dwe- (22), dwi-
(11), Ad. twi-, zwi- (6, 68, 110), betwi-
(9), dri- (85) -ngen. enge machen (5^).
zusamen-zwingen (18), -noten (75). persen
99).
; Coartatus getwungen (4). gezwun-
gen, getrungen &c. (65).
Coassare beschiessen (11036, 132), be-
schliessen (1105) mit breden (132), brit-
teren, teferen (110). plancken (110, 132).
zusamentáfeln (Fris.).
Coas-, coar- (Fr.) -satio (7. contabu-
latio) ein be-sehytz (1108€), -schutz (1105),
"-
COC
-gchotz (132), -schliessung (Fr.). zusammen
tüfferung (126). táffer £ büne (135).
Coaugment-are (Ki.), -ire (9), coauc-
mentare (8), eoagniendo (76) meren
(8, 9).
Coa-, qua- (11, 76), quo- (1, 2) -xare
frosch-quaken(21),-geschray (16),-gsehray
(1) schrien (75), rochtzen (74) als die
frosch. v/g. heckatzen (752. cf. hechezen
&c. Sm. 2, 143), bekatzen (75b. cf. beckitzen
&c. Sm. 1, 150). quacken ader schrihen
als eyn froB (17). quaxen wie die fró-
Schen (Fris.). gwaxen (126).
Cobaltum v. Cadmia.
*Cober (Z. grauis) swere (74). eobar
i. onus dc. (147, 148). borden, last, pack
(147). eobor 4. exuberans (148. hierher ?).
ehobar fü. im babylonza interpr. onus €
grauitas (Pap.).
*Cobia (Z trinta sic; piscis; cf. ecubio
v. earabus; gubea) forinna (121). cobio
meerkrappe (Ki.).
*Cobillus (aus globulus?) spiel balle
(8). spiel bal (9).
*Cobium (cf. eolobium. cubrum.)
kittel (8). ketil (9).
*Cobor v. Cober.
*Coborina (?. colma, fuli-na, -gena)
kuchen (74).
Coearius ags. cocsed (Gl. m.).
*Coecanus v. Coccineus.
*Coecenium v. Coccinum.
Cocceus v. Coccineus.
*Coecimum. v. Coccinum.
Coccina v. Coccineus.
Coee-, eoct-inea, rot purper (25).
rott kleyd (64).
Coec-ineus (99, eolor e. 22), -inus
(21), -anus £ -us (125), -eus (68, 125), -ina
(91) rot (21, 99). rotfarbe (68). sammet-
farb (125). gelbfar (91). geel uar (22).
*Coccineta (cf. cocula) ein kelle (6).
*Coceinum v. Cydonia.
Cocein-um, -eum (1, Gf.), -ium (Gf.),
-us (64, 97), -eus (98), coxinum (22),
eoetonum (125) coccimum (74), coc-
eenium (8), -umum (136) (7. coctus,
purpura, rubeum, fenicium) reizza,
rezz-a, -e (Gf.). rotez (120). die rótti SIRE
rot tuch (9), duch (8), duche (85), pfellel
Sim. (Gf). ein rotter pfeller (64). gode-
uuebbi (86). purpertuch (74) purpurn
duch (17). purpurgwant (1). p'purgewant,
semit (6). semmit (46). sammut 2 duch (5).
.sam-yt (222b) -it (98), idt (17), -et (18,
74, 110), -met (21 &e.), mat (67, 74), -at
(134). seyden (74), edel (18) gewant.
want (23). syden w. (22). flühel (19). flue-l
(22 &c.), -el (97), -le (13). bursat (68, 69,
134) burschat (67), borsehat (66, *0)
(Formen bei Fr. l, 1479. Sm. 4, 158) aus
mhd. bortside?
Coceinus v. Cocein-eus, -um. Cy-
donia.
*Coccysare (gallz, 4. gloci-re, -dare,
eueurrire; cf. sq.) kockeloeren (kil.).
Coecix, cocy-x, var. -r (110) guck-
er 4 -auch (Fris., -gouch (110). kuekuck |
(132). ;
Coeco- (Sum. Ki.) coccum- (73),
Coco-, eoto- (105), eito- (47) -gnidium,
. -nidium (47, Sum., Gf.), -nidum (86, Sm.),
-nidrium 7 -nodium (74), conconideon
(125), cocti lidion (7. vmbilieum veneri
DirreNBACH GLOSSARIUM,
: COC
141) (7. thymelea 7 linon 7 mezerea &oc.
13. cf. eitocacia.laureola. alypum. Sm.4,
2326, 251) cCit- (105), ci- (Sum., Gf.), zei-
(13) -lant. cingenlindenbern (47). zege-
ling, springkorn (74). zuiln beri (86, Sm.).
zeilerber (2). zeidelpast (73). hitz- (2),
sprinc- (73) -kórner. spring-, spin-wrz
(e. kellers- (73), keller- (125) -half.
kelrühalüsame (Z£. semen aureole 74).
*Coccola (cf. eoecula) eyn erden dop-
pen (21).
*Coceula (cf. eoeula. eogo Gl. m.)
kagleffel 7 eyn schiff (?1).
*Coceular v. Coclear.
*Coceulea v. Coculla.
*Coceum gnidium v. Coecognidium.
Coc-eus, -ecum (Gf.) gew. -tus, cot-
tus (4. eoccineum, tinetu-ra, -s, pur-
pura,ostrum oe.) hd.nd. rot snor, snuer
(85), garen (99), phell-o (121), -ol (Gt.), -il
(8, Gt.), pfeller (9), farbe (110 &e.), samet
(65). roit snore (18). Ad. sam-at, -mat,
-mut (5), -yt (5^5), -et (13), -met (21),
-mit (68). semyt (6). zamit (22), pfello-
tüch (93). want (6). edel w. (92), Ad.
gewant. goltroet (11). gelfar (67 Mrg.).
kruago sem. (Gf. 4, 593. aus erocus).
krilago (86). mer-snegge (95), -sehneck
(16). eoccum bis tinctum ags. uuiloc
read (94), uuslue reud (sec 136).
*Coceus v. Coccineus.
*Cocilla v. Cocula.
*OCoecy-r, -x v. Cococyx.
*Coclea v. Coclear.
Coclea se/ten coehl-ea, 4 -eum £ -is
(125), colehea (1105), cloaca (q. v.) Ad.
nd. windel- (17, Gf. &e.), Ad. wendil-
(117), wendel- (18, 67 Mrg. &e.), wedil-
(119) -sten (55, 22, 117, Gf.), -stehen (11),
-stein, -stain (46, 134), -stan (Gf.), -steym
(18), -stieg (67 Mrg.). krumpstiegel, var.
krumm stieglin, an einem thurn; schi-
belichter thurn (74). sehijbelieht torn;
gewelm; snegel huf) (17). vmbegane 2»
turri (100). kirchthurn (74). hd. snecke,
sneck; scehneck-, sehnecken- (68, 134)
-hauf. snegken- (21), snighen- (22), snig-
ges- (23), slecken- (132), egel- (5, 56)
-hus szm. mer mosschele (100). tro- (Fris.),
dro- (Das.) -ttenspindel. dorgel spillen,
dorckel spülle (Das.).
*Coclea-bolum, -bulum, -le v. Co-
clearium.
Cocl-ear, -eare,-iar,-iare, -ea (22b,
46), -earium (91), selten cochlear, coc-
eular (75) (v. mensura, c.) hd. lef-fel, -il
(104) -el (16), -fen (18); seltner lo-, 16-ffel.
nd. lep-el, -ell, -pel; grod lepel (22b).
Cocleare snecken hus o. sneck (6).
*Coclea-rium, 4 -r (22), -le (22b, 74,
71), 4 -bulum (74, 75), -bolum (77), eo-
eliarium (11) Ad. leffel-, lefel-, loffel-
(v4, 75), lóffel-, sliffel- (49. cf. nd. slyf
eoeula), nd. lepel-bret, -korbel (75), 4
-kreb (74), lad (46, 176), -fafó (68, 110),
-faif) (19), -vat (11), -futer (74, 75).
*Coeclearius loe-, le-ffelmacher (68,
110). loef-, var. le-fler auis (110).
*Cocleum (cf. eoeula) 2. omme vas
causa, coquend? paratum. (16).
*Coclia (7. emna; aus eoehlear Br.,
Gl. m.) mate van en halven eymer (147).
*Coclia-r, -re v. Coclear.
*Cocliarium v. Coclearium.
COC 129
*Coc-lidium (3, 74), -tilidum (575),
-tilidus (74) (2. pes pomi & peri 3) stil
m apffel (75). ein aphel- (3), obü- (74)
stil.
*Cocli-men, -num (11, 19) cf. eoclea-
rium) leffel-futer (10), -foder (19), -bred
(19). lepelbret (11). lefelfas (13).
*Cochlis v. Coclea.
Coco v. Coquere.
Coco- (6/ssw. alph. eroco-), coce-
(1) eorco- (104, 141, Gf.) -drillus, 4
-dillus 2 -drilla (Gt.), selten eroco- (a/ph.
eoco- 110) -dilus, -dylus, -dillus £
-drillos (Gf.), -drillus (Hpt. 5, 201), codi-
0 eoetril- (76) eroco- (22), erocu-
10) -lus 4. mala bestia ?n terra et àm
aquis volans dc. (16). en der (22). nich-
us (121, 127, Gf.), -is 7 nihhus (104). Ad.
lint-, linth-, lincthe- (13) -wurm, -worme
(10, 12), -worm (55, 13), -wurmlin ( 75
varr.. wassertrach (975). ceodrill (93).
kutsch-, kucz-, kut- (77), koko-, kochel-
(Ziem.) -drille sm. allegarden (a5 hisp.
lagarto Hen.).
*Cocolla v. Coeulla.
*Coeonid-rium, -um &oe. v. Coceo-
gnidium. -
*Coeta (anders Gl. m.) v. Claxendix.
Coctanum &oc. v. Cydonia.
*Coeti lidion v. Coeccognidium.
*CGoetilidu-m, -s v. Coeclidium.
*Coctinea v. Coccinea.
Coct-io, -ura Ad. koch-ung, -ene (5),
-erij (17), -erey, -erin (18). kogeri o
gekóchde (6). kokerige (22). wellinge (85).
*Coctonum v. Coecinum.
*Coctrillus v. Cocodrillus.
*Coectula 7. coquinatrix (76).
*Coetulum kochen gefef?e (17).
Coectura v. Coctio. Stigma.
*Coctus v. Coceus.
Coetus Ad. gekocht; g. o. ryff ding
(110). gekachet (21). md. ge-kocket,
-kecket (23). y
Coeul-a, -la (755), £ -ta (75) sg. pl.
(£. vasa omnza coquendi causa parata pl.,
von, dem deutsch glossierten sg. untersch.
in. 66 &e.; énstrumenta coquine 15. cf.
coc-leum, -eula, -cola) des koeks vasser
(132). erden vase (5). hd. koch-leffel,
-loffel. kolleffel (134). kocke leppel; slef
(23). koken lepel (22). sleff (2935). slyf
(109). Ad. eyn schif (69, 134), schyffe.
kuchen geschyrr(75, 110).aàin grosser haf
(91). nuschil (af. 2, 1106). ags. olfata (c1.
Aelfr.). | ;
*Coc-ulla, -illa (66 &e., 107, 110 &o.),
-olla 4 -eulea (3), -ulea (4), -ulea (22),
coehlear (112) (émstr. coquine 3, murato-
toris 4, apud, excoctores metallicos 112.
cf. Fr. l, 338, 509) hd. nd. kelle (3, 5,
22, 4), gelte (66 &c., 107, 112). Ad. kell
o. gelt (134 &e.) geelt (110) goellt £
schaf (76). eyn scheppel (921), keller
bolle (18).
*Coeulla gentorseh. von coeula q. v.)
eyn koch leffel (5).
*Coculta v. Cocula.
COSI laide, sprute van em boem
141).
*Coeulus v. Cuculus.
*Cocumer v. Cueumer.
*Coeumum v. Coecinum. Fenicium.
*Cocurrex v. Curex.
17
130 COE
Coeus hd. koch, kach (21), choich| *Coeuitas glich alder (17), altheit
(104). nd. kock, kok.
*Cochen v. Conchis.
*Cochina (m Gl. m.
Cadmia.
*Cochi-rus, var. -tus (7. achiron, »«
eoeytus) helflufó (75).
*Oochis v. Conchis.
Cochl- v. Cocl-.
Coehlear v. Coc-lear, -ulla.
Coehles eineugig (88).
Codatremula v. Caudatremula.
*Codax zapfe (Agr.).
Codex buch (110). boge (14). eodex
puch (1).
*Codia v. Codion. Cadia.
*Codia-minum, 7 -num (144) hor-
nungsblümen (143, 144).
*Codicellus v. Codicillus.
*Codicillarium 7. bibliotheca (76).
Codicill-i p/.,-us sg. versigelt-schrifft,
-notel (74). instrument (91) gemáehts-
brief (Fris.).
Codic-illus, -ellus, -ulus buch-lin
(8), -lein (9). ein eleyn boichsgyn (132).
*Codilus v. Cocodrillus.
Codi-on, -nus (16), eadi-on (85), -a
(q. v.) (herba ; a codia papauer 10) man-,
manen- (85) -coph (Sum. V), -cop (47, 85,
96). masemheupt (10). wachzheid (s?c
16). wilder lattuckisalat o. lattichkraut
Ki.).
Godria (cf. sq. Codro pauperior Juven.)
hauBe der armen, kodrey (74).
*Codru-s, -p (sie (15b) koder, og.
der nitgernsicht essen vnd trincken (75).
*Codum (fextoris) sper-ysen (8) -eysen
Coe- v. Ce-.
Coedulium ein zuspyf) (110), zusamen
spysung (68).
*Coelentes v. Calentes.
Coemere mit-kauffen (9), -keuffin (8).
Coequalis gelich (68). glich (19, 6,
1105). lick (22). ghelijek (11). eben (es,
110). euene (22). eben- (1,65, 110), mit-
(8, 9) -gelich, -glich, -gleieh (1). glich-
mefliig; gotlich vnmeBunge (15).
Coequare Ad. glich, gelich (68),
gleych, eben (17) machen. gelichen (5).
glichen (19, 76). liken, euenen (23). glich
eben (21). gheliken (11). eue-gh. (22).
*Coequeuus (7. ecoetaneus, coeuus)
geleichaltig (1). gleieh (134 szm.).
Coequus glicher (6).
Co-, ecoh-ereere Ad. twi, zwi-, ezwi-
Cu betwi- (17), bezwi-, md. dwi-, spe-
109) -ngen. vben (110). v^bieten (8).
gurtten (65).
*Coerc-, cohert- (19) -ibilis betwinge-
(19), bezwing-, var. bezwenck- (110),
bezwingen- (68), dwinge- (11) -lieh, -lich
vbung, varr. vbig, yebig, vben (110).
*Choeres v. Coheres.
Choerogryllus v. Chirogrillus.
Coetaneus (cf. coequeuus) Ad. glich-,
eben-alt. glich-alter (8b), -aldirs (8),
-es alder (9). even (11, 93), euegelike
(22) olt, aelt (11). mit zeitig (15).
Coeternitas ewigkeit (65).
,Coeternus ewick (19). ewich (11).
glich-ewiek (10), -ebig (76), -mit ewigk
(65). mit- (12), glich mit- (15) -ewigkeit.
müissverst.?) v. —(
| gleich (3, 4), nd. euen (99) alt, alter (6), |.
COG
(18, 76).
*Coeuiternitas mit ewickeyd (19).
Coeuu-s, -m Ad. gelieh (19), glich,
|ewig Z an ewigkeit Z eben alte (15).
| ghelije olt (22).
Co-, cof-finus v. Cophinus.
*Coga puttenslegel o. kog domit man
| die rayff treibt (74).
| *Cogaria, cogorea (19) garuen bant
| (11). eyn garben band (19). Aus garba
»« eogera 7. corrigia (Gl. m.)? cf. eogo-
| Ius, ecogrerium (aceruus fenz, bladi 1b.) ?
*Cogelare v. Congelare.
| Cogere d. twi-, zwi-, betwi-, bezwi-
(21) -ngen. zwinen (13). dwinghen (11).
be-dw. (23), -dwenghen (22). dE (8).
vergaderen (132).
| *Cogilla v. 'Togilla.
| *Cogillatim v. 'T'ogillatim.
*Cogillum (2« coagulum) keym o.
lap (74).
*Cogiralis v. Congirare.
Co-, eoa- (76) -gitare dencken (10,
21, 28, 68). hd. ge-, be- (6), hinder- (65)
-deneken. besynnen (22). pensen (99).
Cogitat-io, -us gedachtnufs (1). Ad.
nd. gedecht-, gedech- m -eniBe (11),
-enes (21), -nis (D), -nuB (66 sZm.), nd.
-nisse. bedechtnisf) (6). p enD
(D^), -enisse (11), -nes (18), -nuD (68).
betrachtung (65). bedrachunge (8). be-
denckunge von des wilden mutes be-
kumernisse (9).
Cogitatus s. píc. ge-danek (65, 69,
134), -decht (17).
Cogn- bissw. econgn-.
Cognata medder, weseke (109). mome,
var. mum, geborn frundin (65).
A Co-, con- (D Enete hd. nd. mage-
. mag-, mog- (6), sypp-, syp-, gesyp-
(64), eno (110 &e.) bes -Sehaft (5, 19,
nd. -scap (11),-scop (22) uB geburt (110),
vom vatter (agnatio von der mutter,
var. mater; affinitas von v. vnd m. 64).
syptel (12). fründ (46).
Cognatio adoptiua ein angenomen
fruntschaft (63).
Co-, con- (76) -gnatus hd. mag, maig
(17, 19), mog 2 frünt (6); frund, freund.
hd. nd. vrunt. nd. mach (22), maech (11),
wrunt (sic 23). muotermag (93). kibornir,
chumilne (104). sehwager, schwiger,
geschwij, schweher (65).
Co-, con- (76) -gnitio Ad. bekente-
(b), bekent-, bekende- (18), Ad. nd. be-
oW erkant- (76)-nisse sm. erkennung
(Db).
Cognitus Ad. nd. be-, hd. er-kant.
erkent (16).
Cognomen (a parentela vt lindern
75. cf. agnomen) Ad. zu-, nd. to-name,
hd. -namen, -nam.
*Cognomi-nalis, -nis (132), -us (147)
genanne (132, 147). gnanne (Sum.).
Co-, con- (76) -gnominare Ad. zu-,
^d. to-namen, -n. geben (6), -samen (sic
5), -nenden (11).
*Cognominis &ec. v. Cognominalis.
Cognoscere Ld. nd. be-, hd. er-ken-
nen. Z bekende (17). erken (18).
*Cognoscibiliter erkentlich (75).
|
COL
Cohabitare Ad. mit eyn ander (21 &c.),
by eyn. a., nd. mit eneme andern (23),
mit- (8, 9), midde- (18), by- (6, 110)
-wonen, -wonnen (18), -von (s?c 21).
*Cohercere v. Coercere.
*Cohercinus anhangender (74).
Coher-, condepend-entia mit an-
hangung (15).
Coherere (7. condependere 75) hd.
an-, mit an- (9, 75), zu- (18, 21, 67), nd.
to-, zusamen- (6) -hangen. anhenckin
(8). mede-kleuen (23), -eruen (22. »«
heres).
Coheres, choeres (9) Ad. mit-erbe,
-erb, -erbeling, -erblinek (9), -herblinek
(3), -erfgename (132). nd. mede erue.
*Cohers v. Cohors.
*Cohertibilis v. Coercibilis.
Cohibere zu heben (18, 76). to heb:
ben, dwingen (22). twingen, zu halden
(b). tringen, ezeme machen (9). straffen,
zwingen (64). be-zw. (68, 110). zemen (8).
vorbiden (10, 14). v'beden (13). v'bye-
den (12).
Cohibitio dwanek (22). hindersich
haltung &oc. (65)
Cohors, cohers (19); eoars (67, 93)
secare (100 sZm.). hd.md. schar, 500 orum
(6 &c.), volek-s (110), -ef) (68). ritter sa-
menunge (9). s. der r. (8). ein her zemen-
gemant (93). die vsser gewer, var. ausser
were (64).
Cohortari trosten (85, 9). drostin (8).
ermanen (110). zusamen vermanen (68).
Cohum.spanseyl (110). -
*Ooyes v. Ceyx.
*Coinceessio eyner persone wesen in
der andern (15).
*Coinclinare mit neygin (8, 9).
Coin-quinare, -quare (69) Ad. md.
beflecken ; v'vn-reynigen, -renighen (22),
-rengen (18), Ad. -reynen. beschissen (21).
*OCoinquinatio sur, vnde déüciómus so
bleib in diner sur (75) — mAd. (wetter.)
»S0 bleib in deiner sófe (sauce)*; cf.
sur muria, garum, salsura wnreine
Flüssigkeit (Sm. 3, 281).
*Koyo v. Keyo.
Coire, coyre Ad. by- (21), heimlich
bey-, h. be-schlaffen. nd. byslapen. heym-
melich beslaffen (b). eeleych peyslatfen
(1). mit en ander gen (17). mitt einn-a.
geen (110). an gen (8). zusamen-geen (65),
-gon (68). bruten (8, virorum 15). braw-
ten (9, 4. futare 75). helsen, minnen,
keien (si g'heien; 75). hiwen (99). on-
kuuscheit doen (11): stigen als die pferd
(15).
Coitus vnkuschung (110b). liplieh
vermischung (65). hiwelech (99).
Col-a, ófters 4 -us, -um sihe (5, 6).
hd. sich-, sych-, seich-, sige- (5), seig-
o seyh- (66), sye-tuch, -duch; syhe
oche (19); siech doch (49) ; sye. erbseppe
(14). en zigge als men erwitte dor zig-
get (23). eyn sighe 7 eyn teuel (22). zie
(11). sib (6). sybe (11025). seist (17).
*COolabi v. Collabi. 1
*Colaeer v. Collateralis.
*Golae-tula, -ulum v. Colatum.
*Colafisa v. Colaphista.
*Colandrum v. Coriandrum.
*Colapsus v. Colaphus. Collapsus.
CHOL
Cola-, ealo- (147), eal- (67) -phista
(16, Gl. m.), -uisa (66, 67, 10), -fisa. (69),
-siua (134) 7. moneta (//|. c. aus eolly-
bista 7. monetarius?). munte (141).
Colaphium v. Coliphium.
Colaphi-zare, -sare Ad. nd. hals sla-
en. Ad. haló-, halssen- (85), an den
alf (110), an h. (68) sla-, schla-hen, -gen.
halz slagin (8). halfstreich geben (65).
Cola-, kola- (Sum.) -phus, -pha (65),
-psus (22), eala-phus (b^, 22), -fus (22v)
hd. nd. hals-, hal- (11, 121), Ad. hal- Ad.
-slae (121 sém.), -slag, -sclag (69), -slagk,
-schlag, -slaeht (3), md. -slach, -streich
(65, 110). halsslach (85. cf. pre.). e
slach (922b). buf (92b. 4sett.). elnie (121).
Colare, eollare (134) Ad. sihen, sei-
hen, of? dureh ein tuch, d. ein dinck
(125), als die mileh durch ein tuoch (110
süm.). sichen (76). sygen (18, 14). seigen
(9, 8, 17, 125). siggen, sichten (88). syen
(13). zien (11). syeen (97). sighen, rene-
hen (22). ziggen, reynigen (23). dorch
(93), dor (22) enen dok wringhen. ringen
(7) dureh eyn duch dringen (5). eyn durch
dringen (21). durch-drueken (6), -siegen
(Fris.).
*Colare v. Colere.
Colarium v. Collarium.
*Colasiua v. Colaphista.
*Oolastrum v. Colostrum.
*Qolathea 2. vestis qui sub pedibus
ponitur t ornamentum, lect? golter (61, 16).
*Colatidis «gs. singrene (942).
*Colatonia (aus colophonia?) siwrze
105).
*Co-, ea- (121) -latorium siha (121,
&1.).
*Colatorius rayniger, fegfewer (74).
*Cola-tum, -eulum, -etula ainer der
erst von acker gaut (76).
*Colatus, ecolophinus (»« cophinus)
bier syhe 7 krutsyge (v. qualus 75).
*Colauisa v. Colaphista.
Colax neyscher (3). lecker (68, 110).
sehmeichler (110).
Coleo-thar, -tar, 7 -har (Ki.) (7. ehalei-
tis, vitriolum fizwm dc. 13, 124, Gl. m.)
vitriol, vietril n. (73). rother vitriol (Ki.).
*Colehea v. Coclea.
Colehis mengreller land (112). min-
grellien (Ki.).
Chole v. Colus.
*Coleandrum v. Coriandrum.
*Coleferum ius (aus colifarium ?)
cambr. iotum (Zeuss).
*Colegeo v. Collegare.
Colem-a, p/. -ata (76, Br.), -mata
(129), -urata, (16) sunt miationes oley quo
olim. pungnantes vngebantur (16 sim.). eo-
lena salb der ringer (74). Cf. eollema
à. glutinamentum. (G1...) ?
B2 (z. eunilogaliea) weyfimintz
74).
Cho-, gew. eo-, col- (3), ea- (22)
-lera, eol-ora (21), -ere (134) daz swarze
c verbrent (91), verprent (76), vorprant
3), hd. v-, ge- (15) -brant, erwermit (5),
ver-, nd. vor-warmet, -wermet (923),
vber- (93), in- (15) -hitzig, ynn hitzung
(63), irhiezet (8), erhiezt 4 heys (9 Ann.),
heifi (12, 15), durr (1), durre (55, 21),
dorieh (23), dul (92) blot, Ad. bluot,
bluet, blut, pluet (1), plut (3). koler o.
inhiezig (9). vress-am 6», -em (22b).
COL
*Coleratus v. Coloratus.
Col-ere, -are (1) vben (1, 8b). oben
(Db). Ad. eren (est agrorum 9; für arare
und adorare). zieren (8, 110). eziren 4 an
beten (9). an betten (8, 65). heb han
(110b). vonen (sc) o. lip habin (8). buwen
(65, 16, 95). telen (99).
*Coleriea (aus eolera »« eoliea) seuche
douon einer ser vndewet o. zu stul geet
(74).
*Colerieus v. Clericus.
Cho-, gew. co-lericus Ad. eyn trucken-,
drueken- (5), drueker- (17) -hitziger. dur-
rer h. (15), truekner gitziger (76) mensch.
yn|trucken vnd hei (110). tr.-hitzig (66).
droghe hetter (92). dracken hafftig (5^).
droghenhaftigh (23). gezornig, geemütig,
harmutig (65).
Coles vnkrut (91). rebschofà (Ki.).
Coleus nieren hod (91).
*Ooli (7. dolores ventris Pap., Gf.; of.
eoliea) cholorim sim. (Gf. 4, 390).
Choli (cf. prc.) v. Colus.
*Coliandrum &oc. v. Coriandrum.
*Ooliandrum (cf. pre. »« seoria?)
sinter (nach eroeus sintvarwe Sum.).
*Ooliba en sehute (11); ?. q. eolim-
pha navicula wrinatoria (Gl. m.)? oder
4. q. eolis (surculus) scheute, schote (Kil.)
cf. colima, &e.?
*Oolibertia (»« ocollibentia) gunst,
verheneknuf) (74).
Colibertus v. Collibertus.
*Colibi v. Collabi.
*Colibium v. Collibium.
Col-iea, -liea (6), -ita (76) (pestis, ?.
q. tormen 111, Das.; cf. colci, -eriea)
eyn sucht des nidersten darms da dye
spiBe uB get vnd kommet von eym ge-
$wer so ist vmb daz gemecht geswollen
vnd hat groBen wetum vnd wiln von
dem steyn daz der dye darm zu samen
drocket das dye spise nit heruf kan
kommen. etwa kommet if das dy nature
also dorre wirt das dye spise nicht heruf
mag (1T). Ad. daz, das krym- (6, 68), kry-
(134), grim-men. grym (111). grymmet-
siehtag (74). grimme müter (77).l. moeder
(116, infirmitas, wie die folg. Namen; cf.
uteri strangulatio das auffsteigen der
bürmutter 115; die bermuetter wird stei-
gend $m. 2, 658. Müitunter scheint kalt &c.
qus kolt, koleke &c., déeses aus eolica,
entstanden). hefemuter est coliea sed
slemezig si& tbi lecta (3). heuemoder
(85). heuen- (9), hef- (3, 8, 4), heb- (1,
2, 3), hebe- (5), haff- (2, 3), ber- (15),
bern- (76), per- (4, 2, 3) -muter,
-mueter (2), muetter (4) -mutter (3, 3).
die kalthefmuter (74). eyn kalde hebe
muter (5b) heue muthir (5*). dy colde-
pijs (97. cf. stranguria). daz kalde (18).
en kolt (23). kolk f. (13, 109, en suke
2295). kolek (22). koleke ein suchte (74).
werwnt (93). darm-gieht (74, 91), -gegicht
t -sucht (75). ein seuche ander seitin
(4). lancevel (107. 7. q. lanck euel iliaca
passio, chordapson &oc. aus lancke ilia
Kil.).
*Colieinthia v. Coloeynthis.
*Colieum, eoloecus (942) ags. aebor-
drotae (136), eofordhrote (94, «a squil
Bosw.).
*CGoli-folium, -pholium, -fium (75,
76), eoloterum (? 16) (cf. eolus) ein
COL 131
roeken oder blat (sc 8). ein r.-blat (176),
-plat (3), -blayd (19), -seil (75), -fel (4,
74), -uel (9, 11). rackensnor (16). kunckel-
sehnur (75).
*OGoligale v. Caligale.
*Coligeri-um, -atum gall. courge (122).
*Col-ima (129) -imia (67, 76), -oma
(Br, Gl. m), -imus (q. v.) 7. ealamus
cum sua spica (Ul. c.).
Colimbus waterleyde (147).
*Colim-, comel- C) -enta (cf. colima
2« ealamenta?) louchvasen (96. cf.
dipsane Gf. 3, 705). lonthenase (séc 85).
*Colimidum ga//. cocque plumet (122).
*Colimpha &oc. v. Coliphium.
*Col-imus, -mus (7. ealamus;
eolima) halm, schreibfeder (74).
*Colion v. Coriandrum.
Coli-, cola- (67, 76, G1. m.), eolo- (129),
ceelo- (147) -phium, ooli-fium, -phia
(Sum., G1. m.), -mpha (8, 19), -npha (11),
-nifra (-mfra? 9), -mpia (19), gr. Mptay
(114. cf. X0ÀA4&T) d. panis qui post meri-
diem comeditur (129), pistus est (c6),
laborantibus datur (Br.). chucehel (Sum.).
hornaffe (8, 9. cf. artocopus &oc.). deifer
(8. cf. deitscher, dátscher G'ebück in
Giessen, henneb. tütscher?). eyn snede
brots (19), broess (11). kempff- (74),
keimpfen- (93), starek- 4 krafft- (114)
-brot. broet ongegestet &e. (141).
*Colipholium v. Colifolium.
*Colyrium v. Collyrium.
*Colist-a, -um (cf. drotheca, troclea
&oc.) hd. runge (Mss. mog.).
*Colistrum (cf. colum) hoppfen seich
(1) sijduch (17).
*Colistrum v. Colostrum.
*Colistum v. Colostrum. Colista.
*Oolita v. Colica.
Col-labi, gew. -abi, -aby (23), -ibi,
(22) Ad. zusamen-, zuhauff- (85), nd. to-
samede-, tesamne- (99), tegader- (108)
-gliden (hd. mur 8^), -vallen, Ad. -ghten,
-glitten (66, 70), -glinden (18), -leyten
(67), -glitschen (69, 134), -sliffen (6), -falden
(21), -scifelen (108. cf. schij-, schuy-ffelen
labi Kil).
Collabus (xóAAafoc) i. spina, doli
ap" (111). wir-bel, -tel; art des brotes
(Ki.).
*Collaeensis v. Collateralis.
*Collacion-, colloc-, coll-2cio samen-
eallyng, -spraicke (141).
*Collaconnare (7. colloqui) callen to
samen (141).
Colla-, conla- (104), colle- (67, 76)
-etaneus spunn-ibrodir szm. (Gf.), -ebro-
ther (G1. Mar.). sbuinnibroider (104). ein
mit-sugling (74), -soóugeling (6), -segling
(16), midde sügeling (18). seglinek (9).
mitge-seuget (D), -seigit (21). mede ghe-
soghet (22). te zamen ghevodet (11).
zusamen-genert (110) -gesuget (19). tzo-
Samen gevoyt (132).
*Collaetare mit seugen (74, 110). zu-
samen weiden (68. aus voden).
*Collanus v. Colonus.
Col-, co-lapsus zusamen gefallen
(110). bevallen (22).
*Collare v. Colare. Colus,
*Collarium v. Collyrium.
Colla-, cola- (10, G1. m.), eala- (q. v.),
eollo- (19), eolli- (75, 147), colle-,
17 *
of.
132 COL
(cf. eolly-) -rium Ad. hals-bant, -thug
(100), -eysen (74); binde tuch zm» collo
(3); gollir, er; co-, ku- (17) ler. col-
leer (11), -yer (132), -ner (109). elyeer
(147). keller (22). keelberch (19). krag-e
(18, 22, 147), -en (10).
*Collathasia v. Collatio.
Colla-teralis, 7 -eensis (76) -ter (8,
148), eolacer (9) (2« latere! »« eolax?)
i. adulter (148); socius (16). seitwertig
(Fris.). schuler (22, 109) tuscher (6, 22,
109). falsche (8). vlsache (sze (9).
Collaterare zu sitin (8), czu der
seyten (9) siezen.
*Collatinentia 2. conferentia (16). mit-
einanderredung (74).
Collatinus v. Collatiuus.
Colla-tio, 7 -tura 7 -thasia (14) (6f.
collaeionacio) gelich- (5, 6 sim.), licke-
(92), lut- (23. aus liie-) -nisse. geleichnus
(74). glichen-is (21), -nesse (18). gleyehnyb
(67). sprache (12). abent-gespreche (15),
-dranek (12). to sprake (22) ein schon
rede (110), schoen sermoen (132). colla-
tion (c9, -eie (99), -ey (132). lihung &c.
(65). belenung (3). lehenschafft der geist-
lichen (75). hofel (8. 2« collis? dola-
tura? cf.colli-culum ? -bium ?). conlat-
io, -i (136). ags. ambechtae (94, 136).
*Collatio patrum der altfader spruche
*Collatiue colatz-elich (68 &e.), -lich
110).
Collatisdus (126, Br., Ki.) -nus (16;
Ki) 4. capax, largus. e. venter eim
rosser bütterich (126). dicker wanst
-nus v. Ki).
Collator hher (75).
*Collatura v. Collatio. Colligatura.
Collatus virlehennet (19). v'leent (11).
*Oollaustrum v. Colostrum.
*Collebia v. Collobia.
*Oolleeasia v. Colocasia.
Colleeta sam-enung (5, 18), -enong
(21) -lung (76), inge (22). zameninge
(23) gute samnung (1) gud samenung
(D^) gesammelt gebet (65). gebet (68,
110). oratz (68). Ad. nd. collecte. zupus
(Agr.). pl. sehudte (vi. stipule que colli-
guntur 125. cf. coliba?). :
Colleetaculum (7. alue-us, -olus)troch
(E
KOolloctaheus v. Collactaneus.
*QGolleet-aneus, -anius 7 -anus £
-ieus (14) (7. eonturalis b^; aus collega
»« leetus) slaff- (D3b, v4), schlaff- (18,
91), sloff- (17), schloff- (6), schaf- (sc
76) -geselle, -gesell (6), -gesel (76). slap
ghezelle (22).
*OQolleetare (aus delectare »— lae-
tari?) vrowen (22).
*Colleetieus v. Colleetaneus.
Collectio virsamenunge(19).ver- (110),
zusamen- (68) -samlung. v'gaderinge (11).
ein tzosammen v?g. (132).
Colleetus Ad. zusamen-, zuhauff- (5),
nd. tohope-gelesen, -gelessen (29).
Collega, b/ssw. colliga geselle (5,
18). g.schaft (8^). ghezelle (92). mit-
(110), mede- (17), sende- (b^), sent- (3),
sennt- (1) -gesell sem. mit-, mite- (9),
mete- (8), midde- (17) -botte (9), -bode.
eumpan (74).
*Collegare gesellen (8, 9), -schafft
machen (68, 110). colegeo ?. socio &oc. (16).
COL
Collegium Ad. stifft; geselle-, gesel-
schafft (der stifft 75). nd. stichte; zel.,
ghesel-scop. eyn dommerij ader eyn
hohe schule (17). colley (55). gotz huj,
closter (75). kirch &c. (65). samlung
(64, 65). zunft (64). e. canonicorum eyn
thum (125).
*Collera v. Cholera.
Collerium v. Collarium. Collyrium.
*Oollerium (cf.aealentum?) einsuer-
krut (85).
*Colleuies v. Collimies.
*Collibare (7. mordere 17) v'beyssen
(9 vormuortin o. virbisin (8). mit oppern
(14)
*Oolliber (7.columbar) hals ysen (11).
Collibere zusamen gelusten, willig
sein (110 &e.). tzosamen gelieuen (132).
Colliberta ein gefryet weib (110),
wyb (68). ein gehuert wyff extra serut-
tutem posita, (132).
Colli-, eoli-, eolo- (9) -bertus es
(schweiz. fry gelassen sun (93). mit
einem anderen gefryet (68). ein ge
freyt (110), -huert (132) man qué est liber
factus. aigener mensch (75). eygener (9).
Colly- (Gi. m.), eolli-, colo- (130)
-bista, 4 -vista (Gl. m.), -nista (110c),
-besta (76) (cf. eolaphista) munizari
(130). gab-geber o. -nemer (74). ein pfen-,
varr. pfenb-, pfennig-wert kremer (110).
Collib-ium, -rum (68, 132), colibium
(19) (Z bellarium; mun-, tom- 19
-useulum pomorum i pirorum; clino-
dium 75; aus X0AAopoc 2X xoAópuov cf.
eollybista) clein pennincks wair (132).
klein pfen-, varr. pfenb-, pfenning-wert,
f-werck, o. ware, war (110). cleinat (15).
muüdeche (19). kor rock (3, 9). eyn kare
ruke (17).
*Collibium (cf. eollieulum) hert hobel
(9 cf. erden bohel collis ?).
Collibrare zusamen wegen (110).
*Colliea v. Colica.
*OQollieerare (: litera) buchstab-en;
-en zuzamensetzen (74). *
*CGollieium 2. torus halspein (Gf. 3,
129).
*Collicium v. Collyrium.
*Oollieulum (st. -us; cf. eoll-atio,
-ibium) houel, hobel (14).
Collidere letzen (19). mit v^-l. (17).
hd. zusamen-l. (5, 6), -trucken, -drucken,
-brechen (68), -stossen (110), -riben (5);
zu-r.; zZereyben (1) verseren, letzigen,
schedigen, zerkni-tschen, varr. -schen,
züknüschen (65). nidder slahen, zu scho-
den (1V). to zamede zereghen (28). to
samen seren, riuen (22). tesamne hurten
(99). que-ssen (11), -tzen off stoissen (132).
*Colliga v. Collega.
*Colliga hantzwehel (75).
Collig-are, -ere (22) hd. zusamen-,
nd. tosamede-binden.
Coll-igatura, -atura (109) Ad. eyn
zu hauff-, zusamen-, zemen- (67) -bin-
dung, -pinden (4). »d. en to hope bin-
dinghe. Ad. ein zusam-nunge, -ment (69),
-enbindung (76) als eingepunt flachf o.
als ein garbe kornD sm., alf die garben
(16). zu haff bindin als eyn boBen sla
(sic 91). ein burde flachs o. ein garb
korns (134) en bote vlasses (22b, 28,
109, 147). bose flaD (55). eyn bue flasch
COL
(9). bofflachse, var. ein pof flaehs (74).
ein büchschlof (sc 6). bofje, balle (17).
gebunt (17, 110). gebont (132). pall (1).
palle (at. palla), saum, altertuch (i8)
*Colligere v. Colligare.
Colligere Ad. zusamen-,nd. tosamede-
lesen, -lesein (8), -leysen (21), -samlen
(68). hd. samme-n, -In (10). v'gaderen
(1l. tzosamen v'g. (132). abwysin, ir-
kriegin (8). abweysen, erkrigen (9).
*Colli-gium, 7 -rium (66 &c.) (aus
eollyrium »«. colligatura) ein bindung
alb ein pflaster (66 &e.), als mit einem
pf.(110), als man pfl. leit (68, sem. 132).
*Collimi-es, -o, allimies, collubium
i. sorditas (16). coll-ubies, -euies, allu-
uies pfaffheit (74).
*Oollincire v. Collinire.
Collinere vlecken (23). Ad. md. be-,
de- (sc (22) -vl. vermasen (110). be-smiren
(6), -smeren (17), -scheysen (21).
Collin-ire, -cire (76) -ire Ad. nd. be-
smeren. Ad. be-schmyren, -schmyeren.
besymeren (y ausgestr.) mit neyden (9).
schmirben (76). salben (6, 67).
*Collinista v. Collybista.
*Collipendium (cf. eattula, rhedale,
foeale) halspant, komat (74).
Collyri-da, -s (Ki), gew. collirida
(xoXXÓpa. 114, Hesyen., xoAAup(óm dpr8B,
ngr. X8A8pt Bretzel) brecita (Gt.). bret-
stellen (110). preczl (4). snede brots (99).
drieckecht brot (8). weck o. krapffen in
dem ofen o. in der eschen gebachen
(110, sm. 132). weg, semelrucke (-incke?),
moycz (— nhd. mütze? oder: mutschel
spira sim? 1). zelte (75). phannenkuoch
We crakeline (107). krekelen, britzelen
(132).
Coll-yrium, gew. -irium, Óbssw.
-arium eii &c.), -erium (19, 22 &c.),
-ieium (8), -igium (q. v.), eullirium (55),
eolyrium (91) (aus X0ÀA-0ptoy, -Bptov
114. »« eollarium) ein bind o. pflaster
zü den ougen (67, 76). binde (18). Ad.
b.-duch 7 pla-, bla-ster. pint- (1), binth-
(3) -tuch. bindueh (21). swede (b^ &c.
cf. emplastrum; Fr. 2, 244. Sm. 3, 529).
sweb (1. cf. swebe-duch, -pflaster; &c.
Sm. 3, 527). Ad. oug-kiselbi (127), -mal
(127, Gf.); ouesalba scm. (Gt.); augen (sc
b^); augen-plaster (15), -salbe, -salbunge
(11), -waDer (19). oghen zalue (22).
*Collirium v. Collarium.
Collis Ad. kleyne'hoge (10); ein klein
berg, berglin (68). berg (17). berglij (46
sim.). hobel (523^). hobelgen (13). hubbel
(12). hübel (3). hewffel (1, 3). hoppel
(17). hüebel, huovel sm. (BM. 647). hüvel,
breug (100). houel, brink (29). bühel (6
sim.). büchel (93). erden bohel (16). pühel '
(111). byhel (76, 110). horst (125).
Coll-isio, -esio (8) stosunge (8, 9).
stotinge (99). c. confusa swatten vnd
toben (fluuiorum der wasser 62).
Collistrigium (7. columbar) pilorijn,
pellarin (Kil). pranger (Ki.).
*Collistrum v. Colostrum.
Collyvista v. Collybista.
*Collobia brut gabe (9). collebia
fronte gate (sc 8). Cf. Collibium. Co-
lobia (Gl. m.).
Collobium v. Colobium.
*Colloeacio v. Collacionacio.
COL
Collocare seczin (19). mit-s. (8). seez-
sen (9). setten (99).
*Colloeasia v. Colocasia.
*COolloetari v. Colluetari.
*Colloecusium v. Chameedrys.
Colloeutio v. Colloquium.
*Collogeveida v. Colocynthis.
*Collo-pendium, -pedium (67), -pa-
dium (9, 109) (equi) commot (8, 9). kom-
moch (sc 109). hals syl (6).
Colloqui zu sprechen o. reden (110).
*Colloquincida ée. v. Coloeynthis.
Collo-quium, -eutio (99) Ad. zusa-
men-sprechunge, -sprache (b), -redung
(67, 16). nd. tosamen-, tosamede-spre-
kinge; te samne spraginge (99). Ad. ge-
prec. zu hauff kosunge ader eyn uber-
acht der rede (17).
*Collorium v. Collarium.
*Collosus v. Colossus.
*OGollosus (7. pzngués) vet (147).
*Collubi-es, -um v. Collimies.
Colluetari, colloctari, -re ringen
(9). mit-r. o. schirmen (17). worstelen (99).
Colluetatio Ad. mit-ringunge, -ryn-
gen (21), -ranung (18). nd. mede- wran-
ginge (23), -vraginge (22).
Colludium spil (121, Sum.) offen-
0. snod-spil (74). schemp (100).
*Colludium (»« collum) hal-tuch
(76), -düch (e7).
Colluere reynigen (17). beflecken
(15. 2« collinere?).
Collum Ad. nd. hals. halb (5^, 17, 110).
Collumbar v. Columbar.
*Collumbinus v. Columbinus.
*Oollurio, xoAAÓptov drostel (112).
*Collus (sz. tholus q. v., anders Gl.m.)
first- (8,9), wollen- (9)-bawm (9), -bam (8).
*Collus v. Colus.
*Collustrum v. Colostrum.
*Colma v. Coborina.
*Colmus v. Colimus.
*Colobalsamum v. Silium.
*Colobertus v. Collibertus.
*Colobista v. Collybista.
Colo-, gew. collo-, colli- (Qg. v.) -bium,
eolobum (136) ein kleyt (8). cleet (99).
vnder- (68, $8, 110), onder- (107), leib-
(88), wit (8), weyt nenis (9. aus sugne-
nie sm.?) -rock. sugnenie (7. toga 95),
cf. sugenie, suggeny , suckenige, succa-
ney, sukney sucea, vestis monialis, socke-
ney toga, stola (Ob.) 7. g. socca, socha,
suecama, soscania, mgr. O8X0Y(X, fra.
sousquenie, souqueni-e, -lle (Gl. m.,
Ziem. 444). (kirsat surkolt o.) sukeney
surcatus (74). suken (Fr.2, 3562). — sorket
un. soercoet (108). ein sele (fele?) die
y dutsche hern hon (17). ein leube (8.
Gus -lobium? »« leib, weff. l.-chen,
ein exomis, amieulum rr. 1, 600b?)
mantel (93). gestimblet (x«ofov) klaid
0. m. (88). iunckfrawen-m. ; kuehirtenkapp
dE gottwebbi (121). ags. ham (94), hom
136).
*Colobostrum v. Colostrum.
Colo-, collo- (47, 93), ealo- (11, 17,
104), eelo- (121), 7 colle- (74) -casia,
-eassia (47), -casium (125. v. calamintha),
-cassium (93), -tasma (67, 76), -cissia
(11) Ad. nd. wild-iu (121, G£.), -à (95),
-e, wilt, felt- (Gt.) Ad. minza (120 &e.),
mincze, méntze (8), mintz (67, 74, 76),
COL
mensch (szc/ 9), münz (95), munze (104),
nd. minte (47, 85), meente (11). wasser-
bohnen (ki.).
Colo-cynthis (115, 143), -eynta (Pap.),
-quintis (143, Br.), -quintida, -chintida
(101) -quintidis, -quincidis, -cincias
(121), -quintula (3), -eintula (Sum.),
colo-, collo- (3, 283, 76), ealo- (1) -quin-
eida, collo-quinstis (76), -quintinda
(107), -quicida (4, 67, 76), -geScida (3),
eolieinthia (Gf.) ein korbes (17). Ad. nd.
wilde, wild (1, 3, 76) curbiz (101), ku-
? kü-rbiez (3) kurbi-D (115), -s (l, 9),
kürbs (6 szm.), kirbs (76), corb-iez (4),
-ef5 (12), -s (8 korn (sc bb), nd. carues.
wildiu churbez (121). wilkirbes (13). lüb-
(67), lieb- (76) -stickel. wilder lubstockel
(74), lusteck (75). apffel von alexandria
(74). nl. quintappel (143). scherlinck (132).
scaerline (107). scharling (110). seitwrz
(Gf.). sprine-woreze (19), -wort (47).
ezegelick (3). smir-uwa (Sum. -iwa £
colgerste (Gf). roruette (47. cf. róhr-|P
weide ligustrum vulgare Nmm.).
*Coloeus v. Colieum.
*Colomatieus (cibus)
(Zeuss).
*Colomis v. Columis.
*Colon v. Colonus.
Colon (cf. eolus) der grof)- (64, Fris.),
grimmen- (Fris.) -darm. weckerling (Fris.).
bodler (64). stroubschaaff (140).
Colona (7. rustica, vill-iea, -ana)
meyerin (75).
*Colones v. Calo.
Colonia huobi (Z. mansus, oriola
104). ain new besetzte stat (91). ain newe,
var. n. b., ynwonung (64).
Colonia (cw.) hd. koln. koeln (68).
koll (1105). ehol- (71), eho- (1), eol- (55,
15, 110€), kó- (67) -len. colne (17, 29).
*Colonius v. Columis.
Col-onus, -on (100), -lanus (21) (.
rusti- 4 villi-eus (75, £erre cultor) Ad.
nd. acker-, artwinne- (106), houe- (9, 23),
Ad. hof-, hoff-, bu- (100), bau- 7 paw-
(73), reb- (64) -man. houiscal (104. hove-
Schale Ziem.). hd. mayr, mayer o. holden
(1), meyer (5), maiger (47). nd. meyger.
bulüte (p. 25).
*Colop-es, -edium, -ifex, -oda, -odius
v. Calop-es, -odium, -ifex.
*Colophinus v. Colatus.
*Colophium v. Coliphium.
Colo-, ealo- (93), celi- (Sum.V)-phonia,
-fonia (herba 103 &e. i. resina, frixa 131,
pis greca 93) harz-uch (103, Gf), -Óch
(101). gesedan harz (i31). krikenspech
(47). erisbe-ch £ -th (Sum V), -t (85).
*Color (aus olor) v. Cygnus.
*Color ags. aac (94, 136). arbor (v6
v. eorallus) ceorallus, occ?t. coral 4.
quercus (Gl. m.).
Color Ad.nd.varwe, varbe. Ad. farb,
verbe (18). gestalt, be-schonung, var.
-schónung (65).
*Colora v. Cholera. Coloria.
Colorare Ad. ferben. nd. varwen.
verbinn (9). wetbin (8, 18). be-schónen,
var. -8chonen (65).
Colo-, cole-ratus Ad. gefer-wet (6,
18), -bet, -bt. nd. ghe-varwt, -verwet.
*Coloria (a colora gr. ?. c?rculus lat.
19. aus eolurus) vmbsnid (19). vmme-
snede (11).
cambr. barr
COL 133
*Colorus (7. coloratus Gl. m.) mans-
lieh (11. aus eolosus cf. sq. — statuo
manlich at. ?).
Colos v. Colus.
Col-ossus, -osus (67, 76, Br.), -losus
(110), lossus (s?c Gf.) (cf. colorus) irminsvl
(120, sim. Gf.). ein ruland (114). des men
doden luyden nae mact als grave. sarken.
bilde. (147).
Col-ostrum,-ustrum,-lustrum (Das.),
-astrum (4, 46), -istrum, -istum (74),
-listrum (1, 71), -laustrum (8), -usterium
(11, 19), -obostrum (136), ealustr-um
(19), -ium (7./ac; lae nouum t coagulatum
sim.; biblimen 75; grossum. quod
reperitur in cero — st. sero — post con-
coxzionem 19. Viele deutsche Formen s. ?n
Gth. Wtb. B. 30) biist (19). biest (6; 11).
yst (8). piest (1, 4). beest (97, 98). best
22y Ad. (Mss. mog.) bist, binst. bienst
93). bist- (17), sur- 7 herbst- (75) -milch.
riest o. newnnlich (sie 74). das feifte
an der küge (6). ags. beost (136). milehram
(111) ain, der pfaff (46, 76, Sm. 1l, 306).
matte (19, 75), 7 hotte (eal. 19. 7. q. lae
seyston Kil. cf. biblimen). hoy 7 wey
(11. hoy — hotte : hotten coagulare Kil.,
schweiz. concutere, cf. hotzlen succutere
Piet, oberd. corrugari sim. wu. s. m. wey
würe demnach ganz von hoy zu trennen-
gegen Goth. Wtb. 1, 243).
*Colotasma v. Colocasia.
*Coloterum v. Colifolium.
*Colpar v. Culpar.
Coltax lam, manck (147).
*Colubar v. Columbar.
Coluber walt- (6, 65), holez- (5),
wasser- (65) -slange szm. wald nater (1).
eyn slange; eyn bocke; der tuffel (17).
unkh (53).
Colubri-na, -a (67, 93), ceolumb-rina
(3, 4), -ina (47), -aria (96, Sum. V), co-
tumbaria (85), colu-burnia (76), -caria
(41), eorobrina (5^), colibus (3) (7.
seabiosa, serpentaria 93, conthea $87,
draeoniea Sum. VII, draguntea, bistorta
&o. 13. »« eolumbaria) Ad. nater-,natir-
(4), natter- (76), notter- (3 sim.), nottir-
(3) noter- (6), nother- (5b), brach- (87)
-wurtz sim., -wurcel (18), nater-zungen
(1) -krut (110). nd. nader- (23, 47), ader-
(22), nadel- (coluec. 47), flater- (85) -wort.
serpentin u9 ) wechdistil (Sum. vir).
luchen, schlippen &c. (13). bo^. hadowka
(4. hadinee Kon.).
Colum (cf. cola) ein hopphen seygen
(8). seych tuch (4) seyher (111, Ki.)
trotten- Z wein-seyhe (74). seef, teems
(107). ags. lorg couel (1368, 145. cf. colus).
Columba d. tub-a (84, 93 &c.), -e
(6), -in (64, 68); tub (76), taube (9, 66),
taub (69, 134) daube (67, Fris.), dube
Mss. mog.); du- (17, 21), dàu- (111), teu-
70, 91,110), tey-, var. tu- (64) -bin. chüttin
Piet.). nd. duue.
Columba-r, -re, -rium tub- (68, 93,
Gf), dub-, ear. dup- (65), duppe-
11); duyff- (132) -hus szm. tuben nest
t5) daubensehlag (111). tawbhauD, t.
-loch (74).
Co-, col-, ca- (66) -Iumbar, colubar
(Gf.), 7 eolliber (1T. q. v.) (é. vinculum;
vugum bouis, i equi 132; pl. 4. loca, con-
caua in nawi &c.) hd. hals-, halD-ysen,
-eysen (9, 66, 134), -band (110), -ring (74,
110
134 COL
93). kommet (17, 110). gabareyl (132).
chriebel, knebel, Rene (equorum. Sum.
Cf. Gf. 4, 576). knebil (121). koebil (ar.).
nabenloch (93). lanenloch in einer echf;
rymenloch in einem schiffe (74). riem-
loveher (nau£s pl. 130).
*Columbare (7. pullos producere) tu-,
tau-beln (75).
*Columbaria, g. -ie (147) nuet (112).
roeyriem gaten in dem scehyp (i147. of.
columbar).
*Columbaria (cf. verbena, colubrina)
eysenkraut (74).
Columbaria (céw.) kolmar ein reich-
stat in elsafó (74).
*Columbarius v. Columbus.
Columbarius dáubler (rris.). t&ubler,
taubenvoigt (Ki.).
*Columbina (cf. colubrina, aquile-
gia) vogelkraut (74).
Co-, eol- (100) -Iumbinus, colum-
brinus (3) Ad. eyn-valtig (6), -veldie
(100), -feltig, -feldig, -veltiglieh (75)
sicut columba. ainfaltigat (46). eyvo- (29),
entva- (23) -ldich. schlechtiglieh (75).
*Columbrina v. Colubria.
*Columbrinus v. Columbinus.
Columb-us / -arius (74, 75) duphorn
(D^). dubern (5). duve aren (22b). duvar
(23). hd. tu- (6), du- , taw-, tew-, dàáu-
(111), deu- (67) -ber. taw-ber Z -bler (74),
-per (759), -ben haws (9). duffer (29).
duverine (107, 109). tub kuto (93). tau-
ber kutter, var. tuben-k. (64). chut-(Piet.),
ku- (68), kau- (Das.), keüt- (135) -ter.
kutt (46).
*Columbus (pzscs) stichling (135).
Columen (fextoris: 2. sustentaculum ;
alacritas 129, Br. cf. sq.) ráma (Gt.). gratt
(112). graat (115). oberster balck (112).
E s hauptseul (88). dapperheit
141).
j Col-umis, -omis, var. -onius (64)
(4. ineolumis 68, 110; sanus, alacer,
hinc ine. 4. infirmus x.) gesund t(64, 6,
110). starck (110).
. QColum-na, gew. -pna, 4 calumpnia
(76) Ad. nd. sule, sul. Ad. suel (17), saule
(67), sauel Z siel (77), saul (76, 91, 134),
seul, sewln (111), suyl (1105). eyn eysule
(5^). ein furst sul (75. »— eulmen). brifsul
e Me IDA EeAMIdt : breif later ?). Ad.
phey- (3, 9), pfey-, pfy-, pfil- (77), pi-
(8, 17, 18) -ler. pilerne (11). eyn ud
haltung (65).
Columna diffamatorum 7 ignomi-
niosa der karcke (125. aus kake).
Columpna libri colümen (5).
*Colum-nare, gew. -pnare (7. statuas
facere) zulen (23). syeln seezen (18).
suln (21), sülen (6), colum-nen (68,1105)
-en (1102) machen.
Colum-naris, -pnaris, -pnalis (2),
-pniacus (16) Ad. sulen- (5), sül-, (6),
suel- (5^), sul- (46), sull- (67, 69, d
9
seul-formig.nd. zul forme. eyn suln-f. (21
*Columnarius eyn sul-, varr. suyl.,
saul-, seul-, o. pfyler-macher (68, 110)
Columnelli hunds tande (14:7).
Columpna &oc. v. Columna &c.
*Columpniaeus v. Columnaris.
*Columpniari v. Calumniari.
*Colunces reichgeitiger (74).
COM
*Colupe-dium, -s v. Calo-podium,
-pes.
Colurnus v. Corulinus.
Colurus ein ochsen sehwantz (110),
ossen stertz (132).
*Col-us, -tus 7 -lare (125) (cf. eol-a,
-um) hoppen sij (17). seichtuch (134 WE
siduche (8). sytuech (125). en zige do
99)
--
*Colus (cf. eolum) ags. lorg (1369,
145); uuilmod (1362).
*Col-us, -os 4 -on gr. 4 chol-us /at.,
-e 4 -i gr. (?. fel 4 aliud. intestinum, dn
physica dic. int. eulare Br.) (cf. colon)
mitteldarn (93). after- (6), arO- (175),
krumer (64) -darm. kalek (intestinum 10.
cf. eoliea). bud-, var. kutt-ler (64).
Colus(auws tholus,tolus) ga//.pomme-l
(122), -t (Gl. m.).
*Colus (cf. prc, sq. colifolium;
missv. aus cholus &e. ?.fel Br. ?) rucke
(19), en rocken (11) £ fel.
Colus (cf. prc.) hd. cunela sm. (at.);
ku-, gu- (74, 91) -neckel; gunggel (649);
rock-e (9, 74), -en, -ensteck, var.-enstecken
(65); rock (8, 76), rogke (85), roeh (104),
racke (55), rack (21), rucken (17). wocke
(222b, 98, 109). eweke (sc ? 98).
*Colus columbina v. Equisetum.
*Colust-erium, -rum v. Colostrum.
Colutea senet; welsche linsen (114
sim.). sehaaf-l. (143).
Com- vor Lippenlauten oft con-.
Coma (7. Zuba 175, trica D^, crinis
equi 4. cf. cesaries, cirrus) vahs (7, 21,
93). Ad. tlecht, ge-flecht, -flocht (sc? 10) ;
zopff. vlechte (23). top, vlecte (22).
vlescht (132). ezoph (Db, 132). zop 0
schopff (6, 68, 75) am pferd (75). schop
(5, 8). schup an der stiren (4). kalues-
erop (47). baltzer (6)
*Comandere 2. simul mandere t man-
ducare (16). mid eBen (11
*Comanexus magtzopff (74).
Comare, camare (649) (cf. comere)
hd. nd. schinen sim. glintzen (22). glin-
cern, sehmucken (D^). zieren (64). strelen
(64, 110). flechten (68, 110).
*Comaseulus (cf. commaseulare ) 2.
fortis $ virtuosus (16).
Comatice (7. breuiter dc. Br.) uf
kurtzisch (11023). aufffükürtzest (110€).
víffükurtscht (1105).
Comatieus (7. versificator £ diuisus
$ abbreuiator compendiosus Br.) vers-
diehter, -macher (74).
Comatium v. Calyptra.
Comatulus der hangend har hat
(110 sZm.).
Comatus wol ge-heret (88), -haret
(68, 1102), -horet, varr. -hoert, -hóret, 4
-flochten (110). wailgehairt off ghevleecht
(132). schopfficht (75).
*Combastus v. Compasceuus.
Combibere mit-trinecken (9),-drincken
(8, 14).
*Combiga karre (9, 17). kart (11).
*Combiliator v. Compilator.
| | Combinare Ad. zusamen-fugen,-fügen
i (21), -fiegen, -fuchen (5). zesamen fuegen
s ) nd. to samede voghen, samenen
85). sameln (9). v'anderen (8,9). zwirn (?)
machen (17). enighen (22).
COM
Comburere Ad. v^bornen, -burnen
(8), -bürnen (6), -brennen (nécht im Hss.),
-pruen (9). nd. v^-bernen (22, 99), -bar-
nen (11). bernen, bruen (132). burnen (19).
Combustio burnung (19). vorbar-
ninge (11). prunst (75).
*Comeentus v. Concentus.
*Comeare v. Commeare.
Comedere Ld. efen. in essen ent-
pfahen (varr. inessen. entpfahen.) vf. e.
christum (65). mit essen (61, 3). mit ej
ef)en (10). eschen (5). nd. eten, etten.
Comedi-a, -um (11), commodia (23)
vnueze gesanck £ ge vreDe (9). vnnucz-
liche gefref (17). burghe- (22), dorp- (23)
-sank. paurisch gesang (75). versinge
(99). comed-i (91), bie (68).
*Comedieus (/. medieus) medieijnre
(147).
Comedus v. Comieus.
Comedo, commendo (132) fraf, gyti-
ger (110). frauf) (68). vraes off gijrlich
(132). prass, guotverzerer (91).
*Comelenta v. Colimenta.
*Comerare v. Commeare.
Comere (cf. comare) Ad. zie-, ezy-,
cZe-, ce-ren, -rn. smocken (11). hor
flechten Z hor ezyren (9). har slichten
o. Zieren (8). z. o. zemen (6). Ad. nd.
kemmen. kennen (76). kommen (22).
kimben (99). strelen (64). eomo ick
kemme £ borste (23).
Comes /Ad. nd. geselle. wander- (1,
Db, 11), weg- (9) -g. g. o. gespan vff
dem weg, der reif) o. fart (75). gevert-e
(8), -te (9). hd. nd. greue, graue (18, er,
93, 99). hd. grefe, greffe, greff (17), graffe
(66), graff (1), graf (4, 134), grauf (76),
grofe-(6), grof (9).
*Comesat-io, -rix v. Comessat-io,
-rix.
Com-essari, -messari (76), -messare,
-esare (110, Br.), -mesari (21) (2« com-
mensari q. cf.) hd. wol, kostlieh (68)
leben. gierlichen efen (17). freDsen (21).
vnmessiglieh fressen in geselsehaft (110).
vorasen, Mrg. wertscaffen (13). werseapen
(99). qwassen (17, 22).
Com-essatio, -esatio, -mensatio (22,
1102) (. simul comestio 10, 12. cf. comi-
tatio) hd. wirtschafft, nd. wer-schop (22),
-scap (99). vro (9). gefrefe (8). fraBheit
(25). vbergefresserij, quafó (17). vnmes-
sigkeit (110). ein eollatz (125) zu hauf
gedragen w£ socéz faciunt (12. unser plque-
nique). hauff drack (10).
Comessator freBer (8, 9, 110). pra-,
var. bra-sser (110).
*Comes-, come- (110) -satrix fre- 4
pra-, ear. bra-sserin (110).
*Comessor v. Comestor.
Comestio spisen (22).
Comes-tor 7 -sor, commessor (64)
(é. eomedo, vorator 76) esser (75). müt-
e. (64).
Comet-a, -es Ad. nd. not-, hd. note-
(21), noit, mit harschinnender (93), ge-
sehópfte (77: schopf), comeet- (68) -sterne
(7, 99), Ad. -steren (1, 2), -sterem (5b),
-stern. ein stern dereynzal(caudam) hat? :
mit eim pfogen swantz (19). pf.-zwast (49).
pfawenschwantz (91). pfaben-, varr. pfaz
hen-, pfeben-schwantz an dem hymel (64).
comet (65, 91).
|
| COM
*Cometei v. Comitei.
*Cometissa v. Comitissa.
*Cometiua v. Comitiua.
Com-ieus, 4 -edus (74, 93) (cf. ceo-
mitus) pawrischer getat (74), geburscher
etad (rerum rusticanarum 93) dichter
(orbus richter 93). hoff- o. manier-lich
68).
*Comin-eta, -ota v. Caminata.-
Cominus (7. eum manu 12 &ce.) Ad.
nah. nah-e (85), -en (7), -et dabei (73).
nohet 7 ley (sc 9). by (825), van bj (99).
tzu hant (19).
*Com-ire, -eo (prs. 1T) (cf. ecom-
itari, -meare) mit gen (17). mede wan-
dern (11).
Comis hupsche (8^). wissenhaft, ma-
nyrlieh (110).
Comi-, commen- (8) -tari Ad. mit-
(110), naeh-, noch-, nae- (18), md. na-
volgen. fulgen (19). nach-f. (5D). zu ge-
9. (1€). mit-geen (55), -wanderen
29):
*Comitatio (2« comessatio) eyn zu
semen dragt (17).
*Comitatitia geselleschafft (8^).
Comitatus gesel- (65, 75, 110), ge-
selt- (17), geschel- (4), hd. graue-, graf.,
graff-, grofe- (6), grab- (17), grebe- (b^)
-sehafft (des wegs 75). nd. greuescop.
nach- (68), noch- (6), mit- (110) -volgung.
nach gefulgt (píc. 17). in comitatu in
geferte (25).
*Comi- (67), come- (76) -tei (aus com-
-iei »« -edi) sunt poete qui fabulose gesta
hominum exprimunt.
*Comiter v. Commendator.
Comitia sg. greue- (19), grauff- (16)
-sehafft.
Comitia p/. wal der oberung (88).
Comi-, come- (69, 134) -tissaà gra-
finna (93). Ad. gref-finne (D^), -finde (18),
-fin, -in (6, 68). greuinne (5, 22).
Comit-, comet- (5^, 17) -iua, -ina
(16), -ura (1l, 6, 18) Ad. geselschaft szm.,
O. wonung (66, 69, 70, 134), wandel-ung
(18), -long (21). eyn wande-r (1, 7, 14),
znde (28), -rne (5^, 22), -rn (5, 17),
-Ibere (76) Ad. pechechai -le o. gefert
(14), nd. sel- (22), ghezel-scop.
*Comittere v. Conjicere.
*Comitus (7. comedus 76, fac-etus,
-undus, vrbamus ; cf. com-is, -icus, -ptus)
hubesche (19). houesch (11). ain burister
(16. aus burischer ... dichter).
Comixius v. Camixius.
( Commanere mit-bliben (8), -wonen
Commanipul-aris (121, Ki.), -o (Ki.),
-us 7 commonipolarius (76) (cf. com-
milito) hergesello (121). spieBgesell (Ki.).
,Commassata zusamen ge-mischt, var.
-müscht durch einander als ein teigk (65).
Commater (/j. patrina 5^) eyn mit-
e mittel- (21) -muder; midde mutter
18); nd. mede moder. geua-tra e
-dersehe (132), -ter (1, 7, 76), -der (8^
gevadir frauwe (5^). gefadir (8). goetel
-(110). góttel (6). amme (21).
*Commatrinus mumenkindt (74).
Com-meare, -meari, -eare, -erare
(18) Ad. zusamen-, mit- (8, 9), mid- (19),
^d. tosamede-, tegader- (99) -gan, Ad.
COM
-geen, -gen, -gon (6), -ieen (18), -wan-
dom qo D i
*Commeatos, conmeatus (136) sondae
(136), sandae (verb. aws sea- 94).
Commemorari dencken (19,92). Ad.
ge-, dran ge- 7 hinder- (65) -dencken.
Commendare /d. loben, gelaben (21).
nd. louen. Ad. nd. be-, ent- (9), em- (76)
-velen, Ad. -phelhen (9, 76 sem.), -vellen
(9, 21), -feln. brysen (65, 68, 75b, 110).
brycen (175).
*Commendar-e, -i, -iensis, -ium v.
Commentar-i, -iensis, -ium.
Commendatitia lobe briff (8). lob
brif (9).
Commen-dator, -tator (5, 66 &e.),
com-ptor (5), -iter (66 &e.) (»« ecom-
mentator) beuelher (68, 110). befeldener
(19). hauptman (10). commen-derer (17),
-ter (75), -dyr in eynem orden (110).
comen-dur (93), -ther (74), -tewr (1).
kummen-durer (22), -thur (55) kumpt-
ür (129), -er (23). commelduer (11). kam-
meter (21). comi-ter (66 &e.), -ther (134
&e.), -tter (76), -tewr £ chummotewr (Fr.
1, 172). eyn kommer tuher (sic 5). Ad.
vB-, auD-leger. duder (22, 23). be-d. (21),
-dyder (18).
*Commendatorium v. Commentato-
rium.
Commendatus ge-lobt, -breist, varr.
-breisset, -bryset (75).
*Commendo v. Comedo.
Comme-nsalis, -nsales (22), -ssalis
(91. 2-« comessari) d. tisch-, tusch-
(68), dische-, diBhe- (21), disse- (18), nd.
tafel-geselle, Ad. -gesell kostgenger,
mitesser (110). commensaill (132).
*Commensari (cf. eomessari) wirt-
schaff-te n(9), -in (8), -en (85). wole leben
1). quaYssen (5). mit einander efjen vnd
rincken (18).
*Commensatio v. Commessatio.
*Commenta (anders Gl. m.) solt als
man den reutern gibt (74).
Commentaeulum ein heylgen stab
(125).
*Commentari v. Comitari.
Commen-tari, -dari (1109), -dare
(21) hd. nd. glosern 7 dichten, 4 maken
(92). glozieren (11). Ad. glos-eren (21),
-eren, -iern, -yren (9), -en (8b), -en
machen (6); vllegen. exponern (14).
Commen-tariensis, -turiensis (136),
-dariensis (94) ags. ge-, gi- (94) -refa
(Gl. Aelfr.)| -roefa (94, 136).
*Commentarii cantzeler (1).
Commen-tarium, -darium (1102),
-torium Z -tum (22) (v. armarium com-
mentorum. Br., carcer Gl. m.) vrdaht (Sum.).
dichtung (5). Ad. be-dutung, -deutunge
(66), "Esos (134), -teutunge i
-dudung, varr. -dytung, -dydung (110),
deudunge (67); glos-e, -unge (85), -erung
(19). nd. gloz-, glozer-inge.
Commenta-rius, -tor ausleger (9).
eyn meyster der vBlegunge (8). gloser
8b).
GONE aide rechenbuch (88).
Commentator (cf. commen-dator,
-tarius) betütter (6). vDleger o. gloD-,
var. grof-macher (110). der. eyn glose
macht (8). gloserer (19).
COM 135
*Commentator (5»« commentum?)
rztersche (7).
*Commen-tatorium, -datorium (18),
-tatorius (76) (4. expos?cio) tichtung (3).
betytung £ glose (18). bedeijtung £
glosierung (E
*Commentium v. Commentum.
Commentor ufMeger (11).
*Commentorium v.Comm-entorium,
-onitorium.
Comment-um, -ium (5Sum.) Ad. nd.
lose. Ad. glos. uDleginge (14). schof
Sum. cf. Gf. h. eR com-ment (65), -ent
t nue gedicht (18). eyn gedichte ding
(21). en nighe (22), nigge (23) dichtet
dink. eyn nuwe dichtung (5). eyn bij-
gerichte; eyn uberdracht merunge (1i.
*Comenturiensis v. Commentarien-
sis.
*Commerea v. Cumera.
Commereari zu samen kauffen ; glich
weDeln, glich v'wandeln (17). kauffman-
schafft triben, kauffen (110). koffman-
schafften (68). sonderlinge kopmenschaff
doen (132).
Commer-cium, -tium (134) (7. com-
mutatio, mercipotus &c.) vnder eyn
ander fodunge (5). v. en a. vodinge (23).
mit-fogunge (8), -wonunge (9). wesse-
linghe (22). vmme-w. (23). wesselong Z
eyn vmbkeyff (21). weschel, kovfschatz
(93). eyn wechslel (se 4). wechselkauf
(12). hd. wirtschafft. werscop (13 Mrg.).
v'dmmgung 7 losung (18). tausch-, varr.
keufl-, kaufl-ery (110).ver-mangelinge(132),
-mengunge (66 &e.), -machlung (68). hd.
kauff-tranck (1), -drang (11), -manschaez,
-wesel (7). kouf (100). win- Ad. -kóff (6),
-kauff, -kop (22).
*Commesari &e. v. Comessari.
*Commessalis v. Commensalis.
*Commessor v. Comestor.
*Commili-tari, -ari (s/c 1102), 7 -tare
(76, 110) rittern (9). ridden (99). ritter-
schafft triben (69), treiben (134) uben
(11), erholen (110). herschen (66 &e.). Ad.
nd. torn-en (22), -eren, -ieren (85, 10,
11), Ad. -iren, -eyen (18), -eij (s2c 21). tu-
6, 68, 1109), thu- (1102), du- (76) -rnieren.
orniren (3).
Commé-ilito, 4 -olipola Z -anipulus
i -onipolarius (76) mit ritter (8, 9). die
tzamen ridder sinnt (? 11). p4. -ones
torniringe (99). rott- 4 bursch-gesellen
135).
onn en Àd. md. ex-, hd. her-
schrecken, -serecken (5). vorscehricken
(92). drauwen (17). dreuwen (132). tro-
wen (76). dreigen (99). zusamen - dragen
132), -trewen (110b) tr. mit worten
1103€). ver- (132), er- (28) -veren.
*Comminiscere v. Commiscere.
Comminisci denken (22). ge-d. (8, vs
welt-, wijt-, wit-d., visieren (110, 132
glotzin (8). ratiscon (prs. 141).
Comminuere Ad. laden (1), mit l.
(68), mit ader l. (75), blut- Ll, vor-l. (3).
nd. blot laten. minren (99). minderen, in
klein stucken brechen (110). zerknischen
&e. (65). zu-ribin? -malin (8), -reyben (9).
*Comminutor mit lasser (75).
*Commirari v'wundern (6).
Commi-scere, -niscere mischen (8,
9). ver- (110), zuhauff- (17), zusamen-
136 COM
(68) -mischen. mingen (n. mengen (8).
zu-, nd. to-samen m. (11,
Commissum sunde (5, 21, 22). mysse
dath (b^). beueleh (68, 110). befollen (65).
Commissura (/abularum; cf. com-
pago. cimba.) zufugunge (64). nát
(vestium 104. mssv. ous nuot?). naeth
(125). ags. cimbing (136).
*Commissura (aws -stura) v. Com-
mixtio.
Commissus Ad. befol-hen, -en (18).
hd. nd. beuolen. bevalen (11). enpfolhen
(1€). beschuldighet (22). beschildiget (18).
bestediget (5). gesant (19).
Committere Ad. nd. befel-en, Ad.
-hen, -len (19, 21). enphel-hen (9, 76),
-len (8). ieh enphile (prs. 95). schuldi-
ghen (22). vor-sch. (23). schildigen (18).
beschul-digen (5), -ligen (21). Ad. v?-schul-
den, -schuldigen. ezu samen fugen; sun-
den (9). mit lassen (67).
Commi-xtio, -xtura, -ssura (99)
mischunge (17). v-m. (1T, 110). ein zu-
samen-m. (68), -mengung (110). minginge
(99).
Commixtus gemixte (11).
*Commodabilis (sí. commend., v//.
loben 2«lihen) lobelich (8). loblieh (9).
Com-, co-modare geben (17). lihen
(17, 110). gemach haben (17), lihen (5.
2« leben!) ghemak leuen 2 lyen (23).
ghemakeliken (22). lenen (99, 132). mit-
teylen (110). entlehen (7). baten (132).
fugen (15).
Commodatarius dem man licht o.
der entlehnet etwas (88).
Commode nuzlich (69 Mrg.). bequem-
lieh (55).
*Commodia v. Comedia.
Commoditas (cf.-dum) bequemlich-
keit (17). frucht, nutzbarkeit (65).
*Commodolus v. Commodus.
*Commodositas gemachsamkeit (68).
Commod-um, £ -itas (147) mach (77).
hd. nutz, eyn gemach, g. des nutz 4 fug
(15). nd. Blond kammer (17, 77). baet
132). bate, orber &c. (147). profijt
(1, 141).
Commod-us, (oft £) -osus, -osius (1,
5^), -olus (110), &issw. comodosus /d. ge-
mach-sam, -lich, -lichen (21). genugsam
(5^). ghemak-ich (23), -sam (292b). Ad.
beqwem 7 gemeche- (17), gemách- (134),
gemech-lich. gemeinlichen (sc 18). orber-,
profijt-lieh, nutz (132).
Commolere zu hauff malen; hunger
sterben (11).
*Commolipola v. Commilito.
*Com- 7 de-molire zu mischen (75).
Commolitus (7. contritus, conteri-
tus 23) zu, zer- (6, 76) -riben (3, 5, 18),
-ribben (7), -reben (21), -künezet (6. st.
knüezet? cf. uw. a. Sm. 9, 377) md. to-
wreuen, -vrewen (szc 93).
Common-ere, -ire (11) manen (8, 9,
11) zusamen (19), tosamen- (11) -m.
*Commonipolarius v. Comm-anipu-
laris, -ilito.
Commoni-, communi- (76), com-
men- (8) -torium (7 locus vbi predica-
tur i epistola legitur 16; epistola € qpic-
taciwm Gl. Aelfr, analogíwum Twinger)
lettener 74 berfrit (Tw.). ein predig-stule
COM
(17), -stul (8, 9). ags. aerend... geserit
(Gl. Aelfr.).
Commorari wonen (65). mit-w. (8, 9).
rasten, bliblich sin &c. (65).
Commori Ad. mit sterben.
Commotio bewegung, drurichkeid
(17). berurnisse (99).
Commotus bewegunge, czorn; be-
wegt, herezornt (17). v'tornet, vmmo-
dieh (22).
Commouere, -ri (8) Ad. bewegen;
mit-, nd. mede-b. ezotu (17). erezornen
(9). riüin (8). grammachen (132).
.Commuleere, -ri (9) weichen (8).
wàichen (9). mit weich machen, mid zu
smelezen (11).
Commmunieans gotz leichna-m (1),
-ms (2) nemer.
Communieare Ad. gemeynschaft ha-
ben, mit-h. (9), halden, machen (65).
ghemenscop hebben (23). monegen (99).
vbertrag, einlichkeit, glichnufó haben
&c. (65). Ad. nd. be-richten, -rechten (55,
18) mit den sacramenten der gots recht,
varr. ge-r. (75), cum corpore (D &c.), mit
godes lichem (21), m. g. licham (22), m.
goddes lichenam ie m. gode (23), m.
dem sacrament (65). sacer. enphahen;
mit einander teilen (68).
Communieatio moneginge (99).
Com-, eo-munio (?. -itas q. v.) Ad.
eyn gemey-ne (67), -n (69, 134), -nschafft.
mit teilte geselschafft (652 Mrg.). hd. nd.
eyn commu-ne, -nie (23), -nien (55),
nd. -n.
Communis Ad. nd. meyne (11), ge-m.
Communitas gemeyn-eheit (11), -et
(92), Ad. -heit, -schafft, -burgschaff (65).
*Communitorium v. Comonitorium.
Commutare Ad. v^-wandeln, -wech-
seln. zu samen dragen (11).
Commutatio virwandelunge " sém.).
zu Samen trachte, gedechtnife (17).
C. ydeomat-is, -um der sproch zu-
samen tracht o. vorwandelunge (9).
der sprechesamen craft (9 Anh.). der
sprache zu sammen treffde (15).
*Comod-are, -osus v. Commod-are,
-osus.
*Comocion v. Camacion.
*Chomomilla v. Chamseemelum.
*Compacio v. Comparatio.
Compactio yep dunE (110). zu-
samen-v. (68), -drickung (19).
Compaetus Ad. zusamen-, zesamen-
(1), nd. tosamen-drueht (22), -gedrucht
(21, 93), Ad. -gedruckt, -getruekt Z ver-
bunden (110), -gedrockit (55), -geton (6),
-gelobt (ó &c. cf. pangere), -gelobent
(18), -geloben (68), -geleyt (21), -gelet
(b). tosamen- (23), mede- (22) -ghelouet.
dieke (10, 12). dijeh (13).
*Compadium v. Copadium.
*Compagare vugen (19). vogen (11).
*Compagere v. Compangere.
*Compages v. Compunetio.
Compag-es, -o,£ -e (67) (-o 2. oracio,
combinatio, 4unctura; -es iu. membrorum
66 &c., 110 &e. -eS ?. 2w., (ngressus; -o
4. conzunctio Pap. -es 4: commáissura 125.
-es, -i genus calceamenti Gl. m.) fuege,
fuge, spundung (125). glid fugung zu-
samen (75). z.-f., var. -fugund, der glider
COM
(110). lidfuegi (93). leet geuognisse (99).
vingenge (sic) der gelit (9). futunge (sec)
der glidder (8). v'gadernisse der leden
(132). glid (1,2). em geleych (68), gleych
(69, 110), glaich (134) -es. werb (1). ge-
werb (2). weruel, grindel (28. 2« re-,
pro-pagulum gryndel 147). sandale (17).
*Compaginale 2. /nstr. valens organicis
(16). loch boltz (8, 9).
Compaginare (cf. compangere) fu-
gin (8, 9). zuhauff vugen (19). to hope
vogen (11) zusamen-fugen (65, 110),
-fahen (sic 68). eynigen, verbichemn (65).
Compago v. Compages.
*Companandium (aus
dium »« -panatieum) zümóse (Sum.).
*Compa-ngere, 4 -ginare (75) Zzu-
samen drocken (11). z.-fugen das geader
gebein vnd fleisch ; fl. vnd Mi vff ein-
ander fugen (75). mit singen (6. cf.
pangere). mede gheliken (22).
Compa-r, -re (17) Ad. glich, gleich,
gelich (68); mit-g. (5), -glieh (1T, 16),
-gleich (1), -ebin (5^). nd. mede-ghelick,
-gheraden.
Comparabilis zugelychen o. zuuer-
koffen (68), daraus gebMdet zu-glichig,
-kauffig, var. -gleichig, -keuffig (110).
Com-parare, -perare (»« -parere,
-perire) hd. zugen, czeugen (9, 76);
geli- (5), gelei-, gli-, glei-chen; kau-,
ko- (68, 76), keu- (11), sho- (100) -ffen;
gelten; schicken 7 machen (17). glich
m. (68), achten (21). gheli- (22, 23), gli-
(100), glic- (13) -ken. chepen (85). kopen
(22, 99). entscheinen (1) horsam wesen
(92). ge-h. halten (6). vberkumen (6, 65).
Compa-ratio, -cio (9) Ad. glich-unge,
-niü sm. geleichunge (9). gleiehunge
gegen mas glich (9 Anh.) geyn maf
11). gegenwage, züglichung, vnderscheit
t9. lieknisse (22). ver-kauffung (110),
-koffung (68).
*Compare v. Compar.
Com-parere, -perere (7« -parare)
er-, ent- (2) -schynen (68, 110), -scheinen
2, 15) mit der person gegenwirtiglich
15). vor augen sin (i110). bewisin £ ge-
Steen (8). sich bewisen 47 ertzeigen;
furkummen (65). vertoenen (147). tzounen
(132). gesten (9). gheliken; horsam holden
(22). hd. gehorsam hal-ten, -den, sin, sein.
*Compariri v. Comperire.
*Compartiri v. Compertiri.
Com-paseuus, -bastus (76) ager
wyt land (110). verlaBner aeker (64).
*Compassare (cf. ceom-parare, -pen-
sare; anders Gl. m.) ghelden (106).
Compa-ssio, -tio (11) 4d. mitleydunge.
nd. medelidinge (11), entfarmnisse (99).
*Compatens v. Compatiens.
Compater Ad. vatter
-vadre (99). mit-fatter (5), -gefater (21),
-geuatter (66, 134). vadder 7 mede vader
9, 93). petter of. vader (11). ein pfettern
6)
Compati hd. mit-, nd. mede-liden,
Ad. leiden. entfarmen (99).
Compat-iens, 7 -ens (66 &c.) hd. mit-,
midde- (18), nd. mede-lidende, -lidig.
(6, 92), -leidig (1), lideng (21), -lidinghe
(92), -iden (b, 18, 21, 110), Ad. -leydent
(627), -leydender. gedul-tig (6), -dig (17).
*Compatio v. Compassio.
(or) ge-v. .
-vater. ge-vader (, 85, 132), -vadere n
com-pran- .
zv
RD ERE € M À— I: s
ÉD PÓMÓ SA
EL
COM
Compatr-iota, -ata (9) (£. eon-
terraneus 7 lantzmannus 125) Ad. nd.
lant-, lants- (11, 18, 99), Ad. lannd- (1),
landes-, lands- (67), land6-, lantf- "m
lantz-, lan- (7) -man.
*Compatrix v. Greeula.
*Compauperari mit arm sin (65).
Com-pedire, -pidre (6), -perere C)
fesse-crn (1), -In (65). fesBern (bb). in f.
slieBen (1). sl: m. £. (19). fahen (17).
in die ysen halten 7 bringen (65). Ad.
nd. bestri-cken, -chen (21). hindern (6,
18). spannen (11, 19) mit holden (11).
neghelen (22). in den stock schlahen,
eompedibus mit fufjbanden (110).
Compeditus Ad. gefefye-rt (Mss. mog.),
-]t in dye fesser (5, 6) de helden (22)
geslagen. gefangen (18, 75) mit den fussen,
var. fiessen (75). genegelt (6, 22). genelt
i eyn fesser geslan (21). gespan-nen
(11, 19), -en (99).
Compellare Ad. sprechen (6), zu-spr.
nd. to sprecken.
Compellere Ad. driben, treiben; zu-,
zusamen-driben, -triben, -treyben (9).
nd. driuen, vor-dr. Ad. twi-, zwi-, betwi-,
bezwi- tri var. dri- (65), nd. dwi-,
bedwi-ngen.
Compendia korez vnd nuez (11).
notz lere vnd korez (8).
Compend-iosus, -osus (1) Ad. churtz
(1, 2), kurtz, kurtze, korez (18,91) vnd,
.oder nutze, nutzen (1), nutz, nüez (6),
noez (18, 21) nutzesam (b^) nd. kort
(23), langk (22) vnd nütte. noch by, var.
nach bey, einander (7) kurtz (110).
Compendium kurtz vnd nutze (9).
*Compendosus v. Compendiosus.
Compensare (7. érutinare t reddere)
Ad. nd. gelden. gelten (6, 7, 8"). ver-g.
OX 110). gulden (99). wegen (110). wiegen
1). sehetzen (1, 67, 76). acht-en (7, 67),
-nen (76). glichin (8, 9).
Comperare v. Comparare.
Comperendinare erstrecken,
lengen (110).
.Comperere v. Comparere. Compe-
e.
Com-perire, -periri, -pariri (8) (cf.
eom-parare, -portari) Ad. nd. finden.
erbinden (sc), ervaren (9). ir- (8), her-
(1) -farn. becoren (99). vberkommen (110).
*Com-pertiri, -partiri (68) zusamen-
(68), mit- (110) -teilen.
*Compertor erfinder (75).
Compes fuf)-band (64, 67, 110), -fessel
(16). ein ringk an fussen (65). Ad. fefje-r,
re (8) -rn (17, 21). nd. veter (101),
vetre (99). Ad. eyn ysen-, eysen- (1, uj
eysnin- (134), ysern- (69), eisern- (66, 70)
-feDer, -fessel (69, 134), -halffter " 16),
-halt (65, 74), -halte (92, 95). helde (138,
222»). heilte (6). boye (107). ein stack
meister (5). gewaltiger seiner fuf) (75).
*Compeseere v. Capessere.
Compesceere stiln (18). Ad. stillen.
e-st. (76). zwingen (68, 110). betwingen
(19). bedwingen (11). sik sturen (109).
sich enthalten &e. (65). swegen (3)
sweigen (99).
*Competanea &c. v. Compitum.
Competens Ad. mit- (7, 21), mittel-
meg (7 &c.), -messig, -mesig, -messick
UN 6), -menfjig (18), -massig (1), -maffing
21). nd. middel -metich (95); -meehtich
DursxsBACcH GLOSSARIUM.
?
ver-
?
COM
(22). bequem (68). b.-lich (17). eben (6).
zimlich (110).
Competenter messeclich (6). beqwem-
li-ch. (17, 68), -chen (65).
Competentia Ad. mittel- messikeit,
-mesigkeit, -mifkeit (21) md. middel-
meticheyt (23), -mechticheyt (22). be-
qwemlichkeid (17). gnugsamme-, genug-
sam-keit, v-komung, -kommens, -kum-
menf) versehung (65 varr.).
Competere Ad. eben, glich, eben
glieh (6), zymlieh (67), zusammen (12),
bequem, nd. even, ghelijk, vel-gh., be-
quen.e sin. Ad. eben-, ober eyn- (8), be-
(3) -komen sZzm. zymen (110). geberen,
var. begeren, zugchorn &ec. (65). gevallin
(8 sim.) mede bydden (22).
*Compicium &c. Compitum.
*Compidre v. Compedire.
Compilare Ad. sam-en, -enen (85),
-eln. (55, 1), -len (46); zusamen-lesen,
-setzen, -stellen (110); ver- (46, 76), vol-
bringen; obbeln (4). nd. sammen; ver-
gaderen off stelen (132).
Compilatio (im ludo) ein hortzibe
(125).
Com-pilator, -biliator (76) semme-
ler (f). zusammen leser (8, 9). dichter
(22). zemen setzer (64).
*Com-, var. ca- (alph. com-; q. cf.)
-pitium hauptloeh (65).
Com-pitum, -picium, -petum, -pieta
(pl. Pap.), eon-petum (136), -pit (100),
darneben in denm Voce. ex quo wnd den
Gemmen ur laé. glossiert (est. vbi multe
vie conueniunt) compet-a 4 -anea, -ania,
-enia (67) Ad. ein wege scheide, weg-
scheid, weyge scheydunge (3). ein weich
schyd (134), schid (69). wege-schede (23,
99), -stede (8b), -steide (6, 22). wechge-
scheyt (132). heingarte (7. locus vb rustici
diebus festivis conveniunt ad jocandum
95. cf. Sm. 2, 67). haingart (2). dinestule
(100. 2—comitium? mallum?n compito ?).
àgs. tuun, dhrop (136).
Compla-, compli- (Gl. m.), comple-
(16) -eentia behage- (8), beheg- (9, 19),
beheghe- (11) -licheit szm. gefallung (16).
Complac-ere, -are (46) Ad. gefallen
(134); mit-, mit einander (68), wol-gefal-
len (68 &e.), -behagen. mede beghagen
(23). mit smecheln (8). beheglich seyn
(9), machen (19). beheghelie maken (11).
he$lieh sin (17).
Com-plaudere, -plodere, -pledere
(6, 291), eoneladere (18. »« claudere
manus 4. ceomplodere Br.? cf. complec-
tere) Ad. nd. hantslagen (complaudere
5, 28 &e.). handsehlahen (46). Ad. hende,
die hend (6, 68, 110) zusamen-slahen
sim.,-slan (8), -schlagen von freuden
(110), ? haben (6). 4n folgenden Glossen
die Form eomplaudere mur in 176: Zu-
samen slagen (85). Ad. nd. mit den hen-
den, hennen (18) bletzen (5b), Ad. zu-
COM 137
-knyffen (69), -binden. vmme fahin (8).
vmbfahen (169). vmfen (9).
*Compleetere (untersch. von com-
plaudere) 4. manus concutere (66, 67, 10).
Compleeti betwingen; mit armen
vmbfahen; lijden (11). begriffen (65).
vmme grifen (14). vmb gene (19). helsen
(100). pine lidin (8). peyn leyden (9).
*Compledere v. Complaudere.
Com.-, / sup- (75) -plementum vol-
bringunge (75), -kummenheit o. merung
(65).
Complere Ad. ir- (8), er-, ganez er-
(D, g. her- (55, nd. vor-vullen, -füllen
(6), -fillen (6, 16), -fuln (b*). herfollen
(17). Ad. nd. vullen- (23), follen- (19), folle-
(1), vol-, Ad. voln-bringen, -brengen.
Completorium /d. vor- (3), vol.
fol-, foln-brengunge, -bringunge. vol-br.
der complet (68), oder c. (110), der tag
Zzijt gebet (75). wllenbrenghinge (22).
hd. nd. ein comple-t, -te, -de (5^). nacht
sanck (22).
Complex (cf. compos) ein beser ge-
sel (64). bose geselle (85). Ad. nd. g.,
gsell (76), gunner (75) 2n malo (21), n
malicia, ((), in bosem (5), in bosen (23),
eyn boseme (22), ym pofen (1), yn dé
bossen (5b), m bofbheit (46, 75, 76), vnd
in vbel (75), zu posen dingen (9), zu
besen d. (8). helpe (99).
*Complexari vmbfahen (110).
Complexio art, nature (77). art o.
eygene natur vf) der fier element eygen-
schafft (64). eyn comple-x (1, 1, 76), -xe
(bb), -xie (5b, 22). :
*Complexionari (/n Vocc. ex quo ausser
67, 76 nur lat. glossiert 4. complexionem
formare 6 cognoscere; vn Br. Gl. m. mur
píc. -atus) Ad. arten. arden (22, 239, 46).
erten (76). hd. dyhen, deybhen (74). digen
(23, 74). dyen (22). ge-dyen (5), -deren
(sic 76). quinen (23). be-qu. (22), -quem
(sie 5), -eleyben (74). vmbfahen (67).
Complicare vallden (9 sém.). mit
faldin (8). zu-fugen, -zelen (17).
Complieentia v. Complacentia.
*Complieium (aus eompluuium
eolliciae?) dachtreuff o. trauff o. trupff
(14).
Complodere v. Complaudere.
Complosis manibus (cf. compos)
mit gevalden henden (9).
Complosus gefalden (10).
Compluere be- (65), mit- (16) -regnen.
Complutus Ld. be-regnat (46), -reg-
net, regent, -reynet, -renet (21), -reget
(67), -ren als eyn deyg o. mortel (12).
nd. bereghenet. gefuchtet (110).
*Compluuialis slage finster (8). slag
samen- (21 &c.), nd. tosamede-, tohope-:
klopfen (76), -kofen (46), -cloppen (18,
venster (9). ain trieffen tuch (176).
Compluuium (;.latrina 125) trouf
(104). drauff (17). dach-drauff (7, 8), -tróf
CU -triffe (9). lóvink (109. cf. Br. Wtv.
, 19). ein snufe (125). ein lant reyen
3). landregen £ est cisterna n qua pluuie
92, 93), -hacken (22, 23), Ad. -slagen EAD EC (16).
sim. hd. fal-ten, -den. virsellen congr.
sociorum. (19). tozamen zeillen (11).
*Complecentia v. Complacentia.
*Compodium («ws eompositum) v.
Frigidarium.
Componere Ad. zusamen-, zuhauf-
*Compleetare (aus complacare) 4. setzen, legen (9), -bringen (65). nd. to
mitigare (16).
hope zetten. begrabin o. zieren o. diech-
Complectere Ad. zusamen-knupffen,|tin o. sach beriechtin (8). begraben £
138 COM
CON
zu machen 4. ornare 7 tichten; sachen hauffen- (3), nd. tohope-, v- (11, 19, 110),
berichten (9).
*Compongere v. Compungere.
*Comportari (aus eomperiri) frogin
(3). vrogen (9).
*Comportor (cf. prc.) ?. inventor (16).
*Comporus v. Computus.
Comp-os, -us (bb, 8), 7 -otens (66
&c., 110 &e.), coneopus (8) (-« complex)
hd. nd. vngebunden. eyn vng. gesele o.
mayte (133), gesell o. magt (69, 134), bof
g. (6), bose gesel (18). ein gebund gesell
(sic 61). eyn bose geselle Z7 eyn mag (sc
b. »« magd »« macht). en boze ghezelle
7 mechich (23), machlicek (52022). mechti-g
(17), -ch (13). mit mechtig (T). weldech
(99). geweld-ec (100), -ig (9). weldig sinis
selbis henden (nach wnd »« complosis
manibus 8). erlanger 7 erwerber das
er begert (88).
Compositio zusamen- (21, 65), zu-
hauff- (5, 6) -setzung, -satzung. nd. en
to hope settinge.
Compositor ze samen setzer (76).
*Compos-itum, -tus (Ki.), conpostum
(Kit) (7. frigidarium &e.) gumpist (Ki.).
compost (65, Ki., Kil.). c.-ehrautt (1). kum-
post (2, 3, 65, 74, 77), -pst (6),. -ost (2,
3), -ppes, kappes, haubt 7 stinkend kraudt
(65 varr.). chümmost (2). kapp-is (8), -uB
(4).
Compositum ein gesamit (Db), ge-
form-et (1), -rt (6, 23) ding, nd. dink.
Compositu-m, -s Ad. zusamen-, zu-
hauff- (5) -gesetzt, -gesecz (15), -gesatzet
(5 &e.), -gesatzt, -gesast (17), -gesatz (20).
nd.tho hope sat. ge-stucket (12, 11), -stickt
(10), -stacket (9), -lappet (10, 12). frit-
sam (17). be-scheyden (77), -rieht (17),
-queme (12).
Compostus v. Compositum.
Compot-ista, -us v. Comput-ista,
-us.
*Compotus (7. q. prc.? aus compos-
tus?) compot (99).
*Com-prandinare 7. comedere (16);
-prendinare essin (8, 9); -prendio eDen
(11).
*Comprandium (cf. companandium)
zümóse (Gf.).
Comprehendere Zd. zusamen-halden,
-griffen (19); be-gr., -greyffen. nd. tosa-
mede holden; begripen. vmfahen (65).
nemen (17). der grunden (23. cf. sq.).
Comprehensio begriffunge (8). vol-
Eme (9). durch-gründung (63), -grun-
unge (9 Ann., 15).
*Comprehensor ein begriffer alicuius
véi; b. gots 7 der seligkeit; ein niesser |
ots (fruitur deo 65). de bestett in den
'euden ist 7 gots niefer 7 ein durch-
grunder 7 ein. begriffer des ewigen richs
(15). ein gebrücher gótz und der ewigen
fróden (63).
*Compremere v. Comprimere.
*Comprendi-nare, -o v. Compran-
dinare.
1: Comprendo (cf. prendere) mitfischen
(10).
Compressum zusammen gewugkelt
(15).
*Comprestare leyhen (1).
Com-primere, -premere /Ad. zusa-
men schmueken (65); z., zuhauff-, czu
vndersich- (65) -drucken, Ad. -trucken,
-trücken (3), -truken (6), -drocken (19,
21), -dringen, -drengen (18).
*Comptor v. Commendator.
*Comptus s. v. Contus.
Comptus pic. hd. ge-czyeret, -zierd
(64), -ezyrt 4 hoch (9). wol geschickt in
s sitten; g. in gutens.; geschmeidig
(15).
C. sermo goezerte rede o. sermone
(69 spüteres Mrg.).
*Compuleio (sé. -Isio) dwanck (11).
Compulsor noter (62).
Com-punetio, -pages (21) ruwe. (8).
beru-wenisse (85, 93), -wenif (5), -enisse
(22), -enes (21), -wunge (17), -runge (9),
-ung (18). berüwnüst (46). schmertz ruwes
vnd leids; knisch- Z piennig- Z stippf-
vnd trib-ung, varr. stupffund &c. des
hertzens; vn wirschkeit &c. (65). knistunge
(Reg. Ben.). pin o. yferung (6). stechung
(18, 21). borung (76).
Com-pungere, -pongere (8) (Z. sti-
mulare 3) Ad. nd. ruwen (13 Mrg.), be-
r, rwen (13), -rüuuen (46), -ruhen (21).
Ad. ruen (8, 9), ruunge (szc 5b), berewen,
geroren (1), stechen, boren (76), bricke-
len (3), zü stupffen (6). st. zu leidung o.
leyt bif) vff die treheren (65). trurig ma-
chen o. vnmutig (110). nd. steken, be-
stecken, stoten.
*Compungitiu-m, var. -um das das
stupfft, piniget, tribt zu etwas (65).
Computare Ad. zelen, achten (17),
rech-en, -nen. ad. rekenen.
Computatio getal (99).
*Computere &oe. v. Computrere.
Compu-, compo-tista recher (8, 9).
ezeler (z6., 16).
Comput-rere, -rire, -rescere, -ere
-escere hd. nd. fulen. Ad. faulen, v.
-fulen; vor fulin (8). vmo- (8), v^mor-
(9) -dern.
Com-putus, -potus, -porus (7) Ad.
rech- (5), rechen- (1), rechenn- (55), rechn-,
berechen- (17, 21) -unge. nd. reken-inge,
-schop (225): bereckinghe (22).zalpóh (at.).
*Comum v. Consa.
*Comunio v. Communio.
*Comus v. Conus.
*Con- v. Com-. Co-.
*Conab-ila, -ula v. Cunabula.
*Conabitator (sí. conhab.) v. Contu-
bernalis. :
Conamen pine (99).
Cona-ri, -re (69) (»« elamare? con-
eionari? concire 7. comuocare Br.?) hü-
en etwaz zu dün (19). Ad. (1T) md. ar-
boues hd. arb-eiten, -ayten (9); erb-
eyten (7, 8, 66), -yten (69), -eden (19).
fliBin (8). pinen (99). rof-fen (5, 21), -en
(18). rouen (22). rupen (23).
*Conari v. Cenare.
Conatus (cf. eonari) Ad. nd. arb-eit,
-ait (1, 76). erbeyd (19). ertbech (s2c21Y).
zwingnuD sien selbs &c. ee flysse 62)
rüf Eos ruff (5, 21). rofung (18). rof (29
rup (29).
*Conbuea v. Cambuca.
Conea v. Coneha.
*Conealeare v. Conculeare.
Conealere ir- (8), er- (9) -warmen.
CON
Coneambium wechsel (Sum.).
*Coneatenati-ea, -o v. Fibula.
*Coneatenatura v. Vallum.
. Conea-uitas, -nitas (134) hul-e (65),
n (68). hole (65 var.). holig- (70), holi-
(66, 69, 134), hole- (67) -keit. hol- (110),
hael- (11) -heit. hoylheyd (19).
Coneauu-m, -s Ad. nd. hol. Ad. hole,
hoel (8) 2 hoyl (19). inge- (8, 9 Anh.),
vm- (8) -bogen. in- Z vm-gepogen (9).
dif (18) gae c
Con-cedere, 7 -descendere 7 -sentire
(75) (2« eonecidere) Ad. lehen, leyhen,
v"-]. (9), -lihen (6, 65), -hengen 7 bescheren
(65); geben. lien g. (17), ieben (18). zu-
geben (65, 15) mit worten vnd willen
(76). to gheuen, schaden (22). lenen (147,
22). leenen (143). leynen (22). louen (99).
virfallin (8). eoneesserim gihancta (5j
Con-, com-centus (7. discantus 5)
eyn einhellig, var. trechtiges (64), gut
(110), mit- (6), czusamen- (5^) -gesang.
mede sanck (22). zu sommung des ge-
sanges (1).
Conceptaeula p/. hülsen,schefen(140).
Conceptio eyn em- (76), ent-pfahung
(6, 110) -faung (18), -pfengnuf) (65),
-pfaneknyf) (75).
Conceptus entpfangnuf), schwanger-
keit, var. -ichkeit (65). vermerkung (64).
m Concernere besehin (8, 9). mit sehen
Coneessio louinge (99).
*Concessor ags. gised (145).
Concidere (7. simul cadere € colorem
vultus mutare; faciem m. l5; me. br.
caret supino Br., sup. eoncasum (110 &e. ;
cf. concedere) ver- (9), mit- (14), zu-
hauff- (17), zusamen- (65) -vallen. ver-
stellen, malen (15).
Concidere zer- (110), zusamen- (68)
-schniden.
*Concientari (b/s) layd-, var. laydt-
lachen (74).
Conciliabulum v. Concilium.
Conciliarever-sunen (100 s2m.),-sienen
?-eynigen (110), -gaderen, insetzen, vrede
machen (132).
*Conciliastrum 7. consortium (16).
Conciliatio ags. uaeg (145).
Conciliatrix huormacherinna (131).
Concili-um, Z7 -abulum (110 &e.) (2«
consilium) rat (8, 110). rayd (19). boBe
rot (9). rat samnung (1). ein sammelung
des rats (65).
*Concilla 27. operarius (16).
*Concillerare (sí. econeelerare) mit
ylen (11). j
*Coneine v. Concinnus.
Concin-ere, -nere, -nire, -are, -nare,
concionare (65 var.) (7. sóimul concordare
4 eanere -nire neben -ere; s.2 concorditer
canere -nere 66 &e.) hd. nd. singen (gew.
-are Mss. mog.). Ad. mit-, nd. mede-s. (gew.
-ere ib.). mit en ander s. (-no 11). glich
s. (-nare 8, 9). midde sengen (-ere n
loben (-are (8, 9. cf. -ere predicere Pap.
zusamen setzen (-nare 65).
*Ooneingere mit gorten (14).
*Coneinnabulum (7.fibula) ein hefft
(125).
*Coneinnare v. Concinere.
Concinne beugelich, 7 eyntrechtlich
(17) inder stymme (17), stime (5). bey-
CON
.gelieh 7 myt drechlich in der steym (21).
CERES stymmen (18). bachlieh 7 mede
gheliken der sténe (22). mit deunlich
mit der stim (76). hoff-, eintrechtig-lich
64).
E iura v. Concinere.
Concin-nus, -e (1) (»« conein-ere,
cf. -ne) hd. gleich- (4), heymlich gut
(62), mit-, nd. mede-sank (21, 22), Ad.
-gesang, -singiger (1), -sengick (5^),
-helüg (110). midde gesanck (18). glich
sang (1).
*Concinus v. Coneiosus.
Con-eio, -tio (88, 134, Sum.) -scio
(80) (7. eantus 7 turba t conuocatio 4
allocutio ad populum, a verbo conci-nno
134 &e,, -O -S-re 110 &e.) gesemne (Sum.).
ein menigiu zemen geruoft (93). schar
E das volek an der predig; pr.-stul
88). geselleschafft (8b). selschap (99).
*Coneiona-lium, -bulum sampnung,
gesprech; stat eins concils o. ein ge-
sprechs (74).
*Concionare v. Concinere.
Coneionari mit (con!) redden (7).
anspecken (100. cf. Sm. 3, 555. Goth. Wtb.
1, 325). plaidiren (99), daraus blat dinen
(sic 8b!).
Concionator sprachare(120).speckere,
rufere (100). reder (64). an r. (8, 9). plai-
dirre (99). rotmeister (75). sónare (121),
sonare, sounere (Gf.) »« conciliator.
*Conciosus 2. clamor 4 clangor gra-
cilis (16). Cf. concinus 7. cantus subtilis
(Pap. 7. canticus Gl. m.)?
Concipere Ad. ent-, en-, em-phahen,
-phagen (3), -phaen, -phohen (6), phangen
(10, 12), -pfahen, -faen. eyn fahen (18).
entpfahen in muter leibe, var. mutter lyb
(15). nd. vnt-, ent-fanghen. begrifen (14).
begreyffen (1) genesen cwm pueris (1).
Concipiones. s£elle eo quod secundum
asitrologos coneipientibus adaptantur
(v6, szm. 129, Br.).
*Conceipo- 7 ceoneupi-dolus a/quá
tubà compitus (16).
Concitare hd. nd. er-, vor- (22), be-
18) -wegen; erwecken (65); her-weygen
21) -bergen (sc 6); laden. tagen (6s.
€f. eitare). berüffen (8b). ermanen (65).
reifen, ezornen (17). er-ez. (9). porren
(cf. incitare), tzostechen (132).
*Choncis ags. hebernum (Hpt. 5, 196).
Concit-,congi-arium herrengabe(74).
Coneitus hazlieh (8^). hefdich (8).
haestich (11) hastech (99). snel (29).
uo (6, 9). resch (9). gereche, gyeryche
Conciuis mit burger (8, 76). gebur (99).
*Concladere v. Complaudere.
Conelamare ad arma ein tzeterge-
schrey machen (125).
*Conclarium (aus coclearium?) eyn
kair, eyn mulde (19).
*Conelauare negeln (19) neghelen
11). Ad. zusamen-, nd. tozamede-negelen,
d. -nagelen, -naglen, -nalen (17, 21),
-fugen o. -schlahen mit negelen (75).
Conelau-e, -à (1) heymlieh gemach
(9), wonung (65). versehlofner g. (75).
verspert g. (111) verslossenhaus (1).
beschlo-ssen stat (65) -Bne kamer (91).
kem-enade (5, 22), -menad (21), -pnat
(1, 2). schornsteyn (T. 2« caminata).
CON
Conclau-is, 7 -us ? -e(16) beslofen
(9), heymlieh b. (8) gemach.
Conelau-um, -ium (67), -sum (68)
(i. secretum t énterior pars clausa) heim-
lich gemaeh (110). eyn eluf) (17). clause (4).
*Conelauu-s, -m kemnat (4).
*Conelobare v. Conglobare.
*Conclodere (cf. eoncla-, complau-
dere?) haeken (74).
Conceludere Ad. zu-, zusamen- (21),
be-slieBen,-sliDen,-slissin(8,9),-schlieDen,
-sehliessen, -sehlisBen (55), -sluBen (10).
nd. be-, to-sluten. binden (14).
Conclusio Ad. zu-, be-slieDung sm.
vor sluDunge (10). nd. to-, be-slutinghe.
Conclusura (cf. clausura) punt (75).
Conclusus beschlossen (75).
Concomitantia nachvolgunge (15).
*Concomitare zusammen gesellen vff
dem wege (15).
*Conceonideon v. Coecognidium.
*Coneopus v. Compos.
Coneoquere (cibos) ab deyen (88).
Coneordalis v. Concordia.
Coneordare Ad. vber eyn, iber ain
(76), ober enander 95 nd. ouer en
dragen, hd. tragen, dreden (17), dinchen
(21), kumen (76). ein hellig werden (6),
sin (65).
Con-cordia, -eurdia (5^) mit-haldung
(1), -heldung (21). Ad. eyn-, Ad. (b^, 18)
nd. en-drechticheit sZm., Ad. -trechtikeit
sim., -tretickeyd (19) -traehtikait (1),
-drachtigkeit (68), -trechtung (110), -helli-
keit (6, 65). sune vnd fridde (75).
Conoeordia (herba, ?. eupatorium &c.
143) odermeni-e (Sum. V), -g (143). mennig
(Ki.) bruch- (143), bruck- (ac) -wurtz.
Coneord-ia 7 -ialis (143), -alis Ki.)
(i£. argemone ) argemoneróslein (143).
bruekwurtz (Ki.).
Coneorditer ein-helliglich
-drechtieklieh (17), -draehtig (68).
Coneors Ad. nd. eyn-, en- (55, 18, 22)
-drachtich, -drechtieh (213, 18, 23), Ad.
-drechtig,-trechtig,-tráchtig (134), -drech-
tekeit (8), -drieh (21), -hellig (6, 65, 67),
-muttig (65). aintrachtig (1).
*Conerapulans (é. eoepulans, eon-
uescens) mitesser (75).
*Concerapulari mit essen (75).
*Qonereare zusamen-schaffen (110),
-sehepffen (68).
*Conoereatio(cf. sq.)gleich geformirt(93).
*Conereat-us,-a, -um, eonerimatum
(23) Ad. mit- (66, 110, 134), gelich-, glich-
geborn (110, 134 &e.), -geporn (66), -ge-
barn (5), -geschaffen. zusamen (110),
glich mit (65) geschaffen, -t (110b).
hjk geboren (22). formeret dink (23).
-a glich-geborn, 7 -geschaffen (9) dinck,
ding (8) gleich-alde 7 -geborne dinge
(9 Anh.).
Conerem-are, -ere (99) bernen e
brennen (65). v^-br. 4 -zeren (65), -bur-
nen (8). :
Conerep-are, -ere (9) Ad. nd. singen.
mit-s. (1, 9). zusamen-s. (68), -schryen
(110). sehelden (9). vor angeste ruophen
(19). entzwey brechen (69, 134).
Conerescere zusamen- (68), mit vff-
(110) -wachfen.
Concretu-m, -s (68, 110) zu hangung
(1). anhangende natur mit dem wesen;
( 110),
CON 139
angewachsen (65). zusamen ge-runnen
(1102), -ronnen (68, 110b).
*Conerimatum v. Conereatus.
*Conetari v. Cunetari.
*Conetus v. Contus.
*Coneub-are, -ere v. Coneumbere.
Coneubina (7. pelex 75) ein buol
(110 sim.), boyll (132). Ad. bey-weyp,
-weib (134); zu-wip szm., -frawe (18).
nd. en to wif. vnelich wijp (11). vnen-
delich wipp (se Y). vnechte wif (99).
kebis wip (8) kebs weyp (9). chebis
(104). kefse (99). beysleifferin (3). by-
sleferin (16), -sleuern (14), -slaperinne
(23). enpeke (22. cf. ganea) i, hi-
meril (75). pfaffenkellerin (91).
*Coneubinare bysloffen (6).
Coneubi-narius (65), -nus, -tor, -tus
(68) buler (Go by-sehlaffer (68, 1102),
-schloffer (110b).
Coneubitus (cf. pre.) be- 4 bij-
schlaffung (65). hiwelec (99).
*Coneudere v. Coneutere.
Con-euleare, -ealeare /d.tre-, tret-,
dret- (67) -ten. Ad. nidder- szm., vnder-
(10, 13, 4), zu-, nd. neder-, mit- (14)
-treden, -dréden (7, 8^, 14, 11), Ad. -dre-
ten, -dryeden (21), -tretten (6), -treiten
3), -treyden (13). vnder die fief tretten
ls). vndersich bringen vnd tretten (65).
Coneula v. Conceh-a, -ula.
*Coneulu-m, -s v. Claneulu-m, -s.
Coneu-mbere, -bere, -bare Ad. by-,
bey-, be-slaffen, -selaffen (18), -schlaffen,
-slafen (14, 21), -schlafen (68), -sloffin
(8); mit sloffen (6). nd. by slapen.
*Coneundere v. Contundere.
Coneup-ere, -iscere hd. nd. beger-en,
-ent (13), Ad. -n.
*Coneupidolus v. Coneipodolus.
Coneupisc-ens, -ibilis begerlich (8,
9). begirlieh (65, 68, 110). liplieh naeh-
gend, verb. i» naigend, begird (93).
lustig (8).
*Coneupiseenter begherlike (11).
Coneupiscentia beger-unge (19),
nghe (22). begird (68, 110).
Coneupisce-ibilis v. -ens.
*Coneurbita v. Cueurbita.
*Coneurdia v. Concordia.
Coneurrere to hoep lopen (11).
*Coneus (anders G1. m.) v. Concehus.
Contus. 7. concauus (148).
Coneussio schlag-, tresch-, quetsch-,
druck-ung (65). sehuddinge (99).
*Coneussor schu- (11), schü- (19)
-dder. T
Coneussus geschut (11, 19).
*Coneuta (/nstr. sutoris 8, 16) grose
(9), grofà (8) schene.
Coneu-tere, -dere (66, 67, 68, 70)
hd. zu-slahen (9), -schlahen (17), -slan
(8), -brechin (8, 9), -sehuoden (19). sehud-
den (11). zuo-slagen (14), -slaen (13). zu
hauff slagen (21). zusamen (szc 18). Ad.
z.-slahen (6), -slagen (5), -schlagen, £
-schmidden (68, 1102), -sehmyden (110^).
nd. to samede slan.
Con-eha, (-cha marina 654, 95), -ea,
-gha, -chium (76),7 -chus (125), 4 -eula
(121), £ -ehile (10) (7. ostreum, limax;
et. pro ipso pisce; peluis 4 pacinum
104; fabae tunica 109) snecke (3, b», 9,
MES
140 CON
10). sneke (6). snechke (8). sneckh (1).
snyk (13). snig (22). eyn mere schnec
(65). mer- snegge (95), -Scherpli (93). merr
schal (65€ wrg.). Ad. ein snecken-, sneck-,
P ccm , Schneck.-, schnegen- (46),
sencken- (6, 8b &e.) -hus sim.; mus- culla
(121), -chell (65), -echel, -sel (4, 5, 7)
mos-chel (10), -schale (133), ), -sel ; nuschell
(65 var.); scha-la (95), -lMe (16), -l. nd.
mus-chele (225), -schel (11); schelle (22),
creuetscale (99), bonenpale (109). tzwerg-
uab conch-a, -us; ein deckel $. eoch-
lea, operculum &c.; ein leth Z, apex
(125). pechir (104). khorea eonea, lebe-
tes (sic Gl. K. Gf. 4, 454).
*Concehe v. Conchis.
*Conche (/nstr. mus. cf. ehorus) pla-
terspyel (125).
*Conehen v. Conchis.
Conehil-e, -ium (Sum.) eonquilium
(94, 136) (Z. piscis 2n conchis, testudo)
hd. snecken-, sneck- (1), ygel- (1), md.
sniggen-, snighen- un sim. schnegg (2).
sculp, mossel (107, szm. 132). schilt (Sum.).
ags. scel 7 uuiluc (94), uurlue (136).
*Conchis 7. piscis unde tingitur pur-
pura (Pap.).
Conch-is, -in (76), -en (5^), -e (12),
coch-is (74), -en, eunehin (141) (herba,
E L. maris 1431; bladum quod
colligitur tempore veris, cf. swade in zwei
Bedd.) swaden (1, 9, 17, 21, 4. ?. q. cap-
paris 75, panieum Nmn., oryza minor,
daetylon Fr.) swad-em (74), -e (58b, 23)
de men EE (283. ?. g. foeni striga
Kil. cf. Wa. 1693). swat (22). wedel (12. of.
Sm. 4, 22). ein mat (6).
Coneh-, cone-ula eyer- (64),
(93) -schal. eiu schal (67 Mrg.).
*Conehus C aus conthus) v. 'Trudes.
*Conchus :;. /apis ón concha (76 &c.),
mri (Pap.) perl-dim (110), -e (97, 132).
coneus una pietra (Gl. m.).
*Condal- v. Condil-.
Condecentia zim-,
licheit (65).
Condecet geczemet (19).
Condem-nare, /» allen Hss. -pnare
Ad. nd. v?-tumen (9), -tomen (5), -dumen
(8, 99), -doemen (12), -domen (29). hd.
v'dam-en (6), -nen (68, 1105, 134), -men.
*Condempnatio verdumenisse (99).
Hypo DREEAEUSIUS ver-dumet, -ortelt
Condensare Ad. dick machen, wer-
den (1). dicke maken (92). dicken (85, 23).
Condensatus dicke (8).
*Condependenter mit anhenglich (15).
Condependentia v. Coherentia.
*Condependere (cf. coherere) Ad mit-,
zuhauff- (17), zusamen-, md. tosamede-
hangen, -hengen (5), -hencken (1).
Condere Ad. nd. bede-cken, -ncken,
(sic 4), buwen. Ad. buen cu bawen (9),
pawen (1), zymmeren (568), machen,
stifften, stisten (sic v6), Schyeken (Db).
nd. maken £ stichten (93), schippen
eiger-
gebur-, quem-
7 schichten (22). vmbseczen (11). bergen Z
(85, 9). ver-b., -stossen (110).
vig. in im, behalten (15).
Condescendere (cf. SOR OENOKG) Ad.
ab-, nyeder- (5), DE Pies 1), nider-,
mit enander n.- (I9, nd. neder-, mede-
stigen, -schigen (-sthigen? 21), Ad. -stei-
gen. aff clymmen (132). nidern, neigen
in sich,
CON
n zü naigen (46, 76). zü willen werden
(67 . vOr
mit-lyden (110), MU (9)
gebin o. mit lidin habin (8).
Condeseens-io, -um (63) zü- (63),
zuge- (15) -neygunge.
Condicere/d. sprechen ; zusamen-spr.
(6, 85). nd. to samede spreken. seczin
(8, 17). siezen 7 dynen (9). dienen (8).
*Condieio (»« eontradietio) weder-
sagunge (9b).
Condictio (cf. condit:o) gedinge (65).
Condietum (7. pactum) ein ver-buut
(68), -bont (132), -bot (110).
*Condigloma v. Condyloma.
Condignu-s, -m wert (22). zusamen
glieh 7 genugsam (65) wirdig.
Cond-ilare, -olare (8, 9), -olo 7 -oleo
(prs. 17) füsten slan (8). mit feusten
(9), fuBen (sc 17) slahen. mit finsten
schlahen (76).
Condy-, 7 eondo- (Gl. m.), eondig-
(148) -loma 2. glandula, (148). harte bla-
ter, feigwartzen, st. fickards kranckheit
(Ki.). truckblater (Das.).
Cond-ilomatiea (15, passio Br.), -olo-
matiea (8, est p. 76), -olamaticapasis
(vna dict;o 76), -olunatiea (74), -olatina
(4. nodositas verborum 16. sí. membro-
rum) der kram-f (3), -pf (74, 15, 76).
Cond-ilomatieus, -alomatieus (3),
-olinatieus (16) (7. nod-, pustul -osus) knó-
dieht (3).
Cond-ylus, -ilus (74 &c.), -iolus (19),
-olus (li, 68, 74), -alus (3), -olon (16),
-us ul (4. nodus digiti 4 anulus 110 &c.)
kno-gel (19), -kel (11), -rchel (110). knor-
ren um die geláiche (Fris.), SIS (Ki?).
ein knóchel dz an den fingeren wachft
o. ein fingerknod (Das.). kunchel (125).
kynf, ken, knuchel an den gelaichen -us;
knoch -olus Z. nodus; knuchels der ge-
lieder -ilus (74). knebel (68, Ki. cf. Fr. 1,
258€. Sm. 1l, 368).
Condimentum all gericht (1). eyn
bij-g. (55, 17). byspise, biessen (65). nd.
krode hd. gekrude (Mss. mog.); ge- -kraut
(-kaut sc 70) 2 -wurtzt speyse s?m.(Vocc.
ex quo). krut worez (21). spyB-wurtz (65,
110), -kruyt (132). Ad. nd. (23) wortze.
würez (46). wirtz (76). wor- 4 salc-cen
18). ge-saltzen o. - wirtzet (68). salse
lai): smace (100). ewnsel (108). ku-, kuy-
ndsel (Kil.).
*Oondiolus v. Condylus.
*Condis-um (Sum. V), -à (74), -ia, -i
(47) (herba) dic- (Sum.), dyp- o. dy- (v4)
-tan. die- (96), dig- (47), dyo- (85) -dam,
Condita fercula gewurtzt essen (75).
Conditaneus gesultzt (125).
Condi-tio, gew. -cio (q.cf-) Ad. eygen-,
aygen- (1, 46, 76), gonth- (55. cf. Sm. 2,
311) -schafft. egen-sch. (13), -schap (23),
-schop o Ad. naturlich. schlacht (63),
art (8, 9, 15); n.-keyd (1T szm.), -ait (1).
nathuerlicheyt (bb). naturliche (9 Anh.),
eyne n. (3), natyliken (18) art, 4 synne
(68),
(9). weltlich vnderscheid (65). gedinge
(6, 65. cf. eond-iectio, -uctio). eyn vor-
werde (132), -waerde (101).
*Conditionalis by condicien (132).
Conditionare vorwarden (1l). vir-
waren (19).
Conditor schepper (22).
weys 4 vrkunde (9 Ann.). vndir scheit | (
CON
Go qa (aus conductus) geleide
Conditus behalden, verborgen, ge-
buwet (17).
Conditus bereit mit worezen (17).
ge-wortzet (5), -wurtzt Z -saltzen (110),
-krudet (125), -kruyt (132).
Cond-o, 5. -onis, -oris (19), pl. -ones
(129) (£. gladiator a eondo is Br. cf.
eampio) sche- (147), schi- (19), scha-
(11) -rmer.
*Condoetorinus v. Conductitius.
*Condola-matieapasis, -re v. Condil-
omatiea, -are.
*Condolare (7. conducere) my den (19).
*Condolatina v. Condilomatica.
*Condoleo v. Condilare.
Condolere Ad. bedruben (17); mid-
de-b. (19); mit-betrueben (48), -betruben
(9), -betroben (5, 18), -bedroben (21),
-truren (6, 8, 76), -trawren (9), -druren
(0) -lyden (68, 110). nd. mede bedrouen.
*Condolinatieus v. Condilomatieus.
*Condolo-ma, -matiea, -n v. Condyl-
oma, -omatiea, -us.
*Condolum halssslach (141).
*Condolu-natiea, -s v. Condil-oma-
tiea, -us.
Condonare (2. ignoscere) hd. mit-,
v-geben. Ad. v-g., nd. vorgheuen ein
dinck, Ad. ding. vergelten o. quitlassen
(110). quijt sehelden (132).
Condonatio mitgab (75).
*Condonator mitgeber (75).
Condormire beschlaffen (75).
Chondrilla gele wegwart (140).
*Condueator (-« caduceator) hyn-
leger, sunmacher (74):
Con-, / campi- (75) -ducere (cf. con-
dolare) Ad. furen, mit-f; leyden, ge-l,
-leytin (8), Jayten; be- (4, 15), ge-leiten;
pleiten, vig. gleiten (15) ; dingen, ver-d.,
midde-d. (17); dynen (13), verdringen
(68); verlyhen 7 nutzlieh seyn (110).
huren 7 profijtlich sijn (132). mie- (6, 46),
my- (8, 9), me- (5) -ten. mi- (b^), mei-
(11), me- (22) -den. be-steen (5, 65), -stene
(12), -stan (1, 46).
*Con-, ecan- (74) -dueta (v. carmen;
canti- 110 &e., candi- 76 -lena; ofrz.
condui-t, -s) lied (74). eyn gedicht lyth
(bb). eyn candue (21).
Conductio ge-dinge, -leide (17), -leit
(75). beste-eung, var. -nnung (65). ags.
giuisa (145).
Con-duetitius, 7 -doctorinus (16)
myte- (8) mit- (9) -knecht. huyr- (132),
hür- (109) -link; daraus fierling (68. »«
ducere). zemet scale (GL., Mar.). verlylieh
ding (110).
*Conduetium inge;
gimdi aus gimédi?).
Conductor leyde- (8), leyt- (9), leyds-
eh Rocyeens (19) -man. fürer (19).
gleytfurer, var. gleytzfierer (64). be-
standner, var. -stenner (65). vorhuerre
11
Moon E Z. im suo hospitio qd?
sibi conduxerat (16).
*Conductum ags. gearnwinde (949).
Conduetus píc. hd. ge-furt, -fürt,
-leitet (b, 6), -leyt, -leydt (110), -laytt
(1); n d (18), -dinget, -müthet (Ki*.),
-midt (10. glait (76). geleydet (21, 22).
giindi (? 136b.
CON
gehuyrt (132). daz vmbzins uermietet
wirt (-um 93).
Con-, 7 eampi- (75) -duetus, -ditus
(g. v.) s. hd. nd. geleyde. Ad. geley-d, -t
(15), -dt (110); beleyt-en, -ung (46). à
eonduetu ein einrof?er (125).
Conduleare sufen machen, suflichen
reden (17).
*Condus v. Condylus.
Condus 7. ciphus (16, Br., Gl. m.).
Condus eyn eynnemehr (125).
Conestabulariusstal-meister,-knecht;
haufwirt (74).
*Confabula (7. socia quae confabula-
fur Gl. m.) mere, gekleffe (74).
Confabulari, gew. -re mit-kosin (8,
9), -reden (17). fauelen (99). tzosamen
proten, claffen, sprechen (132).
Confabulatio mitredung (65).
*Confalere v. Conualere.
Confectio makade (99).
Confectum Ad. nd. conf-ec (21), -ect,
-eet? (23), -yt (110).
Confectus gekrenck-it (8), -et (9).
erhauen (gladZo 125).
Con-federare, -federe (8^), -fiderare
(22), -Siderare (76) Ad. geloben (17); zu-
samen-g., -globen, -gluben (4), -geben
(21), -sweren; mit-sw. (9); zusamene siche-
ren (100); versichern, vir sychern (19),
verbinden (110), zwingen (1T). ontseke-
Em (11). vndersekern (99). tosamede louen
Confederatio sekerheit (99).
Confederatus eyd-, var. layd-genof
(64).
*Confedere v. Confederare.
Confedustus (27. eoniuratus) ge-
schworn (16).
*Confentualis v. Conuentualis.
Con-ferre, -tulere (168) hd. zusamen-
tragen (6, 65), -sprechen, -reden (76). ko-
sen (9). geben (6, 8, 9, 4). gheuen (23).
glychen (110). verleichen (169). nd. toza-
mede-draghen, -spreken.
*Confertatus (7. faeundus cf. prc.)
redezam (22).
. Confertire fullen (68,110). confortio
?. repleo, con-spissio 2 -süpo (16).
*Confertorium (fextoris) techsisen;
ES €. dehsihisen (Gt. 1, 490). dehsile
104).
Confertus geful-it (8), -gich (-gith?
9). gefilt (110). ver-volt (132), -fylt (68).
Confessio Ad. bichte, bihte (6). hd.
nd. bicht, bygte (99) ; beken-nung, -ninge,
-dung (21), -tenis (5), -tnyDB (110 szm.).
bekantnuD (76). veriehung &oc. (65).
Confessor gotis beichtiger (9). bich-
tiger, furweser der kirchen, vericher (65).
*Oonfestare zins samln (6). den tins
zacken (congregare 22).
Confestim Ad. nd. ende-lich, -liken
C. snel-lich (19), -like (11). snel Z ref)
21). ezu hant (9).
Confibulare (prs. 7. con-uallo, -fero
Mieosdllo 76) zu hauff hefften o. spann
Confi-cere, -tere (5^) Ad. machen. all
m, (125). wider vnder im ander machen
(1). mischen (9, 110). mengen (22). zu
riben; voln brengen (b^). bereyten, vol-| g
bringen (110). (consecrare) wandeln (1, 5").
CON
dirmen (mAd., schow., wett. tirmen) ; sege-
nen (65). gotes leychnam s.; toten (9).
Ros licham senen; dodin (8). hilghen
T od odus (Z. q. fietor 75 &c.) dichter
Confida ;/. dubitator (142, G1. m.) ; qui
eum alio fidem habet (16).
Confidenter truweliken (22).
Confidentia be- (68), ge- (110) -tru-
wung. truwe (22). trowe (99).
*Confiderare v. Confederare.
Confidere gleubin (8). mit-gl. (17).
gelauben (9). louen (22). Ad. nd. truwen
(22), be-tr. (11) ; ge-tr., Ad. -trawen, -druen
(19,.21).
Configere stechen (17). sticken (11,
19). hefften (65). zusamen-h. (68, 110).
beste-ten (9), -digen (17), -gin (8).
*Configurare gliehen (17).
*Confilare tzusamen (binden auwsgestr.)
brengen (19).
*Confinalis gefreundet. (64).
Confinis nahe (17). eyn nach-, noch-
(6, 9) -gebur (6), -gebure (5), -gebuer
(21), -gebaur (67, 70), -gebawer (66),
-gebor (17), -bur (825), -buer (68), -buwer
(69), -bawr (9, 134), -per (4). nagebuyr
(132). nackebor (18). naber (22). gebur
(99). moge (9). gefründt (64).
Confinitas nach- (110), naege- (132)
-burschafft.
Confinium Ad. marcke. mark scheyde
(8). moge scheyd (9. 2« -schafft, cf. eon-
finis). greyniez 4 landes scheydung (3).
*Confi-re, prs. -o (-eri Ki.) vümachen
i gemacht werden (65).
Confirma v. Consolida.
Confirmans (sí. -are?) vermen (22b).
Confirmare (2. configere, consti-
tuere) firmen (1, Db, 17, 4, 75) als man
die kint firmt (75). stedigen (11). Ad. nd.
be-st., -stedeghen (23), Ad. -stetigen,
-státigen (134), -steytigen (3), -stegin (8),
-staten (75), -wern (11). hd. vestmachen.
vermelen (23).
*Confirmate mechtick, starck (69 Mrg.).
Confirmatio firmung (1, 5^, 4, 64,
75). vermelinge (225, 23). beste-tung (6),
-ttung (67), -dung (5), -dinghe (283), Ad.
-ydung (21), -digung, -tigung, -gung
(46). bewerunge (17). vestigung (68). be-
v. (110). vestinge (132).
Confirmatus gestyrket, bewert, be-
stediget, conf'mt (17). ghevermet (22).
Confiseare (»« viseus!) limen £ rent
samen (19).
*Confitere v. Conficere.
Confiteri Ad. nd. bekennen 7 bichten.
mit wiin bek. (17). veriehen (65, 75) die
sund (75).
Conflages ort da vil wind hin wehend
(88). à
Conflare smelezen (17, 100). gisen
(100 sim.). gieten (99). blasen (65, 99).
zusamen bl. o. giessen o. sehmyden (110).
zerfliessen als das ertz (75).
Conflatile Ad. eyu gossen, Bop be-
g. (4), gegaDen (21), geflossen, zertossen
4 geschmeltzt (75), geblasen (110), md.
gheghot-en, -ten dink, 4d. ding.
Conflat-ilis, -us (9, 17), -um (125)
ieDlieh, zusamen blaslich (110). gego-
Ben (17), -sen (13). ytel gegossen (9.
—
CON 141
ydel gegussen (8). zusamen blasen (19).
gesmolezen (10 &e.). gesmultzen (125). ge-
smelezt, zu geblasen (11).
Conflatio czu blasunge (11).
*Conflatolum (cf.-orium) blaessebalch
(11).
Conflator ezu bleser; smelezer (17).
Schmeltzer (91).
Conflatorium (7. q. suffl.) essa sim.
(Gf) esse (8, 12, 4). ee (13). ess (1).
ef (9, 46, 76). esche (5b, 12). eschen (17).
ese (223b). heze (23). erBe (71). es in der
schmit,sehmeltz hute(75).eef-.7 scehmeltz-,
varr. eyt-ofen (65). ouen (99). hobel (19).
hd. blais- (19), blal-balg. blaesbach (132).
Conflatus v. Conflatilis.
*Conflibo 2. colligo (16).
Conflietare, -ri (68) kyfen (68).
stryt-, varr. stry-, strei-ten (110),
Conflietatio ein kyffstrit (110). keiff-
Streit (1109).
*Conflictor stirmer (76).
Conflietus (4. bellum) Ad. sturem
(1) sturm, storme. Ad. nd. storm. ein
sturm red (46). strit (13). stridt (10).
wechinghe (132). pinung (6). pynigung
(110). péc. gestirmt (76).
Confligere Ad. nd. sto-, stu- (4), stü-
(46), sti- (76), ste- (Db), instü- (1) -rmen.
stormen in warten (18), mit worten (5).
pinigen (6, 110), m. w. (6). kiffeln (5).
striten (8). streyten (9). stricken (sc 17).
Confluetuari im) zwitzzwatz seyn,
nit wissen was zu thun ist (Fris.).
Confluentia cobeleneze (11).
Confluges da vil bzech zusammen
fliessen (91).
Confodere Ad. graben; be- (110),
mit- (6), durch- (8) -graben. stechen (8).
er- (9), her- (17) -st. wnden (23). wonen
(sie 29). wuo- (76) wu- (75) wó- (2L),
wól- (46) -len. foln (sc 18).
*Confolare v. Conuolare.
Confor-aneus (Gl. m., Ki.), -inus (96)
i. vnius fori vicinus (16 sim.).
Conformare d. gelichin (5), glichen;
glieh, gleych, einlich (65) machen.
prauchen (19). nd. gheliken.
Conformis Ad.glich, gleich. nd. ghelijk
(11), gh.-wesieh (22). einlich, ein-, glich-
formig (65).
Conformitas gelycheit (68).
*Conformiter gliehliche (1v sém.).
Confortare Ad. nd. ste-, sta- (11),
sti- (17), beste- (4, 75) -reken.
Confortatio besterckung (75).
*Confortire v. Confertire.
*Confossio durchgrabung (65).
Con-fouere, -uouere (alph. -f. 134)
hd. neren, nern, ge-n. (5, 21). fuden (5,
89). foden (18, 22). futren S hegen
(9 &c.. hégin (8). gonnen (21). gynnen
Gu. verwermen (99). dorquecken (106.
or- — oberd. der-.).
*Confouere (4. simul fouere,
conuouere) mit globen (110).
Confractio broke (99).
Con-fragum (74, 76 &e)), -fragium,
-fregium (68) est locus vbi multe arbores
sunt eonfracte (76 sim.); vbi flant mult
venti (16. »« conflages; sm. Br., Gl. m.);
in quo crescunt fraga, erber how (r6), i
frage erpern (5). ertberen (22). bramber
(110). pawmpruche (74).
2«
142 CON
Confrag-us, -osus dunckel (68, 110)
von diekem holtz Z finster (110).
*OConfratro i. fratriso 7 fratri assi-
milo (16).
*Confregium v. Confragum.
Confrieare, -ri (7. eonterere) /d.
erau-, trau- (sze 5), kra-, kro- (76), md.
klo-, cloe- (132) -wen. eraven (3). kraezen
(6, 4, 110, 134). Ad. ri- rei-ben; zu-,
zusamen- (17) -riben, -reyben (9), -treiben
(s?c 4). nd. wri-, ri-, rey-uen.
Confringere Ad. prechen (1); zu-,
zer- (110) -brechen. breken (11). myt en
ander to breken (22).
*Confrixorium eyn roist 7 bradepan
(19). roester 7 braetpanne (11). ein rost (4).
Confugere /d. mit- (6), zu-fliehen,
-fliechen (68), -flyeen (18), -Hehen (5, 21),
-fligen (3), -flien (4). nd. to vlen. bidden
17)
*Confugitatio v. Confutacio.
*Confulsa v. Conuulsa.
*Confulsus (cf. prc.) gewortft (11).
Confundere (4/4. confutare 8, 9,
blasphemare 4 &e.) czusamen-gyssen
(9), -fugen (8, 9). begiessen (110). vir-
storen (19). vorstoeren (11). Ad. lestern,
schenden. ge-sch. (6). seynen (st-? 13).
besehemen (5^ mwrg.. bescheymen (3).
beschamen (110 52m.) v^thumen (5)
P p (8, 9), -dumen (99), -domen (?1,
Confundi seham rot (76), betrubt,
eschent, vneer-, varr. inner-, inder-lich,
etrogen (65) werden.
*Confurare v. Confutare.
Confuse verscheyden gemeynde (15.
aus gemengde).
Confusio Ad. v'storunge. versturinge
(11). E vn v'scheiden gemen-
get vnderscheid (17). vnunderschidlich-
keit (&. 65). mengung (110). schemede
(19). sehand (68, 110). la- (68), le- (110)
-sterung.
*Confusor lesterer (4).
Confusus bescham-et (68), -pt (110).
betrogen (65).
*Confuta 7. qui patitur verecundiam
(16); cf. confutuare nothzüehtigen (ki.).
Confu-tare, -rare (100) (cf. confun-
dere) Ad. v-smahen, -smehen, -smegen
(3), -smohen (6) sim. smehen (8, 9).
vneren (100) schenden (17) vmb-tun
5), -donen (21). nd. vorsman 7 vmme
on (22); vndun (99). vinden (8b. aus
de ze nicht machen (65). berispen
132).
Confu-tatio, -gitatio (108) verschme-
hung (110). scofferture (99, 108. cf. schoffie-
righeyd opprobrium dc. Ki.).
*Confutisterium gijnge (99).
Confutuare v. Confuta.
Congaudere /id. mit-frauwen, -frewen
(9). mede vrouwen (11).
*Congelamen v. Congelumen.
Congelare, -ri, cogelare, eoangu-
lare (8, 1T. 2« eoag.) zuhaufen- (66 &c.),
zuhuffen- (69), zuhauff- (17, 133), zusamen-
(48, e8), ge-, zuge- (110) tzo- (182),
samen ge- (67), ver- (99) Ad. -friesen,
-friezen (4), -frieBen (1, 11), -frysen (69),
-vrisen (9, 77, 99), -gefriesen (68), -frieren
(6, 110) frisen (21) vresen (99) zu
samen gerynden (17).
CON
Congelatio vorst (99).
*Congella v. Congerra.
*Congel-umen, -amen (74) (cf. eon-
gerra) 7. congregatio sim.(16). samelung
(14).
Congemere weynen (8). mit-w. (9).
midde suffezen (19). mede zuchten (11).
*Congena v. Congerra.
Conger v. Congrus.
*Congera v. Congerra.
Congerere /,d. zusamen-, nd. tosa-
mede-, zuhauff- (8), zuhaufen- (9) -drageu,
-dreghen (13, 22), Ad. -tragen.
Congeries sammelung (65) hufen
(13). hauf (12). steyn-h. (9), -huffe (8
sim.) eyn huff (1T, 68), hufe (5) steyn.
en hupe stene (22). zesam getragen
hauff (1).
*Conge-rra, -ra (76), -na 4 -la (74),
-rro (114) (7. collect-or 4 -riz stipularum)
stu-, sto-philare (Sm. 3, 651). stupf-ilari
(Gf. 6, 659), -ler (74, 76). sam-pfler, -ler,
eherer, halmleser (74).schwetzgesell (114).
Congesta collaza (131).
Conges-tio, -sio samenunge (8b).
zusammen tragunge (9), -tauvnge (sic 8)
hee c geheuffet (19). ghehopet
Congiarium v. Concitarium.
Congirare Ad. vmb- (18 &e.), mit-
(6), mit vmb- (17 &e.), nd. mede vmme-,
garn (110 &e.) -winden, -wenden (6, 17,
18), -gen (17). eogiralis ?. rotundus (16).
Congire 7. per augmentum crescere,
congerere (Br.); equare (147, Br.). even
maken; gaderen (147).
Congiu-m, -s mezeimpri (&e. Gf. 3,
149). sechDechtrigmef) (74). drey ma6
(111). stübichen (114). zuber (131, 141).
Con-globare, -gloare(67, 76),-eclobare
(18) (£. q. econglomerare q. v.) baln,
kuezlicht machen, elofó m. (11). kloBen
(5, 91). klósen (6). cloten (292). zu sam-
men windin (8 szm.). eluwen wennen (18).
kiggel schiben (21). kewlicht machen
(4. cf. kaulicht Fr. 1, 504).
Conglobatus gebalt;
cloDe (17). kugelet (65).
Con-glomerare, -glominare, -glo-
mare, -glumerare (76) zu sammen ley-
men (9. »« eonglutinare) garn (19),
gaern (11), knilin garns (76), vff eyn
eluen (17) winden. vff klingel (sc 8).
Conglomeratio knoil von zwirn (75).
*Conglumerare v. Conglomerare.
Conglutinare (7. coniungere ; 2ceon-
glutire) Ad. zusamen-fugen, -fogen (21),
-seezen (17), -kleeken (6), -binden si
sbst. balle,
-limen, -slinden (5, 6), -sehlinden (66 &e.
sluten. (23
nd. tosamede-voghen £
-stueken (22).
Conglutinatio zu sammenunge (8, 9).
*Conglutio v. Displodere.
*Conglutire Ad. md. v'slinden. ver-
sehlinden (69, 134). vir slingen (8). vir-
slüchen (19).
*Congn- v. Cogn-.
Congratulari Ad. frau-, fre-, fró-
(67), freu- (68) -wen. frowen (6, 22). mit
er-fr. (15). frolieh syn; sich frewen mit
syné frund (110) verblyden van syns
frunds geluck (132).
Congratulatio
-freud (75).
?
mit-erfrowung o.
CON
Congredi Ad. zu nd. to stride, Ad.
strid, strit, streite (3), streyt gan, Ad.
geen, gen, genen (21), gein (3), 1en (18),
gon. in streyt geen (134). zu hauff gen
(21). zu samen dreden (8^). ainfirtigen
(19). aenveerdighen (11). aneverden (106).
kyuen (22).
Congregare samen (11, 21). zusamen-s.
(15). zuhauff s. (19). zü s. lesen (6). Ad.
sam-eln, -len; versamlen (110) ; zamsame
nen (753); zusamen samlen (68). nd. sam-
me-nen, en; te hope gaderen (11).
Congregatio zamen-, var. zam-sam-
nunge (15).
Congressus (7. eonfiietus) zusamen-
gen in die strit (8), -gefugen in dem
strite (9).
*Congros v. Congrus.
Congrue Ad. gelich (9), glieh (8),
fuglieh (75), zimlich, bequem.
Congruere glichin (8, 9). glich (17,
76), hd. nd. bequeme, beqweym (3), be-
qwemlieh (17), genem (6, 110), czymlich
(4) sin, Ad. sein. zymmen (110). temen,
lympen (22v).
*Congruitas fugliehkeit (75).
Cong-rus, -ros, -er, -rum (Gft.) ( piss
cis, cf. clebia) hasela, heseline (Gf. 4,
1061). eyn eseling (19). heslink (109).
hefling (125). helsemé (11). meeráel,
seepaling, wels (114). wy-, ear. we-Ihyn
(64). cunchin (af. 4, 454).
Congruus Ad. nd. bequem-e, -elich,
hd. -lich. kómliceh (Fris.). bekeme (9)
orden-tlich S» lichen (9). eigent-lich
(8), -lichen (9). zymlicher (110).
*Congrux (cf. congrex?) ?. cetus
cohors (16). ;
*Oonicere v. Coniicere.
*Coniculata v. Caniculata.
Con-ieector, -nector (18, 76), -iectu-
rator (68) eyn wener (5, 18, 22). meyner
(68, 110). entwerffer (67, 67). veger oder
eraw (aus traum, cf. sqq.). bescheyden
(9). antprest (7. interpres s6. a. d. Lat.).
*Conieetorare v. Conieeturare.
Coniectura eyn vor-prufunge (19),
-prouinge (22), -bruffung (5), -briun CIUA
vb'vffung (sic 6). eyn fore proff (21
wenung (18). vegunge oder craw be-
scheydunge (9). trachte (99). Ad. dunckung,
be-d. (110), prubunge (133) ?n malo.
*Ooniecturaliter entwerfflich (75).
Coniect-urare, -urari, -orare (76),
conneeturare (18) entwer- Ad. -ffen,
nd. -pen, mit worten willen o. gedencken
(15). duncken (17). berumen, meynen
oU v-m., wenen (68). erraten (65). trawm
9) drawm (8), drumbe (sic 17) be-
scheyden, Z -duden (11), -deuten (9).
*CGoniect- 4 prefig-uratio entwerf-
fung (15).
*Conieeturator v. Coniector.
Conji-, conij- (én den meisten Drucken),
coni- (76, Mss.), eooni- ur -cere, co-
mittere (6), prs. con-icio (21), -nicio
(29, 93) Ad. nd. du-, do- (91), di- (13)
-nceken; tinchen (76). raden (10 sem).
wenen (9). moden uD- (8), aus- (9)
legen o. vornemen. Ad. ent-, en- (21),
mit-, zusamen- (68, 110) -werffen, er-w.,
verb..in. -werben (b). nd. ent-, eynt- (22)
-werpen. prs. ieh, ick (22) aceht-e (22), -
-en (21), echte (23) 7 wilko-re (23), -r
(22),- -rn (21).
CON
Conila i. myrrh-a, -is wild kórffel,
kelberkern (:3). eun-ila, -ela (Ki.) dosten,
wolgemuth, costentz, bergmüntz (143).
tosten (114). Z. thymbra, satureia josep-
- len, hünerfüll, sergenkraut, eunel (73,
143); saturon, Sa-, se-denei (73). künel,
E (Fr.). eonuea quenel (Gt. 4, 454,
618).
*Conisa v. Conyza.
Coniseat capra stutzt (125).
*Coniua v. Canapus.
*Coniubere folgen (8, 9).
*Coniuere v. Conniuere.
Coniugale animal ein gesel.lisch,
var. -sch thire (65).
Coniugalis hiberch (99).
Coniugare Ad. zu nd. to der ee, E
(6), hye (21) pinden (1), binden (3), v-b.,
griffen (76). zusamen-b. (110), geben man
vnd wip mit ee der kont-, var. kundt-
schafft (75). heilichen (132).
*Coniugere v. Coniungere.
Coniugium /d. dye nd. de ee, e
bb 91). nd. dat echte (23), e. leuend
23). hd. elieh leben; gesam-ent ee,
-melt E (10). vermehelung (64). gemahel-
Sehafft (75). bischlaffung (65). hiwelec
(59). hilheh (132).
Coniuium v. Conuiuium.
Coniunetim to samde (22).
Coniunectio zu hauff fügung (19).
Coniu-ngere, -gere zusammyn fugin
(8). hd. zusamen-, zuhauft-, nd. tohope-
vogen, Ad. -fugen, -tun (65), -zetten (23).
' Coniunx v. Coniux.
Coniurare Ad. nd. be-, zuhauff- (17),
zusammen- (8, 9) -swern sZm.
Coniuratio Ad.nd.beswer-unge, -inge.
Coniu-x, -nx Ld. hus-frauwe szm.,
-wirt (6, 76). ein huf frP (21). nd. hus-
vrowe, -ghenote. wif of man (99). ein
eheilieht man off wijff (132). gemahel
joo, 110). elieh-g. (65), -menscho (93).
Con-yza, -isa (cf. eunilago) flóh-
kraut, gele müntz, grosse m., dür-, don-
ner-wurtz (73). hundtsaug &e. (143).
*Conlaetaneus v. Collaetaneus.
*Conlat-i, -bio v. Collatio.
*Conlimito (7. polio, »« lima) has-o,
-inun (Gf. 4, 1048, cf. 800).
Conm- v. Comm-.
Connectere zusamen-küpfen (9),
-kneppen (8). zu hauff knoppen (17). te
zamen knuppen (11).
*Connect-or, -urare v. Coniect-or,
-urare.
Connexum zusammen-gebunden (9),
-knoppen (8). zugezwungen (15).
Con-niuere, -iuere, -niuire (7:7), 7
-ninuere (76) hd. wincken, w. mit den
augen, nicken (77), achten (11), verwilli-
gen (110). nd. wenken.
*Connopium &oc. v. Conopeum.
Connubere ver-hyren, var. -heüren
(110). by sehlaffen (68). hyllichen (132).
Connubium /4d. by-, bey-, pey- (1, 4),
eyn by- (5^) -slaffunge, S lobuuec (6),
-slaffen (55, 4), -schla/ff (10); eyn bislaf
(12). nd. by-slapinge (23, i32), -slapen
(22), -wesinghe (132). hoch-ziij (8, 110),
-z1jd (17). brut-, var. braut-lauff (110).
Connumerare midde zelen (19). mede
tellen (11).
*Conodoxia v. Cenodoxia.
CON
Conofigio, g. -onis 7. meta (147, Br.
Cf. Gl. m. h.v.) ; obligatio in die nuptiarum
vur den bruytschat off bruloft to vol-
brengen dye gelayfte (141).
*Conoilla v. Conueula.'
*Cononia v. Canonia.
Conopeum (gr. X«9V010y 114), con-
nop-eum (Gl m.), -ium, gew. canop-
ium, -eum, -oeum (91), - egium (75),
-um, -ilum (76), eanipeum (60), eena-
penum (5^) (Z. rethe muscarum 18 &c.;
2« ean-opus, -apus) Ad. nd. vmme-,
hd. vmb-, ym- (13), vber- (19) -hanck,
hd. -hang. Ad. fliegen- (68 &c.), fligen-,
tawben- Z vincken- (9, 60), dubin- (55),
winter- (74) -netze, -netz, -garn (68).
schnaken garne (10). spin-wepe (18),
-wep (75). stovphüli (7. eiburnium, epi-
cilium, laeunar 93. cf. ciborium Fr.
3, 222. BM. 680). crone (100). hanffen-
(19) hanf- (67) -dacht. hannepen dueck
(11).
*Conosatus v. Canonizare.
Conp- v. Comp-.
*Conpes v. Cornipés.
*Conplacicior senftiger (9).
*Conponula v. Cauponula.
*Conpostum v. Compositum.
Conquadrat se caritas vnbe-, var.
vnb-weglich ist die liebe (65).
Conquassare hd. zu-, zer- (6, 69, 76,
134, Fris.), Zusamen- (68, 110), md. to-
schudden (8^, 22), -scehoden (17), -schuten
(9, 4), -schutten (1105), -schytten (1109),
-sehuttelen (68), -schotteln (8), -quefen
(18), -swingen (8, 22), Ad. -brechen, nd.
-breeken. erschütten (Fris., Ki?.).
Conquassatus ge-schutt, varr. -schut,
-Sschüt (110), -schuttelt (68).
Conquaternare quater-nieren (68,110),
-n setzen (110).
*Conq'uare meynen (8b. s, conqueri ?).
Conquer-i, -ere Ad. nd. clagen.
Conquestio clag-unge (19), inge (11),
-e (65).
do ed v. Coquester.
Conquestus píc. hd. nd. geclaget. s.
beclagung (110).
*Conquieseere v. Conquiniscere.
Conquiescere Ad. rasten. rosten (99).
ruwen (8). ruen (9 &e.). lainen mit den
elbogen vff (75).
*Conquilium v. Conchile.
Conqui-niscere, -escere (9) Ad. nd.
nigen. mit dem heupt n. (17). Ad. ney-
en, naygen (134), nieken (o wineken
(8. 110). w. mit den augen (17). wenken
(11). steuren, e/g. vffleinen (75).
Conquinisium (herba? st. -sco?) nigo
104).
: MNT d hd. er-, her-werben. «d.
vorweruen. erkrigen (9). irkriegin (8).
winnen (99). er-forschen, -fragen (110).
Conradus (oft?.consilium vatum dans)
eunraed z. audaa consili; a castrensibus
kuntze, « rusticis curd (125).
Conregnare mit-hirschin (8), -her-
schen (9).
*Qonrogare (wntersch. von corrogare
(8) mit bitten (8) i. congregare t inui-
|tare (66 &ec.), iniuriari (110 &e.).
*Consa, comum (Aerba, cf. cicuta)
wedewsle (41).
CON 143
Consangwineus Ad. nd. eyn frunt,
wrunt (sic 22). hd. freun-d, -t; -t vatter
halben Z des bluts von geburt (75). eins
frunds geblut (110). gesypte (16). sipbluot
(93). eyn mag (17). maig (19). maeg (99).
maech (11). maych (132).
Consangwinitas kunne (21, 22). kun
(5). hd. nd. mage-, mog- (6), hd. frunt-,
freund-schafft, -scop. eyn geslicht (21).
Conscendere d. mit- (17), vft-, vber-
? mit vff- (65) -stigen. aufsteygen (9).
*Conscica v. Caustica.
Conscientia sam- (9, 19, 23), san-
(b, 12, 19, 22), sin- (17) -wiezigkeyd (19),
hd. -witzekeit, -wicikeyt (13), -wiezkeit(9),
nd. -witticheit. witscap (11). gewyne (76,
110) o. kentny (1105). gewisne o. kennisse
VIDE wisse (8). ein gewissen (9, 4). Ad.
ie wiB- (6), wys- (18), wissen-, gewis-
sen- (65), weyssen- (66) -heit. bekente-
nisse (85). erkantnuf) (65). sen (99). Ad.
nd. vor-, hd. v-, ver-, vir-nunft, -nonfft
(D, 18, 19), -nufft, -noft (21). vernyfthich
(13). gotes vorchtikait (1). gdttuxehilioyt
(955). kentnisse, conscientie (132).
*Conscientiose gewissenlieh (75).
Con-scientiosus, -senciosus (76) (7.
timoratus 1) hd. got-, gots-, gotz- (110),
ge- (67) -vorchtsam (1), -furchtig (68),
-forehtig, -ferehtig (76), -fuchtig (18),
-fochtig (17, 21), -fórtig (6). nd. gode
vruchtiech. gewissender mensche (75).
Conseindere auf reyssen (9). zu ri-
sin (8). ze riBen (17). ze- (10), vBb- (19),
vt- (11) -sniden.
*Conscio v. Concio.
Consceire mit wyssen (9 szm.).
Conseius (7. reus) Ad. nd. schuldi-g,
-ch. wyB- (68 &e.), -wisse- (67), misse-
(sic 19) -lieh. wissen-d (110), -haftig, ge-
wissener (65). wietlich (11). wethech (99).
Conseribere weder seriuen (99).
Conseriptio wederserift (99).
*Consceutello 4. comedens cum vno de
vna, scutella (6).
Conseerare Ld. wy-, wey-hen. md.
wygen, wyen. zu-eigen, -heilgen, dirmen
dàz sacrament (65. cf. conficere).
Consecratio wyhunge (19). kerm-isse
(147), -eBe (125) 4. dedicatio templi.
Conseer-etalis, -atalis (s/c?) ags.
ge-hala 7 -rumma (7. symmistes Gl. Aeltr.).
Conseeutio nachfolgung (4). Ad. er-,
her- (17) -werbunge. zd. er-, v-weruinge.
*Consecutiue nachfolgtieh (65).
*Oonsedere (7. énmwadere Gl. m.) ?.
Considere.
*Qonsenciosus v. Consceientiosus.
Consensus Ad. nd. (14?) vol-, md.
wl-bort (11, 17, 29), -burt, ear. -bert
(147), -bord (23), -wort (5, 9). Ad. mit-
hellung, -hewung (sc 63), -hellig (8),
-haltunge; v'-hengung (18), -hengnis (21);
folgunge (8, 9), gehorchunge (9), will,
willgung (68), verwilligung (65, 110), gu-,
var. gy-nnung (110), gunst, zu-g. (7. ad-
missio 65). consent (132).
Consentaneus volgich (13). ge-v. (85,
23). ghevolget (22). gefolgi-t (8 2
-ek (9). volger (4) naeh fulger (17
ful wortig (b). gewlbordet (22). vulbord-
icheyt (sic 23). genoiehlieh (132). mi
helfer (10). gutwillig (110).
144 CON
Consentire (é. assentire, adquies-
eere, coneedere q. v.) vol, wl- (22)
-worten (w aus b gedndert! 5), -wort
geben (19), -borden (11, 22), -burden,
var. -berden Ed. wolboren (13). fuel
werden (71). Ad. gunnen (110b), gyn-
nen, mit-halden, -halten, -holen (8),
-hellen (25), -heln (17), -helfen (10). ad.
mede holden. Ad. v'willigen (68, 134),
-gen. hengen (Aventin.). vor-h. (8, 12, 4).
fulgen (8). volgen (85, 9). v-v. (11). ge-
horgen (11).
Consequenter anheng- 2 nachfolg-
lich (65).
Consequi volgen (110). nach- (8, 4).
mit- (17), er- (6, 17, 18) -folgen. erkrigen
(9). erwerben (6 sm.) derberben (3).
erweruen (22). vberkomen (110).
Conser-ere, -e (8^) pflanezen (9, 6s).
zusamen-pfl. 7 -seyen, var. -plantzen £
-sewen (110). planezin (8). seien (68). an
eyn voigen (147). gevochen (85). geuegen
(99). e. manum tzuhauffe tzyhn (125).
*Consertim zu hauff (11).
*Conserua v. Consolida.
*Conserualis glichés weses (8).
Conseruare halden (99). Ad. be-,
hant- (65) -halten, -halden. bewaren
(dps
Conseruatorium kaste (22).
Conseruire mid dienen (11).
*Considerare v. Confederare.
Considerare Ad. nd. merken. mirken
17, 21). nieken (sc 5). vffnerckung hon
ro prouen, liken (22).
Consideratio merckunge der ge-
dancken(9),in dem gedanck(8). merckung,
vff-m., hinderdenekung (65).
*Consideratiuus merck- (110), myrck-
(132) -lieh.
Con-sidere, gew. -sedere Ad. mit-
(8) bey- (9), darby- (65), zuhauff- (11),
zusamen-, zemen- (95) -sitzen (-sed. 11),
-seezen (-sid.11). nd. tozamen-zitten (23),
-setten (11, 22).
*Consid-ium, -um v. Consilium.
*Consi-dus, -tus (22, 23), -stus (4)
(z. locatus, cf. consitus) ge-seczet (18),
der (21), -satzt (5, 4), -set (23), -sat
(22).
Consiliari, -re (76) Ad. rat, rot (6),
raut 9 geben, 4 nemen, niemen (76).
ratz fragen (110). nd. rad gheuen.
Consiliarius raat- (68), ratz- (110)
-man.
Consilia-rius, -tor Ad. nd. eyn rat-
rad- (28), rath- (66), raat- (68), ratt- (67);
rait- (18), rot- (6) Ad. -geber, nd. -gheuer.
ain rautgeb (76).
Consiligo (7. pes leonis 144, helle-
borastrum / pedicularis 143) leüfkraut
(135, 143, 144). schlangenwurtzel (144).
schwartz niefbwurtz (143).
Consi-lium, -dium (10), 7 -dum (16,
Gl. m.) Ad. nd. rat, raet (11), rad (14,
23). Ad. ràt (12), rayt, rayd (19), radt
(10), raut (76), rot (6). eyn rat dez ful-
ekis (bb).
*Consimarga v. Cosmarcha.
Consimilis glich (6, 65). en-, varr.
ein-lich (65). Ad. mit-gelich, -geleich,-glich,
-gleich. midde ghch (18). nd. mede
ghelijck.
*Consistanter von dé gestilte (8b).
CON
*Consistari («ws fistus sí. viseus?
cf. assistere ancleven 147?)kleben (74).
Consi-stere, -tare (19) bii stain (19).
by steen (i10 szm.). bisten 7? wesen (5).
w. & mitston (6). m. Z w. sin (76). mit
sten in e$ w. (17) Ad. mit-w., -seyn
(4) -stan, -ston, -stanen (21); midde
sten Z sin (18); gruntlich setzen. nd.
mede stan 7 wezen.
Consist-orium, -erium (76) d. nd.
rat-, raet- rca rad- (23), ratt- (65), rot-
(D) raut- (76), rait- (18), rayd- (19),
ineck- (9, 99, Gl. Mar.) drine- (sec 121),
ding- (82b), recht- (18), richte- (23), Ad.
rieht-, gericht-hus scm. rumio (V. rupis
alta Gf. 2, 510).
*Consistus v. Considus.
*Consitare v. Consistere.
Consitus (7. ornatus diversimode plan-
tatus t locatus 3. cf. considus) gimbe-
tote (120, szm. Gf. l, 262). ge-pflanezt
(9), -planezt (17), -peilezt (3. cf. Sm. 1,
282 sq.).
*Consobitus v. Consopitus.
Consobrina ein sehwester dochter
(68, 110).
Consobri-, 4 sobri-, consubri- (94,
136), eossofre- (Gf.) -nus gatuline (Gf.).
Ad. eyner, e$r Swester son Z7 kint; eyn
Sw.-, sehwester- (68, 76, 110 &c.), suetir-
(sic 104), sister- (10), geswister-, geswi-
stergid- (93), mümen- (95, Gf. 4, 457)
-kint sim., -sun (68, 95, 104, 110), -son Z
-kind (76). nd. en zuster kint. ags. gisuir-
gi& (136), -ia (Bosw.); gesumgion (94).
pl. mumen- £ hoemen-sune (100). swester
kinder (9). tzweier sw. kint (66 Mrg.).
*Consocialis mitgesellisch (75).
*Consocialiter mitgeselliglich (75).
Consociare masschop maken (11).
*Consocietas mitgeselschafft (75).
*Conso-dalia, -ladia v. -lida.
Consodalis v. Consors.
Consola-men, -tio Ad. nd. trost,
troest (11) Ad. trüst (4), drost.
Conso-, eonsu-lari hd. nd. tro-, Ad.
dro-, tró- (6), tre- (76), dró- (67) -sten.
*Consolarius trostliek (23).
Consolatio (cf. consolamen) Ad. tro-,
dro- stung. ergetzli-chkeit, var. -heit (65).
Consolator troester (64),
Consolatus getróstet (6).
*Consoldi (cf. sq.; consiligo?) à. cor-
tex t medulla ellebor (41).
Conso-lida, 4 -ladia (maior 73),
-dalia (47, 96), candida maior (85),
gunsula (q. v.), ? solidago (73, 134, Ki.)
eon-firma 4 -serua major (143) ( gf.
lolium) gew. c. maior beyn-welle (96,
Sum. e. minor cleine b. Sum.), -wel (73),
-weil (143). beywene (85). beuenel (4r.
»« pipinella). Ad. wal- wald- (75), 7
waln- 4 walm- (14) -wurz, -wurt (93). n4.
waelwortel (143). svarzwrze (105). swartz-
(74), Schwartz-, schmeer- (143), schartz-,
Schantz-, schmertz- (73), wiz- (87) -wurtz.
hirschmangolt (143). consul (93). eunsele
(87). gülden günsel (143), guldin guntzel
73) e. media. singruone c. mediana
131) wundeneruet eonsolida, bogula
85). mazsebutz (sc) wuntkraut 2. bru-
neta, bugl'a; gawchel e. minor (74)
gottheil, braunnellen e. minor, bru-,
pru-nella; maf)ieben, madlieblen &c.
CON
e. minor, solidago minima &oc. (143).
merginblum (e. minor 8). ec. regalis
ritersporn (91, 125, 143).
Consolidare, -ri Ad. stercken. mit
stirken (17). stricken (23). vestigen (6).
hd. be-, mit- (18), mit be- (5), nd. mede
be-vestigen. mit- ue 16), be- (3, 21).
-festen. soldy-ren, (132),-eren, loeden (141).
Consolidare ferrum ;jyseren loden
(22).
Consolidus starcker (74).
*Consona geselle (9. aus gehelle?2«
consors ?).
Consonanti-a, -o (99) einhellikeit (65).
undudragenisse (szc 99. cf. sq.).
Consonare d. mit-, nd. mede-luden,
hd. -luten, lauten, -lawtten (1), -hellen,
uu (76). eintrechtig vbertrag hon &c.
65).
Consonum mit- (8), gliche- (85) -lu-
den. glich lauten (9
Consonus Ad. mit-, mittel- (2), nd.
wal- (99) -Iudende, Ad. -Iuden (21), -Iutend,
-luten (1105), -lautent scm., -ludig sém.,
lawtig (2 &e.), -laut (75), -hallig (4), -hellig
(6, 67), -soner (16. cf. dissonus). nd. mede
ludich. ein-hellig (68), -trechtig, var.
-dreehtig (110).
Consopire, -ri Ad. ent- (825, 9), mit-,
zusamen-slaffen, -schlaffen, -sloffen (8, 9,
17), o. slumen (8). nd. vnt- (99), to sa-
mende- (23) -slapen. -re 2. sim € leni-
ter dormire subD-, var. lief-lich mit.
schlaffen (110). tzosamen-slaiffen £
-slumeren (132).7. facere d. ontslapen doen
(132). entschlaffen (110).
Conso-pitus, -bitus (76) ent-slummit
(8), -slumet (9), -sehlaffen (65).
Consors (2. sodalis, con-s.) Ad. nd.
geselle. Ad. gesell; mit-, glich- (8), ge-
luck- (1, 5b. 2« sors) -geselle. gefellig
(s£e 64). medegheselle Z vennot (107. ?.
q. vendit 147, -noot, veyn-out &c. Kil).
gade (22b, 77).
Consortium gesel-
(17) -sehaft, -seop (22).
*Consparsio v. Conspersio.
Conspectus angesieht (65). aenghe-
sicht (11). aingesechte (19). i
Conspergere besprinken (99).
*Conspernor v. Consternari.
Con-spersio, -sparsio (76) 7. faróna
per aquam conglutinata sine fermento
(Br. &e.). pape (99). e. noua ein vermi-
schung des melbes vnd wassers on heffel
&c. (65).
Conspicare, -ri (17) (7. spicas, aristas
colligere) aheren von (110), aren van
(132) korn lesen. erhoren (séc68!). eren
(17).
Conspic-ari, prs. -or, -ior (18) hd.
ansehen. prs. ieh a. (b, 18, 21). ik anse
29). inf. behendelichen (9), behentlieh
(5 merken.
Conspieator (i. speculator dc. G1. m.)
ein verspeher (68).
*Conspic-ellum, -illum (76), -ilium
(Ki. -ulum (G1. m.) 2. Jocus ad, con- (15),
in- (76) -spieiendum apíus. aufbhang
(15). besehawenstat (74).
Conspicere schowen (141).be-sehawen.
(Q -schauwin (8 sém.), -siehen (18 Mrg.).
sehen (168, 75). mit sechen (13). anseen
(22). gucken (15).
(12, 22), geselt:
CON
Conspicilia augenspiegel (91).
Conspic-ilium, -illum, -ulum v.
-ellum.
Conspieuus Ad. nd. clar. klair (5).
elor (6). luter (21). hd. doreh-, vor- (10)
-siehtig, -syechtig (12). v'nemelich (9).
Conspirare Ad. zusamen-, nd. tosa-
men-blasen £ swern, hd. sweren, beswern
(21). hd. z.-plasen (1, 3,4), -raten (3, 5),
-raden (18), -geloben (76), -verbinden (65,
110) in bof) o. gut (110), -stupffen, var.
stipffen (65). mit einander vber eins
werden (75). undersikeren (99).
Conspiratio (i. speculatio in malo,
alph. eonspie- 66 &e.) hd. eyn raut (16),
zusamen-rat (5, 21), -rayd (18),zeu sammen
in rat (4), nd. en to zamen rad Zn malo.
eenradegheit (99 sZm.). geselschaf in
bósem (6). parthy- o. ein verbunt-machen
in bosem (110 szm.) p. m. 4& zusamen
verbinden (s sprach der bedenckung
75).
eipiriior ein zusamen verbinder
(110). v'spier (cf. eonspieator), meut-
maker (107, sm. 132). pl. bel) ratgeber
16).
Edcoelimen
behren, er-b. (Kia.).
Consponsor mit gelober (9).
*Consponsus(?.con-federatus,-spicu-
us &o.; iamtriz Gl. m.) elaur (76).
Conspuere spihen (18). speyen (4).
spuwen (6). Ad. nd. be-, ain- 7 midde-
(19), mede- (11) Ad. ver- (Voce. ex quo)
-spyen, -spigen (22), -spuen (99, 132), Ad.
-spihen (85, 19, 69), -speyhen (67), -speygen
(8), -spuwen (68).
Consputus bespuwet (68). verspeyet
(110). bespyet (132).
*Constabulare 7. ad stabulum ducere
(76). stallin (8, 9). zu stalln (11).
*Constagnare v. Stagnare.
Constans /d. nd. stete. Ad. stát (134),
stat (1), stete, stedt, stet (76), steet (110).
gestadech (99). stanthafft (68). volstant-
aftieh (132).
Constanter stetlich (11).
Constantia Ad. steti-, státi- (134),
stetti- (67), stetig-, stede- (5), besteti-
(e) -keit. nd. sted- (22), volstantaft- (132)
-1eheit.
Constantia (ciu.) constentz (752). cost-
entz (752€, 76), -niiz (l, 753), -mes (754)
an dem boden see (176).
Co-, ea- (b^) -nstantinopolis con-
stantinopil (5^). constant in opel (sc 1).
Constare Ad. steen; zusamen -ston,
-sten, -steen, -than (70). 4d. tozamen-stan,
-blasen (29. st. eonspirare). Ad. offen-,
nd. open-baren, Ad. -bar syn. vffenborn
(21). offinbaren o. wisseclich sin o. stede
sin an gude (8). wissenclich seyn an gut
? an bose (9). wiflichen sin o. stede sin
gudlieh ader bofMiche (17). Ad. nd. kost-
en, -on (95). gestet (1). constat multum
es gestat vill (65. cf. Sm. 3, 598).
Constellatio (7. fatum &oe.) gestir-
nung (74).
Con-sternari, -spernor (a/ph. const-
i. contristor i mente deficio 134) Ad. er-
Schrecken (Mss. mog.), 7 omechtigen (9).
verstocken 7 in laid verherten (76). nider-
geschlagen in gemein (110). derneder-
werpen (99). verveirt off verslagen werden
Digresmacu GrossaniuM.
-jio (v. eonfertire)
CON
ed hertzen (132). veruert o. verschlagen
68).
Consternans v. Conternans.
Consternatus erschrocken (8, 9).
amechtig worden (9). ver-veirt 2 -slagen
(132), -irret £ -schlagen (110) im hertzen.
Consternere niderwerffen (68, 110).
streyen, var. strewen (110).
Con-stipare, -stipari (8, 75), -stir-
pare (69, 134), -sipare (a/ph. const- 76)
(à. simul sti-pare, -rpare 69, 134; replere
€ condensare ( cireum-fallere £ -dare 16.
2« -vallare, consepire?) Ad. in dem
lybe, leyb (1, 9) ver-harten, -herten (1,
6, 9, 75) im pauch der dreek (75). md.
in deme, den (22) liue vharden. $ne
liebe for haltin (s2c 8). bedecken ? stecken
(9). hd. be- (8), vmb-stecken cum floribus.
be-stopffen (110), -stoppen (19, 68, 99)
-spotten (11).
Constipatio hertung (64).
Constipatus verhert (1l, 75) in dem
leib (1). vorhart in dé libe (b^). hert in
dem baueh (64). verstopfft (110).
Constituere hd. nd. bestedigen. Ad.
be-steydigen (21), -státigen (134), -stet-
tigen (67), -stetigen. seczin (8, 9). in-
(110), vft- (65) -seczen. setten (11). besieczen
(11). bestellen o. zu wegen bringen (75).
kusten (ad preciwm 19. cf. constare).
Constitutio seczunge (19). settinge
(1l). vff saczung (65). gesecz (10). be-
steliung (75).
Constitutus gesaczt (11). bestelt (15).
*Constraet-a, -us v. Contract-a, -us.
*Constrepare 4. fornicari (16) st. con-
stuprare.
Constringenter enge ader hyrtlich
(11). à
Constringere Ad. twingen (8, 4), be-
tw.; zwingen (6, 18, 26). nd. dwingen.
Ad. zusamen-, zuhaufft, zuhauffen- (66),
nd. tehope-binden (11, 19, 68, 110), Ad.
-twingen (835), -zwingen, -drucken (8, 9),
-droeken (11), -tringen &c. (65).
Construere buwen (19). bauwen (11).
duden (11, 19). ezwingen (21. »« con-
stringere).
*Construx (apwm) v. Costrus.
*Consubrinus v. Consobrinus.
Consubstantialis gliehs (9, 15), eyns
gliehen (17), ainfà (65, 67 Mrg.) wesens.
*Consucia v. Consutura.
Consu-ere, -are (8) nehen (5, 18, 4).
náhen (21). negen (6, 8b, 22, 75). neggen
(23). neien (3). neen (76). Ad, zu- (67, 68,
110), zusamen-nehen (11), -neyen (68, 110),
-náen (134), -newen (67). tzu hauff suen
neben (19). »d. tehope nayen (11). bus-
sen (6).
Consue-, Zn den meisten Mss. conswe-
re, -scere Ad. nd. wonen (229); ge-w.,
-won (18), -wanen (1); plegen.
Consu-. eonsw -etudo Ad. nd. won-
(71), gewon-, wonent- (85) -heit. gewaneit
(b^). gewoente (132). plegesede (19). sede
(99). ziede (11).
Con-, 4 as-, a-, bissw. dis- (s?c/)
-suetus, -swetus Ad. ge-wont, -want
(4), -won (68, 110). nd. ghewonet.
Consul Ad. rat- e rot- (6), ratif)-
(D^) -herre. rad-here (22), -her (21). Ad.
rat-, rats- (17, 134), ratz- (64, 110), raatl3-
(68), nd. raets-man. rat-frauwe (11), -gebe
?
CON 145
(18), -geb (4), -geber (65). der oberst
gewalt zu rom (91) ein iar richter ze
Rome (e. romanus 93). bürger- (111),
am- (113) -mayster. oberster potestat
(Fris.). ags. gerefa (Gl. Aeltr.).
*Consulari v. Consolari.
Consulere (7. consultare q. v. 9)
raten (D, 4). raden (8, 22). Ad. rat fragen
(18), haben, geben. rot g. (6).
Consultare d. rat, rot (9), raits (147)
oe. nemen (110). berait (132), beraat
(68) n.
Consultator die rait heist (132).
Consult-e, -o Uo wiflich (17). mit
rat (65. so wetterau). v betrachté gemute
(125).
Consultor rat frager (8). rot be geber
(9). einer der raat szm. begert (68, 110).
*Consultorium rat hus (22).
Consultus rat geber (8, 68). rot fre-
ger (9). wol beraten; der rat (110). ratt-
lieh, wyef, vernunfftig (88).
*Consuma-re, -tus v. Consumma-re,
-tus.
*OConsumax 7. vir potens (16).
Consumere Ad. v'zeren. vnnüezlich
v'ez. (3). wersceren (se 13). v'teren (22).
Consum-mare, -are (Pap.; a//e Mss.)
vollenden (1) voln endigen (5b). vollen
(89). hd. vol- (8, 9 &e.), vollen- (19, 21),
voln- (b, 18), wol-, wrg. zuo- (13), vor-
(4), ver- (67), nd. wllen-bringen, -brengen,
-prengen (4).
Consum-matus, -atus vollen-, ear.
vol- (65), voln- (11) -braeht.
Consumptus ver- (lY, 75), ge- (75)
-Zert. '
*Consura 4. ornatum sacerdotalis &
capitis eyn korn (21. s. tonsura eyn
kron).
Consurgere vff stain (19). opstaen (11).
Consus (76,129, Pap., Ki.), eosus (16)
à. deus. consiliorum (ll. c.). gott der an-
sehláge (Ki.).
Consu-tura, -tio, -cia (67, 68) hd. nd.
nat, naad (23). Ad. nath (21), naat (68),
nayt, not (6), naut (16).
*Conta v. Contus.
Contabere abe nemen (8). ab-n., hin-
vellig werden, erfawlen (9). virfulen (8).
*Contabernium v. Conuiuium.
*Contabrum v. Cantabrum.
Contabulare beschiessen mit breteren
(68, 110), blaneken (38), planeken (110^.
132, Fr. 9, 119). besold-7 táff-eren (Hen.),
teffelen (88).
Contabulatio v. Coassatio.
*Contacio v. Lis contestata.
Contaetus bebastunge (sc 19). beta-
stinge (11). ;
*Contagia v. Contagio.
*Contaginari (»« -taminare q. v.)
v'vnreynigen (6).
Contagi-o, -a, -um, eontegi-o 7 -um
(16) Ad. be-, vfà- (D) -fleckunge, -flickung
(1), -flechung (21), -fleckt (6). &d. be-
vleekinge. vnreyn-isse (85), -nekeit (8).
vnreniekeit 2 schorf (9). coke (99). koghe
(147, Kil. vaccarum dc.). koge (9. cf. Sm.
2, 287), cole (sc 8) £ schelm (-a, von -o,
-um «wntersch., wie auch in den meisten
Drucken, -a für Krankheit) anerben
sucht o. suehtunge (75). -0, -a anhamn-
gende sucht (110, 134), seucht (66 &e.),
19 1
146 CON
CON
sueg off befleckde, besmette krenckde|-sehmehung szm., -smeht 4 -smohung (6),
(132), o. befleckte kranekheit, var. krang-
keit(110). ein an hanget gesicht (67). -o,
-um rudigk anrurung &c. (65). -um ein
kranckheit die eyner von andern erbt
als blateren (110).
Contagiose anhenge-lich, varr. -clich,
-tlieh (75).
Contagiosus (bissw.est morbus) eyn
ane- (18), an-hangender sühtiger (6),
-hangen siech (18), -h. suchte (21), -han-
gende sucht (5), -hengich suke (22), -hen-
ger zuke (23), -haggung sichtum (4),
-erben 7 -ding (75). erbsiechtag (110).
vnreyne (10). coighs (147). kogisch o.
schelmiseh (9). ancliuich, besmitlich (132).
Contagium v. Contagio.
*Contagium bedeckung (76.7« tegere).
Contaminare, -ri v'vn-, v'on- (18,
21) Ad. -reynen, -reynigen (21, 22, 68),
-reyngen (18). hd. vnreynigen, 7 bemasen
(110). vermasgen (88). beflecken (11, 19).
virspotten (8, 9).
Contari v. Cunetari.
*Conthea («us draeontea?) v. Colu-
brina.
Contegere bedecken (11, 19).
*Contegi-o, -um v. Contagio.
Contem-nere, -pnere (/» allen Hss.)
hd. v-smehen,-schmehen, -sehmáhen(134),
-smohen (6), -sehmahen (68, 76). nd. v-
smaen (11), -sman (22), -smeden (99).
Contemplari, -re Ad. nd. be-, we-
(1) -traehten, -sehen (9), -schowen, Ad.
-schauwen, -schawen, -schauen (13), -sien
(85), -sinnen (5). drachten (18).
Contemplatio be-schauwenisse (5,85),
-schawnyf (67), -sehowenisse (23), -schau-
neez (21), -schawung (70), -schoung (76),
-schowinghe (22). ande- (69, 110), andá-
(134) -chtig beschawung. b. |ynwendig
(4). traehtinge (225). himmeltrechtikeit
(65). betraehtunge des obersten gotis 7
ynnige andaeht 7 bewegung 7 des ynni-
gen geistes andacht 7 bekentnisse de
Brundelosen gotis 7 bek. der obersten
inge; eyn ynnige beschawunge de
obersten gutes 7 geistes (9 Anuh., sm.
15). betrachtunge des oberisten gutes 7
andaeht 7 bewegung in innersten geistes
(9). betr. dez ubersten g. o. ynneclich and.
o. beweunge dez geistes (8). ein be-
trachtung dez Óbersten gutz, ein an-
dechtig bekentnüb dez grundlosen gütz
(63. Gleich mannigfach, aber anders vedi-
giert ist 65).
*Contemplativa, ars c. (ki.) 2. theo-
rica, speculativa schuollichi kunst (93).
spekulierkunst (ki.).
C. vita schawlich leben (65).
*Contemplatiue beschaülich (3).
Contemplatiuus (4. speeulatiuus)
hd. beschaulieh sim. ynnen b. (4).
inwendig beschewlich (1). beschewelichen
(sc 18). beschow-lieh (283 sim.), -emlich
(68). Ad. betra-chtlicher, -htelich (6).
*Contempnere v. Contemnere.
Contemptibilis verschmechlieh (64).
Contemptibiliter verschme- lich,
-chentlich, -henglich, -henlich, schnódig-,
schnodich-lieh (65 varr.).
Contemptio v'smehung (6).
Contem-tus (4), -ptus ptc. s. hd. v-
smahet (5), -smatte (18), -smehet (bb,
21), -smet (4), -smecht (9), -schmecht,
-smahung (1, 19). nd. v'sma-t, -ginge (11).
smahunge (10).
Contendere Ad. kriegen. krigen (9,
1105). stryden (85, 23). kyuen (11). myt
worten k. (23).
*Contenere v. Continere.
*Contensi-0, -osus v. Contenti-o,
-osus.
Contentare kriegen 7 freydig, var.
freüdig, sein (110). zufryden stellen (68).
*Contentari Ad. ge- (l, 4, 68), be-
(67), ver-nugen, -nügen (67, 1109), -niegen
(68), -gnugen (70). ghenoghen (29). gnügen
(5). gnungen (18). gnuengen (55). gnongen
(21). genügen haben (6). pe- o. be-nugig
(75), vredieh (132), zufryd (68) sin sim.
*Contentatus ver-nugt varr. -nügt,
-niegt (110). beniegt, zufryden gestelt (68).
Conten-tio,-cio,-sio (76) (aus conten-
tus »« -dere) Ad.genügung (6), gnugunge;
gnogung 7 eyn czeymug (? 21). gheno-
ginge (23). krieg (6, 76). krygunge (8
sim.) brigunge (s2c?) 7 streytunge (9).
strit mit unrede (Anz. 8, 1015). kyff (19).
kijf (11). kyffung (68).
Conten-tiosus, -ciosus, -siosus (cf.
prc.) folle (10), fol (12) krieges. kriegig,
strytig (110) ain kriegsamer (76). ein
krieghaftiger (6). eyn kiefelnde mensche
(b). en kiuernde mynsche (23). en kiuer
(22). kibbelik, kyvich, strytsàm (109, s2m.
132). streithaftich (4). wort-, var. wetter-
licher (64). gelucbtliche menf) (18). Ad.
genugsam (68), genügsam (67); ein genug-
(66), gnug- (69, 134), gegnug- (70) -sam
mensch o. krigsam.
*Contentor (anders G1. m.) krieger (76),
Contentus ge-, pe- (75), be- (68, 76)
-nugsam (1l, 75), -nügig (6), -niegig (68,
76), -nogich (283), -nug (v. sufficrens 4).
gnugiek (5). gnonginck (21). gnogsam
(18). grunthlich (5^).
Conterere (7. eonfricare) hd. zu-,
zer- (6 &e.), 4 hin- (65) -riben, -reyben,
-triben (6), -broBmen (rris), -brechen
(9), -knitschen (110, Fris), -knischen,
-schlissen (65). ruen (13). nd. wriuen (99);
to-wr. £ -riuen (22, 23).
*Contermin-arius ein mit-ender; -us
(2. confinis, vicinus) -ende, -end (Voce. ex
quo).
enter -minus (110), -mus
(9), -nus, (8^), -ius (8) gebuer (8). gebawir
9). nach-buwer (1105), -bur (68, 76), -baur
eu nage-bur (5), -bor (15). nabere (23).
nebur (22). naebur (8*).
Conter-minium, -minum, -nium
) -mum (9) bur- (5, 23), vor- (see 22),
org- (sic 21), borger- on gebur- (8),
gebuer- (8b), gebawr- (9), naehpawer-
(4) machbur- (76) -sehaft, md. -sehop.
lantmerke (100).
Conterminus v. Conterminarius.
Con-ternans, -sternans (Gl m. 2,
686. Gf. 9, 216) Ad. dry yerig, drey jerig
(9). bisindiu, brisentia (vacca, vitula Gt.).
bizeende (100).
Conternari in daz dritte iar gen
(8 sém.).
*Contern-ium,-usv. Contermin-ium,
-arius.
*Oonternix v. Conturnix.
Conterrere hd. erschrecken.
CON
Conterritus veruart (99).
*Contes, kontes (87, 146) (herba)
hundeszung (87, 146). ga//. ronse (122).
Contestari hd.be-, midde- (19) -zugen
19 &c.), -czewgen, -ezigen(18,21),-zwingen
sic 61). hd. nd. be-tughen (23), -weren
8, 9), -sweren (8, 9, 19), -zweren (11),
-Swerren (99).
Contestatio bezug-ung (110), -nuf(68).
Contexere hd. nd. stricken &c. zu-
samen-str. Z -wurcken (75). striken (6,
e sterken (18). wircken (5, 21, 4). ge-w.
(18. Mrg.) werken (18, 23). Ad. webem,
tzuhauff-w. (19). nd. weuen, tehope-w.
Contextum 7. curuum (66 &e., 76,
110 &e) krump (5, 18, 4). kromp (21).
krum (23).
Contextus gestricket (23). gestriket
(6). gestrecket (18). geweb-t (110), -et
(66, 69, v0, 134), -en (12, 18, 67, 68). zu-
samenge-weben (65), -fueget (69 spátes
Mrg.). gewonden (12). gewirk-et (10, 76),
-eit (b). gewercket (21, 22) gewur-kt
(6), -cht (4). geworck 2 gewirek (3).
ghewroch (25).
*Contieanum v. Conticinium.
Conticere Ad. swi-, schwy-, schwei-,
swin- (21) -gen; vir-swigen (8), -sweygen
(9); stillen. nd. swyghen.
Con-ticinium, -ticilium (76), -tica-
num (67) -ticium (4), -tremum (9) Ad.
nd. stilheit von (110), in (68) der nacht,
gew. vi tempore noctis. hd. stillekeit sim.
schillinge (see 99). swigendi naht (2. in-
tempesta 99).
Contigna-re, -ri sparren (19). sporen
(11). huf& (8), haws (9) sperren. eyn huf)
bespern d buenen off soller machen
(132). latten (110). keperen (Kil. cf. antes
contignare). tegader k. (108). zusamen
wetten (Fris.).
*Contignarius latten macher (110). die
baleken off buenen macht (132).
Contignatio sparre (12). ein gesperre
(19). gaden (91, Fris.). boden (91, 125 Mrg.).
buen, soller (132). büne (125 Mrg.). bine
(91). soler (111).lattung, zusamen hefftung
(110).
Contignatus ghespoort (11).
Contignum margarpache (Gf. 1, 29).
*Contignus ein sparre (6). en spare
23).
: ipéudigus sunt eyns reichet an daz
ander (12).
*Contigua-re, -ri (Gl. m.) 7. esse £ fieri
contiguum, contingere (66 &c.,110 &c.).ryeren
(10). i
Contiguitas vnmittelkeit (18).
Contigu-um, 7 -a (18) vnmittel (18).
naheit 7 bywesen (15). vnderscheiden (9
Anh., 12, 15 &e.). nehe (12). nehende 9
Anh.). zwey die sich nach rürend (63).
Conti-guus, -nuus (verdruckt iiob)
(í. confinis, vicinus, proximus; als vic.
cum medio sim. von continuus vec. sine
m. unterschieden, doch damwt gekreust)
by en ander (18, 18) vnmittel (18). e
eyn ander (4). an mittel pey (1). on (6,
67), ganez on (0), by eyn ander an (5)
vnder-laf, -loO (4), -los (6). by an ander
last (-se? 21). by an. vnderlad (23). by
ane middel (22). allernechst (68). nahe
bey (110).
Continens Ad. kusche, kusch, keusch,
kü (21). chewschenthalter (2). kewsehal-
CON
ter (1) einer der sich enthelt in lust
(4). ein beheber (64. cf. Gr. Wtb. 1331 ff.).
kebieh, e/g. gehebich (75. cf. Sm. 2, 136,
140). rein (110).
Con-, abs-tinenter enthaltlieh (75).
Continentia Ad. ku- (5, 76), keu-
scheit. kuse- (21), küs- (6), kus- (23)
-heit. messickeit (4). behebichkeit, hebung,
haltung (65). ent-h. (75).
Con-tinere, -tenere (b^) mit- 7 yn
sieh (5, 6, 21), in sik (23), midd- (18),
mede- (92), beheblieh &e. (65), Ad. nd.
ent-halden, -holden (22, 23), -halten (6,
65, 76). in sich ziehen o. halden (1). ent-
h. in lost (18). pegriffen (163).
Contingens auenturlich (22).
*Contingenter auenturleke (9»).
Contingere Ad. ge-, be- (6, 75, 16)
-schehen, -scheen (5), -scheyen (3), -Sscheyn
21 -sehen (18). gesechyen (132). schen
(oo , 23). seheyn (22). ge-puren (9), -boren
(8, 65), -buren, -hóren (65 varr.). ruren
(8). be-r. (65). an-r. (9), -roren (17). mit
rüren (6). be-gegen, var. -gegnen, -geben,
erreychen (65). anreken (132). gelucken vf)
gesehiek-, var. geschicht-sam vorge-bens,
var. -nens (15).
Continua gans an vnderlat (23). c.
sunt dye sint eyn (12).
Continuare d. zu-fogen, -fagen (21),
-fugen. nd. to voghen. zü samen fügen
(6). enden (18). voln- (5), vul- (23)
-e. foln herten (12). follen- (10), vol-
65) -bringen. stete seyn (9), antriben
(15), antreiben (9 Ann.). stet an ey ding
sin (17). sted-egen (8b), -igen (11). stete-
lich an sin (8). Ad. on, Ad. nd. ane (22), an
wnder-laze dün (13), -loz volfüren (9),
-la folgen (21), Ad. -laf) treiben, -lof
ir. (134), -loiz triben (5b), -laiz trihten
(s2c ? 5), -los treyben (1), -lauf, 7 stetteng-
lieh tryben (76), nd. -lat (92), -lad (23)
driuen.
Continuatio stetekeit (8 szm). stete
an-driben (8), -treiben (9 Ann.).
Continu-e, -o (bissw. untersch.) Ad.
stet, stát (134), stets (110), Ad. md. stet-
(8o, 22), stede-, stetec- (5), steytec- (21),
stedec- (18), stetig- (4) Ad. -lich, lichen,
nd. liken, gew. mit dem Zusatze hd. an,
on, nd. ane vnder- Ad. -la8, -las (67),
-lof) (134), nd. -lat. on vnderlauf (76). e
vnd e (55) sonder aflaten 2 vertreck
(132). allentelen, alle-tyd, -weghe (4.
p o sedule 22»). zuhant (65). altoes
99).
Continuitas ganez an mittelung (18).
mit-inwendigkeit (15), -eyn wendickeit
(9. Ann.).
Continuum vndeilsum (5). vndelsam
(23). eyn deylschem 2n mente (21). vnteil-
ig (65), -samkeit (9 Anh.) do nieht zwi-
Schen (9), -ssen ist. hd. an vnder-loz
(9), -loskeit Z -scheyt (9 Ann.), -scheyd.
an mittel, unzeglich (63. cf. eontraetor).
emsig aneinander (65).
Continuus (4 immediatus 5h. cf.
eontiguus) hd. nd. gantz md. gans an,
nd. ane, hd. on vnder- Ad. -laiz (5), laf,
lof) (134), -la&en (21), nd. lat, lad. an
myttel (bb). gantz an m. (D^, 18). an m.
8. (1). g. by (110). seer nachby (6s).
Stedeliken (13). stede (11). altoes (99).
emziger (Sum.).
*Contio v. Concio.
CON
Contiquia reghenstede (14:).
*Conto v. Contus.
*Contondere v. Contundere.
*Contondere scheren (66 &e., 110 &e.).
Con-thoralis, -thoral (9), -turalis
(7. eollectaneus q. v. 5^) bet genof (8).
bette genosse (9). ein byliger (64).
*Contornix v. Coturnix.
Con-torquere, -turguere Ad. zu- (85),
zusamen-pressen, -bressen (3), -twingin
(825, 9) -zwingen (110) -trueken (76),
-proffen (21), -quetzschen (6). tzosamen
parsen (i). nd. tozamen-persen, -per-
tzen (23). pingin (8). peynigen (3, 9).
draien (99).
Contra Ad. wid-, wi- (4), wye- (5),
we- (18, 23) -der. iegen (99).
Con-traeta, 4 -tractus £ -trada (74),
-stracta (1), -trata (7. vieus) hd. stra-ze
5), -Be (21), -sse, -D. straus (16). strause
(UN straiBe (7). stro) (4) eyn cleyne
strate (22). Ad. gasez (18), gab. en
gasse (23, 74). gegede (74).
Con-traetare, -treetare (295, 74, 110)
hand-eln, -len (76) Z gutlich thun (1), g.
dun £ male (5), giethch thon (76). halde
guthlieh (szc 21). gutteliche don 7 male
(18). nd. handelen 7 god-, got-liken don
t male. hd. ver- (68), wol handeln szm.,
0. traetieren (110). strepelen (22b. cf.
Br. Wtb. 2, 1061). stroffeln (14).
Contraetio mynnernisse 4 wydder
tzal (19).
*Contractor (si. -ter?) vnverzogelich
(cf. unuerzogentlich indifferibilis 75.
nhd. unverzüglich ; unzeglieh continuum
q. v.), ümerwerund (63).
*Con-traetus, -straetus(8)einlammer
(6). lam von kranckheit, krum (110). Ad.
krup-, kru-(1), krus- (7), krop-, eró- (9),
kry- (13, 76), krip- (10, 18, 68), nd. kro-
pel. erofel (77). ver-crompen, -erepelt
(132). ingepfrengt (62). wille (9). zwyer
w. (8). en eninge (23). verphliehtung (1).
kauffung (110). knypfung (67). geding,
gewerb &oc.(65). ein con- (110), co- (68)
-traet. comenscap (132).
Contrada v. Contraeta.
Contradiecere Ad. wider-, widder-
wyeder-, weyder- (55) -sprechen? -sagen,
-reden (6, 8), -sin(8). sal widersprochen
werden (9 Ann.) md. weder-spreken,
-zeggen.
Contradietio Ad. wieder-sprechunge,
-sagunge (10, 12). nd. weder-sprekinge,
-tael (I1).
Contradic-tionis, -ens (17) impli-
eatio Ad. seines selbis (9), sins selbs.
sein selbs (74), sins selber (12) wider-
seezikeit s/m., -setzung (63), -sagen (10),
-sache (12), -sacheit (74), -straffunge (17).
str. an im selber (63). eim straiten von
ym selber (15).
Contrahere Ld. zusamen-, zuhauff-
ziehen, EUR Aes (D25), -ezyhen
(9, 4), -pressen (1). nd. tosamen-teen (23),
-rekenen (11) tzosamen trecken (132).
rympfen (9). czugriffen, elich werden (17).
Contrayerva (a. d. Span.) gifft-heyl,
-wurtz (Ki.).
Contralitera (i. antapocha) contre-
brief (Kil).
*Contrapignus (7. hypotheca) ein
vnder pfandt (110). tegen-pant (132),
-bandt (68).
CON 147
Contrariari hd. widder-, w.-wertig
(6, 110) sin, sein. weder-zin (283), -wesen
(22). gegen sijn (132).
Contrarietas Ad. widder-, wieder-
(5), Ad. (18) nd. weder-keit, -heit (21),
-eheyt (23), -ieheit 7 -mode (22), -wer-
tickeit (4).
Contrarius hd. widder (v, 21), wedir
(b^), wyder, wieder. nd. weder (is) Ad.
widder-wertig, -wártig (134) im verbis
eb in factis, -spennig (67), -sach (65),
-ezeme (oe. cibus, Gegensatz von geneme 4).
Contrata v. Contraeta.
*Contrauersia v. Controuersia.
*Contrebiscere beloemen (1).
*Contreetare v. Contraetare.
*Contrem-iscere, -escere, -ere Ad.
byben (8b), er-b. (4), beben, er-b. (5);
her bieben (17). md. beuen. zittern (6;
16). her-z. (65). bidman (76). erbydem (9).
*Contribilis v. Contribulis.
Contribuere zu-gebin (8), -legen 2
-sehissen (9).
Contribulare, -ri Ad. be-truben,
-trüben (6), -trieben (76, 110), -tryben
68), -treiben (1109), -troben (18), -druben
(21). nd. bedrouen. vmb-tryben, var.
-treiben (110). tzosamen quellen off
bedroeuen (132).
Contribulatus getroschener, ge-
knüsehter, varr. zerkni-tster, -ster &c.
i be-trubt, -kummert (110), -triebt
68). tzosamen gequelt off bedroefft (132).
Contrib-ulis, -ules (sg. pi), -ulus
(94), -ilis (8) maghe (28). ags. meeg
94). gemage 7 magschaftt (1). maschafft
um mage- (5, 11, 22), mach- (99), moge-
19), mege- (85), eume- (121), frunde- (8)
-inge, ingen (8b), ling (8, 19). wrlink
(9). mit burger (8, 9).
Contristare besweren (8^).
Con-, an- (63) -tritio (7. compunetio
q. cf-) hd. nd. ruw-e, -en (6). rewe (9, 4).
rew (134) rouwe (1l). roug (49). rowe
(99). ruhe (21). volkomene rew (9 Ann.).
beru-wenisse (85), -winge (23), -ung (e
bedrup-niBe (5), -nes (21). bedrofnisse
(22). bedrignes (18). Ad. betrubung. be-
wegung des herzen zü rwen (63).
Contritus (cf. commolitus) hd. ge-
(21), zu-, zer- (134) -riben. gereben (5).
wreuen (23) ghe-wr., -reuen (22). zer-
stossen (110). ruwig (19). ein ruwiger (6).
ge- (110), be- (283) -ruwet. beruwen (67,
68). rouwich (11). Ad. be-trupt (5), -trubet,
-trubt, -triebt (68, 76). nd. bedrouet.
Controuersari kriegin (8) krigen
(9). veehten (68, 110). stryten (68).
Contro-, contra-versia widder (19).
hd. w.- sim., wedder- (89) -wartikait (1),
-wertikeit (6), -sprache, -spreche (21),
-sprechung, -dal (8*. aus md. -tal cf.
contradictio), -parthie (10). nd. weder-
kallen (23), -eheyt (22). vneynikeit (110).
vechtung (68). krig (8, 9). krieg, span,
zang &c. (88). wyrung (8.2. q. werrun
Sm. e 135 sq.). Nhung (19). fue
(8, 10, 20), -tracht (3, 88). zwedrathe
(13). ezewunge 2 bereyunge (9). ezeygen,
zweit-dragen (77). twist (132).
*Conttus v. Contus.
Contubern-alis, -ialis, -io Ad. gesel-
lich, -liehe (85), -lig (6), -leich (4), -ieh
(13). geselle (8b). g. in dem wolleben
a9
148 CON
(15). mit-g., -Zerer -nio, gezerig -alis(110).
gnoz &c. (127). genofe (7). gibuir (?.
rusticus, conabitator 104). stalbruder
(14). gaffelbroder (132. cf. sq.). ags. gi-
dogta (136) -dopta (verb. aus -dapta
94) sí. gedryhta?
Contuberni-um,-a(25)(7.conuiuium)
hd.nd. geselle- (5, 85, 100), gesel-, geschall-
(21), sel- (23), wirt- (25) -schafft, -seop.
ezunfft (18). gülte (6). ghelde (23). laech
125. cf. Fr. l, 564€. Sm. 92, 421). gaffel
s cf. Fr. l, 2312). zusamen samnung
der leyen (175).
*Contudus v. Contundus.
Contueri ain sehen (19). ansien (11).
beschirmyn (8, 9). mit fechten (8. aus
schirmen — fechten). worchten (9).
*OContulere v. Conferre.
*OQontulis v. Cortulis.
Contuma-cia, -tia (64, 134) recht-
v'smehunge (18), -v'smevnge (53^),
-vsmahen (91), Ad. -versmahung s?m.,
-vorsmainge (23), -vorsewmen uu Ad.
ver-schmehung, -sehmaung 7 -achtung
(15), -schmábung (sic 134) des recht-s
(66), -ens (75 &c.), -en o. gegen den riehter
0. obersten 7 widerspanigkeit (75).
v'smohung des gerichtes (6). v'smahenisse
(89). vreuellung 7 vorsmechnisse (9).
freuel erzaigung (64). vsummiBe (8).
honsprake (22. cf. contumelia). vnwerde
(99). verhartheit (132).
Contumaciter veracht-,var.verdacht-,
widerspanig-, vngehorsammig-lich (75).
Contumax recht-versmáàher (1), -vor-
smehir (Dh, 4). en riehte vor smar (23).
vorsmeher o. vreueller (9). versmahende
(85). versmedende (99). eyn frefeler (8).
hd. widder-willg, -spennig (65, 110),
-spanig dem rechten o. gebot (75), -stre-
bick, -sprechig (65). vngehorsamer (4, 65).
hoehfertig (68). ver-achter (64, 75) £
-sehmmaer des recht-s, -en o. der ober-
sten (75).
Contum-elia, 7 -ea (76), -ia (148, Gl.
m.) (bissw. »« -acia) Ad. md. laster; l.-
(21), schelt-, sehmehe- (65) -wort, -woert
(11). lesterung (6, 65). l. des rechtens (75).
honunge (5). lesterlieh h. (18). honinge
(23). hon- (18, 23, 66, v0), hon- 7 spe-
(12), hoen- (5), honlich (10), hynlig (13),
spot- (D) me- (99. s&. mes-), hab- (91
an- (7) Ad. -sprache, -sprach, nd. -sprake,
sprechen (10), spregen (13). spottunge
(b). ver-sp. (65). sehand (68, 110). schen-
dung, schamperung, schentheh fur
hebung Z vor werffung, sehmacheit &c.
(65). vorsmechunge (9). virsmeunge (8).
widerspennig (75).
Contumeliari hone (18), hoen- (ba^),
an- (1), hoffertlichen (21), zorniglich (76)
-sprechen. hon-spreken (22), -spraken
23). spotten (5). Ad. lestern. hoch reden
6). bescheldin (11, 19).
Contumelio-sus, -lus (649) spottelich
(5). spotlieh (1). spytieh (132). laster-
(b, 23), Ad. lester-lieh, -ich (93). laster
Sprecher (6). Ad. vol lasters. lesterer
(18, 64). hon-spreckych (23), -sprekelich
(22). schamperer mit worten der die liit
Schendt (65). rampe-nirende (99): -n,
-neren conuitiari (Kil.).
Contumere víf swellen (19). ver-
schwellen (110). sweellen (11).
Con-tundere (oft alph. conto - ),
CON:
-eundere (55), -tondere zu-stozzen
(bab), -stoDBen (18, 21). zusamen- (110),
zer- (134) -stossen. to stoten (23). ver-,
zer-zerren, pluen, var. plüwen &c. (65).
scharben (77. den kohl &ec. Fr. 2, 162*.
Sm. 3, 397). schaven (kol 22b. scharven
Br. Wtb. 2, 611).
*Contu-ndus, -dus (9) keselink (8,
9). eottundus est lapis im vesica i mo.
auis (16).
*Contuosus (7. oculus) oghe (141).
*Conturalis v. Conthoralis. Collecta-
neus.
Conturbare Ad. be-truben, -trüben
(b), -troben (18), -drübin (19), -druben.
nd. be-drouen (22), -druuen (99). mojen,
quelen (109). moyen, quellen, drouen,
turbyren (132). verzagen (65).
Conturbatio bedrufnisse (99).
*Conturbida v. Cucurbita.
*Conturgere zweellen (11).
*Conturguere v. Contorquere.
*Conturnix v. Coturnix.
*Conturnus (anders Gl. m.) v. Cothur-
nus.
Con-tus, -ttus (1), -etus (49), -eus
(9), -ta £ -to (Gt.), euntus (7. lectus ?n
naui 16), €0-, cu-mptus (nauis, pisca-
toris, lini, rusticorum loco haste) kule
(8, 9). kevl (3). eyn vische- (5, 22), stof-
(12), pumpe- (23) -kule. eyn vische kuke
(sic 23). hd. kolbe, kolb, eiserin k. (75);
eyn fische- (21), vischer- (6, 1, 75) -kolbe,
-kolb. 2nd. kolue. pulse (13). vische-puls
(109). ein fische angel 7 hammen (10).
sturle, storle (9). fischerstorl (125 Mrg.).
ein stór-len (3), -stange (Ki.). stakel (der
schifleuthe Fris. strudel (quo piscator
perscrutat aquam 1, 2). fischrudel (2d. 4).
ruder (Gf.). vischerstang o. strempffel (91.
cf. formarium). sta-kel (Fris.), -cke (125),
-ekel o. stofstang (135) der schiffleuten
sim. stóssel-(nau2s 80). stossel, vam. ste-
sel (nauzs 64). stótscha (nauis), stósche
(Z. fuseina) ; blüwel (93). wefblüwel (18).
scalt-a f. (Gt.), -e (104). ags. d. pl. spreo-
94), spreu- (136) -tum. Ad. nd. swinge,
hd. swing (gew. cu-, co-mptus //n). schaft
(9). gerde (99). glefing (7. hasta longior
125). sahs (6f.). nab (75). eontus vitreus
ein spechtzer (vas 125).
*Convalare v. Conuolare.
Con-ualere, -uallere (76), -falere (3),
oft t -ualescere wyder gesunten (5^).
hd. w. ge-sunt, -sund, -sont (18), md.
weder sunt, sund werden. nesen, bequi-
nen, raden, beclyuen also eyn bóm (22b).
auf kummen (3).
Conualeseere Ad. wider-, wol- (1),
nd. weder-mogen, Ad. -mugen, -magen
(18, gesunt machen (5^) anfahen ge-
sundt werden (68, 69, 134), zu w. (110).
*Conuallere (cf. con-ualere, -fibu-
lare) 2. céreumdare, congregare, vepellere,
protegere, componere. (16).
Conuallis tal (6). taal (9). dal (21,
93, 108, 110). dale (65). dalle (8^5). delle
(108). dail (V &e.). eyn mit- (8), mede-
(22) -dal (nach d. Lat.!). gro tal (15).
*Conuea v. Conila.
Conueula, eonoilla (7. colus 129)
(Ztal. conoechia &c.) chunehla, cho-, clo-
nacla sm. (Gf. 4, 454 sq.).
eyn vnheyllige
CON
Conuellere vor-geen (9), -gen (8).
Conuena biswine (141).
Conueniens d. eben. e.-leich (2),
-chomleich (1), -kommig (55), -komende
(19). eyben (3, 21). euene (23). beqweyme
(3). beque-m (5 &e.), -me (93), - mleieh
(2), -mlich, betlich (17. cf. imprecabilis.
BM. 171.). gefüglich (6). ezimlieh (4, v6).
genem o. eben syn (ptc. 110).
Conuenientia bequem-ekeyd (19),
Agheit (10), -lichheyt (5^). bequentkait
(1). bechómheit (3). vbertrag (65).
Conuenire (7. congruere, decere; cf.
cireumuenire) Ad. eben-, be- (1), zu-
samen-, zuhauff- (7), vber- (6), vber-,
vber ein-, ober eyn-, óbir eyn- (21), nd.
even-, ouer en-komen, Ad. -kumen. eins
werden (67, 110). mid-, mid ver-dingen;
an-phahen, -sprechen (17) an reden o.
miden o. vormüten (8). v?myten (9).
twingen (8, 9, 17). fugin (8, 9). ghewe-
ghen (106).
Con-, cor- (1)-uentieulum samenung
(21). s. boser leute (9). b. lude s. (8).
hd. nd. bose, hd. heym-elich, -lich, -liche,
bof) h. (110), bose h., b. Z h., be 7 h,
(76), pose h. (75), haymleich (1), bóse (6),
1 b^), nd. hemlie sam- .
enung, -eninge, -menung, -elung, -elinge,
-lung, -mung (1), versamlung (68, 110).
heymliche bose stimung (75).
Conuentio einigung o. vertra-g, var.
-ck (110). zusamen -kummung (68). tzo-
samen kominghe Z ouerdracht (132).
Conu-, conf- (5^) -entualis Ad. nd.
eyn conuent-, kauent- (23), Ad. covent-,
koffent- (21), kofent- (b^) -broder, Ad.
-pruder (3), -bruder, oder scehwester (6,
110). eyner der in eyn cauent hort (17). .
Conuentus píc. zu hauff kommen,
vigeget (17).
Conuentus s. ecauentum (q. v.) d.
eyn samenunge sZm., s. geistlicher lude
eynes ordens (17), s. der bruder in den
clostern (75). couent (4). en cauent (23).
hd. eyn con-uent, -fent (5b).
*Conuentus (cf. ptisana) couent das
byer nechst bey dem pesten (74).
Conuersa eyn geistlich swester (1),
lay-, var. leyen-schwester (64).
Conuersari wandeln (70 Mrg.). mit-w.
i wand-lung (1), -elinge (23), -el furen
65). handel-en (22, 4), hd. -n. mit samen
sin (5b). vmb gene (19). vmmegaen (11).
geselezschafft ader gude rede uben (17
Ad. gesellich, selig (sc 10) sin; by-, bey-,
be- fro) -wonen, ofí?n bono. geporen (9),
gebarn (17
Conuersatio (7« conuersio q. cf.) Ad.
ein gesellich (3), geistlich leiben (3, 21),
leben. 2d. en ghezellieh (22), geystlic
leuent. bekerunge, gud rede ader geselcz-
schafft (17). by- (65), mit- (110) -wonung.
wandelunge (*0 wrg.). gaistlich wandlung
16).
NConadiesHs (cf. eonuersari) sel-
4 gud-igman (10).
Conuersio (»« -satio) bekerung (19,
110) zu got (110). bekorunge (8). byuuo-
nung (6). eyn geistlich leben (5, 18).
*Conversiu-e, -us hyn vnd her (12),
here (10).
Conuersus píc. s. (cf. beghardus)
hd. eyn geistlicher /7), leyen-, leyhen-
CON
91). lay- (64^, 74), ley-, leg- (6), nd. lech-,
E t 25 rode: pi 99, 2)
Ad. -bruder, -br. in eym closter (110
eyn conuer-s (2), -se (18). Ad. nd. bekart,
& beghart (74, Fr. 1, 76). Ad. beker-t, -ter
(o. peirtine (1, Bw. 90). bertling (e.
$CcuS Ob. 128. Cf. Sm. 1, 203). nuwe ge-
born (12).
Conuert-ere, -i Ad. nd. be-kern,
keren, -kieren (11).
Conueseens mid efende (17 sZm.).
Conuesci Ad. niessen, nyssen (69);
mit-nieBen szm., -nüezen £ -brauchen (4),
-gebruchen, -gebrochen (18), -essen. nd.
mede bruken. essen mit andern (75).
wirtschaff-tin (8, 9), -en (85).
Conuexum pedis vff dem spanne
(aber palmus dy spanne; 125).
Conuexus /d. nd. hol. hole (1). holle
(18). hóle (12). hoel (5). Ad. vB-, aus- (9)
-gebogen. gebougedon &e. (-xa Gf. 3,
40). puB-, verb. zn pukl-ochtig (1l. cf.
globus &o.). hopet (99). ags. hualb (94), |.
halb (136).
Conui-eaneus,-canus,-cineus,-cinus,
bissw. -taneus, -tanius, -carius (76) eyn
mit nach-gebur (5) -gepaur (74), -bur
E mid nachgebor (17) nachper (4).
naber (11). mede-n. (22), -neybere (23).
mithoffer (74).
*Conui-eere, -tere (1), -eiari (8, 9, 17)
(v. perpendere, op?nar:; «us con-jicere
2« vitiari) wenen (5, Y, 21, 22). wanen
(23). achten; v?nicht-, v'vnreyn-igen (17.
cf. conuiceri). vslagen (17, 21), v'slan (22,
23), ober slayn (5), zu-slieffen (-sliessen ?)
i -slichen (€) in synem hertzen (5, 21,
23), in sim h. (0), in syme herten (22).
betrachten (5). lestern (8, 9, 17).
*Conuicere v. Conuiceri.
*Conuieere (7. perpetrare; «ws con-
fieere) verschulden (1).
*Conui-ceri, -cere (4), -teri (22), -nceri
(69, 134) -neere (6, 17, 23), -ciari (v.
eonuicere) (7. co?nquinare; aus vicium
7« vincere) vn- (1, 23, 66, 10), on- (21),
vor vn- (3, 6, 18, 4) -reynigen, -reyngen
(18, 21), -reyn (4). vnrenighen (22). ver-
unrainigen (134). v'unreynen; mid uber-
winden (17). mit wbirwynnen (21). mede
v'winnen (23).
*Conuieiari v. Conuicer-e, -i.
*Conuiein-eus, -us v. Conuicaneus.
*Conuieium (aus conuiuium) ein
iegliehe zergeselschaft (65 Mrg.).
*Conuieium (7. perpendium, cf.
eonuicere) fursetzung im hertzen o.
gedenckung (74).
Conuicium laster (16). scheltwort
(4). schamperkeit &oc. (65).
Conuietus leben (125).
*Conuincer-e, -i v. Conuicere.
*Conuitaneus v. Conuicaneus.
Conuitare einladen (Ki.).
den, -vormeyden (3), -v'smiden (sc 21).
| *Oonuitare (avs conuineere, cf.
| eonuieeri) vberwinden (74).
*Conuiter-e, -i v. Conuicer-e, -i.
| -g- nd. werscop Z en g
| (141). mit zerer (39). tzechegast (125).
| *Oonuitare Ad. mit-, nd. mede-v^mi-
Conuiua Ad. wirtschafft (1); gew.
w.?eyn geselle; w.- (65), wurtschaft- (6)
ezelle. gemasso
COO
*Conuiuare Ad. wirt-, wurt- (6, 1105)
-Schafften, -schaffen (5, 21) ; -schaft haben,
-han (6), machen (18), triben (67). md.
werscopen. zusamen zZeren (68). hoflen
(7. opzpare, comessari 15).
Conuiuatorium v. Eipulatorium.
Con-uiuium, -uicium (qg. v.), -iuium
(Sum.) hd. goume (Sum.); wirt-, wrt- (6),
wurt- (67, 1105), gesel- (18) -schafft,
-seharfft (D). nd. wert- (11), wer-scop
(222b), -seap (11, 99). ein volleben (125).
hoffatel (7. contu-, var. ceonta-bernium
15). malzyt, zerung (110).
*Conuiuorium v. Epulatorium.
Con-uolare, -folare (3), -valare (8^)
hd. mit- (110), zusamen-fliegen, -fligen
(8, 9, 4), -fliehen (1), -flyeen (18), -tlehen
(5,21), -tlieBen (8^). nd. to samen vleghen.
*Conuolsa v. Conuulsa.
Conuoluere tzu hauff weltzeren (19).
zusamen-weltzen (110), -keren (68). tzo-
samen wenzelen (132).
Conuolutio capillorum 2 filorum stren
(74. cf. Sm. 9, 686, 687).
Conuolutus ingewollen (62).
Conuoluulus (animal) raupp (91).
(herba) weil gloekenblumen (91). zaun-
gloeken, winde, baum-w., »/. wranghe
(143).
Conus, comus (9) (£z. apev, summatas
galee, acies quadrantis, fructus cipressi
dc.) knop (4, 28, 49, 132). Ad. knopff,
knopfe (133), chnoph (71), knaffe (5"),
kneuff (10), knauff, kn. off dem hus (5).
clobe (8, 9). haek (110). haeck, top (132).
helnspitz (93). der spitz auff dem helm
(91). h.-deck 7 kleinat vff einem h. (15).
hemlzeichen (sc); eyn brueh (17). Ad.
eyhn hubsch burg (Mss. mog.) hubs (21),
hibs (18) borg. xd. en houesch borch.
tanapphel (Z. muc pcea 125).
*Con- (9), co-vti mit-gebrauchen (9),
-gebrueh 7 geselschafft han (12).
*Con-uulsa,-uulsus(:6), -fulsa,-uolsa,
-uulta (68) (7. eroea 3, 14, vannus) Ad.
nd. wan. hd. wanne, wann, wanu (1),
wande (18, 66, 70), wurffschauffel (3, 74).
Conuulsus (cf. prc.) tzuwullet (125).
verstrupft, gekrámpft (Fri. verrenkt
Ki.).
*Conuulta v. Conuulsa.
*Coonicere v. Conjicere.
*Cooper-are, gew. -ire Ad. helffen,
mit-h. nd. mede helpen. bekummen, mit-
wureklieh sin (65).
Cooperator ein mit wurcker (65).
Cooper-eulum, -torium, -imentum
(bissw. untersch.; ?. teg-men, -imen;
cf. velamen, oper-imentum, -torium
&oc.) deck (1,5, 76). ge- (69, 134), buoch-
(15) -deck. deckin (68), eoopert (110)
vber ein buoch (-torium). swef decke
(id. 99»). nd. deckinge, be-d. Ad. be-
deckun-ge, -ghe (19). deck-lach (7), -el
(-eulum 110). dechsell (132).
*CGooperire v. Cooperare.
Cooperire decken (7). hd. md. be-,
mit- (67), zusamen- (68) -decken, 2 -dencken
(9). ezu tecken (3). vberziehen (65).
*Cooperiri (s£. -ari?) drosten (17).
Coopertorium v. Coopereulum.
Coopertus bedeckt (11).
Coors v. Cohors.
COP 149
*Copadines pl. (2c erepido ?) stein-
clippe, rudse, steygerheit (147).
Co-, eu- (121, 141), ca- (147), ecom-
(8, 9) -padium, -podium (74, 76, 147),
-pidum (74) prato (141 &e.), 7 svili (127),
7 zendrinc (117. cf. tararicenus. Sm. 4,
274. Gf. 9, 285. D, 686). gepratens 2. assa-
tura (74). stuekfleiseh (74, 147). slont-
brade (8. «us slouc-?); slasbroten (9);
cf. Schleg- 7 lend-brat lumbus sm.
Sm. 3, 445. 1l, 269. BM. 234. — weltewahso
(Sum.). uuildi faso (e. quod Zn collo bowis
dc. jacet; sic Gf. 9, 105). ain buoch (76).
*Coparillus v. Troperillus.
Copia (7. exemplar , abundantia fo)
fulle (5). folle (b^). vullicheyt (23). Ad.
men-ige (75), -gy (110), -ge. vberflu-Dekeit
8), -ssichekeyt (9). huff, huffung &c.
65). genug-ende (85), -de (18 Mrg.), -sam
88). gnügekeit (6). ghenuocht (11). no-
ginge (14). Ad. eyn abe-, ab-, abge-, vz-,
vD-, auB-, vge- (110), nd. ut-scrift, Ad.
-schrifft, -sehrif. nach formung qs weder-
brief (11). exemplar (6, 68). hd. cop-y,
-ey. erlaubtnuf) (88).
Copiare hd. vz-, vB-, vs- (6), aus-
(1), abe- (1), ab-seriben, -schriben, -sehrey-
ben, vf scrifen (13). nd. ut seriuen. co-
pieren (110). menigen (75).
*Copicosa v. Copiosa.
*Copidum v. Copadium.
*Copi-osa, -cosa (1) hd. vol-, nd. vul-
len-, vollen-komelich (5, 7, 22, 23), -ky-
melichen (18), -kemelichen (21), -kom-
menheit (4). mit samich (23).
Copiose vol-komlich (69, 134), -kum-
lich (66), -kummelich (70), -kummenlich
(67). velleeliche (100). weldeleke (99).
genugsamigklieh (75). nochliken (23).
huffen-lieh, var. -tlich (65).
Copiositas genugsamigkeit (75).
Copiosus vol-kommen (110), -kummen
(68), -kumelich (76). voln kommelich (17)
genug-samig (75), -heit (8b. aus -eit ptc.
pss.?). ein ge-, vffge-, var. vff-huffter (65).
geaisirt (99).
*OCopisterium v. Capisterium.
*Qopla (vestis Gl. m.) v. Copula.
*Copodium v. Copadium.
*Copo- (22b), eupe- (147, Kil), eup-
(14) -rosa, coperoek (22^). kupfferrauch
(14). copperrait (147). coppa rosa, gall.
eouperose, angl. coporouse, Asp. ea-
parrosa i. chaleantum, ceitriolum, atra-
mentum sutoriwm koper-roose, - water
(Kil. cf. coperose, schoenmakers swartsel
aír. Sut. 116). .Aus cupri rosa (cf. Dz.
Wtb. 111).
Cops reicher (74). ryck (141).
*Copsus v. Capsus.
*Copto v. Capito.
Cop-ula, -1a (16), -ulum (q. v.), eupla
(104, Sum., Gl. m.) (7. chamus 75, pastura
104, Sum., coniunctio) hd. einigung. hd. nd.
v'bintnisse sim. Ad. v'binte- (5 &oc.),
v'binde- (18), verbunt- (69, 110, 134), pint-
(75) -ni&, -nuf (134) zur ee (5), des
sacrament der ee (75). hd. nd. bant, oft
canum. hunde- (8), hundes- (9) -bant.
hund- (76), wind- (75), hetz- (74) -strick.
hunde seil (9). hunt stal (sc 16). halte
104, Sum). éop-pil (9), -le (99). kuppel-
Sail henckelpawm; mistgabel (v4. cf.
eup-la, -ula). vortruwenisDe (5^). copulse
150 COR
henkilbóma (Gl. Blas., BM. 227. cf. eupla.
Fr. l, 412. SQ.).
Copulare virsammen (19). v'gaderen
(11). seilen (99). hd. czu fugen; trewen
(9); e (5^), zu der ee binden (5^, 19),
v-b.; elieh lude, e. lewt (4), eliche levte
(3) machen. ad. to der ee v'bynnen,
elike lude maken.
Copulatim (?. eoniuncti-m, -o 68)
zusamen (110). verbuntnuf) (68).
Copulat-iuus, -us (19) bandich (23).
bendiek (19).
Copulatiuus kup- (Ki.), ko- (49) -pler.
*Copul-um, 7 -a (9) Ad. nd. bant
(Mss. mog.). rüden bant (3). ezu samenunge
mannes vnd weybes (9).
Cophinarius 7. qui cophinos faci t
vendit t portat (Br.). kerbler (15). karb-ler
t -maeher (7543). korb-m. (68, 110), -ver-
koffer (68).
*Cophinum eyn closter (17).
Copnh-, £ coff- (75), cof-, eaph- (134),
eau-, can- (1) -inus (7. ficella &oc.) Ad.
chorp (104), korp. nd. corf. Ad. nd.
drage-, Ad. drag-, trage-, trag-, drac-
c dragk- (21), brot- (8, 9) Ad. -chorb
1), -korb, -korp, nd. -korf. korp zu dem
brot; gezeinter korb, vig. kretzen (75).
kreze (95). lane (23, 109), grot, dep (23)
korf. kype (28, 14, 109). eyn zip (11).
kypp, mande (147). ags. mand (94).
*Coph-yum, -ià (Gl. n.), euph-eum
(76), -ià (G1. m.) (cf. eueupha) ain klains
hietlin (76). hudhiken (100).
Coquere, prs. coquo, coco ^d. kochen
i siden, kachen £ seden (21), sédin (8).
nd. kocken, coken, iek koke prs., sieden
(99), zeden. Ad. nd. gar, gran (sie 18),
vff (17), warm (Y) machen, maken.nérans.
wellen; érans. ent-, ver-w. (85).
*Coquest-er 7. coquinarius (q. v. 74);
i. cocus; -rinus . que panem coquit (16)5
-rus [o péistore (Gl. m.); -rius 4 conque-
strius becker (14:).
Coquimellum damascenen boem (147).
Co-, quo- (136) -quina (7. eul-, pop-
ina) Ad. ehuch-in (104), -ein (Anz. 8, 995) ;
kuch-in, -en, -i (93); küchin (6), kochen,
koghen (21). nd. en kokene.
*Coquinalia v. 'Tinale.
Coquin-, popin-, fuligen-, off-arius,
perge. miscellio koch, suppenmacher
(14).
*Coquinatio kuchen-spy, var. -speyf
75).
*Coquinatrix v. Coetula.
i *Coquinella (z. prun-us, -iens Gl. m.)
i. coca, 4 puella, (16).
Coquus v. Coeus.
Cor Ad. her-za (141), -tze (D3*), -tz.
nd. herte, harte.
*Cora vnkiskorinfahs (127. aus coma
vngescoran fahs Gt.)
*Corabinus v. Corallus.
Corabus v. Carabus.
Coracinus (péscis) rot (Anz. 8, 98).
kar-usch (Fris.), -ausch (ki.).
Co- (147, Br. &.), cho- (Br., Ki.)
-ragium. 4. munus 0 donum (132 &e.) ; vir-
ginale f'unus (16, 141, Pap.); v. signum t
virginalis pompa circa, mortuum dc. (Br.,
Gl. m.). hulpe (132). ags. medena, bergen
(Gi. Aeltr. &. €. virginum sepultura). hals-
rine (131, 141. »« tho-, to-ragium?).
COR
iunfferli-ck teycken, -eke monstryng;
danss, rey; doden speel; gelycknissen
vortbrengyng (147).
*Corago v. Borrago. Charaxare.
Coragorium:. congregatio viuentium;
eorrogare 4. congregare; corrugatio ?.
congregatio i indignatio (16. cf. corro-
gatio).
*Coral (aus thoral q. cf.) eyn deck
(19). eulter (8).
Coralius v. Corallus.
Corallina meermoof) (143).
*OCora-llus, -lius (Br, 7 -binus («a
eolore arbore quadam. — cf. eolor — £
lapide quidam. doc. 16) hd. kor-al, -all,
-alle, -ayl (5), -elle, -el (21); chorall (1),
ehroll (2). nd. kralle (11, 22, 23).
Corallus (arbor) v. Color.
Coram Ad. nd. by. hd. bey. da bey
(8). by na (23).
*Corambus (aus chor-iambus »«
-agus 6; aus corymbus »« earabus »«
eorium 17?) ein fürste des tanzes (6).
eyn schiff von simden vnd mit leder
uberzogen (17).
*Corarius v, Coriarius.
*Coraueta v. Cornuta.
Cho-, gew. eo-, ca- (Gf) -raula,
choraulis (88), eor-ola (74), -aules (74,
141), -eula (4. éoculat-or Gl. m., -rüz Br.,
Gl. m., agonista 74, 16), -eula (-eula? 7)
(& eorea 3, e. laudabilis 15. cf. afrz.
earole &ec. Dz. Wtb. 586; in schweiz. Pa-
tois coraula Tanzlied, Chorgesang ?) tanz-
ari (Gr), -er (74), -maister (76, Sum.).
dantzer (1). danssleyder (141). reyen furer
(8, 9). korschuler, singer (88). spoelman
(11). kempffer, streitter; layter der pfaff-
heyt; saytenspil (74). lob-, loben- (74)
-tantz (3, 74, 15), -danez (3)
*Coraulinus v. Corulinus.
*Corax v. Thorax.
Corax (Z. coruus vitulus 141) rapp
76). rabb (Fris.). rabe (19). raue (11).
*OQoraxare v. Charaxare.
*Coraxatio v. Caraxatio.
*Coraxo (cf. prec.) ?. scriba, sic dictus
(16).
*Corba (cf. sq.) gabe (21).
Corb-an, -ana, -anan (752), -an& (8),
-anum (9), -ona, -onan, carbon-a, -am
(acc.? Gt.) (6. oblatio, donum, gazophyla-
cium; carthesia q. v. hd. md. opper-,
offer- (29), Ad. oppher-, oppfer-, gelt-
(19), kireh- (3), pfennig- (ecarbona 25)
-stock szm.,-stagk (21). gemein pfennig
(eorban 25). pf.-sack (73). stoc (100). stock
i ein kereker (sic 85). troso- (treso-) -faz
(Gf. 3, 731). sehaez-kammir (8), -kamer
(9).
*Corbida v. Corbita.
*Corbin-ius, -us v. Corbius.
Cor-bis, -vis (136), -pis (Gf.), -bus,
-ben (94, 136), ehorbis (Gf. (7. qualus
Kil.) chorp (104), kor-pp (19), -b (64, 110),
-f (109). kaerf (11) almusen korb (75).
kretz (91). krattenu Z zeine (Fris.). zeyn,
var. Z. krat (64). ags. couel (cf. eolum)
t mondi (136); mond (145), mand (94).
stote- (99), stoet- (132), stuyck- (Kil)
-mande. "
Corbi-ta, 7 -da (76) 7. ealdiearia
(147), auis 7 lectus -da; nauis sportata
sicut eorbis (76); n. oneraria (Br.) (Resp.
COR
eorbeta, gall. corvette) ein grof) (64,
110), laneksam (64) schiff. lastschiff Z
nawe (Fri.), náwen (126). scheep da£
last dreghet (147).
*Corbitaria v. Orbitaria.
Corbi-us, -nus, -nius (m tzwey-
herezick qu twihartich (11). dubbel of
twe herte hebnde (147). dubbell van
hertzen (132). von h. (s2c) o. zweyher-
tzig (110). zwifeltigs hertz (75).
*Corbo korb-, var. kerb-macher (110).
mandenmecher (132).
Corbon-a, -an v. Corban.
Corbul-a, -us(?. sportula 125) ko-, var.
ke-rblin (110). eyn cleyn korbchin (11).
korffgyn (132). ein prebendt (-a 125). .
*Corbus (g. merenda, annona &e.)
eten vur den aevend eten (14:7).
Corbus v. Corbis.
Corbus (cf. carpella) ags. sadulboga
(c1. m.).
*Corelau-a (147), -ia 4 ecordauiea 4.
interior cella (Gl. m.) des herten alre
myddelste (147).
*Coreodrillus &e. v. Cocodrillus.
*Coreosmus (? cf. eorchorus? go:
rosmum s?) schaf rich (22. cf. equisetum
hyemale schafruf) Nmn.).
Coreula v. Choraula.
*Coreulio v. Cureulio.
Cor-culum, -tulum (76) hertz-el, var. |
-lin. (75).
*Coreulus (quas; cordis cultor :6)
hertz liebig (110). die sijn h. bewart (132). |
Corchorus, xópyopoc (2. pilosella |
major, pulmonaria galliea 7 aurea &e,. |
143; cf. podagraria. corcosmus.) buch- :
kóhl, -spick, -lattich; wund-L, milehs |
wundkraut (143). gauch-el (114), -heil £ |
| hünerdarm (126, Fris.). |
Chorda, gew. eorda (v. zona, sona |
16, s. campanarum. 9, 9) Ad. seyte, seitte
(8), seyt, sait (76, 134), saitten (1), satin |
i" seyde (22, 100). zeyde (ED: seuthe |
4
5^). seude. (13). sendwe (645). syenen
(64€). senue (104). serwe (sc 93). sen
(91). seyl (17, 93). snure (16). sehnuor |
snoher (17). snoer (11). ein swope |
glockenstranek
nd
snuhr (125). strick iu
(8, 9). lyne (100). corde (5).
*Corda regia (herba) besuge (41).
*Cordaciter wil- (110), wijs- (132), .
hertz- (110, 132), beherzen- (75) -lich.
*Cordamum v. Cardopia.
Cordate wib- (10), dapfer- 7 weif-
(Fris.) -lich.
*Cordator saiten macher (75).
Cord-atus, 4 -ietus M) (cf. eardia-
eus) geherezit (8, 9). hertz-
-haffter (74), sam, keck, klug (88). kun-e
(D, 85), -er, weyser (74). kun (21). kone
(18, 23). wal gebart (sic 132). ge-hert, |
-moidt (147).
Cordauia v. Corelaua.
*Cordax (&. audae i sapiens 66 &es
76. cf. Gl. m. À. v.) wyse (*, 110). wyf
o. ghertz (68). stoltz (110).
Cordet-enus, -inus, -ina (D^) Ad.
mit, midde (18), aufwendig (66 &e.
dem, den hertzen. mit h. (68, 76). md. |
myt deme herten; hertliken. vssewen-
dig (i. sine libris 6, v6). weiBlieh (6. |
cf. cordatus).
afftieh (110), |
AD ERR U TI SEOEEEEENE EG TOTEM
—Dan nnn Rd
COR
Cho-, co-rdex seitere (Sum.). seyl
treger (110). schnuor- (110), sehnier- (68)
-macher.
*Cordiaea (cf. cardiaca. cordiana.)
brustsueht (75). hertz-ryt (74), -gspan
0 -gesperr (73), -gespenst (Aerba 91),
-ader (64).
Cordiaeus v. Cardiacus.
*Qordialis 7. au2s dulciter canens (110)
aus corydalis 2d. (Pap.).
Cordialis hertz-lich (3), -enlicher(75).
Cordialiter hertz-lich, var. -ielich (65).
Cordi-ana, -na (21), 7 -gena (14), 7
-eta (75), cardiana (109) (herba, dolor;
cf. eordiaea &o.) hd. herczen- (3, 5, 75),
hereze- (18), herez-, nd. herte-span (28,
74, 15, 109), -gespan, -gespane (18, 69),
-spang (Aerba 76), -gespang (A. 1), -krut
(68), -kraut (75). hertzenkraut (74). her-
span (4).
*Cordiara v. Cordiera.
*Cordiatus v. Cardiacus.
*Cordiein-ium, -nium (»« eoncin-
cs -nus) einhellikeit mit dem hertzen
(65).
*Cordi-era, -gera, Dissw. -ara, -ora
(cf. eordia-ea, -na) Ad. hertz-, hertzen-
(8, 535), nd. herte-crut, -krud (283), Ad.
-kraut, -echrawtt (1), -worez (5b).
*Cordieta v. Cordiana.
*Cordietus v. Cordatus.
*Cordige-na, -ra v. Cordi-ana, -era.
*Cordyla (cf. sq.) v. Siler montanum.
Cord-yla, -ila, -illa (pzscis) dóbel
E. cf. Fr. 1, 200^). thunin (Ki.). eine
eine thoninne o. thunny (Fris.) .
Cordintime, cortintimo (76) von
gantzem hertzen (174).
Cordinti-mus, -nus (75 varr.) hertzen-
licher (75).
*Cordion v. Cardia.
*Cordiora v. Cordiera.
Cordolium (7iaj. cordoglio &oc. cf.
Dz. Wtb. 111) hertz-we (110), -wehe (Fris.,
Ki.) -leyd (ki.).
*Cordomotrum v. Cardamomum.
*Corduellus v. Carduelis.
*Cordulanum v. Corduualum.
Cordum, foenum c. omat (8s). ob-
mat, emd, grummet (Fris.).
*Cordus v. Cardus.
Cordus spater, zeitiger (74).
*Cordu-ualum, -lanum (11) ( cf. a1.
m. 2, 111, 721 &c.) corduen (11, 19).
Cho-, gew. co-rea, 4 -rus (q. cf.) (?.
cireulus cuius centrum est diabolus 15)
hd. tantz, dantz, dantze. nd. dans,
ringhe-d., dansch (11), rey. reyge (74,
125). reye (8b). raye (14).
.*OCorearius (cf. cor-, corrig-iarius)
ein rimen sneyder (3).
*Corea-rius, -tor v. Coriarius.
Cored-ulus (141, Pr. &e.), -ellus (129),
-ulà (93), toredula (74), eorydal-us
(125, Pap.), wntersch. von -is (Pap.), wie
corid-alis neben -ulus (Gl. m.), cordialis
(d. v.) (4. eassica &oc. 125, monedula
qQ. V. 74, 93; aus XOpu0Ó0)óC) tule (93).
wid hópff (67 Mrg.). ein lerch (125).
*Coreisare v. Corisare.
*Coreula v. Choraula.
Coreum v. Corium.
. Coreus ledern (29b).
COR
*Corex v. Ceyx.
*Corgo (aus erg? anders Gl. m.)
ummer so (147). ;
*Cori-album (13, 17, 995, 74 &e. v.
albieoreum. aluta.) -ambum (^, 18)
-abum (5, 17, 21), -abium (23), -agum
(12), -alum (4, 74, 133), -elum (18),
-olum (66, 70, 107, 110, 132), -ola (5),
eariolum (a/ph. co- 134) (aus eorium
album -« ceoriolum dm. das der
Uebergünge wegen auch hierher gestellt
2st) e- (18, 225, 74), er- (5), i- (bb, 74)
-rich. erche (17). ereh (12). ereh krude
23). erg in calcio (21). dunne leder (29v).
unn weif) l. (-album) 7 geyrhet clein
l (74. cf. aluta). (ein 110, 132) cl. 1
ledder (7) an den sehüchen (67 szm.),
schuhen (66 &e.), scehuowen (7), schoen
(5, 18), an dem sehuch (4, 110). cleen
leder aen den scoen (107) ryem (110).
uerdel (107, 132). lasch (5). loise (loist?
d Mrg.).
*Coriand-er, -rum (7. qualus) stoit-
corff &c. (141).
Cori-, ecore- (3), eciri- (8), coli-,
koli- (87, 146), eole- (19, 76), col- (101,
121) -andrum, cori-ander (4), -aodrum
(sic 134), -annum (143), -anum 7 -um
(143, 144), -arius (7), eoli-andrus (1'),
-o0n (74), eorradris (225), coandrum
(942) hd. coriander, c.-erut, -kraut,
-kernlin (64b). md. c.-erude. coriand-re
(96), -ern (23), -ern krutte (18). corean-
dren eraut (3). eorr- (22^), ciri- (8), ere-
(Sum. VII) coli- (87, 95, 146, Sum.), col-
(11, 19), eal- (649) -ander, -andur (95).
choll-inder (105), -antir, chullantar sem.
(Gf.). kullandar (86). eollindir (120, sm.
Gf.). kolinder 7 krollo (101, Gf.). hol-
enter (Sum.), -undir (8), -under 7 hoter
sic 9). houlder (49). holder-bere -um,
-baum -us (17). colgras (Aolus 74, 101,
191, Sum., Gf.) koruilla 2. egrifolium;
stahewrz (s2c) 4. abrotanum (121). eber-
(Sum. V), eder- (47), heder- (85), hederix-
(96) -wortz (96,Sum.), wort. spriueuuort
(Sum. vr1). luopi (Gt. 2, 77). wantz-elkraut
(Naturb.), -endill (143). ags. cellendre (942).
Coriandrum confectum confect von
eoriander (1).
Coriare lidern (75).
Cori-, core-, eorr- (93), eor- (76)
-arius, coreator (64) hd. md. leder-,
hd. ledder-, schuoch- (93) -macher (9, 93),
Ad. -mecher, nd. -maker, -zouwer (132),
-gerber (91). lethermakere (Gi. FED
garber (4). loer (5). lederer (64, 110, 111
*Coriarius v. Coriandrum.
Coriea v. Coryza.
*Coricapistrum ain'liderin halfter (16).
*Coricarius (7. cantor, cf. chori-canus,
-tanus, -cista Gl. m.) spel- (19), spoel-
(11) -man. zenger (11).
Corycium bulgen, reit-, sattel-tasche
(Ki.).
*OGorieus v. Corytus.
Corydalus &c. v. Coredulus.
*Oorielum v. Corialbum.
*Corigola v. Corrigiola.
Coryletum v. Coruletum.
*Coril-lus, -us (49) (7. reservaeulum
49, saccus in quo seruantur fusa; aus
eartallus »« eorytus »« quasillus?)
spindel-saek (3, 74, 75), -korb (14, 16),
-schaup (74). spilkorp (49, 75).
COR 151
*Coril-lus, -ius (11) (pésc/s, cf. eara-
bus) karp-p (19), -ff (74), -e (11)
*Corylum v. Corulum.
Corylus v. Corulus.
Cor-ymbus, -imbus, -inibus (
sustentaculum colligens et expendens 16),
-inibi (sg. 1), -ymbi (p/. Pap), -imbi
(pl. 136^), -nubij (7. l/gamina que ligant
vitem (16) (sg. ?. fructus hedere Br. &e.,
cacumen. 136^, Pap.; pl. 4. bachae in hedra
136b, hederarum bacce,uwe t anwli vitium
Pap.) wijnstocks- (147), reben-bant (7,
147), -gebelein (74). rebklam-er (123),
-mer (64). eraphen (acc. pl. 4. vuas Hpt.
D, 209. cf. Dz. Wtb. 181 v. grappa). ags.
ifig erop (942). drubo (121). frucht von
ephai (91). epheuberlin (64, 123). ephaw-
borlin (64). hintzelbeer e ags. leac-
trocas (94, 136). schiffsechnabel (ki.).
corimbis 7. nabibus (136. cf. corambus).
*Corineari v. Cornicari.
*Corineus v. Corytus.
*Corinib-i, -us v. Corymbus.
*Corinthus &oc. v. Carinthus. Cory-
tus.
*Coriola v. Corrigiola.
*Coriola 2. capsula ledersack (64).
*Ooriol-a, -um v. Corialbum.
*Corisa v. Coryza.
*Corisator tantzer (75).
*OCorisatrix reiherin (175).
Cori-, eorei-sare, selten cho-, ceo-
rizare (v. grum dyaboli facere 16) hd.
nd. dan-tzen, -zen (11), -sen (223b), Ad.
tantzen. reygen Zrayen (74). reihen (75).
reyen (22b, 147). danssen, swantzen (141).
Cor-ytus, -itus, -ithus, 7 -yntus
(129), -intus, -inthus, -incus, -nitus
(9), -nieus (74, 76), -nichus (8), -ieus
(114), pl. -ythi (91), -ithi (Gf.), -iti (111),
ehorintus (147), euritus (104) (V. pha-
retra; eapisterium 74; /heca arcuum
-tus, sagittarum -ntus 129; saccus ?n
qua. ducitur arcus -neus 76) pogascheidi
(pl. 6f.). arnbrustscheid (49). boge- (Gt.),
bogen-, pogi- (104), pogen- (74, 75) -fuo-
ter (91, 111, Gf.), -uoitir (104), -kocher
(74, 93), -kucher (75). kocher (19, 68, 110).
eaicker vur en schutte (147). deck (110),
reck (132), rock (68) vber ein bogen
sim. bulge (74). holfte (9). hulf-e (8, 74),
-ter (74, 135).
*Corium v. Coriandrum.
Cor-ium, -eum Ad. nd. leder.
ledd-ir, -er. hát (104).
C. bouinum rindrein leder (1). ryn-
dern ledir (5^).
*C. molitarium semif) (5b).
C. ouinum schaffen leder (1). scheffin
ledir (5).
Cor-yza (Ki.), -isa, -ista (8,9), -ica (7.
fructus ad nares 11, 19, la rema del capa
SiC Gl. m.) nase drauff (8). naf tropfe (9).
nasen-dropp (19), -dropel (11). fluf zü
der nasen (115). fluDer n. (sec 93). strau-
chen, pfnisel, schnuppen (Xi?.). innerst-
strauch (Z. catarrus interior 14). pfnüsel,
schnupfe (126). pnüssel, sehnauppen (135).
Cho-, co-rizare v. Corisare.
*Corlampula 7. sarc?na, scilicet culum
vnde omnis corlampuda non a féis tuta
(16).
*Corlegium v. Curlegius. Coturnix.
*Cormiceare v. Cornutare.
hd.
152 COR
*Cormutare verlawen (1.2. e. pégrescere
€f. 8m. 2, 406? zu cornutare ?).
*Corna (herba, cf. cornum) rute (11).
*Cornaeula v. Cornicula.
*Corne-lius -olus v. Carneolus.
*Corniea v. Curruca.
Corni-, corin- (76) -cari schryen als
die krewen (76). kacken, schreyen wie
eine kráhe (Ki2.). wie die kráen kleppen
(Voc. a. 1618). vngenemlich sprechen (8, 9).
Corni-een, 7 -eens 7 -ecrepa (PBr.),
pl. -eentes 2 -cines (129), cornu-centes,
-trope (76) horn-, hoern- (11), zincken-
(15, 88) -bleser (11, 19), -blaser (75, 88,
110), -blaBer (68).
Cornicul-a, -ae (94), corna- (94, 1369),
eurni- (1369) -eula (aw/s) kaha, taha
(Gf.) krey (1102). kleine krày (Fris.). ein
kreim (68, 1105), kraegyn (132). ags.
crauuae (94, 1362), ere (1369), erae (145) ;
eornieul-a ciae (136), -ae clryae (94).
*Cornieula (vestzs, cf. corneta Gl. m.)
gall. cornéte (122).
*Cornieulum harflechten (75).
*Oorni-eus, -chus v. Corytus.
Corniger v. Cornupeta.
*Cornilla ( piscis, cf. euronilla) grun-
deln (V: Hamb.).
Corni-, con- (alph. corn- 16), corru-
(74) -pes (4. caballus 14, 16, dextrarius 16)
orohti mosei (Gf. l, 459). grobrof) (74).
*Cornitus v. Corytus.
Cornix Ad. eraia (84), kreia (87),
krahe, krawe, krae, chra (104, 141), cra,
chra (45), kráh (115), krá (124), kre(91),
krew (64b, 67), GE (p49) kráy EA
krey (68, 110), kreg (6), krz:eg (34), croe
GS 111), D» (9, s nd. kreghe (22),
krege (220), kregge (23), kreye (11); ka
(225. 4. q. mon-, acr-edula Gf. 4, 359).
rame (77). ram (94). rabe (10). rab (1).
*Cornu v. Cornum.
Cornu Ad. nd. horn, horen (22b, $2),
horne (Y) zinck; ille eanit in cornu
der blast vff dem zineken (75). horn 7
arm des (9, 17), arin. dez (8) cruces.
hoch- (8, 9), hof- (17) -fart. gewalt (8,
11). irdische g. (9). gabe dez heilgen (8,
11), gobe des heyligen(9) geistes.spiczein
dem streyte 7 anvürunge (9). spitz in
dem strite (8), in ej stride 7 anfeehtunge
(17). die hinderspitz (exercitus 64€).
moghentheit (Z abundantia 11). vber-
flussickeyt (9). pl. cornua krimme an
dem wasser (88) gehurner vnde décitur
der hirB hat ein gehurn (var. ü —u 75).
Cornu cerui (cf. silago) hirezhorn
(Sum.).
Cornu venatoris iegerhorn (75).
*Cornubii v. Corymbus.
*Cornucentes v. Cornicen.
*Cornueta v. Cornuta.
*Cornulus v. Corulinus.
Corn-um, -u (74, Br), -us a um
(fructus 10), -a (q. cf. sg. 125, pl. 12,
Gf.) hagebute (13). hagenputz (74). hayn-
bothe (b^). habutte (16). haboten ( 7. 12).
hapt (10). haibuezel (1, 3. cf. sqq. cornus.
hambuzel Sm. 2, 198. hagebut-ze 4. q.
-te Pop., Nmn. neben hetschepetsch zd. 2b.,
Fr.. haspen póOschen (1. cf. hesperlein
Sm. 2, 254. hespel mespilus germanica
Nmn.). halez póezel (2). bottel, dir-litz,
-lein (Hen). thierlein, kurbeer (Fris.).
COR
eurnolisperi sZm. (Gf. 3, 204. 4, 496). hye-
fen (14). han-hiffe (8), -heffe (17), -klosBer
(corna testicularia 125). wippchen (125).
wiepe(11). wipe (109). hagwurtz (64, 123.)
slech (6). arBkutzel (74).
Cornupeta (7. ecorniger 9) stozere
(100). en stotel (11). stoetele (99). stossende
fye (3). stossinde vih (9). stoBende wy
(sc 8). das mit hornen (98), den ho-,
var. he-rneren (110) stofót. dat mitten
horn stat (132).
*OCornupis horn visch (9).
Co-, eho- (Sum.), 4 o- (Gf.), a- (100)
-rnus, -eortius (95) (p?éscis 0 herba 16.
cf. ornus) bagen- (1), hage- (6), hag-
64, 67, 77,793, 123), han- (85), schlech-
n sleen- (21), slee- (5), sle- (23) -dorn.
eyn hagen- (11023), hacek- (1), butten- (68,
69, 110b, 134) -dornbaum. hain-butten-
baum (3), -bottenbaym (5^), -pottern-
baum (19). putten- o. hagenputz- (74),
butten- (6, 15), buttel- (132), butel- (101),
bottel- (Hen.), haenbutteln- (5), hapten-
(18), haybüezel- (1), heibutzel-Z habutzel-,
var. halbutzel- (75), hiffer- (77); hanheiffen-
(8, haynhyffen- (133), hanhiffen- (66),
hanyffen- (21), heneheffen- (11), hauf-
hyffen- (70), sleen- (18), wiepen- (11),
wippcehen- (125), wipel, weipken-, ter-
link- (109), tierlin- (144), thierlein- (143,
Fris.), dirle- (126), speleoren- (107, 132),
churni-, churin-, chuirnil- (Gf.) corne-
(99), cornel- 7 kurber- (144 &e.), arliz- (100,
Gf.) erlisch- (Y), erlis- (95), lim- n
lem- (102) -baum, -bom sZm. ahorn (Sum.
hanbuehen (16. 2« -butten). haghewepe
(238). dirrlein (114). hartriegel, kürbeeren
(143). mella (104).
*Cor-nuta, -nueta, var. -aueta (gall.
cornuette) ritter-blum, -sporen &c. (143).
Cornuta facies (Exod. 34) ein glif)ende
antzlitz (8). glinster antlecz (9).
*Cor-nutare, -nutari, -mieare (8),
-mutare (? q. v.) hd. nd. blasen (99, Mss.
mog.) in daz horn (21). h. bl. (8), blaGen
(11), blosen (9). tuten (96). düytten (19).
*Cornutare (cf. cornuta) ginstern,
schinen (11).
*Cornutes v. 'T'erebella.
*Cornutrope v. Cornicen.
*Cornutus gehornet (19, 68, 110).
*Cornuus v. Caminus.
*Corobeor v. Corroborare.
*Corodis (g.) idis ?. fimós 6 additio
(110).
*Corolinus v. Corulinus.
Corol- (110, 132, Br), corre-larium
i. sermo sequens ez premssis Vocc. ex quo,
Gemmae); premium. sc. corona, (Br.). nach-
lauffende 7 -schiefende rede (7). eyn
ynfalle (12). glychnisse (19). corol-laria
tzugabe (125); -arium 2. prem?um (110,
132, Pap.), corone pr. (16).
*Corolus v. Corulus.
*Coromellus v. Carduelis.
*Corona v. Cassona. Seta.
*Corona (céu.) chern (1). ebron (see 71).
Coro-na, -n (134) (2. diadema,
tonsura; chorus 4 circulus 125) hd. nd.
erone, ehron (1), eron (835, 110), erovn
(93). schappel, krantz (65, Das.) seháp-
pelein (Fris.). singeltantz (125). blatte
(17, &f.). blat (8). blatt (76). platte (D^).
plat us der mittel cirkel énter album
et pupillam. (64).
COR
Corona florida ein schappel (65).
*C. imperialis (herba) kónigs-kron,
-lilien, n4. keyserscroonen (143).
*C. monachi 7 sacerdotis (7. vrina-
ria, lectiminga, dens leonis, rostrum
poreinum) pfaffen-blatt, -kraut, -stiel,
-róhrlein; sáw-rüssel, -schnabel, -blum;
weg-, wiesen-, hunds-lattich;eyer-,hunds- |
blum; pippaw; sc/weiz. wyenschwantz;
hess. sommerdorn ; nl. caneker-, scorst-,
pissen-, perds-bloem (143).
*C. solis sonnenkron (143).
*C. terre gundel-, grundt-ráb; erdt-
epheuw; »/. onderhauer (143). gunder-
mann (Ki.).
Coronamenta (parerga gr. sc. tex .
torum) laubwerg (125).
*Coronamentarius v. Coronarius.
Coronare kronen (19, 23). crenen (8b),
Coronaria mohrenkraut (143). feder- |
neglein, n.., gras-blumen (Ki.).
Coronarium (metallum, awrwum) cons
terfey (125).
Coronarius cinis eron-asche (Chytr.).
Corona-rius, -mentarius krentz- |
mecher (125). ,
Coronatus (moneta) kron (111).
Coroneola (/Aerba) fárbpfrimmen,
heydensehmuek (143). herbstrose (Ki.).
*Coroniea v. Chronica.
Coronula krantz-, kron-lin (65).
*Coro-, eorono-podion oe. v. Crono- |
podia. Cydonia. j
*Corotusta v. ''orotusta.
*Corpedo (ans carpo q.v.» torpedo?) :
quedam, postis (16. aus piscis? pestis?) |
*Corperale v. Corporale.
*OCorpis v. Corbis.
*Corpolentus v. Corpulentus.
Corpo-, eorpe- (74) -rale Ad. nd.
corp-oral, -orale (21), -eral (74), -erayl uU 1
Corporalis Ad. lipli-ch, -chen (21
liip- (19, 76), lib- (110), lybe- (55), leip- |
(134), leib- (4) -lich. nd. liflic. |
Corporalitas liplichkeit (17).
Corporaliter leibliehen (134).
Corporati (eiusdem congregationis) |
glich- (10), zunft- (12) -bruder.
Corporeus liflie (22). |
Corporicid-a, -ia (Gl. m.) metzger |
Ki.). |
i nn lybig- (755), leibig- (74). -
leibi- (752), liplich- (65 var.) -keit. leip-
licheit E wol-leibichait (1), -lebekeit |
(18), -gelydigkeit (74), -machtikeyt.(5^). |
Corpu-, eorpo- (76) -lentus (4. erass- |
us, -atus) libig (75). leibiger (74). leipp- |
haft (Gl. a. 1418 Sm.). Ad. nd. wol-, wole-
7) grof- (64), grot- (99) Ad. -leibig |
" 64), -gelibet, -gelibter (6),-gelipt (1), |
-geleibt, -geleipte (66), -gelebet (18),
-gelyderter (74), -meehtig (5b), md. |
-gheliuet, -ligameg (99). |
Corpus Ad. nd. lich-am, -em (21); .
ligame (99). Ad. lich-, leieh- (134) -nam. |
lip (6, 110). lib (15, 76). leib (4). corper /
(1, 752). kórper (75b). córpel (113). j
' Corpusdominicum gots liehnam(1T). |
Corpuseulum libel (75). eyn eleyn ;
liehnam (17).
*Corradris v. Coriandrum.
*Corrarius v. Coriarius.
Correctio beferunghe (19).
»- |
COR
Correetor (scolarium) streicher (15).
Borroctus gebefert (19). ghebotert
: E im v. Corollarium.
*OCorrétorium holezwedel (16).
Correspondentia mit antwurt (75).
Correspondere Ad. antworten. d.nd.
mit-, mid- (17), widder-(17, 18), entgeyne-
.. (19) -antwerden (21, 22), d. -antworten,
-entworten, (5^), -antwurten (6, 75),
-antwirten (76). gliehen (19).
*Corriga &e. v. Corrigia.
*Corrigare nà machen (110 &c.).
*OCorrigarius v. Corrigiarius.
Corrigere (?. corripere, arguere,
increpare dc.) hd. zuch-, zieh- (67, 76),
zoeh- (D^), ezugs- (3), ezuez- (18), md.
sech- (22), tuch- (23) -tigen. czugtichen
13). Ad. straf-, stra- (14, 68, 69), straif-
10), strof- (8), stro- (9) -fen. streichen
75). ezu triben 7 hauwen (1). castien
17). befern (19, 65). beteren (11). buf
Sseczen 4 zu dé besten halden (12).
*Corrigia v. Corrigiola.
Corrig-ia, -ea, -a (5, 8), -ium (4, 110)
Ad. vyeme, r. von leder (17), riemen (67),
ryem (6, 134), ryme (12), ryme, rim,
rem (68, 93), remen (13). nd. reme (14,
23). gurtel (68). sehnuor (110). sehuoch-
riem (65), -rineck (76).
*Corrigiare gurten (68, 110). schnu-,
var. schnye-ren (110).
Corrig-iarius, -arius, -iator (15),
eorearius (q. v.) (z. fren- 4 sceorte-
arius 125) Ad. ryemen mecher (19); r.-,
men-, rem- (68) -snyder (125), -schni-
er, -sehneider. riemer (15).
Corrigiola 7. parua corrigia, (Br.).
Cor-rigiola (143), -rigila 4 -rigibula
(14), gew. -rigula, -igola (16), -riola (17,
22, 23, 4, 93), -iola (b^), -rigia (69, 134)
(. eentinodia, cottidiana) wind-a (93),
-e (74). weg-winde (74), -grab 2 -tritt (143),
-ebreid (11). denngraf (143). hertzspan (5),
daraus vll. hirezbeyn (5^). wir-och (5, 68,
110), -auch (7, 18, 67). weyrauch (152).
Wy- (69), wey- (134), weye- (66, 70, 151)
-rach. wyr-ock (23), -iek (22).
Corripe ezuchtig, schraff (sc 9 Ann.).
, Corripere (cf. corrigere) hd. ku-,
ku- (6), ko- (18, 19), beku-rezen. korez
machen (17). Ad. zu-, nd. tu-chtigen. Ad.
nd. straf-, hd. stra-, strauf- (76) -fen.
schelden (22). erwütschen (Fris.).
,Corriual-is, -es die zuo samen
trineken (110 sZm.). mütbuler (Fris.).
Cor-roborare, -obeor (prs. 176) Ad.
nd. ste-, hd. sti-rcken.
Corroboratus gestircket (19).
Corrodere Ad. nagen, be-, ge- (8^)
-n. naggen (152) gnagen (3, i , 23).
knagen (11, 132). &hirsdeh (22b).
: Corrogare (cf. eonrogare. corago-
Q3)" same-n (17), -ln (8, 9). hupen
*Corro-, eorru- (76), 4 eongre- (4,
76) -gatio hewf- (4), heufe- (Stieler) -lung.
*Corrosi-nus, -uus (147) (7. asparilla
&o., cf. corsanda) sehafftenhawe, pintz
(14). schafriet (z. papapirus (14:).
*Corrosorium schab-isen (93, BM.),
p» (55), -messer (64, 74). radier-m.
74).
DirgreNBACH GLossARIUM.
COR
Corrud-a, -ago stein-spargen (143).
wilder sp. o. spergen CER sparge-s
-] (xi2.).
Corru-ere, -gere (22) Ad. vallen; mit-,
ezu- (9), in- (8), nd. mede-vallen.
Corrugare run-celen (100), -ken (99).
*Corrugatio v.Cor-rogatio,-agorium.
*Corrugere v. Corruere.
Corrumpere storin, brechin (8). Ad.
ezu brechen. zuo bregen i3: v^- (9),
zur- (8b), zer- (65) -storen. v'derben t9"
ryfen (19). zerrissen (65). enschicken (62).
*Corrupes v. Cornipes.
Cor-, eo- (76) -ruptela pruch (1).
bruch (55). broch, vstorunge To. abe-
brech klofft (18). virstorni&e (8).
snetzen (21). snitzel an dem rock, zadel
Di zoden (i zot (74, 75) an dem klayde
74). stratelen (22, 23). uulheit (99).
Corruptibilis brechlieh (110 sém.).
zer-br. (67 Mrg.), -storlieh (?b., 110). broijs
(132).
Corruptio virstor- (8), vorstór- (9),
wor werd- (9 Ann.), zubrech- (85) -unge.
v'treipliehkeit (9 Ann.). uulinge (99).
Corruptu-m, -s (12, 76) 4. fructus
(16. st. fractus). zubrocehen (8b). wl (100).
beschymmeln w£ pans (12).
*Corrus v. Chorus.
*Corsanda (i equitium &oc.,cf. cor-
rosinus) grosser ackerschafftenhew (143).
*Cors-tilus, -ulus (/o herede Gl. m.)
gevryhet erfgenaem (147).
*Corta v. "Torta.
*Cortalum v. Erigeron.
*Oortauisas (cf. eurtamisia Gl. m.)
churtimesfel (Gt. 3, 469).
Cortex Ad. rinde; usser-r. (93); Ad.
nd. r., hd. rind, rende (18) Ad. eynis,
eynes, einsig-, ygk- (5, 1), ieg- (6), yet-
(134) -lichen, md. itlikes, enes itliken
dinges, ane des brodes (5, 22, 23. untersch.
von erusta). bare (11). byrck (12). en
broke (23). borste (77). schale (17, 75).
sehelff (110). schelle (132). scheletz (68).
Schille, scorse (107). seorce (99). schin
(Avent.) hel (75. mAd. helwe) pi. dy
Scheben vom flach) (125).
*Cortex bunne bungenrinde (Sum. V).
C. mandragore aliirinde (Sum. V).
*Oortieare Ad. schelen. nd. scheellen.
slyDin (19. wett. bónen schleifen).
*Gortieineus 2. dom?nus (16).
*Cortilis v. TTortilis. Crispus.
Co-, 4 eu- (G£.) -rtina hd. nd. vor-,
vm- (11, 6), Ad. fur-, vmb-hanck, Ad-hang,
-hange. furhang am bet, des betes, der
schlafkamer (75) serg, decke (Das.) en
craem (11.7. q. tabernaculum institoris
Kil.). gardijn (132). cortine p/. rugelachen
(120). ruek tucher (65).
*Oortintimo v. Cordintime.
*Cortius v. Cornus.
*Chortonieum (Gallia) uualholant
(Wessobr.).
*Cor- 4 con-tulis (9), eartulio (8. 2«
eardo) ange-r (9), -l] (8); aus eurculio
anger.
*Cortulum v. Coreulum.
*Cortum 7 pirus chozze (104) ?. g.
kottus 4 byrrum kozzo (Gf. 4, 539).
*Corturnix v. Coturnix.
*Cortus (cf. turtus) schiltkrot ein
wurm (74).
COR 153
Cortusa alp-, berg-sanikel, wund-,
heyl-glóckehen (143).
*Coruare v. Cubare.
*Coruentieulum v. Conuenticulum.
*Corues v. Coruus.
Coruina vox rappen gesang (65).
*Coruipa v. Ceruipa.
*Corvis v. Corbis.
*Corula v. Corulum.
*Coru-, eory- (Gf. -letum hasalahi
(Gf.). hasel-busche (19), -busch (11).
*Coru-, eoro- (16), eorau- (3, 15)
-inus, colurnus (121 &e.), eornulus
rn hes-iliner (Sum.), -eliner (121), -elen
16), -seln (8), -ebrier (120), -eler stock
(75). ein hesellen steiken 5,
*Corulis hassel (1).
*Cor-ulum, -ylum (68, 110), -ula (5^)
nd. hasel, h.-not. Ad. h.-nuf), -nosez (b^).
-noezs (18); hassel nof).
*Cor-ulus, -olus (16), -ylus (68, 110),
-ilus (121 &e.) has-el (3), -1 (102), -sele
(47), -le (96). hesele wes hd. nd. hasel-,
hassel- (0), hase!n- (18) -baum, -bom,
-stud (93). hazel nuz (4).
*Co-, fo-rulus (cf. forulus, eor-ilus,
-ytus) beygurtel, zerseckel (74).
*Cho-, eo-rulus (cf. ehoraula) eyn
vor-danezer (12), -dentzer (10).
*Corum zaumleder (64).
*Coruptela v. Corruptela.
*Corus (v. pellis sub collo bouis £ fo-
ramen in muro; »« tho-, fo-rus) stelle
hol (19).
*Corus (£. crudelis, superbus; aus
toruus?) grewlicher o. hochfertiger (74).
Corus (cf. ventus) ost sudost (1).
ortwest-, nortost-wind (126). chorus
nort-oist (D), -ost nord (1).
Co-, gew. cho-rus (xópoc) korn mase
(100). eorenmate (99). scheppel (22). wein
seheffil (9). wispel (23).
Cho-, co-rus hd. nd. eyn schar. 4.
locus sanctus dc. hd. eyn kore, kor (9,
75), ehor (8, 75), choirr (b»), kar (75).
Cho-, co-, cor- (8) -rus ein pfeiff
mit secklin (91). sackpfiffe (75). pfiffen-
(25), blatur- (95) -spil (Znstr. mus. 95. of.
eonehe) ein orgel mit ezweyn roren
(8, 9).
Co-, cho-ruseare Ad. bli-cken, -ckzen
(6), -xen (68, 110), -gzen (133), -gsen (152),
-tzgen (67), -ezen (D, 69, v0, 16, 134),
-eken als daz weder luchte ader bliezt
(17) plitzen, schawren (74). md. blix-,
blixe-, blies- 7 blys- (22) -men. blicknig
i schyne (18. 7« -atio). Ad. nd. schinen.
seheynen (9). erschienen, luchten, wet-
ter-l, varr. -leichen, wertterleuchten
(65). wedderleugen (13). gleissen (Fris.).
zwitzeren, erschüttelen (Das.).
Corusea-tio, 7 -men (76) (7. fulgur 3)
pli-xen 2 -ezen (3), -gtzunge (133), -gzun
(152). plitz 2 sehawr (74). blick-ung (5^, 18),
-ezschin (11). sehynung (85, 18). scihn alse
bliesme (23). blixem (225, 132). blix (110,
132). blitz des weters (75). hym-eliez (1),
-lyez (3), -liezen (4).
Coruseatio leuior wetterlucthen(125).
Coruseus schinbare, luter, clare (17).
scheinend, glitzig (Das.). glantzend (Fris.).
Coru-us, -es (75 varr.) hd. hrab (4),
rab, rabb (Fris), kolekrab (ki), rabe,
'eyn swartzer r. (€); rappo (93), rappe
154 COT
(34, 87), rapp. »d. en raven (23), raue
COT
Cotinus (7. scotanum &o.) presilgen-
(99), roeue (11). eine aux (109). krump- | holtz (143). fárber- (Ki.), wilder ól- (143,
schnabel (awZs 75).
Coruus (piscis) hasel (93).
*Chos v. Chaos. Cos.
Cos, ehós (120), cox (136), cosus (Gt.),
eos olearis (Das., Fr.) (7. lapsorium q. v.)
hd. wezi- (104), wetze- (1), wece- (19), | macht kitten
wetz-, welt- (D), wet- (125), slif- (Gt.),
sclif- (93), schleif- Z ol- (73), Ól- (Das., Fr.)
-stein, -stain, -stheim (1T). nd. eyn wete
steen (22), slijpstien (11). ags. huetistan
(136).
Chosdrus v. Costrus.
*Cosina (aus consobrina cf. Dz. Wtb.
119) magin (V. s. Galli).
*Cosma v. Bugula.
Cosm-areha (Br.), -iarecha, -arius,
-arita, / consimarga (76) 7. princeps in
mundo (cons. 76), totZus mund? (Br). furst
o. herre (74), prince (147) der werlt.
Cosmarchia der werlt furstendom
141).
: i cerdaue werent- (132), wern- (11),
welt- (110) -lich. werltliek (147).
Cosmus werlt (147, Sum.). die welt (65).
*CGospis v. Cuspis.
*Cossofrenus v. Consobrinus.
Cossus (7. teredo) holtworm (147).
Costa hd. rybe (4), rieb (16), rieben
(114), rebe (125), rippe, ripp. 2d. ribbe
(9225), rebbe (99), ref Z7 rafe (22^).
*C. can-, equ-ina (7. lanceol-a, -ata)
spitz wegrich, n4. hontsribbe (143).
*C. ovina schaffripp (143).
*Coste 2. decas, gentos (Br.
-xoocf, ? ).
*Cost-e, -ula rebewurtz (75).
Costella v. Costularia.
*Costella (cf. eartilla v. eartilago)
brot leffel (8, 9).
*Cost/os v. Castologaloe.
*Costos v. Custos.
Costr-us, -ux (at.), 4 -es (74), ehos-
drus (94b, Gl. Aeifr.), eastros (130, Gl.
Aelfr., Gf.), construx (8, 9) (7. dux aptum;
grece dicunt duces apum 1305 aus oestrus,
cf. costus; vll. wiso »« wefsa?) uuiso
(127, Gf). wis-il (104), -el (9), -sel (8).
weysel, bynenkunig (74). ags. seo beo-
moder (94b).
*Cost-ula v. -e, -ularia.
*Oost-ularia (76), -ula, Z -ella (Br.)
ribe (4). ripp-lin (155, v6), -el (75).
Costu-s, -m (87, 105, 141), gr. X0Gt0G
(114), tostus (qg. v.), eustos (q. v.) velt
mineze (85). sent mergen mynez (17).
kaneel (19). eoste (87). kost (47). tost
(Sum. V). wilder saluan (75). wolgemuot
(91). plos- (105), laf- (75) -wurtz.
Costurarius v. Custos.
*Costus 7. panis siliginis (148). rücken-
(9), ruck- (8) -brot.
*Costus (aws eossus? «ws oestrus,
cf. eostrus?) slang, vnck (14).
*Cosus v. Consus. Cos.
*Cota-mius, -na &oc. v. Cydonia.
*Cothelaficula v. Cotula fetida.
Cotieula goltstein, probirsteinchen
(125).
*Cotid- v. Cottid-.
Cotyla v. Cotula.
*Cotinus v. Cydonia.
aus
Ki.) -baum.
*Cotognidium v. Coecognidium.
Coton, eothon (7. porius; p. artifi-
cialis Gl. m.) gestad (88). haeue (132).
*Cotoneatum (cf. eydonia) ain ge-
(sic 91). eyngemachte
quitten (125 Mrg.).
*Cotornix v. Coturnix.
*Cottenus 2. vermis qui nascitur $m
faba t porcus marinus (16).
*Cot-, co- (110), quo- (125) -tidiana
(adj. s. gH pestis; nomen piscis s?c 67,
68, 110) hd. teglich-e, -b5 (67, 68), -s (110);
tágliche (134). dege- (5, 7, 18), deyge-
(21), daeh- (22) -lich, -lichen (18). deghe-
lik 7 vresen pestis (23). tag- (1), dege-
lich. frieBben (1, 17), írysBen (5^). dab
teichlichen frisen (3). ain tegelicher ritte
(6). das tegliche riten (125). daz kalde (5).
*Cot-, co- (110) -tidianus Ad. dege-,
deyge- (16, 21), dage- (19), tag-, teg-
(110) ich; tág- (134), tege- (6) -licher.
nd. degheli-k, -x (11).
Cott-, cot- (110), coth-, quott-, quot-
idie Ad. nd. alle dage, Ad. tage (3), tag.
hd. all, al tag. dege- (5, 17), doc (21),
tege- (6) -lich, -lichin (5). nd. degheliken.
quottidie (2« quot dies, quoties) wie
vil dage (18). weydicke (12).
*Oottula 2. mensura vini (?. q. cotula
Br. &e.), £ lacus (15), £ puteus (3, 15, 16)
qui in pisterio est schat (76). sumpff (15).
ein sumph (3).
*Cottundus v. Contundus.
*OCotturnus v. Cothurnus.
*Cottus ( piscis, ?. gobio fluuiatilis)
gropp (140).
*Oottus v. Coceus.
*Kottus v. Cortum.
Cotula (cf. cottula) mate van ander-
half (147).
Cot-ula, -yla, -ila (Fr. (?. crispula
herba, crespul-a, -us 143) streich-, sterck-,
stein-blum (143). spind (Fr.).
Cot-ula, 7 -ila (74) fetida, cotila
(rr), eothelaficula (17) (7. bufonaria,
brusciaeulum, solis seculum, 2n Hetru-
via vlg. cota 143) hd. nd. hundes- (96,
Sum. &e.), Ad. hunds- (143 &e.), hunf-
(10), küh- 7 krotten- (143) Ad. -blumen
sim., -plum 7 -tistel (74), -distel (Fr.),
-dill (143), nd. -blome (47, 85).
Cotu-, contu-, wntersch. von conte-
1 cutu- (76), cortu- (95), coto- (8), conto-
3 &e., alph. eoto- 18) -rnix, cotur-trix
(tx) 7 -tis (19), -nus (q. v. 14) (é. per-
dix, ortigometra, orthogemeta 1, quas-
quila 93, corlegium 76) est qd. auis (3),
a. regia (16) $n arabia mascens quam.
greci ortige- (16), orthiogru- (3) -atam
(aus ortygas pl. Pap., ortogon Br.) vocant
ab ort- (76), orth- (3) -igia énsula dc.;
ali vero eam vocant orthigiam, mgr?
bigardum (3). (cf. pygargus, bistardus,
orty-x, -gometra) wach-tul, -til (95),
-tel (b, 7, 10, contu. 76). -el (93). watthel
ru qua-ckel (107, 132), -ckele (106)
-ecle (99), -tele (8b). sneppe (11, 19).
brach- (5, 8, 67, dE broch- (9), bruch-
(3) -vogel, Z -hun (9). ^d. hasel-, or- (76,
95), reppen- (64), reppe- (17), rep-, rip-
(21), rapp- (7), nd. rap-hon (55, 13, 23,
CRA
d hd. -hün, -huen (1), -hun, -han (?1,
76). per- (107), pa- (132) -trijs.
Coth-, eot- (74, 75), eott- (15, 16),
eont-, tect- (75) -urnus (2. menti £
grepita 75) d. viltz- (1, 9, 75), streyt-
74), bunt- (9), punt- (74, 75), both-, bot-
(19) -schueh, -schuche (9), -sehw p
bosseuch (100). nd. bote (99), butschoe
(11). eoturni kotzinge (Gf. 4, 539).
*Coturnus (»« turnus, coturnix)
rephun; turnas ein muntze (74).
*OCoturt-is, -rix v. Coturnix.
*Couare v. Cauare. Cubare.
*Coura v. Coxa.
*Cousquilla (7. g. eossa Gl. m. cf. Goth.
Wtb. 2, 238) gall. cosse (122).
Couti v. Conuti.
*Cox v. Cos.
*Coxa v. 'l'oxa.
Coxa, coura (76. »« erura?), eera
(q. v.) (cof. gosse) hd. diech (vt ?n crure
€ sim.) dyche (12), diche, dich, dihe
(1105), dyh o» deych (13, &£.), dieg (5),
tiech (6), tich (3), dege (10). dycher,
dyher n. pl.; der hangenden laneken g.
pl. (4). dye (19, 9o, 99). dee (23). dey
(109). ags. theoh fiet gewerb, gleich,
sehlof, var. scho (65). gesclof) (64, Sm.).
beindicki (93). wade (3). brat (s8, us
brade (132). schenckel (17). enckel (76).
goffe (121). hufft (88). ein ripp (68. »«
eosta).
Coxale lendenyer (147).
Coxendix hufft, diech, brat (88). die
schloss der hifft, 7 morbus die sciatic
(91. cf. ischias).
*Coxima /. laetuea agrestis (47).
*Coxinum v. Coccinum.
Coxula diechel (75).
Cra rabengeschray (74).
*Krabe v. Karabe.
Crab-ro, -rona, -ones (pl. 118),
eab-ro, 4 -o (75), earbo (76), seab-
ro, -o (1), -rones (sg.? 23), -ones (sg.
Db), -iones (p/. 1), serab-ro " 12, 19,
20, Br. -o (3, 8, 9), -io (53), strab-o
(19, 90), -eus (16), -us (11, 19), gubru-
nes (pl. Gt. 4, 1039) 7. seara- (15), scarre-
(19, 20), sera- (75.,9, Br. &c.) -beus, -bius
(9) (eabro differí à, seabreo 110) wybel
(9) wysel (strabeus 16). wobbel serabro;
herde woubel strabus (19). weuel (11,
20). ros- 7 perde-w. strabus (11). kafer
(6). en querqueuer (-ue 23). bathtkever
(95). bach- (aus bacht /utum?), rai-,
laub -keffer (7). rof-kefer (75, 110),
-wurben (753), wurm (75b). schrot (53,
15) est genus brucorum der kefer On.
schroter (1). seroder (seabrones 23).
wespen (3). pfherde-w. (125). pferd6flieg
(110). ags. uaeps cabro; hirnitu erabro
(136). hurn-uD (64, Fris.), -auf) (91, Sm.)
-iB (6), -is (100), -üssel 7 -essel (73). horn-
uz (121), -z (102), -uf (ki2.), -us (141), i
(17), -ne& (111), -ig (12), -ing (125), -eel
1), -oberon (4. 118). hórn- (114), hürm-
e a. 1618) -sen 7 horlitz. breem (110).
bremen (pl. 73). eyn stradit (seabrones
5b). schabe (sealbro vermzs11.7« scabra?).
erabrona ein bóse fliegender wurm (6).
ein bof) fliende (17), en bose vleghende
(93) worm.
Craeca v. Araeus.
Crace-, crage- 4 erea- (Gl. m.) -ntes,
eacent-i (pl. Pap.), -us (sg. Gl. m.) (t.
CRA
graciles, cf. 142 v. eragentes) geschlanke
; leute (Ki8.).
*Craeina v. Cracouia.
*Craeius (piscis, aus graeius) crasse
b
*Craeo v. Trago.
Crac-ouia, -ina (66 &e.) (c2u.) chraew
(1). erakau (5). krako-we (23), -w (22).
*Craeulus v. Graceulus.
*Cradula v. 'Tradula.
*Cragedia (aus tragedia herrenlob
cf. trageria) hern lof (23). hirnlóff (sc 6).
Cragentes v. Cracentes.
*Cramaeul-a, -us &c. v. Cremacula.
*Cramula (141 unglossiert; cf.crem-,
erin-aeula) urgule; chella (6Gf.). preche
(EnZ ? Sum.).
*Craneallare v. Cancellare.
*Cranea v, Crinea.
*Crane-lla, -um, -us v. Cranium.
*Crango (2. collumbar colli 16, cf. eav-
eannum Gl. m.? aus d. krago?) cragin
(8). krág (krang 16).
*Craniale (cf. eremaeula &o.) hoyl
(19). en hael (11).
Cran-ium, -eum, -eus 7 -ella (64),
erineum (7. ceresella 7), graneum (93)
(era- 4. eri-nium 7 de crinibus factum
76. cf. erinea) eyn hirn-schedel (275),
-&eheydel (8), -sehal (6). hyernschaln,
var. hirensehal (64). hirne panne (11).
eren (sic) becken (19). en breghen cop (23).
*Cranopadia v. Cronopodia.
*OCrapinare v. Carminare.
*Crapueia v. Catapucia.
Crapula (7. gul-a, -ositas D Ad.
fraB, fraB-e (10), -heit (75); fraif (b),
fráB (12), frauf) (68), fro (17), gefrab
(15), fressen, frefnyg (25), fresnie (93.
Fh frassenie Ob. 408), veresserige (6),
reDerij (17), de fraBung (18), vber frai
(19); ubir- (8), ober- (13) -essen. nd. vras
292b) ouer at (23), aueraet (11). fullery
(nop quobri t) quaB, swalk (74). quas,
sweliüch (225). quofà (17). (Cf. Goth. wt.
2, 602). gulsieheit (132, 147). uuaragé (Gf.
1, 962).
*Crapula (cf. erepula) v. Cucius.
Crapulari Ad. v'efen (6), freDen. nd.
vreten. uber-essin (8,9), -fullen (4). frassig
werden o. sein (75). zeuil fressen (64).
uassen (b, 74). eBen, qu. vnd drincken
17). eBsen ader quofen (21). quaDen
12). quaysDen (b^). qwossen (3). quasen
292b) quatzen (23). quatten, vaistwer-
en, schwalken e hd. wol woil, der
fole (18) leben.
. Crapulatus ubir sat (8). oeuersadet
(132). uuorager (Gf. l, 962).
*Crapulose quafác- (17), gefressig-
(73) -lich.
*Crapulositas frasserey(75). gulsieheit
141).
Crapul-osus, 7 -ator (76) fribig (21).
frassig (1, 75). ge-fr. (15). frássig (134).
fressiger (76 s2m.). fuller (4, 110). qwaDig
(14). quassiger (74) eyn quaysser (5).
quatzinge (22, 23). gulsieh (132, 141).
Cras 7. erastinus (69, 70, 134); in-
erastino (D^). hd. nd. mor-gen, -ne (D^,
2225) -n (6, 18, 67). mon (21).
*Chrasalina v. Crisola.
*Crasmare v. Oscitare.
CRA
Crassari, -re (11) fet machen (17).
meesten (11). feisten (8).
*Crassari (-« grassari) grulich dun
(8), tun (9).
*Crassatorium v. Crissatorium.
*Orassetudo v. Crassitudo.
*Cra-, gra-ssetum (cf. cru-, lu-cibu-
lum) tygel, tegel (74).
*Crassin-aà (Sum. VI) -ela, -ella (1)
uelt-quenela (100, Sum. VI, Gf.) -cenula
(Sum. VI) quellen (1).
Crassi-, erasse- (D^) -tudo, 7 -tas
(66 &e., 110 &e.) Ad. fette-, fethe- ud fet-
(17), feiBtig- (68, 110), feifti (7), faisti-
(1, 76), feiste- (8), feib- (91), sath- (v)
-keit, -kait (1, 76), -keid (17). vaistichait
(2). vetticheyt (23). vetheyt (99). feyste
(64).
Crassu-la, -da (85) (cf. fabaria)
bladelose (19). swel- (8), dros- (96) -wortz.
druuswort (85). denswurz (Sum. v). cr.
maior erdpheffer (Sum. v). erd-, heif-,
mawrstein-pfeffer (74). fette henne (Ki.).
drufworcz (8 &e.)) druswort £ ertpeper
(47). ertfesse; donderloek (85). er. minor
(cf. exisola, serophularia) truf)-, katzen-
wurtz, maur-, stein-pfeffer (74). stenpeper
(41). steenpephe, cattenwort (85). carten-
worz; erasula vermieularis stempheffer
(Sum. V).
Crassus Ad. nd. vet. hd. fet, feth
(D^), fette (18), vetthe (19), feibt (110),
feist, faDt (642), feyste (645), vaist (1, 2);
feist o. ful mensch (8).
*Crastina (st. -are?) vermorgen (74).
Crast-, erath- (85), cast- (9) -inare
morg-enen (18, 22, 23), -ene protrahere
(5), -nen (76), -en werden (17). marge-
nen (21), -n (4). Ad. vri-, nd. vor-, var-
sten. lenger fristen (8). Ad. nd. v'lengen.
hd. v'ziehen, vor ezigen (3).
Crastinus (cf. eras) morg-en (67),
-nig (1), nick (19), -nieh (22, 23), -elieh
(b, 18). marge-n (11), -nleieh (4), -lich
(21) mornig (7, 110). mórnlich (6). morne
der tag (5).
*Crastrinus v. Castronus.
*Crasula v. Crassula.
*Crate v. Crates.
Cra-ter, -ther, -tera (bissw. untersch.),
-tus (? v. eyathus), 7 -tulus (147), -tis
i ehrather (76) hd. napfe, napf. napp
myt tween oren of henghlen (141).
nap (99). eoph (117). kopf (93). Ad.
becher, pecher (4), hoff-p. (-ra 111). nd.
becker O5, beker (11). zynnen kan (8).
erater trog (111). prunnen- (91), born-
(125 Mrg.) -trog. schawer (125. cf. Fr. 2
166). craticulus ?. paruus ciphus (16).
*Cratera-rius, -tor (76) becherer (8).
nepfmacher (76).
Cra-tes, -tis, -this, -te (86), grat-es
(€i. m.), -is (75) (/. suppedaneum 7 su-
stentaculum 75) Ad. nd. hort. Ad. horte,
hur-t, -dt (68), -d (1, 2), -de (4). katzen-
hurt (93). eyn geflecht hort (5). harst
(86). hd. rost, royst, ruest (125). nd. roest-
er (11 sim.), -re (99). gerust der murer
(15. »« rost). hd. nd. vlecht. Ad. fleehte,
slecht (sic 1), fleiehte (3), flekch Iu
flech (18), fleck (7), wlech (13). matt (6).
ein ege (43) ain zain vff dem karren
(16). erates ferree ein schling (cf. slenge
Br. Wi». 2, 821); er., virge $ pertice era-
CRE 155
tieie dy staken, tzungerten, Mrg. tzaün
pfele (125).
Cra-, gra- (q. v.) -tieula Ad. roste,
rost, rosch (76), róst (12), royste (152),
roist (13), eyn ysen r. (Y). nd. roster
(22, 23). ein kleyn rost (66), -rostlin (68,
110). rostisin (104. cf. Gf. l, 489). rósti-
sen (93).
*Cratieulus v. Crater.
*Cratillum (auserates »«eartallum ?)
tragkorb (74).
*Crathinare v. Crastinare.
*Cratis v. Crate-r, -s.
*Cratulus v. Crater.
*Cratus v. Cyatus. Crater.
*Craxare (6. scribere G1. m. aus eha-
raxare) coruorum, voz (141).
Creacentrum spicknadel 7 fleisch-
hacken (Ki.), -hack, n/. vleesch lardeer-
priem (116).
*Creagra 7. abominatio (148).
Crea-gra, -cra (Pap.), -ga (85), cea-
(120), tea-, te- (75), earrea- (1), ciro-,
t cito- (3) -gra, cir-oga, -egia (2),
ereos (496 agus ,dicitur a cereos &o.')
(4. fuscin-a, -ula, fucina 68, fu- 75,
Su- 76 -stinula, furea, farea &oe.) Ad.
nd. krau-wel, -hel (21), -el (17, 49€);
krou- (11), kro- (22, 23, €hytr.), kra- (110),
kreu- (134), kre- (9, 4, 93) -wel. erowil
(120, Gf). król (95). kroel karst (6).
kravel (3). krail (115, Fr., Gl. m.). kráel
Ü . chrew-il (119), -chel (1). kreul, erebel
4). kreuel (69, Ki.) krogel, kriel (75).
krempel (1, 4. cf. fuscinula). knebel (7.
furca ad nee-, var. nect-andum 75).
crapft (49). eyn greiff (5). en grepe £
en gaffele myt dren tacken (22, 23). Ad.
nd. (22) gabel; g. mit drey zincken (76),
mist-g. (eirogra (74). forke (Chytr.).
Crealium v. Cerealium.
Creantes v. Cracentes.
*Creare (aus credere) globin (8).
Creare Ad. schaffen, be-sch. (175),
schafen (13), scefpho (prs. 141), schop-
phen (1), sehepffen (68). nd.scheppen (99).
ieht (8), ieh (sze 9) von nichte machen
(&. ex mihilo aliquid. facere).
Creat-io, -ura (£. plasma) beschaf-
fung (15).
Creator schopffer, v/g. beschaffer (75).
schep-per (b, 18, 22, Anz. 8, 100), Ad.
-fer, -pher ieht von nit (15). sepper (21).
Creatura (cf. ereatio) schepp-unge
(D), -inge (23) schephunge (16). Ad.
schepf-ung, -nung (4. mAd.); schopffunge,
schaffung (v0, 134), be-sch., var. -schof-
funge (175). geschep-nisse (9), -fft (68).
ge-schopffvar.-schópff(75). gotis geschofp
(8^). sehepsell (132). eyn ding das ge-
schaffen 1st (1Y). creat-ure (5, 7), -ur
(98, v6, 110), -or (22).
Creb-er, -rus, -us (3) (V. frequens,
spissus, sedulus, assiduus dc.) hd. nd.
stede. Ad. stette (6), stet (4), steyte (3),
sta- (1), stá- (134), ste-tig; stetiglich
(68). dieke (b^). emfig (110 szm.).
*Crebersia (nauis) esel-zül (2. cf. Sm.
4, 254), -tzull o. nollholtz (74. cf. grafa-
sium).
*Orebida (cf. ere-, tre-pida) styfel
4 stutze (74. m?ssv. aus styfel fulcimen-
tum).
*Crebo v. Crebr-eo, -o.
Crebra munuseula mang-faltig gabe,
var. -feltig gebung, a/as krem-sel, varr.
20 *
156 CRE
-Del, krétzel(65. cf. kramp, augsb. kramet
aenim, dona Sm. 2, 385).
*Crebrare v. Cribrare.
Crebr-e, -o hd. stet-lich (D, 4), ig
(8,9), -iglichen, -deelichen (152), -tenglich
(61).steitlich (3). státiklich (134). stede(11).
Creb-reo, -ro, -o, prí. -ui (2. densum
esse vt paries 66 &c., esse 1 fieri d. Br. &c.)
Ad. nd. dicke, hd. diek, dike (6), dig
(21) wesen, Ad. sin, sein, werden (3,
io dyg- (152), dick-sam (sZc 66, 10, 151,
152 aus dick sein). wiDen (-bo 17), diek
als (-bro 2. densum fieri 4) ein want (aus
dick wesen als ein w.).
Crebreseere beginnen zu, tzo (132)
ver-menigen (110, 132), -mainigen (110€).
Crebrifurus diefstede (147).
Creb-ro, -o (1105) (Z. porca Br., Gl. m.
cf. aratiuneula) ein beddeken van erden
tusschen tzwei foren (132). ein bede-chung
(110 var.), -ckung (s2c/) von erden zwi-
schen zwei furchen (68, 110).
*Orebrum v. Cribrum.
*Creb-rus, -us v. Creber.
*Crebundium v. Crepundium.
*Crecitare v, Cretieare.
*Crecop-, ereocop- ? erepop- (3),
eretob- (131, Sum.), eretab- (127), eregog-
(76) -ulus, -olus (22, 28, 127, Sum.) (cf.
eretallus) wesp-en (21), -e (3, 5, 22, 14).
west (7). wepftz (76). wesfs; mistel (74).
wispel (23). eyn brem (18). hore- (131),
hor-tubil (131, Sum. IV), -tubel (Sum.) aus
crepare —« onocrotalus?
*Creda (7. erida Gl. m.) v. Crepida.
Credere Ad. gelau- (9), glau-, gló-
(6) gleu-, glei- (21) -ben; geleubin (5).
nd. louen, ghe-l. Ad. burgen. borgen (9,
11, 13).
*Crederium v. Credites.
Credibilis gleuplich (8).
*Credices v. Credites.
Creditarius (fehlt im dem Hss.) Ad.
glaubhafftig. gelouffachtich (132).
*Creditas (cf. sq.) ags. geleaffulnys (94).
*Credi- (a/pAh. erepi- 110 &c.) -tes (Mss.
mog.), -tas (18, 21, 66 &c., 110 &c.), -ees
(4), eretieus (T. cf. h. v.) Ad. zwifel-dig,
Ag (18), -hafftig (110), -iehkeit (21),
zweifel-dig (17), -tig (7), -hafftikeit
(66 &c.), -hafftikait (134) zn corde, in dem
hertzen. Cf. erederium (68, 110, 132) z.
dubium; crep-eron id. (Br.); -erus Qu^
&c.), -orius (16) i. dubius; -ere i. dubi-
tare, spissare (Pap. cf. ecrebreo); -e Z
cerpe ?. dubiose (16); -ecors (anders
?íal. -aeuore frz. crévecoeur) twiuelich
in deme hert-en (22), -zen (23).
Creditor gleu- (8, 9, 75), glo- (6),
ge- (15 var.) -ber. ein beyter der beza-
lung die ym vf) steedt (55). gelter den
man bezalen sol (75). die denandern bor-
het (11). eyner der da ioht geborget
iot (17). borge-re (100), -r (9).barger (4).
Credo ein crede (5').
*Credo v. Cerdo.
Credulitas der glaub (65).
(22). onzwyfelheit (68)
,Credulus Ad. gelo- (9), gleu-, glau-
glói- e -big; elcibelieh (o PES
gheloue
louich.
Creentata v. Crientia.
*Crefrare v. Cribrare.
*Cregogulus v. Crepopulus.
CRE
Crema (ial), grema (4. episerum |
5^) smant (19, 74, 109). roume (74). roum
ol room (107). rome (11). milchrom
68). sane (99, 107). matten (b^)
*Crema brant (110).
*Cre-, eri- (74), era- (alph. cri- 6;
74, 104, 121, 127, Gf.), gra- (6, 5, 17, 64,
74, 93) -maeula, erema-seulus 7 -sclus
&oc. (Gl. m.), -ria (74, 76), eram-aculus
i -male (Gl. m.), -ula (q. cf.) 4 grani-
mala (131), gram-aria (9.), -mula (141)
(cf. erinacula. Gl. m. 2, 766, 776. Goth.
Wtb. 2, 494) hah-ala &c. (Gf.), -ele (104),
-el (85). habila (121). hala (131, 141). hagel
(74). hohel (6, 74). kessel-h. (8), -hol (9),
-hack (-ria 74), -ring (76). eyn hole-
ring eram., -wige (?) gram. (17). hael
(11, 93). hely (64). hol (9).
*Cremale (ga/l. ecramilli-e 122, -on
Gl. m. cf. prc.) schornsteyn (19). schoer-
stien (11).
Cremare, 7 -ri (74) (cf. erepare Ad.
bor- (Mss. mog.), bur- (19), bren- (.Drucke),
ren- (4, 74), nd. ber-nen. burren (74).
orn (17). v?borren (21). bru-wen (5)
jen (99). hd. voi- (Mss. mog.), ró- (12),
re- (49) -sten. sengen, v'stroyen (22).
pinbigen (17), -gen (21), -eghen (23).
*Oremaria v. Cremacula.
*Cre- (753, 100), tre-marium (7. tripes
75) lüch seirben (100. cf. erucibulum
&oc.). kesselfuf) (15).
Cremase-lus, -ulus v. Cremaceula.
*Cremena v. Crumena.
*Crementare wa- (11), way- (19) -ssen.
Crementum /d. wachs-unge, -umb
(2), -en (76); wasch- (5), waD-unge; wags-
ung (5b), wayssunghe (19); gwechs (134).
nd. was-singe, -dom. mannessame (74).
*Cremeu-m, -s &c. v. Cremiu-m, -s.
Crem-ium, / -eum (19), -inum (47),
-um (Alb.), erenium (q. 5 g£remi-um,
pl. -à (2, 33, Sm., Gf.) (?. frixorium,
siecamina; holocaustum; quod remanet
in patella de carnibus frizis,siceamentum
lignorum 41 frizorum in p.; aus cremare
»« Xp(u0», crinea q. cf.) durri, thorri;
d. paum (Gf.). spacha (119b, 121, Gf.). spach
(101). kühn, sehleissen (Ki?.) sproyf
drapp (eremeum 19. 2. e. surculus, race-
ms). hd. criebo (1195), griu-po (G£.), -b
(2); grieb-o (Gf.), -e, -e die geschmelezet
ist (10 Mrg.); grübe (95) greub (134),
grewben (1l, Fris), grieb, gribe (21),
griben (19), gryben (12), grebe (5, 125),
grife (3), griffe (8), greifen (Fr), griefen
(Gl. m.)), griue 7 qwot (9). nd. grywe
(109), greu-e (23), -en (22b, 132) off ein
kadebrade (132). gryeve, cade (147). brade
(109). griemen (71). kromel (75). kresche
(Fris.). kranken (kràuken?) o. martrer
(1). gebrant oppher (17). swar-te (5, 74,
133), -t (18, 74), -de (28, 109). schwarte
(67, 152). eyn swert (21).
*Cre-mius, -meus (5, 21), -minus (6,
21), -nis (74) (Z. paratus, pronus ; fehlt in
110, 132) Ad. bereyt. nd. bereyd (23),
breyt (22).
*Oremu-nium (147, 148), -tium (Gi.
m.) (£. holocaustum, cf. cremium) offer
141).
: *Crena v. Cerna.
*Crena (aus threna »« carena?) ?.
fle-tus (67 &e., 110 &e.), -etus (66); versus
: ví caream erena síren-uo, -ue, -a.
CRE
Crena krinne, kerb, beilen (Fris.).
krümme (Ki?) pl. krinn-, zinn-lein an .
den blettern (135).
*Crenis v. Cremius.
*Crenium v. Cremium.
*Crenium en cranie (11).
*Crenium (aus eremium) zuntter (1).
*Cre-nium (74), -mium, Z gremium
Gf), eromin-on (147) -um (Sum. V)
os. 745 4. gramen nouum per sectionem,
primam Gt., cf. Sm. 2, 550, vrm. st. post
8. pr.; demnach aus eremium. s?ccamen,
»« xpopuuooy? Keine besondere Pflanze?
vgl. amachtsblohm paeonia officinalis
Nmn.) ama-cht (85, Sum.), -ehe (74), -th
(47, 101), -t (Sm.), -d (103, Gf.). hunts loiek -
(£. cepa eanina 147).
Creobula wilde krausemünze (kib.).
*Creocopulus v. Creopulus.
*Creones ?. awis pibisci (8b).
*Crepa (7 erypta Gl. m. capra Ki.)
v. Crep-ida, -ta.
*Crepacul-a, -um (1365) Z. tabula, per
quam passeres terrentur(136P); & qua a
segetibus territantur aues ags. cledt (136.
cf. cleadur a clatter, drum. Bosw.) Cf.
erep-itaeculum; -ula esí dud quo fu-
gantur volucres de segetibus (16, sim. 15
v. eucius).
Crep-are, -ari, -ere (-ere 7. cre-pare
110, 132, -mare 68, -mari Br. 4 dirump-
ere, 4 Br.; -are ?. sonare) hd. brechen
(6, 68), zer-, enezwei-br.; prechen (74),
Zer-, zu-pr.; prasten £ hellen (-ere 74);
bresten, zu-br., -presten 7 auffkeinen
(74); sehrinden (75); rizen (14), rien,
Zu-r., -reyssen (9); phiphet (sc 100); luten
(are 68, 110). Ad. nd. barsten (11, 132),
bersten (14, 28, 75), spliten (99), splyssen
7 schueren (132), luden (-are 11).
Crepatus geschrunden (75).
*Crep-e, -ecors v. Credites.
Crepedo v. Crepido.
*Crependium (cf. crep-undium, -ita-
eulum) wig- (9), wiegen- (8) -bant.
Crepere vb. v. Crepare.
Creper-e adv., -us v. Credites.
Crepi-da, -ta (16, 74, 76), -ea (8, 9,
19) ereda (11, 19), eriped-a (64), -is
(195) (Z. elami mélitum t£ magn? subtu-
lares pl. -dze Pap. ; elareares 141, glarea
res Gl. m, sandalium Kil, ocrea £
stiualis 93, calcius erepans 10) schuch
kirne (10). grosser sch. (74). filez- (8),
felezs- (16) -sch. viez schue 7 boeze (9
botschuoche erepiea; buyf) ereda (19
buete (11). ealotzchen (125). cloezen £
fuDsolchin qué onduuntur $n hyeme »
slodse (kit. ?. q. sloitze sandalium 147
slose (132, Kil. sehlosse (110). stiual £
lederhos (93). styfel (64). zokel (at. cf.
Sm. 4, 225). erepidas ?. g. sola (7« soleas?)
astericha (Gt. 1, 502.). ;
Crep-ida, -a (85), pi. -idze, -ides, gr.
xpYmiósc (cf. artocopus &oc.) crappfe
(591 VE krüp- (115), kropff-
(112) -lein.
Crep-ido, -edo (1, Gl. m.) (7. cauerna,
viparum ab-, ob-ruptio, summatas, montis
extremitas dc.) hd. prestung (1), zu
brestunge. nd. berstinge, to-b. loch in
e$ steyn (17). hol (68). hoyel (132). háli
7 sticchili (117). báli (sc) 2 steechili (120).
hale £ stekel; want (Gf.). bort am ge-
CRE
stad (Fris., Ki.. ein g. de8 wassers, ein
land (s8).
*Crepita v. Crepida.
Crepitaeculum prunnóda (p. Gf.).
kleffunghe (19). clapp-inge (11), -er 7
klóterbüsse (109). klingbüchslein (Fris.,
Ki.). klaffer, kinderklapper, schlótterlein
(Kià.). eyn Wjgen liet (17). wiegen bant
(8). wigen tuch (9).
Crepitare bresten (19). ganaisten Z
bratzlen szcut ignis (76). dick vil luten
(110 sm.). krachen ue Ki.) ki-, kni-
rren (Ki.).
Crepitudo zerbrechung (6). zcu pre-
ehung (4).
Crepitulum ein flitterbende (125).
Crepitus krach-er (75) -ung, brast-
lung, don (88) klapff, thon (rris.) hal
88, 110). gelut (68). geluyt off barstinghe
132). furtz o. truntz (74. cf. Fr. 2, 392).
Crepitus lupi fist, wolffs-, buben-
fist, nl. bovyst (143). popist (Kkia.).
— *Orepondium v. Crepundium.
*Crepopulus v. Crecopulus.
*Creporius v. Credites.
*Crep-ta, -aà (1102, Gl. m.) Z. cauerna
vbi ponuntur oss-a, -ua mortuorum (66 &c.
110 &e., unfersch. von crypta) grufft
(1105€). krufft (68, 1102).
*Oreptus (cf. crepitus) prast on der
mif (74).
Crepudia (cf.G1.m. ^. v.) v. Crepundia.
*Crepula v. 'Crepaeula. Crapula.
Cucius. Datisea.
Crepu-ndia, -dia (23, 74), -ndi (136)
8g. pl. 4. rudimentum in facie (66 &e.);
puerilia ornamenta indita (Br.), p. o.
indicia (141, Pap.) que ewposttis ?nfanti-
bus adhibentur; i. orn. 0 inicia? ceuna-
lia, -bula (141); puerorum initia incu-
nabula, /ns?gna. cunabulum. (Pap.);
munile guttoris (136. aus monile gut-
turis). (cf-erependium. inicie.) kli- (114),
kla- (Ki.) -pperwerck. scehlótterlein (Kia.).
klepperli, geschwaigung o. schenckung
der kind (88) kinderzier (111). kynt-
(21), kün- (6), kun- (66 &c.), küne- (19),
kone- (5), kon- (23, 152), kón- (67), hon-
(22) -heit. grobheit des antlutz (74).
Crepu-, erepo- (11), erebu- (76)
-ndium (7. cunabulum Br. &e. cf. erep-
undia, -endium) wyege (11, 19). wieg
(76, 110). wege (18).
Crepuseulum demerunge (9). be-d,
(5). denerunge (5^). schemer-unghe (19),
nge (11), -tiit (108). schymerunge do
auent (99). fin-, du-sternisse (10). morgen
rode (8) zwischan- (93) zwischen- (91)|]
-ieeht. zw. tag vnd nacht, morgen o.
abend (110 5/m.). vortage (62). schnachts
0. schmorgens ee, 7 wile vnd zyt dar,
man wol erkennen mag tag vnd nacht
von ein ander (75).
Crescere Ld. wah- (6), wach-, wachs-
(16), waB- (21), wa- (11), ways- (19), nd.
was-sen. waschen (5). wasDin (b^). was-
.ezen (18). waDen (17).
*Crespinus v. Crispinus.
*Crespolina v. Santolina.
*Crespul-a, -us v. Cotula.
*Crestantia (»« chrysos?) vbergul-
tes faf) (74). 5
Creta (7 calculus Mss. mog., argilla
Br.) Ad. cri-, erij- (10), erey- (3) -de;
CRI
crid, kreid. nd. krite, krijt (132). wy
erdtrich (64). lett (91).
Creta figularia thoen (125).
Cre-ta, -tha marina v. Crithmum.
Creta rub-ea, -ra rod erite (29b). Ad.
nd. roet- (132), rodel-, rudel- (22), Ad.
rotel-, rótel-, roetel- (110), róttel- (67),
rettel- (76), retel- (134), redel- (18), trut-
(74, Fr. 2, 3939) Ad. -stein, -stain, md.
-sten. rotstein der zimmerleut (75).
*Cretabolus v. Crecopulus.
*Cretallus ein diere (8b. cf. prc.?
kretal mum4a Gl. m.?9).
*Cretha-mum, -nus v. Crithmum.
*Cretanus (7. laycus) lay (14).
*Cretarius sbst. (i. designator sc.
militum) einfurirer (115).
*Cretarus schelwurtz (74).
Cretella v. Clitella.
SERRA -pa (£ tonitru dc.) donner
74).
Cretieare, crecitare (8) besseren
(8). ezu-b. (9). genesen (11, 19). gesunt
werden (17). bekeren (42).
Cre-, 4 chre- (68, 110) -tieus (7.
medicus, iudez, iudicialis, d?es iud., d.
inditialis Znfirm? 174) ordelich (68, 110,
132). anfengklichertag eins krancken
(74). medieijnre (147).
*Creticus v. Credites.
*Crethinus satiua (cf. crithmum )
gartenbacillen (143).
*Cretipa v. Cretiea.
*Crethma v. Crithmum.
*Cretob-olus, -ulus v. Crecopulus.
*Cretum album hunde dreg (9. sonst
album graecum weisser Hundedreck als
Purganz geltend; aus exeretum »«
ereta?).
Crex (auis) matkern, schriek (112).
schritz (Kki.).
*Chriare (g. seuire; cf. Gl. m. À. v.?)
grymmen (1).
*Cribare v. Cribrare.
Cribellum sip (104). seep (19). hasip
(141). ain. klain sib (74).
*Cribillum budel (11).
Crib-, ereb- (94), eref- (136) -rare,
-rari (25), -are (28, 69, 133, 152) Ad. reden,
mele-r. (18), ráden (Fris.), reyden (152),
redden (133), rethen (70); red- o. ryt-eren
(68); £ ry-, rey-, rai- (75), reu- (69, 134)
-tern. vàen (1, 3. cf. Sm. 1, 506 Gf. 3, 721).
faen, fehen, siebin (75). syfften, budelen
(132). ags. siftan (Il. c.). Ad. si-, sy-, nd. zi-
(23), schi- (22) -chten. sehen (6. »« fe-
en?). zeuen (23). bewteln (4, Fris.).
temesen (106).
Cribr-arius, 2 -io (125), -ator (112)
sibmacher (91). sybarer, varr. syb-, reyt-,
ryt-, ritt-erer (65). seber (125). ráder (112).
Crib-rum, -um CU AITT es
sip (8, 5b, 95), sipp f , Syp (10, 4),
Du seip (8, 21), sep (13), syb, sib, sieb
(8), seb (125), sebe (18). sibe, redesiebe,
melreding, reutere (74). ritra (141). ritere
(104). reithern, raiter (75). reite-r (Ki.),
-rn (Fris.) Z beutel. zeue (23). zieue im
seve e sef (99). syff (132). tem-es (106),
-if (Fr. 2, 3689), -pf (99).
Cri-cetus, -ticetus 7 -tieus (125) ham-
(Fris.), hamp- (125) -ster. ziselmaus (v. a.
1618).
CRI
*Cricta v. Crypta.
*Crieula v. Crustula.
Crientia (7. pallia Gf., méssv. aus
palea creentata of. Gl. m. vv. ereentum,
erient-a, -ia, &c.) hemidi (Gt. 4, 938).
*Crimacula v. Crem-, erin-acula.
Crimen d. nd. laster. Ad. bosheit
(100), schande, schand.
*Crimenta v. Crumenta.
*Crimina v. Crumena.
Criminari (v. calwmmzari; ?n seipso
angustiari 15) hd. nd. la-, hd. le-stern,
7 werden gelastert (19). 1c laster of ic
warde lastert (prs. 11). schenden (4).
schelden (10, 12). beschuldigen o. wer-
den beschuldiget (68, 110). straiffen (10).
fressen, hermen, kumern, be-k.; be-k.
in leid vnd iamer (15).
Criminatio frass-al o. -ung (15.6f.prc.).
*Criminium v. Ciminium.
*Crina v. Crinea.
*Crina-, erina- (75), erima- 7 ceruin-
(76), ceruu- (75), cerun- (3, 75), -cula,
-eulus (63), -eulum (3), cri- (5), cli-
(5^) -natiea, cerisiola (76), cerpula (11),
eramula (? q. v), trun-eula (175, 76),
-tula (175. s. u.), tueula (3, 76. s. w.),
tutula 74, 75. s. w.) (2. festuca.-lium,
-rium, linis, racena, frang-ina 7 -ulum
7 fragina 75; aus cremacula hahel scm.
missv., kaum »« earminare) hehel (76).
heche-l (b, 18, 76), -In (17). heichel (3).
heygel (21). haehel (4, 75). heckel (63).
beoe er 23). brecne, prechen zum
flachs; tu-, trun-tula, tiffa, trviffa,
Striffa swinge zu dem flachs hare o.
hanffe (75). prech, flachOpreche, swin-g,
-ck ; swing-, var. schiwngk-stock o. -stul
(74). ein swingne (tucula 3).
Crin-ale, -ile (110 &c.) (v. sertum, s.
ex rosis) hd. krantz, krenezel (9), schap-
(Mss. mog.), Sehep- (13), scha- (152)
-pel. scape-Il (93), -el, peel, crants (147).
haer snoer (90). kamm (68). kamp, huue
(132). kap £ hub (ad crinem pertnens
1105€), bub (ad erimen p. sic 110).
Crinalis (acus) spenula sim. (Gt. 6,
348). sipinila, ruil (Hpt. 5b, 200).
*Crinatica v. Crinacula.
*Crin-ea, -ia, 7 -a (175), -eta, rineta
(134), eran-ea (77), -ia (7. crinia 76. cf.
eranium), eremium (q. v.), cernea (9)
Ad. swar-te, -ten (9), -t; schwart, swert
(6). hd. swa-, swae-, swai- (132) -rde.
*Crineum v. Cerebellum. Cranium.
*Crineus harin (75). horen (22).
*Crinia v. Crinea.
*Crinicinus herin (6).
*Crini-eius, -tius (110b), -rius (1) (?.
cilicium) Ad. nd. eyn haren (23, 4, 68),
hd. harein (1), harn (21), háren (134),
heren, heyr-in (152), -en (3), herecht (18)
hd. cleyt, kleid, tuch (1, 5»), nd. dok.
*Crinicius adj. harlich (8).
*Crinieus hericht (76).
Crinile v. Crinale.
*Crininula (a crinia) swartel, varr.
swert-el, -lin (75).
*Crinirius v. Crinicius.
Crinis Ad. nd. har, haer (11), hare
(16), hair (19), hár (7, 17), haur (93), hor
(272). griffern in daz hair (5).
Crinis passus breyt har (64b). preyt-
har o. lang ze loczen (64€). zer-streltes,
-thanes haar (Fris.).
157
158 CRI
*Crinisare haren (755). rauffen, har
vB-r. (75).
*Crinitius v. Crinicius.
Crinitus (7. capillatus) Ad. ge-haret
(21, 68, 110), -hárt (134), -heret, -hert.
nd. gheher-eget (23), -ghet (22). rauch (4).
*Crinium v. Cranium.
*Oriped-a, -is v. Crepida.
*Crippa v. Crypta.
*Cripsare geczen wye die hitre (67
Mrg.); sf. hünre, cf. eris-pire, -sari;
eueurire; gracillare; gatzen (112), wet-
terau. gà-, ge-tzern voc?ferare vt galline ?
oder geczen — ketteren crissor (108)?
Crypta, gew. eri-pta, 4 -cta (86), 4
-ppa (Db, 8b, 21), -ta (3, 18, 14), erepta
(q. v.) Ad. ein erufte (85), kruft, keufft (s2c
Aor kroft (12, 49, 152), eroffte 7 korfft
(10), gruft (1, 3, 9, 74), grofp (8), Ad. nd.
kluft (283, 77, 125), klofft (18), klust (22),
CRI
molten, wilde-, scheif-melten, guter Z
stoltzer heinrieh, sehmerbel (143). mist
melde (8, 47, 85, 96).
Chriso- (74), criso-litus, 7 -lieus (76)
eyn crisol-ite (5), -itt (1), -yt (23), -t (14).
*Chryso-mala (111), -mela pomerantz-
en (111), -ken (125). quitten (Ki.).
*Crisopassus &oe. v. Chrysoprasus.
Chrysoplytes gold- o. kretz- (135,
Fris), kratz- (Ki*.) -wáscher.
*Chrysopolis (ciw.) ingoldstat (88. »«
gold ).
Chryso-prasus 4 -pastus(gemmoa Ki.),
gew. crisopassus, ciprassus (/apés virz-
dis cum aureis stellis 16), gr. xpüaómaacoc
(V. auro aspersus 128) hd. nd. eyn criso-
-pas, Ad. -paf,, -p (3). ,
*Crisost-imus, -omus (74, 76) gulde-
munde Z vbergulte (74). ober- (5, 18),
vor- (23) -guldet. v'gollet (21). vergildet
klucht (225), krocht (11 &e.) 2m ecclesza | (v6)
(12), oft vnder Ad. einer kir-chin, -chen,
-gen (21), nd. ener kerken. churt (119).
sarch, schrein (74). swebbogen (5^). po-
derawn (9 Annh.).
*Cripta (7. presepe) krip (szc 16. mssv.).
*Oris (missv. Abkürzung?) hergesello
(121).
*Crisare (aus xp»oóc) v'gulden (19).
Crisari v. Crissari.
*Crisatus virguldet (19). vorgult (11).
*Criscus, g. -ci iair gewoentlie van
XII maynden; reghen 2. pluuia (141).
*Criseus v. Chryseus. Griseus.
Chryseus (Ki), eris-eus, -ius, -us
(16) gulden (11, 19). gülden (ki2.).
*Crisis, krisis (Sum.) 7. aurum € ?udi-
cium. (66 &e., 110 &e.), & vnctio (110 &e.)
(aus ypoaóc »« xplots »« xpiatc) ordel
4 aurum (11) becherde (Sum.). beker-d
a morbo (93), -ung des siechtagen (2).
*Orisius v. Chryseus.
*Chrysius (ffuutus in Hungaria) die
krapff (125). kórós (Bischof Wtb.).
Chrisma, gew. erisma chrisim (125).
kris-am (65, 68), -om (68), -em (67, 16,
110, 134), -en (69), -sam (65), -sem (18).
hd. nd. kres-um (12), -im (5^), -em, -sem
21), -en (70), -me (99). creDem (11).
opsel, crijsdom (7. vnctzo 132).
Crismale v. Chrismatorium.
Chri-, gew. eri-smare, -smari (5b)
kris-amen (18, 68), -emen (67), -men (1,
76, 110, 134). kres-emen (5b, 23), Ad.
-semen, -men (66, 70), -sem (sic 21).
krismen an stricehen (6). kresem an-
Streichen (4). olyen (132).
Chrisma-, gew. erisma-torium, -tile,
-le Ad. krisam fafe (18), kresam vaz (5);
cresim- (b^), erismen- (21) -vas; krisem-,
kressem- (21), krefemen- (17) -vaf.
kresem-vas (66), -vayf) (19),
chrisem haus (1). oly vaf) (132).
Cris-matus, -tatus (8) gecrisampt
(65). gesalbit (8.
Chrysocolla berggrün; burris zum
lóten (135). borras (Ki.).
*Crisol-a (8), -ocanna (85), -otamia
(47, 96), -otarina (74), erissolomia (96),
chrysolachan-on, -um, 7 ehrasalina (7.
erassula minor 144), grisolocanna (94),
gresolocamia (Sum. v), gr. Xp030Ad&yavov
melde (24, Sum. V). melte (?. atriplex 74).
milten (126, 143, 144). schifó-m. Gd)
Crispa (27. plica, placentula G1. m.)
eyn strymele (19). strime (11). een struue
(108. 7. q. struyue placenta dc. 147, Kil.
cf. scriblita).
Crispans fladerechtig (Fris.), faderieht
(Ki&.) 7 geblümt.
Crispare Ad. cruz, kruf), krus, raid
(75) machen. krusen (19, 107). cruzen
(11). kráusen (Fris,, Ki?). nd. eruselen ?
kerspen (108), erunkelen Z erullen (107
&e.), cronckelen (132). 2. zaeular? (147, Br.).
schyeten (147).
Crispatus gekruset, bekrunkelt (109).
gecro-lt, -nekelt (132). krub gemacht (110).
Crispes (7.lips-anium, f/a/sch -onium
Gl. m.) kaffs o. heiligenpuehs (74).
*OCrispicies v. Crispitudo.
*Crispinum v. Lactucella.
Crisp-inus, -ina, -ula (47, 85, 96,
Sum. V), erespinus (herba, cf. cotula)
erb-esib (Sum.), -sipp (V. a. 1618), -sel
(143). be- (Ki?.), pe- (Ki.), ve- (143) -rsich.
berbser., paissel- (Ki.), peissel- (143)
-beer £ saurach. kri- (85, 96), kir- (41)
-spele.
Crispire (cf. eripsare) gallinarum
(Gl. m.).
Crispi-tudo, -cies (4), -tas (v. erispus)
krausheit (4). kruyscheyd (19). eruuscheit
(11).
*Crispua (flos) fyayle (19).
*Crispula v. Crispinus.
Crispus (7. erispitatem fAabens 110
&c., eortilis sc 1l, Db) Ad. nd. krus. Ad.
cruf, krauD, chraws (1); kruysse adj.,
eyn krolle (19); krusch (10), cruspe (5^),
krusp (5), krausp (4), krisp (Gf., BM),
uc (Jeroscehin), raid (1, 75). crul
99).
*Cris- (14 &c.), eri- (74, 16) -sari (i.
.vat (93). |fricare (108); actio mulierum in coitu (14,
76). hurerey triben (75). kreisten, anch-,
var. anth-tzen, tren-sen, -tschen (74).
ketteren (108). stolpekutten (11).
*Crissarium hurerey (75).
*Orissator hurenwirt (75).
*Cri-, 7 era- (74) -ssatorium hurnhauf
(74). bordeelhuys (108). —
Christ-, crist- cf. Xp-.
Crista Ad. nd. hanen-, hannen- (70),
hauet- (sc 92), hane- (11, 18, 21), hanne-
(9), Ad. han-, vogl- (1), fogel- (17) -kamp,
-champ (1), -kam, -kambe (17), -baum
CRO
(68). kampe (85) kamp (99). kron der
hanen o. der
hennen (75). hd. zeychen
erey S 9), helm (1). h.- nd. -tecken, hd.
-ezeichen, -zeugen (13), -barten (15).
heilzeigen (sc 77). helmsziert (93). das
zier auff dem helm (91). struf) (125). feder-
pusch (111). eimmír (galee 100). ti- (108,
109), te- (107) -mmer, top (132) van den
helm. 6oh. hrzieben (7. gazea), klenot (a.
d. D. 4).
*Crista (herba) kreidt (73. cf. erey
uo waldhirschen, brauner augentrost
143).
Cr. gall-i, -inaria, -inacea (7. fistu-
laria &c.) ródel, nl. ratelen (143).
Cry-, gew. cri-stallus Ad. nd. cristal,
-ll (1, 6), -Ile (19, 23).
*Cristamea v. Crustaria.
Cristatus Ad. nd. gekem-met, -et (23).
getzymmert op dem helm (132).
*Cristatus v. Crismatus.
*Christega v. '"T'ristega.
*Cristeleyson crist erbarme dich (8).
*Cristere &c. v. Clyster.
Christiana cristin (1).
Chri-, eri-stianismus cristinwerch
(1). kerüdom 7 kyxrstenwet (132). criste-
lieh ordenung (6). Ad. nd. cxristen-lant,
-glaub (17, 110), -wyf9 (68), -sidde (17),
-heit (93).
Chri-, cri-stianus ein crist-an (93),
-en (64). hd. nd. kristen-, kyrsten- (132)
-mensche, -mynsche (23), 2 -mensch,
-man (6, 21), -er (55), -lieher (64).
*Oristil-a, -la ». Cristula.
*Cristoga v. 'Tristega.
*Crist-ula, -ola (199), -ila (3), -illa
(67, 76), ehri-, var. ehry-stula (110) (4
ixos, iron lept! 125. cf. eapuda, miluus,
accipiter, loafieus &o., burgund. eristel
engl. kestrelfrz. coresserelle &c. neuprov,
ratier nAd. róthelweihe, róttelweibel,
rittelweier, rüttelgeier faleo tinnum-
eulus Nmn.) eyn wihe (10). Ad. nd. rodel-,
radel- (13, 225, 23), rode- (99), Ad. rotel-
rottel- (110, 125), royttel- (152), roddel-
(19), rutel- (4), rudel- (12), ruddel- (17),
reydel- (18), rot- (67, 14, 76) Ad. -wihe,
-weyhe (74, 134), -wye (18, 18, 19, 152),
-wy (55), -wey, -weyn (4. cef. malberg.
weiano, veganus, rodelkiuino erodion
Sm. 3, 167), nd. -wige, wywe (109),
-bristlin (67, 76). wannewehel (74). wint-,
winth- (3), wind- (2) -wehe Z -wa (73),
-wá (2, 3), -báe (1). boh. postolka (4).
Cristus crist (5b).
*Crisus v. Chryseus.
*OCrita v. Crypta.
*COrithamum v. Crithmum.
Crithe (morbus) ein wáren (126. welt.
wáür m.) werniekel (111). gersten (Zwü- |
schen den untern augbramen Fris.). g.-
korn 4 meerigel (im aug kKi.).
*Critella v. Clitella.
*Critic-etus, -us v. Cricetus.
Crith-mum, -mus, -amum, creth-
mum, -amum marinum, -anus marini,
-ma marina, -a m., creta m. (Kki.) (4.
batis m., salsa m., rincum marinum,
batieula, bacilla, ealcifraga; herba
diui petri, sampetra) meer-fenchel,
-bacillen, -peterlein (143).
*Criton v. Cliton.
Cro- 7 eru-acia krabat (75).
*Croea v. Conuulsa,
CRO
*Chroea v. Chytropus.
Croeare v. Crocitare.
*Croeea v. Crocea.
*Croceus (7. vncus Gl. m.) v. Crocus.
Crocea (7. cuna dc. 147, Br., G1. m.)
AEN (141). kindeswiege (74). wagen
Pul).
: *Crocea (cf. trocea, drothecea &o.)
runge (9).
*Crocerus v. Procerus.
Croc-eus, -ius Ad. nd. geel, gel (21),
gell (9). hd. gel geferwet (6); geel- (68),
gel- (134), gele- (69) -farb; gel-we, -e,
-be farbe (er. eolor 65 varr.; gele f.
g. farwe (18). nd. ghel varwe (23), gel
warde (sc 22). gelbrot als saffran (15).
8, saffer- (15 var.) -geel (111), -farb (15,
125). blaich fro (76).
*OCroci-abulum; -bulum, -balum «:.
Crucibulum.
Croc-itare, 7 -ire (110), 7 -are (Br.),
-o0 7 erotico (prs. 16), 4 eruxare (G1. m.)
rapen gschray (1). schryen als die rap-
pen (110). rauen schrighen (23). raben
gagen (2). koDBen (9). rassen; crochen
als die raven (141).
*Croeius v. Croceus.
*Croclis, jg. -idis (7. delphieus) scheib-
lechter, synweler (74).
*Crocodilla (/. ane-, an-blatum 7. q.
dentaria sine foliis) anblat, freysam-
kraut &c. (143).
Crocodilus &oc. v. Cocodrillus.
*Crocola (7. centrum) halsbeyn (14:7).
*Croco-, eroecu- (76), eroto- (Gl. m.)
-lare clappern (9), klepperen (76) sieut
ciconie.
*Croceolus v. Cocodrillus.
Crocoton schaube (vestis mulierum
111, Das.).
*Croeula (dim. «à erocia G1. m.) . eibo-
lum (76), aus erotalum 7. eymbalum
(Pap.) ?
*Croeulare v. Crocolare.
*Croeulus v. Cocodrillus.
Croe-us, -cus (136), -um (74, 91) (?.
eoccus Gf. q. cf.) hd. nd. saff-aran (76),
-eran,-eraen (85),-raen (11),-erain (19, 152),
-eron (6), -eren (67, 77), Ad. -ran. suffran
(88). soffraen (99). erügo (120. cf. coccus).
eróge (121). sintvarwe (Sum.). sey dfarb (74).
*Orocha v. Chytropus.
*Crodea v. Drotheca.
*Krolla sonnen-, sunn-wurtz (74).
sprimge- (47), sprine- (24) -wort.
*Croma v. Cronio.
*Cromella wihsela (Sum. VI).
*Crominum e. v. Crenium.
*Cromopedia v. Cronopodia.
Croneulus (7. pus-tula, -ula) ags.
ang-reta (Gl. Aeltr.), -seta (Bsw.).
Cronia (aus chroma) farb (4).
Chronia v. Cronio.
.*Croniea (herba) wilt kerse (96). tra-
chenworz (Sum. V). drakenworp (sc 41).
tranfheswort (sc 85).
Chro- (110), ero-, coro-niea eyn coro-
nike (b^, 17), ein buch da in stet man-
cherley schichth (17). chronicken (110).
eronbg (5b), -eke (23). eyn canonicen
(8c 21). konike (s?c 29).
Cronieus weltleufftiger (74).
*Cronio, ehronia (Pr., eroma (147)
langer seuchen o. wetag des leybs (74).
Suyckte dair men lang an qwelet (147).
CRU
*Croniton (7. temporale) titlich (23).
*Cronna (aus mareeronium ?) toutmu-
ri (141), -on (131).
*Crono-podia, 4 -bodia (75), erano-
padia (b^), eromopedia (7. reumatiea
74) (aus geranium »« ceorono-podia,
-pus) storcke- (85), eymn storg- (bb),
storcken-, var. starchen- (75), kranich-
(74) -snabel, -schnabel (15).
Chronus (fl. à» Lituania) die mimmel
0. pergel (135).
*Cro-, gro-ppera (7. postilena) krop-
pier, achter-kr. (Kil).
*Crossularia sprijewort (85).
Crosta v. Crusta.
*OCrostari-a, -us v. Crustari-a, -us.
*Crostin-ea, -ium v. Crustumium.
*Crostula v. Crustula.
Crotalum (7.barbitum; cf. crocula)
strofeddel; p/. -la britzchen (lam?na dc.
d. à. Handpauken; 125).
*Crotieo v. Crocitare.
Crotolare v. Crocolare,
*COrua, eurua our schob-ir (8), -er
(9); aus trua schaufel (91)?
*Cruacia v. Croacia.
*Crualia &c. v. Crurale.
*Cruceum v. Cruciatus.
*Crueiabulum marter (Ziem.).
Crueiamen pyne (1l, 19). Ad. pin-,
pynig- peynig- peyng- (67) -unge.
Cru-ciare, -tio ( prs. 16) hd. nd. pynen
(11, 19), pinigen. Ad. pingen; peynagen,
-gen (67). krutzigen (bb, 110).
Crueiarius misdadich (11). missede-
der (19).
*Cruciata (herba) modelger, speren-
stich, ereutzwurtz &c. (73). creuzkraut
Fr.).
Cpuelatie quel-, quelig-,
pynnig-ung (65).
Crueiator hd. pyni-, peyni-, pin- (76),
nd. pine-ger.
*Crueiatorius (-tenus 11?) pynick
(19). pinieh (11).
Cruc-iatus sbsf., 7 -ium (110 &c.), eum
(i. eruz € tormentum 16) crutzunge (5).
chrewtzung (1). pin (110).
Cruciatus ptc. hd. gepin-iget, -get (17,
21), nd. -eget. hd. gepeyn-iget, -get.
Crucib-ulum,-ulus,(8,9)-olum(Pr., Gf.,
Gl. m.), -olus (Gl. m.), eroci-balum (3),
-bulum (74), -abulum (75) (Z£. lucerna;
mort-arium, -irium 4 triterium 75;
mordarium 3; cf. erusibulus) pann;
]uchtsehirbe (17). leucht- (9), luch- (8)
-schirben. lutzer, tigel (74). tegel (7.
erassetum, aus tr. gebessert 93. i. q.
picard. eracet cf. Gl. m. 2, 195). schmelz-
tiegel, test (Ki.). morsel (3). morser (74,
75). eruci-bulum erüsül (ct. 4, 616. cf.
Gl. m. 2, 196, 801); -bolum smerecrosel
Gf. ).
: Grieitigare hd. kreutz-, krütz- (9
kritz- (76), kruez- p pm (6, 17), Ad.
nd. gi -egen (21, 23). an daz
crice negeln (13). an eyn cruez neylen
(11).
Crucifixum marter- (64, 93), kreuz-
(64) -bild.
*Crucilentus v. Truculentus. Tiran-
nus.
Crucium (7. vimum $nsuave Gl. m.),
er. vinum (Ki.), erutium v. (125) herber
wein, magenkratzer (Ki). suer wyhn (125).
kestig-,
CRU
*Crucium v. Cruciatus.
*Orueus (awis cf. ecurruca, paristu-
lus) goltammer (19). en gelegurze (11).
Crudelis Ad. nd. grim-, gry- (1, 134)
-mig. grym-(110), grymme- (03. greme-
7 gruse- (21) gruwe- (6), grwe- (18),
hd. gru-, gry- (976) gruf- (17) -lich.
rimm (64). scharpf (6). wreyd 7 bose
19). wreet (11, 99). grezelick (22). ein
blut-reussiger varr.-rustiger, bluetrussi-
ger (65. cf. Sm. 9, 138).
Crudelitas Ad. grimmi-, grimme-,
reme- (21), grimli-, 7 herbi- Z blutrusti-
(AES ruwelieh-, grufich- (17), wreyd-
(19) -keit. Ad. nd. grimm-, grymmel- (22)
-ieheyt. grulicheyd (19). wretheit (99).
Crudeliter gru-, herschreg-lichen
(11). wretleke (99). rot-, grym-lieh (74).
ud-ere, -eseere, -o -is (19), -eo
-es -ui (Br. &e.) (z. ?mualescere, esse t
fieri crudum e wreyden (19). wreden
(11) rauch, ruch, rohe, scharpff sin
eu rouch werden (68). roch sein
64).
Cruditas roe-keit (18), -heyd (19),
-heit (11). roheit (110). full- 7 vberess-
ung (88).
Crudus (7. nom coctus) hd. ruch (4),
roch, rohe, roh (75), raw Ca rowe,
rów (6). Ad. nd. roe, ro (Db, 995). grew-
lieh (9). wreyd 7 grymmiek (19). Ad.
vngesot-en, -ten. :
Cruenta bestia grülich tyr(8),tyir (9).
Cruentare hd. nd. blo-, hd. blu-, bló-
(bb), bluo- (19), blü- (85) -den. Ad. blutin
(8), blü- (76), blue-, blu-, plie- (v6)
-ten. blütig machen (6, 110). sweissen,
plut-sweissen (75).
Cruentatus ge-bludet (5), -blodet
(21, 93), -blut (4), bluotet (76), -blüttet
(6). beblutet (110). blutig (68). bl. ge-
macht (65).
Cruentus Ad.blud-ig,-echt(5); blutdyg
(152); blüe- (151), blü- (6) blu-, plu-tig.
blodich (18, 23). die edelst complexion
als vom luft (74).
Cru-mena, -mina (1365), -nimina
(148), 4 -ina (19), 4 -ma (66 &c., 14, Br.),
i curma 7 cremena (68), erimina (1365)
(£ marsu-pium, -beum 1, bursa, locu-
lus, saccus; sacculum scorteum crim.,
pera erum. 136b, cf. crumenta) Ad. by-,
bey- (3, 9), pá- (1, 3) -gurtel, -gortel (8),
-girtel (21). nd. by-gurdel, -gordel. seckel
(6, 93). zer-s., ruffyansbeutel (74). budel
(99). nefer (125). ags. follae (7. pera 136b.
cf. erumenta).
Crumenarius peütler (111). taschner,
seckler (Ki.).
*Cru-, eri- (8, 9) -menta, trumento
(g. v.) volg-e (74), -er (1, 8, 9). vogler
(2). Cf. tristega. secutorium. vo-, vu-
llegher vas vinarium (Kil); ags. follae
(v. erumena).
*Crumento 7. burso (16).
*Orunimina v. Crumena.
Cruor Ad. pluot (76), plut (74), bluot
(110), blüt, blut, bluyt (152), blote (18). nd.
bluet (11), blot. v'gossen (6, 65), vzgeflozen
(93), auBgeflossen (74), gerunnen o.
gelievert (111) blüt sm. sweycz (9).
sweif (8). schweif (64, 75) des pluets o.
plutsehweif (75). tror (Sum.). tron (74).
Crup-a, -pa( frz. eroupe, ial. groppa
&c. cf. Dz. l, 289, 302) huppfe (85). hopf
(6). hoppe (23). goepe (99). crewel (110).
159
160 CRU
Cru-rale sg. (74), pl. -ralia, -ralia
arma, -alia a/ph. -ralia (16), -rialia (5),
-raria (17), -rida (? 6), euralia (q. v.)
(é. arma crurum 1) hd. beyn-, bey- (3),
pein- (75), pain- (1, 74), 2 arm- (5) -wapen
(1, 5, 28, 74 &e.), hd. -woppen (3), -woffen
(6), -gewand, -gewant, -grat (75). bein-
harn-aseh (68), -isch, -esch, -escht (110
varr.). beyngewant o. wappen d? ein
krost (66, 151. méssv. «und versetzte Glosse
zu crusta).
Cruratus wol gebeint (68, 110).
*Oruri-alia, -da v. Crurale.
*Oruri-eula, -eulus, -euta, -seulus
v. Curruea.
Crus Ad. beyn, bain (76, 134), payn
(4), schinbain (91). nd. ben, bien (11).
*Crus-arius, -caria v. Crustari-us, -a.
Cruseumulus v. Crustumulus.
*Crusib-ulus, -ulum (99), -ilis (77)
(7. piearium 5^, ciatus 7 porr- 4 pror-,
varr. prot-ectorius 75. cf. erucibulum)
hd. krus-e (b, 18), -en (75), -elin (6:7),
-eln um eru, krufe (77), kraus (3,
1) krauf) (4, 134), krausen (66), krawf)en
(1) ehrausen (2) krüsselin (6), kreusel
(15). nd. krus (22), kros (23), croes (29v),
erusul (99. cf. G1. m. A. v., Gf. 4,616). krug (1,
4). becher (5^).
Crusm-a, -ata (pl. Gf.) rüov& dero
seiton (Gf.). castagnette (Ki.).
*Crusmulus &c. v. Crustumulus.
Crust-a, -um, erosta (b^, 9) (7. la-
mina &e. Br.) Ad. nd. rinde, ofí von,
van brode. rindt (1). renne (14). reyn-
den von dem brot (21). brot rinde (8).
hd. krust, krost, o. korst (152). nd. corste
(11, 85). ranft (75, 93, 95, Fris.). ranff (Kia.)
rüfe (auf einer wunden Fris., Ki*.). tünche
(5.). dünche; die gleste am geschirr (Das.).
stuche (erusta 141). stuck (132). blech (9).
erust-e 7 -ule lapidee schi- 7 scheb-
berstein (125).
*Crusta (cf. erustica) viertayl des
ertrich (74).
Crustare /id. nd. rind-en, -e (6), runde
(18) machen, maken. anbernen (125. nAd.
anbrennen). berappen (Fr.).
Crust- (Br., Gl. m.), eruse- (76), erost-
(14) -aria, eristamea (16) ?. taberna. (ll.
€.). taber-n, -nerin (74).
Crust- (Gl. m.), erost- (74), erus- (76)
-arius /o tawernario (Gl. m.). 4. taberna-
rius (16). taberner (74).
Crustarius tüncher (Fris). duncher,
gles, glet-ter (Das). donnecker, lem-
klicker (109). n4. placker, leemplecker,
plasteraer (116).
Crustatus tafflet, crustiert, bedeckt,
be-, ge-setzt, vmbgeben mit marmelstain
o. ander stucken (ss).
Crustiea (cf. Gl. m. ^. v., crusta) huf-
geld (ki.).
*Crusti- mea , -nea &e. v. Crustu-
mium.
*Crustinium v. Crustumulus.
Crust-ula, -ulla (136), -ulum (76 &e.),
-olum (121), -ila (75, i. os 4n pectore 16.
ahd. cf. eartilago?), crostula (8) ( 4.
cireulea 7 cricula 22b, durus panis 95)
breci-la (121), -ta (Gf.). brezze (95). pretze;
ranft-, pléch-lein (74). eyn pre-ezel (9,
125), -zellen (17). bretz-g (76), -stell (6),
-stel (8), -lin (64), -el, v/g. brotrinde (9
CUB
rindekin, kruppel, zinder (23). erustigen
(85). krustelin (6). fochanza sem. (Gt.).
crengele (22^). ags. halstan (136).
Crustum (2. edulium , fragmentum
(n Br. placenta Fr. cf. erusta) sangen
Fr.).
eiectus (genus piri Br.), -umi-
num (112 sim.), -uma £ -umus (Gt.),
-inea (3), -imeum fructus -imea arbor
(76), erostin-bium a. -ea fr. (14) sper-
(Gf.), sperth- (Hpt. 5, 209) -pira. spera-
meisa (Gf. parisbirn (112). ein phirsen
bavm (3). prsich, pf.-pawm (14). pfer-
sich, pf.-bom (16).
*OCrustu-, eruseu- (Br., Gl. m.), erutu-
(1100), erus- (74) -mulus, -tinium
(141), -Sieulus (Gl. m.) (Z. tumor crurum)
paingeswulst (74). beinge-swel (132),
-schwel (68), -schwer (110). an den beyn
gswelle (141).
*Oruti-o, -um v. Cruci-are, -um.
*Orutumulus v. Crustumulus.
Crux /d. crutze, krüze 4 galge (93),
ezrueze (D^), krütz (6), kritz (76), creutz.
nd. cruce.
*Crux, erux chri-, cri-sti (herba, 4.
fraga 74) eyn- (8), em-bere (8, 85), -bre
un -ber (Sum. V). einbore (s2c 41). erper
14).
Cruxare v. Crocitare.
*Cuardus (7. lepus, « gall. couard)
kuwaerd (Kkii.).
Cuba (cf. eupa) budin, butin (s6,
Gf. 9, 87). putigin (104). chuofa (141).
ehóphe sm. (Gt.).
*Cubale (Mss. mog.) Ad. vmb-, vme-
(9) -lauff.
*Oubalus (23, 4), tub-alus, -allus
(147), -ulus (Grundform ?), -ilus (3), -illus
(4, 15),-anus (76) (?. elapsillus 147 ; ba-,
bae-eillus) kle-phel (3, 74), -pfel (4),
-ppfil (8), -ffel (74), -ppel (9, 20), -pel
(1l, 23, 147), Ad. clop-fel (4), -pel (wss.
mog.), Clipffel (75), knipfel Vip) in einer
gloecken (74), yn der gl. (4), in der clocken
141).
dec (aus tubana? cubella? cf.
epitabulum? deurus) schand bruoch
16).
: LE eouare (99), coruare 2
(Z incubare 85, ecumbere) hd. (5) md.
ro-, Ad. ruo- (76), rü- (6, 67), ru-wen. rwen
(70). ruen (9, 4, 66). rugen (69). ruyen (152).
rohen (21). rogen (5, 14). roen (19). rasten
(19).rusten? liggen (11). ^d.ligen,legen(9).
sloffen (17). prütten (1). bruden (8b, 99).
brieden (759). brietelen (175).
Cubatorium bedde-stat, -kamer (11).
Cubeba Ad. nd. cubeb-e, -in (1), -en
(41), -li (93). eyn kuben (21). k.-korn
(16). cübiber (3). kyperber (Fr. 1, 1785).
cobebe kraut als pfeffer (74).
Cu-, tu- (11. 19, 20) -bella stan-der
(6, 23), -de (9, 19, 20, Sum.), -te (104), -de
vat (11). sehande (8). kübel (6).
*Cubella (aus eubeba?) frutex (148).
*Cuber (cf. tub-or, -er) tunder (47).
*Cubera (sé. tub. ?) 4. verruca (148).
warezel (9). worezel (8).
*Cubeus (sf. eulleus?) ledersack (19).
Cubieularislucerna nacht liecht (91).
Cubieularius betticamerzri (127).
hd. kam-erer, -ere (100), -merer; kem-,
hd.nd. ke-merer. kemmener (21). kammer :
CUC
knecht (17). kemmerling (110). kamer-
(106), kemer- (11) -linc.
Cubieulum (7. dormi-torium, -ta-
torium, reclinatorium, lectus, cubile
q. e) hd. kam-ere (85), -er, -mer. beslofjen
(8, 9), slauff- (55), schlauf- (68), schlaff-
(110 sim.), slap- (23), beth- (19) -kamer
sim. bethstayd (19). slaffhaus (4).
*Cubicus v. Cubitus.
Cubile gadem (Gl. a. 1418 Sm. 9, 15).
sclaffeaden (93). slaff- (5), slaiff- (19)
schlof- (6) -kamer. sloff kammir (8, 17)
der dire (8). ezir tir bette 7 leger (9).
slaf hus (14). schlafpeth (111). gutschen
(Fris., Ki.).
*Cubio (7. masculus 14, 142, Gl. m., Br.)
knab (74). man (147).
*Cubio v. Cobia. Carabus.
*Cubisonium ga//. gambons (122).
Cubi-tus, -eus, eumitus (V. s. Galli
Cf. Dz. Wtb. 117) hd. nd. elen-, Ad. ellen-,
eln-, el- (4), illen- (21), yln- (17) -boge,
-bogen (17, 22 &e.), -bog (68, 93), -pog
(4, 93), -bagen (16, 21), -bówen (6). ele
o. eloster (sic 8). elaf-dra (Gf.), -ter (19,
19, 16). adj. (é. eubicu-laris 1; -s 7.
quadratus iio wntersch.) elnbogin- oy
elbogen- (1), anderhalbs fu- (17) -lane
sim.
*Cubo (/ ineubus) alph o. alp (75).
*Cubrum (7. nea vestis 76) kittel (3,
74, 15).
Cubus starceker leip (74).
*Cuceulus v. Cueulla.
*Cucelle v. Cutella.
*Cucitaria v. Cieutaria.
*Cu- (75 &c.), tu- (11, 74, 75), gu- (14)
-eius, -tius (11, 64^) (z. ere-, era-pula, |
terrifieium 74, priapus,larua,?//ud quo :
fugantur awes in segetibus 75, 4. forma
que terret aues in campo10, signum. quod.
ponitur incanapo ne aues semina t plantas
stirpent9)strwch n véneis(1).breinsch-uen,
-euen, -erchen, preinscheuhen (75. cf. mi-
lium).vogel-schewhe(74),-schue, -schewe,
-scheuwen, -sch.in dem getreid; schuhen
abhorrere, unde equus abhorret eucium |
(75). eyn boezeman (12). griwel (11). ku-,
varr. kü-, ky-tzlin (owes 64.).
*Cuoeoll-a, -us v. Cueulla.
*Cucrepita (aus eucurbita) agrestis
wildkurbif (74).
Cueub-are, 7 -ire (Gl. m.) (noctuarum
vOX 64 &e. cf. eàceubare) wiglen (128) .
Cueufa v. Cueupha.
*Cueula v. Cuculla. Caeula.
*Cueula (auis, cf. curruca)maise(104). .
Cf. eueularum eueusare (sc. voz Gl. m.
1, 624, doch eueulorum 2, 816).
Cueulare (cucul 64,123 &e.) guggen,
men wie der gugger o. guggauch
Piet.).
*Cueulio v. Cureulio.
Cueulio Tue sq.) reis-haube, -hut, i
nebel-kappe (Ki.).
Cuc-ulla, -ula (6, 18, ?, 134), 7 -ulus |
(Ki., -eulus (91, 111), -ollus 7 -olla de !
eaculla (5^), eulla (9, 108), euleella (9), |
gugulla (8, 9) (cf. eaputium, retropen-
dium, liripipium) cugula sem. (Gf. 4,
362). kogel (17). hd. k.-zippe, -ezep e |
eyn kappen-kugel (b^), -kogel (bab),
-coghele (23), -ezagel (71), -zipfel (76). |
eoue-] (11), -le (108), cappe (9, 17). kapP |
CUC
(91). hals-k. (111). monniehs- (8), monehs-
(9, 132), monnischis- (8) monseh- (93),
munch- (75) -eappe szm., -ouercap (132).
chappen zagel (1l). chappe ezippel (2).
munich-gugel (75), -kugel (110). muniehf
kut, var. minich kutten, o. gugel (7. a-,
var. e-euleus 64). munchsgugel (2). kugel
czippel (4). kutten zipfel (6). kotte (21).
kutt (91). minchs kut (16). papierháuf-
lein (Fris.). düte 7? scharmützel (xi?.). hulle
(78). offena (86).
*Cueul-larius, -io sm. munich (aGt.).
monche (8). moneh (9).
*Cueul-lus v. -la, -us.
*Cueulopanis gouches amphere (Sum.
vD. panis eaeuli gotisampfer (Sum. cf.
trifolia, accedula).
*Cue-, tut- (74), vlie- (75) -ulum (of.
aldonium,.vlpicium) aschlach (1l, 75).
hollauch (19, 74). :
Cue-, kuc- D, gue- (bb, 649), gug-
(8ab, 7, 74), coc- (8) -ulus, 7 eucullus (Fris.)
(psallere nescit... nisi guck guck Br. cf.
eurruea, tueus)couh (104). gouch (34, 84,
BM.). gÓch (6). gauche (8b). gauch (8 &e.).
gaug; rustice cuk quis te tulit huc stas hic
quasi eocok, verb. im kukue (19). goch,
gugger (34). eyn gue gue (5), gug gug
(1v, 74, Wa.). guguk (74, Fr.). guck-guek
(19), -gaueh (110), -goch (68). gug-güch
£-ug (81), -ku (91), -govch (93), -ger (64^).
gutguoch (45). hd.gutze- (8), gutz-, guezen-
(19) -gauch. goczengaug (21). kug-uk (9),
-guk (1) Ad. nd. kuku-ck, 4 -uck (11);
kucek-ue (23), -uyck (132).
Cueuma v. Cecunia.
Cuecuma (e6 eacabus $86, Gl. st.
Gali; « sono feruoris sicut eacabus
q.cf.; i. eulina 148; vas eneum «£c. Br.
cf. Gf. 4, 360) ocohma, cohema (86).
kachma (121). erugula (127). deegel,
duppen &e. (14:7).
Cucum-er, -is, coecumer (4), cumura
(15) (£. eueurbita) Ad. korwiceze m. (4);
kürb-iez (4), iO (91), is (9), -z (87), -B
(110), -s (6); eürbs (3); kurb-z (85), -D
69, 70), -s, -isch (55), -en (75); churbiz
Bo. kyr-bó (110b), -bs (110€), -pD (68);
kirbaf (10), -es (13), -s (67); bue: (8b,
96), -eD, -is, -es (21), -D (66, 151), -s (1T,
18). koyrbefà (152). coeruese (47). korue-s
(23), -se (11, 109), -Ise (78). curuete (99).
gorken, cueumern (Fris.). erd-ópfel (93),
-apphel (Z. pedo 1). ertappel (47, 85, 96).
eouwoerde (107). euecueslooc (106). eyn
Üesschensaem (132) ags. pope-g (136),
-l (Lye). :
*Cueumer-arius, -arium (76, Br., Gl.
m.), -atio (30?) (é. eurturbita 76. cf.
eucurbita) kurbizgarto (121, Gf.). korbis-
garte (5), -garten (21). kürbs- (6), kürbf-
M kirbifb-(67), kyrbf- (1102), kurbes-
70), kurb()- (69, 110b, 134). kyrpDen- (68),
kirps- (76), korbef- (66, 151), korbs- (18)
-gart, garten (110). koruesgarde (23).
ags. aeppelhus (G1. Aeifr.).
Cueumerarius (7. qui cucumeres cus-
todit & vendit &x.) eyn die flesschen be-
waert (132).
*Cueumerarius
hauff (19).
Cueu-pha, -fa ein hube mwulceris (19).
huue (11). coife (122). kráuter-kápplein,
-mütze (Ki.).
DizrrNBACH GLOSSARIUM,
(»« eumulus) ein
CUL
*Cueurata v. Cueuzata.
Cuec-, cont- (6, 9, 23), cone- (10 &oc.),
kat- (17) -urbita, eut/bita (5^5), cuc-
repita (q. v., -ardita (76), -urbula
(balneatorum 91), -urbitula (Fris.) (cf.
eueumer, wo die Formen von kürbi
zusammengestellt sind) eucumer (18, 2,
Gf.). en veetsen (108). veetse (Kil.). kopph
(125). kepfle (91). lafkopff (111). eine
vintuf) (Fris.).
Cueurbit-a, -are v. Curruea.
*Cueurbitina pyra láàmperschen(Fris.).
Cueurb-itula, -ula v. -ita.
*Cueurdum (pellis; st. eucutium?)
wlle (11).
Cucu-rire, -rrire (125, Gl. m.), 7 -brire
(141) solet gallus (141, Gl. m.), des hanen
(147). kroen (67 Mrg.) kauteren (128).
kuttern (Fris.). kurren (Ki.). kuckern (125).
euturio (gallinarum in ouando) gatzgen
(16).
*Cueurnium (7. eaeumen, »« eothur-
Qe ?) dat hoychste van eenighen dyngh
147).
Cueusare v. Cueula.
*Cueu-zata, -rata (94) ags. laep-
aeumcae (136), -iuinee (Hpt. 5, 197); hlea-
pewinee (94); 4. q. engl. lapwing.
*Cuchinones v. Cachinator.
Cudere /;d. nd. sme-, hd. smi-, smid-,
smie-, schmy-den, Z slan (23), Ad. schla-
hen, gew. cum malleo, mit dem hamel
malleo (5), mit hemern (76). slahen (21).
Cudis (7. malleus Br. cf. tudes) slage
(8). slang (s?e 9).
*Cudit eomerium v, Cumerium.
Cudo smitstock (Gf.) smidestoch
a Pain x quooy (G1. m.). nuntzmaister
88).
*OCudrieus broet stap (-seap? 11).
*Cuere (st. tueri!) beschirmen o. sehi-
nen (8).
*Kufor-dos, -tisim (74) ?. ecinamo-
mum (24). zymyn (74).
*Cugila 7? tasca pera (Gf. 4, 387.
deutsch —. kiulla?).
Cui weme, wem (15).
Cuias hd. welch-s, -es (67, 976), md.
welke-s, rs landes. weleherley handes
(sic 10). von. welehen lande (85). von
way landef) (19). wal) landi) o. parthy
(110). von wanen (13). uan wat lieden (99).
*Cuieea (piscis, aus tructa) vorne
(V. Hamb.).
Cuius wef) (19). welehs Z wes (15).
Cuiusmodi Ad. pe oT un
-ley, -lay (4, 76), -ley mosse , leye
"rano tol 2 da eo (23),
-leye (22).
'Cuiusque elikes (85).
*Culamenta v. Calamintha.
*Culandum (cf. cluniculum?) toleh,
waidner (91).
*Culare v. Culeatus,
*Culcella v. Cueulla.'
Culeit-ra, -es (94, 136), eultrum
(85, 99) (z. lodex, lectus; cf. vltrum.
Celt. Nr. 171. Wd. 2218) tecke 2 teicke
(3). kussen (65). eyn plumen federn kus-
sen (17). deek loeh (10. s& -lach). eyn
ruch deek (110). Ad. (85, 152) nd. ko-, Ad.
eu-, gu- (1, 4), ki- (6), go-Iter culte (8). kult
(132). eolte (22, 23). gulsterbett (Megiser).
CUL 161
boh. koltra (4) kuerse (11. cf. eyelas).
kotz (1, 2, 3). pfulwen (Fris.). bette (93).
ags. bedd (/. c.). bet- (93), pet- (111)
-Ziech. bedt darauff man ligt o. ziech
(91). vnterpeth (111) serge (49. cf. Fr.
2, 1503. Sm. 3, 282).
*Culcitrum (;. lectitega 75. cf lectega)
petti (104). vedar peti (141). en vedder
bedde (23). küssin (6).
*Cul-, eull-eatus, cullatus (68) (7 im
culleum missus) v'damnet zu dem todt
(110). verdampt (68). peinigen (sic 69
Mrg.). ertrenekt; eulare in aim sack
ertrencken (76).
*Culeus v. Culeus.
Culeola grun nuf)schalen (110 sém.).
bratschgen (Alber.). brátschen (Pict., BM.).
Cul-eus, -leus, -eus (76) sach (104).
eyn herdreng- (17), martel- 7 wasser-
(15), marter- (93), ezer- (9), haber- (111)
-Sàack. moztsahe (100. sé. muos-sach).
fulter, dümmel fefMin (642). ein futter
feslin (64€). ags. cylli (eulleum 145).
*Culex v. Culus.
Cul-ex, -ix (136, 141) Ad. mucea (104),
muck-e, -en (13), muek, mügk (1), mücke
(3), mieke (10), mocke (4), mok (21),
mog (18). mugge (23, 93, 95). mighe (22).
mugk, want-z, lauf) (74). ags. michie
longas tibias habens (136). snek (6).
schnaek (73). sehnoek (111). fliege (10).
goólse (Fr.).zizala (141. erm. lat.cf. zinzala).
*Culicilega (7. muscipeta auis fliegen-)
schnüpper (Fr.).
Culi-gna, -ngua (7. vas rotundum 116),
-na (4. eueuma 148) eyn vorstolpe 2
deckel (19). vuersehulpe (11). trinekge-
schirr (Ki.).
Cul-ina, -nia (9, 136), -ma (76), ehu-
lina (Sum.) ehuehil (Sum.). Ad. kuch-e,
-y, var. in (64). coche (9). kokene (11).
kukene (99). ags. coacas (? st. cloacas?
136).
*Culingua v. Culigna.
*Culisterium v. Culus.
*Culistergium arswüsch (6).
*Culium v. Culmen.
*Culix v. Culex.
*Culla v. Cueulla.
Culleus v, Culeus.
*Cullirium v. Collyrium.
*Culma v. Culina.
*Culmatieus 2. versificator (6).
Culmen,? eulium (17) Ad. hohe. hoe
(9). hege (13). hee (18). hoghe 7 hoe (23).
hoch (4). hoecheit (11). hocheit (68, 110).
hohe ere (17). eyn fyrst. (12). euImin-e
an der hóhe (309), spítz (91). à helmer,
stengel &oc. (65).
Culminare hoen (8). hohen schos-
sen (9).
Culmites, g.-icium ricke luyde (147).
Culmus (4. calamus 4 vollieulus £
dens maxillorum 76. »« ceolumellus
sim.) hd. nd. halm. stro- (64), stupffel-
(14) -halm. stopp-el (19), -le (11). schreib-
feder (74). ein stroen tach, var. streen
daeh (64). ags. uuryd (136).
*Culnia trotroue (8b).
*Culnia v. Culina.
Culpa Ad. nd. schult, schul (14), scholt
(11, 12, 99, 152), sunde (23). Ad. schuld.
21
162 CUM
Culpabilis schuld-ig (4), -yek (19),
-ech (99). stra£-, sunt-licher (65).
*Culpaneus v. Culpo.
*Culp-ar, -er (75, 76), eolpar (5^)
(4 leuter; cum mulieres pedunt tunc
ineulpant 7/los canes 15) hd. nd. bracke.
brack ein spilhunt (74). brag (13, 21, 152).
barg (6). praek (1 szm.). preck (75). brae-
hont (97). frowen hund (76). frawen-
hundel (752), -hündlin (755), -huntlin (64),
-hundlein (74).
Culpare d. schuldigen, ge-sch. (18).
hd. nd. be-sch., straffen. 5d. schel-den,
-en (18).
*Culpea ( piscis, ?. alosa; aus clupea)
alsem, eltz, meyenfisch, manheimer pfort
(112).
*Culper v. Culpar.
*Culp-o, -oneus (v. pero. Gl. m.),
-aneus (cf. seulponea) gebuorn (293),
bunt- (76), preys- (649) -schuoch. eng-
(64^), punt- 7 gepunden- (71) -schueh.
gebuyrs schoe (147).
*Culptrum slappe (9).
*Culsura (cf. clausa, clausura) vvóri
in aqua (104).
*Culta v. Caltha.
*Cultatorium (cf.eulternum)uuoruel,
sgnf. et. aliquando cultrum. bilhouwe
(at. 4, v08).
*Cultellifex mefer-smed (8), -smyt
(bb). messer smid (1). mestmeker (22).
Cult-ellus, -ellum (1), -er, -rum (76,
Gf. hd. mezzir (104), mefer. hd. md.
messer. metz (132). mess (11). mest (22).
sahs (Gf.). schnitzer (-er 111).
Cultellus klincke(Azr.). messerlin (6).
Cultellus anceps degen (125).
*Culter assularius knifft (125).
*Culternum (of. eultatorium) eyn
wyrten (19). wiruel (11).
Cultrum (7. patella Br., G1. m.) pan &c.
(141).
*Cultrum v. Salgamum. Culeitra
Cultellus.
Cultura wi- (106), we- (99) -nninge.
buwung (65, 110). bubery (s2c 68). ackers
arbayt (64).
Cultus Ad. vb-, Yb- (6, 4), vyb- (152),
yeb- (18, 68, 1103), jeb- (67), ob- (b, 21),
Zzier- (110) -unge. ovinge (23). zierd (76).
ptc. geziert, gebuwe-t, -n (68, 110).
Cultus diuinus godes dinst (10).
*Culuc-ulus, -alus (auis cf. curruca,
d lucilia) wazirstelee (117, Gf. 6,
678).
Culul-lus, -us humpe &e.(ki.). kraus-e
(125 Mrg.), -en (91, 111). kruse (111 Mrg.).
weinkrauf) (114). ein munehs tringkopff
(110). ein monchs drinckpot (132).
Cul-us, -ex (91), 4 -isterium (66 &e.)
ars (5, 16, 22, 93). arf) (b^, 67). arsch (6).
ers (23). eyn ars balle (17). auDtruck (91).
Cum wanne (535, 93). wan (21). Ad.:
mit. nd. mede. durch (vultu tuo din
angesicht 65).
*Cumba v. Gamba. Cymba.
Cumboa (cf. eymba) ags.thurruc (94).
Cumer-a, 4 -ia 7 commerea (16) 7.
Sporta eyn korppe (17) ein grof-
korb da man korn in thut (110, sm. 132).
darra (Gf. cf. Ob. 250). korn-kast (114),
CUM
-huflin (645), -heyflin (649). kast (vas
rusticorum 1 reseruatorium frumenti 14).
*Cumerium spul-ysen (8), -eysen (9).
spule iBen (17). eudit comerium eyn
rilbeyzere (98. aus rib-?).
*Cumex (7. scutella profundior Gl. m.)
eyn lonse Zn curro (19).
*Cuminella v. Cyminella.
Cuminum &c. v. Cyminum.
*Cumitus v. Cubitus.
*Cumius (cf. eunus) v. Traco.
*Cummi (s/. gummi) ags. teru (136).
*Chumolare v. Cumulare.
*Cumphus (cf. gumphus) latten na-
gel (16).
*Cumptus v. Contus.
Cumu-, echumo- (1) -lare (cf. exag-
gerare) Ad. huffen (6, 65, 68), h. machen
(110), hufen (16), hauffen, heiffen (21),
huffeln, heuffeln (67), samen (14), sam-
men. nd. hupen.
Cumulus (7. tumulus 93) Ad. huffo
(93), huffe, hufe (55), huft, huf (*6),
hauff, hauffen. nd. hupe (225), hop (222b),
hoep (11). samenunge (11).
*Cumura (7. eueu-mis, -rbita) kurben
15).
| inc (7. eunabulum) Ad.nd. wieg-e,
-en (1), wige, weyge (152), wege (5,
93). hd. wieg, wyge (3, 4), wych (18).
wage. lech (38). gruft (9). hoeze (12, Fr.).
*Cuna (aus X944) wale (12, 17).
Cunabul-um, -a 4 eona-bula, -bila
(Gf.) uuaga &c., lagarida &e., ludra (ar.).
wiega (95). wege (5). klein wage (6).
wegelin (85 sm.) wegheken (23). (pi.)
kinds wiegen o. waglen (Das.) wigen-
bant (8, 9). kussin (9).
*Ounaeul-a, -um, -us v. Cunieulus.
*Cunalia v. Crepundia.
*Cun-are, -o prs. wiegen (76), daraus
weichen Z. mollire (11).
*Cunarum rubus v. Cimarum.
Cun-eta, -etatio, -ta (65), -tamen
(16) sumunge (8). seumung (9). verzieung,
zuifelung (65).
*Cunetalis
Cunetis.
Cune-, eone-, eun-, eon-tari, -tare,
eunicari (6) (cunetari z. morari 4 dw-
bitare; eontari 4. inquirere Br. &e.; die
Bed. terrere vll. aus dubitare »« vvaren
»« v'veren) hd. nd. er-, v- (22) -varen.
hd. vorschin (8), forsen (18), erforschen.
onder-polsen, -sueken (conetari 108. cf.
eontus). cun-etari, -tari, -ieari (06)
harren (67, 76). sumen, zwifeln (8). sau-
men, ezweyueln (9). twiueln (99). er-
(6), her-sehrecken (6, 63), -fregken (szc
(21). vor-serecken (23), -scherken (22).
Cunetatio (cf. cuntacio) v. Cuncta.
Cunetipotens 2. deus cuncta potens
(Br.). almechtig (75).
*Cunot-is 7. dea vinz potens (cf. prc. 1);
-alis 7. dea. elementorum (16).
Cunetu-s, -m (91) all (75). alle,
iezliehe (17). yt- (4), iet- (88) -licher.
yetlichs (91).
*Cunehin v. Conchis.
*Cun-ellus, -ulus, -io (nde -ire)
dreek, strunt (141).
Cuneo firmare kylen (22).
Cuneus (£. phalanx, pambs, cibus,
(é generals Gl. m.) v.
CUM
lapis qui cum fulmine descendit 64, via
subterranea, confractio ligni, instr. cum
quo diuiduntur ligna *& sim., instr. car- |.
pentariorum, epischidion Das., insír. ad
Jfirmandum. stilum 4n ferramento Br.) hd.
wecke, weck (panis dc.) wegk (134).
wegge (11,93). weg (17, 21). weghe (22).
weyge (28). ags. uecg (145). wek £ turba
£ spital (6). speydel (74, 76, 112. cf. $m.
3, 557). speittel (Hen.). spil (8b). phile
(10). hd. kile, kil, kiel (125, Hen.), keyle,
keyl, cheil (1). Ad. nd. kyl. kydel (110).
keidel (135, Fr.). kugel (68). kule (10. of.
eunieulus). luk (22). zwiekel (carpen-
tariorum 1l, 3, 75). die bisf) (Pict.), ein
bissen o. wecken (Ki9.) b. o. weggen
(Fris.) holtz zü spalten. bissenkeil, beisel
(14). beissel (Hen.) biB (Das. Fr. cf. BM.
193). beitel (11, Kil). klijf-b. (Kil). een
b.-speke (108). beytzell, kegel (122).
meissel, rotzkengel, wegense (Fr.). stral
(64). strüczel (pamzs 3). ein her georde-
not zestriten (93). geordentz here zum
streyt (74). heerspitze (Fr.). spitz (agm?nzs
91). hd. nd. schar, schaere (11), schare
(132), schair (5). drupo, thrupo (Gt. 5,
251 Sq.)
*Cunex (-« ecimex?) ein wam-mes
(23), -sch (6).
*Cunieari v. Cunctari.
*Cuni-, cana-cella, areontilla (7. ag-
perella, equisetum, cauda caballina
&c. cf. aconcilla) katzen-wadel, -zagel,
-helm, schafftenhew, rofwadel, kanten-
kraut, taubenrocken (143).
Cunicula (7. g. conueula colus Gl. m.)
kunkens hol (11). caninenloeh. (19).
Cunieculus, se/íen canieul-us, -a,
-um, eunaeul-us / -a 7 -um (76), eani-
eolus (/£. eun-eus, -us q. v. 75. wvia
subterramea, ad capiendum vrbes, fossa .
in qua, morantur lepores et cuniculi, sulcus
145, foramen 1 canalis 136, animal) chu-
(1) ku- (75) -nigel. kun-iglin (64, 1003),
-glin (110^), -gel (753). künglin (6). künig-
lem (1109), -el (3), -le(Das.). kingel (19).
kóniglein (Fris., Ki*.). kongel (23). k.-chin
(12). cunin (99). hd. can-yn, -yne (10),
-inichen (Fris., Ki*.), -ynchen (125), -ichen
(D^), -eliehen (3). künieulus (111). ehünol
(95). cünolt (93). külle, kylle (anzmal
Das.). kulle (eunie. 7. ?z& subterranea 1).
vrlüg gruebe (93). nóch (7. foramen Gt.
, 1015). teuchel o. kánel (Fris.). stoln;
partes cunieuli teil o. kuckus (Agr.). ein
kuekuf) (125. cf. Fr. 1, 5545. Sm. 2, 21).
lorich-in (100, 127, Gf.), 3 (117) aus lau-
rix. larsch (canieolus 7. schwerlich 7«
dorsch canis) eunieulos ags. smi- (94),
smy- (136) -gilas; cereacas mach sm.,
spüter als lat. Glosse durch tubicitaes
erklàrt (136).
Cunigunda ^». pr. kunneke (225).
Cunila v. Conila.
C. gallinacea, cunilogalica 2 colena
(14) wey Bmintz (74). bergmüntz, costentz,
dosten (143).
Cunilago (7.se-, he-rpillum) künlein,
costenz, hüner-kól, -serb; (7. conyza,
puliearia) dürrwurtz, hundsaug, floh-
kraut (143).
*Cunilingus (7. lambens alicuius nates,
sí. eunn.) ars leeker (64 Mrg.).
*Cunilogaliea v. Cunila gallinaeea.
*Cunire (anders Gl. m.) v. Cunnire.
CUP
*Cunna v. Cunnus.
*Cun-nire, -ire (147) stincken, vbel-
riechen (74). rotten, vuylen (147).
Cun-nus, -us (22), -na (34, 75), 4
gunnus (93), gonna (74) scham der
wiber (88). fud (1l, 74, 75). fut (93). fotz
(74). kutte (22).
*Cunnus v. Cunus.
*Cunt-a, -amen v. Cunota.
*Cuntaeio won-unghe (19), -inge (11),
*Cuntari (cf. eunetari) wonen (11, 19).
*Cuntatus wonende (19).
*Cuntus v. Contus.
*Cun-us, -nus (Pap.), cumius (v.traco)
(à. foramen. Br., Gl. m., Pap., occulta. via et
subterranea, Br., draco 75. cf. cunieulus)
eyn weeg vnder dye erde (19). gang 7?
heymliceher vbgang vnder der erden (75).
eertwech (11).
*Cunus v. Cunnus.
Cup-a, -pa, -ta (8b) (cf. euba) d.
nd. nap (85, 11 &c.). vafà (110). chorinuaz
ERA winuas (93). ein füderiek faf) (3).
oder (18). Ad. fuder, f-vas (75), f.
weyn( (21). weinstande (Fris.).. putt,
standte (74). dryling (75. cf. Fr. 1, 206).
kueff (1, 2). kueffen (75). kuphen (125).
küffe (3, 8). kufe (9) kuff (17 szm.).
kop (19). kyp (68). eupe (11). cope (23).
ein kupffere krug (64). kübel (6, 74).
*Cupadium v. Copadium.
Cupedi-a, -e (114), euppes (74)
lustliche speyse (74). kostlich speifà (91).
neschery (125). schleck, sehleekerbif)lein
(Fris.). leckerbifüle, priesterkóstichen
(114).
Cupedi-, eupidi-, cupicli- (68. cl
«us d), eupiti- (66), eupide- (147, Br.),
eupido- (11) -narius (qu. denariorum
eupidus! Br. &c«.) eyn kauffman (11).
maulkremer (114). slomer (125). schleck-
koch (Fris.). sidelkech (p/. 931). meersman
(1l. Z. g. eireitor &oc. Kil. pennynck-
ghyerieh (14:).
Cup-, gub-, lub-ella, gubellus (7.
Sisireol, angaria) stant-a, -er sZm. (Gf.
6, 697 sq.).
*Cupera 7. brata (16).
*Cuperadolium v. Ciuibia.
Cupere (7. afficere, pistere 1) Ad.
nd. begern szm. ramunen (62).
*Cuperosa v. Coporosa.
*Cupielinarius v. Cupedinarius.
*Cupida birida (141. sz. gir. ?).
*Cupide &e. v. Cupuda.
Cupidenarius &oe. v. Cupedinarius.
Cupid-itas, -o beger-unge (11), -ekeit
(b, 21), -icheyt (23), -ich (22), -licheit (18,
66). begyrlickeit (70 s2m.). gyerheyd (19).
ghierieheit (11). griti- (6), gyti- (65),
gelezi- (4) -keit.
*Cupidonarius v. Cupedinarius.
Cupidus beger-ic (19), -lieh (21), Ad.
-g, nd. ich. Ad. ging, be-g. (68, 76),
p girlich (64). grit-iger (6), -tig
49).
*Oupi-fex (-fer Gl. m.) kuffen- (110),
kypen- (68) -macher.
*Cupitellus v. Capito.
*Cupitinarius v. Cupedinarius.
*Cupius v. Cupuda.
Cupla, cuppla (76) (cf. eopula, doma)
henchilboum (61.3, 123. cf. hengel-,hangel- | (121 sim.), ieh (120),
CUR
baum sm. Fr. l, 412 ff.) first vff dem
tach (é. pinnaeulum 75).
Cuppa v. Cupa.
*Cupparus v. Suparus.
*Cuppes v. Cupedia.
*Cuppla v. Cupla. Doma.
Cuppula v. Cupula.
Cupreus kopperen (19,
(110).
*Cuprifaber cupher- (93), kupper-smit
(9, 93), -smed (8).
do (st.-fodina) kuppfergrube
23). kuptfferin
*Cuprosa v. Coporosa.
Cuprum Ad. kuppfer, cupher (93),
cuffer (91), kupper (96), kopfer (4), chopffer
(141), copphir (b^), kopher (66, 152). Ad. nd.
copper.
*Cupta v. Cupa. ,
*Cup-uda, -ide (45), -idee (84), 4 -ius
(Sm. 3, 167), eapude (Gf.), rupido (aus
i. q. biturus 104) rotila sem. (Gf. 2, 487).
rotil (84). rentile (104). hil (45).
*Cupula kueffel zu dem saltz, (15. cf.
euppula sa//s Gl. m.) miüstschüffel (8b.
cf. copula).
*Cupus v. Cippus.
*Kuphen v. Kympha.
*Cupheum v. Cophyum.
Cur Ad. war-vmbe (11), -vmb,
(110). wo so (23). wese (21).
Cura Ad. nd. sorge. sürge (8). sarge
(4). erezney, ruche (9). roek (225). ruecke,
achte (147). Marg. ruf) stale frist 1sen,
als dut dy sorge, dé wy) sé nom vis
credere tunc lauff dar (1T)
*Curale v. Curtile.
*Curalia (aus erur.) gall. housiaux
(122. cf. eural-ha, -la ?. duméetum G1. m.
2« housse sZm.?).
Curare Ad. nd. sorgen. roken, war-
nemen, artzedyen (23). warden (7. spec-
tare, durare 22^). gancen (99. cf. G. Wtb.
2, 386). gheysen (Kit.). ertztien (5). arcz-
dyden (21). artzneyen (111 sZm.). heylen
(1, 9). hél mach (szc 8).
Curatio gheysinghe (108). gesuntheit
7 heilung (65).
Curatiuum das do wirekt gesuntheit
65).
Curator formunder (10). kinds vogt
(64).
Curatus kerspel paff (19). kirspel-
pape (11).
Curax sorfeldyck (19). zoerchuoldich
(11). sneller (74. 2« eurrax).
*Curba, anthlia galeraba (Gt. 2, 383).
Curcilla v. Circinus.
Cureulia repe of seyl in den wynt-
storm gebruyct (147).
Cureulio v. Gurgulio.
Cureul-io (110, Gf.) -eo (43), -iun-
eulus (Gf. 4, 539), eurg- (91, 127), gurg-,
eart- (v. eortulis), core- (141, Sum. IV),
eue- (136) -ulio, gurg-ulo, -uleo, -ullo
(8, 95), -ilio, -urio (11), gugul-o (8»)
-lo (79), eor- 4 con-tulis (g.v.) (?. vermis
frumenti t fabe, v. nascens in fructu, mus
agrestis; cf. capito) ham-istro, -elstre,
amstra (Gf. 4, 954). animal segetes corro-
dens quod rustici cozun vocant (Gf. 4,
539). ang-ar(Gf.),-er Sum.IV). enger-ineh
-line (Sum.). engir-
-vm
CUR 163
ling n. wurm O0. bone (sec 8). bon-
(68), melb- (91) treid- (75), weyn- (9)
-wurm. wübbel (1). wibil (95). wybel (110).
korn-w. (110), -weuel (132), -milbe (Fris.).
ein werren (43. i. qQ. werre f., wett. wár
n. gryllotalpa). clab-ot (99 &e.), -bot
(Kil.), -et (85). bremseze (19). breems (11).
bromese (103). eyn rupes (97). ags. aemil
(94, 136. emel a weevle Bosw.).
*Cureuma (i. capistrum 0 sandalium
Gl. m.) 4. ehathenaria, tantanus, clawa,
euyle, euyse (141).
Cureuma v. Terra merita.
*Curealis v. Curialis.
*Curetis 7. /n-, de-scriptio denarij dc.
quia facit monetarius habere euram ne
Jalsarius habeatur; etiam est dea (61, 16.
cf. euritis) ein gemelde (3). gepreche
auff einer muntze (74). ain pfening schlag
(16).
*Cureus v. Curius.
*Cu- 7 cocur-rex (cf. eurrax) 2. abilis
ad currendum (16).
Curia Ad. nd. hof. Ad. hoff, hoffe (5,
18) hóf (12), hoiff (10), hoypp ? hayff
(19). rathu(ó (110).
*Curgulio v. Cure-, gurg-ulio.
*Curiales v. Curule.
Curi-, ecure- (5^) -alis (cf. facetus)
hd. hub-isch (55), -seh, -fà (21). hobiseh
(b). hofiseh (75). houesch (23). haefch
(11). houeline (121). Ad. hóffe- (6), hoff-
(110), hof-lieh. ein huber (Fr.). 6sago (120).
*Curialista frequens curiam hof volek
(68).
Curialitas (7. faceci-a, -tas) hd. hub-,
hubes- (19), hobi- (5), nd. houe-scheyt,
-seheyd (17, 19). Ad. hóf- (6), hof-licheit.
sorge &e.; c. leuis liehte s., ly-, lye-der-
liehkeit (65).
*Curieul-a, -us v. Curruea.
*Curi-ensis, -us (74) ruter, rusener,
hoveman (225). reyter, rays-er, -iger (74).
*Curigrillus v. Chirogryllus.
Curio v. Curius.
Curio (7.parochus) pastoor, prochiaen
(Kil.).
*Curiolum v. Pictacium.
Curiose ernstleke (99).
Curiositas fürwitz (91). verwirtz (szc
63). vorwitzigkait (67 Mrg.). virwiczi-
ekeit (9). suberliehkeit (8). hoflicheit
(68, 110). eurioDheit (132). erneste (99).
Curiosus (7. facetus &c.; superbus 10,
13) Ad. vorwiezig, virwiezick (9). weyde-
lieh (5^). wanehlig (1. cf. at. 1, 691). hof-
lieher (76). hoffelieh (64). houesch el
sorg-sam (6), -feltig (68, 110). sorchuo
dieh (23). vermefen (10, 13).
*Curis v. Curix.
Cu- (68, 132), eur-ritis (cf. curetis)
i. (uno 0i dea curarum (110 &e.), belli
(Br) « eura Z potius a eurru. der zu
wagen ficht o. stryt (110). die vp den
w. vecht (132). die vff den wapen (sc)
vechten (68).
*Curitis (cf. prc.) v. Curix.
*Curitus v. Corytus.
Cur-ius, -eus, -io (110, Br.) hubessche
(19). hof- (76), houe- (23) -man.
*Curius v. Curiensis.
21S
164 CUR
*Curi-x 2. virtus quedam (16); -8 ?. v.
| fortitudo, inde -tis 2. fortis dtc. (Pap.). |(
nomen iuuenis (16).
*Curle-gius, -yus (93), -gium, corle-
gium (7. conte- 7 cutu-rnix 76) (cf. engl.
eurlew, frz. courlis, corlieu &c. Kuhn
Zeitschr. 4, 4 p.-263) orhan (76). reb-hon
(93), -hun Z prachuogel (74).
*Curma v. Crumena.
*Curmedalis (cf. -diale Gl. m.) cur-
modich (147).
*Curnieula v. Cornieula.
*Curonilla (piscis, 7. themo, fund-
ulus, -iculus, -ieula 74. cf. turo-, cor-
nilla) grundel, smerle (74). moreke (98).
*Curra v. Cercopitheeus.
Currax (cf. eurax, corex) louf-haftig
(68), -achtieh (132).
Currere Ad. lauffen. nd. lopen.
*Currieula (7. vehiculum trusatile G1.
m.) ?. Curruea.
Currieulu-m, ? -s (88, 110) (7. ?nter-
uallum dc. 88) ein louff(65). vmgende zit
8), zeyt (9). ein kleiner weg; zwischne
l3). weglin (110).
*Currieulus v. Curruea.
Currifex wage- (6,9), wag- (1), wege-
(10) -ner.
*Currifrugum meelbudel (147).
*Currineum esí equorum ad curren-
dum aptorum (16).
*Curritus v. Curitus.
*Curruea v. Carruea.
Currue-a, -ulaà (Pap. 4 hu- (125),
eu-ruca, 4 eurriculus (93), cornica (a/pA.
eur- 76), erucus q. v. (?. eucul-us OChytr.,
-à, Pap., linosaPap., Br. &c., ficedula 140,
galgalus ki., hypolaus 125) est auis dc.
t ille qui cum credat nutrire filios suos
mutrit alienos, d? a, euculo (Br. &c.); d?
qui imputat proprios pueros minuere (sic
16). mücke (Fr.). gras-m. (Ki. &e.) -mug
(93), 4 -müsch(140). grafmuck (110 sm.).
rasemyck £ goltamer (19). gelegorse
Uu gelegorfe(125).gheel-gorse, -ghersse
(Kil). greinerleim (Fr. cf. aono)
dudendop 7 hánrei (Chytr. pro tali viro d?
eueurbita 110 &e., vb. curucare, eucur-
bitare). Daran grenzen: curricul-a (55,
9), -us, eurieul-aà (76, 117) -us (34),
co- (8), gu- (85, 17, 75) -ricula, eruri-
eula (84, G1. Trev., Gf. 1,349), -euta (102),
-eulus (95), -seulus (87. »— pariseulus?),
eulue-ulus 7 -alus q.v. (7. anas (bb, eal-
podialast 117, «diode 34. cf. Fr. 1, 203.
Sm. 1, 398. 2, 399. Nmn. vv. lanius, l. ex-
eubitor &oc.) warch-engil (84, Gf.), -ongil
(Gl. Trev.), -elgel (34). warkengel (87).
worthengil (117). wart-kengil, -gengel
(85). uuarg-ingel (nd. Gf.), -angel Z wergil
(Sm. 4, 154). (wa-, ga-rtenkrengel Nmn.;
wetterau. zu Kindern gesagt waxch-, worg-
engel /aniator vestium). waltfülugel (que-
dam, auis 15). wachtel (1T) wasser-huon
(16), -hun (8,9), -hon (5b5).dorndráchsel(s4).
*Currulum v. Curule.
*Currus v. Cirrus.
Currus Ad. nd. wag-en,-e (6). wag (68).
C. faleatus streitwagen (64).
C. vi-7 merc-atorum straf)wegen(75),
Curs-are, -itare sted-e (17), -elich
(5, 18), -eliken (23), steydelichen (21),
stet-lich (4), -eclich (8), -tiglieh (76) Ad,
CUR
lauffen, loffen (76), nd. lopen. rennen
22b).
*Cursatilis louffender (68). lauf-fende,
-lich. (110).
Cursibilis snel (19).
Cursilis leuffig (15).
Cursilitas lauffbegierde (Ki.).
Curs-im, -um (92, 93) kizzalo szm.
(Gf), -zolo (119). Ad. nd. ylich, itlik
(sic 23); snel- (17, 93), lauf- (5b), ende- |
(18), end- (76) -lich. balde (4).
Cursitare v. Cursare.
Cursor Ad. lauf-, leuf-, loí- (6), ley-
(21), lof- (76) -fer. nd. loper. lackey (135,
Fris.).
Cursorie /d. i-, ey-, ci- (sc 134), lauft-,
leuff-, lóif- (6), lof- (68), loffen- (16), snel-
(17) -lich. ilichen (21). nd. y-, ende-liken.
behende (6, 75). bald (15).
*Cursum v. Cursim.
Cursus Ad. lauff, louff, lóff, lawffe
(bb), loff (76). nd. lop, loep (99).
C. baccalaurii, var. bacularii vffge-
legt Z -setzt arbeit (65).
C. ereature wirck- vnd nutzbar-lich- |
keit (65).
Curta v. Curtis.
*Curta 2. culez (16).
*Gurtai-e, -is v. Curtil-e, -is.
Curtare hd. ku- (b», 7, 8b), ki- (16);
ko-rtzen. nd. korten. korczigen, korcz
machen (11).
Curtamisia v. Cortauisas.
ife-r, -rum (104, acc. Gf.) houistat |
Curtife-r, (104, ) Loco
(104, Gf.). maierhof (Sum.).
*Curtiga v. Curtis.
Cur-tile, -tale (Gt.), -ale (11, Sum.)
houe- (121, Sum.), hoff- (76) -stat. hundes
stalle (19). en hontstal (11).
Curt-ilis, -alis (Sum.) (7. area 93)
eyn acker ent- 7 v^-lehen (7). hof (104).
(14).
Curtina v. Cortina.
Curt-is, -à (117, Gf., Gl. m), -iga (55)
hove (Sum.). hof, selehof (121). hoph (117).
hoyff (19). hoff (Db, 11, 110) vor einer
CUT
(7, -rulum (131, 141) (V. tribunal 93) richter-
1), 64, 14), lant-r.-, (75), ritter-, verb. Zn
riht- (93), dineh- (131), dine- (s?c 141),
ualz- (Sum.) -stuol, -stul (64b, T4, 15),
-stule (V), -stiele (64€).
*Curulis v. Lectica.
*Curul-is, varr. -us plutriehter (15).
*Curul-is, -Ium (Gl. m.) spijse rast of
taiffel (147).
*Curullus v. Citrullus.
*Curul-o, -us v. Curul-e, -is.
*Curuulus krupel (75).
Curuus hd. nd. krum. hd. krump,
kromp, gebogen (110).
*Cusare (7. loqui, aus causare, kosen)
sagen, sprechen, reden, snattern, wat:
schen (74).
Cus-are, -sare smeden (11, 19). stede-
| lichen sm. (18). stet- Z empfig-lich smiden
| (74). stedek- (21), stetic- (7) -ichen slagen.
stetlich slahen (11). stettenglich schlahen
(16). stede-lich slaen (5), -liken slan (23).
*Cuseu-ra, -ta v. Cassutha.
*Cusidura (mslanesisch) nát (at.).
*Cusinus v. Cussinus.
*Cusote v. Cassutha.
*Cuspas (7. commissuras) legget ( ? Gf.
|9, 155).
Cuspis, cospis (5b, 94, 136) Ad. spief),
|spies (1, 6, 93), spyBe (Y), spi, spise
r(13), speilJe ( »). ysern sper pr. v
(19). spere (110). sper (11, 22). spies-eysen
(111). spiet Z ort (99). spis £ erc (séc100).
|spet, pek (23). ags. palester (94), plaster
(136) cf. palistas (aus balistae) Dattering
burg (110). hof eines prelaten (68). hof- |
(74), hoff- (1) -stat. hoffreyt, closterhofe,
hub (74). thumhof (76). tumhern hoff
(9, 75). brieke uppe den wortafelen (22b).
Curtisanus curtisan (76).
Curtus Ad. kurtze, kurtz, churtz (1), |
kortz, kort (13).
*Qurua (anders Gl. m.) v. Crua.
Curua ossa rukki pain (104).
Curuadae ackerplughe (Gf. 3, 360.|
cf. Gl. m. 1, 748. Dz. Wtb. 600 sq.).
Curuare hd. nd. krum-men, -ben (6),
-en (134), -p machen (5). krommen (21).
krimmen (76). biegen (65).
*Curuatim (»« turbatim) 7. eamo-
i ecateru-atim (76).
Curue-a, -are v. Curruea.
Curuea (vas; nauis Gl. m.) crugela
(130, Gf. 4, 590).
*Curue chrump (141).
Curuit-as, -ura hd. nd. krumheit.
Cur-ule (74, 93), -ulis (Sum., Br.), -ules
(74), -ules selle (64), -ulus (74, G1. m.),
-ulo (g. -ulonis 75), -iales (a/ph. -ules
*Cussare v. Cusare.
*Cussia (7. g. tuscina &c. q. v. cf. sq.)
zusse 4 chozze (104).
Cus-sinus, -inus (23), 7 -sinale (68)
hd. nd. ku-, hd. kü- (6), kü- (75), cü- (3),
|ki-,, ko-ssen. kuschen (133). chuz (2).
hof- (93), houe- (Sum.) -stat. closterlicher | ehufis (1). kub (4). bolstar (7. puluinar 15).
*Cussus (7. q. eusus GI. m.) ein slag (9).
*Custis (aus fustis »« cuspis?) ain
stang (76).
Custodia hüte (6). hut (17, 21). hude
(bb). huyde (5). hide (13). hode (18, 23).
behut-ung (110), -nis (65). behietnub (76).
huet der warnung (15). bewarunge (19 &e.).
warde (22^). wachte (99). gerbehuf (17).
Custodiarium warthus (141).
Custodiarius v. Custos.
Custodire d. hüettin (6), huten,
be-h., -huden, -hoden (21), -warn. md.
huden (99), bewaren.
Cu-, co-stos, eustodi-, costur- (BM.,
Gl. m.), 7 thesaur- (bb, 93) -arius Ad.
|hüt- (3, 6), hiet- (67), hye- (134), hie-
(68), hu-ter; huder. hoder (18, 21, 23).
hierde (11). kustor (93). ku- (17, 75), kü-
(6), gu- (BM.), ko- (b, 21, 23) -ster. ver-
warer (132).
*Custos (herba) wischminze (96. »«
costus). c. ortorum papenplat (47). c.
vie (?. solsequium &e.) wegwart &c.
(143).
Cu-, gu- (1) -strix Ad. behud- (1),
hut-, hyet- (134), hiett- (67, 76), hod-
18) -ermm. hodersche (28). huyderseyne
n hd. kust-erin, -erinne (55, 19), -rin
(17), -ryne (133). eüsterin (3). kosteri-n
(21), -nne (23). gustrinn (1, 71).
l——————
|
DAC
*Custuea v. Cassutha.
later (19). en kolek (11).
*Cuta (wetter. kaute, auch bez Fr. 1l,
04; anders Gl. m.) eyn dobbel stein £
in riste flasis (8^).
*Cutela (7. pell£cula) hutili (131, 141).
Cutella (9, 74), eucelle (7. pru-, bru-
igo cutis, cf. euticus; aus eutis »«
ützeln?) die kretze, kretzighaut, der
iuek (74). iockunge (9). ruckunge (sc 8).
*Custus kalt (sc sí. kole) pr. way |.
DAM
Cutella (cf. seut.) waterpot (11).
*Cuter v. Cauter.
*Cut/bita v. Cueurbita.
Cuti-ecus (74, Br. &e.), -tus (Ki.) ?.
corruptus, stupratus; stipatus 110) EBA
brochen (110, 132). kretziger o. eine die
nimmer iuncfraw ist (74).
Cutis hd. nd. hut, hud (23). hd. haut,
hute (17), huit, hudt (10), hutt (6), hutte
(18), menschenhud (93). mott (Aegr.).
*Cutius v. Cucius.
DAM
*Cutta v. Tragias.
*Cuturgia (7. domus pauperum, aus
tugurium) hutte (11). hotte (19).
*Cuturio ,". Cucurire.
*Cuturnix v. Coturnix.
*Cutus v. Cyathus.
*Cuuina (cof. Gl. m. 2, 862) botin
kueff (75). We | "
*Chuvue (aus) tacha (Hattemer cf. Dz.
Wtb. 595).
*Czuceareandi v. Succulcandi.
165
*Dabar v. Daber.
*Dabderiamin v. Dabreiamin.
*Daber 2. éonsor rasor (145).
*Dab-er £ -ir 7. gemma ?n med?o ora-
ieuli et interpr. loque-la, -ns, ira, adula-
40; dabin ?. oraculum; dabren 7. dies,
et liber paralipomenon i. g. dabereiamin
(16). dabir dauir?. oraculum dc. (Br. &e.),
loquela (110 &c.). dab-yr 4. |. (Pap); -ar
4. verbum, (142).
|. Dab-, dabe-, dabde- (134) -riamin
(&. sermo dierum, paraljpomenon Br. &c.
hbr. cf. prc.) teglich predig o. red (75).
*Dacia (7. q. tacia Gl. m. &e.) schale
ein trinckgeschirre (74).
| Dacia, /issw. datia (7. dania 10)
dene-marck (3, 11),-marikeh (71), -marcke
(1, 19, 22), -marg (55). hd. denne- (12),
enn- (134), den-, diene- (10), denel- (9)
-marek. denmarcekt (110 E den- (17,
152) dem- (67), nor- (7) -marg. Dacia
repensis (sc) dy wallachy (125).
Dacia, datia, daria (b^) (quod dant
mercatores de locis in quo vendunt 1. cf.
loearium) stat- (1, 71, 75b), stayt- (D^),
stet- (4), stal- (752), un- (Sm.) -gelt, -geld.
*Daetalus v. Dactylus.
*Daetilos v. Peonia.
*Dactilus (Z. erreus, mento 74, mem-
brum virile6, quasi digitus ?) zer, zumpff,
zysel, fisel (14).
Dact-ylus, -ilus, -ulus, -alus (141),
-ylieus (12, dat-tilus, -tulus, -ilus (76),
84, 110). hd. nd. d.-, dattelen-, dactel-
(133, 143), dacktel- (7), dateln- (17), dadel-
(3), dadilen- (22) -baum, -bom, -boem.
sandel- 7 sigel-bawm (datulus 4). dat-
ulus s/m., dactili-botri (101, Gf.), -ba-
er (1), -berti (74) lange druben (7),
rvbim (101), truben (Gf. wyn drube
(8, wein trawb (9). lang trewbel (74).
dattilon (;. fructus palme) dadeln (13)
detellin 7 ketzgin (10). daetyli conchi
künel, nagel o. fingermuscheln o. scha-
len (114).
,, Daeus, dagus 7 danus (10) hd. nd.
dene, denne (23). dyene (10). denel (9.
|rulus datteln (9). dattel (68). d.-kern (12,
D
cf. dacia). tennmarckter (74). ein den-
marg, einer uf d. (17). Daci gotthorum
AGES ERMER gethorum genere(Br..)
*Daeus denne 7. tia 2n horreo (sic 1!).
*Daeus (aus daxus) ein daf5 (11).
*Daffondia v. Daphne.
*Dafidus v. TTafidus.
*Dafn-eleon, -ida &ce. v. Daphn-
eleon, -e.
*Daga v. Deca.
*Dagata masdarm (9).
*Dagus v. Daeus.
*Dalaturae (aus dolatura?) ags.
braedlaestu aese (136).
Dalmatia lantschaff (19). winden (7.
sclauia 125).
Dalmati-ea, -a (134) hd. nd. dyaken-,
hd. dyacken-, dicker (sc 7!), sar- ?
euangelier- (75) hd. -rock, -rueke (5*),
nd.-rok. ewangeli-ers (93), -ger (6), pry-
sters (19) kleit. declachen 7 ruckelin
(21) dalmáticá (BM.).
Dalum, dolon (Ki., Gl. m.) vorder
segel (80). s.-fuos (93), -fuD o. kleiner
s. (74). der klein s. vornen in dem schiff
(64). ags. lytel-s. (G1. Aeltr.). focke (kxil.).
henneken, bonet (147).
Dam-a, gew. -ma, -ina (136*), -na,
-pma (7, 9), £ (bissw. untersch.) -mula,
-ula, 7 -mola 7 -uecula (141) 4. capra
agrestis cap-reoli (Pap.), -reole (141),
-rioli (Br.), -oli (136b) similis. ?. caprea
(dam-a, -ula dém. 110, 132, Br.), ant. von
damma dachü (110), dasse (132). hd.
dachs (67, 134), dachB, daDe (17), days
(19). nd. das (11). grutsch (damma 7?
melota 1. cf. grentsch mus cricetus
sim. Nmn. 9, 651). dama (120 s?m.). dam,
dámlin, dam-, dan-hirtz (114). dan (99).
dami-li (141, G£.), -l, -ri sm. (Gf.); tamil
(Sum.); damme m. (77); eyn dammel
tiere (7); tier (104) dam-mula, -ula
Oh i -ma (1). demli-n (64), Yu (Das.).
endel (91) gem-tz (93), -ef.
(dama 76), -ps (1), -s (Ki.). klein gemtz
(dammula 93). hint-, heinc- (100) -chalp
(Sum.), -calb (100, Gf.). hinde (8, 9, 11).
hynne (Y) rechziege (17). czigengeis
43), -D|
(damula 9). wildegayf (damma 74).
steingeiz (dammula Gf.) eyn walt es-
sel (?d. 18 Mrg.). elha (BM. 428). ags.
eola (136). hd. biber (66 &c), bibber (1),
beber (133). md. beuer (132). ater (1)
otter (6, 64, 74, 7. lustrus, castor 75,
dama 76) gauff (anómal 75). hermlin
(damma, von dama wuntersch. 16). hd.
nd. hemme- (23). ham-, hamp- (22b),
hanbe- (75), hamer- (dammwula 100),
han- (10), hau- (9) -ster, 7 femella hu-
muli (damma 23). hamstel (18). kornne-
(10), korm- (18) -worm. scher, maul-
werffe, -worff, moltwerff ( dam-ma,
-ula 74).
*Damare (7. capere, aus domare?)
vangen; an-grypen, -tasten (147).
Damascenum, d. prunum damascen
(931). máscheu (111. aus da-máschen ?).
mDamaseus (c/u.) damas-ck (5b, BM.),
-een (1). dómas (2w.).
Dama-, damas-, doma- (74) -sonium,
óapacoOvytoy (125) (i. alisma 143) kreD
(14). kers-e (85), -en (47). lucianskraut
(143).
*Dameria v. Demetria.
*Damidon v. Daphne.
*Dam-ina, -ma v. Dama.
Damium v. Damum.
*Dammaleon v. Daphnelseon.
*Dammificare v. Damnificare.
*Damna v. Dama.
Dammnabilis verdemplich (62).
*Damnalaon v. Daphneleon.
Dam-, damp-nare vor-, vir- (19),
ver-tumen (9), -thumen (66, 70, 151),
-tomen 523b), -dümen (19), -dummen (152),
-duemen (11) -duymen (133), -domen
(23) -dommen (21) -damnen (69, 76,
134), hd.-dammen, -dampen (6). vrtai-
len (76). hd. nd. schaden. bescheydigen
dampnari (21).
*Damna-bulum, -torium temnieze
(125. 7. q. carcer Fr. 2, 268). j
Damni-, dampni-, dammi- (23)
-fieare hd. sehaden (9, 16), be-sch. (19),
Sch. nemen (75), zeu sch. prengen (4),
schedigen (6, 9), be-sch., -scheidigen
(11). nd. besche-, beschey-deghen.
166 DAP
Dam-, damp-nosus Ad. sehedlich.
Dam-, damp-num Ad. nd. schad-e,
-en (23). Ad. schad.
*Dampdon v. Daphne.
*Dampma v. Dama.
*Dampn- v. Damn-.
*Dampneolum v. Damneleon.
*Dampno v. Daphne.
*Damu-eula, -1a v. Dama.
*Damviden v. Daphne.
*Dam-um, -ium (Gl. m., Ki.) Ad. of-
fenbar opp-ir (8), -fer szm. (Mss. mog.).
Daneia v. Dantiseum.
*Daneus v. Daucus.
*Daneta v. 'Tanacetum. Athanasia.
*Dania &c. v. Dacia. Valeriana.
Danista v. Danus.
*Danphinicen v. Daphne.
Dan-tiscum, -cia (1), -tz (71) (céu.)
dantzk (125). danez (1, 71).
Danub-ius, -eus, Ister (49) fluuius
in osterich de danowe (22). dye thun-
nauwe in stricht (DP). Ad. tu- (75), daü-
17), do-nauwe; thunawe (66, 70), tunaw,
duenaw (1) dy düna (3), thon-ow (68),
-àw (91, 114); tonau (125), don-aw, -au,
-eau (21), -ug (49). de dunowe (23).
Danus v. Daeus.
Dan-us, -ista (7. vsurarius, venera-
tor sic 76) wucherer (74, 110). woeck-
(147), woech- (132) -ener.
Dapare (?. edere G1. m.) andern luten
essen 4 zu e. geben Z anrichten die spise
(15).
Dapa-, 4 dapi- (147) -tieus speyf-,
offen-lich, gebhafftiger (74). apenbair,
kundich, wittich (147).
Dapax (74, 76, Br., Gl. n.), dopax
(16) dedax (z. loquax 75, eloquens)
spreehig (17). gespre-ch (8), -che (9.
redbar (76). klatffer, swetzer (74). gespay-
big, ear. -wig (75).
Dap-es, -is, -s (1, 8, 9) Ad. nd. spise.
hd. spi (1T, es), speyss (1l), speyse,
speis, drachten (93). werscaef (100). erste
geriehte (9). irdische rich (sze 8).
Dap-ifer, -piuer (8") Ad. nd. spise-,
hd. spi-, spryse- (19), an- (*) -dreger.
spisen treger (6). Ad. speys-, speif-,
essen- (l, 4, 75), schussel- (75) -trager.
Spiser (85). dafeldyner (12). truhtsaizo
(127 sim.) truchses (114). trueksef) (75).
drus-zete (Gl. Marienf.), -sete (29). droste
(222b, 18).
*Dapifero 7. dapes fero (16).
*Dapilenus &e. v. Dapsilis.
Dapina-re, -ri an richtin (9 szm.).
speysen (64). spi. geben (11).
Dapis v. Dapes.
*Dapitieus v. Dapsilis. Dapaticus.
*Dappiuer v. Dapifer.
*Dapraeocti v. Daphne.
Daps v. Dapes.
Dap-silis, 2 -iticus 7 -ilosus 7 -ilen-
tus 7 -ilenus (76) hd. milde. Ad. nd. m.,
hd. milte, ein mult (68) Ad. der spis-e,
-en, speise, speis, spyef (69), md. van
spisen. speyf- (1), speis- (4) -mild. spyfie
milde (5^). Ad. nd. spise-, Ad. spif-lich.
geb-sam (6), -haft (8).
Dapsilitas mildekeit (9 sm.). froch-
birkeit (8). fruchbar (se 9). spyf- (69),
speis- (134) -licheit.
DEA
*"Dapsis (4, 66, 152, Mss. mog.) milte
(6). Ad. nd. milde. mild (4).
*Dapsus barbatus v. Tapsus.
Daphne (Ki), dafnis (47, Sum. VI),
dam-pdon (85), -idon 7 -pnidon (74),
-viden (»6), danphinieen (7. laureola
Sum. V) lorperpawm (74). lorbernbom (47).
lorboum (96, Sum.).laurboem (85). dampno
(Sum. VI) dafnida (96), daffondia 4
dapraeocti (14), diffunda (11, 19),
diffinida (85), diasmida (74), dafne cocte
(47. aus daphnes cocci?) lor-per (74),
-bern (/. c.). bekeler (11, 19. cf. baeea
lauri).
Daphneleon (Ki) dafneleon (7.lau-
rinium 47), dam-maleon (herba! 8),
-nalaon (74), -pneolum (17) lorber ole
(8). lorol (74).
*Daphoma v. Diaphonia.
Dare, do Ad. geben. nd. gheuen. spre-
chin (8, 9). virlihen (8). v'leyhen (9).
geben, sprechen, lyhen (11).
*Daria v. Dacia. 1
*Darra eyn schabe (19). schaüe (11).
*Darrus 4. fertilés t augmentatus (19).
i. q. dardus (/aculum G1. m.).
*Daseula v. Didasealicon.
Dasypus haí) (ss).
Data ein datum an (110), von (68)
einem brieff.
*Datedola v. Dedalus.
*Datia v. Dacia.
*Datiea (7. subtemen) uueual (Gt.).
*Daticius v. Deditius.
*Datilus v. Daectylus.
Datim geblich (v5).
*Datisea (7. erepula, vnguis milui-
nus, vnguimiluia, lut-um, -ea, -eum,
-eola, guadarella, catanance &o.)
streich- o. sterck-kraut (143).
Datiuus Ad. geber. geiber (3). gheuer
(23). geb- (3, 19), gheu- (11), v'geb- (17)
-elieh. Ad. geb-ig, -haft (8). gybig (69).
gibig (134).
Dator dargeber (75).
*Dattulus &e. v. Daetylus.
Daueus, daneus (Sum. V) (cf. sistra)
hundistille (Sum.). hunden dille (85). hun-
des-d. (8), -titel (96), -blume (96). moren
(47). wiltmore (10). wilde mor (12). wil-
dermorhel 7 pasternag (74). geish (93).
beerwurz, vogelnest (114, 135).
*Daui-dieus, -tieus (:Dauid) starck
(11, 19).
*Daxus, daxis (6), daecus (11), dissi-
müliert von taxus arbor q.v. das für
das JThier in den Mss. ausser 3, 11, 19,
90 micht, in JDruckwerken (68, 110, Br.)
selten, vorkommt, in 125 neben taxo (cf.
dama, meles, melota) Ad. tachs (110),
dahs (6), dachs, daehf), daxs (4), dasche
(5^), das (20), dab (17), daiBe (21), daysse
(19). nd. dasse. greue (125). ein swein
igel (7. melota 3).
De (7. a) aue, af, van (225).
Dea god- (19, 99), gad- (11) -inne.
gottin (65).
*Deadema v. Diadema.
Dealbare Ad. wiDen, weissen, ver-w.
(134), wischen (5), wif) machen. nd. witten.
Deamare liep (9), gar lip (8 sim.),
gar vast lieb (75) haben.
Deamatus gar lip gehabt (9), hat (8).
DEB
Deambula-crum, -trum, -torium,
7 -era, varr. -tra (75), deaumbultra (16
ganek (11, 19). vmb-g. (8, 9, 75), -hanek
(75 var.. ein platz zu wanderen o.
spatziren (110 szm.) langarun pl. (Gt.).
vmbelóf 7 usgeschossun lóbe (95).
Deambulare Ad. nd. wanderen. hin
vnd her wandeln (6). vmb gen (8). vmme
geen (9). |
Deambulatio langara (Gf.) wandez
rung (68, 110).
*Deambultra &oc. v. Deambulerum.
*Deareurare v. Dearturare. Deomi-
nare.
Dear-, dea- (81) -restare entsetzen
(68). ensyezen (v. arrestacionem. énfrims
gere (18^). untsetten (81). arrest abthun
(110).
*Deartieulatius d?cere gleichniger in
aller sunderlieheit bif) uff das letzt (65).
Deartuare entglyden, als braten,
huner zer-, var. er-legen (110). entladen
(sic neben deareuare 2. diwidere 16).
glaych absehneyden (64).
*Deatrum v. Theatrum.
Deaurare vber- (4), Ad. nd. v^-gulden.
vorgülden (3). vergilden (67, 76).
Deba-chari, -eari (99) frolich dun
(8) vrechlichen E tóbelich tun (9).
wretleke don (99). doben o. wuten (i10
sim.). beschelcken, bolderen, . . anfallen
vnd bochen wie ein voller zapff (126).
deba-ehatur, -ccatur (142)?. perbaehs, |
pervag-, pervaee- (142), perag- (Pap)
-atur. debachiliatus 4. insanus ( 16).
*Debalteor v. Deblaterare.
Debel-lare, -iare (9) uber-striten (8),
-winden vnd bestreytten (64). vmme strey-
ten 7 vm fechten (9). vir feechten (19).
beruechten (11. b s. v, « deblaterare?).
veghten (99). 9
*Debellatieus(^«debilitatus?) cranck
(11, 19).
*Deberare v. Debriare.
Debere, -ri (5^) Ad. schuld-en, -igen
(5b). Ad. nd. schuldig, sehyldie (13) sm,
sein. schuld machen (6s, 110). solle
(55). sullen (11, 19). seholen (23). gelten
Eo geben (17). debet schal (225).
Debibere vüdrincken (14). i
Debilis krafft-lof) (65), -lafs (bés 88
hd. nd. kranek, Ad. krang, kranch (Ll
von zorn (8, 9). Ad. swach. nd. swak
blod, var. blód (65). pled (75). Marg. £4
debile corpus (3): ij
wer da hat eyn krancken leyp
vnd ayn springens iunck weilp
vnd eyn wicz knoch (?) seyn korr
der libet selten ane czorn. l
Debilitare, -ri Ad. swechen. md
swaken. swagen (21). hd. nd. krancke
(D, 93), krenken. kranck werden (7)
machen (68, 110). krang m. (11). "
Debilitas krankhait(76). kraneheit(4"
*Debio v. Dobula.
Debite uan sculte (99). recht (65).
Debitor Ad. nd. schuld-ener, -ine|
(29), hd. Ager, -ner. schultmam (11, 19
gelder (16). gelter der do bezalen sc
(S) d. principalis der furderst schu
iger (10).
*Debitrare v. Deblaterare.
Debitum Ad. nd. schult, scolt (99
scholt (13, 14, 152). Ad. schul-d, -de (6
geltsehult (75). plicht (225).
DEC
Debitus Ad. nd. schuldi-g, -ch,
Lek (19). pliehtieh (29). recht-ferti
/5 &e.), -uerdieh (23), -firtig (17), -firtick
19)
Deblat-erare, -rare (23), deblace-
rari (8), deplecterare (9), debalteor
(16), debitare (6) 7. diuulgare (Br.);
idefulgeo? infamo (76); exer-are, -tare
jn-, dif-, ef-fiduciare, expadire (147).
dorlieh sprechin (8). torlieh reden (9).
berochtighen (93). sehwetzen, klap-
;peren, bladeren (126). apenbaren, kun-
;digen, melden, vortseggen (147).
*Deboletus (aus bol) swamm (74).
*Debrare v. Delibare.
|! De. dee- (a/ph. de- 8) -briare,
;-breare (Br.) -berare (9) truncken (8,
(64, 76, 110), druneken (68), trucken (9)
machen, werden (64, 76). debri-at ki-
;irenchit (127). -eo erdrenco (Gf.).
Debriatus sertrunekper (74).
*Debrico v. Debriare.
Debrigare v. Disbrigare.
*Debruc-io 2. ?nsam?a; -esco zm 2n-
|cipio decipere (76). debrutescere :.
| desipere (129).
*Dee-a, -as (q. cf.), 4 -adis (19), daga
7 diga (Kil, Gl.m.) (7. tribulum, pugio,
trusile) dege (5b, 22). degen (1, 23, 75).
d.- (19), stech- (75) -meDer. degent (17).
dagghe (Kil). tegen (6). stoter (29).
Deecacuminare abstümlen, die bàum
stücken, den dolder o. grotzen an büu-
men abhawen (126). kipffen, den tolden
im baum abhawen (s8). dolden (140).
Deea-ehordum, 7 -chordus (110 &e.),
-Cordum, -eordium,-curdium (5) Ad.
ein spyel, seitenspil, saittenspil (1) mit
zehen seyten, saitten (1), snoeren (132).
en spel myt teyn seyden (23). ezehen
salter-seyten (9), -sétik salterunge (8).
rotte (22b, 74).
Deea-ehordus, -cordus (cf. prc.) von
ezehen seyten (19). van tien snaren (11).
zehanseitigemo d. sg. (Anz. 5, 464). ein
Spil mit ezen saithin (b^).
*Deeaeurdium v. Decachordum.
*Deecadere (229, 74), dis-cadere (17,
74), -ecidere (74) rysen (1T, 74). risem
sic 22b). langksamfallen (74). lengsem
29b) lanesam (17) afvallen.
*Deeades v. Derades.
*Decadis v. Decas.
Deealanzare v. Degallinatio.
Deealeare übertünchen (Ki.).
Deealeare v. Deculeare.
Deealog-os, -us red, reden (9) von
den zehen gebot-en (8), -ten (9). rede die
do hat z. stuck 7 ver; z. gebot (65).
Deealuare(;. caput amputare, cf. ealua ;
€t. est ?. q. decallo 76. »« decollo) Ad.
nd. kal, Ad. kale, kayl (D) machen,
maken. Ad. nd. doden. doten (110). dótten
(6, 67). totten (66, v0).
Deealuare hinderwert bedriegen (17.
€f. caluere).
Deean-ia, -atus Ad. dech-any (68),
-aney (134), -ennie szm., -enei (21), -eny
(110)) -ny sim., -ney (67), -antey s
tech-any (75), -antij (15 var.), -eney (66);
decany (69). nd. dekenie.
Decanus Ad. dech-en, -an (Fris.), -ant ;
tech-an (6, 75, 93), -ant (15 var.), -ent
i
" DEO
quA nd. deken, decken. rottmeister (114,
Fris,).
Deeapitare ent-, vnt- (23) Ad. -heu-
beten (19), -heubten (b, 7, 17), -heuten
(D^), -hópten (6), -haupten, -haubten,
-heupten (67), -heypten (18), -heypen (21),
nd. -houeden (22,23),-hoefden(11),-koppen
(22). sterben (5, 7, 21).
Decap-olis, -ulis (76) ein houbt stat
vber ander zehen (65).
*Decapulatus i. decies multiplicatus
16).
*Deearniculum v. Discriniculum.
Deca-s, -dis (11) zehenne (8). ezehen
(9). ein deker (12). decker (11). ein getzail
van tzehenen (132).
Decedere Ad. nd. v^-scheiden, -schai-
den (12, 76), -seheden (23). scheiden von
disem elend (75). Ad. sterben. steruen
(13, 23). staruen, ontwiken (11). entwy-
chen.(19). enweg gan (99). decedit von
(szc) schyt (38).
*Decedere v. Decidere.
*Deceleri v. Desteliri.
Decem Ad. zehen. nd. teyne (22, 23).
December Ad. der nd. de winter-,
erst w.-(15), andere w.- (4), hart- (10, 12,
13,74, 11), harde- (225), slacht- (0), wolff-
o. erist- (125, Fris., wolffs- o. heylig o.
ehrist- (114) -maned (1), -mant (5, 12, 21),
-mane(13), -man (4, 225, 28, 74), hd. -mont,
mond (71). der zehend monat (110). vol-
rot (41).
*Decem-bium, -dium v. Decendium.
*Decemmalis v. Decennalis.
*Decemmutatoria vestium 7. e. decem
paria 7 vestes moue (16).
*Decemn-alis, -ium v. Decenn-alis,
-jum.
Deeempeda 7. pertiea mensuralis
(Pap.); p. (129), port-iea (Br), -a (76)
decem pedum. ein thier von zeken fussen
(110). z. fuefh (75), fuzse (4) lang.
*Decemplex v. Deeuplex.
*Decempnis v. Decennalis.
Dece-ndium, -mdium (74, Gl. m.),
-mbium (76) zehen-tagig (74), tag lanek
(9), dage (8).
Decennarius ezen czal (b).
Decenn-alis, -;s, -us (1), deennalis
(sic 134), decimalis, decem-nalis (66),
-malis (85), -pnis (5^), dec-ionalis (133),
-ianis 4 -ennium (1) x iair (5), zehen
iar (17) alt. x (?1), teyn- (23) -arich.
hd. zehen-, ezen- (D^, 133) -iarig, -iàrig
(134), jerig, -ierick (3, 55), -marg (8*),
-merg (133).
——
Decen-, decem-nium (cf. prc.) hd.
X iare, ior (6). nd. teyn (23), ten (22)
iar.
*Decennus v. Decennalis.
Decens Ad. zeme-, zym- (65) -lich.
Decentarius v. Cernulus.
Decentrix 7. nauis compta (Br., Gl. m.).
scheep dat genomen is (147. aus compta
7»« dempta?).
Deceptatio (/. disc. Gl. m.) veehtin-
ghe (22).
*Deceptibilis v. Despectabilis.
Deeeptio bedrieg-unge (19), -inge
(11). betrieg- (8, 65), betrig- (9) -unge.
trügne (Anz. 8, 1015). beschysserey (65).
*Deceptiue betruglichen (65).
| — Deceptor betriger (4). bedregher (22). !
DEC 167
p betrogen (19, 16). bedragen
*Decerare v. Decorare.
Decere Ad. zem-en, -den (5), zim-en,
-men. temen, euenen (23). Ad. md. be-
qwemen. zemelichen (18), zimlich (67),
bequem (17), genem (76) sin, sein. ge-
burn (75). decet i eczemet (17 &c.). sce-
met (13). zimpt, v/g. bequemit (75). et
temet (11), geuoget (99).
Decernere A4. sehen (18), be-s., -seyen
(21), -seyn (13), -schauwen (1), -schóuuen
(6), -schauen (18). nd. be-seen, -sen.
scheyden (14). vnder- (19), onder- (23)
-sch. mittelmefhig erkennen (16). richten
(8, 9). rechten (14). ab- (9), vor- (8), in-
(110), vff- (88, 110) -seezen. bedenckin
(8, 9). wilte (8), villen (9) han. uB geben
(17). ein statut machen (ss).
*Decernieulum &c. v. Discernicu-
lum.
Decerpere (cf. decerpere) Ad. abe-,
ab- «d. af-plucken, -pflucken (66, 70),
-flugken (69), -flueken (1, 9, 134), -ploecken
(18), -pligken (13), -prechen o. -tzucken
(74), -breehen (7, 9, 4, 67), (ab-) rechen
7 -trucken (76), -rissen (18 Mrg., 110),
-ropffen (6). plucken (11). pluken (100).
plocken (99). plogken (21). von vilen
erwelen nemen vnd ziehen (64).
*Decerta 4 glandis aichele (Sum.).
Decertare, decretare (19) stritten
kempfen (65). stryden (19). striden (11).
kriegen (19, 16). ;
Decessor vor varer (9). für farer (8).
Decessus sterbunge (19).st'uinge (11).
Dece-tero, -tro, -te (/. amplius q.
cf.) vor-baz (5b), -baBe (V sim.), -bas (1),
-ba men (17), -bas mer (4), -mer (110,
-bat (23). worbaf (13). Ad. fur-, für- (6)
-baf) (67), -bas, -hyn (68). vort-me (19),
-bat (22). voert meer (11).
*Decianis v. Decennalis.
*Decibare (/. cibum auferre 66 &c.)
prot vor dem munde abschniden (75).
Spisen (19). ent-, eynt- (22), vnt- (29)
-spisen, -speisen (76). spii abziehen (17),
abtragen (110), entragen (68).
Deci-, (bissw. untersch. deci-, deci-),
dece- (8), desci- 7 descin- (q. v.) -dere
Ad. abe-, ab-, nd. af-, of- (14) -vallen,
-sniden, -sehnyden (1, 68), -schneiden (4).
-sneyden (3).
*Decidu-s, -us v. Desidiosus.
Decies Ad. zehen male (5), mal,
maile (Y), werbe, werb, stunt (4). ezeien
werp. (21). nd. teynwerue.
*Decefarius v. Decufarius.
Decim-a, -e pi. (69, 134) Ad. (der)
zehe-nde, -nt, -n. ezende (b^, 9). ezeu-
geht (13). nd. teynde (23), tiende (11)
thegede (22). tetzmann (174. cf. Goth.
wtb. 2, 652). d. animalium fleiszehende
(12).
*Decimalis v. Decennalis.
Decimare verzehenden (T, 16). teen-
den (11). den ezehenden geben (11, 64).
Decima-rius, -tor d. zehen-der,
-den (sic 8), -tman. zehent- (68), ezey-
hende- (21), zende- (18), ezinte- (17) -ner.
zehener (6). ver-z. (110). teynder. (29).
tiender (11).
Decimatus gehzehend (V). Ad. ze-
hen-t, -der (67).zenhende (5. so wett.). MR
hen (21). verzehenet (110). teghedye (23).
168 DEC
*Decimo, g. -onis?. qui super decimam
(76), decem (66 &e.) doménatur. herscher
vber zehen (74).
Deci-, decu- (5^) -modus zehen
massig (1) ezenmessick (5").
*Decimus v. Decius.
Decimus (4. -ma, -matus 18) Ad.
der zehen-de sém., -ste (75). der zender
(18). ezeyhen (21). md. teynde, die
tiende (11).
Decimus septimus der sibenzeheste
(15).
*Decingere v. Discingere.
*Decinis &c. v. Deeunx.
*Decionalis v. Deeennalis.
Decipere Ad. be-triegen, -trigen,
-trihen (9), -drygen. Ad. nd. be-dregen
(5, 14, 23), -driegen.
Deci-, desci- (68), disci- (55), dici-
(Sm) decu- (70) -pula Ad. nd. valle.
^d. vall, faln (41); muf:-falle, -vall (68),
-val. nd. museval. Ad. wolft-, wolffs- (11)
-grube. dru-eh (Gf.) -cht (9 Ann.),
-he (Sum.), -ge (12). dru, also dar
me de wolve mede veyt (22b). drauche
domit man die wolff greyfet o. vahet
(14). bedriege- (85), bedrech- (23) -nisse.
sprinckel (125). sprenkel ch kippe,
trappe, meisekasten (rFr.) vffslag (11).
vogel-sehlag (64, 76), -háren (Fris.).
walza (Gt.).
*Deciscere v. Desciscere.
Decisio (V. contentio) tobl leod (127)
aus tod-l. cf. toh-l. epitafium (Gf. 2, 199).
*Decissitari v. Desciscitari.
*Decistere v. Desciscere.
Dec-ius, -uus (1), -imus (22) (4. tasser,
talus, taxillus; nomen latrones 16) Ad.
wu-, wOo-, wi-rffel. nd. worpel. teerlin-g
(74, 110), -ck (132, Kil.) Cf. Fr. 2, 368. sq.
dobbel-stien (11), -steim (132). ein laster
(V. erémen 6, 23). :
Declamator ein schryer 7 vber o. zu
vil schryer (65).
Declarare Ad. cleren, er-, her- (7)
-cleren, -kláren (134). nd. er-, ver-claren.
herelaret (21). Ad. offen-, vffen-, nd.
open-baren. Ad. vz-, vl, aus-legen, -l.
die bedeutnyB der verstantnyl (75);
Zieren (65); klar (76), luter (17) machen;
erlüteren (6); leutern.
Declaratio auflegung,
leuterung der sach (75).
Declinabilis neiglich, der da lieder-
lieh. et faciliter wicht (65).
, Declinare Ad. abe-, ab-, nd. af-keren,
-kieren (11), -negen (18 Mrg., 29b), -bo-
gen £ -wyken (225), -wichen (8), -steygen
(14), -tretten, 7 -wenden (15). ^d. wichen
? naigen (76) neygen, weichen (9), wij-
gen £ beugen (17). nd. nighen (93),
declinen (99). sigen (127). helden (77).
geprauchen (74).
*Declinatum ;. mulcedo.
*Declin-us, -is,-ans, -ator ontwijcker
(141).
Decli-uis, gew. -uus, -nis (Br.) adj.
sbst. stickel (17, 71). Ad. nider-, nidder-,
nyeder- (5) -stieklig (1), -stichlich (3),
-heldig (5, 19), -hellig (7, 110), -gang (68),
-ganck (19), -gehe (55); ge herneder (21);
heldig (1); dale- (17), dal- (18), hynder-
-heldig; talheilig (6); nieder sich geheldet
erclerung;
DEC
[(Das.); das n. s. haldet (rFris.); hinder-
hengig (75), abgang (?. descensus 15 sim.)
an einem berg o. bohel, var. bühel (75).
eyn apt goyd (sc 19). nd. af-ganck (11),
-hat (99); steygher dal (23); neder, n.-ig,
-heldich.
Decliui-tas, -s (of prc.) nederheldi-
keit (b), -echeyt (23). dalheldigkeit (18
Mrg.). nidderfeldekeyt (21). Ad. hinder-
heldikeit, -hellikeit (134); nider-neigung
(68, 110), -kait (76).
*Deennalis v. Decennalis.
Decollare Ad. hals abhawen, den h.
abe hauwen. ad. den hals afhowen;
vnthalsen. ent-hobten (6), -hauptin (9);
-heuptin (8), -heubeten (19). kopphen (125).
*Decollare offenbaren (74).
Deeollatus entheubt (16).
*De-colleo (: collum 76), -ehallo (at.),
-eallo 7 ruma de collo (Sum.) kel-bráto
(Gf.), -brat (Sum.). half)brat (76).
Decolor vngeferbt (64).
Decolorare Ad. ferben (8, 9), ent-f.
nd. entvarwen (11), untverwen (99).
*Deconfugione, statione ags. hydde
(136).
*Deconuallis 7. magna vallis (16).
Deeoquere, dequoquere (8) sieden
(8). kochen (9, 18, 4). ab- (65), ver- (88);
wol (17), folleclieh (7), foln komelich
(b), follen komelichen (19), volküm- (3),
volkome- (21, 66), volkommen- (110), voll-
kummen- (67, 68), volkom- (134) -lieh
kochen, kogen (21). vullenkomelike koken
(93). ver-busen, -thon, -zeren vetterlich
erb (ss).
Decor, decus Ad. ziere -e, -ung;
ezere (19), ezyr (4), zerunge, zyrung
(66), zirhait (1). naturlich schon decor:
ere decus (9).nd. tziringe, tzijronge (132).
*Decorare v. Decoriare.
Decor-, decer-, decus- (8, 9, 17, G1. m.),
deeuss- (Ki, Gl. m.) -are Ad. zie-, zi-,
ci- (99), sye- (11), ze-, (7, 17), e- (1) -ren.
schone maken (23). decorare. ornare (66
&c., 110 &c.), venustare (Br.) ; ?. q. decoriare
(22, 23); deeórare 6. honorare (66 &e.,
Pap.), ornare (16). decusare 2. venustare,
adornare (Br.); 4. sculpo (von eudere?)
7 de musto a viso t orno (16). decursare
i. honorare (Pap.?).
Deeoratus Ad. gezieret. g. mit der
ordenung (75). schon (110).
*Decoreatus v. Decoriatus.
*Decoriare v. Decorare.
Decor-iare, -are (92, 23) hd. nd.
schin-den, -ten (56), -nen (23). schnyden
(sic) £ sehelen (6. cf. decorticare). schy-
nen (13). ville-n (19, 23), -nt (13).
Decor-iatus, -eatus (76) geschin-det
(9), -t (8). abgeschundner (76). ;
*Decornieulum v. Discerniculum.
Decorticare /d. schelen, abe-, ab-sch. ;
sehóln (6). nd. seheellen (11), schellen
(99), af-sch. (23). fillen 7 schinden (5).
*Deoeorticarius filler (75).
Decorus Ad. ge-ziert, -zierter, -eziret
(17), -ezirit (b^), -ezeret (21), -zirde (t).
nd. getziret (22), ghesirheyt (23). zierlich
(65). Ad. schon. nd. schoen (11). dec-6rus
geziert; -Órus erber (110).
*Decouarius v. Decussarius.
*Deecous v. Deeunx.
Decre-, detre-mentum (Mss. mog.)
DEC
ober wayssung (19). afwassinge (11).
Ad. abe-, ab-nemunge, -nemen(8),-ziehung
(0); »« detri-, det- (8, 9,21) -mentum |
(4. damnum, iactura, deminutio 66 &c., 110
&e., penuria 175) laster (11, 19). minre-
nisse (11). af-neminge (23), -megyghe (sie |
22) verluf) (132). abe meynung (91 sf. |:
-neymung). schade (8^5, 9). schad (68).
abgang an der narung (75).
*Decrepere (aus decerpere)
pflocken (74).
*Decrepidus v. Deeretus. :
Decrepita Ad. eyn vber alt wyp, |
weib (1) frauwe (19). eyn alde fr. o
en ouer alt wyf (23). alt wip (v6). d.
etas bogenruckig alter (65). |
*De-erepitare, -eresceere, -fieere ab- |
wachDen, -nemen an den krefften (75). |
*Decrepitudo (cf. deerementum) abe-
wayssung (19). afwassinge 2 auer aelder |
(11). altikeit (18). krum von alter (110).
Decrepitus Ad. eyn vber-, über-(6), |
vbir- (5^), ober-alt man, -alter mam |
(1, 110); vber-, Vuer- (100), vberig (12), |
gar (8, 9) alt. auer aelt (11). en ouer- |
alt (23), -olt (22) man. alt, bugrückig |
(64). einen bogenruckter (65). bog-rucket,
-rückig (V. s. 15. $m.). moder (75). l
Decrescere Ad. ab-, nd. af-wassen, |
hd. -wachsen, -wachf)en, -waschen "d
ent-
-waDsen (21), -wayssen (19), -wasen (5),
-nemen (17), -n. an den krefften (75), |
hinder sich wassen o. abneymen (67 Mrg.). |
fur-nemen Z -setzen im gemute (74).
Decret-alis, -ale, bissw. 6 -um eyn |
de cretale (18). deeretal- buoch (76), |
-bok (23). deeretin buther (pi. sic 5b). |
rechtbuch (65).
*Decretare (7.
Decertare. i
Decret-um, 7 -ale (75) (of. -alis) Ad. |
gesetze. nd. ghesette (23). schig- (8) |
Schi- (9, 17) -kunge o. vfgelegt dinck |
(8), ausgeleget d. 7 gebot (9). gesatzt .
recht (68, 75). vrteil (110). eyn geezirt |
(21), decret- (1, 7, 23), decreten- 529)
-buch, nd. -bok. Ad. deeret.
*Decre-tus, -pidus (/nde -alis 10)
(aus discretus) bescheiden (10, 12). |
v'stendig (12). !
*Decrin-, decrip- v. Discern-ieulum. |
*Deeru-, deero-stare de rinden, rein- |
den (21) Ad. von dé, ab dem (v6), md.
van deme brode sniden. rinnen 2 brot |
sn. (18). abe- (19), af- (23) -rinden. ab- |
schniden die rinde von dem brot (75) /|
Decubare v. Decumbere.
*Deeubarius v. Decufarius.
Deeubitus süycht (19).
*Deeubrare bescharen (Gf. 6, 532). .
*Deeudes (sg., pl. G1. m.) v. Decurio. |
*Deeuf-, deeuv- (5b), deecub- (76) |
gew. decup-, deeuper-, decou-, decif- |
arius Ad. zehener-, zechner- (76), zehen- |
her- (5), zehender-, ezener- (55) ley, |.
-lay, -ley reder (2« fari 19); ein zehener-
leyer (66 sém.); ein zauberer (sec deeup. .
67, 152). nd. teynerley-ge, -e. b
*Deeul-are, -care v. -tare. |
Deeul-, decal-care vnder- Z lam- ||
treden (17). nidertretten. (76). vallen
(14). waleken, werren (deealeare 74).
Decul-tare, -ecare, -are (76) verber- |
gen (9). sere, ser v. (8, 17, 19).
decernere Gl. m.) v.
DED
Deeu-mbere, -bare Ad. nd. kranck
sin, ligen (14). krang sin (6). siechin (8).
sichen (9). siech (19), siec (11) wesen.
*Deeumodus v. Decimodus.
Dec-unx (Ki), -ous (8), -inis (9)
ezehen vntzen (9), vnez (8).
*Decup-arius, -erarius v. Decufarius.
*Deeupitus v. Desidiosus.
*Deecu-, decem- (94) -plex, -ples (1)
hd. zehen-feltig, -feldig, -feldyck (19),
-valtig (6, 67, 68, 134); cegen valdig (13);
ezwel-feldick (3), -feldig (4). nd. teyn
voldich.
Deeu-plum, -pulum (8) Ad. zehen-
valt, -fald (19), -falte (69), -veltig (85),
-feldig (8), -feldiek (3), -vach (9). nd.
teyn volt.
*Decupula 7. Decipula.
*Deeupulosus (Z. fraudulentus) be-
trogenlich (76).
*Deecupulum v. Decuplum.
Deeu-rio, 4 -res 4 -des (141), 7 -rius
7 decimo (74) (quas? vnus de curia!)
der gewalt hat (93), herscher (74), ritter
(8, 9) vber zehen. z. r. herr (1). ein herre
vbir z. r. (Dv). aever tyen ein oeverste
(147). (2« curia »« mansus) ein dine-
(131), hof- (3), hobe- (77) -man.
*Deeurnieclum ». Discernieulum.
Deeurrere Ad. vor-, ver-, vir- (19),
ab-, nider-, zuruck-, enweg- (1) -louffen,
-lauffen, -laiffen (19), -laffen (1). nd. vor-,
af-, ouer-lopen; ouer rucken 2 gliden (23).
ab- (17), ober ruck (5) gliden. uber ruc
glinden (19). vbern rueken fallen (1).
Vber rieh griffen (21). baken (6. 2. q.
gliden cf. backeln, bagizen $m. 1l, 149 :
bak — ruck? das jedoch hd. bach lautet).
*Deeur-, deeus-, decu-sare v. Deco-
rare.
Deceussis zehen scherf (8, 9).
Deeuss-us, -or (9) vor-smecht (9),
-smed (8).
Deeutere ent-slahen (9), -slan (8).
*Deeuvarius v. Decufarius.
*Deeuus v. Decius.
*Dechallo v. Decolleo.
Dedal-us, 7 -eus (141) (7. artifex Rr.
&c., eernulus q. v. 147) smaidar (Gf. 6,
828). synnreicher, hassiger; o. aigner
name (74). datedola 4. imgeniosa (136).
*Dedax v. Dapax.
*Dedecentia missededunge (szc/ 19).
mistainge (11. cf. sq.).
Dedeeere vnzymmen (68, 110). mis-
Staen, -taemen (Kil. onbetzemen (132).
ou et misteet (11). ess missededet
).
*Dedecius v. Deditius.
Dedecorare/d.vneren, sehenden (110).
*Dedecorus lesterlyeh (19).
Dedeeus, dedieus, dedicor Ad. nd.
laster. vnumer. (9. vmner? unmsre 7
unere?). sehand (9, 68, 110). fuere (sic)
schande (8). vnzierung (110).
*Dedenis v. Deditius.
Dedere gefangen (19), er- (9) -geben.
£. sich den feinden (75). gefenisse gelo-
ben (13).
*Dederius v. Deditius.
Dedieare hd. wihen, weyhen (9, 66,
70, 134), wichen (67). Ad. nd. wigen (23),
wien.
Dedieatio Ld. kyrche- (19), kirch-
DiereNEACH GrossARiUM
DEF
wihung,-wichunge (67), -wiunge (5), -wihe
(6), -weyhe (66, 70). kirweihung (134).
kirgwiung (21). kere-wiginge (23), -nisse
(sic 225). ker- (18, 99), kir- (b^) -misse.
kyrmef (17, 4). kyrmis (132).
Dedicere (7. obliuisc? quod didicerat
66 &e. sí. dediseere q.v.) v- (7), widder-
(6), ab- (8), ent- (19) -sagen. enslahen
(sc 9). vnsegen (85). vnt seygen (23).
ontzeggen (11). aff seghen (22). abspre-
chen (74). lauekin (8). leugen (9). Ad.
wider-, weder-, nd. unt- (99) -leren, -lern
(18).
*Dedicius v. Deditius.
*Dedic-or, -us v. Dedeeus.
*Dedieus gebhaft (8).
Dedignari, -re (b, 65) vn-würdigen
(6) -wirdigen (1) -w'digen (23), -wir-
dig machin (8) entwyrdigen (19). ont-
weerdighen (11). untwerden (99). virw/-
digen (55). volberdighen (22. »« volbor-
den?) ezornen (17). vngunstig wesen
(16). nieht wellen 7 versmehen (9). vn-
willen (17). dedignaris mori vn-willig
7 -wirsch, varr. -würf), -wirst, bist du (65).
(8) Dedignatio vnwirdi-ckeit (9), -gkeit
*Dedirnuus v. Deditius.
Dedi-scere, -cere (66 &e.) Ad. ent-leren
(8), -lernen. widder lern (11). wider lernen
76). virlern (19). vorlern (28). veleren
lei) kunst abe leren (12). vergefen (17,
64, 68, 110) die kunst (64).
Deditio vff gebung (castri 64). willige
g. (110), er-g. (68). zurgifft (127).
*Deditio (sz. dedicatio) wyhunge (19).
*Deditius (110), dedecius (68), 7 de-
ditus ein ergeben (110) ded-, 7 dat-
(74, 147) -ieius eygener willig (1). hir-
bergen (17). die sych gevangen gevet
(147). vberwunden feinde die sich erge-
ben haben (pi. 74). dedirnuus qwi se
sponte dat in seruum (16). dederius (9),
dedenis (8) der sieh willeclieh git (8),
ergibt williclieh (9) ezu dinst. dediti-
tius, -eius der sich ergeben hat o. er-
gibt (Ki). auB gnad aufgenomen (Fris.).
Deditui rustici qui educandis apibus
praesertim. occupabantur, sacon. goth-
sekin (Gl. m.).
Deditus (cf. deditius) Ad. ergeben.
nd. gegeuen (99).
Deducere leiden (21, 29, 23). Ad. ge-
(D), be- (0), v-, nd. enweg- (99) -leyden.
hd. ver-leiten, -laidden (152). abe- (5, 21),
af- (99, 23) voren. hd. ab-, ver- (17, 110),
weg- 4 hen- (19), got ezu- 7 verre weg-
(9) -furen sm. vor firn (18). enweg füren
(i. hene vueren (11).
*Deebriare v. Debriare.
Deesse absin (75).
*Defadare v. Defedare.
Defaleare (bissw.alph. deua-) est ali-
quid ab aliquo iure debito £n solutum
computare (Br. cf. Gl. m. A. v. hisp.
defalear &e. Diez Wtb. 137 v. quitare)
Ad. rechen; abe-, ab-r., rechnen, -reggen
(13), -brechen, -prechen 7 -raiten die zal
o. die schult (75), -raytten (1), -slahen,
-slagen, -slan, -schlahen sém., -meygen
(6), -sehnyden cum falee (110), -ziehen
in der reehnung (64). ent- (19), aff- (132)
-rechenen, off keruen (132. cf. diea &oc.).
afslaen (11, 131). afslan 7 rekenen (23).
ont-r. (11).
DEF 169
*Defall-are, -erare v. Deuallare.
Defamare (cf. diffamare) ent-eren,
-rochtigen, virlumenden (19). ontroch-
tighen (11).
S AR QUEE ARR DN
(Ki.).
*Defasciare ent- (110),0nt-(132)-binden.
Defatigare ser mued machen (110).
Defatigari (8^), defetisci (114)
defecis-ci (9), -ti (8, 9), -eor (7. deficio,
vincor Pap.), diffacisor (76), difficisci (8),
defitescere (7. euanescere 10), diffitis-
cere (Gl. m. 3, 127) hd. mude werden.
verswinden (10). ich werd mied (76).
Defe-care, gew. -tare, -dare (134),
deseeare (v. effebruare), diffetare
(5) Ad. luter-in (8), -en (19), -n; leu-,
lau- (134) -tern. md. lutteren. luter (6),
rein (68) machen. reinigen von den tru-
sen (110). hd. sehumen, schimen (13).
sweyfen (9).
Defe-catus, -tatus, -datus (89) ge-
lutert (8). geluthert (17). gelewtert (9).
luter (19). gesubert von heffen (68).
*Defecis-ci, -ti v. Defaticari.
Defectio, defietio (cf. defectus)
berste (99). amecht (85).
Defectiuus gebreclich (11).
*Defeetuose brechenhafftiglich (75).
*Defeetuositas brech-enhafftigkeit,
var. -afftigkeit (75).
*Defeetuosus Ad. gebrech- (5, 76),
gebrechen- (21), brechen- 7 prechen- (75)
-haftig, -aftig (7€); gebrech-, gebreche-
(17), geprech- (1), gebresten- (68) -lich ;
bresthaftiger (6). nd. gebroch- (23), ge-
brock- (22) -aftich. scehal, also den
draneke vorgheyt syn smack (22V).
*Defecturu ags. aspringendi (136).
Defect-us, 4 -io (65) hd. gebrech-e,
-en (67, 75), -unge (9), -sam (19); ge-
brech (4, 65 var., 110, 134), -bruch (17,
65 var., 15), -brust (65, 68), -bresten
(10), -breste (6), -brest (Y, 65, 76); bre-
7 pre-chen (75). md. broke (22v), ghe-
brocke (22), -broken (23), -breck (11);
berste (99). ab-pruch, -gang, mangel (75).
blódigkeit &e. (65).
*Defeda-re, -tus v. Defecare-re, -tus.
*Defe-dare, -tare (17), defadare (5),
defirdare (1) Ad. vn-, v'un-reynen. vn-,
ent- (19), nd. ont- (11) -reynigen. be-
solen (19), -zolen (23), -salen (109), -soi-
len (17), -stolen (-scolen? 21), -solgen
(3), -seligen (1). sudeln (75). Ad. be-
schysen (21), -scehyssen, -scheissen.
*Defedator sudler (75).
Defedatus beschissen (75).
*Defegere v. Deuehere.
*Defelicitare v. Deominare.
*Defen .(endecl. i. dedicatio) kirch-
weieh (74).
*Defend-are, -ire ?. fat;go 0 fexo
(untersch. von -ere 16).
Defen-dere, -sare hd. nd. weren. er-
? ent-w. (75). warn (1). Ad. beschirmen.
besechermen (13, 23). besehauren, be-
huten (77).
Defendieculum (7. arma) woffen (15).
*Defendire v. Defendare.
Defensare v. Defendere.
Defens-or, 4 -ator (75) beschyrmer
(19). erwerer (15).
Defensorius beschyrmlieh (19).
22
170 DEF
Deferbere v. Deferuere.
*Deferentia v. Deuorancia.
Deferre, differre (a/ph. def- b. cf.
À. v.) en wech- (23), entweg- (21) -dra-
gen. hd. enweg- (66 &e.), entzwey- (5).
hinweg- (68), hin- (69, 110, 134), en- (9)
-tragen; entdragin (8); eren, besagen.
beséhen, en tran, entfuren (17). be-
schuldigen (110). wroegen (132).
Defer-uere, -bere (88) sieden, hiezen
(17). vffhoren s.; verdoben (88). syden
(9). snyden (s?c 8).
Defessus mude (19). muede (11). Ad.
mude gemacht.
*Defetare v. Defe-care, -dare.
*Defetatus v. Defecatus.
Defetisci v. Defatigari.
Deficere hd. v-gen sim., -gane (10),
gant (13), -gern (szc 5). hd. nd. vorgan.
bregen (13). ge-br. (14). Ad. zu brechen,
ge-br., -brechin (5), -prechen (74), -bre-
sten. nd. ge- (99), to- (23), en- (22)
-brecken. myssen (225). fellig (12), hinuel-
lig (9 Ann.), siech 7 müd (17), ablegick
(65) werden. Ad. ab-nemen, -legen (9
Anh.) erligen o. zurnen (74). deficio 7.
derelinquo zu nahen (76). deficiunt se
besweget (85). defecerunt (genua) wardu
bleich, namu ab (38).
*Defictio v. Defectio.
Defigere stede sin (8), stete sein (9)
an eyner stat. stecken (9). feste
stegken (8).
Definire (cf. determinare) e- (19),
ee- (11) -ndigen.
*Defirdare v. Defedare.
Defitvon ist, mangel ist, o. brist (88).
Defiteri 7. abnuere (Pap. laükin
(8). loukenen (9).
*Defitescere v. Defatigari.
*Deflagitare h'ezurnen an süne ma-
chen (11).
Defleetere boegen (99). vngestalt
machen (7. declinare & deformare 16).
Deflere Ad. beweynen. bescreyen (11).
Deflorare vnkuscheit uben; einer
jungfrauwen ir kuscheit benennen (sc
17). iunfraülieheit benemunge (5). iunck-
frelichait niemen (16). iunevrowichet (22),
magtum (110), magedum (99), magdum
(80), mattum (8), magdom (68) nemen.
junferlichkeyt (1), jüffrowelichkeyt (5),
iunffraukeit (21), iuncfrowelicheyt (23),
maittum (9) benemen. er-, be-rauben Z
entr. der iungfrawscehafft (75). jung-
frawen be-r. irer keusheit (4). be-r. des
blümenB, varr. der, die biumen der
iunckfroulichkeit; ein iuncfrouwe ver-
uellen (65). Ad. verun-, ent- (19), md.
ont- (11) -reynigen. vn- (5, 29, 76), on-
(21) -eren. notzárren (9). vBbluen (125).
Deflorata beraubit des mattums (8).
berawbunge des magethumes (9).
Defloratio entraubuuge 7 beraupnif
deriungfrauwschafft (75). Jd. beraubunge,
betriegung (65 var.) der ere, junffrau-
licher ere (b sim.), der iungfreulichkeit
? verfellung der iungfrauwen (65). ne-
mung der jungfralickeit (7). vnreynunge,
benemunge jungfraülieher ere (17 )*
bluwenisse (8^). vntblominge (23). eyn-
bloginghe (22). "
Deflorator berauber der iungfrauw-
schafft (75). |
DEF
*Defluentia hinflussigkeit (65).
Defluere /d. enweg-, ent- (18 &e.),
vnt- (85), abe- (19), ab-, von o. ab- (110),
hyn-£ vf- (65), nicht (17) -flieDen, -fliessen,
-flissen. (9), -fliyBen (19), -fliBen (5),
-fley Ben (18), -flessen (76). en wech vleten
eu afulieten (11). affliessen off floissen
(132).
Defodere begraben (19). grauen (11).
Deforis hd. vÓ-, usse-, von vB-, von
auf-wendig, -wenig (5), -wennig (18),
-winnig (21). buwint, Mrg. enbuten (13).
van buten (28, 132). von enfjaBen (19).
dair vyssen (132).
De-, dif- (75) -formare Ad. ver-, mis-
(67), -miB- (70) -stellen. v'stelen (9). Ad.
nd. vnge-stalt, -schaffen (6, 75), -schiekt
(110), létlik efte eislik (109), lelieh £
myí- (132) machen, maken, 7 sein 7
werden (75). beflicken (62). girro (prs.
141. cf. Gf. l, 453).
Deformatio zerstorung (65).
Deformat-us, -à vngeschaffen wor-
den (65). entschópft (25).
De-, di- (77), dif- (D^, 22b, 75) -for-
mis Ad. nd. vnge-stalt, -stlat (67),
-schaffen (75). wan-, van- (225) -sch. (74),
-schapen (225, 109). lelich, myfmacht,
hesselich (132). eyslick (22b). eistlich (17).
De-, dif- (75) -formitas Ad. nd. vn-
gestalt-keit (17), -ikeit (67), ikait (76),
-heyt, -licheyt (68, 110). vngesteltnis (5).
vnstaldicheyt (22).mifmacheit, heDlicheit
(110). mismachtheit, hesselicheit (132).
vngeschaffenheit (6, 75). vnhubschigkeit
(65). vermaelung (62).
De-, dif-formiter vngestaltlich (75).
Defraudare d. be-triegen, -trygen
(66), -tregen (5), -drigen (5b), -trugen £
-schissen (75), -truben (s?c 1), -troben
(18). bedregen (21,23). laiehen, tuschen
(15).
Defraudator be-triger, -scheisser,
leicher (15).
*Defrecare v. Defricare.
Defrensus (cf. Gl. m. v. defrens) :.
defensus (16).
De-frieare, -frecare (10), -frucare
(8, -futare (8, 9. »« -fecare?) riben £
schone machen (10). abkraczin (-fut. 8,
-fric.9). luterin (8). lautern (9). abtruck-
nen 4. abstergere o. seriucken (74).
*Defruetuare ontvromen (132).
Defructum v. Defrutum.
Defruo 7. doleo, consumo (96.
defrugo?).
Defru-tum, -ctum gesoten wein (91
sim.) treubelmuD (126 s/m.). gefangen
wyn (64). ags. coerin (135).
Defugere hd. abe-, ab-, enweg (6),
an mancherley stat (21) -fliehen, -flie-
chen (76), -flehen. nd. of vlen, an man-
nige stede vlen (23), in menigen steden
bhuen (sze 22).
*Defulgeo v. Deblaterare.
Defunetus vorscheyden (5b). ver-
schaiden (1). vorgegangen (18). 7d. dot,
gestorben. ghestoruen 7 dode (22). eyn
tode (b). ain totter mensch (76). begra-
ben (8, 9). abgesaezt (11).
Defung-i, -ere (7. ab officio cessare
67, 134), diffungere (5) Ad. sterben o.
vergen. nd. steruen, vorgan (23). zergen
(16). Stherben (sch-?) laDen (17). begra-
ben (6). Ad. abseczen.
Qus
DEG
*Defutare v. Defricare.
*Degallinatio naht- (Gf. 6, 254), nath-
(141) -sangara. Cf. decalan- (G1. m.),
dekalani- (141) -zare 7. cwm leticia de:
cantare? Eher gallieinium ?
*Degenocia (cf. degere) ellende (147).
Degener hd. nd. vn-, on- (11) -edel,
-eddel (22); nieht wol, nieht woil (5),
nüt wol (6), Ad. vn-erlich, -eelich (134)
geborn vt spurius. kebfkint, bastert (11).
buw-ersch Z -risch, varr. buw- £ bu-risch,
o dubue 7 bewerisch, buw-rs £ -erisch
(65). '
Degenerare hd. nicht, n. nach (1,
18, 4), nieht noch (17), n. v (21), nit
(6), mit (sc bb, 69, 134) siner, seyner
art fulgen (535), volgen, nachfolgen (66
&c.), leben (17), flyeen (18). syner art nach-
folgen (s/e 67). nd. nicht simer ard vol-
hen. sinem geschlecht nitt nach volgen
(e sim.). aul) dem g. geraten, v/g. wyder
syn geslecht thun (75). hd. vnedeln. on-
edelen (11). vn-adlich, varr. -edlisch,
-edelsch machen (65). vntslagten (99).
Degere, desere (21) (v. exuere Br.;
paupertate, de p. v. a, de et ago »« egere)
hd. in armut (5, 7), armlich (9), ermelich-
armiclieh (75) leben, Z mor? (b, 1). arme,
lie leuen (11). armut (1, 14, 21, 110),
armod (23) liden, leyden (1).
Degerere (-« dig.) hd. vz-, v)- (6),
abe-, ab-tragen. 2d. ut draghen (23). ver-
dawen (V). verdeuwen (76).
Deglupta beschnittener (Ki.).
*Deglutator v. Degulator.
Deglut-ire, -tere (4) (7. eatillare)
slinden (28, 4). Ad. ver-sl., -schlinden,
-schlieken (64) -schlueken (134 wWrg.).
nd. vorsluken (23).
*Deglutto (aus deglu-bo, -pto) ?. de
cortico € abstraho (16).
De-, di-gradare, -gradari, di-, de-
(14, 15) -gradiare (7. gradiari 74) von
gewalt (6, 18), von dem g. (1), von der
g. 17), von siner g. (53b szm.), eynen
v. 8. g. (T), eynen von seinem g. (124),
von sinem g. (66 sZm.), eynen v. S. grad
(110), vom ampt vom dienst o. von der
wirdigkeit (75) setzen, Detten (55), ab-
setzen (17, 4, 75), entsetzen (66 &c.). ents.
der weiunge (75). van siner ghewalt zet-
ten (23). ab-seezin (8 szm.), -steigen £
-faren (74). ensetzen (110). vntgen (8b).
entgradiren (99). nidern (9). nyddern (8).
di-, de- (a/ph. di-) -gradare, -gradari
(66 &c.) Ad. ent- (Mss. mog.), ab- (66 &e.)
-setzen 7 v^werffen. nd. entzetten Z v^
werpen (23). degrádo 4£. de gradibus
descendo (16).
*Degradator (7. depositor) absetzer
(15).
Degradatus Ad. von der gewalt ge-
satzet (D sim.); abge-satzt, -setzt, -setz
(110). entsetzct (68). genyddert (17). ent-
(19, 91, 22), vnt- (23) -gradet.
*Degradi v. Degredi.
*Degradiare v. Degradare.
Degrassa-ri, -re, degressari (69) (cf.
degredi) irren (8, 9, 75). verirren (66 &c.).
vir yrren (19). irre gen (17). erren (4).
vneren (6, 93 mássverst.2). grasen leren
(sc 89). hindern (175). vertüernen (11).
be-rauben, -uechten (110).
*Degrassio vertüerninge (11).
Degratulator v. Degulator.
DEL
Degredi, degradi (auch i. q. digredi
q. V.) hd. ab-, enweg-, nd. enwech - gan,
hd. -gen, -geen, -gayn (19). Ad. ent-gene
(17), -geen szm., -lauffen (18). ir gon (110),
verirren (68) cf. degrassari.
*Degressor verirren (69, 134, 40 66 &c.
degrassor verirren Aaben).
- *Degrussanter (sí. degrass.) vn-
mensch-, grym-liceh (74).
Degulare verschlinden (110).
De-gulator, -gratulator (17), -glu-
tator (7. deuorator 76) frefer (b, 11).
vresser (9). geit- vnd fress-iger (64).
*Degülus 2. lectator 7 minimus (76);
i. mimus landtfarer ; farnd-, spil-man (74).
*Deh-, de-ibere Ad. vf-, auf-losen,
-binden (17).
*Dehibitus uffgelost (18).
Dehine darnach (19). daer na (11).
Dehi-scere, -stere (74), -bescere (9)
geuen (8). gewen (9). gheuen (100). gebbin
mit dem mule (11). verswinden (74). ab-
nemen (8, 9, 17). offen- (8, 9, 74), uffen-
(17) -baren. dehiseiat ags. tecinid (135).
Dehonestare Ad. nd. vn-, ent- (19,
68, 110), ont- (ll) -eren, -heren (68).
undern (21).
Dehortari dovon sprechen (125).
*Deibere v. Dehibere.
Dei-, deij-cere Ad. vf (19), ab-, v^-,
- hin- (110), nyder- (68) -werffen. nd. vor-
werpen (23), verwarpen (11). abnemen
(17). vf 1n-bringen, -werffen (65).
Deiectio verwarpinge(11).v?werffung ;
d. oeulorum ni- 4 vn-derschlagung der
ougen (65).
Deierare v. Deiurare.
Deifieare goydlych machen (19).gotlic
maken (11).
*Deificatio gotlich-, gotformi-keit (75).
*Dei-fice, -uoce (1). Ad. gotli-eh (5, 1,
69, 134), -chen (17 &c.). gót- (6), goet- (76)
p godlychen (19). gottlick-e (11), -en
(22).
Dei-fieus, -uieus, -uoeus (1) Ad.
gothlieh (17 sm.) gotlich-in (b &c.), -e
(67), -er (( &e.). goydlyche (19). gót- (6),
goet- (76) -licher. gotlik (23). gottlieh (11).
Deiformis gotformiger (65).
Deineeps (cf. sq.) hd. dar-, do- (6)
-naceh; -noch (6, 17). nd. dar na. vortan
(132). nuw, var. nun furbaf, hinfür (65).
Dein-de, 7 -ceps (66 &c., 110) Ad. dar-
nach, -naych (19), -von, -vmb (17); do
von (6); hernach (134); dornoch (*0). nd.
dar-na, -van; daerna (11), dair nae (122).
( Deintegro (é. rursus 110) van nyeten
132).
Deintus van binnen (11). von-b. (19).
Deitas Ad. nd. gotheit. die g. wesen-
lieh (65. goydheyd (19).
*Deiu-oee, -ieus, -oeus v. Deific-e, -us.
Deiu-, deie- (19, Br.) -rare sere (9),
ser (8), vnnuezlieh (19) sweren. lyegen
(gelo 19»
Deiurium meyneid (110).
*Dekalanizare v. Degallinatio.
Delabi (7. deicere q. v. 61) Ad. nider-,
nidder-, nyeder- (5), ab- (4, 110), nd.
neder-, ont- (11), af- (108) -fallen, -faln
? -glinden (17, 18), -glienden (21), -gliden
(11, 19, 23), -gliten (5). gliden (99). sci-
felen (108). abhin schlipffen 7 fallen (126).
*Delabr-a, -um v. Delu-, dola-brum.
DEL
Delacerare ryten (22).
*Dela- 4 delo- (a/ph. dilo- 76), dilo-
(Pap.) -phon 4. for-titudo (76), -mido
(Pap.) serpentum, $ est auis i i. ibis
quasi O&t(a Oqtàv (Pap.).
*Dela-re, -tare (Gl. m.) ruegen 2. accu-
sare &oc. rusticorum (15).
Delargiri mildeclieh (8), mildieliehen
(9) geben. millielichen lieben (1T. aus
ieben ?).
*Delassatio ags. tiurung (145).
*Delatare (cf. dil.) breyden (19).
Delatare v. Delare.
Delatio v. Delatura.
Delator (i. aecusator) hd. be-sager,
-cleger 2 -cleffer (110), -rüger (3), -roger
(21). peruger (75). wrugere (99). Ad. ru-,
ry- (13), ró- (12) -ger; melder, anbringer
(110); ver-elager (68), -leger (s?e 67).
schuez (19. cf. mhd. scehütz,. flurschütz
sim.) ver-lümder (Fris.), -leumbder (xi).
-tretter (64), -rsetseher (126). kalthans
128).
Delat-ura, -um (8), -io (-ura 110,
134, -io 66 &e. à. proditio, detractio; -io
i. accusatio 134) hd. be-sagunge, -rogung
(21), -elagung (110), -remunge (66 &c.);
rugunge. wrug- (99), wrog- (23) -inge.
anbringung (110). -ura ver-sagung (68,
134), -lierung. (68).
*Delatus (s/. delutus?) gelittert (8, 9).
De-, di- (5^) -leectabilis Ad. nd. lust-
elieh (11, 18), -eliek (22), -ieh (23), Ad.
ig, 4 Aglieh (25), lich. lüstlich (6).
*Delecta-bilitas, / -mentum/ -tio (75)
lust (75). lust-ekeit (b sem.), -icheyt (23),
iehkeit (v sém.), -eleheit (22).
Deleetabiliter lustiglieh (75).
Deleetame-n 7 -ntum lustigs ding
15).
*Deleetamentum seeuli salbenver-
kauffer (74).
Deleetari Ad. nd. lust-en, -igen. Ad.
gelusten, glusten (6). lustlichen leben
(110). versoeten (99).
Delectat Ad. ef nd. et lustet.
Deleetatio lust-e (11), -berkeit (19),
gung (76). lust (4, 75). sugung des wol-
lust, suf) sugung (65).
*Delectum (7. delietum Gl. m.) libe
in got (8. »« dilectio?).
Delectus, delietus (9) vwelunge
(8). die auserwelung der ritter (9 sm.).
ein kiesung (110).
Delegare Ad. senden, ver- (17), v-
(69), aufb- (134) -S. zenden (23). sinden
(13). entpfelhen (65).
Delegatus dem etliehsachempholhen
ist (93).
Be. deli-nifieus (7. plande loquens
16, eatulaster q. v. 74; cf. geleficus)
semfte- (8), senfte- (9) -sprecher.
Delenire ». Delinire.
Delere (« deluere?) abe weschen (5).
ab- (9, 110), vf- (68) -wischen. vthun
(110). wt doen (11). Ad. ab-tun (6), -tun,
-thun, -dun, -ton (76), -thon (69); diligen
(bo, 21). dilgen, vf-d. (19). delghen (23).
dileken (76). ab-d. (67). vftileken (69).
auf. tulgken (134). nider slagen (10 sim. ).
Deletus vfügedylget (19). abgeton (7.
abolitus 75). !
*Delfin-ion, -us v. Delphi-n, -nium.
Delia diana ? chebis (127).
*Delibamen opfferung (110).
DEL 171
Delib-are, -erare (66 &c.) smacken
(7). smaken (11). smeckin (825 sm.). kosten
8, 9). win k. (75). kusten (17). essend
ing opfferen (110). blof an ein ding
dupffen (126).
Delibari Ad. geopp-ert, -fert werden.
nd. gheopfert warden (11). sterbin (8).
ONSE hd. smeckunge, 4 kostunge
*FDeliberare v. Delibare.
Delib-erare, -erari, -rare (23) Ad.
nd. be-, hd. wol be-deneken £ -raden.
wael beraden. (11). Ad. be-dyncken (13),
-raten (110), -gaben (76), -draehten, -trach-
ten (v, 65). irlosin (8).
Deliberatio berayd (19). beraet (11).
Delibitare (frequ. 4. q. delibare Ki.);
2« delieare?) wondin (8). winden (se 9).
Cf. delie-o 7. vulnero (16); -are 4. dedi-
care weihen, opfern (Ki.).
Deli-, de- (19) -brare schel-en (88),
-len (125). scheellen (11). stelen (19. aus
scelen).
Delibuere smerin (8). besmyren (9).
bestrychen (19). bestriken (11). ghesaluet
(sec 23).
De-libutus, -lubieus (8) ge- (9), be-
(9) -smert. be-strychen (8, 19), -str. mit
uchtigkeit o. ole (75), -streken (23),
-Ssterken (8^).
*Delieans (cf. delieatus)? mollis (16).
Deliecare v. Delibitare. Delirare.
*Delie-atudo, -iositas (q. cf.) wollu-
stikeit (76).
Delie-, delig- 7 dilig- (Gf), deliti-
(110), delici- (22) -atus hd. nd. lecker-,
lecher- (77), lust- (4) Ad. -haftig, -haftich
(23), -astich (22), -achtich (68), -haft (12),
-icht (17). Ad. ezart. zártling, meisterlos
(Fris.). sufle by (12). smehhar, smecha-
lieh (Gf.). weldech (99).
Delicere ab-, 110), af- (132) -locken.
swygen (8).
*Delice-re, -scere v. Delitere.
*Deli-ciare, Óésw. -ciari, -or (76) Ad.
nd. wol, Ad. wole- (21 &e.), woil- (0) Ad.
-leben, -leybe (21), -lusten, -lustigen
(68, 134), nd. -leuen.lust haben (19, 75).
ver-went (8b). weeld-en (99), -iehen (11).
Deliciatum tectum hauí) so eine
tachkeelé (deliciam) hat (Ki3.).
*Deliciatus v. Delicatus.
Delici-e, 4 -tas (76), -um (q. v.) ezert-
liehe kurezweil (9 Ann.) zirlich. kurez-
wyle (8), -wille (9). kyrezewil 4 wldage
(19). kurtzwilig (1). zartlich (v, 76). woyl
dayge (19). woldaghe (23). gut dage (21).
Nedde (99). luste (5^). lust (1). Ad. wol-
lust (76), -lost (18), -nüst (38).
*Delicio v. Delitere.
Deliciositas süflustig- 7 lustlich sus-
sig-keit (65).
Deliciosus wollustyck(19).vol wollust
(110), genoiehden (132), groDer not (68.
cf. delicium).
*Delicitas v. Delicie.
*Delieium (cf. sq.) v. Delietum.
Delici-um. 5g., pl. -a, gew. -e (q. 6f.5
»« delietum) Ad. wol-lust (19), -lüste
(6), lost (5), -dage. weeld (11). pine (p£.
€, sg. 23). pyne (19). pin, ein pin (sg.
18, 68, 110). Ad. pyn, pein, peyne sg.,
woleleben, wollust p4. (66 sém.), gro
not pl. (68. mssv. a. d. Nd.) grois
genoyehde (132).
Delietor todter, sunder (74).
225
172 DEL
Delie-tum, -ium (Y), -uum (Gl. m.)
Ad. sunt (b, 16), sünd (1), sunde, s. in
got (9). vnderwegenlossig-, versumlich-
keit (65). mesdat (99).
*Delietus v. Delectus.
Delictus affter celayDen (19). achter
laten (11). .
Delicuum v. Delictum.
*Deligare (7. dissoluere 16, tradere a1.
m.; binden Ki.) uff- (8), auf- (9) -bindin.
*Deligatus v. Delieatus.
Deligere v-kiesen (68), -erwelen(110).
ablesen (74).
*Delimbare (sf. sq.) swachen (74).
*Delimbus (cf. de-, e-Iumbis) ploder,
krancker, swacher (74).
*Delimo v. Doliuia.
*Delinetorium v. Electuarium.
*Delinifieus v. Delenificus.
Delinimentum «gs. thuachl (136.
thwahl ointment Bosw.). pl. menge der
sussigkeit &e. (65).
Deli-, dele- (126) -nire, 7 -niari (11)
sachten, saufften (19). lymen, beschmieren
(68, 110). versünen, befriden, dultig vnd
zam machen (126). beschonen (65).
Delinquere /d. sunden (1,110), sünden
6), sund-, sünd- (17) gen. misse-dün
(8. -tun (9). mesdun (99). hd. vlaüen
sim. virlayDen (19). gude werck v. (19),
v'laten (22).guot w. vnderwegen laDen(76).
*Delior v. Deliciare.
Deliqu-ium, -eum (distilamen dr
16) ein gebrech (110).
Dolraenéum hd. irve-, nd. erre-
ganck, -gang (7), -gengicheyt (23). tor-
(8, 9), dor- (17), EUM e (68),
verwisselt- (99) -heit. rasery (68). ver-
Spotten (25).
Delir-, delyr- (147), delic- (1, G1. m.),
delit- (55, 129) -are (4. discordare,
distordo 76, deuiare, exorbitare) Ad.
ir, yr, irr, irre (1 &c.), vnrech-t (5), -te
(23) gan szm. irren (5, 9). toren (9). erren
(85). dorin (8). daben (19). teupelen (126).
dolo. dobig sin, rasen (23, 6s). raDen
(17). rosen (66 &c.). rofben (69). reven (23).
alpern (3). uyt der voiren buwen (14:7).
Delir-us, -ius (85), delorus (1) (7.
deuius,decrepitus,stoli dus &c.)irrgengig
(1. yrre genge (19). erregengich (23).
hd. eyn nd. en ersam (sic 5b), rase-nder
(18), -nde (19,23), -n (21, 29) hd. mensche,
mensch, mentssche (17), menfe (21), nd.
mynsche. eyn vnsinmigef menthf) (7).
raDendig (11). teupeler(126). vn-wise(8),
-weyse (9), -wiD (17). der do get in die
aberwitz (65). dodd (147). dodesch (8b).
dwallies (109). verwisselt (99). ein narr
(69, 134). narret (64). i
*Delismus v. Bulimus.
*Delitare v. Deli-rare, -tere.
Deli-tere, -tescere (74 &c.), -tessere,
-cere (8), -eio (prs. 76), -cescere, -tare
(9) (-tere 7. deorsum latere; -tescere 4.
diu l. t moram facere) nd. sculen (99 &c.).
schulen (11, 12, 23, 74). schulden (99).
scholen (5). sehelen (21). spülen, sweif-
fen (11). swayben, swencken; verpergen
(74). wege sin 4 sweissen (6). weg weben
i spoln (18). geswollen (7. valde latere
10). fulen (19). báben (bóben? 13). lós-
cn (v. attentus esse Sm. 9, 505). vswin-
den, loschen 7 sweygen (9). swygen (8).
losgen (127).lange luchtin (deliceéscere 8).
DEM
Mannigfache, mir moch micht durchweg
deutliche, Missverstóndnzsse haben her
gewuchert. Aus schulen wurde 1. spulen
sim., vll. »« deluere, mit den Synonymen
swayben, sweiffen (ss st. ff 6), auf welche
vielleicht sweygen eimwirkte; 2. 3. die
Formen bei 10, 19. De Glossen 6, 18
hangen zusammen, weben aus sweben?
wesen — sin?, woran sich wieder 13
schliesst. luchtin ?/£. aus luschen »« de-
lucescere?
*Delitiatus v. Delicatus.
Delitus abgestrichen (174).
*Dellerium v. "T'ella.
Delonge Ad. von nd. van ferren (6
23, 68), verne, Ad. ferre, verhe (67), ver
(18, 76), ferrem (69, 134).
*Delophon v. Delaphon.
*Delorico 7. caueo (16).
*Delorus v. Delirus.
*Delos v. Deuernuum.
*Delphieus v. Delsus. Croclis.
Del-phin, se/fen -phinus, -finus, -um
(10), £ dilphin (75) Ad. mere-, Ad. nd.
mer-, mór- (91) -swyn, Ad. -swin, -sweyn
(1, 9, 21, 4), -schwyne (77), -schwem,
-sehwen (67), -sau (75), -wunder (100).
delphini carnes sehespeck (125).
Delphinium, delfinion (9423) (herba)
rittersporn (Ki.) «gs. fugelespyse (942).
*Delsus (val. gelso cf. Dz. Wtb. 407)
maulbeerbaum (91).
*Delsus 2. ?nsula rotunda vt apollo
colitur (aus delphos Pap. »« delos);
delsieus 7. rotundus (16); delphicus 2d.
v. croclis.
*Delubieus v. Delibutus.
Del-ubrum, -abrum (1) (7. fanum,
vanum 5^, femplum ydolorum) eyn go-
dis tempil (D) eyn apt godes tempyl
(19). abgotz- (1), aptgote- (9), apgode-
(8), en afgodes- (23) -tempel. vinster (6),
duster (19, 23) walt, wlot (23). kyrcher
(19). en kirke (11).
Deluecidare (cf. dil.) Ad. nd. er-, ir-
(8), her-, vor- (18, 22), ver- (110), vir-
(19) -Iuchtin (5, 8), -luchten, Ad. -lühten
(6), leuchten, -lichten (68, 76, 110), -Iucb-
tigen (19). Ad. offin- (5), offen-, uffeü-,
nd. open-baren. uffinbar herluchten (11).
Deludere spotten (67). hd. md. v,
be-spotten, -doren dorn (18). be-d. (5),
hd. betriegen szm. hd. nd. bedriegen.
be- (5^), v- (12) -spieln. v'simpfen
(-snupfen? 9). fatzen (126. vgl. w. a. Fr.
Too
Deluere /d.abe-waschin(5b^),-weschen
(17); reynigen.
Delumbis kranck (19).
*Delum v. Delphin.
Delususbetrogen(19).bedraghen (11).
Delutare kaatigen (126).
*Demactare (7. occidere 16) abe tun
(8, 9). toten (9). doden (17).
*Demaeulare (7. polluere 16) befleckin
(8). vnrey-nen (9), -n (11).
Demandare /d. en-, ent- (61, 68, 110),
ont- (11), widder- (17), ge-bieden (11, 11,
19), hd. -bieten, -pyten (9). nieht v?bid-
den (17).
Demane frohe (5, 21). frowe (5b, 1).
fro (18). vro (23). fruw (69). früge (6)
fruhe (152). frihe (67). frue (66, 70, 110,
i fru(76,134).frü (68). zu-Z sch-morgens
75).
Demar-chus, -eulo (76) 7. prínceps
DEM
super decem (RBr., duces (76) »« de-
narcehus.
*Dema-tan, -than (74) (amws semit.
dam thannin sZm.?) (herba) trachenblut
(Sum. V). traekenplut (74).
*Dematinus 7. festzs (16).
Deme-are, -rare (18) ^d. hinder-sich
on s/m., -wertig gene (7), -werp gein
CD, -wertigen (76). achter- wort (93),
-wert (22) gan. Ad. zurucke gen szm., zu
rick gehen (18), zu reteke (sc) geen (b).
abgon (68).
*Demedria v. Demetria.
Demembrare zu-lidin (8, 9), -legen
(17). ontleden (11).
Demens d. a-, an- (67), am- (8), o-
(6), vn-, on- (7, 143) -mechtig, -máchtig
(131), -mehtig (6). nd. vnmechtich.
anemigtig (21). onmutig (s?ne mente 110).
vnsinig 7 doll (68 sZm.). vnvroet (99, 132).
taub (126). hertzloys (132).
Demensio (cf. dim.) maDe (8^).
Dementare, -ri wüoden 7 tüoben
(V). hd. to- (4), do-, da-ben. douen (23).
dorin (8). toren (9). wüden (17). wutten
(66, 151, 152). wuten (70, 134). wietten
(67). wyten (69). rotten (-ri 76). rasen
fn 68). dol machen (-re 68 sm.).
ulmagen (13). amechtig sin o. wer-
den (15).
Dement-ia, -ieo (85), -acio (75) (v.
vehementia) hd. amechtigkeit sm. omeh-
tikeit (6). hd. nd. dor-, tor- (4), dol- (68,
110), dum- (85), zot- (11) -heit. vnsinni-
keit (68). tàube (126).
Demere Ad. abe-, ab-, vB-, auB-, aus-
nemen; abe- (5, 21), ab-, nd. af-don, Ad.
-thun, -dun, -dune (66, 151), -done (152),
-thon (68), -rechen (5), -reken (23),
-brechen (1), -dreden, verb. in -reden
(21). Ad. ablegen, sundern, hyn thun
(110).
Demereri Ad. v^-dyenen, unf) v.d.
7 miss-d. (1), vordynen (4), v'dingen
(21). nd. v'denen. v'dumen, entgelden
(11) schuldigen (18). Ad. nd. be- (69,
134), v-sch. v/sehulligen (21). verschul-
den (76). virloren (19. s£. -foren). vervo-
ren (11).
Demergere (cf. dim.) er- (65), ver-
drenken (99).
Demeri-tum, -um (1) hd. ver- (ez,
68, 152), vn- (D, 69, 70, 134), bose, .bóse
(6), boe. (76), vbel (19) dienst, dinst,
-denst (152), donest (21). nd. ouel denst.
verschuldung, verschult ding (65). Ad.
v'wirck-ung, -ender vndienst (15).
*Demetare (7. detruncare fruges)
ab-machen o.-magen (153€), -megen (755),
.mehen (759). abehauwen (74).
Demetere (2. éncidere Pap.) mehen
19). meyen (11). maien (99). demeto
;. abseindo (Br.), aecingo zerbrich (76).
Demetiri (cf. dim.) mefen (85).
*Deme-tria, -dria (96), -tina (47),
dameria (175) (herba) ysern (47, 143).
ysen- (143), yseren (85) -hart. ysren-
hartz (96). eisen-hart (75, 143), -rich,
-kraut (143).
Deminuere (cf. dim.) mynnirin (8).
mynnern (9).
Demirari wunderen, ver-w.; wunde-
rens aflaiten (147).
*Demisis v. Deunx.
DEM
l Demittere Ad. ab- (8), nider- (9)
1 Jofjin; nidder laBen sm. nd. nederlaten.
Demoeratia 7. principatus (110).
temogracia gebufels frauenlicher gewalt;
tymogracia geb. tugendlicher gewalt
3).
nct v. Demollire.
Demol-iri, iri v^triben 7 v'derben
1 (9). virübin o. d'bin (8). ?
ydirben (17). v'storen (23). wüsten (25).
verwsten (99). zermischen (7. eonquas-
sare &e. 75).
Demolitio (7. quass-atio, -io) zer-
. *Demollicere (cf. demuleere) seunff-
'tygen (19). zachten (23).
Demol-lire, -ire (68) (7. valde 7 deor-
sum mollire t indurare Br. &c.) weych,
| vast w. (68) machen 7 verharten (68, 110).
| *Demolliri v. Demoliri.
J| *Demom v. Demum.
| A Demon (7. leinata &oc. 1, sciens 16, pl.
-' aeria animalia 141) hd. du-, deuf- (67,152),
| tui- (70), tuf- (68), tu- (69), tew-fel; kun-
TM tüffel (65). nd. de duuel.
Demonia-eus,-tus Ad. bese-Den, -ssen.
-|nd. bezetten (23), beseten (22). tüfelsch
1B. dufelseh 7 dabende (19). duuelich Z
ouende (11). teuffelhefftig (110).
, C (cf. sqq.) dufelsehekeyd
19).
| *Demoniatus v. Demoniaeus.
Demoniosus v. Demonlentus.
Demonium (/. demon 1) der tuffel
1). tufelhafft (76). dufels o 18). dyffels
91) tüffelnüD, varr. tufelni, ein tufel
1465). teufelnu (110). dufel-heyt (5), -keyt
(1). duuel-cheyt (23), -schop (22). eyn irte
»wechge (55. 2c deuium).
*Demon- (7-—- temu-?) -lentus ;. de-
mane (aus demone) plenus (nach demon-
'tentieus 7. -iosus 76).
^J. Demonstrabilis bedutlich vnd offen-
(bar (65).
4|. JDemonstrare /id.nd.wysen (110), be-w.
Md. wiBen, weysen (4), be-w. zey- (16),
"
M
Y
(
)
(tzey- (147), ezai- (4), zóy- (6), to- (99)
|cgen.
| .Demonstratio bewysinge (11). toin-
-|misse (99). vertoenyng (147). nott bewe-
runge &c. (65).
. *Demontentiecus v. Demonlentus.
j *Demophons teuffel (74).
|. Demor-ari, -iari sumen (8). sawmen
| (9). nd. merren (7.impedire). demoratus
(€. moratus (16).
| *Demorosus 7. plenus mora (74, 16).
-jvoller weyl (74).
.| *Demotiea (cf. democratia) ange-
»pornetugent (74).
.|, *Demotrieus (aus democritus?) 7.
udez populi (16).
m i. terra, solita et ponderosa
76).
— HMM auDge-numen, varr. -nomen
Demptu-s, -um ufgenomen (8). ghe-
;nomen (11).
Demuleere senft-en (9), gen (8).
sanftmudigen (17). sachten (99). weichen
(132). er-w. (110). ver-smeken (132), -schme-
hen (68!).
*Demultilare v. Demutilare.
v'struen (?),
e
DEN
*De- e-mulus, durchechter, nachuol-
ger, hoffertiger o. freunde o. veinde(74),
Dem-um, -om azlazzost (127). d. zu
(85), zu dé (1), zum, nd. to deme (23),
ton (22) ten (11) lesten. zu-lest (19),
-leetzte us -lectzt (9 Anh.). zum letzsten
(110 sém.).
Demu-tilare, -tulare, -tulari, -ltilare
(9) hd. ab-, v-, vn- (19)-hawen, -hauwen;
gelid abhawen (76). nd. v'howen. absni-
den, vstummeln dm) bestomiln (8, 9).
stümplen, ab-st., -sehroten (Fris.), -mutzen
(128). lemen (110). v-l. (5, 9, 14).
*Denaria zan fleyf) (1).
*Denariatum eyn pennynck werd (19).
en pennie wert (11).
*Denariatus v. Denarius.
Denarius zehen zale (19, 21). teyn
(28), eyn (22) tal. phennig (1). penn-yg
(bb) -ynek (19), -ieh (22). Ad. pfenni-g,
-ng. heller (5, 65).
*Denar-ius/ -ratio 7. maledictio, iatus
i. maledictus (16).
Denatieata v. Depigis.
Denegare Ad. v'sagen. nd. vorsaken
(22). wegern (19, 22). weygern (21, 23).
verwegen (5). Ad. leuken (b, 17), ver-l.,
-eugnen (134). leyken (21). vl. (v, 18).
vor laueken (4). verlegnen (76).
Denigrare swarezen (19). swerezen
(Db, 6). swarten (11). swerten (29).
Denigratus geswarczet (19).
Denique (Z eque bene 75) Ad. dar-
nach sZm. vnd d. (21), dar na (23). von
dar nahe (18). dannoch (66 &ce.). zu dem
lesten (6). te utterst (99). vngewiflich
(17). ouch, ouch mee (65).
Denobilitare vnedel (s/c1T, s£. -In*?).
Ad. nd. vned-el, -del (7) machen, maken.
entadeln (6).
De-, per-noetare Ad. nachten (110).
be-, ver- (68, 132) -n.
Denoete vber, nd. ouer, zu (bb), by
(6) nacht.
Denodare vff knoppen (19). ont-
knuppen (11). enteropen (99).
Denominare nonnen (99).
Denotare (7. denucliare 8) Ad. nd.
be-duden, -tüden (7), -tàten (6), -dewten
(4. nennen (9) nemen (8) mercken,
vDkiesen (110).
Denotatio stroffunge (9). scheltunga
(Gf. cf. deuocatio).
Dens Ad. zane, zan. tzant (132). tant
(11, 99, 147). tan (22, 23). tzacke (onstr. 125).
eyde, eege (17). dentes exerti schifer-
zàán (126); precisi vorderzen (64); pri-
mores bytkens (Chytr. cf. Fr. l, 78^).
Cf. canini. maxillaris. molaris.
*Dens eaballinus (7. hyoseyamus)
bilsen &e. (143).
*Dens cani-s, -nus hermodactylen
(142). hundszahnkraut (Ki.).
Dens leonis (herba, cf. corona mo-
nachi) felrif) (73, 91).
Densare Ad. dick machen, naturlich
diek werden (75) herten (64), züsamen
tringen (Das.). nd. dicke maken, dicken
11).
Densatum Ad. dick gemacht. dickeit
(5b). nd. dichticheyt.
Densere dick werden (4, 110).
DEN 173
. Densetum bomdiekecht (9). dick
bàm (8). buschechtig ader dicke walt (17).
Densitas ein dieke (65). d. 7 káche
(Das.).
*Densula v. Mensula.
Densus Ad. dicke, dick, keck (Fris.,
Piet). kách; vilechtig, zamen getrungen
(Das.). nd. dicht.
*Denta zanfleisch (75).
*Denta (p?scis, aus tenea) sleihe (74)
*Dental 2. fulmen iouts ad. similitudi-
nem dentis, ?nde bidental /ocus a ful-
mine percussus (16, sim. 129).
Dentale (cf. dentarium &oe.) ein
yser-in (6), -en Ad. zan, nd. tan. eysny-
tzan (74). ysen zange (17). Ad. ein zan-
ysen, -eysen (Znstr. medic. das wàg-
eysen (128). der wág-ys, -iB (Fris., Das.).
der weg, die sech (126). sech (74, 75).
seche (17). der eisni zan o. seche im,
in einem pflug (74). das sách (Fris.).
pflug-sech (91), -haubt (Fris.), -haupt (Fr.),
-grundel, varr. -gründel, -grindel (64).
nd. ploghóvet (Fr.). span-nagel (9, 74, 132
Gf), -negel als an einem wagen (74).
ege, rech (110). beytel (108). Ad. zam-,
zann- (17), zau- (sc 134) -fleisch.
Dentalia (vomeris, cf. dentilia) molt-
bret (Gf). pflogis houbit (127). /o ferro
di caware li dent? (Gl. m.).
*Dentalium ysen- Z zen-zange (11).
Dentana v. Dentarium.
*Dent-are, -ire (110, Ki.) (v. dentes ad-
quirere) ezannen (9). zanyin (8). zahnen,
záhne hecken (Ki*.). zen machen (64).
Dentaria hanenfuf &e. (143). zan-
kraut, schuppenwurtzel (ki.).
*Denta-rium, -ria (Gl. m.) -na (Br.
Gl m., Ki.) 4 -le ((q. cf.) (Zmstr. medic.)
zang (16). zanzang do mit man zen
auDprieht (74). hd. zan-, czen- (9) -ysen,
-eysen.
*Dentat-a, -um v. Erpiea.
Dentatus ghetandet (11).
Dentel-, denti-laria (., plum-bago.
-pago Ki.) wasserpfeffer, flóhkraut (143).
*Dentena tanttang of yser die tande
mit uyt te trecken (141).
*Denter v. Dentex.
Denter pro linter, gall. petite mef
aque (Gl. m.). 7. nauis (Br.), auis (s?c 16)
ab anteriori parte ad modum dentis ac-
cuta. streyt- (64, 74), snel- (93) -schif.
Dent-ex, -ix (19, 117, Sum.), gew.
-rix, -ris (76), -er 4 -erata (10), dex-
trix (6,23) (pisczs, v. vibex Sum., Iuceus
19, lutius 6) walera (117). waler (Sum.).
carpho (87). stiche- (49), stich- (10) ling.
stechel (12). heche-le (19), -In (17), -de
(6). heckel, snoeck (109, 132). hecht (132).
heket (23). schnoek (68). zanbrachümen
(140). meerbrechsen (Ki*.) tanthay (ein
visch 147).
*Dentierepus kleppertand (kil).
*Dentificium v. Denti-fricium, -scal-
pium.
*Dentifragus 2. dentatus (176). zane
brecher (75).
Denti-fricium, -fieium Z -sealpium
(q. v. 110 &e.) zan-stür, -puluer (91).
*Dentiginosus spitzig (15).
*Dentigo zanfleisch (4, 74, 75, 16).
174 DEN
Dentilaria v. Dentellaria.
*Dentile Ad. czane- (19), zan-, tant-
(141) -fleisch. sech (6, 93). riester (Gf.).
reister (141).
Denti-legus, -negus (76) é. que den-
tes habet fractos (16, 129).
*Dent-ilia, 7 -alia (4, 16) sunt rostra
(16), rustra aratri eyn eisern ezan (4).
riester (100, G£.)). hegeda (Gf. 1, 112).
Dentiloquus ein záhnspürer (114).
*Dentina v. Dentiua.
*Dentinegus v. Dentilegus.
Dentire v. Dentare.
*Dentire, g.-is'plug ysen (19). pluech
yseren (11).
Dentiscalpiaria v. Visnaga.
Denti-sealpium, 7 -fieium (110 &e.)
da man die zen mit sybert (110). dair
men die tzende mit cleirt (132). zan-
stürer (91); -steurer (135), -schórer, -grü-
ber, zànschaberle (126).
Denti-ua, -na Ad. zaen- (5), zan-
nd. tant- (11, 147), tham- (23), tennen-
(22), -vleisch, -vlesch (22, 23), -fleusch
(11), -fleys (12), -fleiB. (18). das fleisch
das in den zenen hangt (75).
*Dentix v. Dentex.
*Dentorium (?nstr. rasorum) eyn zene
zaug (1).
*Dentositas ?. plenitudo dencium (16).
Dentosus i. dentibus plenus (16 Br.)
vol zene (15).
*Dentria v. Dentula.
*Dentriees v. Dentrites.
*Dentris v. Dentex.
"Dentrita pro
reff (49).
, *Dentri-tes, -ces (Pap.), deutrieis (76)
4. lapis arboreus (16, Pap.), 4 succinum
4 dendros arbor (Pap.) ein ualeuuiu
gemma (Gt.). drindides qd. lapis a drind-
os, -us gr. arbor lat. (Ex.).
*Dentrix v. Dentex.
, Dentrix (cf. prce., sq. 2« hechel pzs-
cis?) i. carminarium, gall. serin (c3. m.).
hechel (Vmé 125).
; *Dent-ula, -ria (74) (lni) ein riffel
(9, 74, 15). flaehs-r. (74).
*Denucliare(? denodare q. v., reuelare
76, cf. denundinare) melden (8, 9).
offen-baren (9), -borin (8).
Denudare Ad. ent-blofen, -blossen,
-blóBen (151), -blóssen (6), -bloy Ben (19),
-blosen (17, 152), -plossen (4), -decken
(11), -kKleyden(19).enblessen(z6). vntbloten
e ontceleden (11). abziehen die cleider
25).
Denudatus ent-blost (75), -kleydet
(19). ontcledet (11).
*Denumdinare v. Denundinare.
Denunciare Ad. nd. entbeden. Ad.
ent-, en-, em- (66)-bieten, -bietten, -bieden
-byteden (152), -pieten (4). verkund-igen
(5, 65), -en als die geistlichen thunt (75).
De-, e-nunciatio verkundunge (:5).
De-, pro-nunciator verkunder (:5).
, Denun-,denáü- (9),denum- (8)-dinare
(. déuulgare Gl. m., publice prohibere t
vendere 16. cf. denu-cliare, -nciare)
v?bieten (8). v?biten (9).
Denuo /d. zu dem, zum, nd. to dem
anderen, ander (151, 152) male. Ad. andir
wirb (8); ander-werbe, -werb (134), -web
capillis | decerpendis
DEP
Depectere hd. nydderwert kemmen;|.
uf) reuffen (17), auf reysen (sc 9).
Depeeuniare Ad. be-schaezim (9),
-schatzen, -sehetzen 4 fangen (123). md.
bescatten (81). ,
Depellere virtribin (8 scm.). v?driuen
(11). enweg driben (17). weg treyben (9).
*Depellie-ari, -iare, -ulari (Gl. m.)
hd. be-triegen, -triegin (8), -trigen (9),
-driegen (1^).
*Depellieulator betryeger (19). be-
drieger (11). |
Dependere an- (11), ayn- (19) -han-
gen. nider hengen (9). nieder- (8), ab-
(74) -hencken.
*Depensulare
auf slissen (9).
*Depensuo 4. refero (76. aus resero
cf. prc. ?).
Deperi-re, -ri v'derben (83b, 9). vir
gene (19). vgaen (11).
*Deperuntur ags. meldadum 2 roae
tum (ags.? 136). - "I
Depi- (Er.), depy- (Pap.), depu- (Gl,
m.) -gis 4. XQGvOmOT-Oc, -0Yy, cynaedu.
Gl. m.); denatieata, sine natibus, 7
pyga evctrema pars corporis (Pap.); Sm
naribus, «a de e£ piga quod est summi.
ias narium Br. cf. piga, pirula).
Depilare hd. vz-, vf, ezu-reuffen
entheren. vf) rofen £ entfarn (sic 18)
vs ropffen (6). zu ruffin (8). vf reiffen|
hare (21). har vfreffen (76). auf -reffen
(152), -raffen (151). ropen (99). Ad. vf
(69), auD-rauffen, -reiffen (67). vt ropen
(22). vnthoren (23). haertien (11). v) riljen
(11). abseheren (68, 110). *
Depilatorium baisse (112).
Depilis kal (110).
Depingere malen (19 &c.). ab-m. (110):
ent-m. (23), -maln (5, 21). molen (99)!
an-m. (6). entwerffen (68 &c.).
*Deplaides v. Diplois.
Deplangere, deplongere (19) weyj
nen (19). be-w. (11).
*Depleeterare v. Deblaterare.
*De-, ap-plectere abplettern (74).
*Deplenare v'borgen (9). vir lyen (8)
Deplere ledigen (8, 9). wijndrineken|
132). |
| Deplieare (7. plicas deponere 3) hd;
auf- (9), ent-phalden (3), -valden (9 &e)j:
-falten. uff- (8), vnt-faldin (825b), -volden
(23), -wonden (99).
*Deploidis v. Diplois.
*Deplongere v. Deplangere.
Deplorare hd. sere, ser weynen. be-
w. ser weyn (18, 21), wen (6). zere we
nen (283). zeher wainen (76). bekarmen
132). |
Depluere beregenen (11, 19).
Deplumare feder (5, 92), Ad. federn,
plumen (19, 93) plucken, plogen (21)
rauffen (4), vOziehen Z reffen (en ab
ropffen (6). feddern zeysen (4). entfede-
ren o. phlücken (1). vogil rawffen 4j
DEP
-werd (69, 70), -worbe (1), nd.
66, 151),
| e -wayt (9).
-werf (23), -weit (9 Anh.),
widervarne (sec 22).
Denus zehend (1). derz.(68), zehender
(10), zehendst(110),czenhende(4.wetterau.).
zehe-n (8), -ndig (16), -nnyek (19), -dlieh
(6). zenig (5). zen (18). X mal(21). tenich
(22).
Denus septenus, d. septimus (76)
sibenzehendig (76). seben cenig (18).
zeben zenig (5). syebenezehennyck (19 :
seuen-tenich (22), -teynich (23). V XII
male (21).
*Deobligatio entledigung (65).
Deoceupare (7. preoeec. 15, rem occu-
patam dimittere Gl. m.) entwernen (9. w
st. v? -nen sé. -ven?). verkummern (75).
*Deominare (?. defelicitare, dear-
euare; aus omen) arm, verdarflijck
maken &e. (141).
Deon-erare, -orare (7« dehonorare)
hd. ent-, nd. vnt-laden, -bindin (21),
-burden (19). lestern (Z. vituperare 1i).
*Deoneratio entladung (75).
*Deonorare v. Deonerare.
*Deonu-, deoni- (9) -stare ab- (8),
ent- (9) -laden.
*Deordinare Ad. ent-, nd. vnt-wysen.
Ad. ab-w. (6, 69), -weysen; ent-wihen,
-weyhen, -ordnen (110), v^ord-en (17),
-inen (9). vir odenen (see 8). v^- (11),
misse- (8, 9) -schicken.
Deordinatio vnordenlichkeit,
schickung (65).
Deorsu-m, -s, / desursum (68, 110,
132) (cf. desuper) Ad. hinder-, nider-,
nyeder-, Ad. nd. neder- (11, 13, 21 &e.),
nide- (85), wider- (séc 76) -wert,,-wart
(83, 11), wort (13, 23), -werez (4, 75),
-wertig (76), -warters (21). niden (75).
zn-nidern, -nidren (110). beneden (132).
nieden- £ oben-herabe (7). o.-herab (6).
von obene (9). Ad. zu- (110), hinder-ruck,
-rugk. achterrugge (122). gegyn tal (4).
*Depaeec- (19), depax- (23) -ionare
vir- (19), vor- (23) -dingen.
Depacisci dingen (1). fryd (9), frede
o. globe brechin (8). yntsayn (132).
Depaetare /d. nd. v'dingen. v'demgen
(21). v?dienen (76). vordynen (4). gedenge
machen (18). vir plichtin (8). v-plichten
(17), -phliehten (9).
Depac-tio, -cio ge-dinge (9), -dinck
(8). dynge- (19), ding- (5) -gelt.
*Depaginare v. Depannare.
*Depalidatus (1l s. 11?) v. Rutus.
Depallare 2. seruire (16), pallum
exuere (G1. m.).
Depa-nnare (Pap., Gl. m.), -nare (Ki.,
Gl. n.), -ginare (7. délacerare 6) zer-
reissen, -lumpen (Kki.).
Depas-cere, -ci, -ceri (75), -to (prs.
16, Br.) Ad. nd. v'hungern (7. de paseendo
conrodere 4). verfuren das vieh an futer,
vig. er-, var. her-hungern futers halben
(15). entneren (Db, 74). wusten, osen (74).
sterben (17). prs. frizzo (11:7). vrefe f£
verechee (100). verzeren (76, 132). voeden,
vyBweiden, verhongeren (132).
Depauperare Ad. nd. arm machen,
maken, £ werden (110).
Depauperari arm werden (75).
Depauperatus verarm-pt (110),-t (68).
*Depaxionare v. Depaccionare.
(ns sí. ss) uff slifóin (8.
ent-
M
fin (17). berupffen (64). deplumentur ge?
rupffet (42).
; i Im ain vogel o. hun bere£.
er (75).
SOR beregen-et (19), -t (11).
*Depol-ere, -lare (Gl. m.) (4. romani |
sare 4 frucidare &c. 147) eastyen, pla4
gen &c. (147). |
*
DEP
— **Depo-line, -nile (942) ags. wefta (942);
| uueftan de exitu anime (136).
—— mepol-lare v. -ere.
|. Deponere hd. ab-, enweg- (5, 67, 152),
entweig-(21)-setzen. affsecen(13). enwech-
zetten (23), -leggen (11). abe- (19), nider-
(9) legen. nedern (8). Ad. befellen. eyn
eyt sweren (9). wetton (127).
*Deponile v. Depoline.
Depontanus den syns levens verdrut
141).
EN urs, -ri Ad. v)-wusten,-busten
(1). Ad. nd. v)-wuesten (11), -wosten (99),
-vosten (s?c 23), -wonsten (21), -winsten
(183, 18), -storen (4), -derben (110). wost
machin (5). sackman machen, durch die
heuser lauffen (65). abschlahen das volck
o. vertilgen ; berauben das v. an im selbs
(15).-entplünderen (126). verhergen 7 zer-
| sehlitzen (126), -schleiffen (Das., Fris.).
|! JDepopulator vorwuster (8, 9).
Depopulatus vor-wüstet (9), -wust(8).
Deportare abe- (19), enwech- (99)
-dragen. entragen (75). ontdregen (11).
Deportatio ewige hilfe (9), ewege
hulf (8) in dem rechten.
*Depos (cf. compos) pleder, krancker
14).
Eu hd. bitten, byten (9).
heysschen (19). eyschen (11). eisken (99).
heyzsen, vordern, erwerben (4). werbin(8).
Depositarius absetzer der spib von
dem bret (76). befellunge (agpud quem
ve8 deponitur 10).
Depositio der begrebnyf tag (64).
| JDepositor Ad. enweg- (5), hinweg- 7
;ent- (74), ab-setzer. enwech zetter (23).
'benumer (8).
Depositum spar schatz (1, 71). be-
numpt dinck (9. cf. prc.). beuolen dine
(100). hindergelegt gut; zu-, by-legung
(84). hinder eyn gelegt schatz (65).
| Depositus abgesetzt (75).
| Depostfetant-es, -ibus (9, 10, 13)
ps. 1:19 10) Z. de ouibus (74, Br.) d?r
dicitur) loco post oues vetustas (sicy
2. fructif eras (16). affterzittigun (119). von
ruetebarn s. schafen, Mrg. die v'dragen
sin (13). von trechtegin schosin (sc 8).
von vntrechtigen schaffen (9). von den
Sehoffen (74).
Deprau-are, -ari (D*), -or prs. (100)
hd. nd. v'snoden, ergern, v'ergeren. seer
verargeren (68, 110). hd. v-schnoden (74),
-moden, -sehneden (76). bosern (8^).
|vor-b. (18, 65). bósern (372). igverboze
(100). póseren (2). zursteren (65). besche-
digen am gut (75). vnrecht machen, ver-
keren (15 Mrg.).
. Deprauatio besched-unge, var.
|Higunge(75).zerstórlich-, bóswilli-keit(65).
Deprecari Ad. nd. bidden. Ad. bitten ;
Seer b. (68); fur-b. (110). pitten (4).
ehen, var. flechen. (65).
Depre-dari, -dare (76), -tari (3) Ad.
e-cauben, -ruben (8^), -roben (76). nd.
erouen.
Depredatio roef (99).
Deprehendere /id. be-griffin, -greyf-
en. nd. begripen. erwischen (9).
Depressa facies niderD vnd hinein-
ebogen antlitz, antzlit (65).
Depressio virdruckunge (19). v'druck-
nge (11).
DER
Depressus nyeder v'drueket, sijde
(D). v'truckt (110). nidder 2 v?druget (21).
nider (1, 5^). n.-gedruekt (76), -getrück
(9). hd. vnderge-druckt, -truckt, -truck
(67) o. ver-dreden (152), -dretten (67),
-tretten. verdreuen (132). erdrockt (18).
abgetrükeit (6). neder-set (29), -zud (93).
vordrueht (22).
Depretiari, -re (19) Ad. nd. be-, ent-
(19), ont- (99), Ad. v'-lonen. vor lon (18).
ontlauen (sic) £ vilipendere (11).
Deprimere d. nd..v-, be- (1T
-drueken. hd. v'-drogken (21), -trü-
ken (6), -trueken, -dringen (4), -driben
(V). werdrigken (13). vnder- (65), nider-
(65, 76) -trucken. drangen (9). beswerin
(9 sim.).
Depromere (cf. promere) Ad. singin
e besingen, vBsprechen (65), ablangen
Fr. vntdun (99).
Deprope Ad. von nahe, nahen (5, 1),
nach (68), nehen (76), naer (18). van
(23), vor (22) na. nach by (110).
Deproperare ylen (19). eilen eins
eilens (126).
DDepsere beeren (cf. $m. 1, 187), knüt-
ten &e. (126). würcken (Fris.).
Depsiti-cus, -tius, -ecius panis
wolgeknütten brot o. von gebrochenem
teig gemacht als die murren, hüllweeken
&ec. (126).
*Depti-cium, -uum v. Diptyeha.
Depubis (7. porcus lactans) speneuarch
(Gt.. vereken dat noch suyghet (147).
Depugis v. Depigis.
*Depulmare (: pulmo?) verdempf-
fen (74).
Depulsus virtryben (19). v'dreuen
11).
| Depurare Ad. lutern, £ rutern T
luttern (23). vl. (18). lytteren (16
entlàtern (6). lewtern (4). Ad. reynigen,
ent-r. (134).
Depurgare abkeren (75).
Deputare (i. amputare 5^) bisello
(prs. 141). hd. geben. nd. gheuen. Ad. nd.
be-, pe- (175) -seheyden, -scheden (23).
abschaiden (18). seezen (19). zetten (11).
hd. schieken. ordiniren (110). benumen
(9). vntwenen (8^) geachten (18). vor-
Scehremen (cf. Fr. 2, 225. Sm. 9, 510), 4
über slahen (6). scherden (99). abe ha-
wen (b^).
*Deputator scherdre (99).
*Dequatere abschlahen (75).
*Dequoquere v. Decoquere.
Deradere Ad. abschern.
*Derades, d.-rana (16), derodes (17,
2 deradies (75), decades (147) (7. rana
qd. 3, tortuea 147, aus tardigradia? )
Schilt-króte (3), -krotte (4), -krot (6, 7,
74, 75, 76), -kroyde (18), -krade vos)
-krede (17, 291), -ped (147), -padde (23),
-bade (19) vnd legt eyer (b Mrg.) eyn
scherez fedder (91. 7. g. echinometra,
legt viel eyer Alber. e. Fr. 2, 175).
*Dere, prs. deo dis geven sych ge-
vangen (147).
Derelicta sax. laf 4 vorlaeten wif
(Gl. m. 5b, 662).
Derelinquere Ad. nd. vnderwegen-,
| vnd- (22), v-, gud vor- (23) ^d. -laBen,
DES 175
-lassen, nd. -laten. virlayBen (19). irlo-
Din (8).
Deridere Ad. v-, hd. nd. be-lachen.
spotten (19). Ad. v-, nd. be-sp.
*Derisipila wil- (Gf.), wilt- (Sum. VI)
-uurz.
Derisor /d. spotter. hd. nd. be-, ^d.
v-sp. be-lacher (5,23), -lecher (21, 152).
Deriuare Ad. von eyn ander-flieen,
-flisen (76), -sliBen (18, Mrg. 7 abflissen),
-scliBen (21, Mrg. 7 fliBen), -sleBen (5).
von eynem andern komen ader fliezssen
(4). nd. enander (22), van en. (23) 7 af-
vleten Z af-velten (23), -comen (11). Ad.
abe-, ab-flieDen sim., -kommen (19),
dronen (5). uBfliBen (13). rysen e
ab-r. (12). seheyden (8b). geschieht
werden (17).
Deriuari flyessen (65).
Deriuatio afcominge (11).
Deroeare &c. v. Eruncare.
Derodere (»« deradere) ab schaben
7 scheren (76).
*Derodes v. Derades.
Derogare Ad. ab-pitten (1), -bitten,
-biten (134), -binden (7), -nyssen (74),
-messen, -ziehen. abe- (8b), af- (132)
-trecken. af-bidden, -meten (23). scehniden
(17). eer ab-schn. (65, 110). schynden (13).
schenden (8, 9). hd. misse-, mis- szm.,
vbeluer- (74) -sprechen. nd. mi- (21), me-
(99) -spreken. myn-dern (74), -nern (28,
70 Mrg.). minder machen (18). belaidigen
o. schaden (14).
*Derudare v. Erudare.
Deru-, derubi-ginare v. Erruginare.
*Derueare &oc. v. Eruncare.
*Desapere v. Desperare.
Descendere nydder- (19), neder- (23),
hd. ab-, nd. af-stigen, Ad. -steigen. abgan
(75). afelimmen (132).
Deseensus abgang (75).
*Descernere (2. sellam deorswm re:
mouere, sí. desternere) entsatteln (74).
Desci-dere, -ndere (a/ph. dee. 23,
16) (cf. disecin-, deci-dere) hd. absnyden
sim. af vallen (23).
*Descieo v. Descisco.
*Descipula v. Decipula.
*Descipule (aus decipula »« disci-
pulus!) eyn junckwolff (19).
Descire vergessen (64).
Des-, de- (132) -eiscere hingon (110).
enwech gayn (132). decistere 7. desistere
abe stene (10).
*Deseise-, deciss-itari, descissitare,
desisticare, -ri, desistari hd. nd. er-,
hd. her-, nd. vor-varen. vorschin (9).
ir-v. (8). herforsen (7). er-forsehen (174),
-farsehen (4. cf. Sm. 1, 549. G. wtb. 1,
370). zweyfteln (74).
*Desci-seo, 4 -eo (76) 7. zgnoro (16),
desipio (Pap.); -o ?. mmus sapio (Pap.
Gl. m., Br.). i
*Descissitare v. Desciscitari.
*Descortare v. Procare.
Describere Ad. ab-, be-, vf- (17)
-schriben, -schreiben. nd. af-, be-seriuen.
*Descriniale v. Discernieculum.
Descriptio eyn vmbrede (15). beschri-
bung (65).
Desecare hd. ab-, nd. af-howen, Ad.
-hauwen, -hawen, -sehneiden (75).
176 DES
*Desecare v. Defecare.
Deseerare entwyhen (110). ontwien
(132).
*Deseis v. Deses.
*Deselire v. Desilire.
Deserare 7. separare (Br.), obscurum
facere (4. cf. desero). aufschliessen (Ki. :
sera). wost (21), woste (23), wust (3),
wuste (4), wüst (17), wiest (76), woist
(D), vaste (22), winster (18. aus wüst »«
vinster) machen, maken. abeseg'en (4.:
serra).
*Desere v. Degere.
Deserere Ad. v'-lafen, -lasen, -lossen
(5), -laussen (76), -liesen (65); lozsen (4);
vnderwegen-lofin(8),-lossen(9) ; begeben.
nd. vorlaten, begheuen. wust machen (11).
Desero Ad. zu aben-de, -t, -den (21),
enden (18), obent (67), aubent (76). des
abinds (17). nd. tho auende. schier (69 &c.).
*Deserrare absegen mit der segen (75).
Desertor ein verlasser (65). der, eyner
der (17) sich selber lest (8), lestert (9),
vflueht (10). der sig vllest, Mrg. sich
vlet (13). flieher von sinen herren im
velt o. im streit (75). wostere (100). pi.
hoff ludigen (V. kngt an die ludaigen
hofmarch Sm. 2, 441).
Desertu-m, -s (23) wuste (110). wiesti
(76). wóstin (93) wostine (99) wüst-
(19), wost- (25), wuest- (11) -enye. Ad.
wust-, wüst- (6), wost- (21), woyst- (5),
wusten-, wosten- (18) -ung. wüstünge
(3). wyltenysse (19).
Desertus Ad.v?la-Den, -ssen. verlaissen
(132). nd. v'laten. wust (12). wyste (13).
Deseruire Ad. nd. v'-dienen, -deenen
(21), -denen (23), -dynen (4).
Dese-s, -is (76) (7. desidiosus) Ad. nd.
trege. Ad. drege. drag, drayck, fule (19).
traech (11). vnwif (17). sehlouffer (141).
Deseuire wretleke dun (99).
Desiecare virdrockennen (19). v'dro-
gen (11).
Desidera-nter v.-biliter begirlich(15).
Desiderare Ad. 1d. beger-n, -ne (19).
*Desidera-rius, -tus, -bilis begirlich
(65). begerlych (19). begherich (11).
Desidere (4 pigrum esse 66 &e.) vn
CUN (8, 9). vntwenden (23). treg syn
110).
*Desideriaria 4. taberna (16).
*Desiderio v. Desidiosus.
Desiderium Ad. begere- (5), begerre-
(21) begirdi- (7), begerlich-, begirlich-
keit. begher-icheyt (23), -inge (11, 29).
hd. be-gerunge, -geer (19), -girde, -gerte
(132), -langung (88).
Desidia drag- (8b, 19), trag- (1, 6s,
110), IrOg. 4 fawl- (9) -heyt, -keit (110),
-keyd (19). drocheit (8). traecheit (23).
ful- 7 ablegig-keit (65). j
*Desidiare ablafjen (,) drege sin (19).
*Desidiari v'driefen (17). v'drissen
(9). vir drifin (8).
Desidiosus seer treg (110). verdrofner
(65). d. 7 decidu-us (74, e -S (15) vn-
gelerter, beswerter (74). tumwitziger
(75) cf. G1. m. 3, 272. deeupitus 7. ignarus
? desidiosus; desi-ose 4. pigre, -derio
4. morose (16).
, Designare Ad. be-scheyden Z-zeichen,
zaichen (134), -zeigen, -zéichnen. Ad. nd.
DES
be-tzeikenen (132), -tütten (6), -tuden
(X), -duden (5^, 23). weysen (1). sunder-
lich nennen, varr. nemen, némen (65).
Desi-, dese-lire Ad. abe, md. af-
Springen.
Desinere Ad. ab-, v-, darvon- (65)
-laBen, -lassen, -lofüin (8) -lozsen 2 -lossen
(4) -lauBen £ -laussen (76). nd. af-, v?-
laten. lafen (12). lasen 7 ynden (13).
enden (11). af komen (99).
*Desiose v. Desidiosus.
Desipere, despere (9) torlich tun (8,
9). nit smacken (110 sm.) sehmacklof)
werden (65). vnuernunfft nemen (110).
erren (23). ver-gecken (132), -sotten (99).
Desipiens toret (64).
*Desistari v. Descistari.
Desistere Ad. ab- nd. af-stan, Ad.
-sten, -stant (13), -gan (12), -lassen (68),
-l. von dem werck (75). hd. vndersteen,
vnterstan.
*Desisticare, -ri v. Descitari.
Desitus verlafner (110).
Desolare, -ri Ad. wusten (89), v-w.,
-woysten (523b),-moysten(bbMrg.),-wunsten
(65),"wynstenZ -steren (13),-storen,-lassen
(65, 110). zerstóren (6). nd. v'-wosten,
-wuesten (11). ;
*Desolari betrüben (19). bedrouen
(11). myftroesten (132). miftrosten 4
verlassen (110). verlossen (75).
Desolatio Ad. v-wustung, £ -lassung
(110), -woystunge (5), -wusten (134),
-storunge (1T). wostung (18, 21). wuste-
nunge (17). zerstórung (6). betrupenife
(19). wosten-ye (22), ge (23). ver-
woestnisse, noet aflaissen (132).
Desolatorius droystlich (7. trstis 10).
verwüstend (Ki.. verlosehen (carbo 65).
*Desopire (cf. diss.) er- (110), ent-
(68) -wachen, von dem schlaff (68). ont-
springen van dem slaeff (132).
*Desorsum v. Desuper.
*Despeet-abilis (65, 76), -ibilis :.
deeeptibilis 7 despectus (76). ver-
schmechter (65).
Despectio virsmahing (19). v'smainge
(11).
Despectus sbst. píc. hd. v-smehet,
-schmecht, -schmácht (134), -smaheyt
(18), -sehmahet, -smoht (6). nd. v?-smat
(93), -smalieh (11). sehmacheit; 2» des-
pectum íwu/ dir zu leid, zu tratze,
dratz (65).
Despe-, despi-rare, desapere (alph.
desp- 134) (cf. disperare) hd. v)-zwifeln,
-Zweyfeln, -zwyfHen (68), -Swibeln (5),
-Zwufeln (11), -ezy weln (13), -zagen (75),
nd. v-twiuelen.£ -tzaghen (23), -sagen
(22). ezweiueln (9). misse- (19), wan-
o) -hoffen. mishapen (11). mestrosten
99).
Desperatio Ad. v-zwifelung, -ezwei-
felung (4), -zagkeit 7 -zagung (15), -zavng
(6). entsitzung (65). missehoffung (19).
Desperator verzager (75).
*Desperatorius missehoffer (19).
Desperatus Ad. v-zwifelt, -zweifel-
ter. v-twiuelt (23), -czagt (1, 75). wan-
hoffich (132).
*Despere v. Desipere.
*Despicare virsmehin (8, 9). dreschen
(9 Anh.) are (23), v- (29) -strowen.
DES
*Despieari eher (1), er (21) strauwen
eren strauhen (7. spcas spergere 5). eherr
stroewen (76). dreBen (19). Ad. dre-, tre
schen. dersschen (132).
*Despicere (cf. prcc.) sangenlesem
kornehern (74).
Despicere Ad. hinder-wert,
(1), -werdig (6), -wertlichen (76), -sieh
vbel (74) sehen, seezen (20), suchen (T7)
nd. achter-wort, -wart zeen. mif ar
sehen (5^). Ad. v^-smehen sém., -smahe|
sim., -smohen (6). nd. v?-sman, -smade|
(99). licht, sehnod, nyrge-n, varr. -ni
nirgenf fürhalten (68): :
*Despirare v. Desperare.
Despoliare entrauben (75). |
*Despoliatio entraubung des gutz (15|
Despoliatus entraubt (75). |
Despon-dere, 4 -sare, -ere (17|
dyspondere (7. subarrare 1) Ad. m
v-truwen. Ad. v?-druwen £ -drauwe
(Mss. mog.), -drauen (21), -driben (se 18)
-truten, -druten (68), -dreuten, -lube
(3). Vloben (9), globin (8) eynem mannq
vor-loben ader -hayzsen (4). ondertro
wen, belouen (132). be-uelhen (9 Anh.
-fellen (19), -uelen (11). i
Desponsare (cf. prc.) be-raden (16
11, 19), -trouwen (132), -truwen (19|
-druen (13). vortraven (3). v-truwen (28;
-drwen (55), -druwen, var. -druten aj
durch ein kleinheit (65), -druhen zu-de
E (17). druten (68). v-loben (18), -labe
(17). hin geloben (65). v-mahelen (65)
-mehelen (i10). ere erbieden (1T). 2
manne (8) dem eman (9) geben. vervi:
gerlen (1. 4 q. subarrhare q. v. 3. €
Sm. 1l, 543).
*Desponsatile wypel (22b. cf. a. wt
1, 153 mf Ntr., Fr. 2, 449. v. v. theristrum
Kil. v. wimpel). |
Desponsatio betruunge (19). tr
winge (11). truenisse (99).
Deep geheirat, vg. vermahe
75).
Despuere weg-speyen (9), -spuen (t
vD-spyen (17), -spuwen (68, 110). ver-s
(1105). au. speüwen (110€). vnder sic
spirtzen (64).
Despu-mare, -tare (74) hd. schewmq
(3, 9); sehumen, vz-, v5-, nd. ut-schume|
hd. auf-schaumen, -schaymen (74). Y—
schimen (18). ut zenden (22).
*Despumarium ein schume, sehur
schaume, schaum (110 varr.). schuym (135.
Despumatus ge-schumit (8), -schax
met (9). :
*Desputare v. Despumare. j
De-, di-squamare schupen 2 ent-sel|
-schelen (19). ontschellen Z sehueben (1
Destallare v. Desticare. |
Destare (7. valde stare G1. m.) abste
(14).
*Destata v. ''estata. |
*Desteliri, de-, di-stilire, destola;
(66 &c.), distollere (Ki., Gl. m.), decele|
(21) (v. deprauare) v'-snoden (5,2
-sneden (22). Ad. v-schnoden, -sehnodc
(6, 91, 134), -sniden (18).
Dest-, dese- (q. v. -ernere (4 d|
sellare Genes. XXIV Br. &e, XXIII 7
anderswohin betten £ absatteln (T5
etzen lad genisen (V). prs. ich enela:
|
i
lU
(69 76). ich entlade (95).
—À— —Eo—r
—— —
— —— — — —— K— —H — — ———
€ ——
x
Pe CHER O———RTURRUTPT
—————— —— —
DET
Dest-ieare, -allare (var. Gl. m.) so-,
su- (141) -récum des sorix geluyt (147).
*Destilire v. Desteliri.
Destillare us-drieffen, -fleissen (49).
Destina v. Destines.
Des-, de- (9) -tinare Ad. senden.
zeenden (11). scherden (99). enpietten
(1). entbieten (75). marchon (141).
*Destin-es, -à (Gl. m.) (7. tibicen 7
flustrum 147. aus fulerum, cf. Gl. m.)
sehairpost, stutte (147).
*Destipatio v. Caluisium.
*Destitator 7. pug?l (16).
Destituere Ad. bij- (19), ab - seczen.
ontsetten (11). vntdun (99). vnder-wegen
(8), -wen (17) lofen.
Destitutus entsayDit (19). ontsat (11)
*Destolare v. Desteliri.
Destruetio wostinge (99).
De-, di- (5^) -struere Ad. nd. v'-, zu-
(1) -storen, 7 -brechen (Y). Ad. zer- (6),
ver-stóren. vstueren (11). vorstern (18).
worsteren Z breggen (13). distüre ztwe-
howin (8^. Azerher?).
*Desublimitas abir hát abir swag (11).
Desudare switzen (835). er-sw. (9).
erbeyten (5). pinen (11, 19). switzig, var.
sehweissig, 7 schwitzend werden &c. (65).
*Desudere v. Desuere.
Desuefacere vb der gewonheit brin-
gen (110).
*Desuere, deswere (41), dissuere
(untersch. in 110, 132), desudo is ere (16)
(i. destruere) Ad. trennen (63); vff-, auf-,
7 en- (110) -trennen, -drennen (8), -drenn
(10). ent- (19, 110), vnt- (85, 99), ont-
(ll, 132) -nehen (85, 19), -naien (99),
-neyen (diss. ll, 110, 132). Ad. zu-, zer-
rien, -rissen, -risen, -reissen. zerzerren
(6). nd. to-ryten (22), -richen (23).
De-, dis-suere, -sueseere, i» den
Hss. -Sswere, -swescere, diswescere
- (4, disueo (prs. 76), vnt- (85, 23), Ad.
ent-wonen, -wenen (9, 68). vnge-won (68);
-wonlich (110) sin (dissuere). ontwennen
(11). enwoen (13).
De-, di- (76), dis-suetudo, -Swetudo
hd.nd. vngewonheit. vn-, on- (21) -gewan-
heit (3, 21, 152). entwonung (18).
Desultorius(/.ioeculator)gogkler(6).
eum abe- (19), af- (11) -wesen, -sin
De-super, -Sursum, sorsum,-orsum
- hd. von oben ab (110), herab (6), rab
(16), nyeder szm., hernider. von eben
nidder (21) abin hernidder (17). von
enbophen (19). van bauen (11). van (22),
won (13) bouen neder. wo euene her-n.
(22). huf (119).
Desursum v. Deorsum. Desuper.
*Deta, est znstr. musicum. deticen 4.
qui camit im deta. (x6).
Detectus entdeckt (76). ondecket (11).
Detegens entdeckenné (19).
Detegere Ad. ent-, en-, auf- (9), nd.
vnt- ont- (11) -decken (9, 11 &e.), Ad.
"deken (6), -tecken (5), -bloBen sZm.,
-blóssen (134, 151), -bluBen (18), -plosen (4),
-blessen (76), -blesen (13), nd. -bloten.
Detemperatus vnwyrdick (5).
Detendere Ad. ab-, nd. af-, vnt- (8),
€nt- (68, 110) -spannen, Ad. -span. pe-
DierexBACH GrossARIUM.
DET
greiffen mit vffhaltung (75). ent- (19),
wt- (11) -recken.
*Detenere v. Detinere.
*Detensio ein entspannung (110).
Detenta-re, -tio v. Eixplora-re, -tio.
Detentio enthaldung (17). festunge
i haltenisse (10). behaltung (65).
Detentus (4. captiíuatus 4) Ad. ab-,
vff-, off-, auf- (4) -gehalten, -gehaldemn.
enthalden (11). upghehelden (23). afghe-
holden (22). abgespant (76). gehindert
werden 4 geheft 4 behempt (65).
*Deterare v. Deteriorare.
*Deterere v. Deter-iorare, -rere.
Deter-ere, -rere (99) Ad. zu-, zer-
(110), abe- (19) -riben, -reyben £ -treten,
(19), -dreden (17). nd. afwriuen (11). zu
nicht machen (11). ver-slijssen (122),
-deruen (99, 132).
Detergere ab-, nd. af-wischen (9, 11),
-wefn (8), -wossen (19).
*Deteri-are, -olo v. -orare.
Deterior arger (68, 110). argre (99).
hd. nd. erger. boser (21). boeser (76, 110).
Deter-iorare, -iolo (11), -are ?
-iare (8), -o, is (65 var.) hd. ergern. Ad.
nd. v-e., vorerghen (23). snoder (9),
snode (8) werden. posern, schwechen
(74). boser (110), arger (68) machen. bo-
seren (65).
Deterius agere dester boser-, varr.
boD-, bóf-licher thun o. würcken (65).
Determinare (7. de-, dif-finire) Ad.
enden, vB-, auB-, gar-(9), vol- (4) -enden.
hd. nd. endigen. vz-e. (5). zu ende bren-
gen (17). bescheit (19), eygen 7 zu eygen
(65) machen. eygenlich sefzen (65). be-
scheiden maken (11). beseheden (22b).
hd. auslegen.
*Deteronomius v. Deuteronomium.
Deter-rere, bisw. -ere hd. er-, der-
(4) -schrecken. trawen (65).
*Deterrere v. Deterere.
Detestabilis schentlie (11).
,Detestari vnmenschieh (5, 18), vn:
mónschlieh (6) vnmynsch-lieh (22), -lik
(23), onmef?elichen (21) sin. v'smehen
(1v sim.) durcheehtigen (65). virfluchin
(8 sem.). hd. md. v-tumen (9), -dumen,
-duemen (11), -nycehten (13).
Detestatio vn-wursch, -wirsch, -würf
verwerffung (65).
Detestatus vor-bannen 7 -nicht (8,
9). vor- (9), vir- (8) -flucht. v?nichtigt,
v/bant (11).
*Deticen v. Deta.
*Detinare v. Destinare.
De-tinere, -tenere, -tinuo (76) Ad.
uff, auf-, ent-halden. auffhalten mit
faneknyD (15).
*Detondere v. Detundere.
Detonsus beschoren (11, 19).
*Detorbare v. Deturbare.
*Detor-culari,-quere auf) pressen(15).
*Detorperare v. Deturperare.
Detorquere, 4 -ri (4), deturquere
vz pinigen (5 sZm.). v limgen (sc 76).
vt pineghen, up dreghen (23). vnt-dragen
(85), -draien (99). vz trimgen 2 fragen
(D) aus pringen ir cf. G. Wtb. 1, 340)
i noten (4). vff drucken (V) vs trüken
[(6). vertrueken (110). hd. vl-, auf-tr.,
-drucken, -graben (3), -pressen. off
dryden (21) detorsit hat rau, ruwl)
getruekt (65).
DEU 171
Detra-, detre-ctare (7. detrahere
q. v. 8, 9, frequenter d.) handeln (1).
Ad. mische- (5), mi-, mi- (6, 85), quait
7 mysthad (133), mif tad- (66, 152), mittat-
(sic 16), -sprechen. nd. misse-, mys-
spreken. Ad. abzyehen, hinder-claffen,
reden 4 eer abschnyden (110). aeh-
terelaffen, verraden (132).
Detract-io, -atio (4) aftir- 7 hinder-
(9), naeh- (4) -rede. achter-reder (8),
-spraeek (11). hindersprache (19). nat-
terstich £ by (65).
Detraetor nachreder, eer entzieher
(110). abzerrer, wiettrich (38). natter-
stecher (65). achterclaffer, verrader (132).
Detrahere d. abe-, ab-ziehen,
-ezyeen (18), -ezehen (5^5, 21), -zyhen,
-seheen (b), -ryssen (65); hinder-claffen,
-reden, -sprechen (19). afcten (93),
-trecken (11, 132). achter-elaffen (132),
-spreken (11). naehreden (110). eines gut
wort 4 lymut, varr. leinmut, limund,
mindern (65) Ad. an die, dij (9) ere
sprechin (8), reden. mit geben; plengen
(cf. Br. wtb. 2, 337) 4 mengen (12).
er absehnyden £ abziehen mut wortoz
einer in des andern abwesen (15).
Detrectare v. Detractare.
*Detrementum v. Decrementum.
Detrieale czoph (3). har-sehnuor (76),
-schnure (75), -snur o. -flecht (74).
*Detriment-arius, -orius lester- (19),
laster- (11) -lich.
Detrimentum v. Decrementum.
*Detriturigine ags. agnidinne (136).
Detritus abegereben (19). afzher-
wreuen (l1). verslyssen (132).
*Detroneare v, Detruneare.
Detrudere ver- (110), ab- (68) -stos-
sen. verstoten (99).
Detru-, detro-neare (cf. demetare)
hd. abe-, ab-, vor- (unm nd. af-howen
(6, 93, v6), -sniden (85, 11, 19), Ad.
-hauwen, -hawen. Ad. ent-, en-stocken,
-Stóeken (134), -stegken (21).
*Detruneulum v. Diseernieulum.
*Detulare (untersch. von deculare)
i. declarescere (16).
*Detundere, detondere (1:6) absla-
hen (4).
Deturbare Ad. be-truben, -trüben (6),
-trieben, -troben, -droben (21), -druben
4 -driegen (11). nd. bedrouen.
De-turpare, -torbare (18), -torpe-
rare (21) hd. nd. vn-, v'vn-, ent- (110)
-reynigen; v^niehtigen, schenden. vnrei-
nen 7 vnütigen M hd. v'nichten. schemd
(18). v'storen (22). ful maehen (110).
*Deturquere v. Detorquere.
De-uallare, -fallare (76), -fallerare
(18) (cf. munire) vorplaneken (3).
blaneken (4). be-bl. (5), -planken (23),
-pflantzen (sée 6). Ad. be-liegin (8), -le-
gen (17) -siezen (9, 17, 18), -setzen.
nd.-bezetten. belaueken 2 scheiden (21).
*Deuantagium vor-teyl (19), -del (11).
*Deuas v. Deunx.
Deuastare, -ri Ad. nd. v-heren £
-wosten. hd. v^-, zer- (61) -wusten, -woy-
sten, -honen (1), -storn, -stóren (67, 134),
-storen o. -koren (152). storen (8^). ver-
derben (68, 110). virdirben (19). birau-
bin (8). roben (69) roeuen (132).
Deuastatus zerstort, verder-bt, var.
23
178 DEU
-pt (110). verdorben (68). gantz verd.,
beroufft (132).
Deue-here, -iere, -re (21), defegere
(18) hd. enweg-, hinweg-, nd. enwech-,
eweck- (18), aweg- (21), inweg- (8b),
weg- (9), ab- (8), hin- (110) -voren,
-vueren (11), Ad. -furen, -füren (6), fie-
ren, -forn (21), -farn (18), -faren (6).
Deuellere v. Diuellere.
*Deuendicare v. Deuindicare.
Devenire nicht (17), ent- (8, 9)
-kommen.
*Deuere v. Deuehere.
*Deuer-nuum, -bium (74), delos (14,
147) 4. carmen quod. ante mortuum cani-
tur (76). klag, klag- o. laydge-sangk (74).
schrey 7 droef-, doden-sanck 7. tren-
um, -à, nenia (147).
Deuesper-e, -a (21) Ad. zu, nd. to,
to der, vesper- Ad. -zijt, -zeyt, nd. -tijd.
zu abent zijt (21). vesperzyt (7. hora
vesperarum 68, 110).
Deuexus affalt (99).
Deuiare (7. delirare, exorbitare cf.
viare) auuiggon (Sm. 4, 46). Ad. irre gen
sim., irren (19, 110). nd. erre gan, dwelen
(11), dwalen (99 &e.) wichen von wege
(65). ab weg 7 vf) dem weg irr gen (110).
vyB dem wech gaen (132).
*Deuicino schire (8, 9).
Deuietus vorwunen
wunden worden (65).
*Deuin-, deuen-dicare (7. v/czsci 16)
ir- (8), ent- (17), ge- (9) -rechen.
*Deuiseerare ent-, ont- (132! -weiden
(110), -darmen (68, 132).
Deuitare schuen? flehen (19).schuwen
Us 132). schiwen (99). myden (65). ver-m.
110). fliehen (16).
Deuium daz àuuiggi (Sm. 4. c.). Ad.
eyn irre-, irr-, ir-weg. 1rweck (19, 4). ab
weg (6). eyn jrriger (n wilde (12) weg.
irre wege in dem wald? (9). irrung (19).
nd. en erre- (22), ere- (23), dwail- (132),
dweel- (11), dool- (107) -wech; dwelinge
(11). zu leez (8. 2-« denuo?).
Deui-us, -a, -um irre weg (17).
Deui-us, -2, -um Ad.irre-gang,-genigk
(21). ir-, irr- (1) -genck (4), -genhig (5),
-gengig (1, 5»), -gencklieh (18). irrig (0,
110. von wegk (10). erregengieh (23).
dwalende (132).
Deunx 11 unzen (Ki). ailff lot (91).
deuns 10 uncze (Br.). deuas 2d., zehen
lot (76). demisis elffe vnez (8).
Deuocare abforderen (110). afroeffen
(132). fluochon (141. 2« deuotare).
*Deuo-eatio, 7 -tatio 7? -ratio (i.
maledictio 66 &c., 110 &e.; cf. denotatio)
scheltu-ga (121), -nga (Gt.). sprachunge (8).
Deuoluere Ad. ent-, £ vmb- (15), nd.
vnt-wenden, -wennen (18), -wenen (21).
enwynen (13). ab foln (17). ab vollen (?),
Mrg. ader abewenin (8). Ld. ent- (5), ab-
weltzen. wol welezeln (19). vntweltzelen
(8»). weltzern (7). ane fallen (10 sZm.).
wentelen (11, 99). entwenden Z wencken
(4). hinab-wahlen (126), -wallen (Fris.).
Deuolutio eyn vale (152). zu val (1.
(225). vber-
d. i. zufallendes Gut). ane-falle (10), -vail |
(4. emolumentum 5). ^d. nd. an-val, -fal |
(13), -faln (21), -geval (b^), -walt (8), -vall |
£ -zall (6), -zal (21), -ta1 (22, 93). ab-follunge
DEX
(17), -weltzung (67). entwendung (4, 76)
7 hinweg (szc 4).
Deuolutorium (GL m.) garnwinde
(11, 19).
Deuolutus angeuallen (68, 132).
*Deuorancia alph., verdruckt duor&-
eia(16), dif-, var. de-ferentia (75) /. cista
de qua cadit frumentum in mola (16), super
molarem $n molendino (15). gossen (cf.
Sm. 2, 75), var. golsen? trimmeg (75). trimel
(16). Cf. die trimüllen, darein man das
korn auff schütt das es auff die rellen
trage infundibulum, ceatillus (Pict.,
Stalder). tremelle van de meulen 2d. (Kil.).
frz. tremie, tremaille.
Deuorare /d.freBen.nd. vreten. frien
(21). hd. nd. slinden. Ad. v^sl. (6, 21),
-schlinden, -sehlunden (126), -zeren (1,
65). zu nut, varr. nüt, nit, nicht machen
(65).
*Deuoratio v. Deuocatio.
Deuoratus verschlunden, in sich ge-
schluckt (65).
Deuotare gelobde (9), globe (8) bre-
chen. verloeuen (132).
*Deuota-rius (-ria Gl. m.) ein andech-
tiger (110). ein andechtig (68), ynnich
(132) mensch.
Deuotatio v. Deuocatio.
"Deuotaturus «gs. uuergendi (136).
Deuote andechtiglich (75).
Deuotio innekeit (9 szm.). gotlich
i. (8). gotlichkeit (9). ynnicheit (23). Ad.
an-daht (6), -dacht, -dáehtikeit (134),
-dechtikeit. entzuntniD, bluender geist
&c. (65).
Deuotus Ad. inmnig 7 andechtig; yu-
niek (9); got-.lich (8, 9, 68), -lobig,
-fochtig (1). nd. innich, andechtich. gode-
lieh (85), -Iouich Z -vruchtich (22), -leuesch
(23). got loeuich (132). vlitech (92).
Deuouere Ad. ent- (4), v-loben. md.
v- (28, 132), be- (99) -louen; lauen (11) ;
verwaten (99); entwenden (22. 2« deuo-
luere). v'lumenden (1).
*Deurus, trubuena, trabuona dioh-
bruch sZm. (Gf.). tribuc-a, -es 2 -us (Gi.
m.), -nà (Sum.) diech- (Sum.), thia- (127)
-bruch. dieh pruoh (104). z. q. tibraca,
tybru-eus, -gus, tubr-ueus, -aeus (74),
-agus, -oecus (141) ocreae ,,quod tibias
braeeasque feganí'*! (Gl. m. 6, 672). pruch
(14). tributa diechbrato (121. »« suffra-
gines Gf. 3, 285). tubureus 7. Óraca;
eubana schand bruoch (Azerher? 6).
Deus got (11, 16, 4).
Deuteria (é. lora &oc.) leurentranck
(Fris.). laur, Mrg. kofent (kia.).
Deuteronomium, 7 dutero- (Br),
detero- (65), 2n den Hss. deutro-nomius,
devtronomij (1) hd. eyn buch der an-
derung (6), veranderung, bibel (110). dz
büch des anderen gesetz (65), der nirwen
vnd der alten gesatzt (65Mrg.). das puch,
der anderen ee (1l, sm. 3, Ob), gesetz
65). deutron Z7 deuteron gr.. premium
e primum!) /a£.; deutrus 27. vicesimus
nonus; deutronomius 2. vic. n. liber moys?
à, deutron 2. viginti (16).
*Deutricis v. Dentrites.
*Deutrogamia ander hochzyt (15).
*Dewinare v. Dwinare.
| *Dex-imius (76), -timus (129. »« exi-
| mius) ?. optimus 1 dextra parte positus.
DIA
Dexter reht (6). hd. nd. recht. ge-
r. (67, 110). rechter (23; 68, v6). r.-hamn-
dieh (11). rechthandieh (19). reth (77).
vorder (22b, v7). zesem (Anz. 8, 503).
*Dextina (sf. textrina) weberhus (93).
*Dextor (si. textor) weber (76).
Dext-ra, -era d. eyn, die recht,
gerecht (67), nd. en rechter (11, 22, 93),
vorder (22b) hant. zesem (74).
*Dextracilium v. Dextrocherium.
Dextra-le, -lia (7, 8), 7 -riola (Gt.),
-liola (86, 141) (Z. ornamenta, €) hd. md.
arm-bug (7), -wapen, -woppen Z -czirung
(4), -leder (6), -iope (23). arme wapen £
eyn vorhang 2m a(tari; arem WOpBeR i
eyn worbang an eim altare (bb). Ad.
nidder-, nider-, vor- (110) -hang des al-
tars. dye nederhant (sec) des alters (132).
altar tueh (110). alter-tüch (6), -dok oos)
seytenhang (l, 71). en ziidhane (23). en
Syt hanck (22). zirheit der hende (8).
armilon (86. cf. armille 7. dextrariola
Pap.). ristellun, restilun, menihha, bouga
(n (Gf.). dextriolum dem. & dextrale
76).
Dextralis (decitur securés Br.; cf. do-
labrum) ein bartte (3).
Dextrariola v. Dextrale.
Dextrarius (/. astureo 75) hd. zel-
ter, -der, -ler (18), -tener (21), -dener
ned -tner (110). 2d. telder 7 zomer (23).
d. hant-, hand-pfert, -ros, -ro. rof) an
der hant (75). ros (9). ors 7 hienst (11).
eyn mutterpherd 7 hengeste (19). sawmer
(QE 3 ESL
*Dextrin-a 7 -um (sf. textr. cf. dex-
tina dunck (15).
"Dextriolum v. Dextrale.
"Dextris 7. locus vbi quondam dextras
dederunt in manibus et sic fidem $bi con-
Jirmabant (16).
*Dextrix v. Dentex.
*"Dextrocilium v. Dextrocherium.
*Dextrocinari siezen ayn der rechten
hand (19).
*Dextrocinium sitten an der rechten
hant (11). 7. q. dextrocherium (8, 74. cf.
sq.).
Dextro-, dextra- (49) -cherium (Br.
110), gew. -chilium, -cilium (21, 49, 74,
76), -hilium (76), -einium (8, 74), -nium
(9), -philium (18) (7. dextrale, bra-
chiale q. v.) zerunge (7). arm-z. (5 &c.),
-zierung (6), -tziringe (23), -siringe (22),
-wapen (18), -wopen (74), -ysen (76).
armbzirung (49). czirheyt (8, 9). nider-
hang des altars (74).
Dextro-rsum, -ssum (3), -sum (76)
hd. zu der rechten syten, seyten, hant
(4), syten wert (19). totter rechter zijt
wart (11). zu der gerechten hand (68).
recht-sidig (D &e.), -sitig (6), -sedig (18),
-sittig (21, v6), -seytick (3), -seitig (75)
-Zidieh (23). rechsidieh (13). rehsichtig
(6). rechtig (4).
*Dya helig (8, 9). est. equiuocum. dc.
(16). diaz. generosa (Pap.), 4 potius dyo
gr. (Br.). dia-, oft dya- em Folgenden.
Dia-betes, -detes, -tetes(76) seuche
so eins den haren nit gehaben mag (74).
i. àmmoderatus fluzus vrine (16).
*Diabola-s, -ris v. Diobolaris.
Diabolieus dufels (5). duffels (i
ein dufelscher (6). dyfels (21). diuels (18
duuelsch (23). tewf-lieht (4), -elisch (70
DIA
151), -feliseh (134). deufel-iseh (66), -sch
(6, 152), tufel-ig (69), -hafftig (110), -hef-
tiger (76). duffelschlich (68).
Dia-, dya-bolus, -bulus 7. sathan,
demon, mammon , leuiathan, pluto,
labrutus, tintinulus (75). (eyn, der) duf-
5), tu- (V, 75, 16), tà- (6), dy- (21), teu-
CON 15) fel. don 93). 2
*Diabularis v. Diobolaris.
*Dyaea v. Diea.
*Diacalamenthum confect 0. treseney
von katzen- o. berg-müntzen (143).
. *Diaeium (7. diarium (74, 75). tage-
(9), tag- (14, 75), dage- (8) -lon.
*Dyaeolator (sí. ioculator) v. Eime-
lieus.
*Diaeolea, eallia, dio-e. chamillen
(143).
*Dyacolus, diaeulus (147) (aws diea-
. eulus, -« dyaecolator?) klaffiger, ge-
sprecher (74). die onnutlik sprect (147).
*Dia-, dy- (55) -eonare dyaken, ewan-
gelier (6, 76) ^d. wihen, nd. wygen.
Diaeonatus Ad. nd. dyaken orden.
diak-ony (110), -ener (1).
*Dyaeones v. Diaconus.
*Diacontum v. Dracontea.
Diaeonus, dya-con (65), -conis 4
-konus (1) Ad. nd. dyaken. diake 7 diache
(BM.) diacken (68, 110). Zd. dyacon.
diaec (11). dechen (19. cf. deeanus). aAd.
la-cuno, -guno, ieaho, lach-o, -ono (Gt.
1, 594). ewangeli-er (b^, 6, 64, v6, 93,
BM.), ger (-is 1), o. leuit (649). dyacon-
es 4 -us epistler (65€. 7. q. subdiacon-
us 64b).
Diaerydium v. Diagrydium.
Diaeulon v. Bullaquilon.
*Diaeulus v. Dyacolus.
Di-, de- (126) -adema Ad. dyadem
sum. hd. nd. krone. haupt- (4), kunigs-
110), kunigis- (9), kongis- (8), kunglich
65) -eron, -erone (9). hóbt- (6), houet-
(23) -golt. heipt gult (21). bunt (109).
Sehappel (12).
*Dia-, dio- (96) -dema (herba) pappel-e
(85), -en (96).
*Diademale crantz (1).
*Diadetes v. Diabetes.
*Dyadragma v. Didrachma.
*Diadrigium v. Diagrydium.
Diaf- v. Diaph-.
*Dia-fanus, -fonus, -finus, -ffenus,
-ffonum,-ftoneitas v.Diaphan-eitas,-us.
*Dyaferis &oc. v. Diaphoresis.
*Diafra-ga, -matis v. Diaphragma.
*Diafresis v. Diaphoresis.
*Diagerdio v. Diagrydium.
*Diaglitis (herba cf.glis) rotladeke (47).
Dia-grydium (7. seammonium, aus
Ouxp0Ot0y nach 124), € -erydium (Ki.),
-Bridium (47, Ki.) -gredio (Gf.) -gerdio
eri) -drigium (85) dyagredion (96)
herba, collirium) poz- (Sum.), pos- (Gt.)
n Scam-monie (96), -onie (85), -ponie
AT).
*Dyalatare v. Dilatare.
Diale-ctiea, gew. -tiea (7. loyea 1)
uuarspracha (Hpt. 10, 370). dialecktike
8" d. zweyer (11), zw.-lei, -lei menscehe
18), zweigerleig i zweier lude, nd.
twier l. (28), twiger l. (22), zwaierlai-
DIA
luter (7€) rede. logick (88). bekenntenisDe
(5^). ehunst der warhait, bekentnuf) (1).
ein kunst von disputiren (68). ein konst
om zo disp. of wederleyden (132).
*Dialeetieus (z. loyeus 1, facundus
76) gespre-ch (8), -che (9). ein wort
mecher (55). ein lerer des redlichen
krieges in kunsten (93). warhait weschawr
(séc 1).
*Dial-icia (66 &e.), -itia (132), -thea
(74), -tea £ -tia (7, 11, 19) (7. qd. vnguentum)
altee, eyn salb (74). dieltey (Y). zalue
vàn beren erude ende van bonwollen
wortelen (11). salbe von beren erude
vnd von baum wollen worezeln (19).
eynrehande salff (132).
Dialis teglieh (110). daglieh (132).
gotspfennig (7. arra 74). 7. sacerdos ?0uis;
dyalis 2. cottidianus (16).
Dialogus zweyer rede (8), sproche
(9). ene sprachich (8).
*Dialtea &oe. v. Dialicia.
Diamas diamant (110 &e.).
*Dyameron zwen dage (8), tage 7
eleetuarium (9 &e.) 7. q. dia-moron
(Gl. m. &e. d. q. 0tX. MÓpOv 124), -meron
(Br.), -mptus (?. elect. 76). maulbeersaft
(Fr.).
Diametralis glich (17).
Diametraliter gerichte (9). geriecht
(8).
*Diamptus &c. v. Dyameron.
Dia-, dya-, dy-na (?. luna 66 &c.,
hesperus; cf. Dz. Wtb. 399) mano (127).
abent- (bab, 21, 74, 76), obent- (18), auent-
(23), hd. morgen- (66 &e.) -sterne, Ad.
-stern, 7 -steur (74). nachtfare; gottin
der ieger; ab-g. der keuscheit (74).
Dianaria beyfub, buck (143).
*Dianteos 7. nigra spina (A1).
*Dyanus 4? dynamedia der
eraeht ind macht (147).
*Diapasta (herba) kabuz (95).
*Diapen-dium (76, 110 &e.), -dion (74),
-idion (134 &e.), -te (Gl. m.) Z. electuariwum
valens ad pectus (ll. c.). latwerg zu der
prust gehornd (14).
*Diapensia (7. consolida maior, sani-
eula &c.) sa- 4 sen-nickel (143). wund-
kraut (73).
Diapente v. Diapendium.
*Diaplasma v. Diapsalma.
*Dyaplois v. Diplois.
*Diapondius v. Dipondium.
*Dyaporis v. Diaphoresis.
Dia-, dya- PD -psalma, -pslama
(23), -plasma (8, 16), -phosma (6) ein
halber (6) en half (23) psalm. halb (9),
half (99) salme. halp (8). in den psalmen
en weynich swygens (147).
*Diaphan- (110, Ki.) diaphon- (132),
dyaffon- (66 &c.) -eitas, -itas (152, Ki.)
durehsiehtigkeit (110). dorschynicheit
132).
Dia-, dya-phanus, -fanus, -ffanus,
-phonus, -fonus, -sonus (4), -ffonum,
-finus (bb), -ffenus, -phanieus (17) Ad.
durch-schinig, -seheinig,-sinig(6),-siehtig,
-seiehtig (8), -siechtig (17). dorsehinch
(23). dorehsehynich (22). doersienlieh (11),
dorsenieh (132).
*Diaphon-a v. -ia.
erude
DIA 179
*Diaphoneitas v. Diaphaneitas.
Dia-, dya-phonia, -fonia, -phona
(15), -sonia (9. »« dissonancia 4d. 3),
daphoma (7. diss.nauium 76. s/. vocum)
vngeleieh sanck (9). vn-glieh (8, 5),
-gleich (3) gesanck, o. thon (75). zweyer-
hand geluyt (132). myBhellung der stym
(110). dy-, di-asonus 7. dissonus (66 &c.).
mifhelhg (68).
*Diaphoratum(multaforamina habens
ví cribrum) eyn siep (11).
Diaphor-esis (Ki), -is (8), dia-foris
1 -fresis (76), -forosis (134), dya-fforosis
(66 &e.), -feris (74), -poris (9) (7. aperitio
pororum) o-, u- (8) -ffenunge der sweif-
(8). sweys- (9), swaiD- 7 leyb- 7 dunst-
(14) -locher, -lócher (9).
*Diaphosma v. Diapsalma.
Dia-, dya-, di- (1759), 4 sia- (74)
-phragma (Ki.), -fragma, -fraga, -fra-
matis (pellicula qd. 16) die weiche am
buch (65). daz dünne vnder reiben ( ppen)
t alio modo leckuchen (9). rech* kossunge
(8). ritkueh (7. Zmfirmitas opilatto splenis
75. cf. lienteria). ryttkuceh o. die haut
zwischen dem ingewayde; prustfel (74).
Diaquilon v. Bullaquilon.
*Di-, dy-aria v. Diarrhoea.
Dia-rium, -ecium (q. cf. 8, 9) Ad.
tage-, dage-spise s?m., -speyse (9, 74),
-kost (9), -lone, -lon. daehloen (11). la-
zettel, rapial, kleckbuch (rFr.) tagrodel
(Fris.).
Diarrhoea (Ki), gew. dya-, dia-ria,
-rua, diarria (10, ll, 93, Gf.) wesrigu
ruora (93). die ruer OE dy rore da
nieht blut bij ist vnd dy kost ist gedaut
(11). dunnseheif, var. (wett.) dünnschyf
(15). lapseheibe (10). «d. mi. lóp. das
vBlauffen (110) uzgane sem. (Gft.) de
vletendebueck (85). buuc- (11), buch- (122)
-ouel.
*Diar-, dyar-, 4 dia- (110, 132) -teria,
-theria (74) (2. fluxus ventris 66 &c., 110 &ec.
cf. prc., dysenteria) der blutfluf) (110).
der rot vDgang (68). der bloetganck iss
rur, twanck (74).
*Dyaseolia v. Didasealieon.
*Dyasceolice (7. separat-im, -orie &e.)
abseheidenlich (74). Cf. dia-stoli (Ki.),
-seholi 7 -seholes 2. décía- 4 distinc-
tores legis (Br.).
*Dyaseolus v. Didasealus.
Diasintetieus (« diasent-etica £
-ascia 76. 7. q. diasynth-etiea 7,-actica
i. pars grammatice de constructione Br.)
der in latin wort zesamen gefuegen
kan (93).
*Diasmida v. Daphne.
*Dyasonia &ec. v. Dyaphonia.
*Dyasonus v. Diaph-anus,
Dissonus.
*Diastol-iea, -ieus, -us v. Didascal-
ieon, -ieus, -us.
*Diasutis seheydung 4 virlorn sele
(19), verloren ziele (11), «ws diasirtos
i. figura locutionis . .. vt : nequando rapiat
ví leo animam meam, (Bx.)!
*Dyatentanus reigch-er, licher (174).
*Diateria v. Diarteria.
*Diatesanus v. Diocesanus.
*Diatetes v. Diabetes.
*Diatim v. Dietim.
Diauol-e, -aris v. Diobolaris.
23 t
-onia.
180 DIC
Dibellum /a seconda, bataya (Gl. m.).
die ander strijt (147).
*Dibrigare v. Disbrigare.
Dica, 7 dyaea (14) (7. tabula 1 cautio
4 charta pr. vbi continetur summa, debiti
&c. Br. &ce.; /ncis?o facta, im lingno 16. cf.
apoea. paricle. diptycha.) Ad. rait-,
rech- (75), rechen-, kerb-holtz; rechen-
dafel (1), -zettel (74), -stock (10); kerbe,
kerb, kerp (535), kerfe (8b), kerffe (66,
152). kerue (22). kerf (18, 23^). k.-stoc
(99 sim.) -steck (68). kerbf (49). kárm
(1) carue, terue (cerue? 22b). carf-
stock, scholt cedel (147) raibasch (i
ausgestr. l. cf. reib-asch Fr. 1, 37€? 25. 2,
94 rawiscli; Sm. 4, 83, 88). rabüsch (3).
rechnungbuch, 2?/g. raitpuch (75). merck-
Z schuler-tafel (64).
Dieacitas, dictatitas (76) Ad. claff-
heit (74), -ung. sehwatzung (110). swetz-
heit, sprechenlicheit (74). vnnutz red
(68). bordich worden (132).
Diea-eulus, -tulus (cf. dyacolus)
kietfer (11, 19). wesser (19).
*Diealis v. Dicibilis.
Dieare Ad. wyhen, weihen (1, 9, 74),
wyen (8), wigen (5b), geben (110), trewen
(9); ge- (10), v- (8) -truwen; vesten (74),
beste-tegin (8, 9), -degen (17).
Dieare (a diea) hd. kerben; an-, en-
(69) -k., -kerffen (8, 13, 66,151, 152). kyrwen
(9). keruen (22). caruen (11). raytten (1).
entraiten (134). zesamen fiegen (64).
Dieax Ad. kleff-er, -ger (15), -isch
(8, 9). klaffer (68). ein kláffiger (134).
kleppesch RUE eyn wesscher (23). swetzer
(6, 152). schuetzer (76 sém.).
Dicere Ad. sprechin (5, 1), sagen. nd.
spreken, seghen (22), seggen (99).
Dici-, disci-, dissi-bilis, dici- (9, 17),
diea- (8) -lis (diecibilis 7. ingeniosus
76) hd. sprech-, sprechen- (76), nd. sprek-
(23) -lich, -lieher (76). sprechel (17). sinne-
(5), synne- (8, 22), sind- (21), syn- (9),
zin- (23) -rich, -reich (9), -riek (22).Terig (1).
*Dieio v. Ditio. "Titio.
*Dicipula v. Decipula.
. Dict-amen, 7? -um (75) hd. nd. ge-
dichte, -diechte (8). dyechtung (19). sage
(15). dietanea sunt verba ?ocosa (16).
Dieta-mnus, -mnum, -minum (1,
-m. nigrum 100), -mpnum (96), -nnum
(8, 121), -mium (74), -m (85), -nus (i5.,
68, 132), -mus 73, Pap., Ki.), -neum (76),
dipta-, dypta- (12, 64) -mnus (ki.), -mus
(3, 16, 15^, 01,125, Sum.), mum (125), -nnus
e 152, 95, 96, 123, a/pA. diet- 1105), -nnum.
87) -mius (8) (Z pulegium syluestre,
vstilago rustica &c. 13, condisia q.v.)
dicta-m 7 -me (BM.) -n(85). dittamme
(Gf.). dichtam (12). dipta-m (73, BM.), -n
(91, 93). dyptaíi (4). hwiz- (Gf), wiz-
(121), wiD- (1), wis- (95, 105), wisse- (s1),
hirtz-(15), giht-(dietamnumnigrum or.),
gicht- (8, 73, 74, 96), gich- (100), git-
(85), aesch- (143) -wurza (87), -wurz,
-worz, -wort (dietam 5). stafuürt (118).
roiesch 7 rümesch (96), romes (85) kerse.
romischer kole(74). pfeffer-(64 &c.), peffer-,
fphiffer- (125) -kraut, -krud (16), -krut
(diptamius 8). libwurz, waldlilien &o.
(73). krut das ysen vB den wunden tut
(68, sim. 132). czurnplat (3).
*Dictanea v. Dictamen.
*Diectan-num, -us v. Dictamnus.
DID
Dietare Ad. nd. dichten. dyechten
(19). dichen (13). tichten (9, 4). vorsagen
o. lesen das man schribt (110, sZm. 132).
in im selbs finden 7 einen geben (65).
*Dietatitas v. Diacitas.
Dietator hd. nd. diehter. tichter (4).
erfinder (75).
Dicterium(cf.burdositas)ein spruch
o. ryme (110). eyn gedyeht o. rym (68).
schmuütz- o.fatz- (Fris.), schmitz- o. sprich-
(Das.), stichel- (Ki.) -wort.
Dietiea v. Diptyceha.
Dietio Ad. sprechunge. nd. sprekinge.
hd. eyn worth, wort. vocabel (110 &c.).
sagung (65).
*Dicti-ta, -ua v. Diptyeha.
Dictum (7. verbum) gesprochen (110).
das geseyt ist (68, sim. 132). cin gesang
7 lere (65).
*Didaetus, didoetus (9. »« doctus)
geler-et (8), -nig (9, v5). gelart (17).
*Didamus v. Didimus.
Didas-ealare,-colare meister machen
(110). digasto 7. doceo (16).
*Didasealeus v. Didasealus.
*Didas-ealieon meisterschaft (8, 9);
-eolicon 4 -tulon 7. magister (16); -colion
stat do (sc. man) meisterliche rede
lernet (74); -ealon, -colon esí locus
vbi docetur -calia (68 &e), -colia (70),
-colica (69, 134), dyaseolia (66, 151, 152),
talis (61) doctrina. diastolica 7. doctrina ;
daseula 2. eruditas (16).
Didase-alieus, -olieus, -olitus 7 -oli-
tum (76), 7 didasta- 7 dyasco-lieus (74)
i. magistralis € doctrinalis (Br. &e.); sermo
magistralis; sermonum genera: tragma-
tica, heremonetica e/ diastolieus 7 genus
didascolieum (76). meister-lich (11), -rede
(8, 9). m.- Z ler-liehe r.; r. 7 wider-r. (74).
Didase-alus, -olus, -ulus, -aleus (7.
studens 55, 22), dya-scolus (9, 19), -stolus
(11. z. doctor 176, versch. von diseholus
q. ?.) hd. lerer (93), meyster, m.-lich (19).
mester (99). meensterlieh (11). student
(D^). 2« diastol-us 7 -a in Ki. als Rech-
nungsrevisor erklürt. didastulus ?. ma-
gister 1 loquax 1 pedagoga (16) 2« dica-
eulus, das in 66 &c., 110 &e. a]ph. didase-
eingeordnet ist.
*Didascolus (7. dragmatieus of. prec.)
red der frage vnd antwurt (75).
*Didaseulus v. Didasealus.
*Didastalieus v. Didasealieus.
*Didast-oliea, -ulon v. Didasealicon.
*Didastulus v. Didascalus.
*Did-axis, -uxis (9) ^d. lerunge.
*Didimare (7v. diuidere 0 dubitare 76)
zwiueln (17). Ad. (Voce. ex quo) dei-, tey-,
tai-len.
Did-imus, -amus (11) zweyfeler (8).
zwiffeler (17,65).zweyueler o. ezeweyeriey
name (9). zwifel-hafftig (68), -hefftig (110).
*Didim-us, -o, -on (96), -aà (87), dim-
nos (47), dyndime (?. lapaeium 74),
dida- (17), diti- (Sum. v) -mus (herba
cf. didome 7. eynosorchis Ki.) hasin- 7
han-óra (Gf). hasen-, haBen- (17) -ora
(Sum.), -ore (8 &e.), -oren (74), -hore (101).
hantsora (103). didiseus (arbor 76. hier-
her ?).
" Didoctus v. Didaetus.
*Didoleteca v. Doctilotheca.
DIF
*Didome v. Didimus.
Didra-chma (110, Br.), -gma,, dya-
drazma (8)en gewigte (99). zwey ge-
weieht (8). peralun; quaz (Gf. cf. Goth.
Wtb. 2, 455).
Didraehmum gantz ort (nummus 111).
Diducere deilen o. zustrauwin (8).
sundern, teylen, ezu strewem (9).
Diduetus v'furt (11).
*Diduxis v. Didaxis.
Diecly- (Ki), dieley -stinda (/udus
Oie)xOotwOa) poort houden (116, Kil).
Dieeula ein luttich dach (23). tegel,
varr. tag-el, -lin (v5).
*Dieperdulum v. Perdulum.
Dierectus ;. malus dies (Br.) qwait
daeh (141).
*Diern-ius, -us (7. squalidus &c.) wan-
schapen, eyslik &ec. (147).
Dies Ad. dag, tag. nd. dach (14, 23).
dies 7 ferie (septimanae) : 1. (dominica)
hd. nd. son-, hd. sun-, sunnen- (0, 646,
93), sonnen- (1), sunne- (64), sont- (5b),
IL hd. mon-, man- (225, 93), mayn- (147),
Pangr (5b), III. afftermon- (91, 135),
dinghes- (22b), dyns- (147), dinst- (5^),
zins- (64, 93, 135), erich- (64€), eri- (111),
IV. gudes- 7 woens- (147), V. (d. jofis
5^) donrs- (91), dorns- (64), dors- (Manz.
Urkk. a. 1512), donner- (995), donres-
(147), duns- (55), tuns- (93), pfintzs- (111),
VI. (d. feneris (b^) Ad. nd. vry-, vrig-
(225), fryd- (b^), VII. (cf. sabatum) sa-
ters- 7 samps- (141) Ad. -tag, -thag (Db),
nd. -dach. IV. (d. mereuris 5^) mit-
hd. -woch, nd. -wecken (22^).
Dies artificialis schinender tag (93).
Dies ferialis, profestus (111) (cf.
feria) werkeldach (295). wercktag (111).
Dies naturalis tag vnd nacht ze-
samen (93).
Diescere Ld. tagen. beginnen oder'
t. (68). anheben t. (110), zu t. (v6). Ad.
nd. dagen. Ad. tag, dag werden. diescit
?. dies incipit; diet v. dies fit (v6).
Dieta (cf. zeta) hd. tage-, hd. nd. dage-
reyse£-vart. dach-vart (22), -vor(23), -wart
(13). tag-rayD (1), -rayse(9, 74), -lon (9),
-haltung, -weyde, -fart (74), -werck (1, 74,
75). tagefart 4 dagreyse (v). dage-fort
(89), -wethe (Gl. Marienf.). tagewada (127).
tage- (Ziem.), dag- (6) -weide. summer-
hauf) (91). í
*Dieta v. Dyota.
Dietare tagewenden (100, Sm. 4, 103.
cf. tageweide prc.. hd. dag-, tag-, md.
dach-reysen, 7 -werceken (75), 7 -werden
i-setzen (74), hd. -bescheyden. eyn dag
reyse geben (5). dage reif seczen (11).
verdagen (99).
Dietarius stubenknecht (91). tag-
loner £ -wercker (175).
Dietim, diatim (17), dietum (68)
teg- (110), dege- (17, 132) -lich, -liehs (132).
*Dietus 7. mazor dies (16).
*Difanteria v. Dysenteria.
*Difellere v. Diuellere.
*Diffabulare v. Diffibulare.
*Diffaeiscor v. Defatigari. |
Diffamare (cf. def. hd. eyn bose.
gerucht, b. wort (6), bosen lum-ut (5,
21), -ont (1), ain bofben schein (76) ma- -
chen. 2d. en bose gherochte maken e
Ad. v-lumenden (lY &c.), -lomden (68),
DIF
Jinnüten (6), -lumigen, varr. -lymigen,
-Jeumigen (65), -leumen. ent- (11) -roch-
tigen. berethigen (18). beruchten (132).
lestern (75). Ad. schel-den, -ten; schen-
den (8, 9, 110); be-sch. (76), -schemen (17).
hinder- (110), be- (132) -claffen.
Diffamatus firleidot (127). vbel nach-
geredet (16). berucht, beclafft, van quad
name mad verlomdet (68). verlymt, ge-
schendet (110).
Diffamia lesterung(75).verlümung/(65).
*Diffateri (cf. diffiteri. diffatus. aus
diffari »« diffamare?) vnern (aus
v'meln verb. 17. mhd. vermseren).
Diffat-us, 7 -ieus (74) v'mert (1*1).
argwenischer (74).
Diffecare v. Defecare.
*Diffeetio (7. dissolutio) vnfur; mu-
lieheyt o. verlassenheit zwischen man
vnd weyp (74).
*Diffedare v. Diffidare.
*Differentia v. Deuorancia.
Differentia hd. nd. vnder-schei-
dunge, -schedinge (23), -scedinge (14),
-seheidliehkeit (€5), Ad. -scheyd, -seheyt,
-scheyd von dem andern (9), -schidin
e. eins wesens, o. dings (63) von dem
andern vnder-secheidunge (9 Ann. 2),
-sehaid; sunderung (62). scheldinghe
(132). hd. zwey-, -zway- (1, 71) -tracht,
-raehtung (63). twidrachtieheit (11).
Differentia rationis eyn weise (2«
wesen) von der andern vnderscheidunge;
eyner weib v. d. a. weyse scheidunge
0 Anhh.). rationale est d. hominis form-
ige, liche wesenliehkeit, form in der
materig (65).
Differentia rei eynis dinges vnder-
seheidenheit (9 Ann.). deD dinges vnder-
scheit (15).
*Differre v. Deferre.
Differre Ad. ent-, en-, an- (11) -zwei
tragen, -lragen; ezwei tr. (4); vz-, vD-,
eweg- (21), nd. entwe-, ut-dragen, 7
zehen (b). Ad. v'ziehen szm. vor-czyen
(13), -üghen (23). versten (sic 99). be
Ziegen (7). ver- 7 vnder-ziechen (76 ).
v-lengen (5, 17, 132), -langen (68),
-trecken (132). ofhalden (12). schaden
(14 18). seheyden (5). vnder-seh. (1).
| Ev (93, 132). ut worten (22). toeuen
132).
*Diffetare v. Defecare.
*Diffetisci v. Defatigari. |
Difü- (19) diffu- (23), diffa- (11)
-bulare entbinden (19). uplosen (23).
ontklappen (11).
Diffie-ilis, 7 -ax (147) hd. swere,
Schwer, schwár (134). swar (18, 23, 100).
Schwer zu leren (68), alO lernung (110).
Swar, swer zu thun, geschehen, erbetten,
erbieten (75). swer-, moeye-liek ; lastieh
(141). lieht lere (sie 29).
Difficiliter v. Difficulter.
*Difficisci v. Defatigari.
Diffieultas Ad. swer-de (55) -heit;
sehwer-heit, licheit (69), 7 nitt gut ge-
varr. ze-, zu-thon (110). schwar- (68, 134),
| Swar- (23), zwaer- (11) -heit, -licheit
| (134). besehwer-ung 7 -igkeit, müge, varr.
muge, mühe (65).
Diffc-ulter, -iliter Ad. swer- (19),
Sehwer-, schwar- (68), nd. zwaer- (11) -lich.
Dif-fidare, -fedare (c dis ef fedus
10, 12) Ad. ent- (9, 10), wider-sagen. nd.
weder zeghen (23); unt- (81), ont- (11)
Seggen. engegen (19. s/. ensegen).
DIF
*Diffidatus (aus diffi- -— diui-dere)
i. déuisus (16).
Diffüidens miD-truig, varr. trauwig,
-traurig (75).
Diffidenter mif-truiglich, varr. -trau-
wiglich, -truriglieh (75).
. Diffid-entia, -ucia (67, 152) misse-
trüvnge (5), -drurigen (21). Ad. mif-
truwung, -truung (67, 75), -trawunge
(70, 134), -drauwunge, -trewen (4). mis-
truwinge (23), -trouwe (11), -truwigkeit,
varr. -trurikeit, -traurigkait (75). vn-trw
(76), -drue (13), -druwigheit (10).
mysglaube (12).
Diffidere (7. terminare, de-t. »« dif
findere, dividere, diffinire) Ad. nicht
o. mif-trawen (1); nit getrawen sem.;
misse-, misfe- (59), mif-, nd. mis-, mes-
(99) -truwen (53b, 23), -trouwen (11),
-trowen (99), hd. -druwen, -druen szm.,
-druung (se 21), -drosten (18). endigen
(5). v-e. (7, 23). deilen o. spaldin (8 szm.).
*Diffiducia v. Diffidentia.
*Diffiduciare v. Deblaterare.
*Diffigere afnemen (14).
Diffindere (cf. diffidere) holez spal-
den 7 deylen (12). spalten; von einander
klyben, varr. klieben, o. schyten, varr.
schitten (110). van: eyn clouen (132).
*Diffinida v. Daphne.
Diffinire (Z determinare; cf. def.)
endigen (19). eendighen, Mrg. ercleren
(11). vol enden (1). richten 7 vblegen
(12). vDsprechen was ein ding von syner
natur sey (110). entlichen reden (75).
Diffinitio Ad. ein vf-endung 7 -spre-
chung (Y), -legunge; endunge (10, 75);
v- (10), be- (12) -richtunge; ein entwer-
funge eins wesens (15); eyn rede dye
da spricht szm., do seyt (17), eym sagt
(18) waz eyn ding an, von (6) siner
nafuren si sm. nd. dat is rede de dar
spriet, sprieket wat en dink an siner
nature sy (23), ys (22). eyns das auspricht
was ein ding ist an seiner eignen natur
(4). gnügsamer vBspruch dar in begriffen
wirt die materig vnd form (65). durch-
sumulen (25).
Dif-, in-fiteri (7. infateri 76, reca-
pitulare q. v.; »« difficere 68, 132. (2/6
diffateri)/Ad. misse- (19), mis-, mib-sagen,
-segen (8b), -maehen (68). nd. mis -saken
(11), -maken (132). messecken (99). mysf)
fallen (67). vor-saken (22), -zeken (23).
Diffitiseere v. Defatigari.
Diffodere mancherley wy (110),
manig syns (68) graben.
' *Difforcio v. Diuortiare.
*Difform- v. Deform-.
Diffortunium bof gluck (110). vnge-
lick (68).
Diffringere mancherley wy (110),
mangerley syns (68) brechen. mennich-
syns breken (132).
*Diffubulare v. Diffibulare.
Diffugere vflihen (9). vor fliegin (8).
fliechen(68).weidlich lauffen o. fliehen(110).
mennichsyns wildlieh louffen off vlyen
(132).
) DU c. v. Daphne. ;
Diffundere durch-giDin (8 me
-gyssen (9). gieten (99). spreichen (62
*Diffungere v. Defungi.
*Diffusiuum vD-gussig.
auDguslich (65).
*Diformis v. Deformis.
*Difragma v. Diaphragma.
- guDlich,
DII
Diga v. Deeca.
*Digasto v. Didascalare.
Digerere (2. evplicare, ordinare,
euacuare) hd. deuwen, ver-d. (76), dewen
(4, 10, 151), ge-d. (4), vor-d. (4), dówen
(134). dowen (9, 295, 42). v?-d. (da 68).
dawen (42). v-d. (18). dauwin (8). dauwen
(75). v-d. (Y &e ). v-tauwen (19), -towen
(6), -duwen (11,99), -dougen (49), -dauen
(b). besehribin, schigkin (8). beschreiben,
schieken (9). yteln (5).
Digestibilis verdew-, varr. verdeuw-,
verdeug-lich (110).
Digestio Ad. dauvnge (5), deu-, varr.
de-, dog-ung (75), dauwung (64, 755); ab-d.
(65), v?-d. (66), -dawung, -deuwung,-dewung
(4, 70, 134), -deung (69), -tauweung 4
-tauweniDe (19). nd. v?-dowinge, -duenisse
(11). gidowiti (141).
*Digestiosus virdauwick (19).v? duelich
11).
Digestum /d. gedicht- (67, 16), digest-,
digesten- (525, 23), dye gesten- (21) Ad.
-bueh, -puch (1), sd. -bok. eyn dyest
(22). ein buch von dem gesatz (68).
Digestu-s, -m gedewet (53). abge-
dauwet (65).
*Digita (zur Untersch. von -us!) zehe
(Sum.).
Digit-abulum, 4 -um (142, Pap.), -ale,
-alis, -ile, -eca, -iea (64), -egium (11,
19), digitheea, 7 ditigia (174) Ad. md.
vinger-huet (1, 11), A44. -huot, -hut,
-hudt (110b), -huyt (5), -hotte (18), -hot
(22), -hód (23).
*Digit-alis, 7 -ellus(herba Ki.)fingerhut
(Ki). 7. qui magnos- habet digitos (16).
Digitare /. dígitos facere 0 digitis
monstrare (Br., sim. Gl. m.);. cirothecas t
annulum ad manum ferre (26).
*Digit-eca, -ica &oe. v. -abulum.
Digitus Ad. nd. vinger. v.-breite
(mensura agrestis 64). d. pedis ten f. (85).
*D. salutaris chetefinger (Gt.).
*D. uere v. Bugula.
*Digmaurina (aus digma d. PBr.?)
eerewerdycheit &c. (141).
Dignari Ad. nd. wer-, wur-(68), wür-
(6), hd. wir-, wor- (18) -digen. werdich
maken (22). gewerden (99). zu rade
werden (7. dignum ducere 10, 13).
Dignatio, digracium (17) gonst (11).
gunst (76). g. der genaden, vreydekeit,
geruchunge (9). gnade (9 Ann., 17). eyn
gunste, geruchen (9 Ann.) gnadunge
(10). w'dekeit (8, 11).
Dignatiuum (-us 7. benignus Gl. m.)
gnadehefftig (15).
Dignatum genad o. gunst (9). gnaden,
gonst o. gift (8).
a isrie wirdeckeyd (19). werdicheit
(23).
Dignus hn. wür- (60), wir-, wer- (5,
13, 93), weer- (11) -dig, -dieh (11, 13,
23), -diek (19).
*Digracium v. Dignatio.
*Digradare 7. q. degradare q. v.
Di-gredi, -gradi (4), degredi (q. cf.
5, 6) Ad. ab-, nd. aft, enweg- (6), hijr
ind dair (132), hyn. vnd dar (110) -gan,
-gayn (132), Ad. -gon, -gen. missegene (19).
misgaen (11). abwychen (75).
Digressio misse- (19), mis- (11)-ganck.
Diiu-, dimi- (922), dun- (174 bis)
-dieare, diuidieaere (1) Ad. nd. besinnen
t entrichten. besennen 7 endrechten
(21). besunnen Z entrechten (5). besun .
181
9
182 DIL
en (1), -deren (7 entrichten 22). besni-
den (18. s&. besinden). afriehten (11).
vr- (68), virvr- (19) -teylen. erkennen
(74, 15) mit recht (75). verendern (74).
scheiden (74, 110). ent-sch. (74).
Dilabi Ad. abe-, ab-, nd. af-vallen.
an mennighe stede vallen (23). geleytin
(8). gleyten (9). gliden (99). afgl. (11).
glinden (19). ab-gl. (17). glipffen, strau-
chen (74). hin-fallen 7 -schliffen, var.
-sehlüpffen (65).
Dila-, dilu- (11) -eerare zu-rifin |
(8 &e.), -reyssen (9). kleyen 7 erassen (117.
*Dilaminator (cf. sq.) betrugenlicher
reder (74).
*Dilania («us dilemma?) betrugen-|
lieherede (74).
Dilaniare schern woln von den
schaiffen (19). seheren wulle van scha-
pen (11). tescheren (99). verschoren (132).
Zerrissen (110 &e.).
Dilaniatio riDunge (8). zu-r. (17).
Dilaniatus zer-zert (110), -ryssen (68).
verschoirt (132).
*Dilanimare (cf. dilania) betrugen-
lichreden (74).
Dilapidare Ad. v^steynen, -steyn
(18, 67), -steinigen (110), -strowen (68);
zu-strewen (9), -strauwin (8); werfin (8);
v-w. (9), -zern (1); vbel, vbhel ion
oppeclieh (1) v'zeren. ouel vteren (23
verquisten (132).
Dilargus vastanilt (75). garmilter (74).
*Dilasterium (aus dilacerium) pyne,
qwettzynge &e. (147).
*Dilatanter auDstrecklich (75).
Di-, dya- (55), de- (q. v.), dil- (134)
-latare, dilatero (17) Ad. breit machen.
nd. bret 4 wit (22), rum (225) maken.
Ad. brey-ten (5, 68), -den, praytten (1).
nd. breden. auDkinden vnd bereyten
(64). vD-b. ((), -breiten Z -strecken (65).
preyten aus einander (4). rumen (22b).
wyden (17). vir-w. 7 -lengen (19). v-wi-
den 7 -leengen (11). hd. weyten, wyten
(68), wyteren (65, 110).
Dilatatio Ad. breyt-, breyd-, berait-
(134) -unge. breidonge (11). bredinge
(23). verbreydinghe (132). vor ezyung
(55). erwyterung (110). auDstreckunge(z5).
*Dilatero v. Dilatare.
Dilatio verziehung (1, 110).virzieunge
(8. v'zog (12). uffzug (1). vir- (19), ver-
(68) -lengung. v'lengenisse (11). frist
(10 &c.). verst (s1, 106). layde, loge,
ertzurnung (74).breyd-ung(21),-enisse(8b),
Dilator verzieher (64).
*Dilectabilis v. Delectabilis.
*Dilect-, altr- (129) -ieula 2. parua
nutrix (76, 129), amatrix kleine lieb-
haberin (74).
Dileetus lyep (19).
*Dilechimus 7. seuerus (16).
TDilieostes &e. v. Dilopostes.
*Diligatus v. Delicatus.
.Diligens /d. fli-, flei-Dig szm. nd.
vlitich. ernstlich (132). geno- 2 ach-tiger
(14). lyep haben (19).
Diligenter fliblieh (17).
,Diligentia fly( (55, 76). fleif (69).
vlíít (28). flisch (5). fliBlichkeit (11). fleys-
sigkeit (10. s/m.). flisezung (18). ernst-
licheit (132). bedagte (99).
*Diligere v. Diluere.
Diligere /d.lieb, liep, lip haben, han.
lieffhain (132). 2d. lef, leff (22) hebben.
minnem (99).
| leuchten. vorlitten (49). virluehtigen (19).
| Spijlban (132).
| (16). reynigen (9 szm.).
DIM
*Dilipodes v. Dilopostes.
*Dila (herba) corn. tauolen (cambr.
lappa Zeuss).
*Dilopostes (17), dili-potes 7 -podes |
(15), -eostes (3), dilepostens sunt tigna
circumf'erencia, quibus. vtimur loco muri
Schranekbog (376). ploch | werck
tarref) (7. vallum ligneum quo vtimur loco
muri, propugnaculum. 75. cf. Fr. 2, 362€
v. tarras). eyn blancke (17). plancken
(8). Vermuthlich entstanden aus ,,asseres
& (germ.) diele ?psius pontis* (in ch. a.
1322 «p. Henschel Cf. Gl. m. 3, 1213), die
hybriden Missgeburten, etwa auch postes
mit pontis, méischend.
*Dilophon v. Delaphon.
*Dilphin v. Delphin.
Dilueere dagin (8). tagen (9).
Dilucescere schinen (10, 12). tagher-
preehen (74). Zmpers. lichtet (110). yt|
luchtet (132).
Di-, de- (q. cf. 16 &e.) -Iucidare Ad.
ir-, er-, her-, Ad. nd. v-luchten. Ad. er-
v'elaren (11).
*Dilucidum v. Diludium.
Dilucidus vast luter (75).
Dilueul-um, -o (62) (7. tempus matu-
tin-um, -4, bissw. d. matutinum Ad. nd.
morgen (16, 111); m.-stunde, -rote (65),
-sternde (85. aus stunde »« gestirnte).
margen tijt (11). dagering (Fr.). dagunge
(12). fro-d. (5D). vro daginge (23). frohe
daung (21). fruwe dagen (Y) vor tag
(93), tags (62), dage (18). abentstünde
(13). spatnachtung (74).
Dilueulum vespertinum //d. abent-,
obent-rothe 7 -stund; spate (6), spait
(X), spede nach-, nah- (6) -tunge. spade
nachtinge (23). nacht-spaut (16), -hauinge
(bb. st. th- ?).
*Dilu-dium, -cidum (132), -dia (pl.
74) mangerley spile (74). mancherley
spil (8). spyl stat (68). spiel huf) (110).
Diluere, diligere (22. —— diligen) we-
schin (8). waschen (9). Ad. ab-, nd. af-w.,
Ad. -weschen, -wesfen (19), -woschen (5),
-dilgen (Y, 18), -diligen (91), -dileken
(67), -tylgen, nd. -deleghen (23). syberen
*Diluit verborgen lyt (Z. latuit 65). |
TDilu-mentum, -tio (7. ablutio 75,
16) abweschung (175).
Dilutus ir waschen (8).
Diluuium ein grof) gewesser (110).
flu (V, 68). floe (17). fluyt (19). vloet
(11). flut (99). Ad. sint-flut, -fluyt (b),
-flutte (18), -flucht (2, $m. 3, 275), -sclaieht
D 71), -flufó (69, 70, 152), -Hus (6). sin-
ut (75), -flueht (3, V. a. 1418 Sm.),
-flos (13). zint vlot (23). sünd- (126, v. a.
1618), sund- (134) -fluf. swind flus
o. gub (1). wasser-flut (10, 12), -gewitter
(? 6). v'schwemmung (126).
*Dimediare v. Dimidiare.
Dimembrare zu-idin (8, 9), -glid-
den (21), -entgle'den (5), -legen (1, 11).
glitlich teilen (4). t. in glid zu glidden
(75). to leden (23). ont-l. van lede tzo
lede (132). entglyden, von glyd zu glyd
(110). edern (1).
Dimen-sio, -cio (22), -tio (65 var.,
68) (cf. demensio) Ad. mal 7 menge
2|
DIN
|gróf 7? leyplich grof (9 Ann). liplich
|groDe (15). I. £ nit grob (sic 12). lip ge-
| dinek (8).
senken (17, 65).
Dimet-iri, 7 -ari (75, Ki.) hd. mef)en.
sim., ab-m. (75), manigerley m. (6, 75);
(68, 110) messen. nd. meten, meniger-
leyge wijs meten.
CET
21).
Dimieare /id. nd. vechten; sche- (18,
23), secha- (11), Ad. schi-rmen.
-l (93). seharmer (11).
(14) -Swert, -schwert.
Dimi-, dime-diare Ad. halp-, halb-,
in halb (64), enhalp (5) deiln, teilen.
nd. in- (23), eyn- (22) -half delen. deiln
(17, 19). deylen (11). halben (17).
-re (11).
*Dimidieare v. Diiudicare.
Dimidius Ad. halp, halb (76). half
(23). hallef (85). mittel, delsam (5).
*Diminueulus v. Dimieulus.
7 ablafen (1).
myrung (sc 6).
Diminutus Ad. ge-, nd. vor-mynnert,
hd. -mindert. ge- (6), ghe- (11) -minret.
-glossen in das mittel (65 varr.).
ab- (bb)-lazzen (5),-laDen, lassen, -laif)en,
(11). neder-l. 7 boghen 7 v'gheuen 7 an
hanghen z. indulgere 1 lat dik lonen 4.
deferre (93). hd. beugen £ v'geben £
anhangen (Mss. mog.). anhencken (1).
*Dimius lang (8). dinuus 7. longus t
| procerus (16).
*Dimnos v. Didimus.
*Dimotio entwerung (19).
Dimouere ent- (19), ont- (11) -weren
(aus verren 2« wegen?) verren (99).
melden (5^). 1
*Dymum v. Dwinum.
141). 4. potestas herbarum dc. (129, Pap.)
locus vbi medicina reconditur (16, 129).
*Dinas-tia (16), -eia (Br.), -tiea (8, 17,
75) kóre (8). wirdekeit (17) gewalt o.
welen (74).
dind-imus; -yma mons phrygic Pap.)
pirgische lannde (74). hoch-berg (68),
-gebirg (110). heylige verborgenheit (147).
sim., massung (134) manigerley maf)
(715). meBen (18). mate 7 metinge (23).
libis grose (5). libes grof (17). leibes
*Dyndime v. Didimus.
(132).
*Dimergere (cf. dem.) vir- (8), her- |
(17) -drencken. der tryneken (9). fer- |
ma-, me-ncherlei wise, wy, wey, manier |
*Dymibri (cf. prc.) mencherley wif
*Di-, ti- (93) -mieator Ad. schirme-r, ||
*Dimi-eulus, -nueulus 4. gladéus, £$ |
pugio (15) dimiea-toris (75), -ris (16). |
schirm- (74, 75, 76), per- (44, 73), fecht- |
*Dimidi-ator, -ecor (8b) deyl-er (85),
Diminuere (cf. minuere, de-m. |
dirimere) Ad. min-nern, -dern, -deren. nd. |
vormynren (23). ader lossen (6). teylen |
Diminutio Ad. mynn-, mind-erunge. |
Dimissus sermo herab-, rab-gelassen, |
Dimittere Ad. v-, nyeder-, mit- (21), |.
-lossen, -laussen (68, 76). lofin (8). laten |
*Dimulg-are, -ere (5^) offenwaren (1). |
*Dynam-edia, -idia (129), dinadena |
e (cf. Ayanus) apoteke 7 medicijnboiek |
dynamis (Pap.); es£ media p. . (76), |
74, 76), -ei (74) (V. apud egyptios potestas |
Br, p. 6 dignitas eligende imperatorem |
wirdigkeit ein konig o. kayser zu er- |
*Dindima p. (i. loca, montosa, 16. ef. |
Dindimus berg (110) cybels bereh |
DIP
Dinoseere bekennen (11, 19).
Dinotus bekant (11, 19).
Dintrire mustelarum (123, Gl. m.).
*Dinumerabile zelieh (65).
Dinumerare zelen, er-z. (65).
Dinuus v. Dimius.
. JDiobo- / dio- (88 &e.), diouo- (Pap.),
diauo- (Br), diabo- (16, 147), diabu-
(16) -laris, dyabolas (74), pl. dia- (Br),
dio- (Pap.) -uole, 7 diuoltres (147, Br.
Cf. Gl. m. 3, 108) (7. velis mercator vt leno
i meretrix q. cf. 16) deipel, gemeyne
fraw, frawen-wirtin, hure (88). hur, vn-
keusch (74). huyre &e. (147).
*Diocallia v. Diacolea.
Dioe-, diat- (1) -esanus d. bi-,
weichpi- (1) -schoff.
Dio-ceesis, -tisis (18, 19) Ad. bist-üm
(6), -um, -umb (68, 134). bisstum (7).
bisehtum (17, 110) pisthum (4) eyn
winstung bistum (18). byseopdom (23).
bescherunge (8). stifft (19).
* ..diode v. Curruea.
*Diodele (47), dyodella (85) (herba)
garwe.
*Diodema v. Diadema.
*Diodemedea v. Diomedia.
*Diolaris v. Diobolaris.
*Dioliteri (7. polypodium; «us dry-
opteris?) stein-var, -varm (Sum.).
Dio-med-ea, -ia, -ie (93), diorneda
c) (cf. memioydes) faleke (3, 4). zid-
ieh (23). mer-fógeli (93), -uogcl 7. alloles,
-spin dio-, varr. diode-medea (75). reiger
(Ki). ags. swan (942).
*Dion knofloc (47).
*Dionarius 7. qug denarium non valet
et denarius qui gratia mummi honorem
suum ammüttit (16 nach diabularis).
*Dio-, do- (16), 7 edo- (74) -nisia
(í. hedera 124) kranich- (16), kranch- (8),
honig- 7 wegewarten- (96), hyntlauft- Z
wegwart- (74), wegewaren- (47) -blume,
-blumen, -blomen (47), -plum (74).
Dioplois v. Diplois.
*Dyornale v. Diurnale.
*Diorneda v. Diomedea.
. JDyo- (Br. Ki.), dio-, die- (76) -ta,
dyo-tta (91), -tha (64), dtotha (sec 49),
(7. biota, vigeta) eyn kanne (19, 110),
Opff (73) mit zweyn oren. en kan mit
tween oren (1l). zwey o0-, var. e-riger
kopff (64). hd. win-, wein- (3) -stande,
-stantner (75). stande zu wine o0. zu
biere mit zweien oren, stantner (7. ono-
for-us, ium 75). stendel (49). mitzwein-
hanthaben (93). ain grosser irdener haf
(91). eim grof yrdener top (125 Mrz.)
kupen (91).
. "*"Diotisis v. Diocesis.
*Dipale v. Dipsane.
*Dipa-, dipe- v. Dipo-ndium.
*Dipla v. Diplum.
*Diplare (7. duplicare 7 geminare
66, 129 &c.) zweu- (11), ezwif- (4) -eldigen.
— Cm S o. Zwifachmachen
110).
*Diplodiarius ein wammefymacher (110
Sim. ).
."Diplodiatorius 4. duplieator ves-
twm (110 &c. cf. diplois 7. duplex vestis,
7«diplomatarius) alb ein kurDener (110).
vodener (132).
Di-, dy-, d yo-, dya-, dis- (15^) -plois,
|-ploys (Z.
DIP
duplex vestis t v. militaris ;
wamasius 7 iopula 74) eyn dupel (110,
132), Ad. zweyfeldig sém., Ito (68),
zwiualt (93), zwifechtig (1), zwyfach (64,
75) zweyfacht (8), ezwylieh (b^) kleyt,
kleid, sehaid (754). nd. tweuoldich elet
sim. zwifeldekait (85 sZm.). wamm-as (22^),
-ef) (68, 110). jacke (12, 29, 74, 109). eyn
aeken (19). Jecke, scheck (74). schecke
10, 185, 74). 10pe (22b sZm;). ioppe, iop,
schope, schopp, wames (74). rote golter
(15). tróge (12. cf. v. triplois). troye
(22b, 74). caspan, uuintlahan depl-aides,
-oidis (v. sagum Gt. 6, 346 sq.).
Diploma (7. epistola i110) bull (91).
basbord (114. aus passeport).
Diplo-ma (Gl. m.) -nia (Br. &e.) (7.
duplez locutio) gefalden zedel (8). dip-
plon-ia /. sedes que duplicatur; -etatus
;. dipplieator (76). diplo-nius ;. dupli-
catus (Pr); -natarius (Br.), -masarius
(Pap.) ?. duplieator (varr. Gl. m. 9, 140).
*Dyplosus abge-scheidener, -sunderter
(14). diplosa 4. diuisa separata (Pap.).
*Dipl-um, -a (7. thabeta ex vtraque
parte pilosa 16) falde (8). eyn ruch depche
(10), ruwe dept (8) zu beyden siten.
*Dipolus zweifeltig (6).
Di-, dy-pondium, -pondius, -pen-
dium, 7 -ploydum (74), -pondio (121),
-pondus (g. -eris 17, 7. pondus duorum
obulorum 4i aleneium sí. hallensium
76) | -pandium (67, 152), dy- (55) du-
(111, Ki), dis- (13;) -pondium, diapon-
dius / de- 7 dis-pondeus (76), dispen-
dium (8^, 134) ein wichte (85), Ad. ge-
wicht, hd. nd. gewichte, gew. duo minuta
habens, von zweyen seherffen (74). zwifel-
tiges gewicht (75). geweicht (8, 21). ezwey-
gewichte (55), -wichtig (17). czway ge-
wichtig ding (1). zway pfund (91).
sechser (nummus 111). ziquazze (127. von
quaz didraehma q. v.).
*Dippane v. Dipsane.
*Dippl-ieator, -onia v. Diploma.
Dipsaeus (7. g. diptamus Sum.) wiz-
uurz (Sum.) bubenstreel, weber-karten,
k.-distel (143).
*Dips-a (64), -as (Ki.), -is 7 -aidis Z
disis (76), dispa-s (74, 76, 93), -des
(Gl. m.), -ges (Pap., £yPpsa& (Gl. m.)
gipsam (acc.? 141) wasser wrn (93).
durst-schlang (64), -slang o. wiBwurm(74).
*Dip-sane (aus ptisana q. v. durch
tipsana), -pane / -ale (16), -tane 7
dispane (8) lóches- (101 Gf.), -lovches-
(121), lochis-,loches-, lauch- (8, 16) -vahsun
101), -vasun (130, Gf.),Z -vesini 4 -vepin
(a -fosun (dippane 16), -vesun (8),
-samen (dipale 16), -sam (diptane. 8).
Cf.fasa, fesa (at. 9, v05 sq.), fahs coma,
fahsum radix (ib. 44" sq.).
Dipsas v. Dipsa.
*Dipsidis en deel (1l. »« dipodia
pars versus Gl. m.?).
*Dipsis v. Dipsa.
*Diptamus &oe. v. Diectamnus.
*Diptane v. Dipsane.
*Diptari sten-, erwar-, erwer-wort (47).
Dipt-ycha, -iea (74, 75, Br., Gl. m.),
-ieium (141), depti-cium (141), -uum
(Gl. m.), gew. dicti-ca, -ta (64), -ua. "en
(4. diabolus! t tabula parua D) tabe
(D). tauel (21). daiffel (7). sehrib-tafel (110),
-tofel (6), -taffelu (11). schrif-tafele (22).
en t. dar men in serift (23). zijt- (11
Uu
DIR 183
dieht- (645, 74), wachD- (74) -tafel. ein
teutsche tafel (64€). schuler dafel (18).
ein entwerf dofel (6). vnder tufel (8. cf-
o. diabolus). eyn tafel fuder (11).
*Diptongus v. Diphthongus.
Diphthera lederesgoller (111). dy-
phera peltz (125).
Diphth-, dipt- (141) -ongus zwiliu-
ter (Gf.) zuiluiter (141).
Dirades ?. «spera (Gl. m.) «us dira
id. (Pap. ).
Dire scharp, grulich, hart (11).
Directe nach dem schlechten wege,
schleehts on mittel, straeks (65). anricht-,
ledig-lich C4)
Directio leyt-, fur-, rechtfertig-ung
65).
Direct-iuus, 4 -us (14) (cf. -iua litera
Gl. m.) an-rechtich (22b), -riehtiger o.
gesanter (74).
Direetu-rus, 7. -s (66 &e.) sol (110),
sal (132) schicken.
Direectus reht o. eben (6). Ad. ge-
recht (17), -rethte (19), -rieht (67), -rech-
tiget, -schieket (68, 110), -sang (-sag 11).
riehtig (17). auffr. (1) an-r. (5, 21),
-richtich 7 -gherichtet (23), -rechtich 7
-riehtet (22), rechten (21), -gerieht (5).
vnrechtig (18). opghericht (11). sehlecht
(75). zichtig (76. sf. richtig?). in directa
im herten weg (25, Gl. in Lucam). d. via
der schlecht, strack, kurtz wege (65).
*Diregere v. Dirigere.
Direptus genomen (110 &e.).
Dirigere, diregere (65 varr.) Ad.
richten. Ad. nd. an-, auf- (4), op- (11),
aus- (1) richten. vff riethen (19). meistern
(8, 9). rihten o. schiken (6). schicken
(110 &e.) senden (7 &e.) schlechts vin,
var. -hin furen (65). rechtfertigen (12).
ledigen, besundern (1T. cf. sq.).
Dirim-ere, -mere (76), -ire (1), dimi-
nuere (WV. verschr. cf. h. v.) (7. diruere)
hd. nd. ledigen. lidigen (6). ledeghen
(23). sunderen (16). Ad. nd. be-s., -sondern
(1). hd. scheyden. be-sch. (11, 19). seheeden
(99). d. bellum strytt vnderzychen (64).
Dirip-ere, -pere (76) hd, zu-riDen £
-rucken; zu-, Zer-reissen; zuo-risen Z
-rieken (13). to-rucken Z -riten (23),
-reten (22). zu roppen (18). zer-ropffen
t -zerren (6), -brechen (110). Ad. md.
benemen. rouff nemen, hijr vnd dair
plonderen (132).
Diritas grimheit (110).
Diriuare (cf. der.) ut vleten (23).
Diru-ere, -gere (8^5) (cf. dirimere)
hd. zu-, v-storn, -storen ; zer-stóren (134),
-steren (76); fallen (21); zu-, zer-, ver-
(110) -£. ; v-treyben (9 szm.), -deruen (132).
zu vir storein o. tribin (8). v'sturen (11
to-stoten £ -vallen (238). ezu brechen 7
vmme keren (9 szm.).
Dirumpere Zd. rien brechen (110),
Zu-r. £ -br.; zu-, zer-reissen. to-ryten
(22), -riehen (28). zur-, zer-trennen 7
-zeren, -zerren (65). schoeren (132).
Diruptus zerrissen (76).
Dirus Ad. grusam. gruDelicht 7 frey De-
lieh (21). greselick (22). vreslik i
freBlieh, seharph (7). freyslich (12).
vreisligen sin (13). freystlich (5). fresic
(b»). fressig (76). seharp (5, 23). Ad.
Schar-ph, -pff; vnbarmherez-ig, -ekeit
184 DIS
(sze 8. vnmen-, vnmensch-lieher (65).
wreet (11). hessig, gretig, gran, grimm
(88).
Dirutio v'-storung(19),-stueringe (11).
Dirutus abgefaln (11). nider gefallen
(110). zerstort (68). verdoruen (132).
Dis (2. déues, diabolus, pluto, bis
66 &e.) ryeh, reych (110 &e.). got der
richtung (déuitiarum) vnd der hellischen
(88). dispulto 7. inferior deus (16).
*Disaeerare (:aeus) cauen, wannen,
eriensen (108).
Dis-, di- (8), de- (76, G1. n.) -brigare
(í. warandalizare $1, pacificare 16. cf.
Gl. m. 9, 146. Dz. Wtb. 69) entwerren
(8, 9). vrien (81).
*Disbrigator kriegschaider (74).
*Diseadere v. Decadere.
*Disealeiare, 2 -ri (75) Ad. ent-schuwen
(X), -sehuen (4, 75), -schuochen (76),
-schuchen, -sehuhen, -sehühen (67 :
-schoen. vntschon (23). scehuch vf- (110),
ab- (75) -ziehen. parfuf gan (15).
*Disealeiator schuch abzieher (75).
Disca-, diseu- (141) -lciatus barfuf)er
2 waltbruder (65). parfufà (25). vngiscuo-
hoter (141).
Disealigatus barbeinig (125).
Diseantare Ad. nd. discant singen.
discantieren (67, 76).
Diseantus (cf. eoneentus) d. nd.
discan-t, -tirung (18). güt (6), lustlich
(17) gesang. ;
Disee-dere, -re 4 -ro (11) (cf. dis-
eindere. dissidere.) hd. abe-, ab-, nd.
af-gan 7 -scheiden szm., hd. -brechen,
nd. -breken. wychen, wyt hindan wychen
(65). ontwiken(11). vscheiden (7). sterb-in,
-en (8, 9, 17, dzffert a, decedere st. 119 &c.).
wegeziehen (9). enweg furen (11).
*Discedium abscheidunge (17).
*Diseen-dire, -tio, -sor v. Dissen-
tire, -sor.
*Discenteria v. Dysenteria.
Diseeptare hd. nd. schelden. schilden
(21). Ad. schelten. krigen (9, 65). zancken
(68, 110). striden (10, 12). widerwertig
machen, sin o. werden (15).
Dis-eeptatio, -cipacio (8) kriegunge
(8) krieg, zwifel (65). zanck (68, 110).
Discept-ator,-or kiffe- (21,152), keift-
(66), kefel- (5), keue- (23), ezweife- (4)
-ler. kiffiger (7). krieger (76). Ad. zancker,
klaffer (69, 134),
*Diseeptiue widerwertiglich (75).
*Disceptum i. septum íransuersum
(st. dis-s.) liese, lijst (Kil). ags. nette
(942).
*Discercio v. Discretio.
Sus Me (st. dissterc.) reynegin
(9). -
Discer-e, -ere (5^) (7. instruere 3) Ad.
nd. leren. Ad. ler-n. (Mss. mog.), -ren (21),
-nen.
*Discernentia vnderscheydung (19).
onderscheidenisse (11).
Discernere (-cto s. w.; 6 decernere
11) hd. be-sehen, -schówen (6) -schau-
wen (V), -sehauen. md. be-zeen (23),
-seyn (22). Ad. vnder-,. nd. onder-
Scheyden. schichten (77). hd. er. her-
(17) -kennen. ynnerlichen (69), vnder-
klef-fer (10),-ler (151). |(
DIS
schiedlieh (65) erkennen. richtin o. sun-
dirn (8, 9). deilen (11). to reten (22).
Dis-cernieulum, -erinieulum (76),
-erinile (25.), -ecriminale, -criminalia
(pl. 117, 120), -eriminales (sg. 19), -eri-
nale (76, 110), -ecriniale (68), -erimen
(93), de-cernieulum (100, 121, 130, Sum.),
-erinaeulum (7), -erinieulum (6, 17),
-enieulum (8), -eornieulum (74, wss.
mog.), -eurnieclum (4), -carnieulum,
-truneulum (9), -ecripiculum (76), des-
eriniale (8^) (—— dis-cernere, -crimen,
cornieulum, decor, erinis) Ad. nd. har-,
hare- (Y, 19, 21), hair- (5, 1), hor- (6, 8,
9), heren (4), hals- (18), scheidel- (11,
19), ? scheitel- (110, 93) -snür (6), -snur
o. -flecht (74), -snuher £ -snuer (17),
-snure (85), -sehnure (7, 4), -schnuor
(110 sZm.), (diser. eyn scheydel-) -snoher
? (decorn. hare-) -snower (19), -snore
5, 18), -snor (23), -snoer (11), -nadel
93), -band (76), -bant (8, 9). scheide-
17), vnder- (ender-) -bant (17, Sum., Gf.
3, 137). -pant (121). borte (100). faswit
(117). hárseaida (120). Selten Unterschei-
dungen, wie discri-nale pr. seruorum,
-nieulum 7. ornamentum virginalis: capi-
6s, -nile o. mulierum (16); -minale har-
haub; schaitel-nadel, -stefte (74); undir-
bant, decernieulum harsnur (130).
*Diseerpeio entpluckung (19).
Dis-cerpere, -serpere, -erpere (10)
hd. zu-, ent- (19), nd. to-,wt- (11) plucken,
-flucken (9). Ad. zu-riDen, -risen; zu-,
zer-relssen. nd. to riten. abryssen (110).
zurzerren (65). aff-plucken, -schoren (132).
schueren c ?. qQ. Schoren, scheuren
rumpere Kil).
*Diseerpere (aws disserpere) slichen
sicut serpens (18).
Diseerptus entplucht (19). wtghe-
plucket (11).
*Dise'to zu-riDen Z7 -plucken (s?. dis-
cerpo); her kennen, richten, sundern
(st. diseerno; 11). diseretare ;. discer-
nere (16).
*Discibilis (cf. dicibilis) gelernig (75).
*Discidere v. Dissidere. Decadere.
Discidium (»« dissidium) dodunge
(10). zweygung (6). vneinikeit (110).
scheydung zwischen man vnd wyb (110
sim.). twist (132). twidrach (23). V- (8b),
um- (99) -minne.
Diseinetus entgurtet (110) vngurt
(68). wtghegort (11). hinlessig 7 vnfruotig
91).
Discindere ab-schnyden 7 -scheren
(68, 110).
Dis-, de- (14) -cingere, distire (76)
Ad. vff-, auff-, oft-, Ad. nd, of- (19, 14, »
aff- (14, 3), abe- (3), ab- (75), vp- (23),
wt- (11, 99), ent- (9, 19), vn- (85) Ad.
-gurten, -gürtten (3), -girden (13), -girten
(5 um (85), -gurden (13 um 99),
-gorden (11, 14, 23).
*Diseipatio v. Disceptatio.
Disciplina Ad. nd. nd.lere. leer co
ler (4). Ad. lare (Mss. mog.), lerunge (8^).
leringhe, castijnghe (132). Ad. zucht,
zoht (6), zocht, tzoechte (19), ezogt (21).
tueh (13). tueht (23). züehtekeit o. güt
wandelünge (8). doget (99). kunst (93).
Disciplinare Ad. nd. leren. lernen
(19). Ad. zucht (7, 76), zocht lern, lernen
DIS
(76); zucht-in (8) -igen; zühten (6);
Zochtigen. nd. tuchtighen. castien Co
19). slaen (132).
Disciplinatio czotigunge (19).
*Disciplinator ezochter (19). zuchti-
ger 4 straffer (75).
Disciplinatus czuchtig (5b,
geczotigit (19). ghetuchtighet (11).
*Discipula v. Decipula.
( Mi cn: iungerin (65). lertochter
64).
Discipulus Ad. nd. iunger. lern- (64€),
lere-knab (64) -kint (19). leerkijnt (11), |
eyn vnderteniger (17).
Discissus entsnidden (11).
Dis-cludere, -claudere Ad. vB-, v-
slieDen, -schliefben sem. off sleBen (5). |
enezwey sliifen (19). nd. vp-, ontwe- (11) |
-sluten. !
Disclusus ausgeschlossen (134 sim.).
*Diseofferus v. Disecophorus.
*Diseolerare v. Discolorare.
*Diseolia vn-fruntlieheit (10), -frunt- |
lich (se 12), -stedekeyd (19), -tzueht 7 |
aweyse (74). onstedicheit (11).
Diseolor sóst. adj. hd. nd. mis-, Ad. |
misse-, mif)-, manche- (5), manig- (7, 64),
mancherley, manigerlay s?m., vnglieh |
(82b) varwe (16, 18, 23), Ad. farbe (b im |
varb sbst. adj. manichvarwich (23). myfi- |
verfft (132). mesfarwech (99). vngestalt(1T). |
Diseolo-, bissw. diseole-rare misse-
(b, €, 18), miü- (74), Ad. nd. ent-, vnt-
(23) -varwen (18, 23), -verwen (6, 22), |
-farben (7), Ad. -verben, -pferben (1) |
Discoloratus misse- (b), mifhe- (21), |
myse- (18), mifo-(17), mis- (23, v6) -geferwet i
(Z1), -geferbet (5, 76), -ferbet (11), -varwet .
(23), -varwe (18). entferbt (110). ontverfft |
(132). d. mengerley, mancherley, mit m. |
(67), mit mangerley farb (68) geferbet, |
gefarbt (69). |
Dis-colus, -colis (104), -eulus,-cholus |
(Br. &e.) (. discors a schola, « O00x0A06 |
cf. Dz. Wtb. 124; déuersas scolas visitans |
6) ain vnzichtiger landloffender schuoler »
(76). einer der von der schul lauft o. |
ver- 7 vmb-laufer (1). lant-laufer (7, 18), |
-leuffer (5 &e.), -leyfer (21), -lopere (23). ||
scholer (b, 99). en varende sch. (23).
varender schuler (75). winckel-sch. Es |
bose schyler (13).' vn-gezoginer (65, 104), |
-zuchtig (8), -stede (8^), -siddig(17),-sindig
(21),-sedig (18). vn- (23), eyn- (22) -sedich.
ongestalt (132). konstabel (12).
DIDASGGHISSHOUGEUE lang vnd vnnuczam
55). |
um Oa ac E V
*Dis-consulere, -consullere, -culere |
(6) Ad. nd. weder raden. Ad. wider-, ent- |
(110) -raten, -roten (6), -rautten (68, 76),
-reden (21). : 2|
*Discontinuare von einander trennen |
(65). j
*Discontinue ablessiglieh (73).
*Discontinuitas vnstedekeit (18).
*Diseontinuus vn- (5D), vn me dan
(sic 1), mittel (4) an m. (17), mit m.
(1, 3), nicht mitteln (b^) gantz. mede (22),
vntmede (23) gans. hd. vnstet. gantz v.,
der kein ding endet (110). onsteydig (21). |
vnfliüig (18). ablessig (75).
Diseonueniens Ad. vn-eben, -zimlich, i
-bequeme. nd. vneuene. !
,
DIS
Diseonuenientia Ad. nd.vnbequem-
elieheit sm., Acheit (22), Ad. -ekeyt (66
sim.) bequemeheit (szc 21). vnzimlich-
keit (67 sm.). vnbekuntlichait (134).
Diseonuenire Zd. vneben md. vn
euene komen, kumen (6). nit iber kumen
? ains sin (16).
*Diseooperire (^« cooperare) mede
helpen (23).
Diseo-operire, -perire, -perare (5b)
Ad. ent-, en-, wol be- (6), vft-, off-, ob-
(13, Mrg. of-), nd. ont-, be-, vp-decken,
-deken (5^5, 13). entplessen (64).
Discoopertus entdeckt (69, 134).
ontdecket (11).
*Discop-ella, -ulla (85) sehyle- (47),
slie- (85) -wort.
*Discoper-are, -ire v. Discooperire.
Diseo-phorus, -forus, -ferus, -fferus
(16) trohodseze (100). tróhsaz (121). truh-
sace (Sum.). teler- (74), schussel-dreger
(b), -treger (8), -trager (68, 74, 110).
,essen-tr. 4 truchsef) (75).
Diseordantia ^ enezweydrechtikeyd
(19). plang, verdrief) (74).
Dis-cordare, -tordo (prs. 76) (?.
delirare q. v.) hd. zwey- (6, 18), ent-
zwey-, nd. twe-, twey- (225), ontwie- (11),
en twe-dragen, -dreghen (11, 22v), Ad.
-tragen, -trachten (1). zwytrechtigen (76).
twisten (132). missehellen (6). twyen
(220). vneyndrechtig (8), nit eyns £
vneins (65, 110) sin.
Diseordator v. Dissensor.
Discordia /d. eyn zwey- (535, 18 &e.),
Zwi-, zwy-tracht (5, 110), -dracht, -drach-
tikeyt (152), -drechtigkeyt (5^, 67),
-trechtikeit, -trachtig-keit(68), -dreckeyt
(18). nd. twydraeh (23). missehelle (Anz.
8, 101). twistheit (132). ezweyung (4).
vn- (99), on- (106) -minne. vnwyllen,
vordret, plan (22b. cf. plenghen jurgia
seminare 2b. und das Folg.. plang 4£
vordrief (74).
Discors hd. zwey-, zwy- (66, 68),
vnein- (85) -tráchtig (134), -trechtig (66
&e.), -drechtig, -drachtigh (110), -trachtig
(68). entezweytretick (19). nd. twydrach-
tieh, ontwiedregende (11). missehelliger.
(6). kriegisch (8).
*Diseortator v. Dissensor.
Diserasia vnzurecht (12).
Diserepantia ontwedreginge (11).
Diserepare, -ri (7. discordare) zwey-
trechtig (18, 110), zweydracht (17)
machen, sin (110). Ad. zweytre-, zwitrá-
(134) -ehtigen; entzwey-, eynzwey- (6, 1),
entzway- (1, 2) -tragen, -leiden (12).
nd. entwe draghen (23), ontwie dreghen
(11), discordiren Mm schelden (1V szm.).
miDhellen, nit einhellig sin, wichen (65).
Diserepatio streit mit vnge-fur, vig.
-Stume, var. vngstum (75).
*Diseretare vnderscheit machen (65).
Dis-eretio, -cercio (11) (7. gnoma 1,
gnama 5^, ineptia q. v.) Ad. bescheiden-
heit, -keit, (18, 21). beschedenheyt (23).
beseheydicheit UE vnderscheydung
(19). onderseheidinge (11). v'sin-nung
(5^), -nikait (1), -ehait (2). synnig list
(12). wiBheid (17).
Diseretor ertzpucher (135, Agr.).
Diseretus Ad. md. bescheiden, be-
seheden (23). hd. wise, wyD, weif. nd.
wijs. wey) ratig ; (7. gnarus) versunnen
(1). vor sonnen (bb). Ad. zuchtig.
DixreNsACR GrossaniUM.
DIS
Diserimen laster (11, 19, 6s). Ad.
zwi-faltig (134), -feltig, zweyfeldig, nd.
twiuolt (23), tweynot (29) laster. wege-
seheide (5 sZm.), -sechade (93). schade
(8, 65, 68). wernid (8). schand (68).
vnderseheid (88, 110). seheide-l (11), -len
(19). schaitel (74, 4. glaba 7? glabella,
linea. que diuidit capillos capitis mulieris
76). hd. scheitel. sch.-nadel (93. cf. dis-
cernieulum). strel; kampff, teilung (88).
angest (99). anxt (132).
*Diserimina (cf. prc., sq.) schaytel-
nadel, -stefft (74).
Diseriminale &oc. v. Discerniculum.
Diseriminare, dist'mino (17) ziscei-
tilon, giuuilton (Gf.). scheyteln (9). schey-
delen 7 deylen s 19). scedelen (100).
vnderscheydin (8).
*Diserin-ale, -ieulum &o. v. Discer-
nieulum.
Diseubare v. Diseumbere.
Diseubitus sa-, varr. se-, 4 si-tzung
65).
*Diseuleiatus v. Disealciatus.
*Disculere v. Disconsulere.
*Diseulus v. Discolus.
Dis-ecumbere, -eubare, -cumbare
auf der erd essen (1, 4). Ad. eBen, essen.
nd. etten, eten. siezen (19). sitten (11).
mit rue sitzen vnd am tisch essen (75).
zu dische (8), zu tische (9) siczin.
Diseurrere hin- vnd her- (110), ent-
gegen- (75), Ad. nd. ent-, Ad. -lauffen,
offen (76), nd. -lopen. vmb-lóffen (6),
-reyen, -schweiffen, -ziehen (88).
Diseursus ent-, weg- n -lauffung
(18, 110), -lop (23). vmblóff (6). hd. eyn
lauff, ent-l., besijt l. (17). en to lop (29).
ent- 4 mengerlai-loffung (76).
Diseus (7. tellerium, seutella, map-
pa, mappella; Znstr. ligneum 4 plum-
beum ad ludendum aptum 3 sim.) eyn
worff 7 eyn blye klofe (21) wurff
pleyklotz (74). eyn worp (22). eyn in!
worff £ ein blihen kloz 2 eyn disch (b
sim.) en in worp (23) en bligen (93),
blien (22) clot. ein pley worff (3. cf. bley-
wurf &e. bolis Fr. 1l, 109). Ad. nd. disch,
teller, teler, plendel, schreibtisch, zwehel,
kinderspil (74). telle (95). Ad. deller. eyn
bli klop (7). eyn klof von blye (18). bal
o. rich tisch o. bechken schüsil o. hant
zwehel o. asch (8). dischtuch, lylach (65).
schüfel (19, 68, 88). seutra (120). scotele
(99). stoel (11). schotel-bret (225), -brot (22,
23). pal £4 motzen (75. ein hOlzernes
Wurfzeug; aries? cf. mutz Fr. l, 680?
schweiz. matze?). disco ludere den
stain stossen (88).
*Diseus solis, rotula s. (v. chamse-
melum) chamillen &e. (142).
Diseussio ent-richtunge (17), -schei-
dung (110). vBtreschung (65).
Diseussus vnder-scheyden 4 -slagen
(19). endannen-, var. endan-geschlagen
65).
ipis (£. disserere, quatere, sub-
tiliter indagare) schütten (1). richten (7).
be-r. (10). enriehthen (13). Ad. nd. ent-,
nd. vnt-richten, Ad. -rehten (6), gew.
-rechten. scheidin (8). Ad. nd. vnder-,
Ad. ent-scheiden. Ad. vnder-, nd. onder-
winden (11, 19, 100), -vinden (106). er-
fündeln (309). entwerren (9). entzwey
slaen (5 Bon enzwayschlahen (76). eyn-
zwey slagen (7) nd. entwe-, entwey-
DIS 185
Slan. sehichten (22^). dise. noxam. stob-
ken und blocken (125).
Discholus v. Discolus.
*Diseecare v. Dissecare.
Dys-, dyss-, gew. diss-enteria,
discen- (4), dyssin- (Gf.) -teria, dis-
senterea (93), -sintheria (99), -interia
(Gf. -erteria (76), difanteria (136b),
sinterea (Sum. 1I) (4. diarteria, liente-
ria, eyliaea 4 sim.) hd. plüt- (69), plut-
(64€, 75, 152), hd. md. (99) blut-, md.
blot-ganek, Ad. -gang, -süht (89), -sucht
75), -sogt (99), -scheyD, var. -schyf)
i) -flufó (69, 134) rure m. (4). rot-r.
(15), -ruor f. (91). buchwee (19). rote
weben (8) der rot siechtag (93). de
rode utgane; het r. buck-evel (85).
vzgane (Gt.). auD-, hüfft-gang (114). nuz-
(Sum. I1) zuz- (Gf. Db, 714. cf. 6, 141)
-suht. die searfe kolre (Anz. 8, 493).
*Disentericos vzcane (141).
*Diserere v. Disserere.
*Diserpere v. Discerpere.
*Diserteria v. Dysenteria.
Disertus v. Dissertus.
*Disgargare v. Disgregare.
*Disgrasiare 4. déstemperare 41 de
gradu vite 6 sanitatis destituere (16).
Dis-gregare, -gargare (1) (?. dis-
pergere, -perdere) Ad. md. scheyden.
hd. vf-, von einander (75 &e.) -sch., £
teilen (75). strauwen (17). strowen (23).
vsprewen (1). zertrennen (75).
*Disicere ezu werffen (9).
*Disinteria v. Dysenteria.
*Disis v. Dispa.
Disiungere enezwey fugen (19).
ontweuoghen (11). scheiden (22). zer-
trennen die gesellen; von ein ander
nemen (75).
*Di- 7 in-solentia ?. disuetudo (76).
*Disonus v. Dissonus.
*Dispages &e. v. Dipsa.
*Dispane v. Dipsane.
Dispar /id. vn-gelich, -glich, -geleich,
gleich, -geluek (68), -enheh (69, 134),
-eben, -ebenmassig (1) md. vn-gelick Z
-euene; onghelije (11).
*Disparare v. Disparere.
Disparare vnglieh machen (110).
*Disparcio v. Dispertiri.
Dis-parere, -parare, -perare (8) Ad.
nd. v'swinden. v'suinden (85). vswenden
99). hd. verschwinden. machen v. (65).
schenden (23). scheyden (22). Ad. v?-sch.
Disparitas vnglich-keit (7, 18), -eit
(15, 110). vngeluekheit (68). vngleich.
vnterscheidlicheit. (65* Mrg.).
*Disparsior v. Dispergere.
*Dispartisare v, Bipartire.
*Dispas v. Dipsa.
*Dispediosus v. Dispendiosus.
Dispellere zu-storin (8, 9), -strewen
(9), -strauwen (8). v'-str. 4 -storn (11).
Dis-pendere, -pondere (9) (7. dis-
pensare 1'. »« disponere) vügeben (12).
entseheyden (9 &c.). teilen, von einander
strauwen (65). schicken, entschuldigen,
h'leuben, uffziehen (11).
Dispen-, dispon- (69, 134), dispe-
1) -diosus Ad.lang, Ad. nd. lank, lannek
1 szm.) £ vnnütz (6), oder vnnutz (69, 134),
vnd vnuez (1) vnd vnnutte (23), Ad. vnd
vnnutzlich, vn vne niez (18), vn nueze-
24
186 DIS
lich (17), 7 vn noezelieh (21), vnd vn-
nüeczsam (4).
Dispendium vnnütz 7 lang (6). l.
vnnutz red 7 mildekeit (8). en lank vn-
nutte wech (28) vnnutz vfgab (110).
etwas verloren schad (68).v'luys,quetzinge
(132). hd. nd. schade. strid (1).
*Dispendium v. Dispondium.
*Dispennare plucken (19).
Dispennere ausdehnen (Ki.).
Dispens-a, 4 -orium (74) ein vBügab
(110). spysekammer (19, 64). spise- (11),
spis- (93), speyB- (74) -camer (11, 74)
-gaden (74, 93).
Dispensare (cf. dispendere) Ad. er-
laWben (1), lauben, -loben (76), -leuben,
-lauffen (18), -leyben (21). lauben; er-l.
vber die gemeinen recht; aufloBen die
gesatzten r. (75). orleup geben (5). vor
lazzen (b^). ablassen, herlychteren &c.
(65). wijt deylen (132). md. erlouen;
ghenadichen (11). Po (8, 9, 75)
von gemeinen rechten (75). dispensieren
(110). besorghen (81). vsten (17). vorstan
(23). hd. vorstoren (Mss. mog.). vstern (18).
Dispensatio Ad. er-leubunge (5),
-laubung, -lobung (76). dispensierung (68;
110). herlosunge (11). milde Ad. gabe, nd-
gaue. ordnung Z vf rihtung (6). erwer-
bung (21). vor-steunge (8), -stendinghe
(23), -langhinghe (22).entschuldigung (75).
Dispensatiue heilsamlich (65).
Dispens-ator, 7 -or (76) (7. q. spisarius
Sm. 9, 578. 7. proereator 76 sí. procu-
rator) vs rihter (6). hd. vD-, auD-geber,
-genger (49). Ad. nd. vorstender. fore-
stender (21), -stenner (18). vorsteer (8).
vorstórer (4). bottelijr (132). schaffner (110
&c.). ein heilsamer vmteiler 7 scheffner
(65). spisar (Sm. 3, 5178).
*Dispensorium v. Dispensa.
Dyspepsia vn-dawung 7 -dawligkeit
(114), -tewung (126). bóse deuung (Fris.).
*Disperare v. Disparere.
*Dispare vorfuren (9. cf. disperdere
zü wren?).
*Disperare (ans desp.) vir- (8), vor-
(bo) -zwifeln.
Disper-dere, 7 -gere (q.v.) hd. v)-terbin
(8), -derben (110), -liesen, -lieBen (11),
-lyessen (151), -lyssen (152), -lesen (Mss.
mog.), -lieren, -lyren (69). hd.nd. v)-lezen
(23), -storen. spreiden (99). zü wren (100).
Disper-gere,7 -dere (66 &c.) (v. dis-
parsior 7 distribuo 76) hd.strauwen (85);
V^-str., -strawen, -strauen (11), -strewen
(70). hd. nd. v-strowen (93, 6s, 16)
-stroghen (22), -stroien (132), -lesemn (7).
stroghen (22). struwen (19). zer-streuwen
(69), -strówen (134), -streyen (110). zu-
strauwen (8), -strewen (9), -storn (*).
zerstoren (6). vDteilen (110). spreyden
(11). sprengen 7 strengen (29^).
Dispers-io 7 -us verstroiet (132). zer-
strowet (68), -streyung (110). disper-sus,
-tus (7. déuisus 16) geteylt (65). disper-
siones zur-strauung 7 -storung (65).
*Dis-pertiri, -parcio prs., -pertus
ptc. (76) vB-, wol vmb-teilen (65).
SD Dicd tens (cf. Gl. m. 3, 159) piniger
*Displacare &c. v. Displicere.
Displieentia hón (29b). hone (4).
schab- (74), schav- (22b) -ernack £ vn-
wylle.
DIS
Dis-plicere, -placere, -placare (134)
Ad. misse-, miD-, mis-, mit- (21) -behagen,
-hagen (1T, 151, 152), -haben (szc 19),
-vallen. nit (7), vbel (4) gefallen. md.
mishaghen (23). schelen, schaden; 2. q.
jnpedire echebben, vuljagen (225). wy:
derdrye6 thun (65). displicet misse- (19),
et mis- (11) -haget.
Displod-ere, -ire (7. dis-, con-cutere;
eonglutio 7 dilacero sic 16) vBschutten
(68, 110). vyDschudden off drucken;
scharplichen ondersochen (131). hand
auff ton (64).
*Displois v. Diplois.
*Displonatarius (aus diplomatarius)
i. duplieator twyweldigher (141).
Displosus (7. distinctus 16) vD-geschut,
-getruckt (110 szm.).
Dyspnoea kyster-, keichücht- (126),
engbrünst- (Fris.) -igkeit.
Dispondere v. Despondere. Dispen-
dere.
*Dispondiosus v. Dispendiosus.
*Dispondium &oc. v. Dipondium.
Disponere hd. nd. schicken. sch. sich
in einen handel o. sach (75). sigcken
(21). be-gagen (75.) md. -iaghen (22),
-ghaden (28 &e.) Ad. -reyten (V, 65, 76),
-stellen. Ad. ord-enen (110), -enyren (152),
-imieren; vÜrichten 7 gefallen (6). vor
virsaifen (19). v'satinghen (11).
Dispositio schickunge (9 Anh., 63).
zu-sch. (20., €, 76). ein zugeschigkunde
(15). schickliehkeit &c. (65). hd. gestal-t,
-inuD s2m.; gute -gestalt. geschanub
(63). bereytung (9 Ann.).
Dispositus geschickt (8, 75) mit den
glidmaf (75). gestalt (68, 110). schapen
gestal (22^). dispositum ab eterno
angeschlagen von ewigkeit (65).
*Dispulto v. Dis.
Disputare von eym, einem ding
zweyerley mainung haben (76), wenunge
h. (17, 18), wonung h. (7), wege halten
(15), wane halden (5), von h. (21), wanung
machen (4). vàn eneme dinge twierleyge
wan holden (23). zwey-wenen (9), -drach-
ten (8). ezeuerleuw anhalden (13). dis-
puteren (5^).
Disputatio disputerung (5^).
Disputator ein widerwerfer in
kunsten (93).
Dys-, dis-philus ein bof) freund (110).
*Disquamare v. Desquamare.
Disrumpere zu-rucken (55), -reyssen
(9), -brechin (8). ryBen (19). riten £
spleiten (11).
Disruptus (7. dis-copulatus, -per-
ditus, -sociatus 76) enczwey geryDen
(19). ontwieghesploten (11).
*Dissanus vnsunt (29b).
*Dissar-tire, -cire (76) Ad. ent-neen,
-neyen, -neygen o. víf trennen (110);
en-tr. (9); zer-reissen, -zerren (6); zu
rien som. nd. to riten.
*Dissartus zerrissen (68).
*Disscedere v. Dissidere.
Dis-, di- (76) -secare, 4 dissicere (74)
hd. entzwei-hauen, -teilen (74). eyn zwey
hauwen (7). rab h. (65). enzwai- (76),
enzwei- (6), entwe- (23) -howen. cappen
(99). splijssen, pynigen (132).
*Dissedere v. Dissidere.
*Dissedium v. Dissidium.
Disseminare hd. samen, czamen (s2c
DIS
9) werfen. deilen (17). vnglich segen,
varr. sehen (15).
*Dissendere v. Dissidere.
Dissen-sio, -cio, -tio, -tiones (65),
-sus hd. eyn zwi-, zwey- (21 &e.), zway-
(D, nd. en twey- (22), twe- (23) -dracht,
-drach (22, 23), hd. -tracht, -trachte (6:),
-trachtung (76), -tráchtikait (1 s/m.). vnt
zwey dragunge (85). zwilauff (75). wer-
(8), irr- (17) -unge. offin unwillen (Anz,
1, 1015). vnwilligung (110). schelinge (132).
Dissens-io zweytracht (69, 134); -us |
zweiung (69), zwayung (134).
Dis-sensor, -censor (7. discor-dator,
-tator 76) eyn vnhelliger (110). menger,
cleffer (17). twistmecher (132).
*Dissenter-ea, -ia v. Dysenteria.
Dis-sentire, -cendire (22), - censio
(76) hd. entzwey-, enzwey-, entzwi- (75)
-tragen. eyn zwey tragten (1). vntzwey-
(85), twe- (22), entwe- (23) -dragen, £
-volen (28). zwi- 4 zway- trachten (76).
zweyfeln (1). enezaifen (2). schelen (132).
Dis-, di- (76) -serere wol spregen
(13). wilich sprechin(8). weyslich streiten
(9). kretin (8, 9. cf. Fr. 1l, 547 sq. ml.
kreten irritare sim.).
*Disserpere v. Discerpere.
Dissertim redelich (11).
Dissertitudo gesprechkeit (8).
Dis-, di-sertus gespre-ch (8), -che
(65). gelert o. wol redet (64).
*Dissibilis v. Dicibilis.
*Dissicere v. Dissecare.
Dis-sidere, gew. -sedere, -scedere
(8), -sendere (8b) -eidere (22) Ad. md.
misse-stan, hd. -sten, -dan (8b), -stehen
(T4. cf. Ob. 1054 &e.), -schehen (9), -gen
(18). hd. entzwey-tragen s?m., -siezen
(19). ontwe sitten (11). twey- (22), entwe-
(93) -draghen. Ad. ab-, mit- (69) -stan
sim. krumpischen, var. krumiseh sitzen
sicut faciunt vxores cum, mon diligunt
nos sed dissident a mobis (75).
Dis-sidium, -sedium (17), -siduum
(16) zwey- (17), twi- (23) -dracht. zwi-
tracht (68, 110). zwaytrüchtikait (Z. dis-
sensus 1).
Dissilire zer-springen,
-brechen, -knellen (88).
Dissim-ilare, -ulare abweysen (1l).
glichin (sc 8). ^d. vn-glichen, -gleichen.
vnglich werden (1). ontliken, vinsen (11).
vir- (19), ver- (99) -swigen. spotten (7.
subsannare 4). verachten; liederlich
lassen hingeen; durch die finger sehen
(65). ober-s. (Db). vberzehen (100). ouer-
sen (93), -seyn (22). Ad. (Mss. mog.) vbel
(18). vbbel (21), obel, eben (sc 17) sin;
honen ; hoen (18). v'tragen (9). helen (23).
Dissimilis Ad. vn-gelich, -glich,
-gleieh. nd. vnghelik.
Dissimiliter vnglichlich (75).
Dissimilitudo vnglich-keyd (19), -eit
-spritzen,
(15).
Dissimulare v. Dissimilare.
Dissimulator ein falscher annemer
65).
MeeCUM &oe. Dysenteria.
Dis-sipare, -tiperare (85. »« -tempe-
rare?) strauwen (5, 1). v"-str. (55, 10). zer-
str.,var. zurstruwen (65). ezustrewen (9).
strowen (23). drauwen (21). tówen (trowen
6). hd. brechen, zer-, ezu-br. deylen (8,
e: -ke (99). wis redich (23). redsprechig ,
DIS
11). verteylen (299). myn-nern (V &e.),
-ren (6, 23). dorehbrengen (132). vnnutz-
lich verbringen (110). Ad. vbel, ibel (76)
v'zer-n, ren (6). vorteren (22). ouel v.
(93). storen (8b, 10). Ad. vstorn. Ad. nd.
v-, hd. zer-storen, -stueren (11). v^- (6),
zer- (134) -stóren (6). sto- (66, 151, 152),
stu- (70), sti- (67) -rmen.
Dissipatio v. Caluisium.
*Dissistere (cf. des.) abe sten (bb).
*Dissnidium heue lot (85) s£. heuelot
fermentatum? heuebloch struetrum?
Dissociatus gescheyden (8).
Dissoluere Ad. uff-, off-, auf-, nd.
vp-losen. auf-lósen (3, 134), -lozsen (4).
off (18), er- (v6) -lesen. Ad. v-lafen,
-lasen (5). nd. vorlaten (23). v laufen
(16). hd. weich, md. wek, krang (17)
werden, machen (76). en- (19), ent- (6,
68, 99), ont- (11) -binden, -benden (99),
-idigen (6). sichen (9). Ad. sterben.
dowen (ys 22^). op-d. (23).
Dissolui vf)lussig 7 vnbehebe 7 zu-
trent 7 geil werden, zurlech-nen, varr.
-eren (65). S
Dissolute geil-lich, -iglich, -glich (65).
Dissolutio (cf. diffectio) vorlossung
(4). erlesung (76). entlósung (6). ufflo-
sunge (17). v-lassung (1, 5), lassen (63),
-latinge (23), -laBerung (Z1). vnbehebig-,
lichtfertig-keit(65). hd. entbindung. ein
wilthirt (63. sé. dissolutus cf. wild-
fang).
Dissolutus vffgelost (17). offgeloste
(18). entlóset (6). hd. v-la&en, -lassen,
-lasen (5). nd. vorlaten. ruchloif (10).
entbunden (68, 110). hin- (75), far- (65)
-lessig ; -lesig, ains vngeord-entes, -enten,
-en lebens (73 varr.) ebenturlich (12).
vn-gebunder, -behebiger, -beheber; zer-
trent durch bó sitten d€ do die reiffe
zersprungen sind; f. raml-erin, -ig, var.
-mg (65). eyn juffkind (7. adolescens
perditus 126, Piet, mhd. Fastnachtssp.).
Dissonantia (7. dyasonia q. cf. )misse-
hellung (6). vneinhelligkeit (65). awi-
sicheit (11).
Dissonare Ad. misse-, miss-, mif,
misch- (5) -hellen (6, 110), -helligen (75);
-awtten (1) lauten, -luten. mys- (22),
hd. mib-, vnglieh (7, 8»), entezwey- (19),
ontwe- (11) ouele (23) -luden. falsch
singen (17). mit senen (76. s£. missingen ?
cf. consonus mit soner :D.).
Dis-, di- (76), 74 dya-, ab-sonus
vn- (110), mifó- (75) -hellig. misse-hellung
(sc 6), -leutigkeyt (sic 152). Ad. nd. mis-,
hd. muif-, mische- (5), mit- (1), eyn-
ezwey- (5^) -ludig, -lawtig, -leutig, -lutig,
-ludende (17), -luten (76). awis-e (19),
-jeh (11 &e.).
Dis- 7 ab- (Br. -sopire er- (110),
ont- (132) -wecken.
- *Dissquamare v. Desquamare.
- *Dissta-ntia, -re v. Dista-ntia, -re.
*Disstercorare v. Discercorare.
Dis-, di- (76, 152) -suadere, -swa-
dere /d. ent-, nd. vnt-craden £ -wonen.
ent-raiden (7), raten (110), -wenen (11),
-won (18). enworten (21). Ad. abe-,
weder-, wider-raden, -raten, -ratten (67,
151), -rautten (76). raden (szc 22).
Dissuasio ent- (110), wider- (68)
-ratung.
Pe niue (4. humiliare) diemutigen
74).
DIS
*Dissuefaetio v. Absuefaetio.
Dissuere v. Desuere.
Dis-, di- (76) -suetus, -swetus /d.
nd. vngewonet. ent-waneyt (55), -wannt
(1, -wnt (2) -wont (17), -wenet (68).
eynwont (18). vngewanet (21).
*Dissuria v. Dysuria.
AW apio vngenehet (19) vntneyet
(11).
*Disswe-re &oc., tudo v. Desue-re,
-tudo.
*Distabueret ags. asundum (136 :
aswun-an, -den Bsw.).
Di-, dis-stantia hd. vnder-scheyt
-scheid, -seheidenheit (9 Ann), -schei-
dung (65), -schaiden (76), -scheiden verre
(15), -seh. ver (63). verr vnderscheit; ein
weyte ezwischen ezweier dinge entezwei-
tragunge (9 Anh.). hd. zwystandung (69,
76); zwey-st, -steunge (5). entwe-stan-
dinge (25), -standieh (22). ver-heyd (19),
-heit (67, 152), -unge (6), -nisse (85). Ad.
verr-, nd. veer-heit. die verre 4 wyte
(65).
Di-, dis-stare Ad. abe-, nd. af-, off-
(18), von ander (18), von eyn a. (75 &c.),
weyt von eyn a. (134), wyt von eyn a.
(69), von eyn, weyt von eyn (66, 70),
verre (6), entzwey- (8), nd. entwe- (23),
van en ander, van- yen (11) stan szm.
(abe-sten 4 von eyn a. stan 5, ebenso
untersch. -stanen «nd steyn 21), ligen
der verre vnd wyte halben (75). weyt
sein (67).
Distemperantia hd. vnmesse- s?m.,
vnmifhi- 7 vnferti- (17), vnmetich- (13),
nd. vnmechti-keyt. vnmeb-, vnmáss-
(134) -ung (18), gung (6, 69, 134). vn-
mosheit (4). ongetemperijrtheit (132).
Distemperare Ad. vn-mefhigen sem.,
-mássigen (134), -mifigen (17), -mefgen
(18). nd. vn-metighen (22), -mechtigen
(23). onmechtieh machen (132).
ab sin (11).
Distemperatus vn-melig 7 -geduldig
(10), -fertig (1, 75. cf. Sm. 1, 567).
Distendere hd. nd. recken. regken
(21). reken (6, 13). Ad. vz-, v-, nd. wt-
recken. Ad. sperren. nd. speren (22, 23).
vz-sp. (5). sporen (18). Ad. spannen.
roekizin 7 spien (85. »« eructare!).
Disten-tio, -sio wtreckinge (11). kro-
deliekeit o. erbeit (8). :
*Distentorium gezelt (49).
Distentus vDgereckt (68, 110). gespert
(110). geracht (8).
*Disticum v. Catalieum.
*Distilamen v. Deliquium.
*Distilire v. Desteliri.
Distillare Ad. vB-tryeffen, -dryeffen,
-dryffen, -dryben (18), -tropffen. nd. vnt-
drupen. ab- (19), von im (65) flieBen.
nd. afvlieten. scheyden (vor distinguere
vnder-sch. 152). Ad. distillyeren. distillans
fauus trieffender honig-, hung-raf, -rof)
(65 varr.).
Distinetio vndirscheit (5b, 8).
Dist-inguere, -ingwere, -iwere (8
alph. auch diseinguere scheyden ('). ^d.
nd. vnder-, onder- (11), ent- (12) -sehey- |(1
den. vnde(23), be- (99) -scheden. deylen
(10, 67 Mrg.). tailen (76). zerteylen (67).
*Distinguere v. Distringere.
€—
DIS
*Distiperare v. Dissipare.
*Distola stegreif (Gf.).
Distollere v. Desteliri.
*Distorbium v. Disturbium.
*Distorcia v. Distortio.
*Distordo v. Discordare.
Distorquere yH truekenul n Een
(17). us truken (6). Ad. uff-, off-tragen,
4 trucken (1). zu drueken (85). vt- (22),
vp- (23) -dreghen. pynigen (68, 110). ent-
ezwey pinen (19). entwe pinighen (11).
vntdrajen (99).
*Distortare 2.e. dare zech machen (76).
Distor-tio, -cia (1) -titas (75) Ad.
ayschlichait (1); eyschelich- (55), hefülich-,
t grauwelich- (152) -keit. háflichait (134).
nd. eyslic-heyt, -et (22). grulichheit (5).
seheuzliehkeit (4). vnge-schaffenheit (75),
-staltnuf) (17). ongestaltkeit (21). v'kiert-
heyt (11). le-, gruwe-licheit (132).
Distortus Ad. aysch- (1), eysche- (b5),
heü-, háf- (134), hes- (5), scheuez- (4),
scheuf)- (75) -lich. nd. eyslie; wansehapen;
mischlie gestalt. Ad. vn-g., -geschaffen
(75); vir-keret (19), -karet 1 bose, Mrg.
awysig (12); vkert. eusslichen 7 awis-
eligen, Mrg. -ich (13). aewisig (10). grauwe-
liehe (152). gruselichen (18). grob (6).
verdrieslich (132).
Distraetus vnmodig 7 verdacht (10,
19). zerzert (65). vngizoginer (141).
Distrahere Ad. ent- (110) ver- (68,
69), entzwey-ziehen, -ezyhe (152), -tra-
gen (5), eueidan qas entwey teyn (22).
entwe then 4 vendere (23). verden (5, 0.
vendere 18). v'keuffen (11). erlengern (61).
entzucken (75).
*Distria (st. dustria? cf. hist-or, -rio?)
schjlig wort (8).
Distribuere Ad. geben (85) wvfxg.,
-gewin (21), -ieben (18). nd. ut gheuen
(23). hd. deilen, deulen (13); vmb-, nd.
vmume-, om- (11), Ad. nd. vnder-, hd. v.
andern (18) v. einander, vir- (8, 9) Ad.
-deylen, -deyln, -teilen, nd. -delen. fyelen
geben (12).
Distributio deyl-unge (19), -inge (11).
teilung (68, 110).
Distributor teiler (68, 110).
Districte strenglieh (65). nauweleke
(99).
Distrietio zwungung (18).
Distrietus ptc. sóst. ge- (18), be- (110)
-zwungen. strenge (110 &e.). Ad. eyn ge-
byet, -biede, -bot (76), -bod (21) in ej,
aim (o einem (4) land, lant, lande. nd.
en ghebede in en land (23); gebeyde in
enem lande (22). eyn gebyet 7 eyn lant
(6). gepiet (1). gebyde (55). gebitten (77).
geryechte £ hereschafft (19). gebeyde,
gerchte (22). gherieht 7 heerschapdie
(11) vriheit (£6 territorium, jurisdictio
81). marekscheydunge (10) eyn ge-m.
t9). gegent (75).
Dist-ringere, -inguere (s?c 110^) Ad.
twyngen, be-tw., zwingen. nd. dwingen,
be-dw. bindin (8, 9). senftlich (8), semft-
lieh (9) rurin (2. leuiter tangere). engürten
(95). streuffeln ( plantas 125 .stupfen(Fris.).
*Distruere v. Destruere.
Disturbare be-truben (19), -drouen
1). :
Distu-, disto- (75 varr.) -rbium
storiehheyt (81). struD, varr; strauf) (75).
*Disuadere v. Dissuadere.
24 *
187
188 DIU
*Disueo &oc. v. Desuere.
Dy-, dis- (10) -suria harn-strenge
4 -winde (Ki.) kaltseiche (10).
Dithalassum v. Bithalassum.
Ditare, -ri (225, 74), diuitare d.
rich, reich machen. zd. rike maken.
reich werden(9). richin (8). reichen (74).
riken (22b).
*Ditella (d aus cl) eselssattel (74).
*Ditigia v. Digitabulum.
*Ditimus v. Didimus.
*Ditinus v. Dumus.
Ditio ge-byet (5), -biede (12), -biden
(13), -bet (6), -bede (23), -leyde (szc 23),
-biedung (7), -pietung (4). macht (12).
gewalt(10 &e.). her- (9), hir- (8) -schafft.
pflege (125).
Ditor (vb.?) ags. gifyrdro (136. ge-
fyrdhrian £o promote Bsw.).
Diu Ad. nd. lange.
Diua heilige selige fraw, o. goettin
(88).
Diuar-ieare, -icari, -tiari (134) vir
ruoche- (19), ver roch- (5), vor ruche-
(8), ruch- (9), ro-, verb. in roke- (13),
vorroke-, (23), vorrueke- (11), verwar-
(75)-losen. ver ruche lesen (8^). v?ruclafen
17). rüge- (67), ezu ruge- (152), zu ruck-
Cord 66, 68, 69, 70, 110, 134) -lassen,
-laussen (68), -bygen (110). v'rochnus £
zu schenden machen (21). vor war laf?en
(18). für wor lossen ( vff lafen £ zu
ritten (T). zergrieklen (126). gróten
Wackius). Zer-gritten, -griggen, -griggeln,
(wetterau.) grageln (Fr.). zergirtten (76).
sich krummen (110). krom off manck
machen (132).
Diuarieatus zergreitet (95).
Diuaricosus rücheloys (12). ruchloif
(10). verwarlosiger, geruch-tafftiger,
-afftiger, -tnisser (74).
*Diuartiari v. Diuaricare.
Diuellere, difellere (3) Ad. vz-, v0-,
auffallen (21), -feln (18), -fellen, -wülen
(0), -rütten (6), -rocken (17), -rucken
(9), -reckin (8), -zerren (110), -reuffen
(11), -wortzeln (5), -wurtzen (76), nd. vt
vellen. hd. nd. v/-, hd. zu-, zer-storen,
hd. -storn, -stórn. v-ziehen (17), -teren
(23). scheiden (17). abe rysBen (19). vnt
villen (8b). af scheren (11). entrecken (96).
Diuent-ilare, -ulare (152) wehen (*).
werffen (110). ver-schudden (132), -sehul-
n auDbreiten mancherlei Z in m.
15).
Diuerberare hd. zu-slahen, -slan sm.
Diuersi-clinium, -culum, -duum
v. Diuerticulum.
Diuers-ifieare, 7 -o ( prs. 7€) hd. vor
manchir leyen(8),v?mancherlein(wss.mog.).
verwandellen 7 mangfaltigen (65).
*Diuersimod-o, -e mancher hande(11).
manger h. wise (19).
Diuersio abe- (19), ab- (c9) -kerung.
Diuersitas manger-handekeyd (19),
-leykeit (65). abkorung (18).
*Diuersitriclin-ium, -us v. Diuerti-
eulum.
*Diuerso v. Diuersificare.
Diuer-, diuor-sorium (cf. diuerti-
culum) Ad. eyn gemeyn md. meyne
ghemene hus szm. gemein v-, o-ffen huf Z
hutte (65). g. sende (gemeius ende 35^)
4 g. stat aller welt (75). offen herberg
(91). hd. gast-herbergi (Gr.), -hus, -hu, :
DIU
-huz (100), -husch (10). ellentherberge Z
abseyte (14). merchtschopf (25). hospit-al
(5), -ael (11). spit-ale (18), -al (3, 74),
-tal (4). spetel (21).
Diuersus Ad. mancher-, manger- (13,
19), nd. maniger-, menniger- hande, -han
(18). Ad. mancher-, maniger- (6), menger-
(68) ley. abgekorte (18). diuersis colo-
ribus mengerlay farb (38).
Diuertere Ad. ab-, 4 zu- (14), nd. at-
keren, -kernt (13), -kieren (11). abeckern
(152). zulenden (74).
Diuer-ticulum, / -siceulum/ -siduum
(76), -Siclinium Z -sorium (Br.), -tium
(100), -sitriclinium 7 -sitriclinus (147)
t. diuersitas 1 flexus viarum (Br., sim. 16),
-Ssorium e£. locus remotus ab alio e
-tieulum 7. /. secretus vbi diuerse wie
simul vertuntur (66 &c., 110 &c.). heymlich
stad (170), sage (8). hemelieh stat (8^).
eyn heymelich-keyd (19), -eit (11). wege-
scheide (10 sm.), -scede (100). scheidweg
(64). ab-sch. (110). eyn affscheydinge;
wech van eynander wech (132). vele
weghe by eyn (147).
*Diuertilis auDfurlich (75).
Diues Ad.rich, reych. nd. rike. diti-
bus rilichan (141).
*Diuiales 7. Uttere imperiales 4 impe-
ratores constitute (16) cf. diualis 7. émpe-
rator (Br.) Gl. m. h. v.
*Diuieluus trege (6), trach (23). Cf.
diuidia (2c inv.) 7. taedium, molestia,
tristicia, (129, Gl. m.).
Diuidendus teilsam (75).
Diuidere Ad. deiln. ^d. nd. dey-, deu-
(13), nd. de-, hd. tei, tai-len. entzwei
setzen (5b).
*Diuidieare v. Diiudicare.
Diuid- (147, Br., Gl. m.), diuin- (16)
-ieulum 4. castellum in diuisione terra-
rum positum (16 sim.). slot of borch op
eynre lantscheydyngen (147).
*Diuidimus v. Diuidiuus.
*Diuidiue teilsamlich (75).
*Diuid-iuus, -imus (152), -uus, 7 -ius
(76), 4 diuis-iuus 7 -us (76, 129) Ad. tail-,
teil-, deil-, deul- (13), diel- (49), nd. del-
sam.
*Diuinaeulum (2. locus diuinationis
76. cf. -la £. sortes Pap.) gotheyd (19).
Diuinamentum v. Magmentum.
Diuina-re, -ri Ad. zauber-n, -yen
(110); zóbern (6), ezabern (21), ezeube-
ren. nd. toueren (23), touorn (22). wicken
(19). witighen (11). wizzagen (100). wissa-
gen (10), -sen (s2e 183). Ad. vor-, vir- (8)
-sagen, -sachen (13); eyn ding vorsagen
(109); ware, war- wair- (5), wor- (6)
-sagen. nd. vor saghen (22), warzaghen
(93). hd. nd. raden (futura). hd. raten,
ratden (66, 152), rauten (68).
Diuinator Ad.zoube-, zóbe- (6), zaube-,
zaub-, zeube-, zobe- (76) -rer. tzouuener
(132). eyn wicken wicker (19). wiD sage
(8). ware-seger (18), -seyger (21). war-
hd. -sager, -seger (55, 11), ad. -zagher.
hd. wor-, vor- (b) -sager. wissage der
zauberey (75).
Diuine v. Diuinitus.
*Diuinieulum v. Diuidiculum.
Diuinitas hd. nd. got-heit, lichkeit
(9, 18).
Diuin-itus, 7 -o (16), -e hd. nd. got-,
goet- (76), gót- (134, 151), gott- (6) Ad.
DOC
ieh, -liche (5b, 151, 152), -lichen (21,
134), nd. -like, -liken.
Diu-inus, -us Ad. nd. got-, gott-
lich, -leich (1), -liehe (152), -lik (23).
gotlicher (134, 151).
Diuisibilis teilsamlich (75).
*Diuisiuus v. Diuidiuus.
Diuisum doylt (38).
Diuisura ritz, schrantz, klack (126).
Diuitare v. Ditare.
Diuitie Ad. rych-, rich-tüm (6), -tum,
-tumme, -tumb (110), -tung (76). reych-
tumme (152), -tume (70, 151), -tumb (134),
-tumbe 7 -tunge, var. -tinge (75), -tung
(88), -tümmer (3), -tumer (4). riche dage
(19). rikedom (23). richdoem (11).
Diuitiositas (Gl. m.) rycheyd (19).
*Diuolgare v. Diuulgare.
Diuoltres v. Diobolaris.
*Diuorsorium v. Diuersorium.
Diuortia-re, -ri, difforeio (76) Ad.
nd. scheyden. eelich sch. (75).
Diuortium Ad. scheydunge, eeliche
Sch.; abe- (b^), ent- (18) -sch.; sch. der
E (6); sch. zwischen man vnd frowen
(68). schedinger der e (23). ee schaidung
(1). schadung (21). schedenisse (99). sun-
derunge (100). ab-scheid, -scheitZ -schied ;
-scheyd Z -schey dung, -scheyden ; -scheit£
-schide (65 varr.).
Diur-, dyor- (5^) -nale Ad. nd. diu-,
dyo- (b^) -rnal, en bok (23).
Diurnare(cf. diutinare) tagweil thun
(14).
*Diurnitas lancksamkeyt (18).
Diurnus (7. durans per diem) tagig
(1). dagyck (bb). hd. nd. degelich.
*Diutenus v. Diutinus.
*Diu-tinare, -turnare, -rnare (16)
lange sumen (8), sawmen (9), ver synen
17).
: is etus, -tenus hd. lang-, Ad. nd.
lanc-sam. langig (1, 23). vnden Z mitten
lang (17). langwirig (16).
*Diuturnare v. Diutinare.
Diuturnus (4 diurnus) dage- (5),
deige- (17), lanc- (55) -lich. vast lang
110).
| EN -olgare hd. offen-, uffen-
(7) -barn, -bern (18), -warn 4 vermern
(14). nd. oppenbaren vrechtighen (23).
v'kundigen (10). kuntlich (110), kundich
(122) machen. kund thun (68). luter
machen dem gemeinen volck Z7 dem ge-
meinen man vfschrien (65).
Diuulgatus gebreit (8).
Diuulsus vDgerutet (110).
Diuus (cf. diuinus) góttlicher mónsch
(6). lufft (76. cf. dium der l. 126).
*Dixunare (nach mundare, cf. ex-
seumare?) lawttern (1).
Do v. Dare.
*Dobula (125), eyprinus d. (Nmn., Fr.
1i, 422. frz. dobule), debio (87, Sm. 2,
244), lebia (Ki.) lebra (95), clebia (Gf.
el aus d) (piscis, cf. congrus) has-ila
(87 sim.), il (95), -ele, hessling (Fr. &e.).
ein dobbeln (125).
*Doea boire (98. s£. deca?).
Docere lern (1, 17, 18), o. leren (17).
hd. nd. ler-en, -ren (55), -nen (4, 110
wetter.).
Docibilis (7. docilis) lersam (75, 110).
vlg. gelernig (15). lerlich (68). ge-l. (8).
wi- Z lern-lich (17). leirvlich (132).
DOL
jocilis hd. lerig (55, ge. (6, 8),
jg, lirnig (1, 76); ler-, lern-haftig.
ler-haftich (93), -afth (22), -ich
leyrafftich, sagelich (132. 2« diei-
gehorsam (64).
)ocillus &e. v. Ducieulum.
)ociloeata v. Doctilotheca.
Joema, ». Doctrina.
joetiloqui meisterlich reden (74).
Joetilo-quus, -gus (cf. spermolo-
i. eloquens in. doctrina (16).
Joetilo-theca (76), -teea (8), doci-
ta (148) (uus doctus »« daetilo-
a) 7. gymnasium (148); scolasticorum
18 (16). schüler huf) (8). didoleteeca
didasealus) ?. scola (16).
Joetor Ad. nd. lerer. lerre (99). ein
'eser der kilehen, kirchen (65).
Joetorare hd. nd. leren. Ad. lernen,
or werden. doctoir machen (132).
oren (b^).
Joeto-, doctu- (5^) -ratus lerer (5).
meyster-er (18), -1j (17), -y (58), -ey;
aff (D'. en mesteringe (23). eyn
isteri (21). doetors wirdikeit (110).
Joe-trina, -umentum, -ma, dogma
nd. lere, leer (11). Ad. ler, lzr (20),
(17), lernung (75). dogma lerunge (4).
Joetrinale Ad. eyn buch, puch (1
nd. en bok der lere (28, 15), Ad.
nd. van der l. (22), ler (1, 76), Ad.
(Mss. mog., wntersch. von lere doc-
a).
Bus lernen (19). leren (11).
Joetrix lerer- Ad. -in, -eyn (152),
-sche (28, 132).
Doeturatus v. Doctoratus.
Doetus Ad. nd. gelert. Ad. ge-leret,
| (17, 21), -lard (5^).
Documentum v. Doctrina.
Dod-, dog- (75) -aeium Ad. (Mss. mog.)
? budel. mel beitel (75). à
Dodona (dea glandium Br. &c.) büsche
. busch (11). forst (127). dodena est
0 0 fructus arboris t 2.q. dyana (16).
Dodrans nun vneze (8). neün lot
. eyn scherff (19). en seharp (11).
Dogaeium v. Dodacium.
Dogma v. Doctrina.
Dogmatieus (7. docibilis, cf. doma-
1S) lersam, v/g. gelernig (75).
Dogmatisare leren (11).
Dogmatus gelert (75).
[? d dolo. pol.) chol-bo (141, Gf.),
(er.).
DOL
Schave (106, 147). schaef (107). schaue-
metz (dolatura 132). forbyheln (12).
Schnitmesser (111). zimmer- 7 werck-
hacken; raiffmesser; dola-brum 47 -to-
rium 7 -trium kueffer geschir (75).
adolata (píc.?) bartet (Gt.).
Dolare Ad. hawen (70), be-, nider-h.
sim. hauwin (9). nieder-h. (8). pehav'en
(1). houwen (11). Ad. nd. be-howen, -ho-
velen (93). Ad. hobeln, be-h., -hublen
(4), -hoffeln (21), -schaben (68), -schauen
(8), -reuden (. preparare 13). hóffelen
(3. heuelen (13). vberhübeln (114).
v'hoblen (7). sehaben (19). slan (8). uff-
slagen, cloppen (17. cf. doliare). ebnen,
schliehten (64). selyten (13). schniden
mit dem reiffmesser (75). scesson (at.).
Dolator v. Dolabita.
*Dolatoria v. Dolabrum.
Dolatorium (cf. dolabrum) zug-(12^),
tzoge- (125) -messer. ein schab platz (68),
schaue plaets (132). hobelbanck (110).
*Dolat-rium, -ura, -uria v. Dolab-
rum.
Dolatura (2. q. dolando auffertur, quod
dolatur, cum quo d.) hoblung ? glettung
(110). schabung (68). schauel-, effen-inge
132).
Dolatus scessot (141). .
*Dolea (aus dolium) putigli (Gt.).
*Doleator v. Doliator.
*Doleum v. Dolium.
Dolere hd. smertzen (5, 74); sm. liden.
smirtzen (74). smerten (23). leiden (17).
leyt sein (9). we thun (7), done (13). tru-
ren (6). druren (8). druuen (99). drouen
(11). Ad. be-druben (17), -truben. moyen
85).
*Doliabrum v. Dolabrum.
*Doliare (fassen Gl. m.) clop-pen (17),
-phen (8), -pfen (9).
Dolia-tor, -rius (111, 125, Ki.), dolea-
tor butte- (b), bütte- (3), but- (69, 70),
put- (66, 74, 75), püt- (151), pütt- (111)
-ner. botticher (125). nd. bode-ker, -ler
(99, 109). Ad. budden. mecher, bender,
boden-b. (17), bude bendir (55), binder
(16), schaf-b. (134), pinter (1, 66), pinder
(10, 15), sche-, var. scha-ffler 7 küeffer
(15). kiefer (77). eupenmaker (11).
*Doliatorium sche-, var. scha-ffler o.
kueffer werck stat (75).
Doliolum bitsch, hiültzen
verpicht &e. (Hen. cf. eapedo).
*Doli-, -dolo- (8, 17), doleo- (9)
-teca, (3), -tega, -thega (1), -tecta. (16)
(v. teetura dolei 3; cf. epicauterium)
koffen- (3), botte- (4), bade- (8) -sehilt.
boden deck (16). bade-budde (85), -hut
(17). padhub (75. bütte »« bad!).
*Doliuia (120), delimo, g. -onis (76)
(í. eruca; cf. dula) grasewrm (120).
krautwurm (76).
Dol-ium, -eum bütte (6). bütt (91)
butten (70). butde (152). buttde (67). but
(69). buth (76). putt-e (66), -en (151).
putt (74). poting 7 -ung (75). budde
(1 &e.). büde (62). bidde (1(). bode (5b,
13, 91, 93). bodem (11). bodene (22»).
bótte (4). vaB. (68, 110). vas (76). leit-
(Anz. 8, 98), lith- (141) -faz. winuas (93).
lagel (110). kuyp (132). wein-kuff, -faf;
züme, var. zufn (74. cf. zumme-n, -] 8m.
4, 262). kufe (Fr.). koffe 7 deyse (3. 7. q.
kanten
ola (anders G1. m ), dolabell-a, -um
olabrum.
ola-bita, -tor eyn hauwer (19).
ler (110). schaber (58). sehauer (132).
olab-rum, bisw. -ra, 4 -ella 7 -el-
7 dolumen (147), delabr-um 7 -a
; dol-iabrum (1), 7 -atorium (15,
126), -atrium (75), -atura (q. cf.),
a 7 -atoria (G5), -aturia (Gl. m.),
rà (7 bipennis 4 asitia lapidaria
,adola-tra (Gf.), -tura (21) parta
Gf). ein hofel adder ein partte (3.
dextralis). parten (1, 75). Ad. barte;
à man mit holtz howt (6); bartt
;bart o.hobel;ain port-h. (76). schrot-
111). hobbel (17). ein bart do man
ebnet o. ein zwerchagst; del. helem-
t, var. helpart (64). nd. barde sim.
le (2« dolium) 7 ein worffbart (1).
—
DOM I59-
dese, dose Fr. 1933. dosen, dóste, desten
Sm. 1, 401, 402 sq.). brenten, prenten,
vlg. brenckel, brencklin (75). schaff (134).
Dol-o, -on (cf. dol) sehwert scheide
(8 &e.). swertstaeb (125). stabswert ; stab-,
schab- 7 radier-messer (74). pl. streit-
kolben (91).
*Dolon (gr., obscurum lat.) dunkel o.
vinster (74).
Dolon v. Dalum.
Dolor Ad. smertz, schmertz. md.
smert-e (23), -el (225). bedrüpenisse (19
sim.) der we-tag, -tung , -tumb (4. of.
Sm. 4, 2). wethu-ng, varr. -ung (75).
zeericheit (11). rouwe (99). .
Dolorare schmertzen liden (110).
ruwen (68). row hayn (132).
*Dolosa (czuitas 2n jtalza) dolof) (76).
Dolositas schalekheit (68). loeDheit
(132).
Dolosus argelis-t (17), Ad. -tig, nd.
-tich. drughafftig (17). loes, bedroeglich
(132).
*Dolu-bra, -men v. Dolabrum.
Dolus list (4, 88). hd. nd. argelist,
"liste 7 betregunge (5). Ad. be-triegung.
-drigunt (21). nd. bedreginge. drogende
(8). vn-ehüst (Anz. 8, 1015), -truwe (ss,
110). losheit (99). upsate (109. vb. -en).
ain zuber (»« dolium?); boeser an-
schlag (88). betriebung (»« dolere, cf.
Gl. m. 3, 185); bef list (76).
Do-ma, -matis NE -gma (1) (r7.
astigium 7 euppla 75) Ad. furst, forste,
opasa? obasa (Sm.) virste (1, 8^), first,
fürst (6), vierst (1), fyrst (12), forst (152),
wers (sec 13); first ain ayme huse (19),
an eynem hub (110); furst von dem huf
(68); gib-, gi-, ge-bel; geben (77); gibel
am zimer (75); dach ; ein dach fyrst (61);
Ee 7 schiff (17). nd. verst, gevel (109),
dak.
*Doma (herba) grensich (105).
Doma-bilis, -lis hd. gut zu zemen;
zem-lich, -eliche sZm., -klich (6). ezymli-he
(152), -eh (9, 4. decens 15). gezemet (do-
malis 8. cf. Gl. m. 5. v.?). temelic (23).
*Domale (7. dentale 74) sech (74, Gf.).
*Domalis v. Domabilis.
*Domam seitenspiel mit richt (25.
Gi. n. Joh.).
Dom-are, -ari,7 -itare (75) hd. ze-,
zá- (134), dám- (113, 126), dem- (Fris.),
tàm- (113), nd. te-, tem-men. tam maken
(23). pe-, var. be-ndigen (75). kurre (4),
heimlich (75) machen, o. werden (15).
*Domarium huisf gibbil (19).
huusgeuel (11).
*Domasonium v. Damasonium.
*Domastici (a/ph. don-; aus dona-
tista Br.) ketzer (16).
*Domatieus (aus dogm.) gelerter,
cluger, weyser, leych-, list-, trugenhafft- .
ger (74).
Domatio pendigung (75).
*Domatis v. Doma.
Domatus (/. refrenatus &c.) pendig
o. gezeumpt (15).
*Domecium v. Dumetum.
*Domestieca huf) frauwe (19).
Domestieus zam (1, 55, 85, 74). kurre
(74). tam, quer (22^). hd. nd. hus-, Ad.
en
hub, hauf- Ad. -genob, -genoybB (5)
-herre (19), -hebig (110), nd. -genot (99),
190 DON
-ghonote (23), -heer (11). ein hufllicher,
heimscher; pi. -ei huf)gesind, brot-,
brót-ling (65).
*Dometium v: Dumetum.
Domicella Ad. iung-, Ad. nd. iunc-
vrowe, Ad. -frauwe, -frau, -fró (6). jun-
ffrauwe (5), -pfrauwe (19), -ff (21).
ionekfrou (11) ionfer (132).
*Domicellare ionckerscap driuen (11).
Domicellus Ad. jung-, junck-, jungk-
herre, -her. Ad. nd. iuncher. iuncker (1,
5, 18). ionker (11). constauel (13).
Domicilium (7. domus, vtensilia, d.;
sumitas d. 16, habitacio auis) hd. wo-
nunge; huf-w. (19), -raut (68), -rait £
-fogel (17), -fugel (18). huyfrait (132).
haufrat (67 Mrg.) woninge; bur (93
hd. nd. vogel-hus szm., -bur (22), -korp
(6). behusung (65, 110). d. pullorum
hinerbalek (49).
Domieula v. Domuneula.
Domina Ad. frauwe, fraw, frów (6),
frf (21). vrowe (23, 67). bule (88).
Dominare, -ri (Mss.) Ad. nd. her-schen,
-sen (18), -Ben (5), -scopen (22). heirsen
(21). hirschin (8). herschafft tryben (68).
virheren (19). v'heeren (11).
Dominatio Ad. her-schafft, -schoff
(11). gewalt (17). herschender g.; 5i. die
herschenden engel (65).
Dominator d. nd. herscher. Ad.
herser, hirscher (17) eyn herschapie
drager (132).
Dominiea v. Dies.
Dominiealis herlich (77).
Dominieus herliche (17, 19). heerlich
(11). heilig (17). d. dies der herlich tag
(65).
Dominium Ad. her-, hir- (8), eigen-
(65) -schafft. herscop (23). heerscap (11).
herschapye (132).
Dominosus hersch (10). herse (12).
Dominus (7. her-us, -os 1) hd. eyn
herre, herr, her (21, $8). here (23). heer
(11) eyn hymmelscehe herre (17). sire
109). hufvatter dem man gehorsam sol
sin; buler (88). dompnus eertsheer (11).
donus ein ritter (7. males 68, 110). ridder
(132).
Dominus sabaoth der herre des
hoeres, varr. her-es, -ef), -rens (65).
Domistadium haif-stede, -stat (141).
Domitare v. Domare.
Domitor dá- 7 tá-mmer (113).
Domitrix zamarin (141). dámmerin
(113).
Domitus Ad. gezem-et, -t, -pt (5, 67).
ghetem-e (23), -pt (11) zemet (18).
gedempt; sbst. dimmung (126).
*Domnoniam prettono lant (Wessobr.
€f. Celtica passim).
Dompnus v. Dominus.
Domun-, domi-eula, domun-ocia
(110), -tio (132), -euli (p/.? 141) husili | (10)
(141). cleyn hues (19). huflin (110). huyf-
gyn (132).
Domus Ad. nd. hus, huus (11), hues
(19). ^d. hufj, haus, hauf, hausse (152).
gesin-de 7 -ne 7 sammelung (65). heim;
vado domum ich gen h. (75). d. in siluis
heck (77). d. parrochialis pernerhus,
wedeme (22).
*Dona v. Donum.
*Donacia v. Donatio.
DOR
*Dona-, donu- (76) -cium (66 &ec., 76,
110 &e.), -tium (134), -rium (74, Br., Ki.)
7. locus vbà dona seruantur (ll. c.). stat
do man die opffer des tempels hinlegt (74).
Donacius v. Donarium.
Donare Ad. geben, dar-g. (75), gaben
(16). be-g., verzyhen, ablassen (65). md.
gheuen.
Donarium v. Donacium.
Dona-rium, -ria (sg. 22, pl. 65), -cius
(17) (é. domum 66 &c., 110 &e.) hd. gabe.
nd. ghaue, gheuinghe (22). gelt-stock
(110), -block 7 donayt (132). sult (19).
tzolt (11). pfenning (76). eyn UTE
Donatarius einer dem etwz gegeben
wirt (65).
*Donatim geblich (75).
Dona-tio, -cia (152) Ad. gebunge,
dar-g. (75), gabung (76), be-g. 4 gabe
(65); gobe (6). nd. gheuinghe.
Donatista v. Domastici.
Donatiu-um (110, 132), -m (68) sold
(110). soldye (132).
*Donatium v. Dona-cium, -tiuum.
Donator /d. geber, gaber (76). nd.
gheuer.
Donatus /id. gegeben. nd. ghegheuen.
Donee Ad. nd. also lange. Ad. als-l.,
-ver (6).
*Donisia v. Dionisia.
*Donueium v. Donacium.
Donum, 2 dona (76) hd. gabe, gab,
gobe (6), vergeben gab (93). nd. ghaue.
Donum gratuitum mol- (9), mol-
(8) -schatz.
Donus (cf. dominus) ritter (147).
*Dopax v. Dapax.
*Dorea v. Doreas.
*Doreadion wizwurz (Sum. VI).
Dor-eas, 2 -ea (14), -ehas (8), -x (Ki.),
dureas (1) (V. eapr-a, -ea qq. cf., 4 n.
pr. mulieris; d. mea i. mea amasiuneula,
nomen leccatoris 16. cf. doreium) geyf
(110). steingay (74). ein hytt (68. ?. q.
hett Sm. 2,256). pr. n. eyner frauwen (8).
*Dorcillus v. Duciculum.
Dorcium (a doreas q. ?. Br., cf.
visuneula) augelweide o. liebs (74).
Doreo (110, Br., Gl. m.), durco (a/pA.
do- 68, 132), dordonus (74) (7. vorator &c.,
aus lurco?) fresser, slicker, slinder (74).
Us fra (110), vraes (132). vrait, gulsich
141)
*Doreus v. Dorica.
*Dorcehas v. Doreas.
*Dordonus v. Doroo.
Dorella (7. chamselinum, camelina)
leindotter (143).
Doriea kriechysch (68). ein kriechi-
sche sprach (110). griechsche zail. (132).
doreus a um eyn crieche (17). dorieus
kyrche (szc 8). 7. thuringus feut. doring
*Dori-, doru- (Gl. m.) -lus (7. messi-
eus 74) lo servo (Gl. m.) schalekhaffti-
ger knecht (74).
*Dorlieus meyer (81),
blieus?
herba, aus
Dormi-re, -tare Ad. sla-, schla-, slai- (99
(19), sehlau- (68) -ffen. nd. slapen.
Dormitare (v. dormire 1i appetitum
dormiendi habere) naffatzen (15, som. ap
naftzen (76). netzen (7, Fr. cf. Sm. 2,
DOT
721). nyken (13). loddern (10. cf. Sm.
524 sq.). slumen (9). slummen (12). slor
meren (132). sehlomeren (110). beginné
zu slafen (9), sloffin (8 sim.). vaken (94
Dormitatio slommeringe (122). sehl
merung (i10). vaek (99).
Dormitator (£4. homo mnauct dc
Schliffel (v. a. 1618).
Dormit-orium, -atorium (v. euk
eulum) Ad. slaff-, slaf-, slaiff-, schlau
(68), sloff- (17), schloff- (6), nd. slap-h
sim. dorm-eter (23 &e.), -etre (99), -ent
(110, BM.), -iter (132).
*Dornaeo dornegkem (:4).
Doronieum gembsenwurtz, sehwi
delkraut (143). graffoy (144). |
*Dorotheea (beháltnü& der spies
Ki) v Drotheea. |
*Dorrel-la, -a (11) (aws torrela
phannen ysern (19). pan yser (11) |
Dorsal-e, -ia (104) rucealaichin (10]
rugge- (1l, Gf), roek- (8, 17) -laehe
-laken e -duch (17). baneduch
tapete (Ki.) len an aim sessel (76).
dorsuale schabracke (Ki., Fr.).
Dorsi- (93), dor- (75) -spina ruggy
(93). ruek gradt (75).
Dorsuariu-m, -s v. Dossuariu-m|
Dorsum rugge (23, 93). Ad. rucl|
ruek, rugk (134), rüke (6), rücke (3), ri
(18), side (16, 11), rogk (21). l
*Doruieacio wedercompts
eygen (141).
Dorulus v. Dorilus.
—
Dorx v. Doreas. i
Dos (4. arra, dotalieium, donat)
morgen- 4 brut-, eyn vor weg m.- (lj
en margen- (11), prut- (1), prewt- |j
für- 7 zu- (65) Ad. -gabe, -gab, nd. -ga)
gabe (65). gebunge (?. dosis 8). morge
gob (6) -royd (sie 19). eyn dorff|
domus plebani $0.). pharr-, pharre-
pfarr- (71), pfar- (6), par- (18, 21) -ho
parhoph (55). wid-imo (141), -dem (
-deme (dos ecclesie 5). wy- (14), wj
(93, 100) -deme. wedde (106). hanttrop
(17). mahelschatz (74). hufstuwer (8
lipgedinge (17 szm.) dotes liplieh mz
gengab (63). |
Dos-inus, 7 -ninus (Pap), £ jl
(Gl. m.) 7. cnereus (UL. c., 141); equus cc
nini peli (G1. Isid.). ags. assedun (G1. Aelf
rottenval (11). rattenfalle (sc 19). dos
(Pap.), -s (141) Z. equus quod sit co?
eius de asino idem et cinereus (14,
eyreneus (Pap.). Cf. tusin giluus (Gf)
460), thasin melena (Sum. VI)? |
Dosis 7. dos gebunge (8). 4. dona»
oder medecin (110). artzny (68). |
*Dos-is, -ninus v. Dosinus.
Dos-, dor- (Gl. m.) -suarium ium
tum saumrof) (Fris., Ki.). packbeeste (Ki;
*Dos-, dor- (Gl. m.) -Suarius sbsf. sa;
tráger, ballenbinder, rauhknecht (15.
paek-, CEDE (Kil).
Dotale begabet (3).
Dota-litium, -tilieium (76) morgy
Ad. -gabe, -gab, -gaub (76), nd. -ga
-giffte (132). gaue (22) lyb ding (4j
lip- (10, 49), leip- (9), lyb- (123) -gediny:
i sud (19). ljftueht (11). brut sy
b).
——
Dotare Ad. gaben (2), be-g., -gott
(4, 77). nd. begauen. morgengabe geb"
19) machen (65). margen gaue ghe
an wedemen (99). beroden (77).
DRA
*Dotatilieium v. Dotalitium.
Dotatus bewidempt (Anz. 8, 4055).
Doxa ere (17). eere (99).
Draba hederich (Ki). 2.
wrensenff (143).
*Draea v. Dra-cena, -echma.
*Draeea v. Dragma.
Drac-ena, -aà (74, 93), -ona 7 -otica
;) drackin, var. drechin (64). drekin
, drachyne (125). drac-a track-in,
na -lein (74).
*Draeium &oc. v. Drachma.
Draco herba v. Dracuncellus. Py-
thrum.
Draco (cf. traco) Ad. drache, drach,
iche (3), traeh (6, 66, 151), drack (67),
ak (93), track (134). ud. drake. erthol,
] (14). wegk vnder der erd (75).
*Dracona v. Dracena.
Draeonarius v. Draconomus.
Draeonia v. Draconita.
*Draconiea v. Dracon-ita, -tea.
Draconi-ta, 7 -a (lapis Br.), -ca, -tes
24) natern- (17), notir- (8), notter- (9)
leyn, ? -worez (9). sehlangenkrónlein
24). turchoys (125).
*Draeon-omus, -arius (Br., Gl. m.) 4.
püfer (16), vezzllifer.
*Dracon-tea (Sum. V, VII &e.), -tia
ib, 136, Gf.) -tium (143, Gr.), -tum (7.
rOn 85), -ieca (vv. eolubrina, draco-
ta), diacontum (96), drag-ontea (64),
ntea (85, Sum. V, v. columbaria), -uncia
j) -antea (95), -antes (75), -entea (8),
nta (74), dracun-tea (Sum. VI), -culus
13) drachin-, drake- (96) -wortz (8, 96),
iz (Sum. V). drachen- (143, Gf.), tracken-
1 nater- 7 slang- (Gf.) -wurz, 2 -kraut
13). natter- (143), wundt- (74) -kraut.
i&ur- (95), wurm- (75) -krut. nd. nader-
um. VII), drage- (85) -wort; draecken-
ipeer-wortel (143). ags. grimrodr (136),
mroder (94v).
*Draeotiea v. Dracena.
Drac-uncellus (Ki., -uneulus hor-
lanus &c. (143), -o herba (143, Ki.),
'agon-e (143), -cellus (143, Ki.) dracon-
13), dragon- (Ki.) -kraut 7 draconcell.
*Draeun-culus, -tea v. Drac-ontea,
incellus.
Drachma, draema (7. pondus 4 de-
Ir? genus Br. Sim., cf. dragma) quintlin
1). halbsort (111). Cf. dra-ecium ghe-
icht (11) ; -tium gewechte (19); -cina
in eynre uncien dat achte deyl (147);
ine uno peso, -ea onus pellium (G1. m.).
*Dragagantum v. Dragantum.
*Dragante-a, -s v. Dracontea.
*Dra-, draga- (Sum. V, VI) -gantum
f. tragacantha, castologaloe, copo-
982) hd. nd. dra-, tra- (95) -gant. flit
um. VI). galitzstein; kupfífer- wasser,
aueh (74).
*"Dragent-a, -ea v. Dracontea.
Drageta (cf. tragea &oc.) pfaftenfut-
T, trif)net (Kia.).
Dragma (4. questio, cantus, genus
Irmamis, fabula, manipulus, pondus, p.
mami, denarius; aus Opaypu-T, -ic,
0*qUa, Opp, cf. drachma) vraighe
41) gesang von der liebe (75). eyn ge-
iek o. zalspil (8). ezalspille o. ein
ired (? 9). eyn zaspille (17. Z. q. wet-
rüu. zaspel f. Theil von zál f. garns
thlaspi
DhO
manipulus fili, auch auf der Rhón Sm.
4, ?90. cf. tradulus). perala (Gf.). virtel
(8^). acht teyl der vntz (64). ein geweicht
(8). phennig gewicht (1). pennig gewychte
(DP). g. -atis ?. genus carm»mis; g. -e
pysant sc. nummus (9. cf. bisancius,
tragma v. binio). dra-ga (11), -eca g.
-ece (19) z. emplecio manus en goepsen
(11). eyn geyfferscher vülle (19).
*Dragmatiee (7. questionarie dc. cf.
pre. sq.) klach-, sachen-lieh (74).
*Dragmatieus (aus dram. cf. didas-
eolus) 2. questionariwus (16), interrogatiuwus
(Br. &c.).
*Dragon-e, -cellus v. Draeuncellus.
*Drag-ontea, -untea, -uncia v. Dra-
contea.
*Dramus v. Dromo.
*Dran-ees, g. -cis 7 -cetis (7. fannus,
pilosus, siearius &oc.) bobbijn (147).
*Dranium:;.sacrificium n apto loco (16).
*Dransis dicitur lle qui cespitat (9).
Drapetinda (/udus) atzelbergen (112).
blindmaus (7. myinda ki.).
*Dratium v. Drachma.
*Draue-a3, -us(ki.) hunde menner (125).
*Draulus (sf. tr.) brysproeckich, de-
ficit in R. (141).
Drensare cygnorum (141 &e.).
*Drensere (7. musitare dc.) pratten,
pruylen (147).
*Drilex (aus trilix) drilieh (130).
*Drinarius ». 'Trinarius.
Drindides &oc. v. Dentrites.
Dri-norare, -uorare 7 -uolare (147),
muste- (147), mustel- (Gl. n.), mustu-
(141) -larum des weselkens geluyt (147).
*Drior-, dryop- (143) -teris insu-za,
-ee (7. polipodium Sum. VI). wald-, stein-
farn (143).
*Dris-tin, -um (Gl. m.) Jo tribunale
(G1. m.). richtstoyl van elpen beynen (147).
*Driuo-lare, -rare v. Drinorare.
*Dro-eheta, -deea v. Drotheca.
*Droma, g. -tis (aus drama?) gegen-
gesanck (74).
*Dromadari-a, -us v. Dromedarius.
Drom-eda, 7 -edus, -idus (136), -oda
(8) (genus camelorum cf. sq.; 3. animal
velud. equus 176 sim.) rauit (B. aws pa-
raueredus? cf. angl. rabbit??). wild
ner olpende (9). ags. áfyrid obbenda
136).
ducit dromedos, camelarius (Br. &e.).
Dromed-arius, 7 -aria, 7 -a (14. q. cf.)
-us, -os (67, 16), dromi- (136), droma- (74)
-darius dromed-ari (75), -ar (16), -el (5b).
drome- (2), dromel- (1) trummel- (74)
-thier. olpen-te (9), -de (8). ags. seorit
mon (136).
*Dromidus v, Dromeda.
Drom-o, -onius 7 dramus (76) (7.
nauis veloz &c. cf. velona) snel wit (e
snell weit (9) schiff. ags. aere 7 bart
(nauigium Gl. Aelfr.). dromones 7. naves
t qui nauibus imperant (Br.). scaltich (Sm.
3, 360).
UN eyn sleyffer, pr. fule (19).
sleper (11. 7. g. sleyp-er, -voot, -been atta
Kil.?). fauler sehlingel (Ki?. Mrg.).
*Dromoda v. Dromeda.
*Dromod-, dromon- (Gl. m.) -arius
(cf. dromo) scehnelleschiffurer (74).
Drome-darius, -tarius (134) 4. qui|(
DUC
Dromonius v. Dromo.
*Dro-, doro- (1, 7) -theca, -teca, dro-
tena (22b), -tiea (55, 18), -deca (3), -cheta
(14), tratega (v. ligmum aratri G1. m.),
drueta 7 erodea 7 trocia (74), troechus
(Gf. 4, 355, cf. 370 sq.) (v. baeculus 3,
eontus, elaua, ea-, var. eco-mbuea 75.
cf. troclea, trocia, erocea, fureale,
forale, furale, humerulus, oolista.
Vrm. aus trochlea alle mit t, e, d anl.
Formen) grieBpret; ein lauff (74). runge
(8, 525, 17, 22, 23) off dem wagen (5),
an e$ wey (17). wagenrunge (22. cf. Br.,
Wtb. Àh. v.). rung (1, 74) an einem wagen
(74). rynge (152). ein ringe (67, 132). ring
; 66, 68, 69, 70, 110, 134, 151) 2m curru
(110). rone (18). kipa (Gt. 7. c.). chiph (3.
Cf. Sm. 2, 318 Fr. 1, 515, Ziem. 1845, Hófer
2, 134). kipphel (1). knuttel (75. oberd.
knüttel, runge fustis).
*Drudis drat (131). trath (141). Cf.
drudes 7. gratos (Gl. m. 3, 232)?
*Drumentum v. Dumetum.
*Drupedus v. Lippere.
Drusus 2. patiens, rigidus, contumax
(Gl. m.). 4. paczens £ énfirmus (16). dru-
stum, asperum uncareisin szm. (Gf.).
*Dtotha v. Diota.
Dualis zwiuelhafftig (17). zwefeldig
(19). twiuoldieh (11). dubelt (182).
Dualitas (7. du- 7 altri-plicitas) Ad.
zwiualti- (1, 6), zwifelti- (v6), zweyfelti-
(4, 110), zweyfelde-keit.nd. twiuoldicheit.
ezwey ezal (5).
*Dua-lium, -rium (Gl. m. 7. q. doa-
rium, dotalitium) liepgut (19). lif-
tocht (11).
*Dubare v. Dubitare.
*Dubia zwifel (b^).
Dubietas zwifelheftig (sic 16).
Dubiosus vol zwiuels (17). euentur-
lieh (22).
Dub-itare, / -are Ad. zwi-fen (5),
-feln, -ueln (17). ezwey-ueln (9), -fellen
(3), -feln (4). nd. twiuelen.
Dubium Ad. zwi-fel, -uel (17); cze-
weiuel (9), zweyfel-l, -Iung (4). nd. twiuel.
Dubius Ad. zwifeler (6), -haftig;
ezweifel-h. (4). ezeyffelhafftick (3). vn-
weyD, var. -wif (64) nd. twiuel-ieh,
-haftich sim.
Duea /a formula (Gi. m.). kese vat
141).
*Dueadetum 2ags. suur mile; dueiea-
dus o«imeli melicratio (145), cf. duleaci-
dus O&O [Auxuc, -um YAUXÓTUXDOV (GI. m.).
Duc-atus, eratus (11) gheleyde (11,
81, 99). geleydet (19). geleyte (123). leyt-,
fur-ung (65). herztum (b, 21). hertzog
(V). hd. h.-, herzoge- (6, 19) -tum szm.,
-rieh (19). herezochthum (3). eyn her-
ezog- (D^), hirezochs- (11), nd. hertoch-,
hertich-dom. Ad. nd. ducate (7. florenus).
hd. ducat. dogkat (21). docat (76).
*Ducente-, ducenti-narius hd. zwey
hundert-zale, -zelieh (110), -faltig (68).
nd. twe h.-tal.
Dueentenus der hunderst (sc 7),
zwei-h. (18, 76), -hunderste (3), -hun-
dertzte (D). md. twehunderst-ich, -ech.
zweihundert veltiger (6). zw.- 7 zwei
hunder-stet (21). ezwirhundirt stunt
(4).
191
192 DUE
Ducentesimus Ad. der zweyhunder-
tzte (5), -ste. nd. twehunder-tegeste (22),
-ste (23).
Ducenties hd. zwey-, czu ezwey-
(8), nd. twe-hundert Ad. male, mal, mol
(10), werp (21), werbe (17), nd. werve,
vart (4, cf. Fr. 1, 241).
*Ducentinarius v. Ducentenarius.
Duecen-tum, -i, -e, -à hd. zwei-, nd.
twe-hundert. twiehondert (11).
*Dueeratus v. Ducatus.
Ducere Ad. nd. vo-, vue- (11), Ad.
fu-, fü- (6), fie, wy- (13) -ren. Ad. nd.
leyden, leden (22). Ad. leyten, ge-l.
truwen 4 ein wijf tr. (132). ein wib
nemen (110.
*Ducetum (7. qg. inductilis; 7. salsu-
cium; qq. v.) schubling ald magen wurst
(93). weinstel (Sum.).
*Ducibilis &ec. v. Duciculum.
*Ducibulus v. Duci-eulum, -llulus.
*Ducieadus v. Dueadetum.
*Duci-eulum (Gt.), -eulus (104, G1. m.),
-olus (121, Ki.) -llus (74, ?5 &e. ?. clep-
sydra; paruus dur; adj. Gl. m. 3, 238.
Br.) -bulus (74 &e.), -bulum (11), -bilis,
-lis (85, ducellus (5^), docillus (76,
152, auch adj. Br.) duetileus (19, 76,
Br. ebenso), dociulus Z dorcillus (76),
duleiolus 7 celuciculus (Sum. el aus
d) Ad. zapf-o (121 sim.), -i (104), -e;
ezaphe (3) zapphen (1), zaph, zapff,
zapffen vor ein va Gs) ezapp-e, -en
(4), eappe (5^). nd. tappe, tap. kop (21).
trechter (duetileus 11). drechter (19,
152). pippe (74).
*Ducilis (7. duciculus Gl. m.) aufge-
uig (u£ ferrum 15. cf. ductilis).
*Ducilare tzapphen (125). ezappen
(19). tappen (11). entzepffen, ab-, auf3-
lassen (74).
*Dueillator zepffer (110). tzepper (132).
tepper (147).
*Ducillulus ein klein zeppflin (6).
dueibulus (sonst nicht dem?n.) en klene
tappe (23).
*Duci-llis, -llus, -olus v. Ducieulum.
Due-, dux-issa Ad. hertz-oginne (19),
-ogin, -oching (3) -ügin (18), -en (21).
hirez-ochin (11), -auwinne (5^). hórtzógin
due.; h'tzegin dux. (6). nd. herteg-,
hertegh-, hertich-, hartog-inne.
*Ducius (fabri) kuoltrog (15).
Duetil-e sbsi., is, -e adj. geslage-
ner (120 sZm.), -n (malleo (10, 19). slah-
perding (74). gesmiet (49). eyn slegel
(massverst. aus , malleus ductile cudit*
Br.); geleydet (19). leide-lich (11), -clich
(100). lieht furig (8).
Ductileus v. Duciculum.
Duetor ain fierer (76).
*Duetoria (7- auct.) marekschiffe (74).
*Duetrimannus v. Mannus.
*Dueturarius (i. braecteolarius) gold-
sleger (125).
Dudum 4d. lang. l. zeit (67). ^d. nd.,
lange, harde l. (99). von langest (110).
lesten (132).
Duellare Ad. nd. kem-pen, Ad. -phen,
-pfen. Ad. strijden (Mss. mog.). striden
(11). duilare vberwildigen (bb).
.Duellator Ad. chempher (1), kem-
phir (5b), -pfer, Ad. (18) nd. -per. stri-
der (17). .
DUM
Duellum Ad. champh (1) kam-phe
(152), 2 (55), -pff. Ad. md. kamp.
kempt (8). strijd (17).
*Duidens schaip; alt wijff (141).
*Duilare v. Duellare.
*Duinum &c. v. Dwinum.
Duitas zvischenunge (Sum.).
*Dula (herba, 4. eruca, cf. doliuia)
wilder senff (141).
*Dula (z. ancilla, habra &c.) ags.
thiln (Gl. Aelfr.).
Duleaci-dus, -um v. Dueadetum.
Dulee-do, -or, -oratio süzchait (2).
hd. sule- sm., sussi-, süssi- (3), süsyg-
(151), siessi- (68, 76), sufb-, soys- (13),
suysse- (67, 152), suessig-keit. suf)- (110),
sule- (85) -heit. zot- (23), zuet- (11)
-ieheit. züse, wollost (-or 8). suf (8),
sus- (9), sief- (76) -machunge (-atio).
Dulee-seere, -re (3) Ad. sue , süle
(3), sueB, nd. zote &e. werden.
*Dulciolus v. Ducieulum.
Dulcis Ad. sufbe, sue() (66, 70), sub,
suyl) (67, 152), süBe (6), süelJ (151), sie
(68, 76), soy3 (13. wetterau.). nd. zote (23),
zuete (11), sute (99).
D. melodia sufer thon (75).
*Dulecisapor siesser geschmaek (16).
*Duleisapus (quod dulce sapit 129)
suDe von gesmack (19). zuet van smake
(1l). duleissapa ags. coerim (136. cf.
defruetum).
*Dulcisiola páonien,benigen-, pfingst-,
gicht-rosen (143).
*Dulceissapa v. Dulcisapus.
Duleor v. Dulcedo. 4
Duleorare /d.suez (4), sül3 (1), sube
sim. machen. zote maken (23). wole
lebin (8).
Duleoratio v. Dulcedo.
Dulia (£. theosebia; ancilla 6),
dulium (8, 65) helligen dinst (5b). crea-
turen anbetthen (15). ane betunge crea-
turlich heylekeit (8). anbeten creatur-
lich-e, var. -er heylikeit (9 Auh.).
Dum Ad.nd. wanne. hd. wan, wann,
wenne, wen (4). wanner (142). als lang,
so dan (65).
Dum-are, -ere (11) (é. spinare Br.)
durnen (19). doernen (11).
Dume-, dumen- (9, 23), drumen-
(8) dumice- (110) -tum, dume-, var.
dome-tium, -cium (75) Ad. dorn-pusch,
-busch, -hecke (13, 18, 91). heckig (75).
hd. durnen- (Mss. mog.), nd. dorne- (28
doernen- (11) -busch. darn bufje (21).
Dummodo (0f? i. dum). Ad. also
m 110), als, nd. alzo (11) lange. albez
az (bb).
Dumosus buschechtig (17). doernich
11).
iras selten dun-taxat Ad. nd. all-
eyne, -ene (23), -een (11). aufigenomen
vnd hindan gesetzt (75). dissesmez (;.
tantummodo 5^).
Dumus, ditinus (93) (7. rubus;
saltus b^; spina 10) hegk (1, 134). hekch
a Ad. nd. hecke. durnen-h. (19). ge-h.
523b) hack (5). hage (85, 23, 88). Ad. md.
h.-busch. hag (74). haen (100). han (8).
hd. hagen-dorn (1), -pusch, -busch (7, 67,
134), -busche, -bosch (68). heyn buf$ (21).
hagelbusch (22). busche (17 sm.). haich-b.
(132). bósch (6). puseh (5). p.-hagen (9).
)
DUR
bagen-p. (sc 151). reche (10). stude (1.
&e.). heidel-berstrud (93), -stud (64, sg,
123). dorn (s8, 110). doern (11). rauhei
buseh (91) mora-dumi, -dumum (5|
von Wackernagel in ditimi gebessert])
-dium (74,88) (?. g. mora frutieum 195
heidel- (64, 74, 75, 88, 93, 123), hol- (55
111) pram- (74), bram- (753), brom- (15b].
-ber, -per (74).
*Dundieare v. Diiudicare.
Duntaxat v. Dumtaxat.
Duo Ad. zwen (Mss. mog.), zwey (1, 19
21, 110). zwey ding (6). nd. twey (22)
twe (29), twie (11). hd. nd. beyde. — |
*Duo s. myld gever (147).
*Duo duis (7. tribuere, dare, soluere
Br. aus duim, anders Gl. m.) geben (19).
gheuen (11, 147). gelden (11, 19). i
Duo-decennis (-decimus cverdr.)
-dennis zwelffierig (110 sem).
Duodecies ezu ezwolf mal (3). Ad|
Zwelf male, mal; zu zw. maln o. ferter
(15); zwólf mol (6); zwelft mal (16)
Zwolff werbe, czolff werp (21). nd. twel:
werue. :
Duodecim Ad. zwolff, zwólf (6)
zwálffe (111), zwelff, ezolff (91). nd)
twel-eue, -ue.
Duode-cimus, 7 -nus (66 &e.) Ad
der zwo-, zwe-, nd. twe-lffte, Ad. zwelfft
ezwlofte (3). |
Duoden-arius, 4 -us (Mss. mog.) Ad
zwolff-, zwelf- (67, 68, 76, 110), zweyfeldig,
(sic 18) -zale, -zelig (110), -faltig (68),
der zwólf zalig (6); dy, die ezwolft|
(3), zwelffte, zweltft zal. sehilling (14
-arius twelf tal, -us tweluich (23). |
Duode-nus v. -eimus, -narius.
*Duorancia v. Deuorancia.
Dupl-are, -ieare Ad. zweyfel-digen
-tigeu, -gin (18). zwolfeldigen duplare
zwoffaltigen duplieare (21). zweueldige:
(13). zwifaltigen (76, 134). tweuoldighe:
(23). zweifaltig (6), zweueldig (17), ezwy
faeh (4), -fachtig (75), -falt (110), -falti;
(68) machen. dupelen (110). dubbelen (132
*Duplarium (anders Gl. m.; cf. dui
num) tzwern (125). |
Duplex (cf. duplus) zwifaehtig (15;
*Dupliea-nus, -rius (Br., Gl. el di.
twen partyen in loisheit gunstich is(141.
Duplieare v. Duplare. í
Duplieator v. Diplodiatorius. Dit.
plonatarius. Bilinguis. fi
Dupliciter zwifal- 7 zwifach-tiglic!
(15). 3
*Duplicium (7. q. bilix q. v.) zyilini
(75), -hing (1). |
*Duplicius zwifa-ch Z -cht (75).
Dupl-us, -ex (q. cf.) hd. zwi-faltij:
(6, o8, 110), -feltig (69, 70, 134), -fae
(4); zwey-feltig, -feldig ; zwefeldig, zway:
faldig (1). nd. twiuolt (11); twe-uolt -ut
-uoldich -ex (23). '
Dupondium v. Dipondium. ,
Dura mater, d.-meter (645) di.
vssernhyernschale, var. ausserhyrer
Schal (64). uer hyrn (275). usserRE
(93). |
fom warhaftich (29b). duerhafi.
tieh (132). we-, duy-rechtich (147). — |
Duraeinum weichsel (91) hartlin|
(Hen.).
EBE
Duramen 7. iesía & sectio (16).
Durare Ad. harten (53b, 68), vh.
17), herten, harne (10); hart werden
ul machen (68); weren; wol (12), lang
(110) weren. ad. harden (23); volstendich
blijuen (132).
Duratio werhaftikeit (9 Anh., 65).
werigkeit (65).
*Duratiuum werhaftig (65).
*Dureas v. Doreas.
*Dureo v. Dorco.
Dureo (7. trieris 75, 141, cf. h. v.; pl.
-ones nawigia fluuiatilia Gl. m.) schiff
dry zelig o. mit dryen zelen der ruder|(
o. mit dryen mastbaumen (15).
Dure, duriter hart-lieh (5, 110), -lie
(23), -liken (22). Ad. hert-liche, -lich (3),
-liehen (21), -eclich (6), -iklieh (134),
-glich, -ikleichen (1), -tenglich (6:7),
-ttenklich (68), -enlich (76), -erlieh (5^).
*Durego v. 'T'hurego.
Durere (7.durum fieri Br.) hart wer-
den (10, 12, 68), sin 110). virhertin (8, 9).
EBR
*Duria v. Duritia.
Duribueeus v. Duripucius.
*Duringia v. ''huringia.
*Duriosus v. Durosus.
*Duripucius awderputz o. eudrischer
(74). Cf. duribuec-us, -ius (147) é. qui
munquam vult aperire os (Br. &e.); eute-
risch zd. (Sm. 1, 129). die den mont
steeds toe heldt (147).
Duriti-a, -es, duria (76) Ad. harte-,
herti-, herte-, herthe-keit. hirtekeid (17).
hardieheyt (23).
DRM hert (76). duriosus 2. durus
129).
*Dur-tus (piscis 9), -sus (Gl. m.)
dors (9).
Durus Ad. hart, herte, hert. nd. hard.
Dustria 7. nobili-tas (74. 7. q. in-d.
76, Br.), -S (76. 7. q. dustrius 110 &c.) adel,
edelkeit (74).
*Dustrum druuh (at. 5, 254).
*Dutamare v. Dwinare.
Duteronomius v. Deuteronomium.
EBU
*Duuinum v. Dwinum.
Dux Ad. furer. Ad. nd. vorer. fure-
(525, 7), vor- (22), geleid- (1105), gleydfà-
(68, 1102) -man. Ad. hertz-oge, -og, -ag
(21), -àg (18). hirez-oche (17), -ug (19),
-auw (5^). nd. hert-oghe (23), -eghe (225);
hartoghe (11); vorste (14).
*Duxissa v. Ducissa.
*Dwi- (28), gew. dui- (alph. dwi-),
dewi- (23), tvi- (17) -nare, dutamare
(6) dimare (Sm. 4, 309) Ad. zwirn-en,
g (sec 76), zwernen (18), zwiermen
Sm. &. c.), ezweren (21) garn treben
17). nd. twernen.
*Dwi-, duui- (6), twi-, tvi- (17), tui-
num (of. engl. twine), twinum 4 twi
(5^), dymum (sm. /. e. cf. dimus —
bimus Pap.) hd. zwir-n, -en (1, 4, 16).
Ztwirn (8b). zwern (5b, 12,18, 21). zwierm
(Sm. Z. €.). twern (23). fadem (4). netze
(89). neyeze (13).
*Duinus (a/ph. dwi-) zwornt (1).
193
Ea darvmb (9 &e.).
*Ea polis (7. exemplar) en by teken (23).
Ea tempestate zu der selben zit (8),
ezeit (9).
Ea-tenus, bissw. -zinus, -propter
- dar-vmbe (99), Ad. -vmb, -umme (8b,
100) -ymme (13). dorumme (9). bij ader
mit dem selben (17).
*Ebannire vyf- (132) vf (6s, 110)
-bannen. )
*WBbannitus vyl-, vÓ-gebant, -geban-
net (25.).
Ebanus v. Ebenus.
*HEbar v. Epar.
*Hbdasilon (aus heptaphyllon) sye-
ben bleder (17).
*Ebdom-a (8), -ada, -oda, -ida, -eda,
hebdoma-s, -da (Br.) hd. wo-, wa- (8),
wu- (6), w- (21) -che. nd. wek-e, -en.
achte dage (5^).
Ebdoma-darius sm. (v. prc.), -rius
(8) eyner der, dye (18) dye wochen helt
(18), had (21). en de de weken holt (23).
eyn wochen halder (5), wechen helder
—(132). Ad. (cf. Fr. 2, 4553. Sm.4, 12) wo-,
wu-chener. wochin man (8^). woche- (19),
wec- (11) -lich.
*Ebdoma-datim sZn., -tim (3) Ad.
woche-, woch-, wüch- (6), vuch-(7), wólch-
(3), wochen- (4), wochig- (75) -lich. weclik
(23). wekelink (22). alle (68), all (110)
wochen. by wechen (132).
*Ebdomarius v. Ebdomadarius.
*Bbdomatim v. Ebdomadatim.
*Ebdomida &oc. v. Ebdoma.
.*E-, he- (Br.) -bdoas (7. spacium V11
dierum, Bv.) seuen tal (23).
*Ebedo v. Hebetudo.
DixereNBACcH. GrossaniuM.
E
*Bbedus (cf. ebeta, ebulus) ebech (23).
*HEbelus v. Ebulus.
*TWBbelustre v. Ebilustrium.
*Hb- (alph.erb- 47), erb- (96) -enenti,
ebenuenti (85) (herba; aus erba-
oenanthe) garwe (/L c.).
E-, he-benus, ebanus (est arbor in-
com-bustibilis, -stibilis, -buscibile;
cf. elenus) flader (75). fl.- (4), fladren-
(3), vledern- (13) -bawm. eibe (74).
wuet-(74), wut- (53b, 17), wint- (1) -seher-
ling. wotscerlnk (23). wedesch here
(sic 29). butschürling (1). ebenus (BM.
409).
*Ebere &oc. v. Hebere &c.
*BEbeta ebeschlouch (96). ebeth iue
mesceh eyn erud twierleye (225). Cf.
e-, hi-biseus ibisch (Ki. &e.).
*Bbet-are, -atus, -udo v. Hebet-.
Bibibati v. Epifates.
bibere d. v)-, nd. v'- (11) -drincken
sim. (€. gr. ebibe culum 132).
*HBbidudo v. Hebetudo.
*Hbilus v. Ebulus.
*Hb-ilustrium , -ilostrium, -illust-
rum (9) -elustre (v. bós gem?na lustria
sc. anni 16; Qus bilustre?) zweyer
zit jar (8). XX jar (9). zwenezig jare (17).
*HBbit- v. Hebet-.
*Hbolu-m, -s v. Ebulus.
Tibor v. BEbur.
*Eborium (aus orobus?) vogelwicken
(96).
*Ebredio ags. hrisil (Bosw.).
*BEbrex 4. senex (16).
Bbri-are, -ari, -etare, -etari Ad. nd.
druneken, v-dr. (22), Ad. truncken,
trucken (4), droncken (132) machen,
maken, 7 werden (7, 64).
Eibri-etas, -ositas ^d. truncken-,
druncken- (18 &e.), nd. vordruneken-,
o (110 &e.) -heit, -keit (18). vbertranek
(
Ebriosus gantz truneken (110),
droncken (132).
Ebrius Ad. druneken. »d. vor-dr.
folle ge-dr. (10). truneken (69, 70). trucken
(4). droneken (11, 132). vol (110, 132).
*Hbula v. Ebulus.
Ebul-lire, -ire (11, 64, 65) Ad. vber-,
vber sich (65), ab- (8), auD- (64), vo-
(17) -sieden, -syden. auer zieden (11).
*Hbul-itio, -itio vbersich siedung,
syden-digkeit, varr. -nigkeit, -igkeit (65).
Ebu-, ebo-, ebi-, ebe- (3) -lus,
ebul-a (85, 96), -um (136b, 141), -i (942),
ebolum (943, Sum. II), euoli (Sum. II)
(cf. ebedus. meatrix. nigella. Gf. 1l,
153. BM. 66) Ad. at-tah (141), -ach £ -che
(Sum. I1), -ich, -tich. attieh-krut (68),
-kruyt (132). adche (93). addieh (75).
adich (74, 96). etich (85). adrech (77).
retieh (10). adik (183, 283, 47, -us s5).
adek (22). adeck o. adich als iung ho-
lunder ein kraut (74). adeke, eyn crud
also iunc alhoren (22^). acke (95). aeten-
staud (Kki?.) ebieh (5b) ebche (21). q.
habijek (143). harstreut (47). heylender,
sommer holder (73). «gs. uualhurrt (136^),
ellenwyrt (942).
Ebur, ebor Ad. helphini- (104), hel-
fen- (1) -pain; helfin- (19), helffen-, helff-
(75), elephanten- (110, 132) -bein, -dyer
(19). elpen- 2d. -ben, -beim (132), -dier
(11), ags. -derban (136). juorie (99). iuoor,
auoor (Kil.).
25
194 ECL
Ebur-neus, -inus (1) Ad. helffen-
beynen. von h. (17). helffen-beynecht
(b), -beynigk (21), -beinig (75), -baynein
(9). elpen-benen (11), -benich (23).
*Ebursator vfseckler (645). auDge-
ber (649).
*Eecam (11, 75), ellam (74, 75) siech
dye (17). schawe die o. disse (75). syhan-
die (74).
Ecce hd. sich, syche (133, 151, 152).
zich Z ze (23). su (223b). sech hie (99).
hd. nym, nim, neme (133) ware, wair
(5); nyem war. schawe (15).
*TEecine sich hie (100).
Ecclesia Ad. kirche, kirch. kijrch
(132). chireh (1). kirg (21). kerke (23).
kirch (6), kilh (93) 7 kristenheit.
E. filialis zukirche (75).
E. kathedralis pistumb (1).
E. metropolitana byschup (5^. epis-
copus bischoff z0.).
E. militans dy do vechtende ist (9).
die v. eristenheit (12, 15) wider vnrech-
ten glauben (15).
H. triumphans dy do sygenthaft
worden ist (9). die syegehaftige cristen-
heit (12). gesighafftg wider die vnglau-
bigen (15).
. Heeclesiare zusamen ruffen (19). to
zamen ruepen (11).
Ecclesiastes hd. ein buch Salomonis
(110 sm.), der welt verschmehung (65),
von der samelung sZm. (samlung, same-
nunge) der werlt sim. (welt, werlnt
152). das puch der verschmechung diser
welt (75), der vppikait der welt (1). der
werlt versmehung (1). der wernt versu-
menung (21).
Eeclesiastieus Ad. kirch-er (6), -er
herre (V), -her (67), -ener, -ner (69, 70,
134), -ieh (b^, 19, i10). kirgener; in
der samenung (21). eyn bueh von der
same-nunge, -lung (7) der dogent (5, 7,
sim. 65). das puch der newen weishait
(1). sigriste (6). kerklic (23). kirke- (11),
kyreh- (132), kirch- (110), erist- 7 cri-
sten- (65) -lich, o. von der kirchen (110),
off van der kijrehen (132).
*Reeula (aus ?tal. eecola ?) siech siech
Ececum (17, 75), ellum (74, 75) siech
das (17). schow den (15). syhanden (74).
*Ecia, g. -e eyn brille (18).
*Ecleta v. Hectheca.
*Eelygma v. Eleetuarium.
*Belipea v. Eclipsis.
, Eclip-sari (11, 19), -ticare (19), eglip-
pitare (8), -picare, -to (17) hd. gebrechen.
nd. gebrec hebben (11).
Ecli-, ecly-psis gebroch (17). gebrest
(11 Mrg). ver-schwemmung, -bleichung
(126). abgang der planeten schyn (575).
e. Iune mones finster o. verleschung ;
e. solis sunnen-f. o. -schines vnderzug
(64). eclipea 7. obscuritas t ludus (16).
Ecli-, ecly-ptieus gebrech- (110 &c.
gheblec- (11) -deeh. B | ?
Ecloga v. Egloga.
E- (64), e- (Br.), 6- (81), gew. i- (Br.
&c. ngr. 0-), y- (1), hi- (85) -eonomia,
hyconia (79), ieo-mia (110, 132), -nia
(8, 68) vor steunge (8, 9). huf-haltung
à -habung (75). huusraet (81). die kunst
von regierung des hauses, var. huf) (64),
hufgesynn zu regieren (sé. -iea 68).
ECH
EDE
hausmuter (s. -ma 1). drotscap (79).| (129, 147), -nades (pl. Pap.) est insula
droDBe samment (8^. cf. economus).
E- (Br), i», y- (93) -eonomiea huf
sorg (110). (kunst) gelert selde eins
husgesindes (93). eyn konst om eyn
huyb off family tzo regeren (132). yeo-
nicorum (ber) von der haus gschaft (1).
T-, i-, y-, hi- (6, 85, 23) -conomus, e-, i-
eonimus, -conomieus, yconammus (6),
hycomus (79), 4 echomidus (6) (7. dis-
pensator) hd. nd. vor-, v?- (1) -stender,
-stenner (18), -steher (3, 5). fursther
(4. cf. forest-, luc-arius). forst maister
(76). ein hau-, varr. hey-Blicher man
(64). hufBknecht (125). Ad. schaffner.
hus-sch. (110), -wert (22), -wurt (6),
-haber (75), -vader (23). drocsote (19).
drofeBe (85). drossae-t, -rt (Kil.). schaffer
(9). seheffer (8). eyn dispenserer (132),
besteller. van dem huyfgesinde (132),
der huDgesyns (68).
Econtr-a, -ario hd. widder, w.-vmb
sim., her-w. (11). nd. wed-er, -der.
Eiconuerso //d. wider vmb. w.-om (132).
weder vme (23).
*Heor v. Echo.
*Heosmen v. Elieosmon.
Eequando wenn joch (126).
Ecquid Ad. siech was. sye wat (132).
Ee-, en-quis ist etwar (88).
Ejstasis &c. v. Extasis.
*Hoeteca &oc. v. Hectheca.
*Eculeus v. Cueulla. Aculeus.
'Ecu-, aeu-, selten equu-leus, eculius
(15 varr.) (7. eatasta, expansale Br.,
expensale 6, patibulum éoc.) marter
bovn (93). hd. galgo (Gf), galg, clag
(sic 110). hd.nd. galge. sper-g. (5), -galgen
(9). eynsnel eyns galgen (17). eyn snelle-g.
(3). dypstock 7 gake snal(19). kacke (12).
Stock, kaeck (11). stog (8b). notstal (4).
eyn rang (0). ram (21, 6, 75) der weber
zu den tuchen o. daran man die leut
martert (75). reme (13, 22). rem (v6? sus-
penduntur cornes 15). rame (13, 152).
pynram (110, sm. 132). ross ec. 2n carcere;
resslin equ. (91). das rosschen (125).
eruleas (7. mediastinus, pilorium)
pranger (3).
*Echalium v. Euchalium.
*Echare wider hellen (75).
*Echates 7. dea magorum dc. (16) aus
Hecate. j
Echemythea (&xepo9ta) verschweig-
samkeit (126).
Echid-na, -gna(125) otter (125). ater
(132). nater (110).
*E- 7 v-chinastrum (?. pul-, peri-
monia, pelonitis, Tt€A0VÁttc, geran-ium,
-ogeron é&oe.) windischer storckenschna-
bel szm., nl. knobelachtig eranebeck (143).
*Eechinna &oc. v. Eichitudo.
*Echinum (7. abomasium) salter, bók
(109). .Verwechselung mt dem Psalter
(salter) der WZederküuer! i. q. echinus
die mannigfalte (Ki.).
Echi-nus, 7 -uus (141), echminus
(piscis dc. 16), ethymus (p. V. Hamb.)
glasauaz (G£.). huso (141, Gf.). huse (Sum.).
huze (V. Hamb.). ygel; kestenigel (?. e.
hülse; 126). kastanien schlw (Z. calyx
echinatus 109. cf. Br. Wtb. 2, 842).
Echites aern stein (19. —« aetites).
*Echi-tudo (76), -nna, g. -nnadis
que-dam, (16), -libet (129). eylant (141).
*Ech-iuus, -minus v. Echinus.
Echo (g. -onis 110 &e.), Z icheos
(100), ichoos (120, 121, Sum.), ecor, g.
-ris (9) galm (13, 100, 121, 141, Sum. &c.).
hd. wider- sim., hd. nd. weder-galm (8,
9), -galle (5), -schal, Ad. -schall, -hal,
-thon (126), -uit (19), -geluit (122), -ruep
(11), -elanek (110, 132) als in den buss-
chen (132), welden (110). ags. uuydumer
(136), wudumzre (Bsw.).
*Echola 7. consobrina, (16).
*Echomidus v. Economus.
Edacitas vraz-(85), fraifj- (19), vraet-
(11) -heit. hd. frefe- sim., frássi- (134),
freBig-, freezig- (9), freyssi- (3), frelich-
(68). frisch- (6) -keit. freBerij (17, 110).
frasserey (4). nd. vress- (23), vrass- (132),
werd- (22) -icheit.
Eida-culus, -seulus hd. frasse, fraf),
fraib (19). frayDe, vressieh (132).
*Edagium (:eda basterna Gi. m. —
rhedagium q.v. :rheda) wagen o. rof)-
zol (64).
*BEdaliu-m, -s (de manzare Gl. m.)
speise (un£ersch. von edi-, edu-lium 67,
152, jedoch identisch mit edulium Nr. 1
in 66 &c.).
*Edam v. Edera.
*Hdasculus v. Edaculus.
Edax Ad. freczig (9), freDig. vres-
sich (23). vrazzich (8). frassig (4). vrae-
tich (11). vraet (99). wars (100). werch
(22).frisch (6). eyn frefger (15). schleitzer
(126). rüch (25. cf. Sm. 3, 19).
Edecumare v. Edicomatus.
Eden, edem (. delicie paradisi)
wollust (17). wolust (1).
Edentare Ad. zende, zene, zen vf-
brechen, -ziehen-(8). ad. de tenne vt
breken. 3
*Edentarius zanbrecher (110).
Edentatus zane- (10), zen- (12) -loif.
zanloD sieut puer (8). zantlos s. senex
(9). ainer dem die zen vf gefallen o.
gebrochen sind sécut senex (16).
*mBdentomatus v. Eidieomatus.
Edentulus zan-lof (110, s. puer 8),
-loz (4), -laD (17), -eisch (see 68), -Iucket
(64, 110). zant-los (s. puer 9), -loyf (132).
czenelose (13). on zen (64). tantloes (11).
Ede-, edi-pol (7. per edem. pollucis
Br, adv. ?urandi) hd. scheltwort. bei
dem hauf) edelpols (74).
E-, he-dera, edra (8, 75), hedra
(133), edrea (293), edam (11 en ephaw
(1, 64, 110, 123). epfau 7 mauerpfau (114).
ebhaw (hed. 110€). ephew (67, 1102).
ephei (91). ephee (76). abhew (110b). ebheu
(ed. 110€) ebhówe (15). ebowe (95). ephew-,
ephe-, ebeien-baum ; wild-eph-eu, var. -en
(15). ebóüm (11).hd.nd. ebich.ebb-, ew-yche,
ebeche(19).ebechhee(Sum.).abech (101). ep-
pieh(es, 15). y wesche (22). ybische (5). ebe-
schlo (47). ibenloub, wintergruen n.
eygloff (85). eyloef (11, 132). yflóf (109
iue 4 auey (arbor 23) ein ibe ? ylme
(8). eib (14). ib (arbor 15). pe (4).
SE (13). paum- (9), baum- (8), wede-
(11, 109, 74), weden- (85), wed- (47, 74,
132), welle- (Sm. 4, 30) -winde. ags: uuido
iuuindae (1362); ifeg (1365). weminde 2
ingroen (107). wintaw (Y). pawmbinden
| (edere 3). grund-rebe (100), -reb, -eram,
EDI
asch (74). ed-era, -ra arborea ebich'
(17, 153). eyn esche (17). edera nigra:
ebhovvi (101). ags. eordhifig (948). e.
terrestris gund-eram (8), -ram (9, s5,
96), Craue (47). gunne drebe (se 11).
grund-reb (153), -reben (144). grundt-,
gundelráb, »/. onderhauer (143).
Edere Ad. sprechen, reden (8, 9),
machen, zelen, zalen (6), efben, offen-
barin, -baren, -barn, -born (6), geberen
7 buwen (65). nd. sprecken, seegen (99),
maken, telen, teken (22), eten (99), etten,
nutten (85), oppenbaren.
Edes hus (5) huus (11). hues (19).
huf) (8, 110). haws (9).
*Edibilis v. Edilis.
*Edieare hochermachen (74).
*Edieari hocherwerden, enteren (74).
Edicere Ad. ge-bieten, -b. als die
weltlichen (75), -byten. Ad. nd. ge-bieden,
-beden (19, 23), -pieten (4), -benden (18),
-breyden (21); beyden (22); kun-den
(2) -digen, -gen (21). v-kunden (6),
-kondigen (13. aufMruffen (75).
*Edieium v. Editio.
Edico-, edito-, edento- (76), edu-
17) -matus (7. exstirpatus 165 cf. G1. m.
, 263) hd. aus- (9), v-geworffen. edo-
(16), ede- (Br.) -eumare, 7 -gmare (16)
i. excerpere.
Edietor gebieder (11, 19).
Eidietum (7. editio q. v. 110 &e.) Ad.
nd. gebot. hd. kundunge, aus- (4), vD-k.,
-kundigunge, -ruffung (75); ansehundung
ye instinctus; -auscundung ?). gebod
vB kunning (21). gebott 4 v'kundung
(6). gebotte 7 v'konnung (18). en bot £
vtkundinge (23). machung o. verkyn-
dung (67) auDgeriefft bot (110). gebiet
der weltlichen (ind. der geystlichen;
75). eynes wertlichen fürsten gebot (3).
koningis g. (8, 9), 7 gesecze (9).
Edieula breidihus (93). huflin (8).
hauslein (9).
Edific-are, -ere pawen (1, 4). bawen
(9, 134). hd. nd.-buwen. huser b. (110).
buhen (5, 91). ezimmern (19, 68, 110).
stichten (99).
Edifieatio stichtunge (99). nutzbar-
keit 7 besserung (65).
Edifieator pawmaister (1).
*Edificatorium ein nutzlich ding (65).
Edifieium, 7 edinphium (76) (7.
machina, fabrica 71, frabriea 1) buw
(76, 110). buwe (12, 19). Ad.-nd. ge-b.,
-bauwe (152) -bue (11), -bu (21), -bav (1),
-bou (49), -paw (1), -pew (9), -bewe
(70, 151), -bew (134), -bude (5), -buez (8),
-buesez (18), -zymmert (8), -zimmer (68).
E (22). ezimmer (9, 19). tzymmeringhe
132).
Eilis sbsí. (7. edituus 110 &e.) Ad.
hus-, huf)-, haus-wirt (8, 9), -warter (68),
-verwarter (93), -huter (75), -hieder (110
sim.). spiel- 7 schaw- (88), kijrch- (132),
kirehen- (110), paw- (123) -meister. hail-
BP eger (88). pl. kirchprópst o. pfleger
91).
Edi- (132), edu- (76), edibi- 7 esibi-
(110) -lis esserlieh (110, 132).
*Edili-um, -tium (110) 7. vo-, fo-, (3
-racitas 4 dignitas im domo (10, 110, 134.
cf. edulium). fraBamkeit (74). querder
(8, 9). geiezi- (3), grolich- (sic 18) -keit.
*Edili-, edi- (68) -um, 2 -tas (74),
-tium (68, 110, 132), edicilium (68) 7.
SEL
EDU
dignitas edilis, als solehen ampt (132).
torwarterey (74).
*Edinphium v. Edificium.
*Edima v. Endiuia.
*Edipol v. Edepol.
Edis (Z. aula) sail (19). zael (11).
Edis-serere (Br.), -Sere, -serare, -cere
(16, 110), -erare (76) hd. vflegen sim.
be-tewten (9), -duden (17). wiflieh (17,
75), subtiel (74) reden. exponiren (99).
Edi-tio, -cio, -eium, 4 -etum (110 &e.)
hd. machunge; ge-m. (6, 21), -bietung;
gebunge (67, 152). nd. ghemakinge (93).
buunge (5). gebot (110, 132).
*Bditomatus v. Edicomatus.
*Editor v. Osor.
Editus Ad. gemacht. nd. ghemaket.
Edituus (7. eampanator 74, cf. edilis)
hueter der kirchen (75). huf) hudir (8).
haws vater (9). mefer (64, 74, 91).
glockler, kirehwart (74).
Edo schlemm-, fress-, suff-, brass-,
schleck-, full-er (88).
Edocere leren (9). heruf)Ó-l. (65).
*Edoeu-, edog-mare v. Edicomatus.
Edomare czemen (19). teemmen (11).
*Edonisia v. Dionisia.
Edra (&0pa; ij. sedes episcopalis 16
bischoff stul (c d )
*Edr-a, -ea v. Edera.
Edueare (2. nutrire, ducere) hd. neren,
er-n. fuden (8): fueden (66). voeden (132).
fyden (13). voden (23). fochten (291). Ad.
futer-en, n; füttern (151), fuoren (76 sZm.),
fueren (152), fürn (ducere3), füren (nutrire
6, 9). vusteren (99). voert stueren (sc
11). Ad. er-, nd. v-quicken. erkornen er
aus erquicken »« erko-men? -beren?).
vbringen ziehen (65). erczen (1).
Edueatio futung (8). fudung (8).
fuedung (66, 151). voedinghe (132).vodinge
(28). weydung (68). vertunge (séc 9). hd.
futerung, furunge (152), fürung (67),
vD-f. (76), fürung (3). leydinge (11). Ad.
nerunge, er-n. (9, 110), -quickung, -qui-
gunge (21), -kickung (76).
Edueatus derzogen (75).
Educere furen (110). Ad. vz-, vB-, vs-
(6), auB-, auf- (3) -füren (67), -furen,
-füren (3, 6), -fieren, -foren, -forn (18),
-faren (12 &e.), -ziehen, -zehen, -leyten
110). vyfà- (132), vor-vorn (22), -leyden
t 132). vt ten (22). iungen ten (23).
Eduetio aufffurung (75).
*Eduetor auffurer (75).
Eduetus entleidet (19). auBgefurt (75).
Edulis v. Edilis.
Edul-ium, -um (v. eseina) (cf. edi-
lium) Ad. nd. spise sem. querder (16).
frauhait (V). aet (106).
Edulus 2. estor 7 vorator (Br.).
E-, selten he-dulus zickel (49). kitzel
(75). huetel (81. cf. Sm. 2, 256). phrett-
ehen (awés 125).
*HEdumatus v. Edieomatus.
E-, selten he-, hoe-dus (2. prellus
Voce. ex quo, 147) Ad. kitz (1, 75), ehiz-
zin (104), kytzin, kutzin 4 kufflin (7),
kützlin (65), kiezel (53), kitzlin (64, 110),
gitzi (93). geif-gin (132), -lin (3, 15b,
110), -el (752). eyn iunge geyscz (18,
21), ziege (17), zege (5). eyn iunck sege
(29b). ziken (6). tzieken (23). ezickel (4).
EFF 195
cZick- 7 ezege-leyn (9). zygelehin (12).
ein czieztliehe (capra zwuenis 3). Ad.
boek, back, (67, 152), bog (8) buck
(147). nd. hoken (22ab, 23), hoyken (11).
*RBester (/. pic-us, -a; a. d. NL.) ex-,
aels-ter, eyn vogel (147). i
*WBf- bes. in 16 Ofters st. eff-,
*HBf-, eff- v. Eph-.
Effabilis Ad. sprechlieh (19); vf,
zu-,spr. sprekelich (11).
*Effabiliter auBsprechlich (75).
*Effacere (7. facere G1. m.) hd. straf-
fen. stroffen (8).
*Wffaltes v. Eiphialtes.
Effamen sprache (19). spraeck (11).
Effa-minare (Er), -minari (110 &e.)
-rnari (66 &e.) ?. loqui.
Ef-fari,-ari 4 -rari(76) Ad. sprechen,
zu- (8), vz-spr. auf) reden (64). nd. vt
sprecken.
*HEffarnari v. Effaminare.
*HEffebyon v. Ephebian.
*Ef-, ex- (Pap. Gl. m.) -februare (;.
expu-rgare Gl. m. -gnare séc Pap.;
desecare 16. st. defecare q. cf.) luteren
o. schumen (8). leuteren 7 schewmen (9).
*Effebulare v. Effibulare.
Eiffebus v. Ephebus.
Effector würeker (65).
HEiffectus s. píc. hd. ein geschi-ht (6),
-cht. getain (19). ghedaen £ daet (11).
Ad. tat (9), that (124), dat, dayt (19, 133).
voln- (55), vor- (4) -broeht. volpracht
ding (1, 65). volbrachtig- (74), volbrachte-
(5) follenbrachti- (Y), folenbrati- (13),
folbroch- (21) -keit. vullenbrachticheyt
(23). werek (110, 132). wirkung (V szm.).
gewircket (15). geworch-te Z -t (9), -t
ding (74). ein gewürckt wesen (63). ein
end (68). eyn begir begriffen (8).
*HBffeminalis wibischen (75).
*Hffeminalitas v. Effeminatio.
Ejffeminare /d. v'wiben. ad. vor
wiuen. vber weyben (1). weibischen
(64). wyplieh (see 152). wyplichin sin
(19). wijflich wesen (11), sijn (132). kranck,
wibiseh syn 7 machen (i10). w. leben
o. thun (75). vnt-machin (85), -maken
(23). goezezen (9. cf. goDe v. effemina-
tus). :
?
Effeminate gebrechelich (17).
Hffemina-tio, 7 -litas (75) wibunge
(52). v-w. (18, 21). wibscheit (75). vdor-
benheit (85). vordomicheit (93).
Effeminatorium hurhuf) (68). huer-
huyf) (132).
Effeminatus Ad. v'-wibet, -weibet
(134, 152), -beibt (1). md. vorwiuet £
blode. v^wijfft (132). wybiseher, fleisch-
lieher (65, 110). weych von fleiólicher
kranckeit 7? gofe (8. cf. effeminare,
semiuir, sinpubium). waych von
mensehlicher art (9). vnerlieh (8b). eff.
gat schlechts vff die hufften, als ein
pelltz vff synen ermelen (65).
*Effemineus wiblieh (75).
E-ferare, -ferrare (23), -erare 6
-erari (76) grymmen (8, 9). grymmig
sin (17). freydigen (9). fredigin (8). Ad.
greus-, greuf3- (88), graus-, greu- (110),
wreyt- (132) -lieh thon szm. wild £
vnwirb 4 greulich (88), wreet (132)
machen. wieten (76). vor iaghen (23).
Efferatus gantz wild (64).
*Hfferbere v. Efferuere.
25 *
196 EFF
Efferre Ad. vz-, nd. vt-dragen, -dar-
gen (85), Ad. -tragen. Ad. erheben, sich
erh. (110). v hoegen (132). loben (9).
Effer-uere, -bere Ad. er-, her-, ir-
hiezen, -warmen, -wirmen (17). aussyden
9).
Efferus Ad. grymmi-g, -ck (9). freczig
(9). frebig (8). wilder, vngezempter (110).
wreet (11, 132). vreslik (23).
Ejfe-, effu-stucare, effusticare (?.
renunciare de bonis suis) v)-ezehen (19),
-Zziehen (110), -tzeren (132), -tyen (11).
vD der hand geben vnd verwerffen mit
eim halm (110). vys der hant geuen ind
vworpen mit eynem halm (132). vter
hant gheuen (11).
EMfestu-, effustu-, effusti-catio (?.
abdicatio Gl. m.) v-zyhung (68), -tzye-
nisse (132), -ziechnif, varr. -zychniD,
-ziehnif, -zaichnuf) (110).
Hffeta wurbas mer vnfruchtbar frawe
(9). forbaó men (sc 17). entleret (64).
*Wffetare (t sí. c) reynigen (8, 9).
sweyffen (9). ]
Effetus v'siegen (10). gelte (12).
*Wffialtes v. Ephialtes.
*Hffibu-, effebu- (17), effibo- (76)
-are auf knopfeln (9). uff-huffeln (8),
-losin (8, 17), -span (17). ent-, ont- (132)
-spannen (110 &c.).
Effica-cia, -tia (134) maht (6, 8),
hd. nd. macht. m. folebracht (18). maicht,
wijbheit (132). mechtekeit, kraft (8, 9).
witzekeit (17). volwortzam Z sane-w.
(D. cf. eonseientia). wolwart- (1), wol-
brat- (2) -samcehait. vulbortzamicheyt
(23). wortumkeit (21). wiBheid (17, 68).
hd. vernunffte sZm. wurcklikeit (110).
Eiffieaciter starkeliche (11).
Efficax eyner der eyn iglich ding
lichtelich mag vf gelegen (21). einer
der licht-lich (7, 373), -eclieh (6), -ig
(5), leiehüglich (4) ein ding macht.
en de liehtliken, ghelichliken (22) en|'
dink maket (23), maken (22). hd. md.
mechti-g, -ch. m. mit der wurckung
(75). machtig (85). Ad. nutz-, nd. nut-bar.
nützber (372). nutz-nemer (67), -sam (4).
vol wortzam £Z notze (b). wolwart- (1),
wolbrat- (o wllenbor- (22) -sam. vul-
bortzam (23). begyrich (70 szm.). bege-
rich (110, 132). begirlieh (69, 134). lyp-
lich, begrijflich (17). fruchtsam (17, 4).
tetig (9). doende (11).
Effieere hd. nd. werden. würcken 7
tun (9). wirken 7 follenbringen (12).
w'kin (8). Ad. foln komelich, folkom-
melich, vollekumlich sZm.; volkumen (76)
machen. zeren (17).
Effieiens wirckende (192).
*Effiduciare v. Deblaterare.
*Hffigere anhefften (3).
Effig-iare, -ere hd. bild-in (8), -en,
-e machen (17).
Effigies pild (1). hd. nd. bylde. belde
(23). byldnuf) (68). gestalt ders 132).
ein bydde gesteltenif (sc bb). glich-
nisse (9) -nif (S) gligenis (13). eyn
apt got (1).
*Effigium v. Effugium.
*Effimera v. Ephimera.
Efflare uf) blasin (8). aus blosen
(9, 65).
Efflere aus weynen (9).
Efflorere bluen (8, 9). v bluen (17).
EFF
Effüuere über fliBin (8). Ad. uB- (11),
vber-flieBen.
*Effocilare erquicken (9).
Effodere (7. extum-bare 7 -ulare
77) hd. vz grabin (5), vB-, auB-graben,
-gr, v/g. einen toten menschen vom
grabe (75). nd. ut grauen.
, BEffontire/. venenose loqui (Br.).fenyn-
lick eallen (147).
*Effractabilis ags. hus brycil (145.
cf. effract-arius, -or Gl. m.).
Eiffractor hd. và brecher, auspre-
cher (9).
"Bffractorium (//mi) breche (135).
Effraetus zersteret (64).
*BEf-frangere, -fringere (Br.) uD
brechen (17).
Ejfrenare ví-zemen ((1, 68, 110),
-zyemen (18). aus-czemen (151, 152),
-zámen (134), -zeumen (75). ontzomen
(132). uff-zeumen (17), -zeymen (21). up-
tome (23), -temen (22).
Effren-atus, -is, -us vnge- Ad. -zame
(75), -zemet, -zámter (134), -zemit, -zempt
(67), -zemer (69), -zeumt (18), -tzoemt
(132), -temet (23), -breidelt (99 sZm.).
vnczawm Z wilder (9). Ad. nd. wilde. wil
(21). bose (19). wreet (11).
*Effringere v. Effrangere.
*HEffrodasia v. Affrodisia.
Efron-datus, vorr. -tus (cf. -dare
Gl. m.) verschempter, stirnloser (65).
Effrons, efrons (76) hd. vn-sinnig,
-schamig (4, 68), -schemig, -schámig (134),
-schemmig (6), -scheymiger (21). Ad. nd.
vn-, on- (11, 132) nd. -schemich, -sinnich,
-schemel (11, 19, 132), iE i -sonnig
(18), -kennig (67, 133, 152). hd. scham-
melos szm., scheme-loz s?m., -lus (21).
schamlose 7 schemig (1). schemolos 7
schemich (23). schantlofó 7 verschempt
Kp eyn de eyn luttich vorhouet heft
2)
*Effron-tus v. -datus. -
Effugare uf) gagin (8). v?flihen (9).
Effugere ent- Ad. -fliehen, -pfliehen,
-flehen (17), -flegen (5), -fleen (21), -vlyen
(132), -komen (23). vntulien (99). en- (18),
enweg- (6), uf- (7) -tliehen.
Effu-, effi- (8) -gium /d. nd. flucht.
fluht (6). flüuchte (85). floche (18). vlogt
(99).. hd. vB- (141), zu-Hlucht, -flocht (5,
133, 152). fluchtig (8).
Effugus fluchtig (110 &e.).
*Efful-cire 7. plene fulgere (16); -tire
sere eziren (9). zu ezieren (8)
Effulgere zu- (8), uB- (17) -schinen.
sere scheynen (9).
*Effultire v. Effulcire.
*Hffumare auf)hriechen (75), -reichen
(15cde), -recuhen (s?c v5).
*Hffumigare aus reuchen (9).
*Effuneare v. Eruneare.
Effundere hd. vz gibin(5), vD gieDen,
vs gieDhen (6), au gyssen. nd. ut-gheten
(23), -ghieten (11). effunde frameam
zughe, zuch vf din schwert (65).
*Effurans (cf. effrons) schemelos,
vnsinnich (22).
*Effurencia (ur aus ici?) 7. effectus (16).
HEiffusio uD-gieDunge (17, 65, 15),
-flieDunge (65).
*HBffust-ieare, -ucare &oc. v. Biffestu-
eare &c.
EGI
Effusus entschlupfft,
herufgegossen (65).
*Hffutare (7. confiter? Gl. m.) v^-smahin
(19), -smaen (11).
Hiffutire i. effundere 0 stulte loqui
(110 &e.); foras müttere $ sicut garruli
onepte loqui (Pap.). uB gibin (8). aus
gissen (9). efucio iui itum 7. aficio non
afundo 7 celando profero (16). effutio
?. foris aliquid effundere sine effectu(Pap.).
*Hfrari v. BEffari.
*Bfucio v. Effutire.
*Bgecero-n, -s v. BEgoceros.
*HBgenius v. Eugenius.
Egenus (7. ege-ns, -r) dorff-tig (11,
23), -hafftig (5). Ad. durfftig. dorstich
(22). hd. nd. arm. Ad. siech, sich (91),
kranck, crang (17), brusthafftig (88). nd.
zek (23).
, Bger, egrus (69, 134) (V. tristis i
?nfirmus, cf. prc.) hd. siech 7 arm. siche
(9). siee (99). Ad. nd. kran-ck, -g (152).
durfftig (bv). ;
Egere hd. du-, do-rfftig sin, sein. nd.
dorf-, dors- (29) -tich zin. notdürftig
sin (6). kicht (a4s not) dorfftig (21).
dürfticlichen leben (9). durfteklieh lebin
(8). dorffen (7). be-d. (19, 110), -huben
(14), -hueuen (11), -hoeuen (132). bohofen
(13). nieht habin (5, 7), hebben (23).
armut (752€), a. lyden (755) am gut vnd
an gesuntheit.
Egerere schissin (8 s2m.). scheyssen
(9). vBwerffen (64). dauwen (17). zu stul
gen (1, 55). ut dreghen, to stole gan,
Schiten (23).
*Egerincus ?.tolincus (139) aus egeri-
mus 7. tollimus (142).
*Hgerminare uff sten (8 &e.). auf
steen (9). r
*Egerosus (?. medicus) medicijnre (141).
Eigescere arm werden (110 &e.).
*Hgesta (,,sí. -are^ Leo) ags. ascre-
paen (136).
Egestas ^d. durfftig-, durffti-, dorffti-,
dirftig- (76), notturfti- (67) -keit. be-
durfflicheit (110). nd. dorf-, dors-ticheit.
notturft (17). ermut dorfftig (5). arm-
mut (8 scm.). armuede (11). kommer
(13). behoeffte (132).
*Bgestator schi-, var. schei-sser (175).
Egesti-o, -a (74) treck, mist (74).
thier dreck (1). sehyBung (5b, 75). dau-
uug (7). vDwerffunge des trecks (75).
Exgestuosus vol, voller (74) armut
(68, 74, 110), armoitz (132). dirftiger £
betler (76).
Egestus Ad. v'-dauwet sim.,-zeret (12).
Egil-lopa, -opa, -opium(Pr.),-lopium
(11, 19), -opta (76), -oea (8), -ora (49),
eglota (17), aegilops (Ki. cincho (Sm.
4, 273). augen swer (9 szm.). en oge weerde
(egillopa 11). werner (19, 49, Fris., Ki.).
en wene (11).
*Egillopieus wenich (11).
*HBEgy-, segi- Ev -lops, 4 elopa ou
(herba) accalay (125). gauch-, taub-haber,
twalch, »/. dravick (143).
*Hgilo-ea, -pa, -ra &c. v. Egillopa.
*HBgipe- v. Bigipt-.
HEgi-pius, -pea (49), -ppea (16), spia
(8) (£. vultur; i.q. egy pius Ki., QU[UT0G
126) trappe (9, 76). drapp (8, 49).
vDBgewuscht,
EIA
Egip-tiaci, var. -eiaci, dies verwort-
n tag (65).
Egyp-tius, -cius, -tinus (D^) eyn
zypt-er (5, 76), -yer (5*5).
Bgyptus egiptin (5). Ad. nd. egypten
int. anópe (127. cf. eanopeia).
Egis ^d. schilt (17, 75 &c.) mit pockfeln
berzogen oder geiben (75), der mit
yner ziehen hud 1st bezogen (17). brust-
lech, bantzer (88). egidam geizifel (at.).
*Egispia v. Egipius.
*Egle v. Egoceros.
*Hglippieare &c. ». EBclipsari.
*Bgloceros &oc. v. Egoceros. e
Egloga (4. sermo caprinus : Q'&)
iegen- (17), pleecende (3), stinckende
5) rede. bleykende stym (8). klagende
imme (9). beraet (11).
*Eglota v. Egillopa.
*Egloteros v. Ejgoceros.
*Eglutire v/slinden (11, 19).
Ego Ad. ich.nd.1k,ick.ich selber (21).
Hgo, g. -onis werlt (147).
Ego- (128, Br), ege- (147) -ceros,
'eron, At(0X&€00G (128), gew. eglo-ceros,
jeros, -ceron (74), -cereus (7. eaprinus
7e. 16) (cf. egle 4 ege capra 176) eyn
jeinbock (9, 128), -pock (74), -buek (147).
ynhornik bok (9). eynhorn bog (8).
Ego-idem, ipse, -met /d. ich selb-er,
Ss (18), -s (110), -el (2D). ieh seluen
32). iek sulues (23). eck sulven (22b).
*Egola-re, -tus v. Eiula-re, -tus.
Ego-n, -ne ichicht (74).
Egre crenglich (17).
Eigredi auD-geen (134), -gehen (3).
d. vz-, nd. vt-gan s?m.
*Egredula v. Acredula.
*Hpregare (7. disgr. 110 &e.) scheiden
I7, 21, v6).
*Hgregi-tare, -are (76) edeln (8, 9).
del machen (17).
Higre-gius, 7? -x (76) hd. nd. edel,
. $ vBerwelt der kunst halben (75),
js szm., achtbar. hd. achtber, ach-ber
oer (1). acht werp (sic 21). herlich,
Derkoren (110 sZm.). vbertreflicher (65).
uf der schar gesetzt (75).
Higressus píc. s. hd. vz-, vD-, auf-
ang, -ganck, -ganeke (19), -gangen (6),
cegangen. nd. ut-gan 4 -gegan (23)
*Hgrex v. Egregius.
Higrimoni-a, -um (Gl. m.), egromama
76) trurikeit, kranckeit(110). droeuicheit,
menekde (132).
Egritudo Ad. siech-, nd. zek-, hd.
id. kranek-heit. krangheid (6). sicheit
' krancheit (5).
*Hgromama v. Egrimonia.
Higrotare, -ri (4) Ad. siechen, sichen.
id. suken, seken. siech sin (17). 7d. nd.
sraneken.
. Bigrotus hd. syech, sieche, sich (18).
ik (18). seck, kranek (22). zekich (23)..
*Egrus v. Eger.
, Eho lof, losa, hz (126). oho (Fris.)
Eia, eya, eye, aye, age hd. nd.
€h. ache (5). 7 och (110). ach ia (75).
ye (T). ey (983, 74). ach oder en (133,
52). nudunu (eia mzlitum properantium
lamor 14r). nu wolan, nün w., nuw
elan, 7 syest ermant (65). eye zu (16).
?y-nun, -wolannu (74).
|
ELB
*Hiactus v. Eieetus.
*REi-, eij-cere Ad. vz-, abe- (18) -wer£
fen. us- (13), nd. ut-werpen.
*Eieion ags. haranspeceel (942. wid
burrage Bosw-.).
Eie-, eia- (74, 75) -etus, (v. v?a indi-
recta, dispendiosa) vngeréchter weg (75).
ein vmbe weick (3). vm- (76), vmb- (4,
74, 15) -weg, -wege (74). e. maris ags.
wree (Gl. m.).
*Einicedo v. Emicedo.
*Hinorrois v. Ermorrois.
Euul-, egol- (55), euit- (7) -are Ad.
hu-, heu-, hey- (649) -len, schrien (110
sim,, Strimpen (7. plorare 12), trenen
(5b, weynen, gellen 7 greynen (126).
earmen (11, 132). suchten, bewenen,
ianecken (108). '
Eiulatio carminge (11).
*HBiulator carmer (11).
Eiu-, ego- (55) -latus holen (8). cla-
gung (55) venunge (85).
Enurare sere (8, 9), uf)- (17) -sweren.
*Bkana (d?c. deus) ein ange-sicht das
ein yglichen ansicht (65).
Elabi Ad. vz-, en- (17), nd. ut-, ont-
(11) -gliden. hd. vf-gliten (21) -fallen,
aub gleyten (3), vs-glenden (13), -flies-
sen (6). eneliden (100) Ad. ent-glinden
(19), -fallen.
Elaborare arbeiden (8). ver-a. (7).
vor-a. (93). seer a. (132), arbeitten (110).
hd. v-, vz-arbeiten, -arbaiten (76),
-erbeiten, -erbenden (21), -erbeyden,
-erbeden (18). auf-arbeiten 7 -machen
15).
*Elaetorium v. Elaterium.
*Elaetuarium v. Eleetuarium.
*Elampor-eus, -ticus v. Bate.
Elangwere sichin (8, 9).
Elapsus entgliden (19). ontgleden
(11). v'ganghen (29).
Elargiri vB gebin (19). vtgeuen (11).
auDgeben miltiglich (65, 75).
Elate sbst. ($ÀdTY, »« elatus; i.
arbor 16, folia palmarum Br.) palmbleter,
palmeuuipfela (el. palmarum Gt.). hoch
zwige o. palmen (8). h. ezweyg o. p-
pawm (9). pletir (131»). elampor-cus 7.
pictu- t cela-ra. palmarum; | -tieus ?
vestibulum (16), cf. elam?. porticus (Pap.).
Edlate adv. hochfertig- (68, 110),
hoeuerde- (132) -lich.
Elate-, elacto- (74) -rium wilder-
kurbifisat, dripkerfi (74). eselskürbs-safft,
s. von wilden gurcken, kimmerlingen
&c. (Kia.).
Elatine gundel-7 grundel-reben (126).
erdwinden (114, Fr.) grunder- 7 grund-
mann (Ki). veiel; hünerdarm, vogel-
kraut (7. alsine 143).
Elatio vber-mut 2 -tragung (65),
-hebung (1). hoffartickeit (18).
Elatus vberhebig (1, 55, 7). ouer-
heuich (23), -hebbieh (22). Ad. hoch-
fertig (9, 76), -muthig (4); hoffertig,
-artig (18). hofert (13). obermutig, lun-
dig (5). Ad. nd. kundig. ho-k. (22). kun-
nig (21). kindig (18). stolez abe (12).
*Elax (alx) elehe (104). elahin (141).
muschel (Z. conca Sum. »« helix).
Elb-idus, 7 -us (147) (cf. sg.) myd-
del varwe tuschen wyt ind swart (147).
vayl (19). vael (11). elwez (-um Sum.)
elbisch (Gl. m.).
ELE 197
*Elbola &e. v. Vinum heluolum.
*HBleb-erus, -rum, v. Elleborus.
*Ble-cebra (129), -bra (76) ?. meretria
ab eliciendo.
Hlectio hd. vz-, v-, auf-kyesung,
-kesunge (5). nd ut kesinge. erwelung
(4, 67). vs-erw. (6). auDerkoren (76).
kóre (10). kore (99).
*Blectirum v. Electrum.
*RElectra schale (17). stole (9). schabe
(8). fliet, fleod (121).
Elect-rum, -irum (136) geschmeltzet
golt (7, 75). golt-smeltz (93), -stein (4).
schmelezi (141). gismelze, prungolt (127).
gesmelze (100, Sum.). metal (22). metael
(ll, 108). m. van gold ind syluer (132).
ys vulna also ten (stamnum; 22»). bovn-
troffa (93). weralttiurida, quecsilabar
(Gf.. mess (53). meD (68). Ad. messin-g,
-e o. lawter harez (9). missing o. luter
h. (8). matt& (225, 23. 7. q. mithan pium-
bum cinereum Chytr.). conter-uey (1),
-fei (Fris., V. a. 1618), -fel (17), -feil
(Fr.) -fel& (5"). cuntervey (3). gunder-
fei (77), -fein (1, 3, 75, 109), -far (1).
gunter-vel, var. -uai (65), -fe (88), -fech
(109, Das.. kuntrufen (70). een steen;
clebber (108. cl. gummá Kil.). aug- (Fris.),
ag- (126), born- (125) -stein. glas (Gf.
cf. glesum). glock- (19), cloe- (11, 108)
-spise. ags. elothr (136), eolefang (94b).
Ele-, ela- (5^, Pap.) -ctuarium (7.
diamoron Q4. v), ele- (11), li- (22)
-etuaria, electu- 7 delineto-rium £
eclygma (Kil. Ad. nd. latw-are (1, 74),
-eri (76), -axe (3), -erge. laquarie
(23). leetuarie, confeekt (132). ein lant-
were (sic 18). lecker-itz (132), -woreze
(12), -koste (10. gebacken crud (18),
kruyt (132).
Electus hd. vz-, nd. vt-gekorn, -vir-
korn (19), -ghocorn (23), -ghecarn (11).
hd. vf-, auf-erwelt. electa mala vorlesen
appel (22^).
*Elechus v. Elegus.
Eleg-ans, -rius (1), eligans (55),
elogons (22) (2. gratialis 75) Ad. md.
weyde-lich, -lik. waid-lieh (134), -enleich
(1). wegde- (22), wede- (55, 22») -lik.
herlich (110 &e.). schon (21). scone (99).
ver mazen schon (8). auserwelt schoner
(9). vsserwelter (65). hovesch ; suverlick ;
slaeht, myddelmetich also eyn suv.
mynsche (22b). ge-rad, varr. -rede, vnd
lang (15).
Eleganter v6-leslich, -erleslich (65).
geradiglich (75).
Elegantia schoneheyd (19). schonne-
keit (8). schoenheit (11, 132). schon-heit
(110), -de (9). weldicheit (132). geradig-
keit (75).
Elegia, eligia (147) arm-oede (147),
-uede (11), -ude (19). ramspoit (147).
elegi £. versus de miseria facti (19),
miserorum (Pap.) el-egis, -eya, -iatum
carmen de miseria sim. (16). elogus verf)
von der armut gemacht (74). elegio ags.
geddi (136). Cf. elegus.
*HBleginare v. Elenigare.
*Wlegrius v. Elegans.
Eleg-us (Br.), ius (4. pauper, miser)
arm (11). ele-gos (Pap.) -chus 2. m?ser
(16), castgat-us (Pap.), 20 (16) »« elen-
chus.
198 ELI
*HElemare (cof. eleuigare, elimare)
leutern, reynigen (74).
Elementarius (7. qu discit abicitale
145. cf. sq.) hd. steren- (3, 4), stern-,
sternen-, Ad. nd. sterne-meyster, nd.
-mester, Ad.-seyger (3), -seher, -bedeuter
(74). meister vs sternen (9), den sterren
(8). wettertrenser (75).
Ele-, eli- (5»)-mentum //d.nd. element.
buehstabe (8, 9).
Elemosina, 7 eloa (74), 7 eloaroga
(147) (£. roga 74, 147) alm-ose (23), -osen
(b, 21), -use (133), -üsen (6), Ad. -usen,
-üDe (5b), -usse (11), -ysse (132), -isse
(147). aylmosen (19). alemisse (22). alnisse
(92v).
Elemosynarius vÜgeber des almusen
(65). a.-geber (68). almysgeuer (132).
almusner (110). spitaler (75).
Hlencorum (/ber) das puch von der
bewarten red d
*Elenenoli (7. galanga, aus elenion-
enula) galgan (Sum.).
*Ele-nigare, -nigenare (133), -ginare
(70, 151), -uigare (67, 76. cf. h. v.) (.
purificare) reyn machen (110, 132).
*Blenarium (: helenium ?) korbis sam
(8).
*Elentropium v. Eliotropium.
*WHleon v. Elyon.
*Hleontius (v. baronieus; cf. elean-
teus Gl. m.?) banritzich (14:7).
HBleoselinum v. Paludapium.
*Hleotropium v. Eliotropium.
Elephan-tia, -cia, -tinus (morbus),
eleua-tieus 4 -ncia (76), clephancyasis
(4) miselsucht (4). helahesuth (Sum.).
hellfantsuct (O».). vallender vbel (9).
fallen obil (8). vallende sucht (17). feld-
siche, maletzei, aussatz (126). malazei
(Kia.).
Edle-phas (veerbwm lituamicum — 125),
-uas (76), -phantus, -fans (99) hd. md.
elephant. Ad. helf-ant, -rich (129), -entier
(75, 120). eleuant (V). helph-int (104), -e
(84). oly- (132), ol- (99) -fant. elpen-dier
(11), -der (22v).
*HBlephiatus v. Eleuigare.
*Eleuanecia v. Elephantia.
Eleuare Ad. uff-, auff-, off-, abe- (19),
er- (9) -heben. erhaben (6). vp-heuen
(132), -hauen (22), -riehten (22).
*HEleua-s, -tieus v. Elepha-s, -ntia.
*Wleuigare (v. purificare, planzfacere
76. cf. leuigare, ele-mare, -nigare)
hubeln (4). hoffellen. (3). elephiatus :.
purgatus (16).
BEleutherus fryhe (12).
*Hlibris glich mit erledigt (75). geleich-
gefreyet (14).
Blibritas gliche erled-igunge, varr.
-unge (75).
. *HBlieare (aus eliquare, »« elices?)
i. effluere & emaneo (sic 76).
*Hlice v. Hlixe.
Elicere (7. extrahere, eligere, ducere)
hd. vz-, nd. ut-locken. lochin (8o). Ad.
vz-kesen 4 -zehen sim. (wss. mog.); ví,
auD-, au$- (9) -ziehin (8), -Zziehen, -ezihen
(9), -ezyegen (152), -kisen 14), -kiesen,
-erwelen, -lehen (st. zehen?) 7 -sondern
(0, -sundern. ut-zundern £ -teen (93),
-irecken (11).
Eliees (i. lacrime t eruptiones aqua-
ELI
rum t fontes &c. (16) quell-, queek-prunn ;
flieBende prunnen ; auftziehung der was-
ser; zeher (74). w.-furehen (f. -furren
(Fris.). rinnen o. greblen (91).
*Wliciatus utghelocket (11). elieitus
i. amissus (16).
*Elie-inum, -umen (: heleium?)
wagen- (9), wane- (17), wan- (8)-geschirre.
*Hli-citores (76), -tores (Gl. m.), -eores
(129) 4. ho-, o-rtulami (ll. c.), ab aqua
elieienda (76); cf. elieatores (Gl. m.), »«
olitores ? helitores phlanzare ortolani
kartari (Gl. Ker.).
HBlieitus v. Elieiatus.
Elieonius weyser (74).
*Elieop-ia, -la (85), elyocopia (74)
(aus heliotropium, elitropia) spring-
krawt (74). sprinewort (47, 85).
*Wlicores v. Elicitores.
*HBlieosmon, ecosmen(85)(aushedyos-
mos) minte (47, 85).
*Hlierisium (aus heliehrysum) son-
nengoldblum (142).
*WBlieumen v. Elicinum.
*Wlyechinum &e. v. Bllychnium.
Elidere (7. ledere, valde l., destruere ;
decipere, »« eludere, eligere) leczen
(19). quetzen (132). quetschen (110). quees-
sen (11). hurten (99). laidigen (1). zer-
kni-schen, var. -sten (64). vB-tilgen £
-triben (65). auD-schlagen, -reiteren
(Fris.). entwurgen (4. cf. mhd. entwürken
destruere). heylich rat fragin (8, 9). v
kyssen (21. »« eligere).
*Blyea (v. líva) wassertrager (74).
*WMligans v. Elegans.
*BHligare v. BHlimare.
HEligere Ad. nd. kiesen, kysen (14);
vD-, ut-kesen, Ad.-kyesen, -keDen, -erweln.
erwelen (76).
*Hligia v. Elegia.
*Eligmare (cf. liemen &oc.) keers
snutten (147).
*Hliguuis v. Ellinguis.
*HBlimare (si. eliminare) vs- (6), vf-
(1103) -stossen.
Eli-mare, -gare (76) Ad. vz-, nd. ut-
filen. Ad. vO-f. als schlifel (76), -fieln
(18), -£. mit der fiel (75), -figeln (6),
-welen (Y. »« eligere). veylen £ berich-
ten (9). beriechtin (8). vijlen (132), fylen
(110) £ vegen. auf fegen o. keren (Voce.
ex quo). reyn-nigen (19), -ichen (11).
Elymas (vé. magus Br. zawberer o.
gemeyner name der vbelteter (74).
Elimatim (Br.) cler- (110), clar- (68),
claer- (132) -lich.
Blimatus seer gefegt (68), vBgepur-
giert (110), vyBgepurgijrt (132).
*WBlimbus v. Elumbis.
*Elimentum v. Elementum.
*Hliminare (st.elimare) fyelen 7 vegen
11029).
E-, ex- (1) -liminare (cf. extermi-
nare) hd. vz-, v-, vs-, auf-, aus-stoen,
-stoifen, -stozsen (4), -stossen, -schosen
(21), 4 -triben (110), -enden (1), -bannen
(68 &e.) md. ut stoten (23). ver stazzen
(8b). vf dem lande stofjin (8). aus dem
l. stossen (9). v dem huf) (110 varr.),
vyB dem dorpel (132) stossen.
*Hlimum v. Enula.
EBlinguare die tzongen vyf) nemen
(132). die zungen vÉsehniden (110).
o. zunglosig (110). tzongloy
ELI
Hli-nguis, gew. -ngwis, -guuis (6)
Ad. zung-, zunge-, zungen- (82b, 21, 119
-los, -lof3, -losse, -loz, -loiz, are (21),-lo
(132). tungen-
los £ en kleffer (23). tongeloes (11). sunder
tunge (99). stamelenter (Sum.). klepper
(22). hd. eyn snepper (Mss. mog.). ent
sneper (sc T) eyn weezer (21. cf. Sm.
4, 204), swetzer (6). smuche, vndutz (&.
idiota 125).
*Hlinium v. Enula.
*HElyocopia v. Elicopia.
*HBHlioeripius v. Bliotropium.
Elyon (Abr. i. excelsus Br.), eleon
(76) hoge (11).
*Eliops schlang (75). hele- 4 he-ops
(16), helop-os (Pap.), -es (129), -s (Ki.),
hel-p 7 -pinus (Gl. m.) angues, piscis
(G1. m., Ki.).
*Hlioselinum v. Paludapium.
*HWBlio-, helio-, gew. eli-, seltener heli-
tropium, elio-tropios (9), -tropus (942),
-eripius (7. /ap?s; solsequium. 76), eleo-
(96), elen- (85) -tropium, eli-tropia (47,
85, 96, à. gemma 93), -troprium (5 &e.),
eliotropia (Sum. VII) (4. incubus sylva:
ticus sic Br., hdufig 4. solsequium q. of.)
wirbel (4). sunnen-, sonneu- (75), sonne-
(17) -wirbel (7, 17, 75, 76), -weruel (22),
-werdel (283). sundwerbel (18). ags. sige
hweirfa (942). golt-bluome (19), -blom
(11) mateliefblom (107). matzoifblo
el., marienbloem hel. (132). morgenbluo
hel. (110). wege-wart (5, 6, el. 68, 110)
-wyb e -luge (75). ringe-l (1), 4
(47, 85, 86). reggele (Sum. VII). hint-lep
(elentr. 85), -bere (eleotr. 96). |
*Hliotripium 4. taberna (16), aus eliu
4. bacchus (Pap.) -- trophium? terpium
Eliquare (cf. elieare) syhen, vf dreyf
fen (19). sien (99). czyn, syden (9.7
elixare). zehin (8). zeugen (17). ondru|
pen (1l). eynich dinek snieltzen (132)
ein ding schmelzen (110).
Hliquere (7. -are 68) smeltzen.va
im seluen (132). sehmeltzen von im sel
ber (110).
*Hlirifagum v. Lilifagus.
*Hlis-a (Gf), -s& (Sum. Hpt. 5, 198]
(aus elixa?) fochenza (Il. c.).
*Hlysii v. Alsatius.
Elisio quetzinge (132). quetschum
(110). betrugnuf) (68. cf. eli-dere, -sus)
*Hlisis v. Elisus.
Ely- (Br), eli-sius Z. eaide solutu
(Br. die onbehacht in to mailvry (sic
is (147). j
Elissa v. Elisa.
Elis-us, 4 -is (75), lisus (v52b6) ge
quetzt (132), -quetschet (110), -quesse|
(11), -leezet (19). nider geworffen (5^
8, 9). betrogen (68). auffgelost (75). |
Hlitores v. Elicitores. .
*Blitropium &oe. v. Eliotropium.
*Eliuoum (sf.eleborum)v. Veractum
*Hliustrum v. Heliustrum. j
*Hlixa-pium, -vium (49) (cf. eli
ely-xum 4. q. à» aqua. solum. decoquitu)
d lixa 2. aqua Pap. Br.) wasser krau
(3, 4). eom- (53b), kum- (74, 76) -pos
gumpst, capfó (49). kappes (21).
Elixare ví) sieden (110 &c.). gar siede
8), syden (9), machen (3, 123). brower-
(13). sos (12). brigen (49).
ELO
*Elix-arius, -o gar breder (17, 18).
*Eliavium v. Elixapium.
*Eli-xe (76), -ce (110 &c, Pap.) est
qmator vrsa, constellatio.
*Hlixo v. Elixarius.
Hlixus geso-den (55, 17), -ten, varr.
-tten (64). woil (5 &c.), wal (132) gesoden.
hd. wol -g., -gesotten, -vf g. (68), -gekocht
4). gesotin o. gar (8, 9). gar gesotten
j ghekocket (23). rede, gare (292»).
*Hllam v. Eccam.
*Elleb-arus, -erus v. -orum.
*Elleborum (»« herbetum?) eyn krut-
gart (19). elobrum cruuthof (11).
Eile-borum, -brum, -borus, -berus
(8,76), -barus (67 Mrg.), -foro (141), ello-
boru-s (23), -m (6), eleb-rum (754), -erus
(11), eliuoum (v. veraetum) (album,
nigrum, of? vermischt). ein crüt (8b). en
krut (23). niefó- Z wiB-wurtze (75). wizcrut
(98). nis-wurez (4), -burez (3). nyzwureze;
boh. swath (?) ducha korzeny (?); el.
daz.swareze; boh. swatljee ducha kor-
zyene (4). nyese- (10 &e.), neze- (13),
neyD- (67 BE nase- (12), niez- (100)
-wortze nies- (41), nase- (85) -wort. crist-
oreze (17). hilge kirstes kruut (e. albus
1) hemera (127, Gf.). hemer, h.-wurz &c.
(Nmn, BM., $m.) germarrun (elleboros
21). germer (87, 93, 95). sitro (141). sutir-,
uir-, Sittir-, sitti-, (Gf.), suter- (74, Sum.),
iter- (95), sutten- (7), sut- (85), suu-
100) hd. -wurz, -worz, nd. -wort (bes.
Il. nigrum). schelworze (47). scamponie
li, 47, Sum. vil) eleborica centaurie
S 4g$. poedibergae (,sf. wédeberge*
36
*HEllenius v. Enula.
*Elleus (cÓp.uzov &AX0) ags.ualuyrt
(Hpt. 5, 196).
HElly-, eli-chnium, elychinum (88)
ef. liemen) der tachten (126). dacht
(88, 111). zoch (sclopetz 111). zache (v.a.
618 &c. Sm. 4, 238). eyn leynbeth (132.
7f. v. liemen.).
*Hlloboru-m, -s v. Elleborum.
Ellum v. Eccum.
*Elluo v. Helluo.
*Elmobus 6o. v. Elumbis.
*Elna v. Enula.
*Eloa &c. v. Elemosina.
*Elobrum v. Elleborum.
Elocare aussetzen (74, 75).
Eloeatio aussetzung (75).
Eloeatus aufgesetzt (75).
"Elodium (aus helenium) alant (8).
"Elogionia (cf. sq., elegia sim.) barm-
erticheit &e. (147).
Elogium (»« elegium) vor-, wor- (9)
umnisse o. weynlich, o. clegelichen ge-
anck (9), o. elegelich (8). cl. rede ader
tymme (11). betzal- o. lon-ung des vbels ;
otlieh sprich-Z ant-wort; vbelhandlung ;
jh der sachen 7 der pofen getat;
iBtat: verdamnung; trurigsesanck(sic) ;
ésanck; bedeuter o. dulmetsch pofer-
d gute rede, guter leumut, zeugnuf
*Elogons v. Elegans.
*Elogus v. Elegia.
Elongare verr hindan kummen, wyte,
er machen (65).
esto verr-, wyter-, verzyh-ung
E
EMA
*Elopa v. Egylops.
Eloquens (i. dapax) eyn schon- (5,
76), sone- (18), sun- (21) -sprecher, -spre-
chen (76). en schone spreker (23). schon
spruüchig (4). Ad. ein wol-redender,
-sprecher. wol-sprechen (pfe. 110), -red-
sam (64). wal sprechende (172). redehaft-
tig (17). wt sprekelieh (11).
Eloquentia auf sprechung (75).
schon-spr. (76), -sprache (68), -red (110).
schoen sprechende (132). wolred-endig-
keit, varr. -endikeit, -enkeit, -igkeit Z
wol-, red-sprechigkeit (65).
Eloqui Ad. offenbar, uffinbar (17),
suber (9), suberlich (8), vB-, auf- (75)
-spreehen, -reden (9, 17, 75). openbar
(23), wt- (11) -spreken. ridden (21). uffen-
(X), offen- (21) -barn.
Eloqui-um, -es ^d. eyn vz-, vB-, aufb-
sprache, -spruch, -sproch (18), -sproche
(152), -sprechunge (19). das vf gesprech
(62). auspruch (4). vufspraich (132). ut
sprake (23). stroffe (9).
*Hlox v. Esox.
Elsatia v. Alsacia.
Eluaecrum labe (O».).
*Eluatum (vinum, aus elsatum)elsefer
(19). eelseeter (11).
*Wlueabratores v. Elucubrare.
EXlucere zu- (8), er- (110), vf (es,
132) -schinen (8). sere scheynen (9).
Elucidare d. er-, her- (17), nd. vor-,
wt- (11) -luchten, Ad. -leuchten. er- (76),
ver- (68, 132) -lichten. erluchtigen (18).
vf)- (8), aus- (9) -legen. Ad. uffen- an)
offen-, nd. open-baren. belütren (62).
Eluecubrare irwachin (8). erwachen
(9). elumbare £. eigiare; eluca- 4
elugu-bratores sunt vigiles (16).
Elucus 7. semisomnis 0 languidus (14,
76, 129). seuchender (74). ein dummel
im kopf &c. (ki.). Cf. elütus (-« eluere)
i. mundus, madidus, insipidus (110 &e.,
Br.) ?
PHI Ie Sue ches for rirepotten (B)
Hluere vf-waschen (68), -weschen
(110, 132). eluo (cf. heluo?) igarne (100).
*Blumbare é&o. v. Eluceubrare.
El-umbis, -imbus (17), -mobus 7
-mubus (9) vnmechtig (9, 17). huflof)
(75). krank in den lenden (110 &e.).
*Elumbra 7. craticula que in candelis
describitur (16).
*Eluo v. Helluo. Eluere.
Eluta verrunnen ding (74).
Elutus v. Elucus.
*Rlzatia v. Alsatia.
*Emacere v. Emarcere.
Eman-are, -ere (76) hd. vz-flieBen
sim., -gieDen (17), -quellen (b). nd. wt
vlieten (11).
Emanatio (v. generac?o, spiracio dc.)
vbflieDung (65). naturlich vtlieBen (15).
perhafftigkeit (74). berhaftikeit 7 yn
blibende aus trucht aus ganezem blei-
bende auskunft beider went (9 Ann.).
*BEmancere v. Emarcere.
Emanc-ipare, -uare (8) dienstfrei
(16), dinst fry (8), dinstes frey (9), vry
(11, 132 sm.), fryhe 7 selpmundick (19),
seellefmundich (11) machen, maken. Ad.
nd. v-, er- (85) -leyden, -leden (23),
)
-edigen (9), -ledegen (835). v deme
brode dun (19). vtem br. doen (11). ^d.
EMB 199
vf) furen. lose lasen (13). entbinden (19).
auDgeben der gefeneknif halben o. ver-
bundens dienst (75).
Emancipatus(/. expulsus)vorleyt(3).
*BEimaneuare v. Emancipare.
*Emanere v. Emanare.
Emango (s/. mango) gros- (s/. ros-)
-hirte (9).
*Emantes v. Emicedo.
*Emantices v. Ematites.
Emanuel got by vns (65).
Ema-reere (alph. -ne.), -cere (152),
-neere (67, 76) (7. defieere) Ad. dore,
dirre (76) werden. seer (68, 132), vf-
(110), vir- (8, 9) -dorren, -durren (9).
Deguunen zu siechin (8), sichen (9). Ad.
gebrechen.
*Ematices v. Emmatites.
*Ematicus v. Emina.
*Ema-tites, -tices (Sum. V), -ntices
(4. bolusarmenus 74), -chites (aus hae-
matides) Ad. blut-, valde- (19) -stein,
-Stant (Sum.) plutstain, rotelerde (74).
en parstien (11).
Emax (/- emptio auide facta 5)
schlick-, varr. schlie-kauff (75). küufferig
(128). krem- 7 mertz-eler (126). kauffman
(8, 17).
*Embanum nezele (Sum.).
*Emb-ar, -er (74) (cf. empos?) 4.
impatiens (14, 16). vnleidender (74).
*Embat-es, -um v. Embotum.
*Bmber v. Embar.
*Emberiza (auis) emmeritze; e. pra-
tensis wiesemmertze (140).
*Embi-lieus, -tus v. Alembieus.
Em-blema, Z -plema (75), -lemma
(136) (7. massa quri 15) golt-knollen Z
-knopff (75). stug guldis o. vme snet
(8). ags. fodor (Hpt. 3, 196), fothrt (136).
*"Emb-, emp-liea, empeli-ca, -tica
(sc. myrobalanus) áschenfarb myroba-
lanen (143).
Embolis-mus, -simus (76), emobi-
lismus (152) (v. superhabundancia dc.,
et. àmmoderatus appetitus 16. 7« bolimus)
das dreiezende manet (4). der XIII.
mon (21), mande dez iares (5). der
driezehende mont (17). de dritteynde
(23), druttende (22) man. dreytzehend-
monschein (74). dz vberlaufft nach XII
monscehynen m dat ouerlouff van
tzwelff maenschynen (132). eyn uber-
slechtig jare (10, 12). obermo (18b).
be
vnmessiger vngezir freDen o. fraf) o.
uber wasch (sic 8.2«bolimus, bulimia
Cf. Gl. m. 9, 288).
*Emborium (cf. emporium) schyeb-
(19), schijt- (11) -kamer. slafkamere (Gt.).
Embot-um, -us (8, 23, 75, 16), -ns
(sic 74), -es (9, 4, 175), embat-es (174),
-um (49), embutum (Gl. m.) (7. ?nfundz-
bulum; ital. imbuto &c. cf. Dz. Wtb.
19?.; o. ambotum) trichter (3, 4). riehtir
(sc 8). schufe (4). schuff, triechter,
slawch (74). sehoffe (3). schofe, wrg.
schope seppel (13). schaf (12, 76). schu-
fel (49). kuof 7 scluch (76). kueffer kar
(15). eyn guf schufel (10). kraen (23).
Embrio kint in muter leib das noch
nit sel o. leben hat, Z vngeporn kint (75).
*Embris (7. temperies) gestumigkeit
jin wasser (74).
200 EMI
Embutum v. Embotum.
Emedium wagen mit raderen (147).
Eme-, emel- (147) -lieus est dyaco-
(16),10cu- (129, 147) -lator; gall. jugleour
ital. lo joeulatore (G1. m.) coechler,
netteboeve (147). Cf. temelici 7. iocu-
latores (Gl. m. 6, 560) ; «. v. thymelieus.
Emembrare auD-gelidden, var. -glid-
den (15).
Emembratus auDgeadert (75).
Emenda Ad. bez- (152), bef-, bess-
erunge. nd. beteringe. bof) (12). boybe
13). büehsf) (6). bote (295, 23) vor bose
at(22b). straff (110). wandel Z. meloratzo ;
brueh 2. poena (73). broke (22v).
*Emendactiea v. Hermodaetylus.
Emendare hd. pessern (1), p. sich
in sitten des lebens (75), befern, besern
(i nd. bettern (23), beteren Z boten
(22b). Ad. vz, vz der, nd. ut der schult
komen. in sehulde k. (Y). ezuchtigen
(8, 9). ;
Emendatio besserung (1).
*Emenencia v. Eminentia.
*Emenia v. Emina.
*Emerdaetica v. Hermodaetilus.
Emere /d. gelten; kauf-, kó- (6),
keuf-, kei- (21), keyf- (14) -fen. nd. ko-
pen.
Emergere vz-, vf-, auf, off- (18)
-$wymmen, -swymen (133), -schwymen
(134), -schwimen (76), -zwemmen (£Z. ez-
surgere 100) -schumen (1), -schinen (6,
8^). vy- (132), ut (23) -swemmen. swi-
men (21). uff sten (8). auf- komen 7
-steygen (9). aub dem wasser heben (75).
*Emerinox naturliek dach &e. van
XXIV uren (147).
*Emeritritio v. Emetritea.
Emeri-tus, -ecus Ld. v-, vnv"-dienet,
vn-v'dienter, -v'dinte (18). nd. vnvorde-
net. de heft wol dint (99). der vol dient
hait (132). einer der wol gedient hat
(110). alter ritter (8, 9, 64). stuppert (7.
emissarius q. cf. 5).
*Emeru-ere, -o 0. ezcedo, euado, erum-
pno, efugio, alaboro (16). ent- wuschin
(8), -wischen (9).
*Emetati ergangane (141).
*Eme-tritea 7 -trecius (131^), -triteo
7 -treteus (141), -trita febris (Gl. m.),
-eritritio (148), hemi-triceus (PBr.),
-terceus (147), emi-triteus (93, 141), -tre-
teo (127), enutricheus (6) (jtpicoia)
khela- (127), gele- (1315, 141) -suth (141),
-suht. zwiualt dritegic ritte (93). scharpe
febris (147).
Emi- (s/. hemi-) -eadium, -ecudium
(Gl. Aelfr.), -tatorium (76) (v. olla 11,
vas olei 16 sim.) warmespot 2 olyvat (11).
ags. elefat (G1. Aeifr.). haltfaf) (Ki3.). eyn
koyl doppen (19).
. Emieare d. vz-, vf-, nd. ut-luchten,
-liehten (18, 76). us lühten (6). Ad. schi-
nen (8), vf-sch.; scheynen £ leuchten
(9), auf)-].
*Emi-, eni- (47), eini- (103), fini- (7,
Gf), quini- ? vini- (47), erru- (101),
rumi- (85, 87, Sum.) -cedo, -tedo ('),
emantes (85) («us haema, vil. »« icti-
nos wilder knoblauch Ki.?) brach-lóch
(87, 95, 103, Gf.), -rud (101). brac-loec
(85), -loe (47), -louch (96), -lof (47), -loff
| (85). bruehlach (7). bramlób (:
EMI
rumex
Sum.). prachwurtz, wolffsmilch (74). vlot-
steen (85. »« ematites?).
*Emici-re, -ri (aus am.?) zierin (8).
cziren (9).
*HEmicraneus v. Emmigraneus.
*Emictorium (aus am.? emunoeto-
rium »« emingere?) en swet dok (23).
*Emigra-m, -mus v. -neus.
*Emigran-ea, -tia auf wanderung o.
schaydung sel von leib (74).
Emi-graneus, -granius 4 -eraneus
(15), -granium (Fr.), -gramus (9759) (i.
vermis capitis 76, Br. houptwurn (93).
hauptwurm (64, 74, 75). arhol, ar-, or-
halm, -halben (75). emigram 2. vermie
quidambrunnenwurm (76). Aus Tux pay (a,
emigrane-a (74, Gl. m.), -um Z4. dolor
capitis (16); vrsprinckliehe kranckheit
des haubpts (74); frz. migraine.
*Hmigrantia v. Emigranea.
Emigrare hd. nd. scheyden (18), v-
sch., wandern; vorscheden £ wardern
(23). Ad. vz-wandern, -wandeln (7), -wan-
dlen (76), -waden (18), -gen (11). vwan-
deln (7). vyfverhusen (132). sterben (19).
staruen (11). varen van der werelde (99).
*Emilamentum v. Emolimentum.
*Emimire v. Emminare.
E-, he-mina, emma (v. eoclia), Z
eminus (127) mez (Sum.). mate (8b). win
muf) (se 8). halb-seidle (123 sem.), -sto-
bichen (125). hempte (25.). stouph ; cha-
nali (Z. canalis Gf.). kanali (127). pegel
(109). eminae stechal (Gt. 6, 637, von
Holtzmann ohne Noth in urnae verbes-
sert). emenia 2. mensura &£c.; ematicus
i. canalis (16).
*BHmina-re, -ri (Ki. 4 emimire (76)
(2« emanare? 4. effluo, eicio, erumpo,
discurro, staturio —- st. scat. — , ebuleo
16. cf. emeruere?) uf) drawin o. werffin
s aus drewen £ aus werffen (9). dràuen
Ki.).
*Eminens (?) eyn druf) (18 wrg.).
Eminentia, emenencia (152) hd.vber-,
ober-sehinunge, -scheinunge, -schinisse
(85), -dretunge (5). obenscheinunge (9).
ouer- (132), bauen- (23) -schininge. vir-
hengenif i» hocheit (110). hoichheit
(132). die hohe vbertreflichkeit (65).
Eminere Ad. vber-schinen, -scheinen,
-schin (18). oben- (19), bofen- (13) -schyen.
noch- (6), bouen- (22,99, 132), bauen- (23)
-schinen. uber treten (8). yberdreden (13).
*Emingere (7.méngo 0 purgo nasum
ventris 16. alph. nach emungere 110 &c.)
v- (110), vyD- (132) -seychen.
*Eminus v. Emina.
Eminus Ld. von nd. van verne, veer
(11), Ad. fer, verren (4, 68), verrem (110).
hd. ferre.
TEimisanum v, Enterium.
*Emis-perium, 7 -serion (76), -Speria
(Gl. Aelfr., -perioni (7. semiscirculus
136), selten hemi-spherium, -sperium,
-speria (7 hesperiae Gt.) (7. orison &o.)
Ad. ein halber (75, 76), halb-, halp-,
nd. en half-rinck, Ad. -ring, -himmel,
-hummel (91), -sper (91), -synwelkeit
(74), -sene wellikeit (9 Anh. 2), -sonne
velle (9 Anh. 1. s£. sinewelle), -rinck als
weit als einer den hymmel siet (4), -ring
an der sper des hymels als weit als wir
EMO
den hymmel sehen mogen (75). der halb|
hymel den wir sehen (110). eyn halp deyl|
des hemmels (55). die helft (132), en del,
(22) van den hemel. en h.-del (23). die
helffte van dé hymell dat wijr syen|
staende in dat velt (132). dye übehelft|
des hymels (71). die vber hul des hymels|
(1) dy vber hest o des himel (2). -
oberster h. (75). das halb teil eins syn-
wellen dings (65). ags. healf-tryndsel (al.
Aelfr.) halb cluuia (£ étala Gt. 4, 567).
hemi-spherium (110), -sperius dz halb|
synwel ist (110). dat half ront is (182).
halb rondt (68).
Emissarium tzapphe,laf)graben (125), -
Eimmissarius (7. equus fortzs et velo,
badius 75; cf. admissarius) rein-o (121
Gf.) -e (104), -ischer £ -isch ros (Sum.)
scelo (Gf. schel-o (Sum.), -er (74), -le Z
zelter (V). Ad. nd. gul. Ad. gule, gaul
fol (75). gorre (23). lauffe-r (1), -ntpferde
(74). louffend pfert, louffender bot (75)
bod (8). stut- (8), styeek- (19) -phert
stuppert (z. emeritus 5).
Emmissio-nes (8), -nis tue dic. munera
&c. (17) nidderlafjunge; fruchtberkeid
(17). fruchberkeit (8).
Emistis v. Enistis.
*Emistorium v. Epieausterium.
*Emitaculum v. Epitabulum.
*Hmitatorium v. Emicadium.
*Emitigium v. Semitogium.
*HBmitr-eteo, -iteus v. Emetritea. |
*Emittere d. ví, ver- (9) -senden|
wt seynden (11). !
*Emium eckern (19). en voet (boet?11)
Emlemma v. Emblema.
Emm-, emon-oton (aus Ejquotoy
meisel (Kia.).
*Emmunitas v. Emunitas.
*Emna v. Emina.
*Emo (gegenüber themo 2; cf. temo
wagen- (3, 8^), span- Z rur- (1) -nagel.| |
*Emobilismus v. Embolismus.
*Emobtoi-eus, -s v. Eimoptoiea.
Emoyeus v. Ennoiceus.
Emola (76, Er.), emula (7. olla. erea].
cf. Gt. l, 252. aenulum Gl.m.) gella (121
i. q. aemula Gf. 1l, 202). eyn messer
duppen (7), kopperen pott (132), kupfferet
hafen (110).
*Hmolar-e, -i v. Emulare.
*Emolatus (»« eiulatus cf. emulari
hulern o. weyn riezen 7 weynuge (9). |
Emolere Ad. vf malen.
Emoli-, emolu-mentari ge-nifje
(21), -nissen (3). i
Emoli-, emolu-, emolo- (136), emile
(8) -mentum (7. deuolutio q. v., fructu.
D
der mue;
(18 Mre.).molehter|-
& winninghe (108). ags. fulteam (136).
*WBmolir-e, -i v. Emmollire.
zEmo-, ó£ssw. (Mss. mog.) emol-lir;
emulire (7), emolor (11) (7. vinetor |
deficio t seduco 16, extra moliri, acquirerc
miti) hd. v(-, nd. ut-arbeyden, -pinen. Ac
vB-, auf-arbeyten, -arbayten (76, 194
-erbeyten, -erbenden (21). uberwindin c
be-triegin (8), -trihen (9).
EMP
EMPH
*Emollere weich (132 &c.), morwe(132),! Ad. der ob-rist (1), -erest (76), -irste,
lind, var. lyn, o. senfft (110) werden.
Emol-, emo-lire, emoliri (4),emulare
(g. v.) weyeh machen (110 » er- (65),
aus er- (4) -weichen.
*Emologium (cf. emologare aus hom.
Gl. m.) wedde (123).
*Emolo-, emolu- v. Emolimentum.
Emonere ví)- (19), wt- (11) -manen.
*Emongere v. Emungere.
*Emonitio vf) manunge (19).
Emonoton v. Emmoton.
*Emo-ptoiea (19), -btoieus (141),
-ptieus (76), -roidus (1T. »« sq) (cf.
empyieus) blut spyende (17). der da blut
spyet (19). emptoyci dy do blut rechsin;
omoptoyci das seint dy das plut rehent;
emptoys seuche, daz ist der do plut
rechsint (4. emphoyea plutrechbung
(14). 7. q.emobtois (141), haemoptoe (Ki.).
Emorroi-s, -de (120, 141), -da (131^),
-des, -dus (1), emor-oidaà (Sum. I1),
-oides (Megenb.), -rides (4), -rodia (141),
-reus (74, 93), einorrois (103), enoror-
(6), amorro- (17) -ides, morruita (1215,
141, als deutsche Synonyme gesetzt Sum. 1I;
vil. »« myrmieea) (infirmitas, & serpens
74 Br, varixz 1315, 141) ist ein ader an
dem hynderen venstere dy blutickt
dieke sere; seuche wenne von dem
menschen nidene blut get (4). afteradern
(Megenb.). Ad. blüt-, blut-, blutte- (18),
pluet- (D, plut- (4, v4, 75), nd. blot-
ganck, Ad. -gang, -jang (21), -fluzzida
(103), -fluf (75), -wrn (93), -wurm (ser-
pens 74), -suget schlang (64) | warza
(1315, 141). werza (Sum. II). wasserblatern
(19). fieblatera (120). eyn vie blatern
(17). vie blater crescit ?m oculo (8. sic
«us eulo). vohen fist (50b. cf. bovist
fungus) emor-reus, -roys, inus einer
der plut pruntzet; schlang, ein wurm
wenn der einen menschen heckt o.
sticht so plutet er sich tode; emorrois
vnterslang (74). enoroy-de 2. vene dc.
quarum fluxus -s (16). Adj. emorroi-
dus, -ssus, -ssa (75), -eus, emor-ruosus
$ -rogius (76), -rogia (141), -gius (Gi.
m.) hermaroissa (?. mulier dec. 16) fraw
0. man die den fluf des bluts, bluetz
- hand, hant, hondt (75).
Emotus abgeschidner (74).
— Emouere scheiden, ab-sch. (74).
*Empedes v. Ependiten.
*Empeli-ea, -tiea v. Eimbliea.
*Emperieus v. Empiricus.
*Emperium v. Empyreum.
Empetr-on, -um (cf. trichomanes.
polytriehum. adiantum.) venus-, frau-
wen-haar; mauwrrauten, eselsfarn ; harn-
kraut (143). steinrauden, weier stein (ki.).
( — um i. qué congregat gazam
16).
Emp-yema, -yma (74), -ina (16) (cf.
oxyregmia) aiterrechsung (74. cf. emor-
rois. ayter ausreiehsen, galle vzgerah-
Sinen Sm. 3, 10).
Empyi- (Gl. m.), empi- (Br. &c.) -eus,
emphieius (Pap.) (é. spuens sanguinem
Br &e -« hasmoptoieus) blutspuwer
(110 &e.).
*Emp-yma, -ina v. Empyema.
r Empyreum, gew. empir-eum, -reum,
-rium, àissw. emp-, emph- (18) -erium
DierewBACH GLossARIUM
-erste, Óberste (6), Vbirst (21), aberste
(17) hi-, him-, hym-, he- (21), hem- (55)
-mel. 4nd. de ouerste hemel. fueren, var.
feuren (75), vnrecht (sc 8) hymmel.
Empireum adj. von fure (8^).
Empi- (Br), emphi- (74), empe-
(64, 74, Pap.) -rieus artzat, erfarner artzt
(74). landt farender artzet (64).
*Empiteosis v. Emphyteosis.
*Empitieius v. Emmpticius.
E-, £ i- (110), £ a- (68) -mplastrum,
7? ampluxtrum (67) Ad. md. pla-, plae-
(11, 132), Ad. phla-, pfla-, bla-ster. zich-
plaster (75). faska (141). bet (aus bint)
duch (8) swetige (3. 7. q. swedunge,
schwed Sm. 3, 529). swed ein ertzney-
tueh vnd gehort zu den wunden (74).
swode (77). eyn artzt (séc 1). gretetVch
(Sum.).
*Emplema v. Emblema.
*Empletieus v. Epilepticus.
*Empliea v. Embliea.
Empore-, empori- (Pap., enpori-
(141) -tiea, emporiea (Br.) (charta) ma-
eulatur (91).
Emporium (cf. emborium) reitch-
Gf.), rietth- (sc 141) -amera. marck,
latz, kauff-huf, -stat (74). empur-ium
(129), -eum (16) 2. emptorium; -eon 4.
conuentus populorum (16).
Empos (4 patiens emptor Br. cf.
embar) vndultiger kauffer (74). lijdsam
eoeper (147).
Emyp-, empi- (152), em-ticius, emti-
titius (Ki), -eus gekaufft (89, 19). Ad.
ein g., gekauffter 4 kaufft (75), kaufter
(4), kauffer (VY), nd. en ghekoft (23),
koft (22) knecht. quijt ghecocht (11).
cehóf- (121, Gf. sém.), eopht- (G1. Mar.)
-seale, -man (Gf.). ags. ceap cnext (136).
Emptor Ad. kou-, kau-, keu-, key-
(21) -ffer; kóiffeler (6). nd. koper.
Emptorium (cf. emporium) ^d.
kauff-hus sZm., -stat. kaufft stad (21).
hoff stat 7 krame huf). (17). mar-ck (8),
-g 4 -t (19), -ket (11).
*Hmptra empster mus montanus n
Saxonia, (untersch. von hamster 125).
Emptrix kau- (110), keu- (68) -fferin.
kouffersche (132).
Emptus gekaufft (19).
*Empureum &oe. v. Emporium.
*BEmtieus &oe. v. Empticius.
Emphasis :. expressi-o loquendi (Br.),
-ua locutio (176); exaggeratio (Pap.).
emphatres 7. exagregatio (s?c 76).
Emphatice kit (7. e.) ppbrlkhp (141)
— oparliho? cf. phasis opfaroth.
*Emphatres v. Emphasis.
*Hmpherium v. Empyreum.
*Emphicius v. Empyieus.
*Emphirieus v. Empiricus.
Emphy-, emphi-, enfi- (Mss. mog.),
empi- (76), 4 amphi- (147, Gl. m.) -teosis,
-teusis (49), -teotum (74) (7. melzoratéo;
cf. ampleotis) beterynge van lande &c.
(147). ein erblieh besten-dung, var. £
-nung, eins erbs zu besserung (65). erb-
lehen (76), -recht (74), -ecznisse (19).
erfpacht (11). paeht gut (12). dinst-recht
(12), -reth (49), -knecht (18^). bode-nzinf),
var. -mZzeins (64).
Emphy-, emphi-, enphi- (93) -teota,
ENA 201
-teuta (74), -teus (4), emphiteo-theca,
-teta (147), -tieus, -thecarius adj., eufi-
teotieunnis (81) hiem rechter (81) vn-
geberhaftes gevildes buman (93). pau-
(74), erb- (4, 74) -man, -ling (4). herb-
linck (3).
*Emphoyoea v. Emoptoica.
*Emuetorium v. Emunoetorium.
*Emula v. Emola. Enula.
*Emu-, emo-lare, -lari, (v. amare,
odire, inuidere; sequi) hd. lyep-, lip- (8),
lieb- (64, d -haben, -han (6); hafen,
hoffen (see 8). nd. lef hebben 7 haten.
folgin (8, 9). naeh fulgen (5). noch ful-
ligen (21). ver- (64), vir- (9), v- (1, 11),
na- (22, 23) -volgen, in veintsehafft (64),
in bosen (23).
*Emulare (aus emollire) z. lamire,
mittigare, blandire (16).
*Emulari (i. lamentari, aus eiulare,
cf. emolatus) chlagen (1).
Emulatio nyt o. liebe (8). gramheit
(4). durehechtung &c. (65).
Emulator lyephaber, nachfulger,
hesser (5). hd. nach-, nae- (18, 132), nd.
na-volger. Ad. arg-, ark- (8) -dencker,
-denekir (8b, 9).
*Emuleare v. Emunetare.
SUONI (z. ableetans 76)gelustende
(8).
Emuletrare ein melck-gelten (Xxi.).
*Emuleum esí herba qd. (16).
*Emulire ». Emoliri.
Emulus vygent (19) wynt (s?c 8).
feind ab inimicor, nachuolger aó imitor
(64). eyn echtiger (55, 23). achter (1).
*Hmunetare (esí nautwm) ezu dem
uber halden (9). uberheldin (2c 8). emul-
m (st. rem.) ?. nauim ad. litus ducere
16).
*Emunotoria sg., gen. -e(cf. munetor)
shrotisen; colezanga (at.). clofft ? czange
(19). klueht 7 kalek tange (sé. kale-t.?
11) ags. candel thuist (136. cf. sq.).
Emun-, emu- (Mss. mog.), emi- (q. v.
-etorium (emunoetoria 2. forpices 93
snuezel doche (19). snutel dueck (11).
sureze tueh (89). schur-due (99), -holtz
(74), -eysen (74, fabrorum 65). snuterken
(109). snuzunga (86). zanga (121). snueze-
(11), snvez- (8) -ysen. eyn kertzen snuetz
(132). eyn clufft da man eyn lieeht mit
abe bricht (17). eyn abrech (77, 110) zu
liechten (110). ab brech (68). butzer (91).
putscheer (123). licht-seher (75),-schirchen
(125). har' seheren (23). reistholtz (93,
Ziem.).
Emundare v(- (19), auf- (75) -roy-
nigen. wt reynichen (11).
Emungere, emongere Ad. snu-czin,
-tzen; snü- (6), sni-, snew- (9) -ezen.
snutzen daz lieht (5), dye nasen (21).
liecht schnutzen (110). nd. snuten (132);
ut-sn. (11), -snuuen de nasen (23), -sn.
de nezen (22). schimen dye nase. (18).
schiren (49). snuben (12). Ad. vf)-snutzen,
-trucken, -drucken, -drichen (49). wisehen
(8). reyn machen (64).
Emunis vry (110 &e.).
E-, em-munitas Ad. nd. vriheit. hant-
feste (Gt.).
*Emusearium v. Musearium.
Em syet (132). nem war (68).
*Enactus herworben(19). v?woruen(11).
202 ENE
*Enancisci vir-, hir-werben (19) v^war-
uen (11).
Enare hd. swimmen (9), uf-sw.
Enarrare uffinbare sprechin (8),reden
(11). offenbaren (9). vB sprechen (65, 110).
wtsprecken (11). v^-zellen (132), -kunden
(110), -kundigen (65). |
Emnatare vff swimmen (69 Mrg.).
*Enatatio uf watung (62).
En-, in- (q. cf.) -eaustum dinten
110, 132). onck (132). eneaustus7.2n2ustus
d 76).
*Encenatus vor wit (8. p£c. von wien).
encematus 2. omuocatus (16).
*Eneeneatus kirchwey (4).
En-cenia, -chenia, -cenium (23, 81)
(aus &yxatv(a 2 &Évtov,cf.exenium)kirch-
weyung (3), -wyhin (68), -wie (8). wyhunge
(17). kilwihi (25). kurbe (7) wihung (1).
kirichwaht (121, szm. Gf.) kerkmisse
(109). kijrmissen (132). mef)-krom (110b9),
-korn (1102) (aus -krom — kramp xenia
Sm. 2, 385). hantgifte (109, 110 &e.). nyge
iar (23). en erlike zende (81).
Emnceniare v'nuwen (8), newen (9).
wyen 2 nuwe benemen eyner wende t8.
wechen 4 new ben. ein gewande (9).
beghinnen (11, 19).
*Ene'ea (si. interea? entera?) dar
ine (85)
Emncl-isis, varr. -esis (75), -ysis nei-
gung (74, 15).
*Enchenia v. Encenia.
*Encheridion v. Enchiridion.
*Enchinius v. Euchimus.
Enehi-, enehe-ridion Ad. hantbuch.
*Enchiridon (7. anulus) vingerlein (74).
Emnchrista salb (123 &e.).
Ende-cas (7. endecem Br.), -gas (141),
-neas (8) zehen iar (8). z. iar alt (11).
*Bnd-elechia (mgr. Aussprache von
$wceAÉyeia), -ilechia, -elichia (141), 2
-elitia (74), -elieia (68, Br.) -elchia,
-echia (7. anima munda t mundama,
perfecta etas, perfectio) volkumenlichs
alter; volpringung an dem korpel; ge-
liedmessigkeit (74). volkommen aldir (8
sim.) der selen erst gewerbe ader folle
bringen an dem libe (7). der erst ge-
werb o. volbringung an dem leib (76).
*Endeneas v. Endecas.
*Endere:.nformare (16). bildin (8, 11).
*Enderma v. Endiuia.
*Endilechia v. Endelechia.
*Endimia gemeinetod (93. cf. epide-
mia). genfdistel (74. 2c,endiuia). ,
*Endinia v. Endiuia.
*HEndir-a, -e v. Andena.
End-iuia, (val. dc. aus intybea pz.
Wtb. 131), -iuium (9), -inia (74), -uuia
1, Sum. v), -una (67, 152), -ima (85),
-imia (q. v.), -erma (96) Ad. su-, sau-
(713), Sew-, du- (73, 85), fehe-, genD- £
leber- (73), mege- (Sum. v), mar- (74)
-distel. maijdiestel (153). grensing 7 gen-
Detzungen (125). genBzung (73, 91). anti-
vien (143), -ffien (73). endiui-en (73),
-krut (68 sim.) enduuie (1).
*Endris v. Enhydros.
Endromis &c. v. Andromeda.
*Endu-na, -uiaà v. Endiuia.
Emea-tor, -stores (pi. 76) 2. liric-en
i -inator, corni-cen / -erepa (Br.),
-fices (76).
ENI
Enecare erslahin (8, 9). doden (11).
*Enectere (7. firmiter ligare 16) feste
"| bindin (8 &c.).
*Eneptus v. Ineptus.
*Bnerbones swnt pauperes pi- 4 pa-
stores (76) | aus ebiones 7. pauperes
(Pap.), p- piseatores (129).
. "Ener-, en- (8, 17) -gare (7. operar?
intus) in wendig arbeytin (8). eyn wenig
(s?c) erbeiden in der sele (17).
*Energare (aus ener-uare cf. -mis,
-miter) v'kliben (6).
Emer-gia (a/ph. -uia 110 &c.), -uia
(134 &e.) (7. 2nterior labor, operatio t
effectus) wijfheyd (19). dobende (8).
Energumenus, energu-, gew.nergu-,
4 neorga- (74), ergu- (125), exgu- (16)
-minus, nergumnius (133) toponter
(Gf.). a wizzig (127). vnarbaitsamer,
kruppel, teuffelhafftiger, besesner (74).
besessen (8, 75, 125) mit dem teuffel (75).
*Enerm-is, -us (aus eneruis, cf.
energare) v'klebet (6).
UNE enor-miter (cf. prc.) evmelich
Eneruare Ad. lemen, er-l. (4). hd.
nd. v-l.. lamen, -melen (22). hd. lamen
(10), lam machen, sehwechern (64). ent-
(64), v- (65) -edern, -mergeln (65 var.).
Eneruatus d. vorlemet, verlimet
(21), virlamet (19), verlambt (68). v'laemt
(132). lam. o. kranck in glidern (110).
auDgeadert (75).
Ener-uis, -uus, -uuis (76), -wis (5^)
hd. md. v^lemet, -lamet. v'lempt (5).
er-lamt (68), -lemit (4). lame (10). elénde
(X). eranc (100). verdoren (99). v^melet
(22. cf. eneruare). ane wopen (55. »«
inermis).
*Hneum /. eregum 4 £erribilis (16).
Emeus (7. de ere factus 16) hd. ercz-
in (65), -en (8); ein ding von ircz (18),
daz irn ist (21), von ere gegoDen (17),
von erd gemacht (76); ein ding daz
von ertz, ártz (134), yrtze (152), irtz
(v) gemacht ist. g. von metal (110). ge-
maicht von metalle mit kunsten (132).
eren (65, 75). glockenspeisen (75).
*Emnfiteosis &c. v. Emphyteosis.
Engaddi balsams garde dair he wes-
set (147).
*Engare v. Energare.
Enhydros (equam m se continens)
der sehwetterstain (V. a. 1618 Sm. 3, 552).
enidros 7. gemma, ab aqua, vocata, (141).
en-ydris (129), -idrus 7 -idra (74), -dris
(14, 16) 2. coluber in aquis viuens (16 sim.).
wasserslang (74). enyd-ros 2. coluber dc.;
-ius 4. gemma, aquam exudans (Pap.).
*Enicaptatum (aws ennea-phonum,
-echordum?) 4. lira, octo sonarum (16).
*Hnieedo v. Emicedo.
*Eniema v. Enigma.
*Eniet-are (76, 129), -ieare (16) ?.
qernoctare (129), per noctem vigilare (16).
*Enyd-ius, -ros &c. v. Enhydros.
Enigma, eniema (5b, 22b) (7. pro-
blema, -plewma, parabola &oe., sermo
obscurus dc.) eyn vorborgen rede (17),
legüe (legene? 8. s. vBlegung ?). dunckel
betrachtung, dückel betrachteg (65).re-
der-seh (74, 88), -s (18), -sen (21), -schen
(17), -nyD (v1). retter-sen (70), -Den (69),
ENO
-Sehen (68) ráterschen (134). retersch
(110). rethers (497). radelse (13, 99, 93).
redelse (129). retdelsen (151, 152). redel- |
schen (19), -Ben (66). ratsal (9, 71). rat
nutz (st. ratnuf) oder ratezal (1. sí. rat-
8al?). retsel (133). reet-sel (11), -zell
(132). retzel 7 retsche (74). rzetherle (112).
retinsse (sc b^). redernyD (77) retel-
merchen (125). radmer (225). mere (19).
rat was ist das: es stet vf efe. (4). en-
kenteniD (18 Mrg.) glichnusse (9 sZm.).
bezeuchen (5. mAd. bizeichen). obstrum
(85. alph. epigma).
Enigmatizare virborgen rede sagin
(8, geben (9). retterisch auff-g. (64). rat
(8), rotsal (9) gebin.
Enim, e.-vero hd. warvmb s/m.;
vOr-, ver-, v-, vur-ware, -war sim. wann
(16). auer wante (23). ouer wente (99). |
*Bnisium v. Anisum.
*En-, em- (64b, Pap.) -istis, 7 migale '
(64) (pro vno hausto sufficit; cf. eya-
thus; Gl. m. v. emissus) mygelin (64).
Eniti vB-erbeden (19), -arbeitten (110).
van pynen in arbeit sitzen (132).
*Emitus eyn spade 4 eyn brack (18),
dus enueus 7. spado? cf. v. eunuchus.
Enixa gebornde o. vor fliBen o. ge-
neyget (8). leiplich geboren (4). vloist
van kinde (132).
Emixus hd. vz-, vÜ-, auD-gearbeyt
sim., -gearbeytet (6), -geerbet (18, 21), |
-geerbeyt, -gepiniget, -gepinget. ge- |
arbeit 7 -boren (110 &e.). gheworuen |
(11). utghearbeyd-et (23), -iget 7 utghe-
pynghet (23).
*Enneomaticus v. Eimnoimaticus.
*Ennodare v. Enodare.
Emno-iecus, -yeus (Gl m. &e., 9b |
ennos capra et ieos custos 76), enoyeus
(Db), emoyeus (7. mango, agaso, pastor
dc. Gl. m.), emo- 7 -eno £ eglo-iceus (75),
enoyeus (74), ermoneus (q. v.), aego-
nomus (Grundform 7« ennus q. v.?) 1
aepolus (125) geyDB- (6, 64, v5), gaif-
(14), geis- (93), ezegin- (Db), zege- (8)
-hirte. tzygenherte (125). tzeghenherde |
(23). gay herter (1).
Ennoi- (Br. enneo-matieus 7. acci
dentalis tovallieh (147).
Ennon (Abr.) eyn dal (8). |
Emn-os, -us (7. caper; habitator i
rofundum Gl. m. 3, 307. Br.; habitatio, -
ji caprarum ; dee 4. q. lat. capra, 16)
eyn bog (8). Cf. portug. enho einjáhrt-
ges hirschkalb, wol auch asp. ennodio
Dz. Wib. 487. Hat sich &wvoG mit hebr.
u. à. Wórtern und Etymologien gemischt?
Voce. 16 máscht enn-os, -a, -on «nd enno- |
sitheus »« &vwvoc(óac, $vootydioc, im |
Br. ennosigeus 27. Neptunus; 3$. profume |
dum. silentium. ( : GV[Q»), wozu hora en- |.
nutigii (,,2 gall. nuit/ Gl. m.) zu gehüren |
scheint cf. conticinium nach Form und
Sinn.
*WBnocliare v. Enucleare.
Eno-, enno- (6), enu- (55) -dare (»«
enudare 17, 64) vz- 4 off- (b), vff- (11), |.
vff ken- (sc bb) -kneuffen. vff knauffen
(18). auf-knypffen (64), -kneWflen (1). Ad.
vB-, auf-kneuffeln (133, 152), -kneifeln
(21), -knopffeln, -knepfeln, -knipffen,
-knyphen (6). vyf- (132), ut- (23), ent-
HD) Epod ent-knoppen (19), P loben !
ENU
(17), -ploessen (64). Ad. uffen-, offen-
baren. den knopff des zwifels vff thun
(65). v'elaren (132).
Enodis on-nadt, -knepff, var. -nodt,
-knepffig (110).
*Enodus, enudus (6) sbst. adj. vn-
knauff (18), -gekneuffelt (19). aneknop
93). ein knopf (6). knauff (17). knaff
1. kneuffel (5).
*Enola ags. paerl (Gl. m. q. v.).
*Enola v. Enula.
*Hno-, selten oeno-, ono-phorum,
-forum, honoforum (19), ono-forium
7 -ferius (7. diota q. v. 75), -phorus
(16), -forus (8, 9), -ferum (6 &c.), one-
ferum (14) laytfaf) (74). win-, weyn- (9,
74, 88) -fal3 (B, 64, 14), -vas (9), rof) (sic
6), -kanne (132 sém.), -kant (88, 110),
-geschirr (88). wynfaB 2 winnefaife
(19). wijnvatt (11). wynschenkel- Z tip-
kanne (109). onopherum schnecken (st.
schenken 7» onica?) va) (76).
Emnorm-is, -us vnordenlieh (1, 64).
bose (19). lelieh (132). wreet (11). vnda-
dech c vast unrechter (75).
*Enormiter v. Enermiter.
Emormiter vientlich vnd vast (75).
yber die regel (65).
*Enoro-yde, -ys, -rides v. Ermorrois.
*Enoston (cf.elieosmon ?) milze (Sum.
VI).
*Enphiteota v. Emphyteota.
Enporitica v. Eimporetica.
*Enquis v. Ecquis.
Ens Ad. ding. Ad. nd. dinck. ein iglich
(17) ieglieh (6) ding. syn (b5). wesen
(8). wien (18).
*Ensarius (7. ensium. artifex Gl. m.)
En hauwende mef»er (19). en groet mes
3 Ensicium doitslach mit dem swerde
147).
: E cun swertili (141).
Ensifer swert-dreger (10), -sknecht
Emsis Ad. swert, stechswert (125).
*Ensole v. Eusole.
*HBnter wesenlich (65).
*Enterare (sí. exent.) ul)weiden (17).
Enteri-um, -on 7 -a, 4 entra (16)
(í. emisanum piscis 76. sí. omasum?)
ingeweid (17).
*Enterogenia v. BEiterogenia.
*Entiana v. Gentiana.
Enthymema (£. festinata conclusio)
eyliehe beschliefung (74). ein schnel ant-
wurt (110), haest antwort (132), hefMich
(sic!) antwirt (68).
*Entitas dingligkeit (74).
*Entra v. Enterium.
*Emtrisia v. Incerpias.
Emuel-eare, -iare, eno-, enumn- (1)
-eliare Ad. kirnen (6); v(-k. -kernen
5, 75, 110), -kern, -keren (1). md. ut
ernen. die kern víff thon (68), vpdoen
(132). offenbar macehin (5b). uffin- (17),
apen- (11) -baren. v/claren (132).
Enueleatius klerlicher (30€).
. Enuclia-te, -liter offenber-, grunt-
lieh (11).
Enu-eus, -ehus v. Eunuchus. Gerro.
*Enud-are, -us v. Enod-are, -us.
EPE
m.) enu-m, dim. -lum (Br.) 7. caldarium
(I. c.). ein kessel (110 &e.) enumum
ags. cetil (136).
T, selten i-, he- (b*), hi- (Gt.), üfters
hin-nula, hinulus (76),inola (Sum.),enola
(69, 134), emula (110 var., 147), himila
(Sum. VI, humula 4 elna (Sum.), hilna
(47), Oüfters enula ?. campana (q. cf),
hüufiger e. e. (méssv. enea pro e. eren
ding 65?) innule campane (9423), gew.
i. q. e-, he- (5b), a- (5, 6) -rinis, erinnis
(enula 7. flinx 7 laturicium 74) Ad. nd.
alant. Ad. a.wurtz, -wurtzel sim. alent
(85). hd. a.-wurtz, -worcel (18). m4. a-,
ga-lantwortel (143). lantwurz, alar (105).
olantwyn (19). elne (47. cf. elna). ags.
sperewyrt (942). brachlóchj (Sum. VI, 7.
emicedo Gf.) hirtzzunge (hinnul-a T.
2« -us?). hirBung (76). ueia 7. elinium
(Gf. 7. e. helenium, ÉAÉvt0v). elimum
viula, veia (Sum.). ellenius alant (Sum.
VI). Cf. elenenoli.
Enumerare retin (8). reyten (9). rede
verzelen (17).
*Enumum v. Enula.
*Bnuncliare v. Enucleare.
*WBnutriator v. Enutritor.
*Bnutricheus v. Emetritea.
Emnutrire vuden (19). voeden (11).
auffhalten mit dernarunge Z erneren (75).
*Bnutri-tor 4 -ator ernerer (75).
Enutritus gefudet (19).
Eo dar-vmb (6), -vmme (23). eo
debil-, fort-, mel-, pe-, grau-ius, magis
7 plus dester schwecher, stercker, besser,
boser 7 erger, schwerer, mer (75).
Eode-m, -mmodo in der selben mof
(6), zuluen mate (23), soluen m. (22).
Eo melius habere ent- (23), en- (22b)
-neten.
Eo peyus habere entghelden (23).
*Bos ein lant (85), land (6).
*Bipaetica v. BEpatiea.
*WBpaetum eingedinge (17).
*Epadieus (as hepatieus?) gheel
varwe (147).
Epadire (7. dicere, manzfestare G1. m.)
vffen- (19), apen- (11) -baren. callen,
spreken, iehen, cotren, cosen, proten,
pralen (147).
*Bpantiea v. Epatica.
Epar, ebar (141) hd. lebber (13, 19).
nd. leue-r, re (23).
*Epa-, 4 eupa- (14), jepa- (Gf.), epae-
(D^, 76), epan- (47) -tica, 7 -torium Nm
- eupatorium) Ad. leber-ader, -oder
(6), -ayder (133), -erut (75 &e), -erawt,
-wurst (G£.). leuer-adere (23), -blome (4:1).
L- (132) leuern- (22) -ader. lynwurtz
(eup. 74).
Epaticus Ad. leber-siech (91), -suehtig,
-siehtig.
*Hpatorium v. Epatica. Eupatorium.
*Hpdanum v. Eptalum.
*Ependi-ten 2 -cen (131), -ton (?.
indumentum t mantile 16), epedicen (147),
epidi-don (19), -diden (11), -decen &c.
Gl. m. 3, 314), ependeton (Gl. Aelfr.),
efetidem (136), empedes (7. «méctus 76)
(aus &meyOUvtrc) moncehes kleyd (19).
monike cleet (11) eleyt der moniken
(141). lachan (131). ags. cop (136, G1. Ae'fr.),
hoppada 7 vpernud (Gi. Aeitr.).
*Enul-a (66 &e, 110 &c.), -um (76, G1.| *Epensio dinghelt (11).
EPI 203
*Hpi- ófters st. ephi-.
*Bpibaeha v. Epibata.
Epibades, emtfaOsc (126), melius
epibatides (Ki.) fzehren, schuyten (Ki.).
weidling (126, Fris. cf. Sm. 4, 28).
Epiba-ta (:4, 33), -echa (64) vber-
furer (64. 7. q. ferge), -gefuert (93), -ge-
furter (74).
*Hpibati &e. v. Epifates.
*BHpicalamum (cf. epi-tabulum? -tha-
lamium?) bruchech (9 Ann.).
*Hpiealium v. Epiecolium.
*Hpicamen (cf. epitaphium?) man-
inge (11).
*Epiearista (sí. eucharista?) eyn
forste der hoimeliehen dinge (19). en
vorste der heymeliken dinghe (11).
*Wpiearius v. Erpicarius.
*HBpi-, ephi- (6, 1, 19) -eausterium
(19 &e.), -cauterium (6, 7, 152 &c.), -caus-
torium (147, Br, Gl. m.), -eaustrum (Gi.
m.), -eusterium (4 sedes sutorum 4b.),
-caterium (66 &e.) 7. locus vnguentorum
ad, instr. super ignem; solarium puellare,
fumariwm 0$ caminus -caut., cat. 66 &e.,
7 -eaust. (110 e) ; sedes scriptoris -eaust. ;
coopertorium doli? -eaut., -caust. hd.
schribe-(8), sehrib- sm. (66 &e.), schreib-
(74, 134, 151), schreip- (152) -stul, 2 -filtz
(74). schriebe-bret 4£ -stuole; ephie.
sehornsteyn; spynneweppe (19. cf.
emistorium spinwep 75). schaerstien £
spinnenweebbe(11).roickghat ; raithuyss ;
ordels-, gerichtes-stede (147). en clausur
(é. sedes scriptoris 23). rauchvank (1).
fuersturz (75). (4 -eaut.) gluo- (93), gluot-
(BM. 641) -haven. eynrehand stoue dair
vuyr onder is (132). kemmet (7 -eaut. .
110). ein pflaster vber eingebranndte
wund (134). ein plaster off eyner ge-
branten wonden (133), vff eyfi g. wond?
(152), auff ein gebrante wunde (66 sém.),
oder gebrant wund (68). tuch vff dem
Schribstul (75). ein filcz auf dem pulbrett
(64). -eaut., -cat. (66 &c.) eyn plaister
i eyn gebrant wonde (5). en plaster £
en swede (cf. emplastrum) ene brant
wnden (23), eyn brande wnde (22).
eyn plaster (17, 18), eyn swele (séc 17) uff
eyner gebranten wonden. eyn balter,
eyn sleied (lei aus w) off eyn gebrant
wonden (21). eyn plaster 7 eyn hohel
(6. wol eremaeula). schornsteyn (Y, 66
&c., 68, 132). kamet (67). kamyn, kem-
mieh, rauchloch, slat, ef, plapalg,
gluthaffen, fewrmawr, pflaster (74).
schrijfbret Z scehriuerstoel (11). poden
über ein vaf (75). boden scehilt (cf.
doliotheea); eyn plaster auf einer ge-
branten wunden (4).
Eipieedium v. Epitaphium.
*Hpicell-ium, -um vinger-huet (11),
-hut (19).
*Hpicena zole (11).
*Hpi-cenon (19. cf. Gl. m. 3, 313),
;-cenum, -echenum (aus &míxotyoy ) ge-
menget (11, 19). g. geslieht (8), gesliecht
(9). bouen gemeyn (supra commune 132).
*TBpicerion en werstat ; epicuria,(-ius
à. defensor Gl. m.) werestap (-scap? 11).
Epicerna (/. anathema Pap. ab &mt-
XTjDOG Gl. m.) der hoestebanne (19). die
hogheste ban (11).
Epi-cieclus, -eieulus 2 -tieulus (74),
26 *
204 EPI
-cilium (74, 93), -sileum (v. epistylium)
(é. paruus circulus super majorem Br.,
anabratrium 74, eanopeum &e. 93,
tyburnium 74, 75; »« epistylium q. v.)
getefel-, geteffelt-ding, tylpawm, grof-
pret, -pett, sperlach, hymlitz, affterseyl,
stawbhule, tawbhullin;
-stylium) stoffel (74). stovphüli (93).
himel ob einem altar £ bet Z tisch (175).
*Bpicinum (aus epieus »« -cinere »«
epi-nicium, -nichia Br., -lechia 76. 7.
J'estiuitas pro victoria sim.) zegevechtinge
sanck 7 d?es victorie (11). epi-einia p.
loblich dankberkeit (65. cf. epicus);
-nichion 7 -nirion 7. victoris dei palma
cc.(Br.) ;-meronz./aus christo pro victoria
dedita, (16).
*Epieogium v. Epitogium.
*Epi-colium, -coleum (5^), -ecollum
(60, -eulium 7 -talium (74), -calium
(4. pensum q. v. 1), -tolium (19, 17),
-stilium (9) (Z. superior pars coli) Ad.
eyn ober-, vber-wacke (12), -wolken (szc
6), -wock (19), -rocken (5), -racke (55),
-rock (7, 18, 19. »« -eollerium? -to-
gium?), -rocke (77), -rucke (9), -ruck
(74, 75) am rucken, pr. vber half (75.
2« eollum). kunckel (76). klob-, reiste-
flachs; enspyn o. spyndel mit garn; ein
wag o. das man wigt (-talium 74). elter
(altaris) duch (21). nd. en ouer-wokenne
(225, -wockede (23), -kede (sc 22); auer
rocken (11).
*Epieollerium Ad. ein vbez-, ober-,
nd. ouer- (132) -rock, d. -rocke.
*BEpicollum v. Epicolium.
Epieopanum fleischbanck, anricht-
tisch (Ki.).
Epieroeulum v. Epitrophium.
*BHpieulium v. Epicolium.
*Bpieuria v. Epicerion.
Epicurus (7. pestis, vestis, vo-, fo-
rator; s. adj. 75. cf. phelax) des obro-
sten selde an liplicher wollust ist (93).
pauchfuller 7 mensch der sin selikeit
setzt vff essen vnd trincken (75). lecker
(110, 132). frezzer (8b). freDer (5). ein
vros (9). frafó (15).
HBpieus (7. laudabilis Br. &c.) lobe-
(19), laue- (11) -lich.
*Epicusterium v. Epicausterium.
*Hpichema v. Epitome.
*Bpichenitum v. Epithymum.
*Epichenum v. Epicenon.
*Epichima v. Epithema.
*Hpichi-mum, -num v. Epithymum.
*Epiehome v. Epitome.
Epidecen v. Ependiten.
Epi-demia, -dimia gemeyn-e sucht
(123), -er tode o. die peule (74). eyn ge-
meyn toit Z suchte (1). ga-, v/g. ia-merig
tod 7 pestilentz (75).
*BEpididen &oe. v. Ependiten.
*BHpidimia v. Epidemia.
Epidrom-on, -us 7 -os (64, Br.) der
grofi segel hinden in dem schiff (64).
hindersegel (74, 80).
*Bpifates (cf. G1. m. 3,313) ags. faerbenu
(136. cf. ferbena « ceorl Bsw.) epi-
(1365, 147), ebi- (1365, Gl. m.) -bati 7.
laici, -bata leye, leecke (141).
Bpifora v. Epiphora.
*Epigergium (11), ipo- (3, 11, 19, 4),
ephi- (19) -girgium, -pergium (3), hypo- |
-cilium (ocf.|(3
EPI
(148, Br.), ypo- (74, 147, Gl. m.), hyper-
(125, Br.) -pyrgium, ipopigerium (G1. m.),
yperbigi-on 7 -um (76) (v. fulerum fo-
carium 148, andena, ferrum quod sustinet
ignem; vgl. die Formen v. anticipa)
brant-yseren (11), -ysen (ip. 19), -reyte
, 4), -roide (147). brandredt (125).
prantreyt (74). eyn windeysern (eph.
19). en weentyser (11). herdram (?. an-
dena, 76).
*HBpigia v. Epiphora.
*Bpi-glotum, -grilotum (19), -glottis
(64, 74), -glatum (75) (v. coopertorium
oris, vua, vuula, palatum, faux) krag
(16). ein gume (3). gumme (4). gum Z
gam (75). kelen- (19), keel- (11) -ader.
goderlein vorn am hals, emma (s?c) kal
(74. Cf. Sm. 2, 17. 4. q. nd. kader nach
Fr.). attemblat (64).
*HBpigna v. Sitapolium.
*Hpigram-aà v. -ma.
*Epigramia meisterschrift (11, 19).
*Bpigramista meister-schrieber (19),
-schriuer (11).
Epigram-ma, -a (74) vbir- (8), vberge-
(64), uff- (17) -schrifft, uff ey brieffe (17). |
vberschrieffte (74).
Epigraphia vbergeschrifft vff dem
toten stein (75).
*Epigrilotum v. Epiglotum.
HBpigr-us (147, Br.), pl. -i (v. clau,
aus &m(8poc) holtznagel (64). ags. nae-
gler (Gl. Aetfr.). nagel dair myt men holt
negelt (147). »
*Epikeia (neben epiecia gr. mansue-
tudo lat. i. e. &Tte(XetX) keusch (110),
kunst zu (66) leben. konste leuen (132).
vngeschriben recht, by-r. &e. (65). sit-
tigetugent sich naigent zu mittler masse
habend in den geschrieben gesetzen (74).
*Epikei-zare, -sare durch die vinger
Sehen (68, zm bono 110). dor die v. syen
(132). vrteylen nach gesehriben rechten
mit der mafe der miltikeit (74). epikei-
zatores qui nom egent brillis quum per
digitos conspiciunt (110 &c.).
*Hpilagare v. Epilogare.
*Bpilanium kloester (11).
*HBpilare ent-horin (8), -herin (9).
*Epilechia v. Epicinum.
*Hpiledium v. Epirhedium.
Bpilem-a, -ma v. Epilimma.
*Epilemsia &ce. v. Epilepsia 6o.
*Epilentum (2. vehiculum puerorum
cf. pilentum) kints kerch-el, -lin; vor.
kins wainel (75).
Epile-psia, -mpsia (Gl. m.), -msia
(9, 141), -mpsis (141), -nsia (Br. &c.),
-ncia, -ntia, -nisya (11), -nsicia (76),
-nsis (3, 8), ephilencia (/5.) (v. apo-
plexia, cathophexia 75 &e.; cf. cata-
lemsia est passio epilenticorum 141)
daz, dat vallende vbil (b, 5^), ouel
(11, 85, 132), leit (eph. 8). das valubel
(2, 125). vallen vbel (1) sant Valtinf
(: vallen) plage (125). fallende sucht,
var. sichtung ; hinfallendersichtum, var.
siechtumb (75). der fallent siechtag (76,
110). der hinfallende siechtung; daz val-
lende (4). der slack (19). di wirbel- (3),
wurbil- (8) -sucht.
Epile-pticus, -mptieus (141), -nticus,
-nsieus, -nsiatus (76), ephilen- (136), 2
emple- (147) -ticus die dat vallend oevel
EPI
heft (147). die dat ouel (prc.) heuet (11).
ags. uuoda (136).
*Hpilimedis v. Epimerides.
Epi-limma (ki.), -lema, -lemma (129),
ephilema (76), eplema (Gl. m.) (7. empla-
strum, -ustrum 129) blaister (19).
plaester (11).
Epi-logare, -lagare (cf. reiterare,
reoapitulare, diffiteri) reden vor ander
(8). wider-r. um 75) £ w-sagen ein ding
noch ein male (75). dy red vor ander
weten (9). antworten, eyn ding vor-
brengen (17). weder halen (11). widerumb -
sagen in eyner summen &c. (65).
*Epilogositas vbir- (1315), vpir- (141)
-Ssprachili.
Epilogus kurez vor ander rede (8). |
eyn widde rede (9).
*Epymaehus (»cophim.?)v. Attaeus. .
*Epimea v. Ephimera.
*Epimemia (cf. sq.) ags. nest (136).
Epi-menium (76, Gl. m.), -menia (Br.),
-mencia 7 -monium (19), oni
dona 16) czins -monium; maint ezinsse
-mencia (19).
*Hpymera v. Ephimera.
*HBpimerides v. Ephimerides.
*Hpimeron v. Epicinum.
*Bpi-, ephi- (19) -miticus begerlich
(19). vogeerlich (11). Cf. epithymia (Gi.
m.)? epimone (7. desiderium r.)?
*Hpim-ories, -uridesv.Ephimerides. |
Bipinirion &e. v. Epicinum.
*Epyomatus v. Attaeus.
*Epi-pia, -thea (7. musca equorum
76), epypbi (7. maecor eqw. Gl. m.)
pferdes flyege (19). en perts vliege (11).
Epipteron v. Epiteron.
Eipi-, ephi- (649), ? beth- (74) -phania |
der ersehynlieh tag (64). der XIII tag
(110), dach (132). oberst-e (75), -age (74).
*Bpiphare peert schümen (11). epi-
phyare 4. equum. ornare (Gl. m.
epythiare pert vertzieren (141).
*Hpiphegion v. Ophimachus.
BEpiphium ». Ephippium.
*Bpiphon-ima, -ema (Ki.) (7. causa
contentio) ags. efat, reub ias
Epi-phora, -fora, -thera (76), 2 -gia |
(11), ephifora (19) (z. morbus oculorum |
quà lasciuia dic.110 ; lyppitudo oculorum
Pap.; lippa zm oculo sc. quando pellis
subducitur , et. funis in mawi 16; gr.
émUpopA Gi. m. 3, 315) augenwe (88).
star-plint (3), -blint (4). schelheyd (19).
scheelheit (11). .
Hpi-rhedium (Ki.), -redium (93),
-redia (sg. Gt., pl. ?. minora vehicula Br.
sella 16), -rredia (est superzor' pars voté
et dicuntur omnes partes superiores te-
et re-gentes 16). kutsche (Ki.). chomat (93).
sielo (Gf.). sele episea; gegenleder 2
tasche -radium (9). stigleder(-ledium 76).
*Hpisceilum v. Epistrillum.
Episcop-atus, -ium /id. pysthum (4);
bist-üm, -um, -om (18), -umb (16, 134),
-thum (110). bischof- (68), byscop- (23),
bis- (22), byB- (132) -dom. bischtom (5^).
Episcopus (7. presul) Ad. bisch-uff
(1), -off. bioff (21). byscop (23). vber-
seher, vffmercker (65).
Eipischidion v. Cuneus.
4
-rsedia (7. mazora v. Pap.), -sea (v. currus) |
7 -radium (9), -ledium (7. corrigia ?n |
, 317). |
EPI
*REpisea v. Epirhedium.
*Hpis-erum, -erium (16), -enien (11),
-trum (8) (: serum /actis; 7. grema b^.
cf. crema) Ad. matte -e, -en (5^, 4).
tophen (1). topffen (75). Cf. v. a. wetterau.
matten, kss-m. serum, ebenso bei Stieler
1249. Fr. 1l, 649; káfmath coagulum
Alber.); matt-e, -en, gall. -ons lac schyston
Kil.).
*HBpisileum v. Epi-ciclus, -stylium.
Epi-stylium, -stilium (7. g. stilo
superponitur 16 sim.), -stulum (18b, 132),
-gileum (76), -stalium (8), -stolia (148),
-stilia (Gt.), -stelia (superméssa 121),
-telium (755cd), -eilium (v. epiciclus)
(7. caput £& capittellum columne ; t paleum
meretricale 16. »« epieielus; eciburneum
75. cf. epiciclus) eyn fub under eyner
suele (17). sulhovpt (93). sto-ffel, var.
-pfel (75). pfeyler (3). philer.(185). pyler
(io, 19). p.deck (8). bolster (121, Gt.).
pfártin (112). pfátlin. (115).
*Hpistilium v. Epicolium.
*Hpistil-ium, -e (Gi. m.) brief (141).
*Hpistites en krael (11), cf. grale v.
ephippium.
Bipist-ola, -ula, ep. 7 litera missiua
Ad. sende-, sent-, sant- (75, 91), sind-
(21) -brieff, -brif (4), -briff (20). zende
bref (23). episte-l (75), -In (55).
Hipistolar-e, -ium ein epistel-buch
(64, 68, 110), -boich (132).
*HBpistolia v. Epistylium.
*Epis-trillum, -ceilum (76) (aus epi-
stylium ?) 4. superior pars celi (16),
teli et eus ferri pfeileisen (15).
*Bpistrum v. Episerum.
Bpistula v. Epistola.
*Bpistulum v. Epistylium.
*Bpisumen (/. obsonium) zü- (Sum.,
Gf.), zÓó- (120) ze- (121) -móse, -müse
Sum.).
*HBpita-bulum, (3), -gulum (17), emi-
taeulum (a/ph. epi- 8) (cf. epicalamum,
eubana) sant-braeh (3), -broch (8),
-brueht (11).
Epi-thalamium 7 -thalamum, -ta-
lamia, -thelamium (136), -tulamium
(23), -talamen (8b), -talmium (134),
-talanum (74), -talnium (66 &e.) brut-
lauff gesang (110). bruloft- (68, 132),
bruut- (11) -sane. s. brutlaceht (23). vir-
relich s. (85). elkorn (74).
*Hpitalia, equitalium (»« equitare
75) reit-stiffeln (4), -stifel (3, 75), -iual
(15). epytalie 7. occree de coreo 4 panno
et subduci solent alys caligis; equisti-
bilia est instr. sutoris (16).
*Hpitalium (cf. prc.) v. Epi-colium,
-taphium.
*BEpitalmium oc. v. Epithalamium.
*BHpithamium v. Epitaphium.
*Epitanista 7. procurator epulorum
kuehenmeister (75) aws epitaphista 7.
proereator epistolarum, -« epistata?
vasta ?
*HBpita-phista (129), -tista (Gl. m.),
epithaph-ista Z -tia (76) 2. seréüptor,
groereator (-ista 16) epistolarum.
Bipi-taphium, -tafium, -thaphium
(85, 75), -thauium (75), -thasium (6, 74),
"thamium (136), -talium (74), £ -cedium
(64) ephitanum (19) 2. swuprascriptio
apidum tumulorum sim.; ceno-taphium,
EPT
varr. thaphium, -thauium (75); car:
men, quod, dicitur sepulto corpore (136. »«
epithalamium). gegraben (8), grabs-
über- (93), ober- (4) -sehrift. vberschrieffte
(74). grab (85). grof scerift (23). grof
geschrift (6). vber-g. vff dem grab (64),
den toten grebern (75). grab malung
(19). graf malinge (11).
Bipita-tista v. -phista.
*HBpithea v. Epipia.
*Epythecum v. Epithetum.
*Hpitegium v. Epitogium.
*Epithelamium v. Epithalamium.
*HBpitelium v. Epistylium.
Epi-thema, -tema (cf. -chima :/.
i. unctio de succo 16?) wiec (107),
wijeh (132) in die wonden. wiech in der
wunden (110) wegk in die wonde (68).
*Epithera v. Epiphora.
*Bpitergium eyn wyf bilde (19).
*BEpiteron (Aerba) hopfen (76), aus
epip-etron? -teron wasserlinse (Ki.)??
Epithe-tum (Br.), 7 -ton (88), -cum
(65 var.) zusatz, zugelegt ding (88). ein
wort der eygenschafft 7 ampperkeit,
ampper eins dings, sicut dicimus dz
ding 7 der mensch hat die amper o. art
an ime (65). Cf. amberlaur f. /e tic (Sm.
1l, 58); md. am-páre, -psere (BM. 147),
ahd. ant-, anta-para signum (Gt. 3, 150).
schweiz. amper m. getóse (stld.) hZerher ?
*HEpitia v. Ephippium.
*HBpythiare v. Epiphare.
*Hpiticulus v. Epiciclus.
*Epi-thymum, -thimum, -chenitum
(76) Z. thuri- (147), turri- (76), turi-
bulum (76, 129), -cremium (129).
rochuaf) (76).
Epi-thymum, / -thymus (143), -ti-
mum 7 -ehimum (9), -timus (Sum. VI),
-chinum 4 eptinio (re) (6. flos. thymz
Br. Cf. Gl. m. 8, 32335) blumo des bine-
crutes (Sum. VI) eptinio pynplum, epi-
chinum kleestat (74). velt kumel epit.,
beyn blume epich. (9). filtzkraut, thym-
seiden (143).
Epi-togium (Gl. m.), -cogium (122),
-tegium (7. supra tega 16) vberrick (Ob.
1703). gall. houche (122).
*Bpitolium v. Epicolium.
Tipi-tome, -thome, -thoma, -ehome
7 -chema (76) kurtz red (68, 110). ein
kortz sermoen (132).
Bpitrophium 7. domus n qua alun-
tur pauperes infantes (Br.).
*Hpitro-phium, -chium (11), epiero-
colum (147), -eulum (141, Gl. m.), -cum
(Gl. m.) hereneleyt (19). en haerk kleet
(11). geel cleyt (147).
*Hpitulamium v. Epithalamium.
Eplema v. Eipilimma.
*H-, de-, dis-plicare ontvalden (147).
*B- (19), ex- (129. sí. exs-) -polia
rauip (Z. preda 19).
Epomis kullenzipffel (135). reiter-
(Ki. leid- (135) -kapp.
Epop-s, -es widhopff, kot-, kat-han
(110). eyn wydhop off huyp (132).
*Eptalum, epdanum (16) (4. septupl-
ex (148), -um (76) (: $Xt&) sieben feldig
(8, 11).
EPHI 205
*Bpta-silon, -fyllon Ü -folium (136),
-filon (942, Sum. vr) (éntauAAov) siben-
(9, Sum.) sieben- (8) -bletter, -blat £
wegerich tin. ags. gilodusr (136),
gelodwyrt (942, Somn.); sinfullae (-folium
136).
*HWptinio v. EBpithymum.
E»to, g. -onis . memoria (147, Br.).
gedecht-, gehoich-nif (147).
*Hptria v. Ephippium. Sidile.
Epulari, -re Ad. een. nd. etten. wirt-
schaften (9). schinbar- 7 her-lichen essen
(65).
*BEpulatieus v. Ejppulonus.
*Hpulat-, 7. conuiuat- Z ceonuiu- (147)
-orium spiDgaden (75). werscaps stede
(147).
*Bpuleare 7. excludere (16).
Epule (pro spiritual, sed. epulum
pro corporal Br. &e.) hd. spise. lecker
Sp. (110, 132). wirtschaft (8).
Epulicenium eetvate alreley (147).
Epulo frefer (19, 88). en vuerre (11).
zergesel (65). hd. nd. lecker.
Epul-onus, -atieus die vol
scappen is (147).
Epulum (7n pl. sunt fercula bona 15)
hd. nd. gerichte 7 spise. pose sp. (75).
geryechte (19). ain essen (76).
*BHphat v. Ephot.
*Epheba swalbenwurtz (74).
Ephebi- (Br. &.), ephoebi- (129) -an
(129, 147, Br.) -on (Gl. m.), -& (6 &e.),
ephebeia (Sum.) euphebia (121), effe-
byon (23) (7. loeus vé 2uuenes prostitue-
bantur ; Yupan-a 6, -ar; lacus23) huorhus
(121 s?m.). der bosen vrowen hus; en pol
(28). ein pfutzer (6).
Ephe-, effe-bus (v. valde lucidus sc.
puer iuuenis et émberbis Br.) junck schone
mensche (9). gar schon engel, schon m.
(8). onbart (64) junglin an bart (110
sim.) jongelinck sonder bartt (132).
Ephemera v. Eiphimera.
EBphemeron wizwrz (Sum.) wiesen-
zeitlos, vehtblume (143). :
*Epheson ein helme (19). ein helm (11).
Ephesus (urbs) sológer (127. türk.
aja Soluk).
Ephi (Br.) ein maf) drier scheffel (17),
Ephi-, effü- 7 olph- (147), eff- (14)
-altes (7. ineubus) scrate (120). maer
(147). die nacht-mayr (132), -meyer (sic
110) mare ist ein trugnusse des men-
schen vnd kumpt von seinem plut, lebern
vnd lungen wen im dz auf seinem her-
tzen ligt (74).
*Ephicau-sterium, -terium 7». Epi-
eausterium.
*WBphifora v. Bipiphora.
*Hphigirgium v. Epigergium.
*Wphilat esí regio sc. in deanlant 7.
terra indica 7. q. euuilach (16). euil-iath
(Pap.), -ath filius Chus, 4 terra, (Br.).
*Hphilema v. Epilimma.
*Ephilen-cia, -ticus v. Bphilep-sia,
-tieus.
Eiphi- (93, Br), effi- (74), ephe- (Ki.)
-mera, epimea (11) einstages sucht (93).
fieber das da kumpt von der sunnen o.
von kelt o. von heyfer speise; epymera
kaltsiehtag der einen tag wert (74). die
eaelde dagelix (11).
wer-
206 EQU
Ephi-, epi- (I1, 14, 19) -merides,
gew. epi-murides, -mories (11), -limedis
(76) kerb- (14), hd. kerp- (Mss. mog.), rait-
(16) -holtz. kerbe stocke (19). karf stock
(11).
*Ephimitieus v. Epimiticus.
Ephippiarius seteler (125).
Ephippium, ephi- (19), epi-phium
ross zovn (93). eyn sadel vp eyn pertt
(132). ein sattel vff einem pferd (110). 7.
falera satelldecke (64). gezaelt (11. aus
gezadelt). eyn grale (cf. krael epistites;
gorreel sm. gorellus, heleium, tomex
Kil. &e.); eyn flyt (sonst phlebotomum ; 19).
epiphya pl. illud per quod equus trahit
currum sil £ affersil Z est lppitudo ocu-
lorum (16. cf. eptria v. sidile; Gl. m.
3, 317^; epi-phora, -phaea). epitia, g.
-orum des perts tzierheit (147).
*Ephiphania v. Epiphania.
*Hphitanum v. Epitaphium.
*Ephon-ea, -ia v. Euphonia.
Eph-ot, -oth, -od, -oc (21), -ut, -at,
-ud, -or (68), -tit (67, 152) hemidi (ar.).
ein iüden ecasel4 ein enge leynen hemde
(8). kasil o. enge lynen duch (8). Ad.
ein iuden-gewant, -gewand, -gwand (68),
-kleyt (18). ein 1oden misgewant (132).
ein tuden- (110), iudden- (132), nidden-
(sic 21) -messegewant. eyfi in dé (152),
einer jn eim (67) m. oder messegenger.
arawl sim. (Gf). ein ioden-gherwite
22), -gherwant (23. »« gewant!). mantel
(11). paffen-m. (19). alba, alpa; ahsalpein
(Gf.).
Equa (7. vola 9. aus d, fola? z. run-
eina 75) mer-ch (1, 10, 649, 75, 76), -hin
(6, 64b), -he (75, 104), -ie (99, 106). stud-
en (75), -t (123). strincz (9. 7. q. strinzen,
strietzen, feldstriken equi zndomit? Fr.
2, 348. cf. wett. umherstrenzen otzose
vagari strunzen f. 2. q. bar. stranzen f.
Sm. 4, 687 Sq. cf. Br. Wtb. 2, 1072 sq.)
kobel (9, rr. 1, 430b. s/av. kobyla, cf.
blinde kobel $m. 2, 276). gurr (75, Fr.
1, 3615). veld- (93), stut- (Sm. 3, 673)
-pherit. feldyn (Peucer.). Ad. pfert-, phert-,
pert, pherde-, pferts-, pfárdB- (134),
phertz- (152), hd. nd. perde- Ad. -muter,
nd. -moder. perdin (18). móder (109).
*Equalicia v. Equaria.
Equalis Ad. glich, gl. gebaren (15).
gl lip (8). glige (13). ge-lijeh (132),
-leich (67). Ad. gleich. ghelik (23). ebben,
sleitht (7:).
Equ-alitas, 7 -itas 4 -amentum (16)
Ad. glich-, gleich-eit, -heit. ein gliche
7 glich-likeit, var. -igkeit (65). eben-mefig
(5), -miffig (21), -mifekeid (17), -glichnit
(75). euen mechtich (23). nu euene me-
tig (22).
*Equamata, g. -te brygandyn, eynre-
ley harnesch (147).
Equanim-is, -us Ad. geduldig. nd.
duldieh (11) von glycher mafe (110).
von glichem gemiet (68). van gelijché
mode (132).
Equanimitas glijchsamheit (68, 132).
lydsamkeit (110).
, Equanimiter eyndrecht-lch (132),
ig (68), iglich (119)
Equare Ad. geli- (5), gli-, gelei- (64
glei- (4) -chen. gligen 35 den
(11). hd. glich, gleich, eben (17) machen.
EQU
ebenen (5). eben (1, 4). evenen £ slich-
ten (23).
Equ-aria (104, Br), -aritia (141),
-aricia (Gf. Br.), -iria 7 -iricia (Br.),
-iritia (95), -alicia sg. (16) (z. armentum
equorum $ vaccarum r., multitudo bru-
torum quorumque 16) stuot (95, 104, 141,
Gf.). equirea stut (9. cf. À. v.). equiria
strüte (Ziem. cf. G. Wtb. 2, 310). equirrea (2.
conuentus dc. equorum) en stod (23),
stoot (22). en stant van peerden (11).
Formkreuzungen s. u.
*Equari-aà, -cia v. Equirria.
*Equastrum 2, vas vinà (16).
*Equermenta v. Equimenta.
*Equerrea &oc. v. Equirria.
Eques (7. equest-er, -ris, cliens
35.3 sedens in equo) hd. veit- (1), rei-
(75), rit- (68, 126), ry- (1109), rut- (110b),
reüt- (1106, 126) -ter. rider (17). ryther
(^). ain reittender (v6). reisiger (Fris.).
kürisser (126). hoffman (75). eyn die zo
perd is (132).
*Equest-aneia (76 &e), -eneia glich
scheydunge (8 &e). £. equa gato i
seperatio (16).
Equester (v. qui vadit im equo, cf.
eques) Ad. eyn reytt- (1, 4), rit- (1),
rid- (b, 18) -ender; reydener (21), reisi-
ger (6), ruther (133), reuther (67 sm.);
ry- (69), rit- (645), rei- (134), reit- (64e.
74) -ter. hd. nd. rider. reider (8). reute-
risch (88, 126). te orse (99).
Equestris peerde hierde (11).
*Equieium v. Equitium.
*Bqui- 4 equo- (75) -cius (v. mango)
rof)bub (75). rostuscher (93). -
Equidem /Ad. aber. auer (18, 23).
ouer (22). sicherlich (110 &e.).
Tiquidi-alis, -um v. Equinocti-alis,
-um.
*Hqui-dium (3), -um (3, 4), -gium
(5 9, 74), -gerium (75), -rria (8, 1T. cf.
?». v.), -rea (6, 16) ei wethe- (3), wette-
(8, 9, 11), wett- (75), velt- (74), rof3- (8,
75) -lauff, -laufft (17), -laus (sec 9). wet
leuffer (16). es locus do man die roó
vff bereitett (6. cf. equirium). renweg
(. stadium 75). rofmarckt, stut (74).
*WHquifer &ce. v. Equiferus.
*Hquiferare v. Equiparare.
Equife-rus, -r (Gl Aelfr), -ri (2,
74, $m.) (7. ferus equus Br.) stuot- (95),
stut- (2, 74, Sm. 3, 673) -ros, -roDer Z
bescheler (74). wild pfert vnd. rof) (15).
wilde phert (8, 9). ags. w. cynnes hors
(Gl. Aeltr.).
*Equig-erium, -ium v. Equidium.
Eiquile rossstal (91).
*Equiletum (aus equisetum?) pfef-
fer (14).
*Equileus (aus aec- »« equ-uleus) 2.
stimulus ; pullus equinus €& asinus (145).
*H-, ae- (136, 145) -quimanus zu bey-
den henden (8, 17) éeyner mit b. h.
gleych brauchlichen (64). recht vnd
lineket (19), end locht (11). ags. bilypti
(145), bylipti (136. ,,s&. twilaefte* Leo).
*Equi-, equer- (85), equina- (75)
-menta, -minta (47) menta equina 4
eaballina 7 mentastrum (143) ros-
mintze (96), -mintz (9). rosen minte (85).
rof)-müntz, -balsam, wilde m. (143). wild
mintzen (75).
EQU
Equi-, aequi- / aequa- (ki) -men-
tum lohn für den springhengst; gleich-
gewieht &e. (Ki.). win- £ ly-kauff (125).
*Equinalis v. Equisetum.
*Equinamenta &c. v. Equimenta.
Equi-noetialis, gew. -noxialis, 4
-dialis (2, Br.) ab- 4 eiben-nachtick (3).
hd. eben-, obent- (&/c 4)-nachtig, -nechtig
(17, 4). euen nachtlik (23).
Equino-etium, -ccium, -xium, Z
-xialis (75), 6 equidium (75, Br.) so
tag vnd naht glich wurt (6). Ad. eben-,
hd. (18) nd. euen-, ewen- (71) -nachtig
(1, 283, 171), -neehtig (76) Ad. -nacht,
-gleich tag vnd nacht (75).
Equinotus gename (8b. cf. v. equi-
uoeus).
*Equinox- v. Equinoct-.
Equinus róssin (126).
*Equipallere v. Equipollere.
*Equiparantie relatio leyt-en, varr.
-ung zu eim anderen dz eym glieh ist
&c. (65).
Equi-parare, -pperare (9), -ferare
(11) Ad. glichen. nd. ghelik-en (23), -ieh
maken (11). Ad. glich, gleich (1) machen.
Equipensare gliche wyegen (19).
ghelikieh wesen 7 rechte richten £
dencken (11). gleieh schetzen (64).
Equipollentia gli- (6, 69), glei- (134)
-chung. Ad. gelich macht; g.-, glieh-,
leich-machung: glich- (17, 133), gleieh-
(6^ 152) -gemacht; glich gutheyd (19).
glhge (153), ghelike maket (13, 22),
macht (23). ghelijck guetheit (11). glycheit
(110 &e.).
Equi-pollere, -pallere (9), 4 -ualere
(15) (7. parifiecar-e, -i) hd. glich, gleich,
oberein, vberein, glich vb. tragen, dran
(8. ubir eyn dreden (17). uff eyn tre-
den (18). ouer en, glijch ouer eyn (132)
draghen, dreghen (22). eben-clich wert
(15), lieh werden (755). ghelijeh gued
wesen (11). gliche gut sin (19). glichen
e glych schynen (65, 110) in der wage
65).
*Equipperare v. Eiquiparare.
*HEquirea v. Equi-dium, -rria.
Equiri-a, -cia, -tia v. Equaria.
TBiquirria.
*Equi-rium, -rrium (132), 4 -staeium
(15) à. eursus equorum 4t locus vbi cur-
runt (68,110,132). stüt 7 perdebàne (12).
stued von wilden pherden (19). marstal
75).
etos v. Equaria. Equirria.
*Equirreus stued von pherden (19)
*Hquirria v. Equidium. j
*Hqui-, eque-rria, -rrea, equi-ria,
-rea, 4 -ricia (74, 75), 4 equari-a 4
-eia (3, v6) Ad. stut (74); ros-, rob,
rosse- (() -marekt, -marck (4), -marte
(133), -mart, -mert (17), 4 -here (-rieia
$. grex equorum 15).
*Equirrium v. Equirium.
Equi-setum, -seta, -selis, -nalis
(herba 7 salix) hipp-oseta, -uris (c.
eunicella, eolus ecolumbina oe.) rof
wadel, -sehwantz, taubenrocken &e. (143).
Equiso rofmeister, stalkneeht (88).
Equista-tium, -cium (cf. equirium)
eyn pherde stalle in pferdt- (110)
perd- (132), peerde- (11), mar- (75) -stal.
*Equi-stibilia, -talium, v. Epitalia. |
ERA.
Equitare (7. equum facere 4 militare,
qus equus »« aequus) hd. nd. riden,
rieden (11). Ad. riten (6, 68, 110), reyten.
hd. nd. recht machen, maken.
*Hquita-s 7 -tio reiterey (15).
Equitas Ad. nd. recht-, rech- (22)
-jeheit. Ad. rechtigkeit, ge-r. sem. glich-
heit (110).
Eiquitatus (7. reysa 81) píc. s. Ad.
nd. reyse. ain raif) 7 raisen (76). rais
(1l. cf. Sm. 3, 125 sq.) raise (75). reife
(6). rese (99). reysig (8). r. folek (12).
er reifige (125), raisig (V. a. 1618) zeug.
versamlung mit reisigen (110). vgade-
ringe van perden (132). ein getreng von
pferden (68). reytung (1). ridunge (5 &e.).
rid- (23), rieht- (11) -inge. ge-reden (65,
28) -rieden (17), -ritten (6). girit (Sm.
9, 164).
' *Hquitissa (aus eques »« aequus)
fraue der gerechtigkeit (74).
Equi-tium, -cium, -tum (134) (2. ocus
vbi óindomiti equi servantur 0 grex equorum)
ein strut (1105€). stut (ios);
*Bquitium (cf. equisetum) v. Cor-
sanda.
Equiualentia genugsam vergeltung
65).
| ER uus (Z. parificami, conferri,
assimilari; equipollere q. v.) Ad. gelich,
glieh gesunt (krang 5 ausgestr.) sin. nd.
like zunt zin. glich beduden (17), mogen
(19, 75). ghelike moghen (11).
*Hquium v. Equidium.
Equiuoeatio zwo naturen die einen
namen hant (15).
Equiuoce gleich vngewisses namen
meinede der namen (9 Anh.) wanper-
lch, vngewibnamlich (74).
Equiuoeus kenammo, gnanno (Gf.
2, 1085 sq.). genanne (99). hd. gelich,
glieh genant. gelienemelieh (13). ghelike
nomich (23). zwey feldig (8). beyderwan
*Hquocius v. Equicius.
quor mere o. sturm wint (8). see
(99). breide; ein plaen anger (125).
*Hquotriba rossstriegler (91).
Equuleus v. Eculeus.
Equus sbst. hd. nd. pert. hd. phert,
pfert sim., phard (1) gur, gurr (75).
nd. perert (99), perd, peerd; page (22b).
roisi (104).
Equus adj. hd. md, recht, ge-r.
-reehtig (132). glich (10). gelympig (12).
Era muneze (19). en munte (11).
*Hra v. Hera. :
*HBraccietum v. Eramentum.
*Eracina v. Ericius.
*Eracium (7. cistg én qua, excutitur
farina; cf. setacium?) ein rede-, bytel-
(16) -faf (3), -vas (4, v6).
*Era-, hera- (141, 143, Gf.) -clea, -clia
(Sum.) hanineamp ; pibenella (Gf.). hanen-
cham-pf (141), -p, pibinelle, garwa (Sum.).
waldnessel?. hercul-ea,-ania gliedkraut
(143). ags. caleatrippe ie cf. ealea-
trippa). erensek ; erclea berenclawe (96).
erklete wütich (87, 146).
*Eradere v. Eradicare.
Eradere /d. vz-, ab- (67, 68) -Schaben.
nd. ut-sehaven(23), -schinen (92 :radius?);
aff schaeuen (132). Ad. ab-, vO-scheren.
abetun (9). vf) graben (18). us-grafen
-roden 7 vse worceln (13. of. sq.).
ERE
Erad-icare, / -iare (76), 4 -ere (12
&c.) (7. extirpare) Ad. vz-, vD-, auf-
wurezen (4, 75), -wortzen (1), -wurezeln,
-wortzelen, -roten (7), -roden (5, 10),
-rodden (12), -rütten (6), -rutten mit der
wurtz (75). auD der wurtz ziehen, zer-
Steren (64). wurtzeln (68, 110). geden
(17). nd. ut- wortelen, -roden, -grauen,
-plueken (11).
*Wradius v. Erarius. Eruca.
*Hrafagus 7. q. errabundus q. v. (76)
st. errovag-us cf. -are (Gl. m.).
*Hrafolium v. Fragifolum.
*BErai' v. Erros.
Eramentarius glockengysDer (125).
Era-, erra- (23) -mentum, -nientum
(11), -eeiétum (85) (Y. erugo, ves de ere
facta, vas escariorum 16. »« eranus?)
rustick 7 kopper (19). ruestic- (11), rusc-
(23), ros- (85) -heit. erfaz (Gt.).
Erarium (7. hesaurus, locus 68, lucus
110, 132) Ad. geltkist, schatz. sch.-kam-
mir (85), -kamer, steurseckel, gemeiner
stock (88). pfenningthurn (135). en pen-
nich scehrien (11).
Era-rius, -dius (18, 75 varr.), 7 ar-
charius (Y) Ad. ertz-, entz- (sic 152),
Ártz- (134) -gieBer, -giesser, -keyfer (1).
irtz- (18), irtzen- (21) -gisser. ertze gheter
(23). artzschmeltzer ; rad-schine 7 -schmit
(2. faber eris 15). gropengy Der £ glocken-
smyt (125). behutir o. gyser o. munez
meyster (8). muntz-ner (68), -er (132).
myntzer (110). geltstock (65). der stat
seckel (64). drenDkamer (Y).
TEimrator (cf. Gl. m. 1, 1133. 8, 330)
rike 4 aliquos canens in erea tuba (11).
*Erb-a, -arius v. Herb-a, -arius.
*BErbenenti v. Ebenenti.
*Wrbiea v. Erpiea.
*Erbipolis v. Herbipolis.
*TErbum,eruum (114, 143, Ki.) herbum
(Ki), 7 ereium (76) wieke (8, 17). erven
(114, 143). rofbwicke 7 erbsen (Ki.).
*Brbus (arbor) arn4 pledern; ermus
ahern baum (19). ermus ahoern (11).
*Brearntilla v. Aconcilla.
*Ercium v. Erbum.
*HBrele (hercule Br) gewillich, bey
got; herckle beyherfi erckelshause (74).
*Brelea v. Eraclea.
*Ereolaris v. Ercularis.
*Ereula (»« enula) alant (19).
*Bireu-, erco- (17), hercu- (143) -laris,
-larius (35) (cf. potentilla) grenfing
(17, 74). grensin-e (47, 85), -g &e. (143).
*Erceus v. Erifieilis.
Erebus v. Herebus.
*HBrecius v. Ericius.
*Breetorium gall. dresuoer (122).
Erectus víf gerechtit (19). op ghericht
(11). sehlechts, stracks, vber sich gereckt
65).
*Erechthides v. Erigeron.
*Wregum v. Eneus.
Trem- v. Herem-.
*HBrenire v. Redimere.
*BErenium v. Aenum.
*Brenus v. Aereus.
Ereptus vf genomen 7 virlosit (19).
v/loest (11).
*HBEregiriea v. Ireos.
*Bretrum v. Pyrethrum.
ERI 201
*Ereus (7. eneus) 'er- 4 erd-ern (19).
ertzen (85). eerin (110). eren, coperen
(132). kupfferen (68). metallen (68, 122).
*Hreus v. Erreus.
Erf-, eru-(76), erff-ordia, 7 erfurtum
(Ki., erphurdia (125) (ciw.) ert- (70, 151),
erd- (69), erdt- (14), eserf- (5^) -furt, -fort
(152). hd. er-, erff- (1) -ford. erforde (29b,
74). erphurt (125). erfarte (133).
Erga hd. nd. by. hd. ent-, en-, eyn-
133) -gegen; ent- (21), eyn- (1) -geyn;
geyn A (8); dar-by (6), EN 13).
eyn ey genen (22). teghen (11, 132). en
ieghen (23).
*Ergasculum v. Ergastulum. Lanea.
*Hrga-sta, -ta (8, Br.) (£. operator 16)
erbeter (17). erbeyter (8).
Ergaste-rium, -lium (Sum.), erguste-
rium (74) (oft 2. ergastulum) werc-hus
(120), -kamer (7), -haufe 7 kerceker (74).
werchgadem (Sum.) mensterseap (11).
*Ergastium kaufhauf) (3).
*Brgastulare in den kerkener setten
(11).
pe argas-tulum, -eulum, argus-
tulum (132) (oft 7. ergasterium) kerk-re
(99), -ener (11, 19), Ad. -er. karker (4).
pressung, stock, kethenen (77) hacht
(132). werehus (100). diebfeneknyf) (75).
Ergata v. Ergasta.
*Brgediacres:./abor compulsionis (16),
cf. ergodioetes exactor operis (Gl. m.).
Ergo dar- Ad. -vmb, nd. vmme.
mgodioectes v. Ergediacres.
*Erguminus v. Energumenus.
*Ergusterium v. Ergasterium.
*HBria (&ptov) wolla (Sum. vr).
*HBribus v. Herebus.
*Briealeum (: aes »« auriehaleum)
messi-ck (3), -g (75), -ng (4).
*Erieanum ein rore (19). riet (11).
Aus ericetum (:erieca)?
Eri-eanus 7 -sonus 2. qu? eanit cum
ere (Br.. die myt metale geluyt maect
(147).
*Briciba v. Erisiba.
*Hricinatius v. EBricius.
*HBricin-e, -ie p/. (7. verneta, blacta)
gleiswurm- o. voge-lein (74).
*Bricinum (pellicium) igelin (Sum.).
*Bricips v. PEripes.
*Ericium esí vestos superior (6).
Biri-cius, -nacius, -naceus, -nicius
(15), -tius 2 -einatius (74), erecius (152),
t irinacius (75), irr- (67 Mrg.), ir- 7 eri-
(147) -maeius, hir- (11, 19), irr- 7 min-
(147), eruet- (75) -ieius, eracina (141),
iri-ecius, -tius, icinus (75, 110 &e., 141),
erma-rius (76) -cius (74, 76, et. 7. lepus
4 gens in palida *6) ?. hi- Ord i- (74)
-Strix. Ad. nd. egel. egell (132). hd. ygel,
ygell (76), igil (121 &c.), yggel (13), yegel
(8b), ygchel (19). erinacius seu-, vor.
sau-ygel (nebem ericius ygel 64). mur-
munto (Gf.). eritius swinegel; ( pomorum)
ein hulfen (125).
*Hricius 2. mercurius 0& deo furiorum
7 furia infernalis (16) aus erinnys »«
hermes?
*Wrico-pa, -parta (/o gran principe
Gl. m.) eyn grof) fuerste (19).
*Hrietonus à um kyyífenden (19 :
Erichtho? aus &p(üupoc ? ). Cf. eristicus
zünkisch, haderhaft (ki.).
208 ERI
*Eridii giduuerk (Gt.).
*Hrifeon (cf. sq., erision) ags. lidhwyrt
(942).
*E-, i-rificilis 7 ireus (7. borith Gt.),
ereus (74) (cf. ireos) wat- (Gf.), wart-
(74) -wurz.
*Eriganum ein rame (19).
Exrigere Ld. vff-, off-, auff-, nd. vp-
(29b, 132), ut-richten. vffryechten (19).
off recken (18 &e.). of heben (13). ut
spreken (23). pss. erhebt werden (65).
Eriger-on, -um, gr. T]pr[epo» (126),
urigeron (Sum. VI) 2 erigon (Pap., Ki.
terechthides 7 hydrogerum 7 gerontea
(z. herbu-, corta-lIum, petrella, eardo-,
eardun-cellus, herba papp-a 4 us 143)
erecwort (Z. senecium Sum. VII). creutz-
(126 &c.), Sen- (74, Fr.) -wurz. baldgreif),
grindkraut (143). waterkerse (47).
*Erigul-us, -ans (109) (vermis; :
eruca?) zeche (95). teke (109).
TErimacius v. Ericius.
*HErimere (: redimere -« eripere)
loyfen (13 wrg.) losen (12, 13) er-l.
(23), -lósen (6).
*Erimi-gio (943), -o(aus erin-is? -gi?
ags. hyndberige (942), hindbrere (136).
*Erina v. Hernia.
*HBrinacius &e. v. Ericius.
*Hri- v. Cri-nacula. j
Eryngium (at. gr. YJpUTT[t0V), ering-e,
-i, -im (47), irring-i (9 &c.), -us (17), iu-
(153), i-ringus (64, 74, 153, Sum.), irrangi
(10), hirin (Sum. VI), herin (Gf.), vit
nervia (alph. er- 105. cf. septenerbia)
distel (Sum.). feh- (Gf.), fech- (645, Sum.
VI, Gf.), fych- (649), veher- (Sum. Vr), velt-
i kraulbe- (125), walt- (17, 96), wallen-
(143, 144), wollen- (126), braeken-, raden-,
krauf- (143), krus- (153), brachen- (126,
144), mar- (74), mer- (9), mort- (12, 13),
morte- (10) -distel. walezern diüstel (17.
u ausgestrichen ?). wallende distelmorhen;
praekelwurtz (74). wegetre-tta (105), -de
(41).mannstrew (126, 143, 144). ellend (144).
*Erinicius v. Ericius.
*Erin-is, -nis v. Enula. Erinnys.
Eirinnys, gew. e-, he-rinis, heremis
(8) helle ezorn (8, 9). helli- (110), hel-
(132) -sehe dolheit.
*HErinosus ». Herniosus.
*Erionius v. Erroneus.
*Erios &c. v. Erros.
. Eripere Ad. losen. Ad. nd. er-, v].
lósen (9). er-lósen (6, 67, 134), -loesen (76),
-loysen (7, 152), -lesen (18). ver-loesen
(133), -lossen (68). ledygen (89). nd. nemen.
hd. vf)-n.
*Eri-pes, -cips (76) (: aes Br. 7. velox
76, Pap. cf. alipes) gizaler (130). dye
metalen voete heft (147). das erin fuef)
hat (88).
Eripica v. Erpica.
*HBrip- v. Erp-, erupt-icare.
*HWri- v. Er-piearius.
*HBrippitare v. Erupticare.
*Hris v. Ireos.
Eris flos (cf. erugo) spansgrón,
kopperbrun (109).
*Hris-iba (19), -eba (147), -ibe (141,
G1. m.), -ma (11, 19, 147), ericiba (11)
(aus &puGtPr))i.siginus &c. (147); rubig-o
—
RI
(19, G1. m.), -à (147); erugo messi-s (Pap.),
ERO
-um (Gl.m.) daraus messinck (11), miss-
ing (19)! rost, ruester (147).
Erysim-on,-um, gr. é pÓot0y,erision
(Sum. v1) £ irio (143) (cf. eruca) ruta
(Sum.). hederich (128, 143). ackerkól, weg-
senff (143). belg. wirte (st. witte) mostaert,
ital. irione (128).
Erysipelas (Ki.), eris-ipila (19),
-ipala (74), -pula (11, 19, af.), iresipila
(121) (4. sacer ignis 19, i. s. 74, rabies
19; cf. Gl. m: 3, 334) flehtindez fiur (ct.
3, 370). flechtinde morbus ....rubore
slamnico 7. rubescente (121). wylde fure
(12). wild& fewr, sant anthoni plag (74).
Vien ? dabin-keyd (19). onreynicheit
*Erisma v. Erisiba.
b x s myt metale geluyt maken
147). :
Erisonus v. Ericanus.
*Erissis doghenheit (11.a4s erysipelas
sim. douenheit?).
Eristieus v. Eriectonus.
Ery-, eri-thaceus, eritachus (Gl. m.)
(i. rubeeula 140. aus $ptdax0c»«epuUpoc )
rot-kropff (140), -brustlin (110, 140). roit-
borstcehen (132). rótelein, wald-, winter-r.
(140). »
E-, he- (129) -ritudo ?. dominatio
(Gl. m. &c.), deriuatio (76).
*Erklete v. Eracelea.
*Hrmacius v. Ericius.
*Ermadaetili v. Hermodactilus.
Ermana v. Erumna.
*Ermarius v. Ericius.
*Ermefrodieus v. Hermaphrodita.
*Ermendaetiea v.. Hermodactilus.
*Ermenia v. Ermonia.
RErmes v. Hermes.
*Hrmicalium (sí. fornie?) znstr. ad
Jfornicem, formandum (16).
*Ermifroditus &c.v.Hermaphrodita.
*Ermodaetila &c. v. Hermodactilus.
*Ermoneus (cf. ermos. ennoicus?)
ezigen hyrte (9).
*Erm-onia, -enia (76), armenias (74)
(aus Éppmvsia) dolmeezunge (8) dul-
metsch-, aulweys-, bedeut-, straff-ung
(£. argumentatio dc. 14).
*Ermonodostili v. Hermodactilus.
*Ermos (cf. ermoneus. ennos? er-
muli cervulique Gl. m. 3, 3342) czige (9).
Er-, her-(Ki.), ex-(a/ph. er- 76) -mula
(von herma) eyn handeloz (8), handen
lof (17) bilde.
Ermuli v. Ermos.
*Ermus v. Erbus.
*Erni-a, -osus v. Herni-a3, -osus.
*Ernodaetills v. Hermodactilus.
*HErobium v. Orobus.
Erodere nagen (68, 110). knagen (132).
E-, gew. he-, ho- (136) -rodius
(8p«0tóc ), herod-eus, -ion, 7 -ium (75),
heridion (76) horodins (94) (7. ardea
141, artaganus, capus &c.) fal-ucho,
-cho; poum-, uuite-, wald-, wilt-faleho ;
waldhabuh, herfogilin (Gt.). herfalke (102).
ags. uualhhebue (94, 136). Ad. nd. faleke.
walcke (79). Ad. falek. ein ghijr of f.
(132). eyn gyer- (19), grif- (77) -falek.|
fulicha (141). Ad. blaufuofó (110); plow-
(75), blog- (49), blaw-, bla-fufó. bla-fuef)
(151), -fusse (152), -fuye (133), -uus (13),
ERR
-vot (23). plaufüs (3). plafus (1). plab.
fuez (2). blofuef3 (4). blaefoefs (18).
Er-, ex- (1) -ogare Ad. geben (8,9),
vZz-g., auf--g. armen luten (75), vf) eben
(18). nd. ut gheuen. teilen (110), deilen
(132) 7 spenden.
*Hroica v. Erpiea.
Eros ein gute, a4. boese schnede
liebe (88).
*Eros v. Herus.
Erpic-a, -la (131), erbica (76), eri-
piea (68, Gl. m.), herpica (71), erptia
(Gl. m., eroiea (sic 134), he- (Ki),
i- 4 u- (Swek.) -rpex, herpea Codi
arpi-ea 4 -ta (s. w.) (4. sarpa, surpa
Db, stiua, rastrum, sarculum, traga £
traha 175, dentat-um /b., -a 1. cf.impex)
ruth (2). rewttel z. stiva; eg aren (er-
innert am sen arare, steht aber verm.
st. aten s. u.; schwerlich Ein wort mit
eg vgl. egern) 7. rastrum dc. (1). egern
(?. r. 71). hekida (141). egid-a (121, 131),
-i (104). egede (5, 23). egde (68, Sum.). egt
sech(76). Ad. eyde, ege, egen (21), egge(49),
egke(41), eg Do eghe (132). aten (2. q.
aytten (Hàz., BM. 410), vgl. egen (75).
ags. egdae (1365). Ad. schlytde, sehlitt |
stm., Slede (133). winmesfer (17). rybe |
(19). riue (11. 7. q. radula Kil, Br. Wtb.).
gritsele 4 welle (108). irpex ege (8).
ysen- (8), eysrin (9) rech. irpiees (?.:
rastra dentata) egeden (132). egen (110).
arpi-eca, -ta grietsel, egghe EE riue |
(11, 19). harppe 7 eyn egde (85). herck |
(132). hawe, karst (110). rech (68). |
*Hrpieanus v. Erpicarius. |
Er-, eri- (Gl m.) -pieare Ad. md.
egen. arpitare grietselen (107).
Er-, 4 e- (74), eri- (76) -piearius, |
-pieanus (75), arpagarius (equus Gf.) |
egid-are (121 &e.), -er (104). egger (11). |
eyde phert (8). egen- (75), egde- (74);
-roB. acker- Z ackert- (74), wagen- (9), |
weyd- (16) -pfert. ags. egderi (136b). |
*Hr-pila, -tia v. Erpiea.
*Hrphurdia v. Erfordia.
Errabundus (7 erratilis, erafagus |
76, erroneus oc.) irrer, vkerer, irre |
genger (17).
*Erradieus v. Erraticus.
*HErramentum v. Eramentum. i
Errare Ad. (74) nd. erren. errent|
(13). Ad. irren (des wegs o. an der ver- |.
nunfft 75); irre gon (6), gayne (133,]
geen, gen ; ir- (7, 75), irr (76), irweg (75) |
gan; ergen (18), jrrs gehen (126), irf)
gon (Pict.), zwifeln. schwifelnt, Mrg.|
ezifeln (13). dwelen (23). v'dwalen (132). |
dolen (99). bisteren (22b). vor-b. 4 ver-|
irren (74). :
Erra-tieus, -dicus (76) (oft ?. erro-|
neus, exorbitus, erratilis 19) Ad. irrig,
abwegig. err- 4 afweg-ich (23), -et (29
irrenden (19). irsam (8). eyn abeweg £
irrigk (21). erwegicg (11). ebenweck (18).
ab essg (1, 3. cf. Sm. 2, 74). dorerch-|
rich (8b). zwifelhaftig (10). dwelende
(11). v'dwalende (132).
Erra-tilis v. -bundus, -ticus.
*Hrratio mif)tritt (126).
Erratum (Z. peccatum) irsal (110).]
vdwalinghe (132). sunde (68). versum-
nisse (68 sem.).
Erratus us irrung (65).
ERR
*Erreus, ereus (76) (7. daetilus q. v.
34, muto, ment-ula, -ola &o.) zagel
(64). zumpff &e. (74). .zump (93).
*Erripitare v. Erupticare.
JErro, g. -onis wilde (19). wyltloper
(141). landfarer (88). vmbsehweyffer (ss,
126) weytswayfliger (74). vagant (126).
Exrron-eus, -ius, erionius (76 v.
giratiuus) Ad. irr-er (4, 76), -ig, -ich
(21), -iehtig (17), -is mutis (8). nd. errich;
dwel-ieh (23), -ende (11).
Error Ad. irrunge. nd. erringe. irtum
(17). irsal (75). dwel- (23), v'dwal- (132)
-inghe.
*Er-ros (8), -ai' (17), -ios (v. morbus
amoris 16; aus eros?) wetut der (117),
weytage oder (8) liebe. eriosi 7. taliter
egrotantes (16).
*Errucedo v. Emicedo.
*HErsicla v. Resicula.
,; Hrube-re, ofi? -scere, -ri scha- (11,
110, 132), hd. sche-, RODCYE 17), schu-
) -men. rot werden (b^). Ad. md. r.
roit (() w. von, van, vor (1, 3) Ad.
sehemen, scheymen (17), schamhait (1),
schemede (23), schemden (5), schéde
(12), sehanden (3, 7).
*HBrubesea scham (76).
Erubescens schemelich (23).
Erubescentia scham, schemli-, var.
schentlich-keit (65).
Erubescere Ad. schame-, scham-rot,
-rott, scheme royt (133) machen. scham-
rot werden (6). von schenden (5^),
Schanden (4) rot w. rot maken, vor-
schenden (23). rot sceriuen (22). rot (21),
rote (18), royt (5, 7) machin, 7 r. seri-
ben 7 schemen (5, 18, 21), r. sterben
Y'sehemen (V. v? aus v. — vel?). schemen
(8, 9, 22). sehamen (8^). hone werden (29).
Erubiginare v. Eruginare,
E-, he- (120) -ruea, einmal ruca (at.),
i rueula (herba 143), erug-a (99, Gf.,
Gl. m.), -0 (q. v), 4 eradius (74) (herba,
modicus vermis) grase- (120 &e.), kraut-
(14), krut- (6, 75, 76), col- (102), chól-
(95) -wurm, -wrn. Ad. nd. rupe. Ad. rüpe,
rup, rauppe (4, 75), rapp (74), rupp ($m.),
rüpe (3). rupse (Kil). rupsene (99, Kil.
€f. Gr. Gr. 3, 368). hundissatil sem. (4.
eynomia Gf.) wifalter (33). Ad. wild,
wilde, wilder, velt- (3), hwiz (Gf), wiz
(Sum.), weiz (4), wei (73) sen-af (ar.),
-Mf (75), -ef (101, Sum.), -ffe (17), -ff, -ich
(Sum. V.), sánf (105). nd. wit senep (85),
senp (47). boh. byla horeziez (4). aruizza
(Gf. 1, 465). eruckh (Aerba 1). irich (eru-
C3, var. -um; aws eruca, wée erukh,
eher als aus ederich sim.; cf. Gt. L. c.
Sm. 1, 97. o. v. albicorium, wo Mischung
ganz verschiedener Wórter wahrscheinlich
wird) raucken (134). roequelen (126.
gall. roquette Gl. m. vgl. erukh w. das
Folg.. ernockel ? rómsche kole (10).
germnol (93), -heb (nach gerhab prohe-
reS 75). hd. nd. hed-erich, -rieh (74),
-derich (19, 21), -deriche (17). ederich
11). eddeich (76). hüttrich (2« erugo
üttenrauch?) 7 wilder sánf (105). snite-
louh (4. pratula 104). tulli (105. cf. dula).
gall. esealongue 7 chatepelose (Gil. m.
*. q. angl. caterpillar); esehalongne (122).
*Eruea geratina v. Thalictrum.
*"Eruceare v, Eruncare.
Dxerewe^cn GrossARIUM.
ERU
*Erucia v. Erugo.
Eruct-are, -uare, -ari (75), -uari (10)
(é. ruetuare l, 75. cf. v. ruetare; ruc-
ium facere, gurgulare 75, ez-puere, -pri-
Tere, emittere, proferre, letari; bissw.
unterschieden -uare £. euertere GA. m. cf.
eruneare; quasi de pleno extra nmunciare
67, 76) reyDperen, rothtzen (74). rustern
(17). hd. v-, auf)-r., -rusteren, -rustiren
(152), -ristern (18), -ruspern, -risperen,
-reuspern, -reyspeln (74), -rodin (8, wo
sonst -rustern &c., aber bei 9 reden),
-ruffen (4), -roffen (10), -tzygen (70, 151,
152), -sprechen (110 &e.), -werffen (L1, 5b).
vyDrispen (132). roppen (8$). rüpezen (9).
roepsen (99). of-reybzen (12), -rocen (13),
-rostern (21). reubeten cwm. collo (8).
(-uare) vff rübezen (6) up rofen (98)
mit dem munde. reubzen Z raffa-tzen,
var. rtzen, 4 golkotzen (175). gurtzen,
roehtzen (65).górbsen (126). górpsen (Fris.).
vff rüsten (6). up-rosten (92), -rostern
(23). hd. nd. vor-, hervor-, Ad. erfor- (21,
152), erfür- (151), herfur-bringen,-brengen.
v^- (8b), foln- (18), vol- (9) -bringen.
reden (9). 4d. nd. singen.recht sin (1T.
aus singen). sagen, frewen (174). -are
er-freuwen (69), -fróen (134).
*Hruetare v. Eruncare.
Eruetatio (4. singultus 74) vÜwerf-
funge (8) walgynge (85). sucken £ de
süne (snuue? 229). sote das ist so die
speyse aufsteigt aus dem magen in den
mundt (74).
*Eructicius v. Ericius.
*E-, de- (7) -rudare (ausser 67, 16,
mur, aber überall, in den Hss. 4. purgare,
rudes extrahere, elimare 16; cf. erud-
erare, bare) hd. nd. vegen. rein-en (6),
gen (1), -machin (5).
*Erudare v. Erudiare.
*Erudatio (sí. itio) lere (22).
Erud-erare (nicht in den Hss.), -irave
(19) (i. purgare, rudera ejicere) hd. fegen.
i. rudera ejicere vulneris (11036, 132),
vul mift (110b) oder (110b), off (132)
dreck vftragen, vyfdragen (132). :
*Eru-diare, -dare (21), -dire (17),
-ginare (3) (aus rud-is, -us »« erugo)
vz-, v-filen (5b, 21), -filn (17), -fiegen
(18). auf.- (3), eysen- (4) -feylen.
Erudimentum lere 7 lare (19). leer
(11).
*HErudina v. Erundina.
*HBru- (8), erun-dinare (aus eru-
derare, -ginare vegen 7« trutinare?)
weg-in (8), -en (9).
*Hrudina-re,-tor v. BErugina-re, -tor.
*Hrudirare v. Eruderare.
Eirudire Ad. nd. leren 7 an wysen.
lernen (9, 110). l. 7 leren (8). wisen (1).
hd. vnder-w., -weysen. :
*Hrudire v. Erudiare.
Eruditor hd. lerer.
Eruditorium seuolhus (141. e sé. c).
Eruditus gelere (8).
Eruere (7. euacuare, liberare) hd. nd.
ledigen 7 erlosen. ledegin 7 der losen
(3). losen (10). v^-l. (132). lósen (12). er-
]l. (67, 134), -lossen £ -ledigen (68), -lesen
(18, 76). lesen (13). auDerledi-gen, varr.
-ngen (75). ent-rinnen, var. -rennen,
-pfallen &e. (65). hd. vwerffen. nd. ut
werpen. ontseetten. (11).
ERU
Eruga v. Eruca.
Eru-, 7 erubi- (Gl. m., Br.), deru- £
derubi- (Br), irru- (76) -ginare, eru-
dinare (74) (v. eruginem 4? rubiginem
auferre Br., erugine consum? 110, 132)
fegen (1). Ad.nd. swert-, zwert- (7) -fegen,
-feigen (21). vz dem roste fegen (5b).
rostig werden (65). Ad. vor-, ver- (v6)
pc rost absehleiffen (64). berosteren
(13).
*Eruginare v. Erudiare.
Erug-, erud- (74) -inator feger vom
rost (75). hd. nd. swert-veger, -feher (5),
-feiger (21).
Erugineus rostig (110 &e.).
*E-, ae- (38) -rugo, erucia (29b) (r7.
corruptio segetum, eruca, e. farine 16;
vermis qui nascitur im estate, rodens
segetes 0 sugens sanguinem ; rubigo, amor
pecunie; aus aeru-go, -eca »« eruca »«
iruga, jrrugo, hiru-go, -do q. cf.) kraut
wurm (1, 74). rupe £ mele tauwe (?. ver-
mis 5 &e.). ruppe (89). rapp (74). mild
dauwe, rupen, heiderieh (cf. eruca),
mefWinges rod (17). messen roff 7 mylde
dau £ rup (21). hd. wy- (67 &e.), woy-
(152), wo- (133), wub- (66, 70, 151) -bel.
weuell (132). wevel (109). egel (6 &e.).
eghel in den water (7. yrudo 147). echele
(22). en yse (à. vermis sugens sanguinem.
29. 4. q. ijse huleus Kil.? oder st. ijle
sanguisuga, Kil, Br. Wtb.). (4. vermis dc.
cf. aurugo) mili-, mil-tou sem. (Gt.)
mil-taw (8), -tauwe (10), -dau (13 &e.),
-b 4 -tau (74), -stob (Z. eruca farine 76),
-we (25). mel-daw (38), -dowe(23). milehdv
(Sum.). sehimbli (e., e. 2» grano (Gt. 6,
498). rost (6 &e.). roste (10). royst (152).
ruest (11). messing- (18, 4, 74), Ad. mes-
singes-, nd. missinges-, melser- (1) -rost,
-rot (4), £ -rot (74). rost 4 rot am ysen
(15). restekeit (85). hutte rook, eyn stene
ys (22v). kopperok, spangesgron (85).
*Erugo 2. /i£igiosa mulier ab eris gr.
lis (Pap.).
*Eruilium wilde kechern (143).
*Eruleas v. Eculeus.
E-, ae- (25) -rummna, m den Hss.
erumpna, ermana (139, Pap.) Ad. nd.
kum-, ja-; Ad. ehum- (1), krum- (sec 110^),
kom-, ko- (18, 21, 152), ya- (13), ga- (5),
jo- (6, 21), jam- (4) -mer. kum - mir (8),
-er (134), -ber (6). vnselde (74). scehemede;
erüia schamede (8b). arm-uot (76), -üt
(25), -ut (110), -ot (23). ongeuellichkeit
(132). vngefell (88, 110). arbeit-, triep-
selikeit &e. (88). mesquame (99). sehlund
(25. méssverst. aus der Etym. ab e et vumen
der rach (65, sém. Br.).
*Erumnare v. Eruncare.
*Eyumnus vnselder, notiger &e. (74).
*Erumpare v. Eruncare.
Erumpere (4. rapere 75) hd. vz-, v-,
aufk-, uff- (6), zu- (67) -brechen. ad. ut
breeken (93). v(9- (4, 76, 110), aufd- (151,
152), vyD3- (132) -sprechen, 4 -ryBen (110),
7 -schoren (132). freuelichen nemen o.
reissen, v/g. zucken (175).
*HErumpna v. Erumna.
*Erumpnosus kummirliehkeit (sic 8).
Eiru-neare (68, 129, 139, 142 &c., Pap.),
-ntare (66, 132, 151), -tare (69, 70, 134),
-mptare (152), -mpare (67, 76), -ctare
(132) (Z. radicitus euertere & eradicare Pap.
sim., euellere t vellicare 129, destruere;
21
209
210 ESC
JfeMt in. den. Hss.) hd. zu-, zer-, ver-, v-
brechen. v^-derben (68), -deruen (132).
An. gleicher Stelle hat 110. erumnare 7.
erumnam pat. Die Bedeutungen lehnen
sich am erumpere. Zu erunceare aus-
jsten &e. (Colum.) gehóren deruncinare
(GI. m.); erueeare 7. euellere (16); effun-
eare 2. radicitus eruere (139, Pap.); wil.
eruetuare 2. euerlere (Gl. m.). Vgl. auch
der-uere, -mere, -ucare, -ocare, -rocare,
-vinare &oc. i. euertere (Gl. m.).
*Brumn-, eru- (96) -dina, -dinia (74)
(cf. hirundinaria, chelidonia) schelle-
(9), scel- (85), Schel- (47, 74, 96) -wurtz
(9, 14), -wort.
*Hrundinare v. Erudinare.
*Erüia v. Erumnma.
*Bruntare o. Eruncare.
*HEruordia v. Erfordia.
*Erupt- (14), erip- (76) -icare, er-
(129), ex- (147, Pap., Gl. m.) -ippitare 2.
OSe-, oSS- (16, 141) -itare. ginen (14).
ghenen, gewen (147). Aws eruetare »«
hippaeare q. v. sim.? erpicare 2. q.
Ooeecare, woraus oscitare?
Eruptio entspringung, heruf stoDung
(65). er. foris coft (099. 7. q. hd. copp
ruetus cf. v. ruetare. G. Wtb. 2, 296).
Eruptus vfDgeworffen o. reuffen (8.
cf. eru-etare, -tus).
Erus-care, -trare (76), aerucare (129)
(2. era óinvnum colligere) zu hauffe smelezen
(17). gelt zesamen raspen (64).
*Brusigia (nach eruditor) 7. agilitas
4 gestarum rerum, subtilis in ductio (16).
*HBrustrare v. Erusceare.
*Erusus spruifig (19). spruetich (11).
*BErutare v. Eruncare.
Erutuseximo pectore (cf. eruptus ?)
krochzende (62).
Eruum (cf. erbum, eruea, aluta)
irh (Sum.). ags. earfan (Gf.).
*Bruus (ans aruus) wayde dorinnen
sich das fych neret (74).
Es ere (6). er (23). eer (22). Ad. nd.
ertze. artz, vig. ertz (75). irez (18, 21).
spise (22b). kupffer (110). coper (99, 132).
kopper (23). k.- (21), glocken- (19 &e.),
clocken- (132), kloc- (11) -spise. gelt, metal
(110, 132).
*Hsatia v. Alsatia.
*Esaurus v. BEscaurus.
*Bsaus (herba, cf.ligustrum) hart
drogern (8).
*HEsb-ria, -um é&e. v. Espurium.
Esca (cf. escina) hd. md. spise. Ad.
speyz (4 smm.), speib, speis. essen (6).
*Esca ebat (Sum. v. sf. ebah?).
*Esea (aus exta) sultze (bb).
*Bscadia v. Eiscanea.
Escal-e, -ium (74) spyse-vayfe (19),
-vat (11). aessae (107, 132) om -spijB tzo
dragen (132). ein efsack o. vas spyf zu
tragen (110). speyflegel (74).
*Hsealus v. Esculus.
*Escamatismus v. Scenatismenos.
*Escan-ea, -ia, -da (Gl. m.), -eus, g
-ee (147), escadia (18. »— schode?) (7.
pisa, p. viridia; : esca, cf. cibaria;
schoten follieuló »— schotten battudo)
schott o. arbais scehaid (1. cf. G. wtb.
2, 238, 171). kyffarbeif (74). eyn erbeif)
schote (17). eyn hülse von einer erweissen
EST
(8). arbiB (175). eritschode, paile (147).
Schot (pésorum 49). eyn schote (pisa
D &e.). schoten (10, in ader moleken
a. schefft (1. Z. q. schefe Sm. 3, 335).
Schut D schoden (13). schode (22^).
scode (22). scho-te (66, 151), -te (70),
schar (67), schare (152) o. moleken. ein
gerunne mileh (134).
diseapium (/atromwum )
-leipa (Gl. m.).
Eisceare (7. czbare 4 auibus comedere
dare 16) spyse geben (19), geuen (11).
spysen (65). &tzen, essen (Ki.).
Esearia (est mensa cibis plena) ein
bereiter (134), wol gespyster (75) tisch.
*Hseariu-s, -m, estarius (75 var, 16)
(£. quà semper comedit, et. para aucupis,
sic. 16; bursa $n qua ponitur esca pro
via 4. cf. eassidilis, loculus, marsu-
pium, pera) eser (5, 17). neser (4, 75).
CEmearius (Br. &e), esea- (76, Gf.),
escau- (87, Gf.), estau- (V. Hamb.), esco-
(Sum.), esau- (85, 9) -rus (piscis; aus
Searus »« esox? sturio?) huso (Gt.).
huse (85). hawse (9). hüse, Mrg. 7 hulsen
(13. 2« eseanea!). sture (Sum.). erhn-g
(87), -e (sie Gf. l, 414) ?. q. cyprimus
phoosinus (Nemn.). cablau (V. Hamb.).
*Esearlata (7. anethum) dill (141).
*Hscarus v. Eisearius.
*HBseatiles, g. -ae trint (Cels. apud Fris.).
*Escaurus v. Escarius.
*Escelaurus (aus) eyn drau (7), d
sí. c, cf. v. esternulus? Am gleicher
Stelle stehn esporiolus (6), espiolus (8b)
i. animal magnum, cf. v. aspriolus.
*Esc-ina, -aà (7. edulum) speyfe,
vogel.sp., vischaBe (74).
*Escinius (aws echinus?) merswein
(14).
*Eselara (gall. esclaire) v. Chelidonia.
*Hseorus v. Escarius.
*Hscreare v. BEixereare.
*Escua (cf. sq.) schudele (85).
*Eseula (herba) mispe-l (11), -le (47),
-len (85). mistel (74). spene (1T. cf. sq,
sperboum .eseulus? speniline prupmus?
»« ascula?). seodeke (Gf. cf. esula.
eseula. escanea?).
*Eseule mistelenworz(96).spervvn(101).
Esculentusessig (112,126 &c.). spelssig
(112). vol spyD (110), spysen (68), van
sp. (132).
*BEseulum /d. nd. mi-, hd. ne-spel.
mes-peln (21), -pellenboem (97), -stel
(V). ne- (134), wis- (19) -speln.
Eise-ulus, -alus (105), -olus (3),
heseulus (q. v.) (2« seesehylus; ?. sor-
bus 4 nesperus Br.) ^d. nd. mispel-baum,
-bom, -boem 7? -tere (108). mespech o.
nespel pam (1). nespel (49). hd. m.-,
nespeln- (Y) -baum. nespilpoum (104).
nespe bóm (6). nispelbam (8). wispel-
baum (19). mistel (76). m.- Z2 aschel-baum,
asche, esch 7 eschel-oseln, var. -óseln
(13). eschil- (121 sm.) amhd. sper-, spere-,
spir-boum. wildiu eih, sleiz-eih (Gt.).
ags. ut-lep,
.| hageich (Ki.). horseleiche (126). idere (100).
ags. beccae (136^).
Eischara v. Bskera.
*Eschechim v. Essedum.
*Esd-, est- (Gl. m. q. cf.) -rita?. eana-
pum. (Gl. m), -bum, -pus &e. hennep
(147). essetritum chanapa (131, 141).
ESC
*Eseberus (aus elleborus?) eysens
wurtz (14).
*Bseda est qd. auis (Vocc. ex quo, Gem-
mae).
*BHsedum v. Essedum.
*Hsentia v. Essentia.
*Eser ra rum /4 estor fress-er, -biger
(74).
Esibilis v. Edilis.
*HBsio etinge (11).
*Esitium v. Isicium.
*Bskera poeve swper vultus (81) 4. q.
pof, bof óuccarum ?mflatio (Kil). dr
eschara 4. crusta (124); rüffe auf einer
wunden (Ki?. cf. Gl. m. h.v. und v.Skerda;
gall. eseaxe).
*Hsmatieus v. Asthmatieus.
*Hsola v. Esula.
Esox, esux, exsox (120), elox (121)
hd. huso (93, Gf.), salmo (121), salme
(104), lahs (104 &c.), lach-s, -B (7), -DBe
(133); lechse (pl. 87), láchs (2), lags (3),
laesch (10), laysch (5b), lasse (18), lafe
(17, 7:1), lase (13), la (b^, 21), laifb we
lasch (23). las (8^5, 222b). ]aes (97). eelft
(11).
Eisperus v. Hesperus.
*HBspidus (aus hisp.) schar-, var.
schra-pffer, grynd-, kretz-iger (74).
*HBspiri-o, -olus v. Aspriolus.
*Hspurium. (of. Brown salben
blume(9). esprium, 7 esbum (74) salbey-
£ lilien-plum (74). 7. floslilifagi? saluie -
salbeienblumen (Sum. v). esborium sal -
venbloeme (85). esbria salvie 7 flos (41). |
hesbura hunichischiewurz (105. cf. eus -
phorbium). |
Esse hd. nd. wesen 4 sin. Ad. sbst. |
ein w. sien (1759). sein (1).
Eisse-da, -cla (sc Sum.) slite (3).slit
(49). slyede (12). halBsehlitlin, ein kereh-,
var. ker-lin das men an dem half) zucht,
var. zeucht (64). silo (141, Sum., Hpt. 9,
198).
*Essedes ein hangder wag (6).
Eiss-, es- (68, 133) -edum (?. bethi-
lum 1365. gus vehiculum 141) wagen |
(11, 19). Ad. ein hang-ender, -ende, -end,
-en (67, 152), -e (66, 10, 151) wagen, wage
(10, 151). ein hangerder wag (68). same
bóch (120 szm.), daher eschechim 4.
sambucceus (16) ; cf. Gl. m. 6,5 v. sabuta.
— 4. basterna 7. e. vas eneum 1 plech |
(141). i
Eiss-, es- (4) -entia hd. eyn wesen, |
weisen (21) md. en wesent (29, 23). j
wesinge (106). wese- (15), wesen- (65) ]
-lichkeit. : f
*Essetritum v. Esdrita. J
'"Estacula v. Estatula. Í
*Estarius v. Eiscarius.
Estas hd. nd. so-, som-, hd. su-, sum-
mer. die zomer (11).
*Esta-tula, -cula (dém. Br.) krank
summer (110), somer (132).
*Hstaurus v. Escarius.
*Hster (aus oestrus) bisewrm (121,
130). piB- 7 biB-wurm (74).
*Hs- v. S-terlingus.
*Esternulus (auis cf. frz. étourneau
auch span. estarna &oe. Dz. Wib. 992)
kreia (108, Gf). krey (74). *
Estimare Ad. nd. achten 4 wenen.
wen (18). wanen (23). wánen (134) |
I
i
I
ETC
Sehetzen (6, 65). meinen (68). louen (11,
132). laben (19). werderen (132).
Estimatio achtunge (8). wenunge (8^).
waen (99).
Estiuare, estuare (1, 68, 69, 134) (v.
ad vmbram n estate sedere Br.) hd. sum-
eren, -ern, -mern. 2d. someren. sommern
(11). summer werden (75).
*Estiuare v. Estuare.
Estiuum (aest. sbst. cf. G1. m. 3, 365b.
Br. farrich, p/. pharricha (af. 9, 346).
Estiuus Ad.summer-, sumer-, sümer-
(6) ) somer-, sommer-, semmir- (8) -lich.
semmerlichen (18). summerig (75). zomer-
lieh (12). somelie (sec 23).
Esto willahn (125). wer is ek (con-
junctio 23).
*Estomaeator slimando ? urmageo
(Gf. 2, 211, 653).
*EBEstrilingus v. Sterlingus.
Estrita v. Esdrita.
*Estuare v. Estiuare.
Est-uare, -iuare (a/ph. -uare 68),
etuare (67 Mrg.) (V. feruere) Ad. hitzen.
heitzen (68). heissen (132). hei syn (110).
hitten (23). heiten 7 barnen (11). burnen
(19). wermen (85). weltzen (wt fluuzé 69
Mrg. 6f. wallen szm.). loschen, gruntwallen,
strotzen (74).
Estuarium (7. stufa, stuba, stüpa
85) turnitz (75. cf. Fr. 1, 2035. Sm. 1, 398
sq. durnitz (1 &e., verlesen. diwunz 11
be; Mone). dürnutz (1). dorntz (5). dornse
(222b, 23). dortze (109). Ad. stube (66, 70,
151),stobe.staue (11). ein stoue vol hyezden
(132). Ad. pad- (75), batt- (67), bad-stube,
-stub. baid stobe (7). hitzstuben im bad
(15). hiez gaden o. summir huf (8).
Eistus Ad. hissa (141), hitze, hitz,
hijz (1). hitte (23). heette (11). heyf
(132). gruntwallung (74, 93).
XEisula,esola Ad, wolfes-(10&e.), wolbef3-
(125), wolf- (49), esels- (8), esel- (75),
hunds- Z teuffels- (73) -milch. milch- (95),
brand- (93), brach- (75) -kraut, -krut.
esel (87, 146). stute (85 s. scute? cf. sqq.,
eseula). springsamen (143) e. maior
wolffes-, wolff-, grof w.- (110) -milch.
wolff milich (21, 74). wlues mele (93, 47).
grof o. klein schottel; treib- 7? prach-
Wwurtz (74). e. min-or, -o (sc 23) mynner
l1). elein wolff-mileh (110), -wortz (152).
d. esels-, esel- (Db, 7, 21, 4, 74, 76) -milch,
-mynne (7). esulamine (23). scodeke (47).
Esuriens hungerig (6).
Esuries (v. famelieus 74) Ad. md.
hunger. honger (11, 17). hungrig (141.
2« pre.). smaeht (22»). hungersmacht (74).
Esurire, -ri Ad. nd. hungern. der-h.
(15). hongeren (132). smachten (29b).
|. sEsus Ad. efhen. e. 7 gef)en (5, 18, 21).
E. ?. comestus (66 &c.). g. o. essung (69).
Beess-en o. -ung (134). efung (19). md.
eten, ghegeten, etinge (11). hunger (8^).
honger (14).
. *Esux v. Esox.
Et vnd (6). vnde (23). vnd auch (7 &e.).
Etas 7d. aldir, alder, alter (65). aelder
(11). older (99, 93).
BEteetera vor-baf) (18, 21), -befà (132),
-bàt (23). forbas (5). vor-, fur-baf vnd
ander (66 &c.). fürbas on a. (184). vort a.
(132). vnd anderseh (110).
ETHI
Etenim vnd óch (6). vnde ok (23). |
endoch (18).
*Htheopia v. Ethiopia.
Ether Ad. nd. hym-, he- (22, 23, 132),
hum- (19, 21), Ad. hy-, hi-mel. lufft (74,
110). obberst l1. (8). daz oberste luff (bb).
lufftes vmblaufft (74). lucht (132). wulken
(12). nd. heuen (22, Anz. 8, 100 &c.).
Ether-a, £ -ea (16) (V. splendor etheris
Br.) schijn (11, 19).
Ether-eus, -ius Ad. hymmelsche,
-Sscher, -sch, -s, -iehf) (69). hymel-iseher
un 151) -scher (66), -s (133, 152), -ich
110). hymlisch (68, 134). hemelsch of
Iuchtich (132). hu- (21), he- (23) -mmelich.
lufftlieh (110). elair (19). claer (11).
Eterne eweklich (6). eweliken (23).
Eternum ewychliken (23). das ewig
gut sc. deus (65).
Eternus Ad. ewig. nd. ewych.
Ete- (Br.), et-roclisis manchirley
beygue (st. -unge; 8), wonunge (sc 11).
EXte- (75. Br.), hete- (63), gew. et-,
eth- (76), ent- (15), eut- (65), eute- (69,
134), exte- (1105) -rogenia, -rogenium
(65, 75, 134) vnglich (15), vnglicher (63,
65), vngeleichen (9 Anh. 2) nature. vnglich
genaturt an yn selber (15). ezwene ge-
licher naturen (9 Ann. 1). eterogenium
ding das da vngleicher natur ist in synen
teilen (75).
Etestieulare hoden aufhawen (64).
*Etheus (7. pallidus) plaicher (14).
Eitesie dy hundes tage (seint sor-
leich 4).
Etiam Ad. auch. vnd auch (5). och
(6). ioch (62). iohe $ in rest 7 auch (21).
QUE (11). vmmer ock (22). vmmers £ ok
(23).
Ethica, etiea (93) (2« hectiea) ein
kunst von der tugent (64), diu lert guot
sitte In ein buch von den sitten o.
tugenden (88). stetlich konst (17). sech-
liche kost (sc 8). swine- (D), swint- (74)
-sucht. swinde süchte (19). der swinend
siechtag (eth. 93). abnemen die sucht
also genant o. etkum (74).
Exthice stetlich (17).
Ethicorum (ber) das puch von den
wetlichen syten (1l. cf. Ob. 193).
Ethieus sittig (110). sedich (132).
syedig (12) sede-lich (18^), -lik (13).
ugentlicher meister (64). manierliceh (110
sim.).
Etymologia (110), ethimolo-gia, -ya
bedute- (5, 133), bedut- (28), bedude-
(85, 132), bedeute- (152), hd. bedeut- nisse
sim. betutnuf) (68). berutenes (sic 21).
bedutunge (17 &e). bedudinge (11). Ad.
vB-, auf8-legung. eyn genezhch vf) ley-
gunge (85). eigenschafft 7 krafft des
worts (65).
Ety-, eti-mologus, ethymologicus
(93) betuter (en) beduder (132). der la-
tinschen sunderlichen wort betuten kan
(93). vBleger (110).
*BEthimoloya v. Etymologia.
*Bthymus *. Echinus.
*HBthion (4. gaudiosus dc.) blijdliek
&e. (141).
Ethi-, ethy-, eti-, ethe-opia d.
moren-, der m., móren- (6), more-, mor-
19, 23), moer- (11), dat m.- (132), mort-
fsic 1j -lant.
EUA 2I
Ethiops Ad.eyn more, móre (6). Ad.
nd. mor-, moer- (132), moren- (110) -man,
off wyf (132), o. wyb (68, 110).
*Ethiopum (Aerba) ratten (74).
*Etna 7 lagos gr. (ethnos 7 laos Br.),
populus /a£. volke o. diet (74).
*Ethna hitz der lieb, fewr (74).
Tith-, ech- (5, 18) -nieus Ad. heide.
vngelauber (19). valbe (rFr.) ethnici
veprar (: vepra callidus Gl. m.? oder
4. q. in latibulis Fr. 2, 450€ ?) Manichei
winekelprediger (1).
*HEthro (7. tab-i, -0; aws nd. eter?)
befleckung der sunde o. faulung (74).
*Htroclisis v. Eteroclisis.
*Etrogeni-a, -um v. Biterogenia.
*Btropia ?. vas aptwmn ad braczandum
(15, 16). kulschaff (75). prewfaf) (74).
*Htuare v. Estuare.
*Etuealum (aus gentaculum?) mor-
ghen bor (vor? 22v).
*HBtula (herba; aus acetula?) ampfre
(104).
*Ethus, g. -ti (Z. simus) schoit, slyp
(144).
Euacuare Ad. nd. ledigen 7 rumen.
hd. ent-lL, (3), reumen (152), raumen,
auf-r. (75); leren (7), vB-L, auf láren
(134); ler, ydel (19, 132) machen. idelen
(11).
*Buaeuare v. Euaporare.
HBmuadere Ad. nd. ent-, eynt- (22v),
vnt- (22, 23), ont- (1l, 132), en- (13)
-wichen (6, 76), -wischen (13, 75), -wuschen
(8), -woschen (17), -wofen (D), -wisschen
(22), -wischeren (22^», 23), Ad. -rinnen,
-rynnen, -drynnen (21, 67), -renen (133),
-rennen (132), -renden (13), -runnen (23)!
hd.-geen szm.,-gene (19), -gayn (132, 133),
-lauffen, -lóffen (6), nd.-gaen (11), -komen
(225), -blof)en (21. st. -wofBen? »« euagi-
nare?). en-gon (6), -gan (1).
*Huadiare (cf. -atus Gl. m. phant
losin (8). pfant (9), pant (17) loBen.
Euagari v(- (66), vmb-(110)-sehweiffen.
entrinnen (65).
Euaginare vf) der schaid ziechen (76).
auf) der scheyd (75), scheyden (134) ziehen.
von sch. ziegen (7), zehen (18), zücken (6).
swert 7 messer aus czihen (9). sw. uf)
ziehin o. m. (8). eyn m. vz der schey-
den ziehen (110), ezehen (21), scheen
(D). Ad. vB ziehen sim. swert ví3-z. (68),
vyDreeken (132). blosen qan hd. ent-,
en-bl., -bloBen, bloifen, -blósen (12).
bloiffen (10). vnt- (23), ent- (22)-bloten,
en mest ut der seheden (23). en m. ut
der sch. ten (22).
*HBualide es£ foramen per quod exit
far de mola ad faricapsam (16). Cf.
euchalium?
*Euan (£4. bachus Pap., Br.) v. Euan-
gelium.
Euanere Ad. nd. v)-swinden,-swenden
(10), -5weyden (21), -sehwinen (25), -spin-
nen (49), -werden, (100). bezwingen (szc
18). irswinden (8).
Eu-, (gew. alph. nach eu-) ew-ange-
lista hd. nd. ewangeli-ste, -er (6, 75).
Eu-, ew-angelium 2. bona i di-,
per-uersa muncealio (Voce. ex quo; Cf.
euan4. peruers-io, -um 25.) euangel-ig,
var. -y (75). botten- (113), petin- (Gf.)
D NES
212 EUD
-brot (cf. letieopium). ew. gut virkun-|
dunge; eu. bof botschafft (8).
Eu-, ew-angelizare hd. nd. predigen.
euangelig pr. sagen, lesen 0o. lernen
(15). bredigen (6 &e.) die heilige ding
(6). predéken (29). gut ding kundigen
(D^). hilghe dink ut-k. (23).
*Euanieus v. Euanitus.
*Buani-lius, -dus (129) 7. quz cito
euane-t (76), -seit (76, 129).
*Euan-itus, -icus (11), -s (Pap.)dabende
(19). dauende (11).
Euans v. Euanitus.
*BEuapelus (aus eutrapelus?) v. Bar-
dus.
*Euapor dampf Z dunst (76).
Euapo-, euaeu- (18) -rare Ad. vz-,
vB-, nd. ut-swademen, -swameden (21),
-waden (13), -wasemen (99). Ad. vf,
auD-schwademen, -ehtmen (6), -dunsten
(68, 75, 134), -tunsten 7 -braten (15),
-dempffen (110), -dempen (18). hiezen
(19). heruf-richen, -riechen (65).
Euaporatio verdempfung (76).
Emare (7. ónsanire 0 euacuare 66 &c.)
ydelin, dabin, doren (19). idelen, dauen
11).
; "duselo ent-gangung (110), -louffung
(68). ont-ganginge 7 -louffinge (132).
Euax (7. gaudium 0 nomen principis
66 &c., 2nterj. letand?) eye (18). hei (Ki.).
pey (4) ey, molmirwart (74).
*Hubion v. Euohe.
*Euea (enca? aus d.
iwsa?) nüneuke (piscis 9).
*Eucari-cio gut gnade (8) -ton 7.
bona gratia; -S i -tus 2. aliquis bone
gratie dc. (16. cf. euchari-s, -stia).
*Hucaristia v. Eucharistia.
*HWBueaste-na, -mia (76) us inclusus)
cluDner (75b). elossner (752).
*Euecraton gutir nature (8) 2. aj,
habens bonam naturam (16).
*BEuerepia v. Euprepia.
*Eucripe v. Euterpe.
*Eu-, e- (753) -ehalium (7. lueanar)
rauchloch.
Emcharis gut (68) angenem (110).
goet ind gracioselich (132).
Eucha-, euca-, gew. euka-, ewka-
(4) -ristia der lichnam vsers hern (7).
der heilige 1l. vnser h. (5). godis 1. (|
der lichenam vnser hern (21). der hei-
lige leichnam Christi (4). gotis lichnam
(8. de hilghe 1. (22, 23) godes (22). gut
gnad &c. (69): vngemeling (185). sacra-
ment eristi (75).
(Sum.).
*Euche (s0yY als Bede) Schatzung
(19). schattinge (11).
*Eucheta v. Eutheca.
, Euchimus, ^enchinius (1:4) (aus
SÜXUMOG Gl. m.; 4. bene loquens 0 gratus
76. of. euthonius) wol-sprechende (8),
-redender 7 gnemer (74).
Euchius eyn guet soen (147). ein
got (132), gut (68) kint; vBleger (110. cf.
prce.?) et est nomen bach? (ll. c.).
*Eudium 7. altum (16).
*Eudoxa vnnuez ere (8).
Eudoxia gude gestalt (17).
*Budris v. Idrus.
-euke? gr.
as heilig s. (64). wizzot
EUG
Eue-here, -gere (18) hd. nd. vz-, ut-
voren. Ad. vs füren (6); vB-, auf-furen,
-fyrn (18), -fieren. vys voeren (132).
*BEuellatrix ieterin (175).
Euellere d. ví, auD-rupfen (76),
-reuffen (5, 1, 134), -reifen (21), -reyffen
(152), -reiffin (8), -rauffen, -ruffin (17)
dye wurizlen (76), wurtzel (1), wortzeln
(5, 21). (auD rauffen) geten o. wurtzeln
(66 sim.) vB-w. o. reufen (68). getten
(69, 134). ieten 7 vDziehen (75). jetten
(67). geden (133, 152). u-g. (1). gheden
(23). ut-ropen (23), -roden (22) de wor-
telen. ruden; roden (77). vf-v. (17, 18)
mit den worezeln (11). aus rewten dy
wurtzen (4). vs rüten (6). v-ruten,
var. -rütten, 4 -getten (65), -reuten Z£
-graben (110). vyfroden weynen off
vyDtrecken (132). vOwerfen (18). abwi-
schen (9). virlosen (19). v'.lozen (11).
*Buena clistere (96).
Euenire Ad. ko-, kom-, kum-men;
vB-, au-, auB geluck (75), hier vf- (65),
zu- (19), nd. ut-, to-komen sZm. vs kumen
(6). gefallin o. gescheen (8 szm.).
Euent-ilare, -ulare (76) (7. diseutere
&oe.) vschuten (1105), -schutten (68,
1103€), -schulden (se 132).
*Euentualis aventur- 4 mis- 4 twue-
lik (22b).
*Buentuare wagen, abentheuren (74).
*Euentulare v. Euentilare.
Euentus aben- (10) eben-ture (10,
12), -tewr (1). eventure (295). auentuer
(132). ebettyre (13). gluck Z zufal (8 &c.).
an geuerde (8). gefalle (19). gheual (11).
geschiehte (5^). begebung, glucklich
kummung (65).
Euentus contrarius wydder-stof 7
-haeke (12).
Emersio (cf. sq., auersio) bisturcida
4 habihi (141).
E-, 7 sub-uertere vnderwenden (23).
hd. vmb-, nd. vmme-keren. vs- (6), vir-
(19) -k. v'kieren Z ondersueken (11). Ad.
vnder- (19), durch-suchen. be- 7 for-
sturzen (Gf.) vmb storczen (17). stür-
ezen 4 durch ezihen £ meystern (9). er-
storen (64).
*Evertigo v. Euestigio.
*Buertorium v. Eufortunium.
Euesti-gio, -o (8) vff dem fuse (125).
zu hant (8). evertigo (7. síatim) ags. an
lande (136).
*Buferisse v. Hermaphrodita.
*Bufir v. Biuphrasia.
*Bufiteotieunnis v. Emphyteota.
Eu-fortunium, -ertorium (17
vertere), -orcium (67.:diuorcium) Ad.
nd. gut, gud (17, 22) Ad. glucke, gluck,
geluck (68), nd. ghelucke. guot gelücke
(67), glick (76). guet geluckh (1). goet
gluck (132).
*Bufra-ria, -sca &c. v. Euphrasia.
*Bufrasia cost, spijse (147).
*Bufrosina v. Huphrosynum.
*Euga v. Euge.
*Eugastorium (7. bona taberna, 16. aus
qaovfp 2 d. gast? »« ergasterium?)
gut ereDhem (8. oberd. kretscham &oc.
à. d. Slav.).
Euge, eüga (8b) eya (85). ia (100).
ai (99). huy, hey (126). euge ist ein zei-
chen der freud (75). wol-mieh, -dich,
-unswart (74. cf. euax).
EUM
"Eugenia (7. bona dispositio 16. aus
eüyeveta) gut (8), gude (17) gestalt.
*Bugenius edel (11). ydel (8). euge-
nus 7. ferar 0 feralis; egenius 4. mo-
bilis (16).
*Euia bichart (85).
*Buiare v. Buirare.
BEuibrare er-schütten Z -schüttlen 7
-waggen (76).
*Euic-lare, -ulare v. Euineulare.
Euidens gar merkcehleich (2), mercek-
lieh (755), merglieh (6, 7523), mirklich
(17), merlie (23). ia merkleich (1). ge
mogelich (se b^). Ad. offenbar-e, -en
(19). apenbaer (11). enket (22^).
Huidenter gar mirklichen (17). of:
fenbar- (110), offent- (65), clar- (68) -lich.
claer (132).
Buidentia hd. uffen-, offen-barunge.
nd. openbaringe.
Emidere Ad. offen-, vffen-, nd. open-
baren. offenbar syn (110 sZm.).
Euigilare entwachen (75).
*Buil-iath, -ath &c. v. Ephilat.
*BHuympnys v. Eumenis.
Euincere widderkriegen (10 &c.). for-
dern (10).
Eui-neulare (17, G1. m.), -eulare (8,
76), -elare (9) vf-losin (8), -laBen (11)
aus loBen (9).
*Euiculatus 7. genztalibus priuatus (16),
aus enueulatus? sieht bei eunuchos
— enueus s. w.
Emi-rare, -are (68), eiurare (132)
krancken (68). krencken (110, 132). lub-
ben (132). euiro 2. nobilitare (16), st. de-
bilitare (129, Br. cf. Gl. m. 3, 311).
Hmis-cerare, -serare (23), 4 -care
&D hd. ent-, vz-, nd. ut-weyden. Ad.
ellen, vz-g. (Db). die dermen vy doen
q59) die derm us tun (68).
Emis-ecus, 4 -tus (74) (cf. ibiseus;
nach G1. m. aus gr. $Quoxoc) homes (herba
LU
41). i- 4 ey-bisch (7. edera, malua sy: |
luatiea 74).
*Buisserare v. Buiscerare.
*HBuistus v. Buiscus.
Euitaneus v. Buiternus.
*Euitare v. BEiulare. 3
Euitare Ad. v^-miden, - meiden.
schuwen (11, 132), daher scheiden (110).
vmbgaen (5 szm.) vmme gan (23)
Huitatio Ad. v'-midunge, -meidung.
schuwinghe (132). scheidung (110).
*Buiter nu ewig (65).
HEuit-ernus, -aneus (76) ewig (5).
*|by- £ halp-ewig (10, 12). ewielich (9).
*BEukaristia &c. v. Eucharistia.
*BEulagie v. BEulogia.
*Bulobium v. Eulogium.
Eulogi-a, -e (127), -o (86), eulagie
(16) (2. benedictiones, munuscula dc.) gabe
o. segen (8). ouelei (127). ofelene (86).
pirtunna (Gt.). | :
Eulo-, (,« quo differt) eulu- (16)
-gium, eulo-yum, 7 -bium (74) (2. fomen,
bona fama, dc.) rede (14). gut rede (8 stm.),
wort Z lob (110), limet (49). eyn goet
wort off sermoen off fame (132). cleinode
(99). elenode, to samene kosinge (23).
stam (-gium 2. s&rps 74).
Eu-menis, -manis (8), -menes 5g.
pl.,-menides pl. (v. amime wel
-ympnys (176) selen in der heln (8).
EUPH
helsche dolheit (110 &c.). eu-, heu- (127)
-menides ha-, haz-zisa (127, Gf.).
*Eumorchus (eh sf. ph) wol geschick
(8).
|. Eunuchia /. fac?es (141, Br.). ansicht,
antlaits (147).
Eu-, ew- (4) -nuchus (7. spado &o.)
]ü- (6), le- (5, 18), lo- (23, 152) -gener.
Ad. lug-ener, -ner. lubbet (11), selippet
(19), gehelit (8) man. trut (127, Gf.). na-
turen sonder kullen, sed spado die ge-
lubt is artzficzaliter (132, szm. enuchus
68). dem die hoden sint vÜgeschniten
(110). der aus geschniten ist (4). enu-
ehus, -eus aus gesnitten (1) gesneden
(23), vz-g. (5) pert. eyn p. dé uf gesnyd-
den ist (17).
Euo eweclich (1).
Euocare vf, hervf- (68) -ruffen (19),
-rieffen (68, 110), -roeffen (132). wt ropen
11).
Euohe, &)6i, eubion (74) mauw, eyn
geschrey (126), stymm (74) eynes vnsin-
nige-ns (126), -n (74).
Euolare Ad.nd. vz-, ut-fliegen, -flegen.
hd. vO-fligen (9, 41), -fliehen, -Blehen (21).
*Euoli v. Ebulus.
Euoluere vÜhin-weltzen, -schieben,
-walen (88). vB weltzeren (19). ut wente-
len (11).
Euomere Ad.nd.v0-,ut-spien,-spy wen
m -speien (9, 68), -spuwen 2 -schutten
(65).
*BHuorcium v. BHufortunium.
*Bupatiea v. Epatica.
Eupa-, eupau- (Sum. V), epa- (Sum.
VI, 4 hepa- (143) -torium, eupatoria
7 hepatitis (143) (7. sclaregia (Gt. 6, 540.
Slareia Sm. 3, 385. agrimonia &o. 143)
Scar-aleila (Gf., Sm. //. c.), -eleia (Sum.),
-leie (85). seraleve (96). wildiselbin (93).
wilder-, velt-saluay ; hanff, alp-krautt
nd wild (153), wilde salb-en (9), -eie
Sum.), -ey (64), selbe (19, 150), selb (125).
wilt salvie (47), salve (85). wild saffran
(3). wizu minza (Sum. VI). odermenig
&e. (143). leber-kraut (91), -kletten 2
-balsam (143). kónigs- (143), 4 künigund-
(91) -kraut. hertzkle (153).
| Eupatorium adulterinum v. Phil-
trum.
*Hupo-, euxo-pectina (herba) leissup
(et, Sum.).
( *Hu- (cf. exo-) -porium (Aerba) porro
131).
| Eu-prepia, 7 -erepia (147), -propia
76), -tropia. (11. »« eutrapelia) schoen-
132, 147), scoen- £ stier- (scier-? 11),
Schon- (68, 410) -heit. tzyeryng (141).
*Euphebia v. Epebian.
HBuphonia, ephon-ia 7 -ea (76) gut
lut o. suB. gedon (8). guot gesang (64).
muly sang (V. a. 1417).
Euphorbium honesworz (96). hunes-
(41), hüs- (85) -wort. ceruela (131).
. Buphra-sia, 7 -gia (143, Ki.), eufra-
ia, 4 -sina (74), -seca (100), -ria (47),
"Uuf-rosia (Sum. V.), -ir (?3), brasia (Sum.,
Gf. 4, 864), frasia (q. v.) (cf. affrodisia)
uehte (9, 19, 47, 64, 85, 100, Sum.). licht-
3), leuchten- 7 wundt- (74) -krawt (cf.
ehtenkraut chelidonium majus Nmn.).
ugentrost (64, 91, 123, 143). selb-, sel-
|
EXA
(131) -heila, 7 -heile (Sum ). salveia (ar.).
wnt-crut (47).
Euphrosynum, eufrosina (96)
wormwortz (96). ochsenzungen (Ki.).
*Euralis osten (19). oester (11).
*Hurare v. Euirare.
*BEurigo v. Aurigo.
*Euripus (7. maris estuatio, ventus tur-
binis dc. Br. &c.) win vai (19). mellicher
(Sum.) euripi uuiari (Gf. 1, 1087).
Europa v. Asia.
Euro-subsolanus v. Ventus.
*Buróta (herba) hedderieh (19), aus
eruea?
Eurus, ewros (4), ourus (v. ventus)
Ad. osten-, oster-, auster- (10), ost- (11),
nd. oesten- (11, i32), oest- (99) -wint.
ust vint (21). oest (11). oyst sudoyst (5).
ost-sutost (22), -zudost (23), -su dost
(s£c bb.). sutoest (97). oest-s. (85). sud west
(4). bysa (Anz. 8, 406).
Eusebia gut ere erbietung (65).
Eusebius milde (19).
Emsitia v. Esitium.
*Eu-, en- (85), ey- (101) -sole, -solae
(130), -sule (87) (cf. esula) brach- (87,
101, 130, Sum.), Sprach- (87, Sum.) -wurz.
brac-wurz (103), -wort (85), -lof (4:1).
Eu-theca (1T, Gl. m.), -eheta gut huf-
rat (8, 17).
*Eutentilla (aus euzomon »« poten-
tilla?) wild senp (41).
*Eutepe v. Euterpe.
*WButerogeni-a, -um v. Bterogenia.
*HEu-terpe (4. musa delectams bene 16,
sim. Pap.), -tepe (17), -eripe gelusticlich
gesanck (8). lustliche gesang (11).
*Euthonius (a4s euchimus »« tonus,
»« euphemius?) wol redende (11).
*HBu-trapelia (Ki.), -trapolia (12),
-tropolia freudentugent (74). ein guter
wandel, wunsamkeit (65).
Eu-trapelus (Ki.), -trapulus 7 -tre-
pulus (110 &e.), -tropulus (74), -trepalus
(93), -trapilus, -traplus (132 &e.) eyn
spyel- (132), spil- (110) -dichter. ein spiler
o. d. (68). tugenlieher schimpfer (93).
freudentugenthaffter (74).
*Butrapolia v. BEutrapelia.
*Tutrep-alus, -ulus v. Biutrapelus.
*Eutrogenium v. Eterogenia.
*Butropia v. Buprepia.
*Eutrop-olia, -ulus v. Eutrapel-ia,
-us.
Euum ewig (9). aelder (11) euus
id., ewin in perpetuum (23 &c.). euum
vngeprechlieh-, alwegwern-ding (74). der
werlt tijt als die began (147).
*Buxopeetina v. Eupopectina.
*Ewin v. Euum.
*Hwros v. Eurus.
Ex hd. vz, v, us (6), auD, vys t vyD
(132), von, geyn (1), durch (65). 2d. ut,
van (28, 132).
*Exace-ciduator,
(141).
*BExaecino v. Exacinare.
Eixacerare (Br.:aeus, g. -eris; ?. pur-
gare) rein machen (110, 132).
Exa-cerbare, -teruare (1) (7. vuas
acerbas colligere; cf. exacinare) Ad.
bittern (6), vB-b., vb. (17), aufb.,
-bitern (134), vorpittern (4), bitter machen
-tor stockmeyster
EXA 213
|(10, 12), zijt bieten (7, o vf3 bittern 5
steht), dersauren (75), fertigen (91);
an- (5), vn- ((7) -£.; anfirtigen (17). an-
verdighen, reytzen (23). reiDen (6, 8,
14). reysen (9). ezornen (19). sere er-ez.
(9), v'ezorn (12), v'dorn (se 10). seyr
verczünen (sic 13). v'ezeren (sic 68).
irzurnen (8, 10). zirnen (67, 76). toernen
e. V'tornen (132). irren (67, 76). v-irren
6, 1), -erren (28, 99), -eren (b, 22), -bo-
sen (19), -wreden (11). anuechten (16).
arechten (sic 67). gram machen (110,
132). druuen plucken (132).
Exacerbatio zornunge (8) her-z.
(17).. virezorung (19). verzerung (68).
Umroinde (132). v'tueringe (11). erringe
(99).
Exacerbatus v'tzornt(132). v?zert (68).
*Exacere virsuren (19). v'zueren (11).
*Exacinare (7. acinos exzmere Ki.
hier »« einus!) vf der esche (8), aus
der asche (9) ziehen. exaecino :. ex-
cineribus /raho (16).
Eixactieum (untersch.von canterium,
Cf. Gl. m. v. eantarinum) garst myt
Seskantigen aeren (147).
Exa-ctio, -ecio, -tio (136^) Ad.schatz
(123); schatz-, schetz- (6), beschatz- (4,
68, 134), beschetz-, besezeez- (18), be-
saezen- (21), sehof- (5b), beswer- (17)
-unge; geschoB. gewerf (74). stewr
(1). beyd (21). vngelt (3). beschattinge
(23, 132). schotinge (23). tribung, zwing-
nuf), lichkeit &e. (65). vffsatz (125). ags.
gebles monung (136b).
Exactionare (v. extimare 75) Ad.
schatzen (5b), be-sch., pe-sch. (575),
schetzen, be-sch., -sehátzen (134), -seezen
(21), -schossen (1), sehof nemen (5),
besweren (17), betwingen (12), tewren
(15), aus enden (nach exliminare 1).
nd. beschatten.
*Exaetionatio (?. extimatio)
schatzung, v/g. was wert ist (75).
*Exaetionator (7. extimator (15).
Exactionatus gestaigt den zinsman
an der gult (75).
Exaetor (7. oppressor 75, 81) hd.
schoBer (1, 5^5); be-seh. (D), -schatzer
(8,68), -schetzer, -schátzer (134), -seczer
(21). nd. beschatter (28). schatz nemer
(1). varerafter (81). schinder, v/g. be-
sehwerer der armen (75). ags. haecepol
(Gl. Aelfr. cf. Gl. m. v. eacepollus).
Exaetrix heisch- 7 ford-erin (65).
Exaectus gezwungen (13).
Exacu-ere, -are sere scherfen (9),
schirpen (17), scharpff machen (110),
spiezen (8). auf-sp. o. scherpffen (75).
seir scarp machen (132). weezen (19).
weetten (11).
Eixaeutio auf)-spitzung-scherpffunge
(15).
Exaduers-o, -um (76) gegen (16.)
dar-gen (76), -geyn (21), -geyn ober (18),
-en 1eghen (23), -eyn geghen (22), -vmb
7 widder (1).
*Exagelare v. Exalare.
*Exageratio v. Exaggeratio.
Exagg-erare, -regare (Y), eexagge-
gare (65 var. 4. ecumu-, ehumo- (*)
-lare hd. besweren. nd. beswaren. huffin
pe-
(8). hoffen, var. huffen (65). vff-h. P9,
-heben (68). ophouffen (132). merin (8, 9
214 EXA
Exag-, exa- (3, 4, 110 var.) -geratio Ad.
beswer-unge, -nisse (55). ad. beswaringe.
vffhuffung (110), -hebung (68). eynn
ophoupinge (132).
*Exaggregare v. Exaggerare.
*Exagium ags. handmitta (126).
Exa-lare, -gelare (18), -lere (753bc)
(é. de- € e-uaporare, spiritum | emittere,
alas extendere cf. alare) hd. vz-, vf,
aufk, vyD- (132) -swademen (5), -swe-
meden (21), -riechen (6), -trueken (5 &e.),
-trucknen (74), -drueken (Y &e.), -attemen
(68), -atmen (110), -ademen (132), -dón-
sten (1) -riechen 2 -geisten 4 -demmen
(75), -lasen £ -drogen (13). ut-smademen
4 -droghen (22), -wasemen 2 -broden (23),
-domen (99, 106). dempffen (1V). vf6-d.
o. -dunsten von erd (76). dempen (18).
dunst v der ercken (V. sé. erden). Ad.
den geist vff gebin sem. (8,9, 74); letz-
ten suftzen lafjen (110); sterben. steruen
(132). atmenatzen o. atmen, var. athem
haben (75). v'zeren (10). dye arme aufó-
recken (74).
*Exalatio hd. vz-, v)- (11) -druckunge;
vB-, auf)-truekung, -dragung (18), -duff-
tunge (11), -attemung (98), -atmung (110),
-rieehung (75), -bródung ? -brodemung
oe broden, swaden (55). bradem, swa-
em, tampff (74). ut-brodinge Z -was-
minge (23), -droghinge (22), -domenisse
(99).
*BExalbere wif (8) weys (9) bleichin.
*Exalere v. Exalare.
Exaltare hd. er-hohen, -hóhen (6,
151), -hoen (21), -hoben (152), -hóben
(67), -heben (5, 110). irhoen (4). derhohen
7 hochuerten (9). v'-hoghen (25), -heuen
(132).
Exaltatio er-houng (4), -hohung (75),
-hebung (65).
Exaltatus er-haben 7 -hocht (75).
Examen swarem (1, 2). suarm (141).
hd. nd. Swarm. swarm bine (3), beyne
(23). ymmeswarm (22^). imme van byhen
(147). swalm (12). swar-, varr. swal- (alpA.
swar)-men (75). v-cherung (1), -hórunge
(6), -horunge 7 eyn ortel (1 &e.), -h. £
eyn orteyl (5, 18), -h. eyns ortels (11).
vorhoringe £ ordel (28). Ad. ir- (8), er-
farunge. vorsuchung (55^). pruyfsel (132).
wag- (1), woge- (8), wagen- (15) -zunge.
*H-, he- (Br.) -xameron (7. ber VI
dierum Br., sim. 65) buch der werek o.
der sechs tag der gesch-opff, -ópff, -ept
gottes (65). wochen werg (17). wache
wert o. lon (8).
*E-, he- (Br.) -xametrum ein vers
hd. von sech) fufien, van sef) voessen
(132). von ses (8b), see (D sm.) fussen.
van ses voten (28), sesse vuten (99).
examitus von sefje malen (21).
*Examin (s&. exanimis) blode (8).
Exa-minare, -nimare (65 var.) Ad.
nd. varen(22); er-, Ad. her-, v'-varen. Ad.nd.
v"-, vber- (65) -horen. vheren (6b). irhorin
(8) eyn ding recht víxachten 7 -ecken
(65). Ad. v-suchen, -sugen (21), -sochin
eu -sachen (? D e i Soken. Ad.
ewern. proeuen (132). prufen (4). vir-pr.
(19). probern (5, 21). prouen G9. bep.
(11). gelutert probare (18 Mrg.).
"Examinare (cf. exanimare) blode
(5, 23), blut (1) machen, na
EXC
Examinatio vorhorunge (8).
Examinator verhorer (64).
Exa-mitum, -nneum (8) sam-it (16),
-mit (8), -iet (76), -mant (15).
*Examitus v. Exametrum.
*Exam-osim, -urs (Gt.) 7. diligentissime
a musis 7. regula (141). gernliho (Gt.).
*Eixamus-sis, -cus a um (s?c 11) (4.
amussis Gf. winekel-holeze (19), -holt
(11). rige- (141), rih- (Sum. Gf.) -stap,
-stab (Gt.).
Exan-clare, -ilare (132) (7.exhaurire)
leiden o. dulden (77). vyBputzen (132).
Exangue verbum ein wort on blute
4 dot w. (65).
*Exanilare v. Exanclare.
*Exanimare v. Examinare.
Exa-nimare, -minare (66 &e.) (7.
debilitare,perterref'acere, occidere)hschre-
eken (16). doden (17, 132). dotten (110).
virblutin (cf. examinare) o. sterben (8, 9).
Exanime Ad. dot-, dotte- (21), dót-
(6), tot- (7) -lieh. dotlic (23).
Exanim-is, -us Ad. vn-, on- (21, 76),
a- (b) -mechtig. v- (23), on- (132) -mech-
tich. sellofó (65). todt (110). doit (132).
doet (99). dotlich (8). tedlich (76). au-,
var. an- (alph. au-) -witzig (75).
*Exanis v. Eixsomnis.
*Exanneum v. Examitum.
*Exaplum (7. exemplar, liberaria)
liberey (74).
Exarare hd. auf)-ackern, -roden (8, 4).
dz felt rütten 7 buwen (65). Ad. nd. v5-,
ut-plogen 7 -eren. verseren (76. aus
vDBeren?). vz plugen (5). vff eren (6).
*Exarare (»« exanimare) sterben (5).
Exarde-re, -scere Ad. sere begern
0. burnen. vast (68), gantz (65) brinnen.
seir bernen (132). aus prynnen (9). vir-
bornen (19). v'barnen (11). inbrunstig-en
(110), sin (65). liep haben (11).
Exarmare zem machen (88).
Eixaspe-, exaspi-rare, -rari, exspe-
rare (8b) scharpff machen (110 sem.).
erzurnen (110). v"-tzornen (132), Ad. -irren,
-iren (18), -erren (22, 25), -harten (19),
-harden (11). erren (8^). schentlich vff-
heben s reyezen (9, 65) zu zorn (65
vár.) reifin (8 sém.). betruben (14).
pinigen, vf) arbeiten (65).
Exasperatio reibunge (8).
*Hxaspirar-e, -i v. Exasperare.
*Exateruare v. Exacerbare.
*Exatio v. Exactio.
Exaudire hd. nd. er, v-, hd. her-,
ex- (sc 9) -horen. geweren (74). zwiden
(aon! Ziem.). twiden (147, 22»). en-tw.
2295) ge-zwijden (1v, 91, 74), -zwihen
5
Exauditio er- 4 ver-horung (75).
Exauditor horre (99).
Exauditus erhort (75).
*Exauterisare (of. sg.) virhoen £ obir-
treden (19)
Exautorare (4. extra autoritatem po- | (14
nere Br. &c) vrlob geben in dé krieg
o. der kriegschafft berauben (88).
Exbrigare entwerren (8, 9, 74). auf-
kryegen, -kyffeln (74).
Exc- ofi ex-.
Excalce-, excalci-, extalci- (76) -are
hd. ví schuen.
EXC
*Excealere vinden (8b).
*Excandere licht werden (9). gar liecht.
w. (17). gar lich schinen (8). vB-sch. (110).
Exeandescere beschynen (68). be-
gynnen tzo sehynen off quait (iratum)
werden (132). :
*Bxeatare (a aus à) vntsingen (8b).
Exceaturizare v. Exseaturizare.
Exeauare vfbholen (68). vyBhoelen
(162). hol machen (110).
Eix- 4 ob- (75) -eecare Ad. nd. blin-
den(17), v-, her- (1), Ad. er-bl., hd. -blenden.
blhint machen (110 &e.).
*Ex-, 4 ob-cecatio erblindung (75).
Excecatus v'blynt (16).
Ex-cedere, -edere Ad. vber-treffen |
(6, 65), -tretin (8, 9), -treden (18 szm.),
-geen (4, 110) in sunden (4), in sunnen
(18). ober treyten (3). ouer- (23), v- (V) |
zn in sunden. vbirgin in der sunde |
(
1). verbergen (aus Ybergen in?) sinden |
($. pecco, im. obluuionem. venzo 16). wijter-,
w. hinuD-geen (65). Ad. sund-en (8), -igen.
abe-gen (17), -scheiden (14). misdoen £
v'hoghen £ auertreden (11). f
*Exceedra (v. draco) merwunder (74).
Exceellens vbertreff-ende (110), -er
(68). bouengaende (132).
Exeellenter vberswene- (17), vber-
treffen- (68), hoch- (132) -lich.
Excellentia (/. extollentia q. v. 16)
(12), -treffung (110), -treffenheit (68)
-trefflichkeit (65). ober-tredungemn (5),
-waf)en (8). hochfertekeit (8). houerdicheit
(11). hocheit (132).
Excellere iber hoehen tretten 7 treffen
(16). hd. vber-treffen, -treten scm., -treden,
vber-swanek (19, 65, Sm. 9, 541), -eraft |
-hogen (8^ sim.), -hoen (D), -waschen (7. |
exerescere 8). v-hoghen (23), -hoen (19). |
nd. ouer-treden, -howen (22). bouen gaen !
132). ;
: xcellus vber swentzig (1. cf. Sm. 3;
545).
xdetsui hoch (8).
Exeelsus hoch (6). hoieh (19). hoge |
11). vber-hoe (5 &c.), -hohet (17), -houng |
e ouer-ho (23), -ghehowen (22).
*Excelsus v. Excessus. :
*Hxcentrare v. Exenterare.
*Exceptio vfnem-ung(110 s/m.),-enung |
19).
| V sceptoria zerstorung (74. aus zis- |
terne?!) i
Exceptori-um, -a (74) zistern, see |
(74). eisterne (8). eyn pule (17). !
Exceptorius Ad. nd. v-, ut-nemer, |
bissw. hd. -memer, -nemig. i
Exceptus vb genomen (19).
Excerebrare auf) hirnen (88).
Exc-, ex-erpere Ad. plucken; vZ |
nd. ut-pl, -nemen. enplicken (13). vi
zupfen (V). auf& zaisen (2). aus -
(1). vyf8. trecken (132). vB streeken (sic
68). roppen (10).
*Excertaresiacken, entseezen, affdon
Excessiuus ein vber-treter,-sehwenek-
licher (65). I
"*Exoeessus v. BEixesus. I
Exc-, ex-essus, excelsus (8) eyn vber-
tred (18), -gang (21) der sunde. ouergane.
der s. (23). ibergang der schuld (r6). Ad.
vber-gang, -tredung (5), -treffumg (6). |
[
1
i
EXC
misse-tat (» -dayt £ broche(19). misdaet
Z brake (11).
iJExeessus ment-alis, -is (63) sins
selbs vbirgang (15), vber-swindung (63),
-swencliche begriffunge (9 Ann.), -treffende
b. (15). fürgriffung (63). yn ezuckunge
des geistes (9 Anh.).
*Exeibilatores sunt qui furantur de
bonis antequam heres possit hereditari (16).
*Excibilium v. Excipulum.
Exc-, ex-idere (1 v. 1 bissw. untersch.)
hd. vB-, vff- (10) -sniden; v6-, ver- (68)
-houwen szm. hd. nd. vz-, wt-vallen. ent-
v. (9), -phellin (8).-paln (17). auB-schnitzen
7 -hauwen (75).
Excidi-um, -o (76) hd. vz-, vD-sni-
dunge, -schnidung (7), -hauwung (65).
aus Reudung (1) v'derb- (110), v'deru-
» -nis. hd. tot-, hd. nd. dot-, dat- (5),
oet- (132), doit- (Y) Ad. -slag, -schlag,
nd. -slaeh (23, 132), -slan (22). snidinge
(83). vt smidigen (22). got slage (2l).
vmbkerunge (8^).
*Exeid-olus, -uus (Br.) ?. qui cito (16),
facile (Br.) cadit..
*Excindere (aus -cidere ^ -scindere)
hd. vB-snyden, -hawen sZm. (Mss. mog.).
Exeipere Ad. nd. vz-, ut-nemen. auf
neymen (3).
*Excipiuu-m, -s v. Eixcipulum.
Excipula fisch-korb 7 -ruf) (88), -halter
(xi.). falle, meyBkiste (125). ain flach o.
Schlaeht im wasser (91).
Exci-pulum (8, 75), -pium (Gf.), -pius
(130), -bilium (75, 76), exupulum (147)
ein eyber spif) (3). heber- (117, 130), eber-
ml -spiez. swinspief) (75). iegers spyet
141).
Excipulum lafbecken (135).
Excipulus aal-, fisch-fang, antroff
(112).
| Eixcire aus ruffen (9). driben (55).
Excitare Ad. nd. wecken, er-w. ver-
Ww. (132). weken vs dem sloff (6). v6-
heiben Z -laden (117).
| . I|ixceludere 7d. vz-slifin (8 szm.), -be-
, lieben, -schiefen (17), -seheyden. nd. ut-,
| ut be-sluten. hecken (gallinarum 125. cf.
, excubare).
Excludo v. Exeutere.
|, «Exelusiue auf»schlieDlich (75).
| Exelusor tor-wachter (74), -wárter
| 7 sperrer (ki.).
| "Exeobie v. Excubie.
| JC'Exeociare v. Exeuciare.
| . Exeoctor schmeltzer (Aer.).
Exxeogitare irdenckin (8 sZm.).
Ex-colare, -colere (134), -eulare d.
Syhen, vB-, vs- (6), auf-s., -s. als milch
| (110), -seyhen, -siben (69, 134), -rytern (58).
Ex-colere, -tollere (6) Ad. wireken.
hd. (21) nd.wercken. wureken (4). auf-w.
(75). fliBig buwen o. eeren (110). "flijssig
bouwen (132). loben, eren &c. (65). winnen
(99). aeker buwin (8 s/m.), bnen o. ge-
wynnen (17), gwynnen o. eziren (9).
*Excolere v. Exocolare.
*Exocollocta? fergrozziniu? (af.4, 344).
.Exeommunieare von der gmain
Sehaiden (1). von der gemeynschaftt schei-
den (17.s2m.), triben (D^). von der cri-
Stenheit dribin (5), abscheyden (7). van
| der menscop der cr. scheden (23). Ad.
|
|
l
|
|
|
EXC
bannen. v'-b. (11, 19). Ad.nd. in den ban,
van (22) don, Ad. tuon sim. in ban dun
(5). in den bande dun (17). in dem b.
thun (7). zü banne tün (6).
Excommunieatio ausgemaynung (1).
Ad. scheidunge, vD-sch. (b^) von der
meynsehafft (5), ge-m. (21), gemeyn
(55), eristenheit (4). sehedinge van der
menseop (23). bannung (6, M v?-b. (11).
v'wabDunge (11).
Excommunieatus Ad. in den ban,
einer der in den ban ist, nd. in den
van (22) ge-dan, -dayn (132), Ad. -than,
-ton. ge-(65), v?- (17,110) -bannet, -banter,
i -waDen (17) eyner vf der gemeyn
geschatzyt (D^). aus der gemain gesetzt
(1) vBgemeisamter (110). gescheden
van der menseop der eristenheit (23).
*Exoore- 4 decortic-arius filler (75).
*Exeor-iare, -eare (152) Ad. md. vil-
len. willen (23). Ad. schinden. nd. schin-
nen (23), sniden (22), streufen (23). auf-
leyffeln (66, 70, 151, 152), -leuffelen (69),
-leuffeln (134), -leyfften (133), -schelen
(110).
Exeoriator schelmen schinder (75).
Excors Ad. nd. vn-, on- (69, 70, 134),
an- (152), a- (132, 133, 151) -mechtig,
-máehtig (134), -machtig (4). Ad. hereze-
lofe (19), hertz-lof, -loyBe (133). harte
loes (11). weych van hertzen (132). thore
(9). dore (8). krang (21). lótfeigen (v. a.
1618. cf. Sm. 2, 518). ein vnbesinnter
tüppel, tólpel (126). v'zwifelter (Y. cf.
expers).
Ex-creare, selíner -8creare, esereare
(14) Ad. vB-spyen, -spuen (12), -speyen
t -reyspeln (74), -werffen.
Excrescere vz- (85), uber- (8) -waDin.
Exceubare Ad. wachen, vnt-w. (8).
waken (14, 23). bruoten (76). bruden (10).
hd. vf-, us- (6), auD-bruten, -brieten,
-bryten, -brueden (133, 152), -bryeden (18),
-preuten (7593), -prieten (75), -brüden die
eyer (0), -bruen (5), -brüteln (6), -brai-
ten (vt gallina 1341), -siezen 7 broden
(12), -secen (13), -hecken (1v, 49). ut-
brueden (11), -zitten u£ pulli (23).
*BExeubere entwachen (75).
Ex-cubie, -cobie (133), -ecubia (81)
hd. wachunge. vo-w. (b^). wakinge (23,
132). warwakinge (22). wacht-e (8), -inge
(132). seilt- (81), schil- (64) -wacht. schilt-
wach (649).
Excubitor hd. wechter sg. pl.
*Hxeuciare (! ecueius qg. v.; cf. ex-
eoeiare Gl. m.?) wiseh vf nemen (8).
Excudere etwas mit schlegen auf
einem pringen (64).
Excudia gall. escou-veste (Gl. m.),
-che (122).
*Exeulare v. Excolare.
Excumbere Ad. wachen. nd. waken.
*Execumulare (cf. extumulare) Ad.
vz-, uB-, vs- (6), auf-, nd. ut-sammen,
hd. -sameln, -sammeln, -graben, -hauffen
(15), nd. -grauen.
Excurrere vf lauffen? vor dem mal
l.(17). vber daz mal(8), mol (9) lauffin.
Exeursus auflauff (75).
Excusabilis beschuldelich (11).
Exeusare hd. nd. ent-schuldigen,
-schilden (18), -schildigen (21), -schulgen
(133), reden (10). auB-r. mit entschul-
EXE 215
digung (75). beschónen, ein mentlin dar-
fur o. -vber henceken (65).
Exeusatio ent-redung (62), -schul-
diunge (17).
Exeussio auDschlagung (75).
Excussorium swingbred (125). erib-
rum exc. der beutel in der máühle (Ki.).
Exeusus platinyrt (125).
Exeutere, 7 exeludo (4) Ad. md.
vz-, ut-slan. Ad. vz-, auB-, aus- (4) -slahen
(4 &e.), -slaen, -schlagen. .
Exdiuerso herwidervmb (65).
Exdorsuare (pisces) streuffen (125).
ausgrádeln (Ki.).
Execrabilis hd. nd. vner--lich, -lick,
-iken. vermaledi-gt (68), -et (99), -elich
(132). vorflucht (8, 65).
Execrare, -ri, exsecrari (D^) Ad. nd.
vneren. ent-weichen (1), -weyen (175),
-wen (23). zweyen (6. aus vzweyen?).
bannen (68). v^-b. (132). maledien 1)
v?-m. (132), -haBen (12. h st. w?), -waden
(85), hd. -tluchen, -tumen, -dumen.
*Bxeerare v. Exenterare. Exequare.
Eixecratio Ad. v'fluchunge. v-male-
dijnge (132), -wadenisse (8b).
Eixecutor volbringer, -furer, aus-
riehter (74). vor volger (9). v-ender Z
-schaffner (64).
*BExedera v. Exedra.
*Exedere v. Excedere.
Eix-edra, 7 -edera 4 -edora 7 -hedra
(14), -edia (8b), -etra (136) (v. cathedra,
bissw. absis) stul (8^). stoel(99). prister
stul o. finster gewelm (8). Ad. sefjel.
en seettel voer en vurster (11). vor-
fenster (nach seDel 19). auDgeswayflt
enges venster; fursprechstul; oberster
stul der priester; pulpet; tref-, schatz-
kamer(74). vynster buten wijt ind bynnen
engh (147). en wtghespannen? vleemsche
vinstre (108). ein ausgeschossen lumpf
o. vmlauf an thürnen (74). en sijt (1).
absiti (104, Gf). thuerehhus (86, Gf.)
kamara, opasa (Gf.).
*BHxemere v. Eximere.
*Exemmiumd. stirps, progenies, genus
(16).
Exemplar (ofters?. exemplum, copia
qq. cf.) ein bispel (6). ein. bilder (6, 8).
ein nach-b. (19), -form (bb, 17, 21, 4).
en na forme (23). bildung £ für-b. (65).
bij-zeichen Ga" -Zzeigen (b^, 21), -zeugen
(13), -teken (283). eyn geeczuger(18). copye
(17). das (64), eyn buoch da (93) man
abschribt.
Exempl-ar 7 -um (9) diuinum got-
liehes lebens ebenbilde (9). ein bilde
gotlicher bekentnif (15). bilder gotliches
bekentnisses von etlich ynbildung creatur
ezu bekennen (9 Ann., 527. 15). ereaturlich
bild 7 inbildung (63, sim. 9 Anh., 15).
vnereaturlich yngesigel (9 Ann.).
Exemplare, -ri na beelden (11).
Exemplariter ebenclichlieh (75).
Exemplum Ad. bilde. Ad. glich-,.nd.
lie- 7 na-b. liebelde (22). gelich-, by-,
be- (10) -zeichen. Ad. glichnif$, gleichnus.
nd. ghelikenisse (11). beyspil (3). eben-
pilde (3), -bild (75). exempel (5^). das
man schribt (64. cf. exemplar).
*Exendra v. Exentera.
Exeni-a pl. sg. -um, exonium (18)
gab (18). pres-ent (99), -int Z hensiehte
(108). ags. madmas (Hpt. 5, 194).
216 EXE
*Exens-us, -is (Gl. m.) (aus exsensus)
torechter, treger (74).
Exen-tera, -teria (76), gew. -tra,
-dra, -trum (75?), extentera (136), 4
eentra (75bc4) (Z. intestina piscium) ge-
wid Z -waid Z -buet (1). put (75). das
geputt (1, 3, 74) als in den tiern (74).
gepütte (3). gebutte (5, 23). eyn geblut
(11). dye blut szcut de péscibus (21). Ad.
geweyde (5^, 7, 74), eyn-g. (17, 18), in-g.
piscium sim., in einem fische (V). vise
in-g. (75). inghewant (107). ingerewschs
in den vischen (1. cf. $m. 3, 140). fischupp
(74). ags. an-seot (sic 136), -sceat (Bsw.).
Exent-erare, -rare, -rahere (1),
-erizare (Br.), -erire 7 execrare (22^),
exeentrare (106) (4. inecesma piscium
extrahere sic 16) putten (1, 3). butten
(923b, 93) £ weden- (23). bucken £ w.
(exeer. 299b). Ad. nd. vz-, ut-nemen. Ad.
visch o» geweide vz-n.; gebat uneymen
(21); vfi-, ent-, et- (3) -weiden; fische w.,
geln (17), gyllen (13); gellen. visch
ent-g. (6). vysspien (132). scurpen (99,
106). prs. seurffo (117). schurphe(Sum.).
ig scerphe (100).
*Exentrum v. Exentera.
Exe-quare, -erare (6) Ad. nd. sli-,
schli- (7), slie- (85), sle- (18) -chten.
schlihten (6). Ad. glich, gleich, slecht,
schlecht machen.
Exequari geslicht werden (11).
Ex-equi, se/fen -Sequi Ad. volgen (1);
nach-, noch-, vf)- (Y), er- (65), nd. na-
volgen. nachfulgen (5). be-gayn 7 -gene
(19), -gaen (11). doen (99). valdun (85).
hd. nd. vullen- (23), vol-bringen, -brengen
(132), -füren (65). eruordernt (13). zu
werck legen (65). erfullen mit worten
vnd mit wercken (75).
*Exequiale toten- (93), dotten- (64)
-buoch.
*Exequialia selen gered (8).
Exequie Ad. begenek-, Ad. nd. be-
gencke-, begeng-, begent- (23), beghen-
(11, 13), greb- 7 besingk- (aj. begreb-
(1, 10, 74) -nisse sim. der doden (22, 23).
begen-ckniz der doten (5), -gknuf der
todten (74). doden-begengni& (18 wrg.).
bedenkenes der d. (21). grebdere (93).
bi-graben (13), -graft (12). leichrest 7
beygreff (74). eyn liche (17). lip bevilh
(6). utigghe (81). nachfolgung (18).
*Exequium selen dinst (8).
TExerare v. Deblaterare.
. Exereere Ad. vben £ driben. Yben
(6). yeben (110). stetlich oben Z triben
(5). treyben (1). óben (21). ouen (23, 132).
veuen (11). uven (99). driuen (23).
Exercitare Yben (1, 4). oben (14).
ouen (23). Ad. stetigs, stedes (133), ste-
tiglich, stettenglich (67) vben, ieben.
steetlich ouen (132).
Exercitatus geubit (8).
Exercitium /d. vb-, Vvb-, ieb-, ob-
unge. zd. ou-, oeu- (132), vu- (11) -inge.
Exercitus hd. nd. her 4 schar. hór
(31). herefart (19). her-vaert (11), -hordig
(* : horde? st. fardig ?). ein here fulekes
9). Ad. ein schar folekes. geordenter
es voleks zu dem strit (15).
Ex-erere, -ere (9) (7. manifestare dc.
Uh (Op E be-wisin (8), -wey-
EXH
*Exermis vngewaffender (74).
*Exerpere v. Excerpere.
*Exers v. BEixpers.
Exertare v. Expapillare. Deblate-
rare.
Ex-ertos 4 -peditos vnbekummeret
(100).
FÉxerulter (st. exerter?) unernust-
licho (Gf.).
*Exes (i. missell-us, -ius q. v. Cf.
fornacale. pistendrum.) ouen-scuozel
(130), -seuzzil, -seuzel, -seüxel (Gf. 6,
564).
*Exessus v. Excessus.
Eix-esus, -cessus (6) Ad. vÓ-, aufM-
geDen, -geessen, -gofjen (76), -frefen o.
genaget (17), -gerodet, -geroddet (21),
-gerüret (6). v) gessen, gebissen £ be-
nagen (110), -nagt (68), -knaegt M
nd, ut-gheten £ -got (22. cf.-goben 76),
-ghevreten 7 -gherodet (23). gantz ver-
zeret (64).
*Exetra v. Exedra.
*HEx falange ags. obthreathae (136.
threat phalanx).
Exfebruare v. Effebruare.
Eixfe-, exue-stueare hechiln Z swin-
gen (8 &e.). v'ziehen (8). entkleiden (ki.).
Exfretare schiffen (14).
*Hxguminus v. Energumenus.
Exhaurire, -ri (76) Ad. vz- (100),
vD-, auf-, vs- (6, 68), vyfà- (132), nd. ut-
kreftigen, Ad. -krestigen (sc 5), -schep-
fen, -scheppen, -schopffen, -schóppfen
(6), -schuppen (1232), -cepfen (68), -zep-
phen (100), -giBen (21), -putten (22, 25),
-putzen (66, 132, 133, 152), daraus mássv.
-spurtzen (68, €9, 70, 151), -spritzen (134),
-sprechen (133).
Exhaustus hd. nd. vz-, ut-gekrefti-
get. hd. vD-, auD-, vyD- (131) -geschepft,
-gescepft (68), -geschupt (132), -geschopf-
fet, -gescheppe (18), -gescheyt (5), -ge-
schut (21), -geputzet (66, 132, 133, 152),
-gespurtzet (69, 70, 151), -gesprutzt (134).
erschopfft, krafftlof (110). gantz ent-
schepfet (64).
Exhedra v. Exedra.
Exherbaremitwurtzel uf)rauffen(ss).
Exhered-itare, -are, (81) irbelof)
machen (17). enterben (19). vnt- (81),
ut- (11) -eruen. erb besiezen (8, 9).
Exheres herbelos (100).
Exhibere Ad. nd. bewisen. beden
(225). hd. nd. vz-, ut-, an- (22^) -beden,
-beyden (22). hd. beweysen; er-byten
(9), -bieten, -bieden, -beyten (132, 152).
gebeten (21). aus pietten (1). presentiren
(68, 132). erzeigen (65, 73, 110). dar-
strecken, -setzen, -geben (65).
Ex-, 4 pro- (75) -hibitio liplich be-
wisunge (15, 76). erbietung (75).
*Exhicium v, Exitium.
Exhila-, exila-, exhile- (76, 134),
exhillu- (v) -rare Ad. froliech, sere fr.
(18), frólich (3, 9) sin, sein, machen.
wunsamlich fr. m. (65). nd. vrolie zyn.
frauwen (8b). heruf-sprechen £ -sprey-
ten (65).
Exhilarari hertzlich freud im lyb
er-zeigen, var. -zeugen &c. (65).
*Exhilarescere Ad. begynnen frolich,
fast fr. (75), gar fr. sin, sem, zu sin sm.
gunnen fr. sin (18). pey- (152), py-nigen
EXI
aus beginnen!) o. fr. sine (138), seyne
152). anfahen fr. zu sin (68). fr. sin
110 sim.) nd. beghinnen vrolie zyn.
*Exhil-erare, -lurare v. -arare.
Exhine darnach (19).
Exhoe des halb (65).
*Exhone- v. Exhono-, exone-rare,
Exhono-, exhone- (132) -rare d.
nd. vn-, ont- (132), vs- (6) -eren. on
heren (21).
*Exhorbitare v. Exorbitare.
*Exhorcis-mus, -ta v. Eixorcis-mus,
-ta.
Eixhortari Ad. er-, vor-, ver-manen;
ratin (8) raten, roten, zwingen. zu her-
ten 7 rysen (18). to herden (23). zu
reyfen (17). zeyBen (2. cf. Sm. 4, 288)
LOBESHGEUSROS anmanunge (17). dorste
*Exiecare &ce. v. Exsiecare &oc.
Pe QU (aus excitare) vorwecken
2).
ird. v. Eixcidere.
*Exigallium &e. v. Oxygala.
Exigere (i. requirere) vollen- ('5),
vullen- (23), vol- (1) -bringen. Ad. foln
brengen. Ad. nd. hei-, ei- (11, 68), ay- o"
e- (23), heus- (13) -schen. heifin (19).
heisen (143). bidden (11, 19). begeren (6).
furen (8. 4. e. fordern).
*Exiguitas kleinheit (11).
Exiguus (?.lulus, pus- 7 paux-illus
9, modicus dc.) chlain (3). Ad. nd. klein.
lutzel, v/g. wenig (75). luttel (99). ein
kleiner 7 weniger, 4 vnachtbar (65).
*BExilarare v. Exhilarare.
*Exilere v. Exilire.
Exiliare, -ri Ad. in das ellende triben
(110); elend-en (85), -e lidin (8 &e);
bannen.
*Exilire (:exilis) klene doghen (23).
Exil-ire, -ere Aid. nd. vz-. ut-springen.
Eixilis (cf. v. gracilis) klein (825, 9,
65). klein-, chlain- (1, 2), clain- (3) -tatig
(3, 4), -tetig (2), -tagig (1), -deehtig (5),
-duchtig (55). klene dogich (23). cleyne
doghech (22). smal (9). Ad. snode, sehnod ;
gering (64).
Exiliter cleinlieh (17).
Exilium Ad. nd. el-, en- (109), ene-
(5^), ee- (11), Ad. e-lende. Ad. elend.
ellendie- (9), elende- (8) -keit.
*Exilium (aus auxilium!) hilff (18).
Exi-, exe-mere Ad. vz-, v-, auf,
vyf- (132) -keuffen, -keysen (21. »«&
-kiesen), -ziehen, -trecken (132), -strecken
(sic 68), -dun (17), -nemen, -burgen (8,9),
-gelten, -gelden. ad. ut-, to-kopen. ut
tien (11). vkóffen (6). uff lauffen (sc 7).
erlosen (110).
Eximi-etas, -tas edel- 4 grof- (19),
groet- (11) -heit.
Eximius vber-trophleich (1), -treflieh |
(65), -dreffelich (17). vorneme (12). ed
(11, 19). Ad. grozze (8^), grocze ed
grof).nd. groet (11). min- Z mi-nigklieh(15).-
Exim-, exin-prouiso, exinprouis-u,
-e hd. von vngeschicht (Mss. mog.). vnyer-
sichtlich (76). Ad. vn-, an- (133), ayn-
(152), on- (134) -vorsichtiglieh sim, -fir-
sichtenglich (67), -versehens (68), -v'sieh-
tikeyt (7). vn (70), an (133), ayn Es
on (134), ein (70, 151) wene-ns (69, 134),
-8 (70, 133, 151, 152). onuer-syenlieh £
-seyns (132), -sichtig (68). on geverd b
vrberlch (v. exinobrupto, inopium 74.
EXO
Ex-in, -inde dar-vmb (65), -nach (19).
daer van (ll). sint (99).
*Hxinammitas (mm a«s nim) v.
Humilitas.
*Exinanescere v. Exinaniscere.
*Exinanire (»« eximere) us kóffen
(6). ut kopen (23).
Exinanire Ad. nd. vnicht-, v^nith-
(13), led-, lid- (6), Ad. eynveld-igen. Ad.
vnichten. sieh vn. (65), ernideren (110).
nideren (68). vernederen (132). geuersert
i gefremdet (6. sí. -itus). entfremden
fue wandeln (12). v?-w. (10). snode (19),
vxnderthon (67) machen. snoet maken
(11) iritalo (prs. 141). aufosen (74).
*Exinan-iscere, -escere (1) v-eytlen
(D), -ydeln 7 -nichten (5^).
Exina-nitio, -tio (74) eyn vernede-
ringhe (132). geuBer-, wandl-, aufios- (4)
ernyder- TS vernieht- (68) -ung. v
schepffung 7 -lerung (65).
Exinanitus vornicht
17) zu nicht gemacht (
iget (8, 9).
*Exinatio v. Exinanitio.
Exinde v. Exin.
*Exin-obrupto, -prouisu &oe.v. Eixim-
prouiso.
Exippitare v. Erupticare.
*Exippitator gewer (147).
Exire vf) gene (19). wt gaen (11).
*Exireuma v. Oxyregmia.
Existens wesenden (19).
Existentes an gegen stan (38).
Existentia selbstendigkeit (15, 63).
das wesen (65).
Existere Ad. md. wesen, syn. Ad.
wesin, seyn. ent-gegen (6, 4), -geen (5),
zeghen (23), eyn-yeghen (22), -geyn (91),
-g. wirtick (1), gewirdich (18), Ad. gegen-,
geyn- (17, 133) -wertig, -wyrtig (152),
-wurtig (67, 134) stan, Ad. ston, sten,
Steen, syn (110), sin (7). tegenwordich
wesen (132).
Exis-, 4 ex- (g. v. 9) -timare Ad.
nd. achten, meynen, wenen. wanen (4).
dencken (8). ge-d. (4).
Existimatio wan (99).
, Exitialis /4/. nd. dot-, Ad. tot-, todt-,
tot- (6), tótt- (67), dott- (18), doit- (132),
dat- (8), sterbe- (8), pyne- (19), pijn
(11) lich, -lie (23). totleich (4). zustor-
bieh (sic 8^).
Exitium, exhiecium tod (76). dot
(oo 23). doyt (18). dayt (b). sterbunge
8). zustornisse (8b).
*HExito ags. steb 4 proditio (136).
Exitus vBgang (19). wt ganck (11).
Exlex (7. ex lege positus, fehlt in. den
-Hss.) on gesatz (110). sunder wet (132).
auf) dem gesetz (75). hd. vf-, vs- (68),
auD-setzig (ex lege 7 leprosus /), t malle-
(66, 69), male- (70, 134), mal- (67) -tzig.
*Exliberare vorkeren sieh (5:).
Exliminare v. Eliminare.
*Exmula v. Ermula.
*Exnodosus knotig (75).
*Hxoborium v. Exoporrium.
... *Exobruto (quasi ex casu ;cf. obrupte
$. Subito Gl. m. 4. v. 8.; »« exabrupto)
vrbergern (75).
, Bxoeeupare ontslain (132).
*Exocia v. Exotica.
Exochos treffenlich, furbuntig (88).
DirrrNBACH GLOSSARIUM.
4). V'niehtigt
$. ge eynuel-
EXO
a *Exodia(»cexedra)en stol der prester
3)
Exodiarius vorsenger (11, 19).
Exodium gesauck (9).
Exodus das puch des ausgangs (l1,
75, Ob.) der chinder von israel (1, Ob.
193). eyn buch des ufgangeB (Y), dez
ganges (D) vf- (19), wt- (11) -ganck.
*Exogare v. Erogare.
*Exolatieus v. Exulanus.
Exolere (7. tristar?) hd. nd. ent-, nd.
vnt-werden. entworten (1). Ad. vnwirdi-
gen (Voce. ex quo). v-swinden Z -gen (8,
9). betruben; wafen (17). vpwassen off
stinekachtig ruychen (132). stineken (110).
Exoletus gewachssen o. vber-g. (9).
RR waschin (8). vpgeuoet of gewassen
132). 3
*Exolonus v. Exulanus.
*Exomologi-a, -o v. Sintice.
*Exompne &ce. v. Eixsomnis.
Eixo-, exho-nerare Ad. nd. ent-, vnt-
(23), ont- (132) -laden, -laten (22), -lasten
(110, 132), -luchtin 2 -scehotin (8), -lieh-
ten 4 -schutten (9), -purden (4).
*Exonium v. Eixenia.
*Exopor-, exopo- (7, 130), exobo-
(Gf.), exupo- (Sun. VI), expo- (74) -rium,
-reum (7) (Aolus; : porrum) phorro
(Sum.). pforrisamo (130, Gf.) phorsame
(101). porsam o. empor (sze 74!). beram-
sam (Y).
Exop-, exo-, ex- (133) -posito ^d.
gegen-, geygen- (110b), gege- (13), geyn-
(1), engeyn-, dargeyn- (12) -vber. gegen-
(133), entgegen- (5) -ober. yeghen- (22),
teghen- (22b, 132), en ieghen- (23) -ouer.
Eixorabilis erbitlich (ss).
Exorare Ad. flifüli-ch, -chin, -chen,
fleiBiglichen, vol-, volen-, foln-komelich,
-komelichen, zd. vlijttlicke (11), vullen-
komeliken bidden, Ad. bitten, bieten (1),
betin (8), betten (110), beden. an betten
(6). follich an beden (17). v'krygen (132).
Exor-,exhor-bitare vf) der, var. dem
wagenleyB kummen (65). Ad. vf land
(110), ir, irr, vnrechte (28, 4, 76) gan,
hd. geen sim. evren (23). dwalen (132).
*Exorbitio 7. stultcia ad liramen (16.
cf. lirare).
*Exorbitus v. Erratiecus.
Ex-, exh- (DP) -orcismus Ad. swe-
runge, be-sw., -segung (71), -sengung (1).
nd. be-sweringe, -zegheninge (23), -sche-
ninge (22). segung (76). senunge (5). eyn
segen (7, 15).
Exor-, exhor- (5^) -cista, -tista (1)
hd. nd. beswe-rer, -erre (11). eyner ader
eyn dye ejn beswert (18).
Exoreizare hd. nd. besweren. be-
sueren (19).
*Exordialis beginlich (11, 19).
Exordinare der weiunge entsetzen
7 entwyhen (75).
Exordiri Ad. nd. beginnen 7 anvan-
gen. Ad. an-vahen (1), -fahen (5^), -phaen
(10), -heben. an-h. (68), beginnen (132)
zu sprechen. begin (17, 21). beginden £
ane fan (18). begunnen an zu heben
(sie 4).
Exordium Ad. beginne, an-b. nd.
beghin, an-b., -heuinge. begin-sel et
-tnif). (8). begynnisse (9). Ad. an-hab (68),
-heben (5), -hebunge, -fang (6.)
EXP 217
Exornare zieren (6). vol-z. (8). wol
ezyren (9).
Exors v. Exsors.
*Exortista v. Exorcista.
*Bxosare hasfn (19). haten (11).
*Exoscitare wyt víf geuwen (65).
Exoseulari kussen (132).
Exossare vzbeynen (85) beyn auf
Ziehen a ein bein abhouwen (110).
eyn voel) off been affhowen (132). kna-
ken benemen of biene of houwen £
krenken die knaken (11). menken (106).
Exossatus alter o. ploder o. kran-
ker (74).
Exosus (v. perosus 1) Ad. v-hasset,
-hast, -hassen (49); vorhasB (18), vol
hasf)is (Do) ; ein ha-, há- (134), he-ssiger;
geheysick (3), heDig (19), gantz h. (64);
hasie (100). hass-unge (szc 152), -ende
132). vorhatet (23). gehat (99). hatich
11). vir smeet (8). gekriget o. vorsmecht
9). freBen (17). ge-fr. (8). gekrencket
(17). v-g. (8).
*Exo-tiea, -cia (8) (v. vestis peregrina
dc. Pap.) fremde eleyt (8, 9) o. gewant
(9). pilgraym klayde (74).
*Bxotin gr. peregrinare /a£. wallen,
pilgreynweyf) geen (14).
*Expadiare (cf. epadire) v. Debla-
terare.
*Expagare hd. beczalen (Mss. mog.).
Expandere hd. vz., v(-, vs- (49),
auD-, nd. ut-recken,-rechen (49), -strecken
m 75, 110), -spannen (75), -breytin (8,
) -spreitten (67), -spreyden (8^).
Expansale tuochram (76).
*Expans-ieulum 2 -orium ein vor-
(3), fur- (1) -hanck.
Expansio aufspannung (15).
*Expans-orium, -ieulum (q. v.) Ad.
auf, v-hang, -heng (68, 70), -geheng.
uphenginge (23). Ad. md. vor-, fore- (11),
off- (D) -hanck. für- (6), vm- (69, 134)
-hang. rick (5). raem (132). eyn spere
tuch (19). en spier laken (11). en teppet
(23). hungertuch (66 sm.).
Expansus hd. nd. v-, ut-gerecket,
-gerack (8). streb 7 done (72). stref £
don (22v). streue 7 stiue, Mrg. stijff, strak
(13). auBge-streckt 4 -spannen (75).
Expapillare (7. deludere sec 16,
denudare 129, Br.; exoluere Br., exerere
129, Gl. m., exertare 4$ ewpectorare 129)
deylen (11).
*Exparere beren (22) avus expauere
beuen?
*hxpars v. Expers.
*Expastus dyr hunger (8).
Expaue-re, -seere Ad. er-, her-
schreeken, -sehr. vor forcht (75), beben,
er-b. (75), byben (17), bibben (66, 70,
151). nd. beuen (109, 132) bouen (23).
bidmen (68, 69, 74, 134). er-b. (110). Ad.
Zit-, zi-, ci- (18) -tern. Ad. nd. vveren.
hd. fur-, für-, for-, fór- (67), fir- (16),
fo- (t, 17), nd. wru-chten. wayben (14).
weyben £ wegen (Fr. 2, 4269, 428^). evsen
(11). entsitzen (65). 3
Expauescere (7. terrere) erkomme-
ren (75).
*BEixpectaculum (7. spectaculum Gi.
m.) v. Expectatio.
Expeetare Ad. beyten. hd. nd. bey-
den. unt-b..(99). beden ? elden (?)4£
28
218 EXP
holden (225). wachten (11, 29^). vffent-
halten (65).
Expecta-tio, 7 -eulum (76) beytung
(68, 110). beydinge (132).
*Expectatorium wartbrieff (649).
Eixpectorare v. Expapillare.
*Expedarmatus gewappenter o. von
fuf) auff g. (14).
*Expedic-iuus, -us v. Expedit-iuus,
-us.
*NExpedieus v. Expeditus.
Expedire richten (7). Ad. nd. be-,
hd. vB-, md. an-richten. beriechtin (8).
vD rechten (133). Ad. nd. bequeme sin.
vordern (9 &e.). fertigen (12). endighen
(22). zu hauff komen (17). ont- (132), wt-
(11) -kommeren. bereiden (99). Ad.
nuez sin, sein. nd. nutte zin. expedit
hd. iz (8) iB (1T) es ist nuez. yt is
nutz (132). eB beezemet 7 ebenkumment
(19). et euen komt (11). it vromet (99).
Expeditio bescheft-ekeit (5, 21),
-ieheit (23). geschefftnif) (17). beschicknis
(49). sehieckunge 2 verwarunge (10).
ervaringe (23). bescheydenheit (18). ont-
kommeringe (132). rayse; ausricht- Z
bekauffigkeit (74). hd. vDrichtung. vs
rihtung Z7 reif) (6). rese (99). rais Z hoer
(76). her-vart (8, 120 &e.) -vaert (11),
-warth (100). hehrtzoeg (125). rüstung
(123 sem.).
*Expeditiue aufrichtiglich (75).
Expe-ditiuus, -dieiuus (5^), -diuus
(134), -titius (Y) hd. md. bescheff- tig,
-tich, -nig (2:6). gescheftig (V). seheffig
(11). beschyde (12). bekauffiger (74). hd.
richtig (7), vB-, an- (21), be-r. nd. ent-
richtich. vB rechtig (132, 133). eyndrechtig
(18. st. eynt-r.). wacker 7 rasch 7 lustich
(22).
Expeditor aufWichter (15).
Expedi-tus, -cus Ad. auf-, vD-gericht,
-geracht (152), -riehtig (151). usritsam
(49). gefurdert (8). bereyt (11, 19).
*Expediuus v. Expeditiuus.
*Expeius habere entgelden, schaden
(14).
Expellere Ad. vz- sim., v)-triben,
-driben, -treiben; uf slahen (7). auf
schlahen (75). nd. ut-, v^- (11) -driuen,
-slan (22).
Expendere (7.exponere 75) Ad. vf,
auf-, vm- (76) -geben, -g. gelt o. gut (75),
-recken (55.5 extendere); v'ezeren. nd.
ut gheuen; teren (11).
Expens-a, gew. -e, -as (1), -us (11)
hd. nd. kost, koste (3), kust (Y), coest
(99), kosten (14). hd. vz-legunge (5, 7),
-legum (16), -gebunge, -gabe(18); gebung
(67); zeru-nge, -ng, v/g. -mb(15). vygeu-
(132), utleg- 7? ther- (23), ter- (11) -inge,
Expensus vir- (8), ver- (110) -zert.
vyDgelecht (132).
*"Experementum v. Experientia.
Expergefacere erwechen (19). vff-
wecken den schlefferigen (45).
*"Expergentia v. Experientia.
*"Expergietus v. Experreetus.
Expergiscens irwochtin o. irfarn (8).
Expergisci hd. wecken. Ad md. er-,
nd. v?-w. hd. herwegken (21); er-werken
(85), -wachen; vz, vf, au, vsser (6)
von (19) dem slaff, sleff (6), schlaffe,
EXP
schlaff wecken, wachen (67, 133, 152),
er-w., ent-w. (9). ge- (10), vyB dem slaeff
ont- (132), von schlaff er- (68) weckt wer-
den. nd. waken, ent-w. (22b, 23) ut deme
slape (22, 233). vorquiekquet (18). ont-
springen (11).
*Experiatio v. Eixpiatio.
Experi-, experg-entia 7 experi-,
expere- (1) -mentum /d.nd. ervar-unge,
inge, -nisse (85), -nuf)s (1). Ad. be-vind-
ung, -fyndunge, -syndunge (70 Óis, 154).
enpfint- (6, 65), ent- (65 vam.) -licheit.
ondervindinge (11). gewisse erkanntnuf)
(64). bewisung (19). ersuchung (67). be-
Sochinghe (132).
Experimentalis emphintlieh (62).
Experimentum v. Experientia.
Experiri Ad. nd. ervaren. emphinden
(62). vnderfenden (19). onder-soichen
9» -vinden 7 wtgaen (11). voreschen
€)* ):
*Expernus v. Expers.
Experrectus hd. erwach-et, -t, -en
(16). herwagt (21). hd. md. er-, nd. v,
ent- (68), ont- (132) -wecket. entwacht
(10). ontwaken (11) vorquiekung (18).
?. per se, expergietus per alówm wigi-
lans (16).
Ex-pers, -pars (23), -ers (134), 4Z
-pernus (76) nicht deyl-hafftck (19),
-echtich (11). tail- (se 4), mangel- (64)
-haftig. vndelhaftieh 7 ane del (23).
onteilhafft (110). Ad. an, on teyl, teyle.
ane deyle 7 sonder deyl (132). enig (7.
carens 1l. ahd. oberd. ànig mhd. senec
cf. Gf. l, 286. BM. 41. Sm. 1l, 62).
Expertus Ad. nd. ervaren. erfaren-
der mensch (75). erforst (18). entpfun-
den (6). vill versucht (110). die vijll ver-
socht hefft, gesyen vnd gehort (132).
kundtlicher (64).
*BHxpes v. Exspes,
Expet-ere, -ire (8b) hd. bitten, bie-
ten (1), beden (21), byden (4). nd. bidden.
ei- (85, 11, 68), ai- (16), e- (23), Ad. hey-,
heu- (19) -schen. Ad. hey-DBin, -Den,
-ssen, -sen (21). heuBen (18). fadren (4).
*Bxpetitius v. Expeditiuus.
*Expiamen v. Expiatio.
Expiare reyn- Ad. igen, -gen, -nen
(85), nd. ighen, -ichen.
Expia-tio, -tus (18), -men 7 experi-
atio (76), reyn-gunge (8), -ung (18).
Expiatus Ad. nd. gereyn-iget, Ad.
-get, git (21). geraiget (szc 76). gesu-
bert (68). versunet (110).
Expigno-, expingne-rare phant (8),
pfant (9), pande (17) losin.
Expila-tam ags. aritrid (136. ,,st.
ahrydded* Leo). -re 4. depilare (Br. cf.
Gl. m. 3, 427).
*BHxpingnerare v. Expignorare.
Eix-, exs-pirans sterbender (9). geist
uffgeben (8).
Expi-,exspi-rare,-rariheruf) e-, a-tte-
men (65). sel auff geben (1). v?'scheiden
(29). virgan (19). enden (17). Ad. sterben.
steruen (132). staruen (11).
Expla-nare, -riare (8) Ad. nd. be-
richten, -duden,-diden (99); slichten. vf5-sl.
(5), -dilgen (18), -legen (65). Ad. slecht,
Schlecht, eben (6) machen. Ad. be-duten
-deuten, -deuden pn richten (21). dili-
gen (17). v-bergen (17), -borgen (8, 9).
EXP
Explere hd. ví), vol-, foln-, nd. ut-
bringen, 4d. -brengen. Ad. vf- (7), off-,
víff-dun, -thun sm. nd. vp don. Ad. er-,
ir, vir- (19), nd. ver- (11, 132) -vullen.
endigen (6).
Expletio Ad. vz- (5), voln- (1T)
-brengunge; vD-bringung, -breyngung
es -bringü (76). auD sprfüge (3). vor-
ulnisse (19). v^wlnisse (11). e. libri ut
bringinge des bokes (23).
Explicabilis irrecliher (141).
Explicare Ad. vz-, vB-, auf-, vnt-
(85), nd. ut-richten, Ad. -rechten Z-spre-
gen (13), -sprechen, -falten, -faldem.
ausfeltig (sc 1). vffenbaren (19).
Expliecate v. Explicite.
Explieatio vrrechida (141).
Explieatus hd. nd. vz-, ut-, vn-
(22) -gerichtet, Ad. -gericht, -gereehte
(133), -gereckt (132), -gesproehen (110,
132), -gebrochen (68), -gefalten (66, 69,
134), -falten (70, 151), -gefalden (132, 133,
152), -gefaltet (68). geoffenbaret (110).
Explici-t, -unt vb. def. ende-t, -n (75).
Explic-ite, -ate (1) Ad. offen-barlich,
-bairlich (132), -berlieh, -berliche, -ber-
lichen. nd. openbarliken. vsser-, vss-
spruch-lich (65). l
Explodere schenden (9 &c.).
Explorare (z. detentare 75) hd. v,
er- (80), aus- (9, 75) -spehen. vorspen
(8). sphahen (21). spigen (225). vorspien
(22). au. spüren (3, 4). vB spern (18).
nach-sporen (7) -spiren o. spechen (76).
v- (6), vB- (65) -sprechen. erfarn (10,
4, 110). vnderfinden (19). onder-winden
(x 11), -soichen (132). vDholn (17). vre-
23), vrei-£ ey- (147) -schen. spuren (75).
Spoeren, versoecken (147).
Exploratio (7. detentatio) au-speh-
ung 4 -spurung (75).
Explorator Ad. speher. auf-sp. (15).
v'-sp. (21), -speger (29), -speer (93), -sme-
her (s/c) £ -reder (5), Ad. -spurer, -spirer
(67), -sporer (133). spurer (3). auf-, (15),
nach- (134) -sp. spiger (29bj. spirre (99).
retscher (6). er-sucher 2 -farer ul
ein heimlicher vff-loser , var. -loDer £ -ho-
p 65). ein nauwechter off ondersoycher
132).
Expluere (7. effundere G1. m.) vBreynen
(19). wt regenen (11
Expo-, expol- (76) -liare Ad. be-
rauben, -róben (6), -rauwen e be-roben
(23, 76), -rouen (22, 132), -schinden p,
-schinnen (22), -snyden (1), -schniden S
schinden (9). schudin (sc 8). schinen (23
vnt eleyden (8b
Expoliari sam-eln, -pnen, zusamen-
setzen; stelen (74).
Expolire, -ri d. sli-, schli-, sle- (133)
-chten. Ad. nd. uf)-, ut-slichten, -slechten
(5), -riehten, -bolieren (110), -gletten
15). hd. slecht machen. eziren (9). scieren
ue 11). v^tzeren (132). vyseren
(sc 19).
Expolitus vf) gletet (752).
*Wxpolliare v. Expoliare.
Exponere /d. u-seczen (19), -legen,
-geben. v'miden (10), -lihen (12). leynen
£ dutten (77). dieden (99). beduden (19).
*Exporium v. Exoporrium.
Exposeere bietin (8). beten (9). for-
deren (65). :
EXQ
*Exposito v. Exopposito.
Expostulareheischen(9).uf) heuschen
n. heifen mit geschrey (8). gewynnen
11
*Expremere v. Exprimere.
Expressus/d.vz-gedruckt, -getruckt,
-getrücket 7 -gesprochen (6), -druckung
(18). ut ghedrueht (23). offenbar (110).
Expri-, expre- (4) -mere Ad. nd.
vz-, ut-drucken, Ad. -trucken, -dricken
' (13, 18), -tringen (3), -bringen (8b. br
Qus wr), -sprechen (6), -spregen (13),
-redden, -reden. v?'nemelichen (9), v'stent-
lich (17), lut (75) reden. offinbarin (8).
apenbaren (11). wringhen (22v).
Exprobare pruphen 7 mercken (19).
prueuen 7 marken (11).
Exprob-rare, -ieare (76) (7. impro-
bare 7 -perare 66 &e. -brare 110) Ad.
nd. schelden. be-seh. (8). sehylden (21).
Ad. schelten, spotten. uff heben (25. cf.
Sm. 2, 139). lesterlichen uff- 7 fur-h.;
sehampperen (65. cf. Sm. 3, 361). schen-
den (V). ver-wissén (110, 132), -witen (11),
ld. -wisen, -achten (68. 7. impr.). lasteren
ON 19). vloken (23). straffen (9). stroffin
Eixpro-bratio, -peratio (18) (7. ere-
patio, in-er. &o.) Ad. v'-weysung, -weys-
sunge, -wissung (110), -wissonge (132),
-weisnlez (4), -wiDenis (18 sZm.), -wifnife
(D). vor-wytnisse (23), -wijt (8b). v?nicht-
unge (68). wor wise o. strophunge (8).
seheldung (21). vffhebung der laster 4
sehandlich vffh. (65). vlock (23).
(8 promere v) senden (17). besingen
*WHxproperatio v. Exprobratio.
Expugnabilis vberwintlich (85). au(j-
streitlich (75).
Expu-, expun-gnare d. vD-, wt-,
(11), er- (110), be- (68, 132), an- (65)
-veehten. fechten (67). hd. vber-, ober-,
vD- (17) -winden, -wunden (134). v?- (23,
68, 132), ge- (8, 9) -winnen. vz striden
(D &e.). vs- (6), ir- (8) -striten. er- (9),
auf- (75) -streyten.
Expulsio aufschlagung (75).
Expulsus vf getreben (19). wtge-
dreuen (11).
*Hxpungnare v. Expugnare.
*Expurare vf reynigen (5^).
Expurgare Ad. nd. reynigen. vf-r.
(19). reyngen (21). Ad. rein machen 7
vÜ-keren, -kerne (133). suberen (68).
*Ex-quamare, gew. -qwamare,
-Sqwamiare Ad.fische schopen, schopfen
2 sehuppen, schubben Cam schupen
134), .schüpen (67). fisehuppen (66).
Schupen (1). ent-sch., -schuopen (110).
sehuppin (8,9). fib sch. (18). schieppen
(6, 76) als visch (6). soppen (21). Seo bien
afdoin (147). schubben 7 vlomen (23).
vB schelen (68). vyfschellen off spyen
(132). abnemen (123).
Eixquirere Ad. nd. ervarn. vnder-
vinden (19), -sagen (sc 68). ondersochen
(132). ersuchen (110). vB-vorschin Z -geen
7 begern (8, 9). vholn £ bedencken (11).
Exquo nach dem mal (21). Ad. sint,
nach sint (5) dem male. sinté- (17),
Sinte- (18) -m. zint dé m. (93). sint
e$mal (3, dem mayle (133) dein mol
(4. au& welchem; auf Z sit dem mal
EXS
(75). sitten- (76)- syten- (69), seyt ein-
(10), seyten- (67), seyte- (134), seyta- (68)
-mal. sind- Z noch-denmaln (74). sytmalen
(110). siten mail (Y). sit des mols (6).
want (132). wan (68).
Exs- ofi ex-.
Ex-seaturizare (pullos dc. aqua
calida Gl. m. 3, 432), -eaturizare (Gl.m.
Br.) -staturisare (19), -staterisare (17),
-statrizare (8), -statisare (9), -storizare
(1l) vogel weiden; plucken (17). be-
pflucken (9), -pluckin (8). bruen (19).
broeijen (106). broyen (11). scatu-, scati-
(20) -rizare vogel plucken (11, 19, 20).
brugen also man hunre bruget (42).
staturicio ut flittung der burne (szc 23).
*Exscelarata (cf. herba scelerata)
hanenwoz (Sum. VI).
Exscreare v. Exereare.
Exseribere — vÜschriben
schriuen (11).
*Exseumare vz schumen (8^).
Eix-siccare, -iecare (65 var., 159),
-icare (65) derren (8, 9; 11). aufà-d. (15),
-dorren, -saugen, ver-syhen, -seihen (65).
drugin (8), vir-dr. (19). truken (9).
v'drogen (11).
Eixs-,var. ex-iccatio auderrung (75).
*Exsolium sal (Gt.).
Pix-somnis, -sompnis, -sumpnis,
-omnis, -ommnus (67), -ompne (74), -anis
(4) Ad. wach-, £ vrwach- (74) -enlieh (74),
-und (4), -ende, -ender (6), -ent, -end,
-en (21), -heit (Y). wakende (23, 132).
vnrethte (8b).
*Exsopire von dem slaff vff erweeken
(19).
Exsorbere virslinden (8, 9). v suppen
(14).
Ex-sors, -ors hd. nd. vngeluck-, nd.
vnlueke-, Ad. vngluck-, vngelucke- £
vnglit- (5b), vnglug- (133, 152) -sam. vn-
glicksum (18). ongluck n vnge-luckeit
(85), -gluekich (19), -Iukich (9). vngluck-
iger (6). ongluck-ig (110), -lieh (132).
ongheluckich (11). vB- (8), aus- (9)
-gescheiden.
*BExsox v. Esox.
*Exsperacio («us exspiratio) vor-
schedinge (23).
Ex-spes, -pes (75) v (8), ane (9), an
(15) hoft-enunge, -nunge (75). zweifeler
(15). ;
Ex-spuere, -puere vz-, ver- (Db)
-spihen (b3b, 8b). Aid. vó-spuwen, -spyen,
-spyhen (133), -spuezen (21). auf$-speihen
67), -speien (66). vyssplen (132). ut
spigen (23).
*Exsputare vz spyen (14).
*Exsqwamiare v. Exquamare.
Exstare uffen-, offen- (9) -baren (8,
9), -borlieh wesen (19). apenbaerlike w.
11).
: *WHxstasire v. Extasire.
*Exstatrizare &c. v. Exscaturizare.
*Exsternus v. Externus.
Exstillare uf) flibin (8). aus trifen
(9075)* :
Eixstringere vast noten o. zwingen
15).
ox, de-struere aufbrechen (75).
*ExsulearevíX-graben (8, 9, 17), -forgen
(17). exuleo 2. effodeo (16).
(19). wt
S
EXT
*Hxsumpnis v. Exsomnis.
Eixs-, ex-uperare Ad. vber-treten
sim., -windin (8).
Exsurgere v. Exurgere.
Ext- oft st. exst-.
Exta Ad. sultz-e, -en. nd. zulte. ram-
panien (17V). Ad. ingeweide. yngw-ayd
(134), -eyde (132). herteslach s. (Chy r.
?. q. hartslag Br. wtb.). das gehenck (135).
wamme (74). extum darm (7). kuwe
gewey (8).
*Exta (7 exequie) by graft (8).
*Extabe-re,-scere siechin (8). sucheln
(17). stincken (9 &e.).
*Extacitus (st.extaticus) auDgerucht-
0. vberswencek-lieh (174).
*BExtaleiare v. Excalceare.
*HExtál-is, -us G 74) (»« talus) fuf)-
lob £ aber (1), -loBer (74). lam (11).
Ex-tális, -tale (136, Hpt.), pl. -tales,
t -tani (Br), 4 -toles (Gt. 1, 190) (7. ext-
-um, -a, cf. stantinus, marisca, podex)
darm (Gf. ars- (141, Gt, BM.), ars (Z?)
groZ- (141), groZ- (101 &c.), croz- 4 throz-
7 droz- (Gf.), pag- (19) -darm, pl. -darma
(141 &e.) groz-, croz- (Gf. -mago (101,
Gf), -magga (120). innodli sem. (Gt.). ags.
snaedil 4 thearm (136), suedil-daern £
-wurm (Hpt. D, 196). aphtarlinga p4. (Sm.
1, 35). gebutte (8).
*Ex-, exs-tasire vnmechtigen 7? be-
swindelin (19). beswimelen (11).
Extasis hd. nd. vn-, on-, in on- (132),
a- (66, 151) -macht. vn-mechtigkeit (das
eim geschwindet 66), -gemach (6). vn-
(11), on- (21), am- (8), a- (67, 133, 152)
-mechtig. en-zukkung (1, 12, 65), 7 -zigung
(1). ezutunge (5). ende (19). twalm (9).
ein indru-ck (74), -ckung (63) des geistes.
entbreitten (49. 4. q. entpretten BM. 259b).
vberswingunge (62). swindung (74). be-
swimelinge (11). erstitzung (88). ein er-
stumung o. entsetzung des gemüts (Das.).
ents. der sinn (88).
*Hxtaspex v. BExtispex.
*Hxtat vo. ómp. der oben stet (5). eyner
oer o. (7), ober (133), vber (66, 67) stat.
der abe steet (18). der Yber stet (21).
der (23), dar (22) af steyt. vf) stet (110
sim.) au) steet (134). vberstat (69, 70).
het ys (132).
Extemplo v. Extimplo.
Eixtendere Ad. nd. vz-, ut-recken.
vyBtrecken (132). Aid. vB-strecken, -span--
nen (67), -stigen (17). ober treyten (7.
excellere & transgredi 3). Yber gon in
sünden (6. cf. excedere). ragen Z streven
(220). spie-, varr. spi, speicren (7. déla-
tare vt venatores factunt 15. cf. speirwat,
"RE Sm. 3, 575). firdeno (prs.
141).
Extenebrare erleuchten (9).
Extensus doon, stref, vtgherecket
(23).
*Extentera v. Exentera.
Extentus flach (75).
Extenuare dunnen (82b, 9, 23). don-
nen (99). Ad. nd. dunne, Ad. dun, dunn,
dynn, tun (133), din (18), donne (17),
don (21), doen (132), derin (7), dumm.
(134), dürehl (1) machen, maken.
Extergi-facium (129, 147, Gl. m.),
-phanum 7 -mentum. (16) 7. mappa (16,
129), togilla, gausape, faci-, manu-
28 *
219
220 EXT
tergium, -mundum, -piarium, tergi-
mentarium (129). dwele (147).
Exterior homo ko-, var. ke- rppel
qn. (64).
*Exteris v. Exterris.
Exterius hd. vB-, auD-, usse- (6)
-wendig, -windig (21), -wenig (5). von
vfen (68). van buyssen (132). en buten
(23).
Exterminare, / extiriare (76) (cf.
extrudere) hd. vz-, vB-, vs- (6), auf,
vol- (15), follen- (7), ver- (bb), nd. ut-
enden, -senden (18, 134), -stofen (18).
erstossen (6). Ad. zu-stozzen, -stoDen,
-stoiBen (1), -sehofen (21), -storen (8b).
to stoten (93). v- (25), v'- (65) -triben.
v'wusten Z virdirben (19). v?-wuesten Z
-daruen (11). vstellen (faczem 9 &c.).
Exter-minium, -nium (76) Ad. vf)
endunge. nd. ut endinge. vorstorunge
(8). zu stornisse (8b).
Externum ví) wenig (17). vB vendig
krig (8).
*Exterogenia v. Bterogenia.
Ex-,exs- (100) -ternus vremede (100).
de buterste (23).
Exterrere/d.er-, ver-(132)-schrecken,
ersrecken. vorschercken (3). v'veren (19,
23).
*Exter-, exte- (68), cf. extor-ris
elend-e (11), -iek (19). vB (110), buyssen
(132) lands.
Exterritus v'veert (11).
Exterus vrem-ede (100), -de (99).
*Extieare vz brennen (8^).
Ex-,? exis- (9) -timare ahten (6).
achten (23). wenen (9).
*WBxtima-re, -tio, -tor v. Eixaetiona-
re, -tio, -tor.
Extimere sere furchten (8), vorch-
ten (9).
*Extimplo (Mss. mog., nee extemplo)
hd. nd. zu-, to-hant.
Extimus Ad. der leczte (9), leste.
*Extinetorium liechtschirm (75).
Extinctus geleschet (19). gheleeschet
11).
Exting-uere, -uuere, -were d.
leschen, vB-, nd. ut-l, -l. en lecht (23).
lóschin (6). leeschen (11). Ad. vf-lessen,
-lefen, -blasen, -don (18); dempen. blis-
gen (99). doden (132 sém.).
Exti-, 4 resti- (147), extir-pare (,,a
stipare; 2. emuttere, euacuare Br. &c.)
ydell (132), zu nieht (110) machen. idel
i ledich maken, ruymen (147).
*Extipex v. Extispex.
*Extiriare v. Exterminare.
*Extirizare zertenen; vnde 2n pas-
sione extirizaverunt (76).
Extir-, 7 extre- (76) -pare (7. &ab-
Stirpare 75; cf. exstipare) roden (22).
hd. nd. vz-, ut-r. hd. vOÓ-, auB-, vy
(132) -raden (21, 66, 132), -rayden (133),
-reiden (67), -ruoten Z wurzeln (7), -ruten
(65), -rutten (65 var., 110), -rütten (6), -rit-
ten (76), -reutten,-reytten(649), -wortzeln,
-roffen (68), rane (85). auD-reuten,
var. rutten vf) dem geschlecht (75). ut-
wortelen (23), -plueken (11).
Extis-, extas- (76), 4 extir- (67),
7 exti- (66 &c.), extin- (147) -pex koche-
ler (132). gockler (68). warsager (110).
wairseger &c. (147).
EXT
*Extoles v. Extalis.
Extollentia (7. excellentia q. v.) er-
hebung (65, 75, 110). vpheuinghe o
DER (19). hoehfertig (9). hoffart
(85).
Extollere hd. er-, vor- (18), uff- (8),
vber- (1, 9) -heben. er- (23), ver- (132)
-heuen. vff erhaben (6). erhogen (8b).
virhohin (19).
*Extollere v. Eixcolere.
Extorquere Ad. nd. vz-, ut-pinigen,
-manen (11, 19). p. ? zwingen (21, 75).
hd. vz-, vD-, auÜ-zw., -twingen, -tru-
cken, -drucken, -pressen, -krygen (12).
ab-twingin (17), -tringin (8,9). erkrigen
(13). ut-dwimgen (23), -dringen (22),
-parsen (11). vysspreitzen (132).
Extor-ris, -is (68) elendich 7 vremt
(132). ellend (110). fremd (68, 110). bal
lyng den dat vuyr in den land verbai-
en is (147).
Extorsio ge-, be- (85) -twang (825),
QUE 7 abetwingunge (9). notigung
(65).
Eixtortus hd. vz sim. ge-twungen
(85), -trungner (65), -truckt (110), -druckt
(68), -zogen (3, 17), -presset, -preft,
-prest, -preBin 4 -wonden 19). vyfge-
dude (132). wtghe-parst, -wonnen
11).
Extra hd. vz (5) vB, vs (6); v6-
wendig (65), -windick (19). nd. ute (23) ;
buten (99); on- (11), en-b.
*Extractare (cf. extrieare) berichtin
o. uff flechtin (8).
Extractio auDzug (75).
Extrahere vf ezyehen (19). wt tien
(11). ladwergen (49).
*Extraneum v. Extremum.
Extraneus Ad. md. vz-, ut-lender.
vf--lenden (13), -lensche (17), -leyder (18).
ause lendiger (67). eyner vf dem lande
(21). ein. frómder (6). from-mede (19),
-de (17). vreemde (11). vrimde (99).
Extraordinarie vÜwendig der or-
denlichen zyt (65).
*Extraportare auDtragen (75).
Extreme endlich (75).
Extremitas daz laste- (5), Ad. md.
die, de lesti-, letsti- (66, 151), letste (67,
152), letzi- (70), leste- (133), liste- (21),
vDer- (69, 110), ausser- (134) Ad. -keit,
nd. -cheit. leczhait (4). endunge (75).
das end (110) dat ende (132). das vf-
wendick (19).
Extremo Ad. zu dem, züm (67), czum
(4), nd. ten unn demme (22) to (23)
les-, Ad. letz-, lets-ten. zu-letzt (110),
-letschst (68).
Extremum ein (4), daz leczte (bb)
ende.
E. digiti das forder teil am finger;
e. terre dz ende der welt, das letzt,
var. letscht 7 iungst teil (65).
E. judieium dz letst gericht (76).
E. primum, pr. e. (28, 46), extra-
neum pr. (Voec. ex quo) Ad. daz, das,
nd. de, dat (132) erste, vorde-rste, -r
(8, 98, 46, 16), -st (110b), -rest (134), -rst
(110, 152), fórderst (152), vurste (132)
ende, e. to ersten (93), selten end. das
vsser-teil, carr. -teilt, aussertail (110).
extremum, -aneum vltimum Ad.
daz nd. de leste s/m., hinderst (6) ende.
EXU
*Extrepare v. Extirpare.
*Hxtr-ex, -ix (16) (?. occiput, posterzor
pars capitis nÓwe (Gt. 2, 1113). nac
(Gl. Mar.). nack (8). naeke (9). nol (127,
Gf. 4, 1131).
Eixtrieare Ad. nd., vff- vp-losen,
Ad. -lozen (4), -loBen, -lossen, -loesen,
(132), -lesen (18, 69), -lassen (67). enflos-
sen (sic 152). hd. ent- (68), vD-, auf- (9),
nd. ont- (132), ut-vlechten. Ad. vf) riben.
nd. ut wriuen. auf)ziehen (75). uffen (17),
offen (9) ? berichten.
Eixtringere víf stricken (110). vyf
bezwanek doen (132). :
Extrins-ecus, -ece, -ice (7. ab extra)
hd. vÉwendick (19), aufwendig. vferlich
(65). vBwart o. von vsseren (110). vyf-
wart off van buyssen (132).
*Hixtrinsecus.a um (2. extraneus)
ein fremder (68). fremd von vssen (110).
vremt van buyssen (132).
*Extrix v. Extrex.
Extrudere hd. v stofen, aus stos-
sen (9). extrodere 4. ezterm?inare (16).
s (2« pre.) verstossen (6T,
152).
Eix-, exs-truere Àd. nd. zu- (0), v-
storen,-stórn (151). zer-stóren (6) -steren
(76). erstorn (134). tzymmeren (68, 182).
timbren (99). bawen (9). buwen (5 vB-b.
(110), -buen (17)
Extum v. Exta.
*Extum-ulare, -ilare, -bare (75. cf.
effodere) (cf. exeumulare) vz grabin (8b
sim.). wt grauen (11).
Exuberantes entwente kint (74).
Exu-berare, -verare Nu -brare (11)
genugen (825, 9). gnugen (17). beknyg-
lig, Marg. genogen (13). fruchtberen (63,
134). vbergenglich sein o. werden (75).
vuden (19). voden, wt vloyen (11).
*WBxuberatus &e. v. Ablaetatus.
*Exubrare v. Exuberare.
Ex-, exs-udare d. sweyDen sm.
schwitzen, vf-schw. |
Ex-, exs-udatio auDschwitzung (75).
*Exuere (s. exurere) brujen (99).
Exuere Ad. vÜ-zehen (5), -ziehen
-zyechen (66), -jechen tr 76), -ezihen
(4) -egen (13), -dun (17), -thon, var.
-thuon (110).
*Exu- v. Exf-estucare.
Exugia ags. gihsunga 2 gescineo
(G1. m.).
Exul hd. nd. e-, ellende, -lender.
vwyset (12). ein verschickter (65). ball-
yng (147), -inch (132), -iet (81).
*Exula-nus (17, 76, 147), -ticus,
exol-onus 7 -aticus (76) elénde (17).
ballyng meker (147).
Exulare, -ri (9, 65) Ad. nd. elenden
(9, 93); ellende liden sZm.; in das, dat
e. gan, gayn, hd. geen. gebannen wer-
den (110, 132). verbannen, ballyngleggen;, -
ver-driven, -senden, onteynden (147).
*HWBxula-tieus v. -ns.
Exulatus uytgelacht, verdriven (147).
Exultans vrolick (23).
Exultare Ad. frau-, freu-, fre- (9),
nd. vro-wen. von vssen sich frówen (6).
freud bewisen vsserlich; vff-springende
? -springlich, var. -spruncklich freud
(65). sich erheben vor freuden (65), freud
7 sich emboeren (88). fraude han (7).
FAB
reude driben (17). frelichen lafen (13).
bliden (9). ^ —
Exultatio frolich geleDe (9, 63),
reberd (63), geberd (63). froli-chkeit (10),
eh (12). vBspringende vferlich freude
65) wunn (63).
*Exultio vrfehe (74). 5
Exundare vber flióin (8 szm.). vlo-
yen als die see (147).
*Exungia v. Axungia.
*Exupera patricalis (?. tetrahit)
"liedkraut (143).
FAB
*Exuporium v. Exoporrium.
*Exu- v. Exci-pulum.
*Exurere (7c exuere) uf) ziehen (1).
Exurere v':brunnen (17) v'barnen
(11). bornen (8^). vir-b. (19).
*Exurgere Ad. vít, entgegen vff.,
nd. entieghen-stan sm. off stayne (133).
vp staen (132). engegen ston (6). elen-
den Z abtwingen (: urgere, »« exulare!);
exsurgere auf steen (9). exs. uff sten (8).
Exustio brujnge (99).
*Exustulare wurgen (123).
| Fn Hss. ofters Ff.
| Faba hd.nd. bone. Ad. bon, pon (1);
o pun (75), bane (3), pan (2). boen
132).
F. confraeta knütschte bonem (135).
F. fresa v. Fresus.
| *F. inuersa v. Scrophularia.
|, *F. Iupina wilt bonen (47).
, FFaba-, fabi- (134) -ecium (7. q. fit de
labis 16) hd. nd. bonen-, bone- (132, 152)
stro, -stroe (19, 132, 152), -strow (67, 68),
straw (69).
|! Faba-go, -lia aufreuttere von den
jonen (135). wild st. ioliannesbrodt (143).
| Fab-aria, -ria (9) (7. erassula 142)
rus- (9) druf- (8) -worez. puck (75).
Dotz-zwang, -wein, fetthenne, donderbone
143). lu- (47), lo- (96) -meke. linrieke (85).
*Wabarium (bohnenzoll &e. Ki) eyn
on bry (17).
| Fabarius (7. cantor Br.) ein bonen-
38, 110), bon- (132) -esser. sengher (147).
Fabella fabe-le (11), ^d. -1, 211 (133).
er-el (75), -chin (8, 9).
| Faber s. hd. nd. smit. hd. smid (1,
; 21), sehmid, schmit, smet, smeth (18),
pyra (10). ein werkmeister in herter
terie (93 sm.) handtwerker (91). adj.
ehynde (13). sinniger, hubscher (74).
| ahenarius v. . v.; ealearius sporer
1); eultrarius meferer; laminarius
laic; vaseularius scheffler (111).
*Fabera v. F'alera.
Fabereula v. Fabra.
*Fabicium v. Fabacium.
*Fab- (aus tab-), put-, putr-idus
iryl, onvarsch (147).
*Fabium (aus aubium) v. Chelidonia.
*Fabo v. Fabulus.
| *Fabobalsamum v. Foliatum.
Fabor fuf. reden wirt (11).
*Fabr-a, -issa (Gl. m.), -isa (Br.), dem.
lla, fabercula (7. fabri vxor) smydin
. Smedin (8).
Fabrat-eria, -iea (76) 7. locus £ ciuitas
habitant fabri (16 sim.). smid-getzier
-Btat £ ciu. campane (14). der werck-
E
luyde tzyerong; ?. ergasteriwm werck-
stede (141).
Fabre adv. sinlich (9). kunstich (67
Mrg.).
F'abre-, fabri-facere hd. meisterlich,
0. kunstlich (9) machen; smidden,
Fabrefactus kunstlich gemacht (9).
-um das is kunstich behende gemaecht
(67 Mrg.).
*Fabria v. Fabaria.
Fabrica Ad. smide (5), schmide (67),
smitte, smidt (1), scehmitt szm., smith
(18), smit, smitten, schmitin (70). n4.
smede. geezevwe (100). Ad. nd. gebu-we,
-wet (10), -de (5), -w 7 ge-rust, -rüst,
-ryst (65 varr.). bauw, werckstat, feuer-
pfeyl(64). ezymmer (19). tzimmer-y (125),
-inghe (132). timmer (11). ordenung eyns
buwes (110). frabrica gepaw (1).
*Fabrica v. Falarica.
Fabrieare Ad. smiden szm., buwen.
hd. nd. smeden. meisterlicehen machen
(15). zy- (110), tzy- (132), ti- (11) -mmeren.
Fabric-ina, -a smidtin (74).
*Fabricola v. Fabrilla.
*Fabrifacere v. Fabrefacere.
Fabril-e, -is (49, 99), -ia (pl. 8, 9,
11, 108) Ad. smide-, smede- (132), smet-
(8) -gezauwe; smidde- (12), schmid- (152)
-gezau; smid-, schmid-, smit-gezug, -ge-
züg (6), -zeug 2 -geschirre (74), -geczeug,
-gtzeuge (s?c 151), -geziech (49). smyede
gezuck (10). eyns smedes getzowe (132).
en sm. touwe (11). ge-t. (99, 108). en
smede towe (23). geczewge (9).
Fabrilla v. F'abra.
Fabri-lla, 7 -cola (4) smydde stobe
(19). ein schmette (7. parua fabrica 4).
*Fabri-na, -us (110^) smisse (108).
dnd (132). schmitte (68). schmit
(110).
Fabrissa &c. v. Fabra.
*Fabrius v. Fabrina.
Fabula, ffagula (5) Ad. nd. mere.
hd. mer, már (8, 134), mar (1), mergin
(D). fabel (110 &e.). gedicht red (110).
FAC 221
Exustus aufgebrennet (64). v'brant
(89). v'barnt (11).
Exutus vf geczogen (19). ut getagen
(11). ge-trent, -secheiden (65).
*Exuverare v. Exuberare.
Exuuie cleider (8). alte (75), alde
(9), alt (16) eleider. vBgezogen harnisch
7 cleider von den finden (1 is vyDgetzo-
en harnes 7 cleydere van den vyanden
(33): hader 75). hude (99). vordel (81).
*Exuuire cleyden (85).
sage 4 gesweczte (pl. 62). saghe (107).
fabulae aniles tant vnd mzre (126).
*Fabulanius v. Fabulonius.
Fabulari, -re (cf. babulari) hd. nd.
mere-, hd. mer-, már- (134), meren- Ad.
-sagen, 2d. -zeygen (23). mege (sic)
seghen (22). mer sprechen (3). reden m&
sen (1T). meren (74). fabu- 7 quacke-
lieren (88). fabelen sprechen off sagen
(132). fabel o. gedicht ding s. quo
sechwetzen (65, 88). schwatzen vnd vn-
warheit sagen (64). kosen (8, 9, 65).
claffen (19, 78). klappen (11).
Fabularius saghen seggher (107, sim.
108). fabel-sprecher (132), -sager (68).
Fabulator mere- (74), mer- (75),
mzehrle- (128) -sager. tandter (128). cleffer
(110, 132).
Fabulatorius klapperhaftiger (68).
klappieh (11). ein fabelschriber (110).
*Fabulatrix mersagerin (75).
Fabulo fabuleerre, die saghen ver-
treet (108). fabeldichter (110 &c.).
*Fabulo- (9, 74, 76), fabula-nius mer
tiehtir (8, 9). meretiehter (74).
Fabulositas sagmar (126).
Fabulosus klapperer (68).
*Fabulus, fabo cleffsche (17).
*Fabundus (versch. von facundus)
7. loquax (16, 129).
*Ffacaster (7. gumphus. cf. fagus,
faleaster) huffnagel (19).
*F'acca (st. vaeea) kuwe(5^). kuoe (8).
*Faccinium (sf. vaec. q. cf.) heydel-
bere (5b). faccinea (sunt fraga quedam
76) erd- o. bran-ber (76). erdper (3).
heydelber (8, 4). factimen erberbaum;
faxinaria erber- var. er-krut (175).
*PFacecies &c. v. F'acetia.
*Facelus v. F'aselus.
*Facera, g. -re aventuer, fabel, saghe
(147).
Facere Ad. machen o. tün sim., dun
(82b). m. etwa (1), icht von icht (21), vst
von nicht (n ausgestr. D). maken icht
van nichte (23), ichte (22). doen (11).
faeit deyt 7 doyt (85)
222 FAC
*Faces (anders Gl. m.) v. F'asces.
*F'aees-cere, -sere v. F'aciscere. |
F'ace-tia, -ecia, -sia, -cies, -sies, pi.
facitiae (94) (4. eurialitas) Ad. hubi-
(D^), hub-, hop- (9), nd. houe-, haef- (11)
-scheit. hubis- (8b), hubs- (21), hubf-
(18), hof- (132), clug- (110) -heit. hube-
secheyd (19). hubsceh-hait (1), -keyt (v),
-eit (4),-licheit(134).hubschi- (66), hubsche-
(8), hubschig- (69, 70, 151), hobisch-
(133, 152), hófllich- (6, 67) -keit, -eit (6).
hoff- Z manier-licheit (68 sZm.). ein hofe-
lieh. geswetz 7 schympffrede (64 sZm.).
ags. gliu (94, 136).
Facetus (/. curialis, vrbanus) 7d.
hub-ische (5), -esche (19), -isch (bb, 8^),
-sche, -seh, -s (12, 21), -f5 (18). hypsch
(67, 68). nd. ho- (132), hou- (22), hau-
(23) -esch; haefsch (11). hopsche rede
an ym hat (9). ein kluger o. hoffelicher
reder (64). hof-, hóf- (6) -licher (6, 76),
-ieh (110). (hubseh, h. 7) zu (66 &e.),
Zy- (67, 68), zi- (134) -chtig. schympft-
lich (64), Ag (126).
*F'acia (7 fauces? cf. facias) goumo
(141).
*Faciale (anders Gl. m.) v. Fascia.
Facialis (cf. fascialis; Gl. m. 8, 447)
snidig (sindig? 7. »« acialis?). -lis, -le
ein gemacht antlitz, anzlit. schen-,
schal-bart, schampar (65 vearr.).
*Facianus v. Fasianus.
*Faeias (cf. faci-a, -es) wangun (Gi.
Cass. Gf. Dz. Wtb. 185).
*Faciculus v. Fasciculus.
*Facidire v. F'astidire.
Facies ant-itz eyns diers (7), -lit
(6), hd. -litze, nd. -lat. antz-litze
133), -let (16), -elt (21). aneslat (14).
Ad. ange-sicht, -sechte (19).
Facies du wirdes dun (17).
*Faciet-enus, -inus (5^) Ad. mit,
mitte (18) dem ant-litze, -lit (6), anez-
liez (18), -elit (21). nd. myt deme anlate
seme.
Faciletum v. F'acitergium.
Facilis Ad. nd. licht ; l. zu lerne (19),
zu leren (132), zu lernen (69, 110), toe
leren (11), om tzo l. (132), zu thun (110),
zu arbeyten (65). liht (6). Ad. lichte,
leicht; l., leucht (67), leychte (9) zu lern,
zu lernen. lichtlieh (75). ring (1). ring-
fertig (62). ring zu geschehen (75). ge-
ring (2).
. Facilitas lichte- (8),
rmgthsetig- (128) -keit.
zu guottem (91).
Faciliter liehtl-lieh (8)
leychtelich 7 kunst (9).
*Facillre v. Vacillare,
*Wacilo &e. v. Fadulus.
*Facinare v. Fascinare.
Facino-, facine- (11)
bofheit (110), mifódat (68),
dait (132). misdadich (11).
Facinus Ad. nd. misse-, mis- (92),
hd. mifk-dat, -tat (6, 110), -tot (6, 9),
-dait (5, 132) meyntath (100) Ad. md.
uS ding o. tat die den andern schadt
75).
. *Faciola (i. ora vestimenti) ain saum
(16). sam an einem klaide o. ger (14).
*Faciscere (aus faces-cere, -sere »«
fatiscere) begerlich tun (9 sém.). sich
leychti- (9),
vermegenliehait
-liehen (8^).
F'arcire.
-rosus vol
van quader
FAC
gan auff tuon (649). gar mude werden
ader machen (17). faees-cere (110 &c.),
-sere 7. cwm, desiderio facere i cessare
7 recedere (Br. &e.) facisso 4. encZpio
facere 0 cum, des. facio (16). facisci 7.
abunde facere (16); multum anhelare (66
&c.); 4. faxare offte thun (75).
Facitergium swenkli (93). fescetraga,
fezcetragela (7. palla Gf. 5, 501). fatzo-
lin, fatzeun-, tock-lein (74). fasciter-gium
(Sum., Pap.), -ium (7. palla) sese- (sic
121), feze- (Sum.) -traga. faci-tragula,
-tergula (2. mappa, G1. m.), -tergulas ( pl.
141) fecitrag-la (141), -ele (104). -tergium,
-terium, -letum antlitztuch, v/g. facilet
(15). -thera est vestis varys coloribus
decorata (16). -tera, 4. vestis polimita
gemalts eleid (75). klaide von maneher-
leyfarbe (74).
*Facitiae v. Facetia.
*Facitragula v. F'acitergium.
*Phaoolia (cf. G1. m. v. phaeulla) bake
van en verke (147).
*F'aeta v. Parca.
F'ac-, facti-tare, fasticare (q. v.) gern
thun (110). diekwil doen (132).
*Faectimen v. Faccinea.
*Factinosus v. Factiosus.
Fae-tio, gew. -cio, -io (1) (2. proditio
Br. vret-nuD (76), -nib (T). zu sammen
Swerunge (8, 9). wandelunge eyns wesens
(8). miehil wand. eynes dinges; meldunge,
betrigunge, lystickeyt (9). bitteruge o.
listekeit (8). gmachung (75). strit (Sun.).
rott, parteiung (88).
F'aeti-, gew. faeci-, faetin- (76) -osus
hd. nd. strit-, hd. strid-, streit-, werck-
(15) -haftig. hd. nd. argelis-tig, -t (sic
152). strijt- 7 partijachtig off p.-machen
off meutmecher (132). widerstritisch party
0. p--machen o.arbeytsam(110).gescheftig,
bofbhaftig (64). widemerig (8b). v^reder
(10). betrieger (8). betriger (10).
Factitare v. F'aetare.
Factum dayt (19). daet (11).
*Faeula (sí. vaceula cf. facea) v.
Bueula. :
Facula (4 fax q. v. 1) Ad. nd. fackel
7 wisch. eleyn f. (8), weysch (8^). fakel
7 wie (18). hd. wusch, wusche (19, 133,
152), wosch (5), woDe (21), wisez (13).
blas (18, 23). tortys (109). lorre (147).
liechtstab (15).
Faeculare vackelen maken (147).
Faeulen-tia, -à hd. schyn, schein,
scheyne.
Faeulentus scheinlicher, lauter (74).
schinende 7 claer (11).
Facultas Ad. mugen (1) macht. m.
der zeitlichen guter 7 der kunst vnd
wirdigkeit; zunfft (75). hd. nd. vri-, vrig-
(22), [ur (4) -heit. Ad. rich-, reich- (9)
-tum. konst (11).
Faculus v. Fadulus.
Facunde v. Affatim.
Faecundi-a, 4 -tas (74) sprech- (8),
gesprechi- (9), redsprechig- 4 wolredig-
(65), redesam- (55), redsam- (1, 4, 74),
redlig- (74) -keit. wolsprechung (68). gut
gesprech (110). schoen sproche (132).
fraschmundigkeit (74 cf. Fr. 1, 2883. Ob.
408 : ahd. frastmunti secretum ?). ags. thoot
(94), pueod (136).
Faeunditas rede-samekeit (5b), -sam-
FAG
heyt (22), -samicheyt (23), -Demkeid |
(10), -sumkeyt (18). |
Faeundus (cf. fabundus) Ad. ad,.|
redesam. Ad. red-sam, -sum (18), -lieher |
(74), -bar £ -ber £ - per d us -dig (2|
red-, ret-sprechig; wol-redender (64, 65), |
-sprechende, -gesprech (76), -gsprech o. |
-bredt (88); sproehig (V), sprechig (8),!
be-spr. (12); ge-spr. ? -sprachig (75)|
-spreche (9, 4), -spràch (126), -sprege (13). |
fraschmunder (74). l
*Ffacuus (st. vacuus) ydel lechtig (Db). |
*Fachelizare v. Falelisare. T
MONA (herba; st. frutex?) stude|
*Fadium &oc. v. Vadimonium. |
*Fadulus eyn fesser (17). vessel(18).|
faidulus fezzil (Gt. 9, 737 sq.). faidilus|
fezel, swertuezze-l (Gf.) -r (Sum.). uefbil!
(104). ueizil (t27). faidilus fezel (Gt).
sechel (117). fagidulus swertzfessel (14).
vagidilus (2« vagina?) suertuezel (&£.)..
facilone fazzil; fascinolae uezzil (Gt.).|.
facilones fezzil (Gf.). faltstole (104. 2€
faltilones). fascilo fescil (104). fazinole
fezzil (131^). fasselas faceiun (Gf. éer-|
her 2). Cf. faculus 4 facilus Gl. m. 3, 441.
*Ffafus v. Fauus.
*Faga (cf. fagalla) worffschufel
schof gauel (11). |
*Fag-alla, -ulla (19) gabbel (19). en)
gauel (11). : l
*Fagari(aus QUyct» »-fagus) essen;
puchelpetzen (74). 1
*Phagedena der worm (125 sm.) |
*Phageli-eus, -dus (110) 7. comedens.
(Voee. ex quo, Gemmae). essender (v4). 24
*Pha-gelium, -legium (134) 7. comestic|
(Voeec. ex quo, Gemmae). essung, speise (14)]
*Pagidulus v. F'adulus. 2
*Phagifacetus 2. honestus hospes dic.
honeste comedens € est liber dc. (Voce. ex
quo, Gemmae). erwirdiger gast, hubsehen
esser (75). ersamlicher efjer (74).
*Fagimentum v. Fag-inetum, -men?
tum.
Phagin v. Fagire. |
*Fagina (v. coopertoriwm dc. 16. sl]
vagina) scheyde (3, 5^). schneide (sie).
Fagina puochchiniu (127. cf. sg.). |
*Fagi-netum, -mentum (6) 4. locu)
vbi abundant (Br., habitant (v6) fagt.
puch-enwald, var. -erforst (75).
Fag-inus, -ineus, -mus (76) Ae
buchin; b., bieehin (68), boken (1327
von buchem (110) holtz. büchin (6
buchhulez (91). boken (23). bueken(1l^
*Fagi-re, -ri, -o (7. comedo 76), ph
fa-gin (Br. &e.), fago (132), fagari (q.
(aus qae) essen (9 &e.).
*Fagi-re, -o (7. fleo 16. st. vagire
kinder weynen (5b). "n
*Fagitricium (7. fructus fagi; cf. $0.
buch-, var. biech-len (110). i^g
*PFagi-, fago- (Ki. -tritieum boeck
weytze (132). x
*Fag-ium (129), -men (76) ?. summ
edificium; aus fastigium? ud
*HFag-, fagi-mentum eckere als v0
den pucheln (74). |
*Fagmus v. Faginus. 1
Fagolid-ori, -oros (Br), -ores (
Pap.), -ari (76) 4. du- (16), mandu-eante
|
^L
(19).
PHAL
unas 4 seneci-as (Gl. m. &e.) -um 7.
rüen kres 7 semina (76).
*Ffagula v. Fabula.
*Fagulla v. Fagalla.
*Fagum puch puehlein (1). buch (18).
gechelli (93). bu-, var. bie-chel (64).
ueh eeker (5 szm.). bok (23).
Fagus, fragus (94) hd. buch-a (95),
, puocha (141), poiche (104), büch, bueh;
jn buch-, buchen-baum, büchin bóm
): biechen (10) byege, Mrz. buchen
3). nd. boke (283), buke (99); bueken-
1 boken- (132) -boem. ags. boec-ae (94),
e(136; uuonanbea;m gehórt zufusarius) ;
ju boc (136).
*Fagus, fugus (759) (7. obex, elauus
| ae cf. h. vv., facaster, gumphus &o.)
ner am rad (75).
*Faysanus &e. v. Fasianus.
*Faidilus &e. v. Fadulus.
Fala, phal-a, 7 -um (17), 7 -o (g.
mis 75), 7 -andum (Kki.) (7. turris lignea
domus vbi £magines doc. wvenduntur;
oria, cXwitotis 16) arcker (4). ercker (3
») erber 7 holezen tor (sc 9). hulezin
iren (8). hultzen thurn, var. thur (75).
n hulzener turn, var. hileziner turen
4). hülze thürn (54. 91). slag 7 lant-
ere (10 &e.). slack 7 ein lantwere (3).
or, pol-werck, holwig, wyghaufe o.
hranek (74). slaeh (13). sehrancken Z
deattern vor einer stat o. schlof (75).
n leezin vor ainer stat (46. cf. Sm. 2,
9. Ziem, 217). eyn rinde baum £Z rinbam
4. 4. q. hd. rembaum md. nl. rénbóm
"bor terminalis).bergfrid (21. gall.beffroy
l.m.). perfert (4). halle (110 &e.). krom
10) ain hitt (76). een blochuis (108).
*Falaearius ein marder (6). WVerm.
4s falearius ein mader.
*Falagimen v. Falarica.
*Falan (8, 9, 76), phal-an, -on (66 &c.),
mus (7), -ay 4 -ax (23) (gr. ?. imago
i. ; locus vbv seruantur sancti 9, 165 cf.
ia. balafium?) Ad. nd. ein bilde, bille
4). eyn stat do man heiltum helt (8).
Phalandum «. Fala.
Fa-, pha-, pa- (Ki) -langa, flanga
.v.) (hüufig 7 fala; cf. phalanx, per-
Stus) d. nd. stange Z speer. Ad.
ang, stant (21), spere (17). win-glander
-glender (75). pale (v&/s 17). mast-
1), loz- (8), los- (9), tzober- (125)-baum.
Dbir- (8), ezuber- (9) -stange. schar
- cf. phalanx). scar (9). pranghe 7
ake (22^). staecke (147). standaert (107).
mey (107, 132). kandel (21). kendel
rynne (5. »« phala? vgl. das Folg.).
renne bom (23). ein sehlag (4). ein
€h- 7 drey- 7 ren-boem (132). eyn
€l- varr. try-, tryb-baum (110. 2. q.
SE obex versatilós Kil.).
*Falanga v. Falangis.
(8), -renner (9).
*"Falanges vor-rynner
rénbóm, rynne
"n forrynder (17). Cf.
. vv. fala, falanga ?
*Phalangia ein schare (23. aus pha-
X). stange (125).
*Falangis eocamunti, eokimundi 7. q.
aritalhi supervacue (Gt. 2, $14). »«
llax? je fallanx et falanga scil.
ba t pertica trugenhaftig (v6).
Pha-, fa-, fal-langium (V. aranea)
Spyn (110 &c.).
FAL
*Phalanter v. Palanter.
*Falanus v. Fasianus.
*Phalanus v. Falan.
Pha-, fa-, selten fal-lanx (7c falanga)
hd. nd. schare. hd. schar, scharvolcks
p sim.). Schaer (132). schere (22).
endeo (Gf. 3, 540). schoz (8). geschos
(9). stang (46, 102). fingerglidt (111).
F'alari-ca, -ta, -a (1, G£.), -ae (94),
fallariea (3), falatriea 7 faleari-a 4?
-um (,a falce**) 7 falagimen (76), fala-
ricum (129), fabriea (64^) (est telum ro-
tundum dc. 16, 129) phetarari (Gf.). phy-
deler 7 ebene hoe (9. z. q. nd. evenho
hd. eib f. Fr. 1l, 218. cf. areubalista).
betteler 7 be$ hohe (sic 8). eben (1T. 7.
q. eib). uuagastria (127, Gf. 1, 730). bal-
ster (Gf.). pleyde (3). slauder (9, 74).
sing (68, 74). slinger (132). sehlimger
(E schleneker (1). stabsling; stat tore
74). vuyrpijl (147). feür- (91), fuer-, var.
feyer- (64) -pfeil. donderbusse (108). irrig
ags. tecagladmn (94) st. theca, gladii? (136).
*Falariecus (7. bale-, fundibul-arius)
slawdrer, slinger (14).
"CF'larita &c. v. F'alaricea.
*Phalax v. Falan.
Faleare sicheln (1). absehnyden mit
sichlen (110). snydin (8, 9). schniden
(50). Ad. megen (67, 68, 76 ), mehen,
máen (134); m den Voce. ex quo m.
als man das gras mádt (134), gras
meget (68), daf) grafó mehet sim. mey-
gen (28). meyen (132). meyn (1). maen
mit der sensen, var. segen (75). krym-
men (64).
Falcaria (falx fale. 7.9. faleastrum
q. v.) Sichel EE sense (19). en zicht
(11). ein grofer boltz (Ki. cf. falarica).
Falearia sichel-kraut, - móhren,
acker-, feld-bacillen (143).
*Faleari-a, -um v. F'alariea.
Falearius /d. eyn senfe-, sensen-,
segel- (134), segessen- (67, 152), seng-
fjen- (69) sichel- (69, um -mecher, nas
cher. en seysen- (28, 132), zeysen- (22)
-mecker, -smyt (132). eyn sensen-mew
(18), -smyet (125). seges- (76), sessen-
(1523), senssen- (755), sichel- (110) -schmid.
*Faleaste-r, -re (76) (cf. faeaster)
i. hamus 0 wne-tus (76) -us ? -inus
(129).
*F'aleastor sensen smyt (9).
Faleast-rum, 2 -um (76) (v. feone-
seca 16, feni-aria 7 -secaria 75. cf.
metastrum) Ad. sege-nse (152), -nD (1),
-ns (10, 64, v1), -D (67); sengDBe (69),
sense, senhsse (12), sensse (9), s. der
mader (alph. segenD 175), senDe (5^),
sanDe (75). seyDe (15). seyse (23). seytze
(22). seyssen to meyen (147). riutseginsa
i getisin (117 sem.) sehe (100). sichel
(110 &e.). sekel (132). gertisen (Gf.).
schnait-ysen 7 -messer (Sm. 3, 497). mege
(49, 77). halsveDil (85). hauetel (99).
hafteel (106. bipalium Kil). ags. uui-
dubil (94, 136).
F'aleator sensen smet (8).
F'aleatus d?ctur currus besmyddet(12).
f. eurrus hd. besmeyt (13), besla-gen
sim., -hen (10) wagen, wan (8).
*Falcerium v. Falernum.
*Falces (sg.?) v. F'alcis
FAL 223
Falcic-ula, -ola (dem. *6) reb- o.
gert-messerle (126). p/. sehehilun (104).
*Faleilia sichlin (8).
*Falcinellus (awis) ságyser, sichler
(140).
*Faleiola sichilein (9).
*Falc-is, -es (94) ags. uudubil (94),
uuidubit (szc136);sigdi (7) riftr (94, 136).
Faleis v. F'ascium.
*Faleistrum est tectura quedam (16).
Faleo Ad. faleke. walke (23).
Faleonarius felcke- (19), valke- (132),
valek- (68, 110) -ner.
*Falcum v. F'ulerum.
*"Falelisare, fachelizare (12) vnzu-
recht werden (,,G'alienus de ingenio sa-
nitatis* 10, 12).
Fa-, pha-, fal-, ffel- (b^) -lera, fa-
(9), pa- (G1. m.) -lora, fabera (9), pha-
lere (91), folea (22), falerium (Gf.),
falle-tra (8^), -na (4) hd. nd. gesmide;
g. des (21), nd. enes perdes. eyn
perds- (18), perde- (5), pherde- (5^) -ge-
smide. pfárdgeschmeyd (134). pferd ge-
sehmide (67 sem.). pherd gesmeid (1
sim.) gesmeyde der pherde(3). gezierd
(6, 76) o. gesmid eines rof (6), geschmeid
an einem rof (76). ghesmye van enem
aerde Rad sim.) gezierde des pherdes
1). perde gezug (17). satalziugi (Gt).
gereite; sehudir; govertivre (Sum. ?.
covertiure BM. $69). giraite (127). gereyt
von pferden (68). eyn getzugh van per-
den off cyrait (132). pferd deck o. ge-
Schmid (110). satel deck (64). ross teckin
93). ros decke (19). rof-deck (8), -decke
n -d. Z7 dek (4).
Fa-, fal-lerare ziren equos (9). zie-
ren (8 &e.). cyren (132).
*Faleriana (sé. val.) valerian (93).
*Falerium v. F'aler-a, -num.
Faler-num, -ium (9), falcerium (69,
134), valernum (q. v.) gut win aur
guotter (64) eedil (9) weyn. rainfal (91
Falernus v. Falon.
*Phales (»« pales) 4. domus pauperis
arme-, var. armes-hauDe 7 dea pastorum
gottin der hirten (74).
*Falianus v. Fasianus.
*Falica v. F'uliea. :
*Falidire («ws fastidire? cf. valida?)
virsmahin (19). v'smaen (11).
Faliseus (7. culter? securis Pap.) sew-
sack (111). plümpling (Fris.).
*Fallacia (cf. fastema) triegunge (6).
be-tr. (1), -trigung (4), -trichunge (5),
-dreginge (23), -trugnuf5 (16), -tryegen-
hafftikeit (18). drygunge (19 &c.) drie-
elichkeid (17). betrügliehkeit (65). pl.
duozsie (11).
*Fallacium (sf. palatium) pallas (55).
*Fallaera kranch damit man wein
abzieht, var. wyn abzeücht, vnd stein
vffhebt (15).
*Fallangium v. Phalangium.
*Fallanx v. Phallanx. Falangis.
Fallax.
*Phallanx (a/ph. pa-, aws palens?)
i. vagus, fugiens flichtiger (76).
*Fallariea v. F'alariea.
*Fallatia (sí. vallatio) v. Septum.
Vallacia. cf. F'astema.
*Fallatio lugene (Sum.).
224 FAL
Fall-ax, -ox (l1), -anx (76) trugen-
(1, 76), trügen- (6), trogen- (5), Ad. nd.
drogen-, driege- (17), betryegen- (18),
lugen- (Y) Ad. -haftig, nd. -achtich (11),
-haftich (29, 93). be-trüglich (64), -dru-
gelieh (1). tryeger (64). falsch £ vnge-
wisch (10). fals 4 mysdruwig (12).
*Fallena &c. v. Falera.
*Fallerare v. Falerare.
Fallere Ad. nd. bedriegen. Ad. be-
triegen, -trigen, -drigen 7 felsen (13).
feylen, vormissen (23). dreghen, tuschen,
gecken (22b).
*Falletra v. Fallera.
*Fallimonia v. F'ellemonia.
*Fallio (7. assatura, cf. farcillio) ain
prat (76).
*Fallox v. Fallax.
*Fal-lum, -mus v. Falon.
*Phalo v. Fala.
*Falon weinberck (9). falum eyn
win berg (17). 2. vinea (148). ?. locus
vbi crescunt bona vina (66 &c.). fallum
id., et. ein hel; falernus 4. mons in quo
cr. b. v. (110). fanum (a/ph. falum) :.
m. 4n campanea, vbi crescit bonum vinum
(16). falmus win bere (sc 8).
Phalon 7. ónago (66 &e. cf. falan);
gr. i. lignum lat. (neben calon éd. Br.).
*Falora v. F'alera.
Falsare Ad. nd. va-, ve-lschen. fel-
sen (5), -Ben (21). faleh machen (6:).
Falsarius hd. nd. ve-, fa- (68, 110,
132), fei- (6) -Ischer. fa- (5^, 18), fe-
(9) -Iser. folBer (21).
False falschlieh (75).
*Falsidius (est quidam tribunus, aus
faleidius) richter (11).
Falsifieare (7.falsare 66 &c.) felschin
(bb, 75). falseh machen (110 &e.).
*Falsigrama ein falsche geschrifft (64).
Falsigraphus (Gl. m.) ein falscher
schriber (64).
Falsiloquus falscher redner (75).
Falsitas falscheyd (19). falBheyt (5b).
valscheit (11, 4, 2
Falsus Ad. nd. valsch. fals (5). falf
(21). falss (11). falsheit; falsum fal;
ffim vnwar (b).
*Phaltes v. Psaltes.
*Faltilones waltistula (131). walda-
stuola (131, e uendistul (Gf. 6, 664).
fantilones uendilstut (? 5. 3, 540). ful-
trum (cf. h. v.) stul 7 ualstül; vol-
oehtetra/ -octena-hoctetra(-hesteera
Gf.) valtstuol (131. cf. Gt. 7. c.). valotretra
waltstul (74). voluetra waldstule (75).
gewalt stuol (76). philoeteta valdelstvl
(Sum. IV).
*Phalum v. Fala.
*Falum v. Falon. 1
*Faluppa (7. palea) aghe, kaff (147).
Faluus falber (74).
Falx (oft. faleastrum ; alte Formen
w. Q. bei Gt. 6, 89. BM. 667) seg-ensa (93),
-insaà (141), -esse (66, 151, 152), -e[) (67,
134), -es (91), -eisen (Fris.) ssgeysen
(126, 128). belg. seyssene 7? zeyne (128).
seyce (22). segen Z sans (1). sich £ sens
? senf) (5). Ad. si-, sie-, sig- (19), se- (125)
-chel; sichil (8, 9), sygel (13). hant- Z
zan- 4 ern-sichel (75). md. zekele (23),
sekele (22), seckel (147), zokel (11), sikle
FAM
(99), heckele (22). heph (7). heppe (9).
happe (74). rebmesser (74, 93).
Falx arboraria, 4 f. syluatica (99)
hag- (126, 135), stok- (99) -messer. heppe
(Xi.). hope (99). gertel (126).
*F. dumaria kreel (91). hagmesser,
gert-er, -ner (Das.).
F. foenaria ság-eysen (135), -yf,
meeg (Das.).
F. putatoria heep, ráb-, schneid-
messer (Das.).
Fama Ad. liumint (b), lum-ant (T,
12), -unt, -ut (21), -elt (8). lim-unt (18),
-ut £ -ung (65); lobsamige red £ lainten
(1523), laimenten, v/g. leumat (153), laen-
ten, vig. leümut (755); geruch-t, -te (19).
rocthe, Mrg. geructhe (13). rochte (23).
ghe-r. (22). gericht (10). nimerde (99. cf.
nieuw-maere nuntiwm Kil). lob mer (91).
Ad. lobe (134), lob. roffe (18). geschrey
(68, Fr.). geche 7 guft (Fr.). fama volat
es schilt v8, ist vügeschollen, gatt die
mere (65).
*Famare v. Famere.
Famare guten liumint (5), guden
lumut (21), gut lob (76) geben. limuden
(18). vIumanden 2 ví sprechen (17). be-
ruehtigen (19). wol ber. (22), rochtighen
(23). be-r. (11). loben (T, 4).
*Famatorium wiedertragung o. rede
74).
Famatus ein ver- 7 be-rumpter, varr.
-rümpter, berufter, gezygener (65).
Fame-licus, 7 -tieus (66 &e.), ? -rius
(76) hd. nd. hunger-ich, -ech (22), Ad.
ig, -ieht (18), -ing (5). hongerich (132).
fastendo (7. éecunus als lat., verm. miss-
verst. ahd. Glosse zwischen saturus und
famelieus 1).
Famen (i. loquela 16) wort o. rede
(8, 9, 4).
*Fa- v. Fo-, Ila- mentum.
F'am-ere, -are (76), -escere Ad. nd.
hu-, ho- (11, 132) -ngeren.
*Famereus (aus funereus?) doitdre-
ger (147).
*Famerius v. Famelieus.
*Fames v. Fomes.
Fames Ad. nd. hunger. h. o. flof) an
einem visch, v.-feder grece pina (14. 5«
pinna!) honger (11, 19, 132).
F'amescere anheben zu hungern (18).
der-h. (75).
*Fametiecus v. Famelieus.
Famfa-, 4 fanfa- (136. £tal.),7 famfo-
(Gl. m.) -Iuea (aus pompholyx cf. Dz.
Wtb. 138) ags. lea-, lae- (136) -sung, faam,
uuapul (94, 136), vapul (Gl. m.). famfe-
lueas ags. lesungae (Hpt. 5, 197).
*Famia boef gerucheze (19). quaet
gherocht (11).
Fami-eus (147, Br., G1. m.), -tus "o
4. locus siluestris iuxta castra vbv solent
deambulare astrenses (sic) ad pellendum
famem, vnde in cornuto : officium futi
faciunt famito marcati 4. e. tali loco (16).
garbredery (147).
Fami-dicus, -ticus (17) (£g. quimi-
dieus qui cería dicitur 136, garrulus G1.
m.) wort- (8), wor- (sc 9) -haft. warhaff-
tig (szc 11).
Familia (a femur Br. &.) Ad. nd.
gesinde. gesunde (10, 18). huf-g. (V) Ad.
hus gesind szm., hauBge-synd (134), -sin
PHAN
(3). haushab (126). hiwise (104). eehalten |
(65). maisnide (99). |
*Familiari (cf. famulari) vnderdenig |.
sin (5). |
Familiaris hd. nd. heyme-, heymme- |
(5), heume- (13), heme- (8b, 23), gesel-
18, 19), Ad. dienst-, dinst- (4), dienstbar- |
(13) -lieh, -lig (85), -lech (99). kisuasir |.
(104). dienstber (76). frund (110). heyms|
lich in vruntschafft (132). |
Familiaritas gesel-schaft (19), -seap|
(1D). sunderlichkeit &c. (65). dienstper-|
keit, gemeinschafft (74). |
*Familitium dienst (75).
*Familium dinst (19). dienst
*Familla v. Fauila. |
Faminare sprechin (19). spreken (11).
*Famitieus v. Famidicus.
*Famitus v. Famieus. |
*Fammum (aus faminum?) wort (16), |
Famositas weitmerigkait (76). mer-!
lichkeyt (18).
Famosus marer (141). weitmerig (76)..
wit mirckelich (5). wid merckelich EN
mere (99). merlich!
achtberZ gar mirk-|
wide merclie ( S.
(13). merclich (6, 1).
lieh (17). verschreit (128). wollewntig (1,
3). leumter, gelumeter; g., varr. ge-|
lümter, -lamter mensch (75). lium- £|
lügen-haft (rr.). ver-rühmt, -schreyt(Fris.).'
Famula Ad. magt (67), meydt (66
70); dienst-, dinst-magt, -maget E
-maygd (5), -meit. denst maghet (23).
dir-ne Z -en (15). i
*Famula (Aerba) frawn kraut (9).
Famulamen v. Famulatio.
Famulari, -re vnder- Ad. -denig,
-tenig, -tánig (134), -dinstich (18),-md.
-denich, -danieh sin sZm. dinstbar sein|
(16). vndetennig machen (-ri 67). Ad.
dienen, dynen (9, 4).
Famul-atio, -atus, -amen, -icium
(16) hd. dienst, dinst. nd. denst. |
Famulosus diensthafftig (3). |
Famulus kneht (8^). Ad. dienstj!
dinst-, nd. denst- knecht. Ad. diener.
*Fan (cf. fano?) é. longum cingulum
quo pueri ligantur in cunis (16). |
*Fanaieus v. Farnaytos. |
-
(11).
*Fanalia v. Funale.
*Fanariolus v. Fariolus.
Fa-, pha- (64, 75) -natieus sacerdos!
der afgodyen (132), abgoet (110). kuster'
der kirchen (75). irre- (17), vn- (110), on-.
(132) -synnig. doll (110). mit stonden|
doll (132). manig, var. menig (64). fanac
tica est res falmine tacta (v6), arbor)
fulmine £. (129). . l
*Fanceola v. Castanicus. Flauiola.
Flammula. !
Faneulum (ef. prc.?) i. fe- (142, Gl.
m.), fu- (141, Gl. m.) -niculum. 1
Fanellus v. Vanellus. 1
*Phan-es, -on (Voce. ex quo), fanes
(Gemmae) 2. apparitio (IL. c.). erscheinung |
74). ]
i de que v. Famfaluca.
*Fanga v. Vanga.
*F'ann-i, -iearii v. F'aunus.
*Fannus v. Vannus.
Fano fan 4 hant fan £ manippel (65)
*Phan-ola, -ula (sacerdotis 93, );
manipula sac. 18. cf. prc., pa-, pan-4
FAP
nula, planeta) stole (23). stale (18).
stal (D, 6, 74, 110, V. a. 1477. 2. stabulum
sic 74). stall (132). stail (V). stul (Z. sedes
sic 91). schale (11). schal (74).
*Phanon v. Phanes.
*Phansma v. Phantasma.
*Fantale v. Fatale.
Fantasia gespenste (6). trugnisse o.
eyn selb komende ynbildunge (9 Ann. 1).
elbiseh betrugnisse, eynbildunge, selb
komende vnbedocht (25. 2). sins selbs
'getrugnif) o. selber kommende inbildunge
vnd dye ym leydet (15). eyn inbildung
2unbedachtes ynkummen £ ein trügnuf
(63). trygnyb (4). betrogniz (5). gedrug-
nió 7 vngedumme (17). vngetume (16).
bedryegnis (18). gespottenes (21). nd.
spot- (spoc-? 22), spok- (23 &e.) -nisse.
edenck in dem heupt (8). be-denekunge
57), -dunckunge (66 &c.), -dencknisse (68,
193). droume rede (62). Ad. nd. fantas-
ie, Ad. -y, à (5), -ey.
Fantasiari, -re (l, 2, 68, 74), fanti-
sari (76) Ad. md. trachten. Ad. be-tr.,
-drachten (133), -duncken, -dencken (68,
132). trach-ken (1), -en (2). druchten (21).
drueken (18). ay-, grau-sen (4. horrere
74). Ad. fant-asyren, -1isieren (134), -esern
(10); phantisiern (67).
; *Fantasis 7. cella i» anter?ori parte
capitis (16). f. tella (sc) in dem fürder-
deil dez heupts (8). Cf. cellula memo-
atiua.
| Fantasma (-ata pl. 91, 62), 4 fasma
(14), phasma (Br.), phan-tasma ? -sma
148) be-triegnuDs (1 sém.), -trugnif) (69
SUm.), -tr. des traums im schlaffe (75),
trugnuf 7 -dunckenheit (134, o fantasia
Jon), -drugnib (132), -troenisse (8),
dryegnisse (18), -duneknisse (56 sém.),
duneisse (? 55), -dunckenheit (68, 134),
dencknisse 7 -droefnisse (132). trugnuf;
5rachtnufó von vnwissenden dingen (74).
trügnuD (63). trigniD (4). betrogniz 7
dufels bedungnis (5). bedrugnes; des
yfels spottenes 7 duckenes (21) ge-
rueknisse (85). eyn drog (19). dróch
13). droek (11). gitroch (141). ghedroch
boeken 7 een droem (108). droge- (23),
droch- (22). dunk- (22, 23) -nisse. duuels
*Wantasta vngedom (11) elbischer
74).
cH rasen, toren (74).
Fantasticus irrsynnig (1).irre sinni-g
10), -ck (59). trugelieher (7). trüg- (6),
roge- (5), druge- (8b), druch- (21), dry ge-
18) droghe- (23) -heh. pi. halbnarren
62
Fantilones v. Faltilones.
*Fantisari v. Fantasiari.
*Phanula v. Phonola.
Fa-, pha-, va- (1) -num (cf. delu-
rum) Ad. nd. bedehus. Ad. pet- (74),
eth-, bet-hauf.. gotz huys (132 sim.). ab-
otshauDe (74). eyn hu (91) tempel
14, 18, 23). apt gode tempil (8). mon-
ter (99).
*Fanum v. Falon.
*Faonius v. Fauonius.
*Fapulare v. Vapulare.
, Fapulpa (aus apluda?) gall. faitas
1922).
DierzwgACH GrossARiIUM
I
l
l
|
l
PHAR
Far Ad. nd. mel, mele, meel. melb
"s meyl (13). simelin mel (6). tinkel
91, 96). dinkel (85). weytz o. speltz (110).
weyfs (0). spelt (132). grye£ 7 gryebmel
(65). encorn (100).
Far eandidum ammelkorn (Chytr.).
*Faraballum (st. sar.) ledir hoDe (8).
*F'arago v. Farrago.
*Pharan, paran (17) (hór.) wüste-
(9), gruf. wusti- (17) -nunge.
*Pharaphonista v. Paphonista.
*Farato-mae, -bisee (Pap.) (V. syrtes,
5t. paraetoniae Lucan'*) santquel (131^).
*Pharatrum v. Pharetrum.
*Farbieula (auis) merling (76).
*Farea v. Furea. Creagra.
*Phareas v. Pharias.
*Far-cillio, -silio (11) slacht- (19),
slae- (11) -brade.
Fareimen (i. caro concísa minutata
Br. &e. €f. sq.) hd. wurst. hd. nd. worst.
worscht (17). ein brotwurst (4). pl. farci-
mina, -nia (76) sunt carnes minute incise
wurste (66 &e.). wurst (134). worste (132,
133). volsell van worsten (132). wirst fyll
(68). sivlle (Sum. cf. (85, 70 v.).
*Far-cina, -sina (11) swnt carnes
diuise (11), secate (19), menute vnde fiunt
farcimina (von farcimina untersch.; 66
&e. cf. prc.) gehagel (19). helkelse (11.
st. heck.).
Farci-, farti-re, -nare, 7 farsi- (147),
faci- (alph. fare- 16) -nare hd. md.
worste, Ad. wurste, würste, wurst, worst,
worsten (132), wirscht (17) machen,
maken. worsten (11). Ad. nd. vullen. Ad.
follen. willen (13). welln 7 mesten (9).
einschoppen (126).
*Farcinia v. F'arcimen.
*Farcinosus 7. tortuosus 0 curwus (16),
scabie enfectus (Gl m.).
*F'areseus v. Phariseus.
Pha-, fa-, va- (5^), -retra, pharitra
(1) koger (21). kegzer (13). Ad. cho-
(1042), ko-, kó- (3, 19, 151), ku- (7, 18,
20) -eher. pijl- (132), pfil- (110) -kocher
? geschutz sim. koker (23). bocker (sc 22).
kaker (11).
Pha-, fa-retratus, pharetraetus (110)
sneller (74). gekochert (110 &e.).
*Phar-etrum, -itrum /7 -atrum 7
-etum (74), -etrus (4) Ad. boltz. ront
(21), sehiblet (6) boltz. schibelichter
pfile o. b., varr. holtz (15). schilacht holtz
(0). eyn zile bolez (18. cf. Sm. 4, 252).
cZil polez (4, 47). eyn ezele- (17), ruch-
(5, -bultz. en runt bolte (29). eyn pile
(11).
Far-fugium, 7 -ranum (144), -fara
(143, Kil.) -fenum (Ki.) ( populago 143,
Ki., tussilago 7 vngula caballina Kil.)
brandlattich 7 roDhub (126, 144). dotter-,
moof)-, matten-blum (143). peerds klauwe,
hoefbladen (Kil).
*Fargia (aws herba marie? q. cf.)
weyDwurtz (74).
Fari Ad. sprechen. md. spreken.
sprecken (19). reden (17). redden (6).
*Pharialis (cf. farissa? epiciclus.
tyburnium.) sper lach (9. cf. BM. 924).
Phar-ias (74, Ki.), -eas (23) auffricht-
liehe slang die auffriehtlich geet (74).
en slange de dar geyt (23).
FAR 225
*FFaricapceia &e. v. Farricaptio.
*Pharicid-a, -ia (23) (allg. untersch.
von paricida &c.) hd. nd. dot sleger.
tod schiesser (134). manslacht-er, -iger(74).
*Pharicidium (cf. prc.) dot- Ad. -slag,
-schoBe (152), -schof) (67), -schos, nd.
-slach. totschosse (i151). tod-, doet- (132)
-schuf) (69, 1102, 134), -schutz (68, 132),
off die sehutzen gewalt hait (132). todt-
slag (74).
*Waridus v. Farius.
Farina Ad. nd. mele, mel. melb (64c).
melle (22). mell (110). meel (64b, 132).
*Farinaea (cf. sq.) eyn boese wijff
die oere boysheyt onder medicinen be-
drijft (147).
*Pharinacia v. Farmacia.
Farinale ags. meale hus (ci. Aeitr.).
*Farinare melbelen (75).
*Farinat-apula, -um v. Farmac-
opola, -um.
*Farinatus vol meyls (13).
Farin-ula, -ola ein wi-, var. we-ntzig
melbs (65). melbel (v5).
Fa-, fana- (129) -riolus puchtichter
(74). ?. poeta € dictator (16, 129), propheta
qui fatur (G1. m.), hariolus (138).
Pbari-seare, -zare, -sare, fariscari
(74) (4. déuzdere dc.) scheyden (9). ent-
rechten (74).
Phari-,fari-, fare-seus (i. díuisuus dc.)
ain gaisehlich' (gaistlieh?) iud (6). eyn
geytlich judde (1). eyn abgeseheydener
(9o, 9, 65). a. gelst (Kaisersb.). abege-
scheiden (10, 12). 4ó gut dunekelgut (12).
eyn glibener (7, 11). glisener (17). pi.
die paydent halber (Ll, 3. cf. paident-
halbner praevarícator Ow.).
*F'arissa (si. sar., »« pharetra pil
kaicker 147?) eyn phylehach (19).-pijl-
haeck (11).
*Faritalia vuarm-muas (Gf.).
*Pharitr-a, -um v. Pharetr-à, um.
*Far-ius, -idus, -rius, -ridus (mur n
Mss. mog., aus farreus :farrago »« varius)
hd. nd. gemeng-et, -ich (22). bunt (farius
it
iiA v. Farracum.
*Farmaca-pla, -pola v. Pharmaco-
pola.
Farma-, pharma- (Gf.) formi- (141,
Sum.) -eeutria, -centria (132, 141), -zeu-
tria (Sum.) zoubrarin (Gt.). zubirara (141).
zóberere (Sum.). zauberin (110). touersche
132).
) Farma-ceia, -tia, -tiea (76) salben o.
erezeny (8). poisun (99). farina-cia 4
-tum est medicina salben uar (V). far-
macia (66 &e.), -inacia (67 &e.) esé eesus
(s. census? cf. pharnatia Gl. m.), easus
(70) pilorum (»« pillularum ?).
F'ar-macum, -inatum (74), formaton
(76) salb (74, 76, 93). salbung (74).
Pharmacopola, farmacea-pola (14,
(93), -pla (8), formaco- (64), frinaca-
(76), farinata- (1) -pula, 4 sarmataeula
(74) salb-verkoffer (93), -verkofer (v6).
salben-virkeuffer (8), -v?kauffer (1, 64, 74).
smer snyder (8). apoteeker (111 sém.).
*Farmati-a, -ca v. Farmacia.
*Farn-aytos (8) -aieus, -oyeus (16),
fur- £ fa-naicus (74) (4. ezppus) stog
(8). stoe (120, Sum.). stóch (121). stock,
st. der gefangen, diepstock, block (74).
29
9
-
6 FAR
*Farnatum v. Farracum.
*Farnoyeus v. Farnaytos.
*Pharo (cf. pharao egypt. 2. cesar vr.) |
konnig (8).
*F'arra v. Farro. F'erra. |
Far-raeum (147, Br., Gl. m,), -Cratum
(74), -rata (pl. Pap.), -natum (76) 7.
pilis ez farma factus (16), puls ez farre
facta 1 pinguis cibus up sim.). muD von
mel, melmuf3, mufàmel (74). meelbry (147).
Far-, fa- (76), for- (Gl m.), fo- (1)
-rago (2. vilis herba € auena, mixtura
pabulorum dc.) atztz (quod datur porcis
ad ?npinguendum 1). hd. grop (5), grob,
gemengt (75), gemischet (T, 75), gemischlet
(126) fuoter, futter. grat (, vey wder
(23). srate, Mrg. grot (13). grof) kleyen
(sie 17). grieDe 7 khen (11). grewzz (1).
grews (71) grutzen 4 grief-, var. gries-
mel ( Kinderspeise 75). grueze (12, l7)
multzer (135). grutz, wick; schuler,
sampnung der sch.; vngereden mel (74).
wicken (76). wigken- (17), weckin- (8)
-gemenge. ein misch-, rasp-, zusammen-
schwarb-leten (126. cf. Sm. 2, 642. 3,
141, 548). gerstin bluost (64). gschod (75.
cf. wett. futter vor-, vor das vieh schiit-
ten; schütte strohs; «. s.v. cf. Fr. 2,236).
ags.scaetfr (7. brora /at.? 145. cf. broma?).
* *F'arranum v. Farfugium.
Farreus weytzin (110). meelich (132).
*Parrica-ptio (66 &c., 14, 110 &c.), -ptia
(Gl. m.), -peia (17), -psia (74), -tia (76),
fari-capeia (23), -earpstia / farni-
eaptia (gall. tremoure &c., qwia far
capit Gl. m), far- 7! fa- 7 ca-ricapsa
(15), farrikapsia (8) (7. cista que. eapit
farinam; eapsa, citula, sulgarium &oc.
75) mel- Ad. -kast, -kaste (133), -kasten 7
-uaf) (75), -waD (8) -kist (23, 68, 110),
-kyste (132). eyn east (farine 11). pentel-
kast (sc 74).
*Farridus v. Farius.
*Farrigo v. F'arrugo.
*PFarrikapsia v. F'arrieaptio.
*Farrius v. Farius.
*Farr-o, -a (cf. reda) schlit-ten Z
-kuchen (75).
*Fa-, fe- (alph. fa-) -rrugo (quasi
farris, ferris erugo i. Zmmundicies
alicuius rei 110 &e., cf. ferrugo) rost
(110, 132).
*Farr-ugo, -igo (19) im sp?ca dop (11,
19). knop (19).
*Farsa wurst (Sum.).
*F'arsa ?. fatigata (139).
*Farsaria v. Tussilago.
*Farsilio v. Farcillio.
*Farsina v. F'arcina.
*Farsinare v. Farcire.
*Farsus wol gefullit (8).
*Farta, g. -te vol (8).
*Fartago schuber (2. cf. Sm. 3, 313).
"Fartalia (7. patella; aws sartago?
cf. faritalia) phanne (Sum.).
*Fartalicium v. Fortalicium.
*Fartieia felg do mit man wurst
macht (74. cf. ladum &o.).
*Farti-nare, -re v. Farcire.
Fartor hd. wurst-, würst- (1), würste-
(6), wirseht- (17), hd. nd. worst-macher,
-mecher, -maker. wurster (74, 93). fuller
(8^). kuter (23). kotter (74). meezler (18).
2
FAS
F'artorium, fore- 7 foc-oreum (7.
locu8 carnificium vbi intestina emundant |
75) worst- (8), kottel- (4), küttel- (3),
kutel- 7 suddel- 7 sidel- (75) -hoff.
Fartum full, wurstfulle, gehackt
Heisch (74). fülle (126). wlnisse (11).
Fartus ptc. irwilt (13).
Far-, fer-tus, f. panis flad-o (120,|
121), -e (100, Sum.).
Pharus eyn groD berch (18). em
grot b. in deme mere(23). turn auf dem
mere (9). allergroster t. in dem m. bey
alexandria (74). eyn dorn uff (8), offe
(17) dem m.
Fas, phas, pas (76) vr- (19), or- (85) |
-laup. or-laub (5), -lof (28, 100). erlaubt
(1). hd. zime-, zeme-. ezim-, zem-, bil-
? get. (88), nd. teme-lieh. behorlich off
eyn weth, opgesetzt a deo (132).
*Fas v. Fascis.
*Phasallus v. Vasallus.
*Fascenni-a, -na &e. v. Fastema.
*Fascennine v. Fescennina.
*Fasceoli v. F'ascialis.
F'asces pl.(z. honores 66 &c.) ere (11).
ags. god-uuebh (94); faees guoduue
(136); cf. Gt. l. 646.
F'as-cia, -tia (75 var., 16), -ci (85),
-eiga, 4 -eciola (66 &c.), Z -ciala 7 fa:
ciale (147), uascia (16) (7- arphago 147)
windel (85). w.-snur (16, 77), -snore (13),
-snor (23), -snoir (147), -bant (11, 225),
-band (19). windel o. wage snür (6). Ad.
wage- (16), wig- (49), wickel-, wegkel-
(21), wikel-, har- (19) -snüre, -snore,
-snur, -sehnur, -snor, -snoer (19). bind
(93). binde (23). bende (100). bendel (1).
bursten bender (8). hosenpentle p. (111).
wiegpannt (1) wigen- (4), wiegen- (76),
wegen- (b, 23), waghen- (22), wickel-
(110),wige-Z mamme- (99. cf. f. mamallarum
132 &e.)), manne- (108), wynde- (147)
-bant. veesche (108) windel doeck 7
snoer (132). pinde da die kint gebunden
werden in der wagen (75). eyn zwenger
(1€. cf. alim. thvengr corrigia mhd.
zwinge copula wu. dgl.). vbermuder (75).
iebermieder (76). ower- 7£ ober- (75),
vnder- (76) -hemde. liste (Sum.) muder
als auf einem frauen hemde (74). half-
(Fris.).
*Pasci-alis, -ale, -a, -eulus, -olus,
-ola, fasceoli (141), fasiola (104) win-
dinga (127), -tinga (141), -tinge (104),
-dinch (121, G£.), -dine (120, Sum.).
F'asci-are, -ari (111), -re, fastior
(pss. 16) winden off snoren (132). win-
deln 7 betrigen (9. »« fascinare). ein-
fátschen (126). wiekeln (111). in-w. (110).
binden (110, 132).
*Fascei-eula, 7 -ola (75), ? -s (1) en
grot bant (23). wintschnure (75).
F'as-, fa- (47) -ciculus, 7 -cillus (74)
bundelin (7). gibuntilo (141). gebun-deln
(47), -telin (Sum.), -t (17). bunt- off pex-
chen (132). paquet (126). bort (13). borde
(23). burden (11). burd- (65, 110), busch-
(65) -lin. bordenken (99). purden ; welle-
holtzs (74). garbe 7 sichling (16). f.
mirre eyn gebundelin vngemachs / bit-
terkeit (12).
*Faseiga v. Faseia.
*Fas-cile, -sile (11) (puerorum) hair-
seyle, Mre. ein herenseyle (19). haerseel
(11).
FAS
*Fascilire v. Fastidire.
*Fascillus v. Fasciculus.
*Fascilo v. F'adulus.
*HBa- v. Fi-, fu-scina.
F'ase-, fast-, faec-, fass-inare win-
den (11, 19). be-w. (17). wiekelin (19).
beburden (1). pepurden (3). sieren (108).
v-s. (11), -schiren (99), -sichern (85, 9)
vergalsteren (126, Fris.). hd. zaubern, be-
Z. (5^), ezevberen (3 sim.), verzóbren (25), |
toueren (132). betriegen (8). begeuckeln
(9). breuwen (u£ aues 108. cf. brauwen
ornare Kil). fas-tio 7 -tineo 7 -sio 4.
incanto 4 adulando decipio (16).
Fascinatio zeubernisse (8). maserune |
(Z. laus stulta Gt. 2, 881, 7. q. ags. mals-
erunga Goth. Wtb. M. 17).
Fase-, fass-inator zeuberer (8). em |
zovbrer mit werken (93. cf. incoantator). |
Fascinine v. Fescennina.
*Fascinolae v. F'adulus.
*Faseinula v. Fuscinula.
Fascinum zóber (121). zhober (100).
hd. zaub-erey, -rey, -ery. touerye (132). |
Fasciola (7. fasci-a, -alis, -cula qq. |
v.) hd. binde (7), arm-b. kleinbind (93). |
bendle o. schnierle (91 sm.). halGgóllexle
(126 sim.) wagen- (110), wickel- (88), |
wint- (75) -sehnur. eyn lays off wonde |
bendelchen (132). lofóbendel (42). lesser |
bind (92). 1f
*Fasc-, fass- (11) -iolus (7. fascialis |
qo) bendel (100). bint-ryeme (19), -ryem |
(11).
Fasci-s, 7 -cula (1), 7 fas (65, 100).
hd. nd. bord-e, -ene (106). burd-ene (99),
-in (68), Ad. -e. last (68 &e.). panndt (1).
fartel (Hen. cf. fardello &ec. nz. wtb. 199).
*Fasciterium &e. v. Facitergium.
*Fascium eyn wyege (19. cf. faleis|
id. Gl. m.). fassinum wiege 7 p'apus
(priapus, »« fescennine? 11).
Fase, phase (7. transitus) hd. vber- |
ober- (b) -gang. übirfart (8). ouergame|
(23, 132). phasae ( per ignem) phase (Gt.).
*Phasedes &e. v. Fasianus.
F'ase-, phase-, base- (Gt), phaze-|
(141), face-, faze-lus, 4 phasellus (126), |
pahselus (76) hd. eyn groz, grof, kleyn |
(66 &c.) schiff. groz scheff (3). schiflm|
(93, éewtoris 8). schiffelein (9). luttik
schep (23). eyn sehiff (8, 19). en sehip!
(11). sturescif (Gf. ain schif mit aim
bom (pahs. 76). waidling (74, fas. 76) 1
caue scheff (1). caueschef (2). kane (55)
10, 23). kaen (12). ein eleyn schifflin|
(134), schepehen of boetchen ; achen (132).
nachen (7 &c.). nach (21, 49). nagen (13).
nawen (126. cf. Sm. 2, 661). zolle (8. of.
eymba). tulle (9). chiel (141). faselly
(Fris.). ]
Fa-, pha-selus, -seolus, fasiolus|
(Sum. VI) (egumen) wolff streel (Z. lupi-
nus 64). fas-ól (93), -eln (143, Fris.), -ilieny
(26). fáDlen (126 szm.). arwiz (Sum.). |
*Pases v. Fasces.
Fasci-, phasi-, fassi- (136), faei- t:
faysi- (11), phase-, fase-, vas- (q. *.
fays- (19), fes- (147), fali- 7 foli- (9).
fal- (8), fursi- (943) -anus, fasionus|
(16), phas-edes (23), -ides (76) Ad. pha-/
fa-, va-sant. phas-hant (9), -ent (19)]
-ehon (-thon? 90), -yan (29), -elhan (4)
hd. fas-yant (5^), -àn, -ehan (1), Àbor)
FAS
(84), -elhun (4, 75). vas-and (6, 9), -han
(45), -huon (102). faBhan (91). fysan (152).
feu- 7 pheu- (23), foy- (22) -san. pheiz-
4 veiz- (11), feys- (132) -aen. vesayn hoen
(147). moer- (108), byrcken- (77) -hane.
vrhan (88). ags. uuor-, por- (943) -hana
(943b), -hona (126).
*Fasiolus v. Faselus.
*Fasionus v. Fasianus.
*Fasis sete zu brechen (8).
*Phasis v. Emphatice.
*Fas-ma g. -me, 4 -matis (4. «doma
Gl. m.; cf.fantasma) nachts gedwesniss
147).
| Eos v. Fadulus.
*Fassianus v. Fasianus.
*Fassile v. F'ascile.
*Fassina-re, -tor v. F'ascina-re, -tor.
*Fassinum v. Fascium.
*Fassio v. Fascinare.
*Fassiolus v. Fasciolus.
*Fassorium v. Fossorium.
Fassus bekant (8).
*Wastanum (a/ph. fase-, cf. fusta-
1um) sardók eft parchen (109). sáerdock
| fasteyn offt sarack (132). ein sarck (s?c
(10). serg (68).
*Fastema ;. elausibilis fallacia ain
rogelschlag (76). Cf. fascen-ia (Br.), -nia
74) -ninà (147, Gl. m.) 4 clausibilis
vallatio (Br., Gl. m.); hamey off staecket
147); plausibilis fallacia schmachende
irucknuD; zawberin (74. »« fascinare).
*Fastemme &oc. v. Fescennine.
*Fastendo v. Famelieus.
*Fastia v. Fascia.
*Fasticare (cf. faciscere) 2 frequenter
"acere (76).
Fasti-diari, -diare (134), 4 -dire
1102), Z7 -re (68, 110, 132) v'drie-ssen (6,
15, 132), -Den (134). v'dryes (132), v'drie
(68) v'druD (110) machen. fastire v^
imohen Z hochuart triben (6).
*Fastidigium ve. Fastigium.
Fastidiose verdrieDlieh (75).
Fastidiosus Ad. v'drieB-, v'drif-,
Vtnf- (18), v'dries- (1), v'dreB- (21),
vdrub- (8^), nd. vordret-lieh. ver-
driessig (69, 110, 134), -triessig (110b),
-drüDig 7 -achtig (128), -drisselich (152).
Vdrossen (8, 68, 75, 76). vol verdries
132). maflleidig £ vnwirsceh (126). hoch-
art (8), -fertiger (75).
Fas-tidire, -cilire (1), facidire (a/pA.
ast- 76) (cf. fastidiari) Ad. v'-triessen
110) -triben (18), -driessen, -driDin,
drissen, -dreióen (85), -smehen sm.
"drieBunge doyn (5). v'drefing don (20).
rerdryDung thun (T). vordreten; vorsam |
si. -sman); houart driuen (23). v'drieten
11). hochfart treiben (1). nieht mogen
E t walgen (Z. tedere (132). ereken
196).
Fastiditus verschupft (126, Fris. cf.
jm. 3, 380; versch. vom wett. verschnupft
— verdrofen cf. Sm. 3, 494). erleidet |
Ki*.).
*Fastidium v. Fastigium.
Fastidium (/. tedium £ superbia) Ad. v-
lriebung, -driessung, -driBung (5), -dries
l), -dryBe (19), "Rut (65, 68), -drofe
10), -drof3 (85, -drefenes (21), -drossen-
eyt (8, 9, 75). v-drietzynge (132), -dret-
misse (23), -driet (11), -drit (99). sode
(105). hoehfart (68). verdrosseme h. (175).
FAT
Fastigatio der spitz (126).
Fasti-gium, -dium, -digium (12) Ad.
hohe, hoe, hóhe (67), hoche (68), hoge (85).
hoghe (23). eyn h.w'schop (22). hoicheyd
(19). hoecheit (11). hoeheit; eere; ein
furst, forst (110 sim.). hd. furste, forst
an eym huse (18), fyrste, fyrst, ferst
(19). verst (23). gybel (111). ;
*Fastinare &e. v. Fascinare.
*Fastior v. Fasciare.
*Fastire v. Fastidire.
*Fastiscere v. F'atiscere.
*Fastiualla v. Kakukilla.
*Fastulum v. Flasco.
F'astuose trug-, listig-lich (74). ein-
bildiseh &e. (xi2.).
Fastuosus hoffertig (110). voll houerd-
ien (132). protztz 4 hehrlich 7 kundig 7
guetduncken 7 dunckelguet (125).
Fastus adj. sbst. hd. zeme-, zim-,
zymme-, zd. teme-lich. bran-ckisch, -ck,
|-ger (75). hd. hoeh- (8), hof-fart. stóltze
(126).
*Fasula gall. vesse, fesse (122).
Fata v. Parca.
F'at-ale, -alis, -ilis (3), fantale (85)
glueklieh von got (110). abentewr-,
geluck-, rescher-, tod-licher -is; -e éd.
o. der tode (74). ^d. eben-, aben-, auben-
(68), oben- (8), offen- (6), nd. euen-
turlich. eben dorlich (18. 2« fatuus?).
ebenthuerlieh (1€ sZm.). obent duerlich
(91). ewentewerlich (3). obenttirlich (49).
vrlaeliher (Sum.).
*Phatanus v. Platanus.
Fatare (7. fato destinare G1. m.) wicken
(19). bescheren (76).
*Fatari (7. multa loqui G1. m.) v. Fateri.
Fatatu-m, -s Ad. md. beschert.
beseheyrt (152). beswert (4). gestoret
(18). gescherpht (1). beschaffen (2. of.
Sm. 9, 332).
*Fate v. F'atetum.
Fat-eri, ere (1) -ari (134) (v. loqui
134 &e.) hd. nd. bekennen 7? bichten. //d.
| be-kenen, -scheyden, offenbaren. belyden
(132). lyen of gien (11). begien (39). be-
(110), ver- (6, 64, 75, 88) -iehen, mit vn-
willen (6), das gelogen vnd ver-leugken,
var. laugknen die warheit 7 vegeben
|(75). betzwungenlichen v'gehen (64).
| beichten (4 &e.).
*Fates (st. vates; cf. fatua Marc. Cap. ?)
| prophete (8).
| *Fatetum ags.? faregém (1362. st. face-
oder fata-tum? Leo) — fate foragem
| (136b. cf. prc. : lat. forago?).
Fati-dieus, -lieus (76. 2 -loquus) (?.
| ydolatre pl. 100, sortilegus Pap., sacri-
| legus 7 mathematicus 16) bescerere (100).
| Fatiga Ad. mude-, mudig-, mudi-,
(müde- (151), mode-keit. modicheyt (22,
| 132). mued-igkeit (110), -ung (2). mudung
(1). muunge (8).
Fatigare /id. mude, muyde (152), müde
| (6), mied (67, 68), Ad. nd. mode machen,
!maken. muhen (19). mühen 7 hellgen
| (126). muwen (8). muden (9). moyen (11).
! vmb treyben (64).
| Fatigari mude werden (17).
| Fatigatio miedekeit (67 sm.). müd-e
| (126), -ung (65). muglose (126).
| Fatigatus hd. mude ? m. gemacht
FAU 221
sim. m. gegangin (8). mode (21, 23).
gemodet (21). mug- (126, Piet, Das.),
mueht- (Piet.) -lof3.
*Fatilieus v. Fatidieus.
*Fatilis v. Fatale.
F'at-, fast- (76), fac- (q. v.) -iscere
i. lassari, marcescere, abundanter aperiri
(Br.); lasso, abundo, marcesso prs. (16).
auffklecken (126).
Fatuari, -re dorin (8). toren (9).
thoren (68), geck off dorich (122) ma-
chen. nerrisch m. o. thun (110). sieh er-
gáuchen (126).
Fatue geeke- (132), thor- (68), ner-
(110) -lieh.
*Fatues mer-linsin (96), -kuse (85).
Fatuitas vnsynn-e (12), -ickeit (10).
doer- (11), thor- (68), nar- (110), geck-
(132) -heit. narrey (126).
Fatum (cf. parea) vergengclichen
dingen anhang nach gotes fursiehtig-
keyt auDgang (64). gluek, schicklichkeit
des glucks (65). glack von got (110).
| be-seheret (13 &e.), -sehibe (10). der
tod (64). dot (8). Ad. aben-, eben- (5, 9),
oben- (8), nd. euen-ture, -tur (23),
Auer, -tewre (9), -teur (67, 134). e- (17),
0- (21) -bentduer. abentdure (8^). eben
dore (18. cf. fatalis). ofentür (6). vrlage
(Sum.).
*Fatus v. Faustus.
Fatuus Ad. nd. dore. Ad. thor, toyr
(5, €), thorechtig (Fris). doer 7 geck
(132). ghek (225). vngeschmaek (126).
tolmiger (74. cf. manisare).
*Favagello v. Favelago.
*Fauata (cf. Gl. m. 3, 4865») pungo
(Sum. VI. Sm. lb 281).
*Faucio volburt in qwaiden (14).
YF'auciosus (cf. fau- Gl. m.,fae-tiosus)
v. Artox.
Faudieus (7. palpanista) der gunst
sat (8). g. -sagiger (14). wairsegen (sic
19). waersegger (11). war- (68, 110),
walr- (132) -sager. plumenstricher off
smeeker (132). eim. falwen hengst, var.
henst, stricher (110).
*Fav-elago, var. -agello, 2£al. fevo-
scello (4. serofularia minor) feigwar-
tzen-, schórbocks-, klein schól-, meyen-
kraut; feigblatern; rammen-, biber-,
pfaffen-hódlein (143).
*F'a-, va- (104) -uellus (aus flabellus?
anders Gl. m.) wint-a (141, Gf£.), -ile (104).
*Favenis v. Fouenis.
*Fauer (aus fauor »« vafer?) ge-
feliger, weyser, 7 stultus (4).
Fauere Ad. nd. gu-, u- (99), gà- (6),
gy- (67) go- (21) vergy- (64) -nnen.
gun (18). gynden (13, 76). hel-phen (19),
-pen (11). heb (9), lip (8) habin. holt
sin (11). wvighen (222b).
*Fauide (aus auide) v. Gelluans.
Fau-, vau- (6), fam- (16) -illa Ad.
nd. (ein) vsel. Ad. üsel, v6el (65, 69,
134). vssel (65 var.) v- (5, 16), v- (12)
-seln. vsele (85). yse-l (6), -In. (18). isel
(49). v- (74), y- (65) -nsel eymn as-
seln (21). ozele dat van deme vorbran-
ten stro wert (23). üussele van stro;
grude Z kole (229). osele 4 grade (22).
ein ózelen (3). osel (133, 152). ossele (8).
ags. ysle (942). fule Z feule (Das. a. d.
Laí. wie falawiska &e. cf. Dz. Wtb. 136).
29 *
228 FAU
ualwiske (104 sim.). felwerschen (93).
fal-bse (11 Mrg.), -wisch (Sum.), -misch,
glunst, erloschener gnüst (Hen.) gneist
(Fris.). ein erlóschen gneist (Das) er-
lóschner genist; glunse (126). glunz (Fr. ).
genist 4 anritz, varr. gnist, ganeist 7
emritz (64). nd. genstre (99 &c.). gewe-
stere (V. w st. n). hd. aschen 1n deren
die gneist getrochen (cf. Goth. Wtb. 2,
173) sind; 2e/g. en geneister Z ghebluste
gheistere (128). eyme-ren (74), -r (10).
emere 4 heyt asche (225). heyBe a. (14).
amer 7 glójieh a. (Chytr.). gluet of en a.
(11). glut £ esschen (19). glud (13). glo-
hen (111). hd. funck. nd. vunke (109),
vonek (132). flige (6). sprenckel (109,
110, 132).
Fauillaeeus üschüchtig (126). asch-
echtig (128).
Fauillare (cf. Gl. m. 5. v.) Z. eauil-
lare 4 circumuen?re (16).
*Fauillus (:fauus) weysel, bynenku-
nig (74).
Fauis-or, -sor vischer (147). ags-
liffetere (7. adulator G1. Aeltr.).
*Fauitiosus poD gunstig (75).
Faun-us, -os (94) serate (104 sZm.).
voleneel (99). p/. uualt-serechel 7 -scaze
(Gf.). ags. wude wasan (94). fann-us
bobbijn; -i 4 -iearii sijnt affgaede der
walde (147).
*Fauoneus v. Fauonius.
Fauonium 7. /eue (Br. &c.), lene (16)
odiwm. haf) ane (8), on (76) sach. hasse
an sache (17). hat dye lichtlick ver-
gheit (147).
Fauon-ius, -eus, vau- (v. ventus),
fa- (94) -onius, fauomus (76) Ad. md.
west-, westen-, weste- (69), wester-
(1, 67, 134), abent- (75), ags. uuestsud-
wint.
Fauor hd. nd. gunst. Ad. gonst.
Fauor-abilis, 7 -osus (74) hd. nd.
gunstig; lieb-g. (77); günstig (6) ; gunst-
iich (55), iig (13), -lieh, -lie. gunslie
(22). gynstlich (67). vnstelech (99). gun-
nelich (21). gonstig 7 konstig Z lieblich
(11). holt (77). gnung-h. (74).
*Fauorabilitas gunst (75).
Fauorosus v. F'auorabilis.
*WFaus (4. silua Gl. m.) v. F'aux.
Faussarius ags. steva (Gl. Aelfr.).
Faust-bim 7 -e abentewr-, -selig,
tod-lich (74).
Faustitudo abentewr-, tod-licheit Z
seligkeit (74).
*Faustum v. Frustum.
Fau-stus, -tus, fatus (76) hd. ge-
luk-, gluek-sam, -lich. gluck-ich (132),
-selig (8). seliger, abentewr-, tod-licher
(74). zelich (11). eyn ebenturlicher (5,
*) menthB (7). ebentduerliche (17). eyn
eben dore (H8). eyn event durlicher (21).
en euenturliker (23).
*Faustus gunste (8b).
Faustus s. g. -us (7. faustitas Gl.
m.) gluck (68, 110). geluck Z vurspoet
i waluart (132).
Fautor hd. nd. gunne-cr, -re (23).
gonner (7, 132). gunder (18). gynder (13).
Fautrix gunn- (75), günn-, auffent-
halt-, beistend- (126) -erin.
*Fautus v. Faustus.
Fauu-s, -m, ffafus (5^) (7. brisea)
FEB
hd. seym; honig-s., -sam (75), -sain? (1,
4), -same (9), -saum, -seume (10, 133, 151,
152), -roB. (6, 128), -ros (6), -rasse (134),
-raD, varr. -raDen,-ref, -roeD, 4 -waben
(65). honich-seme (14), -zem (23). zeem
(ll, 68). zem (23). hoenieh raegh off
seem (132). honiek (68). hunig-seim (75),
-raDe (9). raf) (Alberus) honig im
wachD (110) honnig stokeh (2). hung-
raef 7 -raf (65), -weffel (67). die sube
des honig) o. der wapp, var. wab (64).
*Fauu-s, -m gunddig sin (18. aus
hunigseim 7« gunstig : fauere).
*Fauus (2c faunus) got des waldes
o. feldes o. honigsam (14).
Faux, faus (942) ein backezan o.
der gumme (66, 70). backenzan (69, 134).
bagzane (132, 152). guomo (141). hd. nd.
gume. der guom (110). güm £ kinné-
back(6). gum (74 &e.) in dem mund (74).
gomme (11). Ad. kin-, nd. kene- 7 kenne-
backe. der kinde back 7 daz rot in
dem fiseh (18). kynpack, packenholin
(74). der rache (74, 76). wangen (13).
der gitz (125. 4. q. geiz B8ÀtMOG Sum. 2,
89?). eingang der stat (64). pl. klusen
(88). ags. weo (942).
Fax, faxis (132) (7. faecula, funale)
hd. nd. fackel, kyne-f. (13). fachel (93).
facke-In, var. -n (15). hd. schaup, schópp
(6), schaub (1, 4), schabe (152), schautte
(13). heeht o. puchel (s£. puschel? 1).
tor-tyse (132), -ditze (109), -sehen (126
sim). wysche (8^ szm.). weysch (5). wiDe:
(14). wisse (13). wüsche (19). wüs (12).
wis 4 blaseh (22). blas (23). wipe (106,
108). wase (108). brant (106).
*Faxare v. Faciscere.
*Faxinaria v. F'accinium.
*Paxinus (cf. fraxinus, a/ph. fax-
110, 132) asch (6, 67, 76). asche (75). Ad.
nd. esche. aspe (69, 133, 134). espe (66,
70, 151, 152). essche-, Marg. esschen-holez
(13). Ad. espen-, eschen-, efsen- (21),
essen- (18), aspen- (Y) -baum, -bom.
fryssen (D*. ous fraxinus?).
*Faxis v. Fax.
*Faxire 7. sepellire (16) begraben (8, 9).
*Fazelus &oe. v. F'aselus.
*Fazinole v. Fadulus.
Pheb-e, -es mane (11, 19). die maen
(132), mon (68). der mon (110).
*Phebes (cf. prc.) got der weyDheit
(14).
Phebus, 4 febus (75) sonne (8, 19).
zonne (11). sunne (9, 75). dye son Z der
mote (sc 17). mon (9). tag (75).
*Febimus v. Fibrunis.
*F'ebrefugia v. Febrifugia.
TF'ebri-citare, -citari, -cinare, -tare,
-re hd. daz kalde (133, 152), kalt (66,
70, 161), k.-wee (134), -we (64, 69), frie-
sen, frieBen, fresen (5) haben, han, hayn
(133), leiden (&4),7 liden (17). den frórer
han (6). die sucht haben (7). die kalt
sucht liden (68). Ad. frisen, friesen (10).
fieberen (1). kaltwehig sein(126). vresen
(93), dat vresent (22), rede (106) hebben.
Febrieula ein feberle £ kaltwehle
(126).
F'ebrifug-a, -ia (87), febrefugia fiber-
(3), vyber- (9), fieber- 7 biber- (143)
-krawt. mat-rona (105), -irna (127, 131),
-irha (87), -renn (93), -reia (95), -ere (41).
FED
met-er (12), -ter (195), -ern (17 &e.), -ram
? -terey (74). mertert (85). erdtgall (143).
*F'ebrire v. Febricitare. i
Febris Ad. daz kalde, kalt, kaltwee,
friesen (1, 17), friezen (3); suchte; dy
kalte, die kalt sucht, seuchte (66, 70,
151). dye kalde seuche (152). der fró-
(6), fro- (88), fre- (14, 126) -rer, freer
(13). dat kalde (132), kolde (109). de k.
suke (22). die rede 7 caelde (11). byfer-
sucht (2« biben? cf. febrifuga biber-
kraut) ? kulde (12). ritte 7 suht (93).
ritt o. vieber (76). den riten (acc. 4).
ritten (75). feber (126, 132).
Febris acuta dye quartaine (5).
F. cottidiana, terciana der teglich,
driteglieh ritte (93).
*Febritare v. F'ebricitare.
Februare d. reyn-igen, -egin (8).
rainmachen (76).
Februarius horn-ung(1 &e.),-ug(V, 77
Ag (77), -nick (23), RE RUE d)
spur-k, -kel f. (Fr.). spork-el (147), -illeZ
-elmaent (108). lomant (99). boh. vuor (4).
*Febula sunt vasa vectilia (76), aus
fribula s. v. fictilia? s
*Feca (cf. Gl. m. A. v.; st. flega?
swebil 2 M uc E
Fec-, fest-, perfic-ialis parsevant
(147. afrz. persevant mAd. persant).
*Fecicedula v. Ficedula.
*Fecinium v, Fenicium.
*Feclum (alph. feb- 141; cf. febula?
, qus TObu40v^ *) vehlachan (1319). vele
lahan (141).
*Fecordia (sf. vec.) wemudikeyd (Db).
Feculentus trüD- 7 leym-üchtig (126). ' |
hefieke (19). heeffüch (11). vol hetfen
(110). gestlich (132).
*Feculentus v. Fetulentus.
Fecundare Zd. frucht-bar, -ber, -per
(1), -beriek.(19); fruhtber (6), wol frucht- -
bar, voller fr. (€), wol frochtbar (5),
swanger machen. md. vrochtbarich (11),
vulle vruehtbar (23) maken; dügen vn-
wrucht (22). fruhtberen (8b). fruchten (17).
Fecunditas Ad. fruhtber- (85), frucht-
ber-, fruehtbar- (68, 110), fruhbar- (65),
frochber- (8), wolfrochtbar- (5), fruehti-
(17), mütterlich- (o5); drachti- (19) -keit,
-heit (68). vul vruchtbaricheyt (29, 93).
draehticheit (11).
Fecundus /4. frucht-par (1), -bar,
-ber, -ig (1X). wol (4), vol (7, 18), vul (23), vn-
(22) -vruehtbar. frochtber (8). wol froeht-
bar (5). fol fruckber machen (sic 21).
vrochtbarich (11). trachti-ch (11), -ek
(19). geylode (5b). i !
Feda 2. fex (15); fex olei 4 vini (16), |
v. 4 aceti (Gl. m.).
*Fedalis vveppigairti (104. cf. pedalis).
*F'edare v. Federare. ;
Fedare vn- (5, 6), vvn- (9, 17), ont-
(11) -reynen. Ad. nd. vn-, hd. v vn-reynigen,
hd. -reyngen. vnrein machen (67). solen
(29, 75). be-s. (17, 93), -sodeln (5), -selben.
m hd. -sulpern. kleyben (15). stencken
16).
Fedatus (7. maculatus) beclei-bet(759),
-det (753bc. 2 md. bekladdert?).
Fed-erare, -are (85, 9) Ad. geloben
(9 &e) vor gelt (b), mit trauen (75); |
globen (825 &c.) für gelt (6), vmb g. (16); |
FEL
korn g. (1). zusamen globen (68). gelaben
vor gelt (21). gelauben vergen (s?e 18).
gelubd (1), globde (55), vrede (132),
puntgenof vnd frid (64) machen. vor-
heissen von gelt (4). louen verschult
Qo, uppe woker (23). getruwen (10 &c.). |
ryeden (19). vreden (11). sich zusamen
verbinden (110).
*Fedir v. F'udir.
*Fedona vngetreues-,
(74).
Fedosus (z fedus Br., feculentus G4.
m.) vol vnrainigkait (76).
*Fedre-fragus, -fagus v. Fidefragus.
*Fedula (arbor, aus ferula « bedula?)
pirgk (74).
Fedus adj. stincehund (1). stinck-lieh
(88), hd. -ende, -ent, -end, -unge (152),
-endig (5), ich (132), -ech (23). stingket
7 gal (vor fel 21). ontreyn-t (11), -en
(5.
neydisch-tier
Fedus s. hd. lobede (77), ge-l. (5, 21);
-lobde, -lubde (10, 19, 4), -lubd (110).
-glopte (8), -lobeeze (19), -lopniB (18).
glubd (1). lofte (23). lauede 7 pacht (11).
vrede (11, 19, 132). frid (110). peys (132).
ezins (19). v'-bindtnuB (91), -buntni 7
| (65), -heysnys (4). puntgenof
64).
*Fegedo grieben (Sum. cf. Gf. 4, 310).
| *Phegeton v. Flegeton.
| *Fegillum sydin ryse (8).
| Fel, fell (134) Ad. nd. galle. Ad. gall.
| *Fel draconis cigelinta (Sum.).
F'el terre (herba, $. febrifuga &c.
|143) metern (1T). materie (96). auri-a
(143), -ne (47).
| *Phela-x (74, 75, 76), -tes 7 philax
:(15), pl. velaees (7. pingues et crassi 16)
leibiger, vaister (74). 7. epicurus fuller
omit essen vnd drincken (75). philates
| faist menschen (74).
| *Fele v. Felena.
*Fel-echus, -leti (17), -ethi (94^) (cf.
eerethi) 9s. eorodmen, fetheheres
yrneres (945). beschirmer (8, 11).
Fele-na, -s (7. eeru-a, -us) hirtz,
var. hirs, 7 hind (75). felis pech 7 hartz
a qus hirtz mssv. ?).4. anser siluestris
Gl. m.); eapreolus (Pap. Sum.), eerua
1 dama (Pap.) rech (Sum.). fele 7. folis
|$€. earpulis 4 damma (76).
*Felethi v. Felechus.
Felfulesbet v. F'ulualabia.
*Felibon gesta (Sum. VI).
*Felicina (aus fil, 7. q. filix minuta)
ags. eoforfearn (942).
Felicitare selick machin (19). zelich
maken (11).
| Felicitas Ad. selich-, seli-, selde- (21)
-keyt. zalicheyt (93). ;
*Felinus (: velum?) segil (5^).
*Felipendula v. Filipendula.
Felire voz pardorum (G1. m.).
Felis v. Felena. Furunceulas. Cam-
polus. K
| Felix Ad. selig. sálig (134). se- (3,
22»). ze- (11), za. (23), sel- (132), sal- £
jhil- (225) -lich.
*Felix v. F'ilix.
*WFell v. Fel.
*Fellator sonderbarer hurer (Ki?. Mrg.
€ dial. Dilherri).
FEM
*Fellax (fello »« fallax) betrogener
(8). arghelistich (23).
F'elle-, felli- (74, 76), falli- (75) -monia
|(. dolus 16. cf. fellonia) trogene (8).
vntrew- 7 list- (74), arglist- (75) -igkeit.
Cf. fellibilis 7. subdolus, amarus (Pap.).
*Fellenus (,,de felle) binter (sc 19).
*Ffellera v. F'alera.
*Felleti v. Felechus.
Felleus Ad. bitter, beter (13).
Fellibilis v. Fellemonia.
*Fellicus (cf. fellitus) gallig, vig. bitter
als die gall (75).
*Fellimonia v. Fellemonia.
Fellineus galliner (131, 141). fellineis
oculis i. cseSis (Pap.), var. eoesiis (Gl. m.).
*Fellis rech heub (1), aus felis rech
hind?
Felli-tus, -eus /d. bitter, byeter
(151). hantig (14).
*F'ellium 7. psalterium (16).
*Fellonia (cf. Gi. m. v. felonia) vn-
trew (74).
*Felocena v. Ficedula.
*Ffelter (sí. velter) eyn wynt (5^).
Feltrum v. F'iltrum.
*Felum ». Filum.
*F'emaria v. F'enaria.
Femella jung-frawe (18), -frau (1).
iunfrauwe (bb). junfrf (21). freugin ?
metchin (17) frówlin; sy, pl. sye (11).
iunevrowe (23). wiueken; se (295). wybis
name (8).
*F'emellanus gotz (8. cf. effeminatus).
Femellarius wyp-(19), wijf- (11)-lich.
Femen /d. eyn wibes-hoff, -hufte,
-hoffe; weybhuffte (74); weybes-hufft,
-hüffte (67). weibs (131), der frawen (4)
huff. huff (93). hüfft (13). en wiues-hof
(23), -huft (22). hifft 7 lenden (68). wijffs-
(132), wibes- (110)-l.,off dyen (132).vreuwen
leenden (11) frauwen lende (19). dich
(100). die (99).
*Femigene vlispene (85) aus ferrugine
vilspene? Doch vgl. folia segyptiaea.
Femina hd. frouw (16), frauwe, fraw
(8), ffrow (6). frowe (14). vrowe (23).
frf (21). wyp (19). weyb (4). wijf ett
weybspild (111).
Femin-, 7 femor- (6, 17), 7 femu-
(74) -ale (cf. sq.) frowen maht (6).
frauwen gemecht (17, 73). lendiner (17).
brüch (Sum.).
Feminalia neder hemmede (100). 2.
prace 4 moralia (16), s. femor-, femur-
ale, -alia (cf. femorale). frauwen- (5),
vrowen- (28), wibes- (7), weybes- (66 &e.),
wijfs- (132) -gemechte. weibs gemácht
134). frawen gemacht (18). fr gemech
o1 frouwen dechsel (quod tegit femora
dc. 132).
*Feminella (7.g. tanacetum balsamita
Nmxn.) frauwen-worcz (11), -erut (bb).
frawnwurtz (1). en vrowen warte (s2c 23).
Femin-eus, -us, -inus hd. frauwe-,
frowe- (6), fruwe- (b^), frau- (21), freu-
(10), wyp-, weyp- weib- (134), wib- (68),
wijf- (132) -lich. frzewisch (126). wybisceh
(110). vrowelie (23).
*Femora lenden (4).
rufata 23).
en rot rok (7.
F'emorale (7. feminal-e, -ia qr C
ventrale 74, braea) bruch (21, 110). bruoh
9
FEN 229
(Gf.). broiek (132). pruech (1). pruehgürtel
(74). nedyr cleyt (5^). en neder elet
(23). lende-r (67, 74, 134), -ner (66, 109
&c.), -nder (151). geszeD (126 s?m.). eyn man-
nes huffe (8. 2« femur). pl. -lia broc
(99). nider-claid (3), -gewant 7 brüfmen
(126). brafmen (Fr.).
*Femuale v. Feminale.
Femula (7. puella G1. m.) meydel (4).
Femur huffe (7. femen 10). huff (1,
bb, 16). hd. nd. ein mandes- (21), mannes-,
mans-, hd. manf--huf (93), -huff (21, 134),
-hufft, Ad. -huffe, -hoff, -hoffe (85), -hoffe
(12), 7 -lenden (110 &e.), 7 -dye (132). ein
man hufft (69). en huppe (11). die 7 de
(109). lanke (96). óberschenkel (111).
Femurale v. F'eminalia.
*Fenabilis (sf. ven.) vail-, kauff-per
14).
*Fenale (7. fenagium Gl. m.) v. F'enile.
*Fena-ria (i. domus rustica Gl. m.),
-lia (16), ifenu- (3), feni- (752), fem- (75^)
-aria segensa (falx f. 121 s/m.). sense (8).
eyne grase sichel (3), gras sense (4).
*Fendere (sí. findere) locheren (bb).
*F'endere v. Frendere.
*Fendum v. Feodum.
*Fe-, se- (74) -neca (of. sq.; aus feni-
seca?) sichel (74). ein gra s. (6).
*Fenecium v. F'eniecium.
*Fenera (cf. feneca) senDe (17). en
gras sekele (23). graDsichel (74).
Fen-erari, -orari (65), 74 -erare 7
-ixari (141) hd. wuchern. wocheren (132).
wokern (11). w. twevolt (23). van voker
w. (22). hd. von woeher (11 &e.), wucher
(6, 7, 76) wochern, wuchern (6, 1, 17,
76). von wueher w. entwuchern (4). von
wocher w. (b^), aus wucher w. (1) nemen.
woleker geven of neemen (147). leenen
(99). gut uD lyhen (12).
Fene-, vene- (76), feno- (93) -rator
Ad. wuche-, wuoch-, woche- (8) -rer; ein
ezwy- (4), czwey-feldig wucherer,wogerer
(D). zwifaltig wücher (6). eyn czweyfel-
tiger weygerer (21). wokener (11). nd.
en twevol-t, -tich wokerer.
Fenest-ella, -rella (64^) (cf. G1. m.
h. v.) guotseribari (Gt. 7. q. fenestrello
76). fensterlin (64). gluckfenster 7 gutzer-
lein 7 beyel (Fr.).
Fenestra, frestra (141, Gl. m. cf.
dacorom. ferestra) Ad. fenster. f.- (111,
126), tag- (128 scm.), tach- (126) -loch.
hd. nd. finster. f-lade (V). venstre (99).
beyen (126).
*Fenestrale venster-ram (76), -ramen
(Db), -holtz (6), -bret (4, 75), -lin (dem.
75). finster- rame (5), -schrane (23),
-sebaneke ader -lade (18 &e.), -gane (22).
eyn geremetz (1T).
Fenestrarius fenstermecher (125).
*Fenestrell-o (76), -à (Br. &e.) 7. parua
fenestra, (16 &e.); bomus pastor £ mobilis
scriptor (16. cf. fenestella).
*Feniaria v. Fenaria. Faleastrum.
*Fenic-a, -ena v. Feniseca.
Phoenieea v. Phoenix.
*F'eniceum v. Fenicium.
F'enic-eus, -ius (cf. sqq.; phoenicia-
tus v. badius) gellicht (3). rot (8). rot
farbe (11).
*Fe-, fi- (136) -nicia (phoen.) ags.
noy (94), beoso (136). herba, wienwurz
131).
230 FEN
Fenic-ium, -eum, -um (136), fene-
eium (76), fecinium (121, Sum.) (7. herba |
fullonum que nigram facit tineturam |
Br., h. quedam bolonium que n. f. pietu-
ram 76; coc-cinum s/m., -umum 136)
wurm (127). rotez (120). rezze (Sum., Gf.).
reche (121).
*Fenicium (7. acerbum feni, sf. ace-
ruus f.) ags. hree (145).
*Fe-, phe-nicium v. Feniculum.
*F'enicius v. F'eniceus.
*F'enicola v. F'eniseca.
*Phonnicopterum v. Phoenix.
*F'omnieulastrum rof-, gei -fenchel
(143).
F'enie-ulum, -ium, -ulus (47), veni-
eulum (5^) finuelum (942), finieulus
(94,136) (0ft 7. panicum ; cf. pannichium)
fen-ieh (141), -ih Z -iehil (104), -ichel (1,
105), -lkel (6, 125), -ekel (96), -chil (4),
-chel (5 &e.), -ekel (23), -eol (47), -gel
(17, 21, 151). venne coel (11). EET
(8^), -ekol (85), -col (22), -colt (97), -chel
(132 &e.), -chil (9), -kel (s7), -gel (5b).
ags. finugl (94, 136), finol (942). boh.
wlasky coper (4. s£. kopr). fe-, phe-,
foe-nieium phenich sm. (Gt.).
*F'eniculus porcinusv.Pantedonium.
*Fenicum v, Fenicium.
Fenicurus (aus) rot- (110), roit- (132)
-Stert.
F'en-ile, -ale (Gt.), venile (64) haw-
(7), hew- (649), hó- (93) -gaden. hev
schune (8). houestadel sm. (Gf.). hew-
schuwer 7 -bune (88), -wagen (645), -poden
(111). hilde, dár dat hoy op ligget (109).
*Fenilega (7. rastellus) reche (Sum.).
F'eni-, fenis-, foni- 7 frugi-(74) -seca,
feni-seta (Gl. m.), -steca (8), -secia,
-seeator, -sca (Sum.), -eena (130), -cola,
-ea (15 varr.), -fex (91) mad-ari (121 sim.),
-ere (Sum.), -er (74). Ad. meder. heu-m.
(15). magder (10). grafó- (125), hew- (110),
how- (68) -meger. hoy meyer (132). heuer
(14).
*F'enisecaria v. Faleastrum.
Foenisecium hewet (91). heuet (Fris.).
Fenix, phenix (74) (auis) eyniger
vogel in arabia (64), auff dem ertrich
(74). feni-chs (75), -x (5b).
*Phoenix v. Ventus.
Phonni-x, -copterum, -cea herba
máuf-gerst, -korn, taubkorn, meissn.
fürsthaber; -x lówendistel (143).
*Fenixari v. Fenerari.
Fenogrecum v. F'enum grecum.
*Fenor- v. F'ener-.
*Fensum (st. pensum?) wirten 7 eyn
wirtel (19). en wiruel (11).
*F'enuaria v. Fenaria.
*Fenulum anlehen (Sum.).
Fenum, venum (649) Ad. houwe (96),
hauwe, howe (6), hawe (18, 70), heuwe
(16), hau (8, 21), hów (134), hew (4, 64,
69), heuw (67). heu (23). heuch (22^).
hev (47). huo (103). hov (22). hoj (99).
hoy (132). hoey (147).
Fenum grecum, fenu- (47), feno-
(Sum. V.) -gr. fenugree (47). fremigree
(85). rómskle 2 diolde (87, 146). romischer-
klehe (75), -klee, zeytkraut, kriechisch-
hewe (74). krieschheuwe (75). erischowe
(Sum.). kriechshóiwe (93). krichis hew
FER
(9). syben getzeyt (125, 135). ziegen- £
boeks-horn (135). ags. wyllecerse (948).
Fenus Ad. zwifalt, zwi-, zwai- (134)
-faltig, zwey-faldig (133),-feldig, zwyfildig
(8) wucher, wocher. dobbel off tziuel-
dich w. (132). zwofeldig woger (21).twevolt
woker (23). ags. spear-uua. (94), -ua (136)
$onst passer.
F'eod-, selten feud-, bissw. fend-.
F'eodalicium herwede (Z. supellex 81).
.. Feoda-lis, -rius beleent man £ wippe
(13). Ad. eyn lehen-, leen-, nd. len- (23),
leyn- (22), belen- (5) -man. lehen herre
(17, 75).
Feodare Ad. nd. belenen. Ad. lehenen
(110, 134); be-l. (4), -lehenden (17), -lehen,
-leen (18), -Iyhen (1). lehen (68). ent-l.
(6). l. verleihen o. nemen; li-, var. lei-,
4 le-hen guter der erbstuck (75). verliehen
11).
Feodarius v. F'eodalis.
F'eoda- (Er.), feodo-tarius adj. lehen
man Z frauwe (10). belehent man 2 wip
(19).
* Feodatio lehenschafft der weltlichen
(75. cf. collatio).
*F'eodium v. Feodum.
*F'eodotarius v. F'eodatarius.
Feodu-m, -s, fendum, feo- / feu-
dium (1), pheodum (81) ^d. lehen-, lihen-
(85), len- (55, 22, 25, 4), leen- (19, 18,
132), hehen- (se 3), lingen- (49) -gut,
-gud (22), -guyt (132), -goet (132), -gutte
(18). erfleenghoet (81) Ad. eyn lehen.
lechen (5). len (23). leyn (22).
*F'eoneseca v. F'aleastrum.
F'era Ad. nd. wilt (eyn w.). wild (1,21).
ein gewild (110, 126). welt (85). dier (99).
hd. wilde diere (10), tier sm.
*Feraeitas v. F'erocitas.
*Feraeulum (st. ferc.) schotel (11).
*F'erago v. Perramentum.
Feralis (v. mortalis, lugu-, f'une-bris
Br. $?m.) thir- £ wildt- (110), wilt- £
wreit- (132), trure- (8), dot- (17, 23)
ich, -lie. grimig (75). ats. eislik (118).
*"Feralitas (7. feritas 66 &e.) wretheit
22
2?
—
Feraliter fyech-, fych-, fye-lich (65).
Ferax (»« ferox) dracheit 7 wreet
(11). tratiek 7 bose (19).
*F'erax (auis) eyn stircze? beynstercze
(19). en quectstart (11). fer-ix, -ex (11)
grune- (19), gruen- (11) -specht (2« me-
rops).
*Ferbena v. Verbena.
*F'erbere v. F'eruere.
F'eereulum (2. vehiculum 16 &e.) Ad.
(14, 75) nd. richte; r. van spise (22), r.
der spisen (11). Ad. nd. ge-r. Ad. ge-richt,
-riechte (8), -recht (18); ein spise, spey5,
speis, essen (75). assen (4. 2« asch ?). dische
1 schuDel £ asch (8). wirtsehafttraht (93).
tracht, mu; lauffer puchs, gefef5 dorinnen
man dye speyfe tregt (74). sidele £
mushuz (100). bette (8). waghen (11).
schlitte (65).
F'ere, ferme by-nahe (68, 110), -nage
(110 var.), -nach (19), -noch (1), -nae (132
vil-nachet (fere 3), -na (23). volnae (11).
walna (99).
*F'erenarius (7. vexillifer? sagittarius,
villifex sc 68) ein schutz (68, 110, rt
ferren- (110), feren- (74, Pap., 132 &e.),
^
FER
feri- (17) -tarius, ferendarius (11), fere:
trarius (76.»« phar.) (7. ve-, fe-xillifer
&c. 66 &c., sagetarius 16, miles portans
hastam dc. 110 sém.) sehutze (17). schutz
(5). sehuytte (147). en schutter (11). pan-
nerfurer, vannentrager (74). ruter off |
reisener (132). ryter o. reysiger (110).
*F'ereteca (cf. sq. »« theca) des doits
behaltsam (141).
F'ere-, phere- (91), veri- (17) -trum
(4. bacapulus) Ad. nd. bare. doden- Ad. -b.,
-bore (17), -stock (292). dotten- (110),
doiden- (132) -baer. eyn lich baire (7).
bore 4 sarg Z liehtkare (17). Ad. bar,
bor (6). lihehar (104). tótenbam (65
Marg. ).
*Ferex v. Ferax.
Feria (cf. dies) wurk- (9), wer- (8,
77. wett.), feiv- (110) -tag. ein werthag
(5^). helliekdag (19). hileh-- (11), vijr-
(132) -dach. pé. firra (120 sZm.). firrun
(&. undacéones 121).
*Feriabilis fierlich (1).
Ferialis /d. nd. ficrlich.
(89). werntliehe (11).
Feriare,-ri /id.nd. vieren. feyren(9).
Ferifera eyn grymmick (19), wreet
(11), hyllieh wilt (147) dyer.
Ferina (cf. earo f.) mitti-, mittila-
carni (Gf. 4, 265 sq.).
*Ferinum ags. hold. (94, 136; m der .
altnord. Bed. caro 2).
Ferinus Ad. nd. wilt-, Ad. wilde, |
wild- (7), wil- (21), beeste- (132) -lieh. :
nd. wilt. hd. wi!ld-e, -terende (126), -ecli- |
chen (18). worsam (6). wret (23). i
F'erire, bissw. -ri hd. slahen, sehla- |
hen, -gen (7). selagen (13). slam (19). |
slaen (11, 132). slan (8). tülpen; (cornu) |
pütschen (126).
*Weritarius v. Ferenarius. |
Feritas freyde- (8), wret- (23), wreet- |
(11), grym- (8, 110), grulich- (85) -keit, |
-heit (11, 28, 110). boiBheyd (19).
*Feriu-s, -m 4 affarium (£. usurd; .
Cf. Gl. m. vv. feri-um, -ones wovcher |
(130).
*Ferix v. Ferax.
Ferme v. Fere. :
Fermentare teisem (6, 110), deisam |
(1105), deysem (132), vrhab (1), weieh |
vnd lug (126) machen. deyssemen (12).
deigen (21) hefel 7 vrhab setzen (75).
Ad. nd. surven. hd. suern, suwern, saw .
ren. hefeln (67). heblen.
Fermentator gruifer (19). gruuter
(11). gruyter (147).
Fermentatus gesuert (18) gehauen |
(99).
Fermentum (i. zima) vrhab (l, 71, '
74, 15, Sum.) hefel (Y. &c.). heuile (104). |
heff-el (106), -tel (74). hevel (107). hofel
(64). hebel (93, 126, Fris.). heuesel (99) |
teysem (6). deisem (110). deissam 7 dei- |
sche$ (10). tesem ? gyr (74). deifman |
(49). desem (107). gruí3? gest (19). gruyt
(147). gruut Z geest (11). ein saver- (8) |
sawer- (4) -teick. Ad. sur- (5b), suer-teyg
(9), -deig (D3b &«), -deiek, -deieh (19). |
saurteig (74). zurdech (23). hd. suwes |
seu- (134), saw-rig (Voce. ex quo). |
*Fermentum v. Ferramentum.
*Fernesis &c. v. Frenesis &c.
*Fernisium (si. vern.) fernis (895). |
degelich
FER
F'ero-, fera- (76) -citas, ferocia d.
grusam-, gruwelich- (6), grimmi-, gry-
mi-, gryme- (132), frolich- (7) -keyt.
gruliehheyt (21). grim (110). grim- (133),
ruwel- (23), grawel- (22), gryl- (16)
-Ieheyt (22). wretheit (99, 132).
Ferociter freidig (68). wreet- (132),
grim- (110) -lich.
*Ferocum v. Froceus.
*Ferola groDro (74).
*F'erola v. F'erula.
. *Fero-, ffeto- (5^) -nia, -ma (69, 70,
151) 7 -niea (16), -na (1l, 74) -phia (3,
4) (7. moÀuctÉQavoc: dea agrorum Gi.
m., dea. agr. & puellarum Pap., dea ferendi
| 46, 129, Z n. pr. mulieris 16. »« vero-
nica; qd. fons 7 palus &r., fons 66 &c.,
pons 70, sonus 69, 134, viale3 &e.) Ad.
Steg, steig 7 stigel (75). ein stegk (60),
Steg (69, 134), steck (70, 151), stege (152)
daman ober geet (5),
vber ein wasser. brugge ouer w. (132).
ein bruck oder ein w. (s2e 68). ein steg
doman vber gait
3), d. v. gat (67), do man iber gaut
feronia 76). stech (23). stich (22). steickt
(3). steeht (b^). gotin der ackere (4).
g£odynne van eym wasser genant fero-
nia (141).
*Ferotiens v. Ferox.
*Werotilla (fe'ot.), fiszula (sic? 102)
ein zwiual-ter (17), -der (102).
Ferox, verox (5^) (. atrox q. v. cf.
ferax) hd. grymmi-g, -ck (19). md.
grimmich, wreet (99, 132), vreslie (23).
freyD-elich (21), -lieh (Hen.). freBig (1),
v'esselich (6), »« vorax? vertreselich
Mrg. für das ausgestr. verhyteligen (13).
ru-Delieh (55), -sam (5), -liche (7. fferus
b) hochtragen, dapfler, rouw, rauch,
gehertzt (126). lesterlicher sehalck o.
sunder (75). manhafft, muotsam (83). 7
ferotiens (equus) das gerne leeket (125).
*WFe-, fa-Crra weisser gangfiseh (140).
*F'err-a, -aria (7. verbenaea) eysen-
kraut &c. (143).
*Ferrago (agri portio Gl. m.; cf. 142
h.v., ferramentum, mallicinium) hame-
rsehleg (75), -lsbaeh (108. b sf. 1).
*Ferramen v. Ferramentum.
F'erramentarius v. Ahenarius.
Ferra-mentum, -men, -go, fera-
(132), fer- (69, 70) -mentum beslahen
mit (19), beschlahung von (110) ysen.
beslach van yseren (11, 132). hamerslagk
| (10 sim).
Ferrare hd. beslahen (Mss. mog.).
Ferraria v. Ferra,
*WFerraria minor bruchwurtz 4 oder-
menig (73). sa-, sen-nickel (ü sanieula
&o. 143).
*Ferrarium hamir (8, 17, 76).
Ferra-rius, -tor besleger (11, 19).
ysen-, eysen- (4, 75) -keuffer (75), -v)keuf-
fer (8, 17), -smyt (b^, 4, 93). smydt (132).
hd. sehmi-d, -dt.
F'errata carpenta (?7.ferrati currus
4, 16. cf. gamba), ferrecarpent-a 7 -um
(15) ein behang-ner (4), -er (3) wagen.
€m peschlagner w. mit eysen (75).
Ferrator v. Ferrarius.
Ferratus beslagen mit yser (132).
| besehlagen mit ysen (110).
Ferre Ad. tragen. dragen (85, 132).
dreghen (29b). hd. nd. begern.lidin (8).
FER
leyden (9, 132). lyden, sagen (110 &e.).
sprechen (8, 9).
*Ferrecarpentum v. Ferrata.
*Werrefodina v. F'errifodina.
*Ferrentarius v. Ferenarius.
*Ferres eber (55), aus verres »«
ferus?
F'err-eus, -ius yser-in (110), -en (11),
-n (19). eyse-rin (75), -n (126). van yser
(132).
F'errieula v. Ferrueula.
*Ferrieula isern sehuffeln (17). ysen
schufel (8).
*F'errifaber eysenschmit (75).
*Ferrificina isensmitta (93).
*Ferri-, ferre-fodina ysen grube
(1V sém.).
*F'erriginea v. Ferrueula.
*Ferripex (of. forper) eysenschar (2).
FP'errius v. Ferreus.
*F'erruea v. Verruca.
F'erru-ea, -nea, -neus (15, 76), fe-
run-ea (2), -ta (1),--eus (74) eyn ring
(12). ysen- (76), eysen- (74), eisener (15),
yserin (6), yseren (23), eysner (1, 2) rinck,
hd. ring, rinkch (2). ysern senckil (5^).
TWerru- (Pap.), var. ferri- (G1. m.)
-ecula f. ferri- (Pap.), ferru- (Gl. m.)
-ginea, nigra ferrei coloris.
*Ferrugare vrosten (10 &ce.). bero-
stern (13).
*Ferrugenia (cf. sq.) eyn swartz rock
((), aus swartz rot?
F'erruginea v. F'errueula.
Fer-, ver- (55), fe- (16) -rugo (?.
ferri rubigo, cf. favrugo) hd. vost. nd.
rust. sinder (8b, 17, 47, 96). eyDen sin-
ter (1). eisen-rost (75 sem.), -schnider
(sie 15). yDen ezunder (szc 5b). swartze
varwe (132). schwartz farb (110). pZ. vil-
Spene (96), -spone (47).
Ferrum yser-en (23), -n (22). yser
(132). isirn (104). iser (99). hd. ysen, yen
(13), eysen.
. Ferrumen (7. gluten) lym (110, 132).
fürnüb (Kia.).
Ferruminare lymen (110). an-l. off
soldyren (132).
Ferruminatus ags. gisuetit (145).
*Ferrunc-a, -us v. F'erruea.
*F'errutaria(cf.ferulana)rost gestock
9).
DU (cf. vertebra) v. Vertibula.
*F'erticillum v. F'ractillum.
*Fertidis v. Fertilis.
*Fertigo v. Vertigo.
*Pfertilabrum v. Vertilabrum.
Ferti-lis, -dis(1) hd. frucht-bar, -ber,
-beriek (16). vruchtbar (72) erdig (23).
vrochtber (8, 11). frochbar (5). fruch-
bare (10). draehtich (11). berhaftiger
(Sum.).
Fertilitas Ad. fruchtbar-, fruhtber-
(6 sim.), frochtbar- (5), frocehtber- (8),
fruchber- (21) -keit. vruchtbaricheyt (22,
93). voltit (99).
Ferto (7. XII solidi; XII sollidi
goctinge sc. gewandrie 135 quadrans q.
V. Cf. Sm. 1, 633. Ob. 388. Gl. m. 3, 513
8q.) ein vier-dune (130), -dung (2,5), -donch
(81), -tung (4), -drung (1), -ding (93), -del
(11). fier- (6), fer- (18) -ling. virtüng (3).
eyn fir dung (7, 4), dingk (21). verdin-g
(13), -ck (23).
FES 231
Fertum opffer (68, 110). offer (132).
*Fertus (»« prc.?) v. Fartus.
*Fer-u, -utum (f sí. v) spibe (8).
Fer-uere, -bere Ld. hitzen. heitzen
(68). heiBin (19). heissen (132). hitten
(23). heyten (11). hitzig sin (76, 110). h.
4 sydenig werden (65). hei machen (1).
hitzigen (67). Ad. bur- (19), bor-, ber-
(13, 28, 132), bar- (11), bren- (110) -nen.
born (18). fuern (17). siedin (8). syden
(9). strodlen (65, 126). toben (110). fora
[ feruent es wimflet mit zancken
(126).
F'eruescere anheben zu hiezen (17).
Feru-idus, -ens Ad. hitzig. nd. hit-
tich. heyssich (132). zornig (64). brunstig
(64, 110). burnde (19). südig 7 sütig (126).
süttig (126, 128).
Fer-ula, -ola (136) schuoler ruth £
?. q. filex farn (93) eyn schule ruth
(1). rorin steck (8). ror staf (23). erueke
7? palmiterium (11). krocke (19). bare
(11). ferul-, stecken-, galben-kraut; pfrim-
men, genst, genster (143). birckwurtz
(126). ferb-, gilb-, streich-blum; wütschen,
ackerpfrimmen (73). ags. sesedhrote (942),
aese-throtae (94), -drotae (136. -throthe
the big fennel nsw.).
Ferul-ago, -à syriaea &c. galben-
kraut (143).
*Ferulana (cf. ferul-a, -aria, ferru-
taria) rüg6 (rungen) steck (8).
"Ferularia (7. forale q. v. 76) ruten
(st. rungen »« ferula ruten) stock (76).
kypfstock (74). schemel (super axem 23).
Ferunea &e. v. Ferruca.
*Feruneulus v. Furuneulas.
Feruor /,d. hitze, hitz. nd. hitte.
hitzde (132). hitz- 7 burn-ung (19). hett-
7 barn-dnge (11). brant (110 s2m.). lieb;
grundtwallung, strotzung (74). sied-ung
4 -enigkeit (65).
F'eru-, 4 frix-orium (cf. sq.) fritpanne
147).
| *Ferurium kessel (74).
Ferus adj. sbst. hd. nd. grimmi-g,
-ch. freydig (8). scheutzlich ; ein rzwling
(126). eyn eber (19). en euer (11).
*Ferus oculus v. Asyla.
*Ferutum v. F'eru.
*F'esanus v. Fasianus.
*F'escenni-are v. -nare.
*Fescen-nina, -ia (9), -nium, pf.
-nia (7. cantus muptiarum) t -nie 4 -nine
(110 &e.), -ini (carm?na contra fascinum)
i -ine (7. laudes cc. Br.), fas- cennine,
-cinine (Br.), -temme 7 -tennee -temina
7 -tinea pl. (16), feseinne (68), fiscenie
(141), £ feste-nne (74), -uma (148) (7.
cantus circa pueros & muptiarum, mitunter
durch die Form unterschieden) susenynne
(10, 12, 13). wyge-leit (8), -lynk (szc 9).
gesang vber die wyegen; brutlauff-g.
(110). entslaff-g. der kinde 7 frauen-g.
so sie die k. wiegen; ef. pro laudibus
lobe (74). senghe ouer die wijghe; bru-
loffsangen (132). profescenninis est can-
tus ut suba liebe ninnen (10 wrg.). fes-
cenninus (Br. &e), -cennius (110),
-tenneus (76) ?. nuptzalis.
*Fescenni-nare, -are (68) wygen off
syngen (132). wiegen o. s. (110). wyhen
0. betriegen (68. »« fascinare).
*Wescinne v. Fascennina.
232 FES
*Fescitudo v. F'essitudo.
*Fessare müde machin (19). mueden
(11).
*WFess-, fesc- (3) -itudo d. mudi-,
mude-, müdi-, miedi-, mode-keit. mied-
heit (110). nd. modicheyt. moetheyt (132).
Fessus müde (10). mued (1). muede
(11). müde (6, 4). myed (88, 134). miede
(110). hd. nd. mude, myde (13), mode,
moede (132). mude von gedancken (9).
ablegig vff dem wege (65).
*Festaeulum v. Festucealium.
Festare (7. festiuare 66 &e.) fyren
(19). vieren (11). brangen (75).
*Festenne &oc. v. Fescennina.
F'estialis v. F'ecialis.
*F'esticolium v. Festuealium.
Festin-anter, -e Ad. nd. ylich. yliche
(10). Ad. eyLende (73), ig; zau-, zóg-
(6) zeu- (17), ezawe- (132), towe- (23),
haeste- (132), ylent- (110), ylenc- (68) -lich.
flux (126). bald (16).
Festinare Ad. nd. ylen. hd. eylen.
zawen; hell, laut-, drat-geen (74). snellen
(11, 19). haesten (132). hasten (99). tawen,
yaghen, lofen (92b).
Festinatior ^ behender,
schneller (75).
Festinus Ad. snelle, snel, schnell.
geczauwelich (7. Tpes Sk risch (5). ylig
(132). eylieh (67). behend (68, 110). haes-
tich (132).
F'estiualis (cf. festiuus) hochezyde-
lich (19).
Festiuare hochzyt, hoechtzijden (132)
halden (18, 132), halten (68), haben (110),
off vyren (132), o. fyren (68). hochtiden
viren (23). Ad. firen, fiern, feuren (6:1),
veyren; v. die heiligen tage (75); hoch-
tzitlich sin (7), -ziden(5^),-zijten, -zeytten,
-zeyten, -zenten (67), -zijdigen (11).
hogeziden (21).
Festiuitas hoch-gezeyt (66, 70, 151),
Ad. -zijt, zeit (4, 134), -zeuttlichkeit
(61), -zidekeyt (18), nd. -tit. hoich- (5),
hoech- (11, 132), hog- (21) -zijt, -eit
ryscher,
(sic 11).
*Festiuitatus hochzijtlieh (19).
Fest-iuus, -us, -alis (4. celeber)
hoch- Ad. -zytig, -zeytig, -zidig, -zeutig
(67), -zitlich, -zidelieh (19), -zeitlich vnd
-wurdigliehen (75), md. -tidich. hoech-
tijtlieh (11). zu der hogezijt (21. fro-
liche ur vro- (11, 110, 132), fier- (10
sim.), fest- (110), feest- (132) -lich.
Fe-, ve-stuea, festula (6) Ad. ahen
7 agel; Mrg. kave (12); age-n (64b, v4,
75) -len, -In; ane, ane von flaf (18),
ayne (9, 12 Wrg.), eyne (55), an (21),
anen (5); ein mugklein (74); eyn muke
gestupe staupe (11); gestupe (19),
Staub, staup; st. in der sonne; ein tev-
begin (£. puluis, sic 3). stoff off kaff
(132). styppe (10, 13). stope (8). stam
(9). stupftel (126). schabe (4). scheff (29^).
scheue (22b, 23, 47). scheeve, fese (141).
schele (7. Iuseus! 77). fesa (Gf.). en vese
van den cledern (28). ein vas von den
cleidern (6). ein feschin (10). vef)en (1).
halmsblat (93). halm (141).
Festuc-a, -ago, 7 (quasi) auen-ago,
-ula (144) taub haber, gersten ratten
m haberkraut, twalch (143). drauick
Kil.).
FEX
*Fest-uealium, -uearium, -icolium
(1) -aeulum (76), -ueabulum (74),
vestuca-lium, -bulum (7. ecrinaeula q.
cf.) hd. ein heche-1, -In (17) «d purgandum
limum. hegeln (21). hachel (4) hecken
(49). en ribbe yseren (23). rib-ysern (22),
sen (6, 21). hd. swing-e, -stock (74).
*F'estula v. Festuca.
Festum (i. festiuitas; lignum quod
sustentat plura ligna, in summitate domus
dc. cf. Gl. m. h. v. Dz. Wtb. 627) hd.
heiligtag (76), feyertag (4), veirtage (74),
fierdag sim.; eyn fry» dag (21); vier al
hag (sie bb). vier (14). virdaeh (23). Ad.
hochzit sim. hoychzijt (19). hoechtijt
(11). hogetide (99). vnderslag 7 stendel
(19). onderselach , (11). haenbale (107,
132). furst (110). firstpawm (74).
F'eestum s. viti 7 s. lucie, var. S.
iohannis baptiste sunnenwendtag (75).
Festus dult (Sum.).
Feta trechtig (8, 9. cf. Dz. wtb. 628).
vaccas fetas chuai mit chalbirun (Gt.).
*Fetalis (cf. extalis) grozdarm (Gt.
D, 226).
Fetare gebern (8, 76, 110). geboren
(9). iungen (127) frucht bringen (68),
geberen machen (110). vortbrengen;
vruchtbar machen (132).
*Fetellus (Z. vitulus 16. cf. auetella 7.
vitula &e. 141) chalp szm. (6t.).
F'etere, prs. fetigo vi (14) Ad. md.
stincken.
Fetiditas stanck (5). gestancke (17).
stinck-iekeit (18), -endicheit (23), -heit
(68), -licheit (110, 132), hd. -ung, steyn-
kenheyt (21). vnrainigkeit (76).
Fe-, ve- (bb) -tidus Ad. nd. vnreyne,
vurenich (22), stinck-ende, -inder (9),
-en (18), -endecht (55), -endich (13 wrz.,
23), -enlich. (13), -ender 4 vnsufer (6).
*Fetigo v. F'etere.
*F'etonia v. F'eronia.
Fetor Ad. nd. stanck. Ad. sthank
(13), stang,' ge-stanck, -stang (4).
*Fetositas stanck (11, 19).
*Fetosus (7. fetidus 66 &c. plemus
fetu 4 fetore 110 &c.) stinckende (19).
fruchtbar (9, 110). vrucht- (132), frocht-
(8) -ber.
*Wetu-ea /. habens 0 portans fetus;
-la 2. mulier paruos h. f.; -cina £. can-
tus cum. quo mulier temptat eijcere fetum
(16), cf. foecutina causa qua m. f. ej.
tentat (129) aus foetutina stinkende
órter (pl. Ki.), 4. foetorum colluuées (G1.m.).:
Fet-, fec- (15 varr.) -ulentus (7.
fetidus 9 &e.) Ad. stinkende.
Fetura vasel (109).
Fetus a4j. hd. fruchte- (13), frucht-
bar sim., -per 4 perhaffter 7 voller (74).
drechticke (17). drachtieh (132).
Fet-us s, 4 -ata (76) libes (8), ab-
gennd (1) angebunde (sc 71) frucht.
P'fr des leibes (9). tracht (19). draeht
animalis & mulieris (11).
Feud- v. Feod-.
*Peudium v. Feodum.
Fex, feda (g.v., vex (8) gerben (1,
3, 71, 75). gare Z gert 4 geyst (22). geste
(19). gest (22, 110, 132). ge-, var. g-leger
im wein (75). truosina; faeces tro-
sach (Sm. 2, 415). Ad. truo- (6, 75, 110),
tru- (68, 126, 134), trus- (49), dru-, drü-
FID i
(67), drus- (12), druys- (132) -sen. biere
drusen (V). dat dros (22b, 85). getros
(100). berme (22, 58). barme (11). breme
(23). bome (109). heben (5). heven (8).
heve (23). heue (19). Ad. hefen, win-h.
(21). h. von byer (17). pirheff (74). heffe
(11, 132). win-h. 7 -hefe (8). heff (68,
110). heffen (134). hzpffen (126). houe
(18). fex ciuitatis das schandlich hudel
o. büffel volek (126).
*Fexillifer v. F'erenarius.
*Ffexillum (si. vex.) fane (b^).
Fi-, selten phi-ala, oft fiola, fióla
(14), fialia (8), viola 7 vialis (74), viale
(poculum. ex vitro 649, aber vinale p. ex
vino 64») glas (85). glase-eoph (121),
-eop (11) glaBecohp (100). gesin (sc)
vesli (93). ein glefin (110), glasen (132)
vas. ein glafó- (68), trinck-, ol-, wirauch-
(74) -vaD. eyn lanck glas (22»). schale
(11). eyn sehale, wrg. koderoff (19). kut-
ter-holff (5), -olff (70). kute- (69), kutt-
(65, 74), kutte- (151), gotte- (12, 67, 152), -
utt- (755), gut- (134), chud- (71), kud-
2), kode- (225, 23), gode- (10, 18), gude-
(Db) -rolff (cf. Fr. 1, 3875, 5619. BM. 594).
godrolffe (17). kotrulffe (132). guttroff
(152). gutteruff (21). kudrelf o. kuff kar
(1). eate rolf (147). gutter (V. cf. Stalder
1, 489). gürtelin (6). migel (6, 74. cf.
eyathus). stauf (Das.). kelch (9). kileh
(8). doplet (112).
*Fiala (cf. figella) vedele (23).
Fiber (animal $ herba; cf. wiber.
vibex. fibex.) hd. fibar (131, 141); bib-
ar (5.), -ur (141), -er; bye-, be- pi-
7 le- (se 9) -ber; bebir (8), befer (18);
bircke, pirgk (74). beuer 7 berke (23). |
eyn birg o. eyn alen krug.(21. »« |
fiala?). Ad. nd. otter. a
*Fibeus v. Vibeus.
*Fibex (cf. prc. vibex) bircke (3;
19, 4, 76). pireken 7 bereken (75). pir-
chen (1). pirgk (74).
*WFibia (cf. sq.) pekelhawbe (9).
Fibra, vibra (17) ader (7. neruus 1,
17, 110,132) am hals (110). ein half- (68),
halez- (18), hals- Ad. -ader, -adere (23),
-aydder (133), -oder (6, 4). spange (7. ar-
milla, perichelides 74. cf. fibula). becken
hube o. holz (8. cf. prc.). das port am
wasser ; pl. lempen o. zipftel (Zecorzs de.)5
ziserle vnd beiwürtzle (126). ags. libre
laeppan (pl. 94, 136).
*Fibra-ns, -ens (94) ags. risa- (94),
rip- (136) -endi.
*Fibrare (4. neruos extendere de.;
fortiter mouere, jacula protjcere «6, cam-
dere b". »« vibrare) e- (1V), a- (18)
-dern. sehweneken (76). glifen (bh).
*Fibratus gezáserlet vnd haarácht
(126).
*Fhibri-us, -nus (Ki. bybern (17).
*Fibrum (aus cribrum »« vibrare?)
eyn sijp (5).
*Fibrunis ein biberi (9) febimus
berynne (8). ,
Fib-, vib- (b^), 5issw. fix-ula (?.
brae-ea, -teola, eoncatenati-o, -ca 120)
nuschil(121). nuskel (100). muskil (120).
hd. nd. spange, vorspan; mantel-snor,
-snür (6), -schnür (1). Ad. vor-, fur-span;
-spang; ring (6), rinke, schu-r. (125). rims
gel an der frauwen cleidern (75). spa
FIC
gen (13). vorspang 7 mante! (18). man- |
del snure (85). zunge in ey gurtel Z
snuer 4 spindel (17). spenglin (68, 110).
vslle (95. cf. vel v. bracea; velsloz
pessula Sm. 3, 460?). brae (12). bratze
(83). gaspen (109). gesperr (111). rorberg,
schlurffen, anwurffe (£. Agr.). honeworff;
klammern (fabrorum, ; heffte (vulnerum) ;
fixula kramphe (125). ein brusthefftlin
o. am mantel o. ein schoner gurtelring
(64). hefftel (74). heeht- (106), het- (108),
héek- (132) -sel. héizzilo (Gr. 3, 737).
ags. sigil Z hring-ae (136), -1ae (94).
Fibulare heften, binden, spannen
(110, 132). vor- (11, 19), zu- (5), to- (23)
-spannen, mit der spangen (5), bratzen
(93). zu spann (17). Ad. spengeln (vocc.
ex quo). ezu sammen spengen (4). ein-
ringgen (126). inbreisen (76).
*Fijbulator spengler (77).
Fibulatorium hakeken 7 haexken(11).
*Fibulatura naruuo (Gf.).
*Fibulus rinck an einer gurtel;
rinekel am schuch, ef. n freno (15).
*Fibuo (nach fibulo) 7. loquor (16),
«us fabulor? cf. folo-bs (Pap.), -ps
(148) 4. sermo?
*Fiearia fiewrz (Sum.).
Fiearius figen-kauffer (110 s/m.),
-Vkauffer 7 v'keuffer (8) veygen vor-
kawffer (9). Z. sutor, alut-, pellip-arius
(129. cf. fieones). pl. 4. vani (st. fauni
Br. &e.), al. homines v., satiri, incub?i dc.
(16).
Fi-, vi- (136) -eatum (7.jecur 76 &e.
Cf. Dz. Wtb. 140)leuer (11). ags. libr (136).
Fi-, fis- (9, 87, 120, 134, 4. péscts 129),
-vi- (9, 34, 37, 64, Bosw.), vis- (11, 20 &c.),
feci- (102), sin- (q. v.), spis- (9) -cedula,
fice-tula (47, 85, 94, 121, 136, Hpt., Gf.),
-dulus (11, 19), -eula (141), ficit- (949),
ficid- (5^),fidee- (75), sicec- (104), spicec-
(74), sepicec- (Gt. 4, 762. cf. ^. v.),sinced-
(s. u.), cieen- (s. u.), cicend- (93), einced-
(Gf. 5, 711) -ula, spitella (7. lucilia 16),
felocena (102) (cf. eurruca) sneph-o
(87, G£.), -a sim. (120, 141, Gf.), -e (100),
-er (V). sneph (45). snepfe (104). snepff
(74, 110). rlet-sn. (64, 93). riedsehneck
fid. 75). Ad. nd. sneppe. snepe (4). snep
(b, 21). sneeppe (11). snippe (13, 23).
snyp (12). sneeh o. güch (1). schnebe
droschel (75). hasel- (13), wafer- (18)
-hone. grase-mücke (19), -mucke (102).
hd. gras-, graB-mücke (3), -muck, -mugk.
gras-musch (11), -vineke (9). fineke (10).
Ggs. suca (Hpt. 5, 198), suega (942b. of.
GUxQA(c id., hegesugge (Bosw.). wüst-
ling (114). zeiblin (91). cisli (93). zys
(eine. Gf.). gey- (1, 74), ge- (74) -bitz.
bach-stertz (v), -stelz (cieen. 37). hegi-
Sterz (sepie. Gf. 4, 762). wasser- (9, 16,
Vie. 34, 37, spic. 74), pach- (74) -steltz.
finieffa (? s. sneffa? ficetula Gf. 3, 526).
(herba) clivarn (85). chiwarn (41).
*Ficella (cf. fiseella) 4. pars bracAa (
Z vas (76); fieilus 7. os br. (G1. m.).
F'ic-etum, 7 -izetum (76), 7 -ulnetum
(147), -entum vygecht (8, 9). vigen-,
figen-hauff (5), -hoyp (19), -huff (76), -hoff
(18, 21), -hoffe (5), -hof (23), -holtz (8),
-garte (17, 19). dair vele vyghen wassen
(141).
*Ficeus v. Fieulneus.
*Ficicio v. Filigo.
DazreNBACH GrossaniUM
FIC
*Fieidula v. Ficedula.
Ficilus v, F'icella.
*F'ieinetum (untersch.von figmentum)
i. composi- t forma-tio (16).
*Fieionarium (st. tic.) dayr men vuyr
myt staiet (147).
*F'ieitula v. Ficedula.
*Fieizetum v. Ficetum.
*Fiemen &oc. v. Figmen.
*TFico (v. ficuum comestor t deuorator
7 calumpniator 16, defurator3)ein feygen
fresser (3).
Fic-o, -on, pí. -ones ags. Sco (Gli.
Aelfr.. soche 7 schvhe (Sum.). socseuha
(120, Gf. sim.). sochseua (141). sóchschova
(121). soescuohe (104). hososcuoha (127).
fiehones finchun (Gf.) Azerher ?
*F'ieo-fanea (8), -uanta (9), -fanitiea
(16) (aus fieophagus »« sycophanta)
veygen vroz (9). figen-freBer (8), -esser
(76). lesterer (8, 9).
*Ficonissa &oc. v. Fitonissa.
*Phiconus v. Fito.
*Fieouanta v. Ficofanea.
*WFieta (aus fiola? «nders Gl. m.) 6.
caliv vini 0 vas amplum (16).
Fiectile Ad. nd. eyn erden, erdin (19),
erdern (132), irden (v. 12) Ad. val, vas,
nd. vat (23), gevesse (9), geweb (8),
haffen o. krug (75), tuppen (66, 70, 151),
kuppe (69), kupp (134), duppen (132),
doppen (67, 152), poth (19), pot (11).
eyn vaf von erden gemacht (8, sZm. 68).
getreyt faf) (64).
Fietilis das lichtiglich zu giessen
ist £ erdig (110). dat lichtelich tzo tem-
periren is 4 erdisch (132).
*Fietinium v. Fictitium.
Fietio ein falsch bewisunge (15, 63).
ain falsche beweisung (16). ein f. frewnt-
schaff 7 falche tat (9). eyn fals wisung £
gedieht (7). falehs fruntschafft (8). vn-
meynung valche beweysunge (9 Anh. 2).
dyechtunge (19). vens&inge (99).
*Fieti-tium, gew. -cium, -nium (1)
eyn dichte (22), Ad. ge-d., -dicht, ghe-
diete (23), getichte (9), diehtinge (11).
ein erdocht ding (6). lugene (9). logen
(8). vnmere (22b).
Fietor tichter (64). vensere (99).
vynser (147).
Fietus ge-logen 7 -dichte (85), macht
0. -dicht (75), -mustert (125).
*Fieuleus 4. seitor (76).
Fieulnea (dim. «a fieus 16 &e.) figen-
bóm (6), -baum (5), -baym (55), -pawm
(1), -bom (23). feygen bawm (4). cleyn
vyghenboem (147).
*Fieulnetum v. Ficetum.
Fieulneus, ficeus vyghenboems (147).
Fieus, vieus (147, 4. fieulnea 1) Ad.
fige, feige, veyg; fi-, fey-genbaum, vig-
bovn (93). nd. vighe, vighen bom ; vighe
132), vijek (147), viek (2235), wijk (23)
infirmitas piscium, eyu eranckheyt der
viseh (147), craneheyt der vische (22),
eynrehande ongemach (132). (fieus ;m.,
g. -À, im 110 &e. von f. f. g. -us untersch.,
morbus, passio) hd. fig-, figen- (1103)
-wartz, -werzen (93). fig (2). verg (fieus
1. zweéschen caput de partibus piscium und
c. de passionibus naturalibus animalium ;
cf. Fr. l, 259 sq. Sm. 1l, 515, 559. Gth. Wtb.
1, 361). eyn bucke (pésczs Db).
FID 233
*Ficus v. Vicus.
*Fichones v. Fico.
*Fida v. F'idis.
Fid-e, -eliter Ad. glaub-lich, -haftig.
gleub- 7 truwe- (110 &c.), geloef- 7 trowe-
(132) -lich.
*Fidece-n, -na v. Fidicen.
*Fidecula v. Ficedula. F'ides.
Fidedignus glaubhafftig (15).
Fide-, fidi- (Br.) -fragus, 7 -frangus
(75), fedre-fragus, var. -fagus (14) trew-
los (9), -pruchig (74, 75). dru- (8), drug-
(49) -loB. druwe-lois (13), loi (10). fride-
pruehel (74).
*F'idegellina v. Figellina.
Fideieommissum g(laublich beuelh-
nyB, var. glaublich be:elhung (64).
Fideiubere purg sein (1). hd. burge,
burg, bürge (6), byrge (67), byrg (134),
bürger (13), borg (21, 132), nd. borghe,
to b. (23) werden, w. vorden andern (11).
vorheyssen (4).
Fideiussio burgeschafft (8, 9).
Fidei-, fide-, fidii- (b^) -ussor Ad.
burge, burg, bürge (3, 6), nd. borghe,
oft vor Schult. berge (13). borghere
SPA purg vnd borg (75). eyn vorspreche
*Fideiussoria purgschafft (75).
Fide-lia, / -na (64, 76) hafen (64).
irdin-h. (74, 93). erden vas (110), pott
(132). hefen Z krieg (76). groDdorff (4).
Fideliator seelgerether (Gl. m.).
Fidelis (7. fidus) nd. truwe. Ad. nd.
ge-tr., -trev (6), -trew (4), -trwe (18),
-trouwe (132), -dru (21). trwich ts
gelawbig (9). glaubig (Z. eredulus 1).
gleubig (17). glóbig (6). gleubhafftig o.
warhafft (8).
Fidelitas Ad. getruwe-, gedru- (8),
getrewie-(9) -keit. dedru- (sze 21), ghe-
truwie- (28), truw- (22), getrew- (4) -heit.
Fideliter (cf. fide) geloublieh (76).
Fidella v. Figella.
*Fidellus chalp (ar.).
Fidem prebere 7 iubere purg wer-
den (75).
*Fidena v. Fidelia.
*Fidencia v. F'idicen.
Fidens triwende (39).
Fidentia freymutigkeit (125).
Fidere druwen (18, 14). nd. truwen.
hd. nd. ge-tr., trouwen (132), Ad. -trau-
wen, -trawen (1, 134), -trewen (4), -drau-
wen (152), -druwen (133), -truen (11). Ad.
lo- (12), gelau- (9), glau-, gleu-ben.
ghelouen (11).
Fides (dim. fidecula) trou- (132), tro-
(99), hd. trau-, drau- (67, 152), tru- (19,
68), dru- (133), tre- (10) -we. trew (69,
134). truw (110). trw (11). Ad. gelaube,
glaube, glaub, glauben (13), glóbe
(6). loue (222b). ghe-1. (23, 132).
Fid-es, -is, -a, -us (16) Ad. seyte,
salt (76, 134). seitte 7 ein snor lanzficum
(6). seuden (13). zeyde (23). snaer (132).
snare (16). süare (8). snar Zn fiella (8v).
snur (9). glockenstranck (11).
*Fideus (7. finus Gl. m.) v. Fidius.
*Fideussor v. Fideiussor.
*Fidiale leube (19. aus nd. love fides
2« solariwm?). solre (11).
*Fidia-mus (129), -nus 2. amicus fidem
seruans (16) amams (129).
30
234 FIG
Fidi-cen, -cina (76, 134 &ec.), -cium
(16), fide-cen (134), -eena (67), -neia (133)
(v. qui € que canit in fide, cf. sq.) seyten-
singer (110), -spieler (7).insnaren syngen
(132). hd. spil-, spiel-, spele- (13), md.
spel-man. geyger (91 s2m.). harpff-er (64,
$8), -eschlager (88).
Fidi-eina, -cena (cf. pre.) hd. spiel
frauwe, spil-frau, -frow (6). spel vrowe
(23). eyn seyten sSpileryn (4).
Fidieula v. F'igella.
Fidieule dumschrube (125).
Fidifragus v. Fidefragus.
*Fidiiussor v. Fideiussor.
Fidis v. Fides.
*Fidius (74 &e.)), fideus nomen halb-
mensch vnd -got; aduer. beydemmittel-
finger do mit man swert; 7. anularis
golt-finger, -trager (74). gult- (21), gold-
(26), Ad. nd. golt-vinger, -vingerlin (18).
eyn vingerlinek (132).
Fiducia getrue dinst (8. cf. fidus).
truwe (18, 19,68). v'trawung (91). getraw-
ikait (134), -kait (1). getruwig- (69),
getrauig- (151), getrauy- (66), getrew-
(70) -keyt. getrauhe-t (152), -yt (67). trou
i gheloue (11). glaube (19). globde Z
zuu'siecht (18 Mrg.).
Fidueialis trwe- (11), druwe- (19),
getruwi- (18), ghetruwe- (23, 68), Ad.
getrw-, getru-, getrau- (67), getrou- (132),
getreu- (70, 134), getreü- (151), gedrau-
(152), gedru- (21, 132) -lich, -liche. getruw
(110).
*Fiducialitas getrukeit (17).
Fidueialiter getruelich (17).
Fiduciarius Ad. nd. eyn, en ge-truwe
-truwer, -druer (21), -druwer (133), -drau-
wer (67, 152), -trewer (134), -trouwer (132).
*Fidula v. F'igella.
*Fidulare (7.figellare) fideln, geigen
(14).
Fidus (v. fidelis q. cf.) ein getruwer
(6). getru (8). gedrue (21). getrw (1).
getrewe dinst (9. sz. fiducia).
*Fidus v. Fides.
*Fiella &c. v. Figella &o.
Fieri Ad. nd. werden. w. gemacht
(19). warden (11). fit schuet; fiuntscheeyn
(85). fiat eB werde (19). et warde (11).
*Fifetera (7. bestia maritia quae aquam
adtrahens et iterum effundendo nques
dimergit) splinza (131). 2. q. fusitera —
physeter (Gl. m.), cf. spritzwall physeter
(Ki.), balaena physalus (Nmn.); auch vll.
die Fischnamen sprinz-, sprenz-ling (Sm.
9, 592).
*F'igella (cf. sq.) v. Frigellus. Nigella.
*Fi-gella, -gela (3), -ella, -della (Gi.
m.) -dula (12, 64, 75, 93), -dicula Ta
125), gilla, vig-, vi-, flig- (v. steffáus)
-ella (instr. mus.; et awis i herba, cf.
frigellus, nigella) ein fidella (5^). Ad.
nd. vye-, wi- (9), hd. fi-, fid-, fe-del.
nd. vedele. fiddelen (19). giga (93). gyge
(10 &e.). geyg (91). eyn lut (21). quintern
(125). Bes. fidella hd. nd. vineke (ais).
hd. fingk (6), fing. fig-, fi-ella (7. zizania,
st. nigella) rad-e (23), -en (5, 91), -el
(74). ratt (fiella 76). ratyn (4).
"Fig-, fi-, vig-, vi-ellare Ad. fidelin
(18), fiedeln (7, 20), fid-eln, -deln, -len,
fedeln. vie- (11), ve- (23, 132), fy- (110)
-delen. vellen (22).
-dicht,
TIT,
*Figel- s/m., figu- (68) -lator hd. md.
vede-, Ad. fide-, fid-, viede- (20), vydde-
(19) -ler. gyger (6, 76, 93).
Ex fide- (75) -gellina fidel bogen
(4, 15).
Figere stecken? cleuben (5 &c.). stech-
o (prs. 141), -in (825), -en (1, 4). Ad. nd.
sti-, hd.ste-cken. Ad. cleu-, klie-(76), cley-
ben. kleuen (18, 23). spalden (17. méssv.
aus klieben »« findere). vestigen (68 &c.).
hefften (110). hechten (23). hetten 4
vatten (22b). negeln (49).
*Figilla v. F'igella.
Fig- bissw. fie-men, -mentum, 4.
figium 7 fietum (16) ein gemacht (1, 55,
75), gestifft (25) ding. Ad. nd. dicht-unge,
inge, -nisse (22). hd. ge-tichte, -ticht,
-máchte (114), -lichnisse (9).
glichniD (8). hefftung (110).
*Figulator v. F'igellator.
Figulus (7. ollarius lut? compositor ;
qui facit vMas 5, 21) Ad. hauanari (141);
hat-, hafe-, haff- (1), haue- (6), hefe- (151,
152), heufe- (13), vorbe- (85:furben?),
dippe- (18), vl- (5, 21) -ner. top- (9),
dop- (11), dap- (9), gro- (22), grop- (23)
-per. duppen- (5^5, 12), heffen- (8), hefen-
(10), pot- (132) -macher. pottemaker (99).
Figur-a,-e (55) (7. forma; maneries
? slages —sí.similages? — 7 signaeulum
1) Ad.'gestalt. &.- (1, 9 Anh., 132), stalt-
(23), stalti- (13), Ad. gestelte- (5), gestelti-
(150 scm.), glieh-, gleiche- (152), gleich-,
scepe- (11) -nisse, Ad. -nusse, -nuD, -nis,
-niD, -nisse eyns wesens (15). gelichunge
7 worschei (9). figure (5). em f. aldie
(b^). figuer (21). nott (71).
Figuralis Ad. nd. figur-, figuer- (1T,
21) -lich, -lic.
Figuralitas figurlichkeit (18). figuer-
liehkeyd (19).
Figurare gestalt geben (76). glichin
(8 sim.). geliken (11). bildin (8, 9). zeychen
(bb). figur-en (V, 22, 67), -eren (23, 132),
hd. 3eren, -iren, -ern. figuern (21, 133).
*Figurosus crefftig: (5b).
*RFigus (7. pilax 75, eattus s?/luestris
9, 75, 76) ein wilde- (3, 74, 75), walt-
(14) -kaeze.
*Fil baldrian (9).
Filacista v. F'ilatista.
Filae-, phylac-, fila-, phila-teria
(cf. lacinia. Gl. m. 3, 553 sq. D, 286 sq.)
perment daran die zehen gepot ge-
schriben waren (74). dynne (110), dunne
(132) pergament, m quibus X precepta
erant scripta. ruom- 2 zaupar-giscrip;
phechar, eechar £ brieveliu (s2& Gf. 3,
324). brieuil-i (Sum.), -in (130). brieff (25).
sawm- (9), zawm- (8) -vesen (cf. sq.). bleho
(86). ger o. same am gewande (74).
Filae-, fila-terium geschrift der X
gebot (9). schrift der zehen geburt (sc
8). ein saum (17, 110) an dem gewande
der widder geslagen ist (1T). zom td
soem (132). zedel (5, 21). zadel, lode (5^
stra-del (23), -tele (22). tafele (22^).
*Filaetrum (cf. prec.) v. Filetum.
*Phila-delphus, -derphia 1 -rphia
(£. fraterna. dilectio 16. cf. ngr. aDspqóc)
veste lieb 7 bruderlich lieb (9).
*Phila-, philo- (BEr.) -geus (avs phle-
gon »« ipogeus q. v.) pferde der sun-
nen (74). 7. quartus equus solis (Br.).
FIL
Filago, earta-f. (q. v.) wund- (74,
91, 125), ruhr-, heinsch- (143) -kraut.
*Fil-ama, -oma, firama (11, 19) kuf)
(74, aus UXuX) quecksilber (19, 74).
quie siluer (11).
*Filamen garn (Sum.). spynwerck (141).
*Filamena v. Filomena.
*Filandus v. Filaudus.
*Philangus (cf. philargirus) liebha-
ber der zeitlichen ere (75).
Phila-ntropia, -tropia, -ntropa
hd. mensche- (11), mensch-heit. liebe
der menschheit (9). nd. de mynseheit
(23); mildighen (22). barmhert- Ad.
-Zikeit, -zkeit, -zig (8), md. -icheit.
demietikait (76).
Philantropiee barmherczig (18).
*Philantropos liebe (8, 9).
Philantrop-os, -us (7. lap-a, -pa)
Ad. klette, cleth (3), groDe klete (125);
kleb-eren, -kraut (126, Fris.) md. en
erasse (11).
Filare hd. nd. spinnen, vedemen.
fedem machen (5). garn treien (110),
drayen (132). Ad. zwirnen. à
*Philar-eia, -gia, -gicus v. -giria,
-girus.
Philar-, filar-giria, 7 -gia 4 -cia 4
-tia (75) liebe der zytliehen ding (75).
l. des geldis (8), guldes (17), goldes (9).
Philarg-, filarg-irus, 7 -icus (68,
147 &e.), -ius (68, 147), -us (74, 75, 16)
giezig (8). geyezig (9). girig (1T, 110,
132). liebhaber des gelts (74, 75) o. der
zeitlichen guter (75). geltgyrich (147).
*Philarphia v. Philadelphus.
*Philartia v. Philargiria.
*F'ilastiea v. Filatista.
Filateri-a, -um v. F'ilacteri-a, -um.
*Philates v. Phelax.
*Fjilatissa spinner-in (68, 110), -sche
132). :
bis ets (74, Gi. m.), -eista, (129,
147, Gl. m.), -stiea (16), -tor (Il. c.) spyn-
ner, fadmer (74). spynresche umb loyn
141).
: etes v. Philantropia.
*Philatrum v. Psilothrum.
*Fil-, phil- (74) -audus, -andus (74,
76), -iaudus (8), -iaridus (17) (aus phie
lautus Ki. -« laudare) selbsliebhaben-
der (74). Ad. der sich selber lobet szm.
(Mss, mog.). r
*Fila-x (74), -xa (»« QUuAaoostw) faf
dorim man etwas behelt (74). vat wat
in to bewaren (147). Jo vaso da wino
(61. m.). t
*Phi- v. Pbhe-, pi-lax. -
*Fileieula (cf. fili-eula, -x) faran
(Sum. II).
*Philebama v. Filocopus.
*PFiled-erus (8), -rosus (9), filodurus
(10), philiodru-s 7 -fà (74) (aus (qU.07
Aoí(BGopoc 9) eyn affter-koser (74), -koBer
(17). lip- (8), lib- (9), lieb- (74) -haber.
*Fileius ags. brog (1365).
*Philentum v. Pilentum.
*Filependula v. Filipendula.
*Philetrum v. Psilothrum.
Fil-etum, 7 -actrum (147) vadem
(11). stranck garns (14:).
*Philetum v. Pilentum.
*Filex v. Filix.
FIL
*Filfel v. Fulvalabia.
*Filia Ad. nd. do-, to- (55, 4) -chter.
dogter (99).
Filialis dochterlich (11).
*Filiaridus v. Filaudus.
Filia-ster, -stieus, 7 -tor (:4) Ad.
md. stief-, stef- (23, 91), steif- (85, 132),
Ad. stiff-, stif- (9), sehif- (8), stuf- (16),
stewf- (1) Ad. -sun, -son, zd. -sone, -soen
(11, 97). eydem (4). eiden (93). aiden
(14). toh- (93), toeh- (74), doh- (6) -terman.
*Filiastiea v. Filiastra.
*Filiastica (7. que compangit filum)
Zwir-, var. zwi-nerin.
*Filia-stieus, -tor v. -ster.
Filiast-ra, -iea (7. priuigna q. cf.)
hd. eyn styeffe (untersch. von msc.
styeff 152), stieff-, stewtf- (» stiff-, schif-
(8), steif- (49, 132), nd. stet-dochter. snur,
sunsweib (74).
Filiatio kintheit (65).
*Filiatus v, Foliatus.
*Filiaudus v. Filaudus.
*PFilieem (acc.? cf. fili-eum, -x) farm
7 farmahi (Gf.) farn £ viusta (/a£.?) 6
filix (141). ags. fearn (94).
Filico ruff-yan, -igan; vnsteter an
worten (74). vnwarhafftiger mensch (75).
Filieula (cf. triehomanes) rotter
steinbrech; engelsüf) (126). stein-, eich-
fahren (Fr.).!
*Filieum (aus filie-tum, cf. -em &c.
earex.) saharahi (141). farmahi (Gt.).
*Wiligo (cf. fuligo) mais (cf. maese
| macula Kil. sim.?) & rue quod crescit
€x ficicio (aus focacio ?) retro ignem (8^).
*Filinium (cf. filacterium) eyn zed-
del (1).
*Philiodrus v. Filederus.
Filiola (cf. G1. À. v., Gf. 3, 333, 496)
phellola (pammus operimentum calicis?) ;
uillo-l, lin (6£.). philol (93).
Filio-lus, 7 -sus (66 sd eyn cleyn
son (17). en sonne (22). philol (93). fillol
Sim. (Gf.). pl. -li kinderlin (65).
*Fil- v. Flex-, nauc-ipendere.
Fili, ? phili- 7 vili- (74), file- (85)
-pendula, gr. QU.mévOSAX (143) stein-
breche (96). groz st. (Sum.). groDstain-
prech (74). stenbreke (47, 85). rot stain-
brech (91, 143). rote stempreth (sc 125).
wit akleye (47). meila-n (93), -ndt (174).
varen (11).
Philiste-a, -s (122) Ad. nd. das, dat
| lant der, von, van philistijm.
Philistei vnbeschnitten (68, 110), on-
besneden (132) heyden.
Philistijm vnbeschnitten volck (68).
| onbesneden v. als heyden (132).
*Filium (7. filum aquae Gl m.) v.
, Philtrum.
Filius Ad. nd. sone, sonne (23), zoen
(I1). Ad. sun, sün (6), gew. son. fili-us,
-a adoptiu-us, -aà eyn erkoren sun o.
| doehter (110). eyn vysserkoeren soen
off d. (132). filius adoptiuus, adulteri-
nus, legitimus, primo-, vni-genitus
| erwelter, eebruchlieher, eelicher, erst-,
var. erstge-, einge-borner sun (64). filii
Israel kinder von isrl (5^).
. Fi-, £ vi- (75, 77), fe- (136, Sum. V
"hx, -lex (17, 93, Gf.), -nix (41) (6f.
PHIL
ferula, filiceem, follix, carex) varin
(varm? 3). farin (19). farm (104, Sum. V).
varne (8, 9, 77). v.-küd (sc 13). farn ('t,
47). f.- (110), vn- (17), glaBeschen- (75)
-erut. glafaschenwurtz (753). pharn (19).
varbe (sic 9). ein narre (szc 17!). vaern
(132). fayraen (85). barm (Sum. V). ags.
fearn (94), ferun (136). alant (47, 85).
huchila (péseis? aus? Gt.)
Filix minuta (cf. felieina) ags. eofor
fearn (942).
*Filla (anders G1. m.) benedietenwurtz
(125).
*Filum indicum pibendia (Sum. VI).
Phyllum welsch bingelkraut (143).
*Philo v. Liector.
*Philobalsamum 4d. salbe (9, 21, 74);
edel s. (8); s. von balsam (18); s., salb
besser, eyn b. s. (17) dann balsam. d.
zalue better wan balseme(22), van balsme
(23).
*Philobo-lia, -ma v. Filocopus.
Philocalus eyn gut liebhaber (68,
110). goet lieff hebber (132).
Filo-eopus (18, 66 &e., 74, 110 &e.),
-ropus (75), -labus (76), philo-compos
(125), -compus 2 -pompus 4 -popus (Gl.
m. qus QUO-xOpOc, —XOUmOc), phile-
bama/(9),flo-bonia (67, 14, 132),-comptus
t -toeus (q. v.) &. «amator iactantie (IL.
€.). liebhaber (74). l. des ruoms (75), der
beumung (-copus 74. s£. berumung). lieb
der berumunge (9). berumenisf) (18).
peynlich vff dy arbeyt (125) philobo-
ma v'rumer der liebe (17); -lia rede des
rums (74); -lita ?. amator iactantie (66
&e.), sapientie (110 &e.).
*Philoeteta v. Faltilones.
*Philog-enus, -eus v. Ipo-, phila-
geus.
*Philo-gister, -hister (110), 7 -tàtiecus
4 phloister (74) 7. amator visionis (66 &e.,
74, 110 &e.). liebhaber der weihert (15),
des gesichts o. der sehung (74).
*Filogogus v. Filologus.
*Philohister v. Philogister.
*WFilolabus v. Filocopus.
Filo-logus (11036), -gogus (110b),
-SOgus (66 &c., 68, 75, 132) ?. amator,
animator (133), mater (1103) ra-, ora-
tionis. ein liebhaber der rede (68, 110),
vernunfft (75). eyn minner der reden
132).
| *TFiloma v. Filama.
Fi-, phi-, phy- (5^) -lomena, fila-
mena (9), filomera (99) nacht- /d.
-igal, -egal (D^, 13), -galle, -gal, -igail
(58), -egale (22), -agal (23). naeh- (16),
nagte- (99) -gale. grasmu-ceca (Sum.), -ga
81).
: *Philomites (aus -mythus) liebhaber
der mere (74).
Philopo-mpus, -pus v. Filocopus.
*Philophistorieus v. Philosterieus.
*Phi-, 4 vi- (74) -lorcium 7. amasia
(76). eyn lebiehen (12), liebechin (10).
liebes- 7 mein-lieb (74).
*BFiloropus v. Filocopus.
*Filosaga id est verba composita (16.
cf. filosogus).
*Philosella v. Pilosella.
*Filosogus v. F'ilologus.
Philo-, filo-sophya (phya) lieb der
weifhait (91), naturliehen kumst (65).
FIM 235
lifliche k. (12). ^d. nd, naturliek k. sm.
die k. von (110), const van (132) den na-
turliehen meysteren.
Ph. moralis eyn chunst (1), kunst
(9, 5) der tugent. k. der dugend (6),
der jugent (sc 46), der doghet (93),
von der dogent (18), der sitten (91). Ad.
(Mss. mog.) konst der dogen-t, -de (17),
bissw. togent.
Ph. naturalis (nalis) (cf. phisiea)
Ad. nd. naturlieh kunst, Ad. konst.' na-
tuerlieh kunst (46). die k, der matür-
lichen ding (91). k. der nature (5^). eyn
k. von der natur (18). n-liche k. £ n.-l.
weysagung (3).
Ph. rationalis die logica (91).
Ph. sermo-cinalis, -nionalis (4) /id.
nd. kunst Ad. konst der rede, Ad. ridde,
redde, von der r. (1).
*F'ilosofos (herba) andorn o. grens (96).
Philosophus s/m. (phus) ein natur-
lieh. wisser (1), n. kunstiger (55). ein
natürlieher meister (6). lieb-er (649),
-haber der weifhait (91), kunst (64).
upar-, unmaz-uuizzo (Gt.).
Ph. naturalis naturliceh Ad. meister,
wisser (D), nd. wetere. eyn natuerlich
wiser (17).
*Philo-stericus, -storiecus 4 -phisto-
rieus (74) (4. héstoriographus 15) lieb-
haber der neuen mer (75). vber in den
hystorien (74).
*Philosus v. Pilosus.
*Philotantieus (cf. flotoeus) v. Phi-
logister. :
*Filto meydeborges ber (23).
- *Filtor (7. eentor) vyltmeker (141).
*Filtra v. Filtrum.
*Filtrifex filtz-macher, -mecher. vilt-
macher (132). :
*Fil-, ecen-trosus vyltich (141).
*Philtrum, filium (9) (cf. sq.) wilde
pasten-ach, -ey, Asp. eauathoria sal-
vage (143). wasternach (9). hirtzklee,
künigund kraut, wasser dost 7. eupa-
torium adulterinum (5:3).
Filt-rum 7 -a (cf. eento) eyn fyltz
4 quedam. herba (66 &e. » prc.). fi-,
7 fe- (Gf., Gl. m.)), vi- (17) -Mrum Ad.
vilez. nd. vilt, vylte (147). viltrum (,,&
villis) heren tueh (64). hutt-rauch, var.
-rach (7. arsenieum album 75).
*Filtrum v. F'ulerum,
Filum, felum (76) ^d. garne. Ad. nd.
vad-, fad-em, -am (21), -an (141), -ym
(55), -en (6, 13, 4). fad (91).
*Fimalia v. Funale.
Fimare Ad. nd. misten, messen (1l,
22). tungen (5).
Fimarium mist-huffe (19), -huffen
(110), -hoep (132), -hof (68). mesthof (11).
Fima-rius, -tor mist-er (110 &e.),
-trager (74). meester (11).
Fimbri-a, -um (122) (27. limbus,
-ora &o.) saum (110), som (68) an eimem
cleid. Ad. saum, saume, seume (7),
seyme (12), sóm (6), sam (9, 21), same
(16). nd. som (23), soem (132), zoem (11).
zerksfert saum; belege (128). blege 4
wulst (126). vmbleg (111). wolst (114).
bast am rock (75). gerhe (5). gere (117,
21). ghere (23). geren (10 &e.). gern (25).
liest (132). vese (106). fase £ £reimo (120.
cf. triem Sm. 1, 490 : lt. trama? trem-
30 *
236 FIO
bil, dremil at. 5, 531 sq. ?). traro ; thrado,
tradho sm. (cf. ags. thrzed engl. thread);
traben 7 vasen acc. pl. (Gf). tradel;
zadel; stuch (17, 21). zopf (*). gall.
ourle (122). f. maniee 7, supera bri)
am ermel (75).
Fimbriare seumen (64, 75). basten
65).
Fimbriatus beleget 7 verwólstet (114).
beleit 7 verbraemt (126).
*Fimeton 2. aurum (16).
Fimetum mist-gruob (91), -stat (111).
*Fimeus 2. os aperiens (16).
Fimus Ad. nd. mist. mestz (13). mest
(99). mess (11). mes (22). baw £ kaat
(126). gor (Gf. fimogor sic 141). deisc
(Sum. cf. Gf. 5, 231).
*Fimus (s&. fumus?) terre ertwort
85).
*Phina v. Phinna.
Finalis hd. nd. ent-, eude- (18, 21,
132) eende- (11) -lich, -lie.
F. conclusio entlicher beschluf) (75).
*Finalitas endelichkeyt (18).
Finaliter ende-lichen (132), -lich (21),
-lie (23). hd. md. ent-ichen, -lieh (6)
-liken.
Findere Ad. nd. spalden. Ad. spalten.
zer-sp. 4 -cleiben (75). sehnyden (110).
chluipit (findit 141). eliben (75). kleu-
bin (5). uff cluben (17). cluuen Z2 clowen
(22). elouen (11, 132). klecken (74). spli-
ten (99). spleyten (11). splyten, cloeven
(147). slyiDen (19). off ri&en (18). dey-
len (21, 147).
Fingere Ad. nd. di-, hd. ti-chten.
dihten o. stifften (6). denken (23). Ad.
ge-, er- (9) -d. trachten (18 Mrg.). be-tr.
(65). ertratten (49). machen (9). schaffin
(8, 9). schleppen 7 tosamede- (23), to-
hope- (22) -zetten. Ad. zusamen setzen.
stechen mit eyner nalden (5. aus stich-
ten -— stiften »« figere?). stechin 7
nelen (5^). hzeffnen (126). vensen (99).
*Finieedo v. Emicedo.
*F'inicia v. Fenicia.
*Finieulus v. F'eniculum.
Finire hd. enden. Ad. nd. endigen.
vullen- (23), follen- (1) -bringen. Ad.
voln brengen (5 szm.).
*Finis (zwischen ligianum v. fauilla)
as. aerce (948).
Finis Ad. nd. ende. eynde (11).
Finis intencionis die leczte (9),
leste (12), lehste (10 s2m.) meynunge.
*Finitedo v. Emicedo.
Finiti-mus, -uus (19, 132
(19). nach- (68, 110), nae- A)
*Finix v. Filix.
*Phinna (17), phynna (1, 74), phina
An (cf. pinna, mantile) eyn phinne
17). zweek (75). zweck-, past-nagel (74).
zwickhel (1).
Fiola v. F'ala.
*Finuclum ». Feniculum.
*Phynula (cf.phinna) pfrymlein (74).
*Fiola (herba, cf. viola) hd. nd. fiole.
eyn fyoln (17). fiel (21, 110). ^d. fey-hel,
-al (1), -el (4), -elrose (3), -ol m. 7 viole
f. (4). vigol (68). vioel (132). vihel (67 &e.).
*Fiolarium fialen garten (19). fiolen
hof (11).
*Fi-, vi- (Db, 6, 74, 75) -olata vigol-
,
endelich
-buer.
(6), vigel- (68), violen- (Db, 132), fiolen- |
FIS
(23) fioln- (17, 133), fieln- (21), fiel- (110),
YE (b), veiol- (74), feiel- (3), veil- (1),
feihel- (66), fihel- (67) -krut, Ad. -kraut,
-chrawtt (1), -eruyt (132). fialkraut o
S electuarium gemacht v dem kraut
(15).
*Phiphatrum ». Psilothrum.
*Firama v. Filama.
*Firetum (7.) quereinum (41).
Firmaeulum Ad. nd. vorspan. vor-
(85), voir- (108) -gespan. für spange (6).
einbant (100). heesel (108).
Firmamentum Ad. nd. vest-unge,
nghe (283, 132), igunge (68, 175, 110),
-enuuge (17) des gestirns 7 sterckunge
(75). grunt festin (6). firmam-ent (11),
-et (55). werr m. (Anz. 8, 502).
Firmare Ad. nd. vest-en, -igen (1,
75), -enen Z vast maken (23). veesten £
starken (11) sterken (22). stirken (17).
be-festen (13), -stedigen (8).
Firmatio vest- 7 bestet-bigunge (75). | d
Firmatura v. Sera.
Firm-e, -iter Ad. fest-lich, -lichen,
-eclichen (152), -egliche, -englich, -elich
(6). nd. vestlie, vastliken (22). sterck-
leich (1), ich (110, 132). stetelieh (5b).
stetig- (66, 69), stettigk- (151) -lichen.
státiklich (134). gewif (11).
Firmitas starck-heyd (19), -eit (11).
starcheit (22). Ad. stavg- (5), vesti-, feste-,
fest- (D) -keit. sterkede (6). vasticheit
(23, 132). stedekeid (17). stetikait (76).
*Firmula molen-yseren (11), -ysen (19).
Firmus (7. solidus, ratus) Ad. nd.
Starck. starg (5). Ad. feste, vest (1, 2).
vast (23, 132). bestedeget (8).
*Phironia (7. barbitum) rubeblein
74).
*Fisalidos (aus physalis) dropworz
(Sum. V).
Fiscale kununiges vngelt (8). konigis
in gelt (9). koninges rente (11). herren
rent (68). heren-renten (132), -ezynD (110).
sezins (3). ezyns (4). solt (17). ain gilt
(76). fisclieh (?. vi/la, 86).
Fisealinus froni scale (104)
Fiscalis 7. colligens ?n fiscum eyn
stumeler (17). rentmeister (110, 132).
fiscal (110).
*Fiscedula v. Ficedula.
*Fis-, fi- (74), vi- (98) -cella, -cilla
(94), -ecellus 7 -cillus (94b), vistela (76.
v. mulerum,, of? 1 fiscina (?. canistrum,
eophinus) ein klein kórbelin (6), korb
von stro (68), corffken van stroe (132),
bintzen korblin (110) corbelin (100).
korbe (85). korbleim do mit man visch
fahet 7 v.rewse (74). en clene korf (23).
en kaerflinc (11). hude; roden- 7 slot-
korf (109). ruse 7 kórp (12). korp (10).
drage-k. (55). ryse (10, 13). krezli (95).
zainfaz (Gf.). zeinle 7 kratle (126). ags.
tae- (94), te- (136) -nil, -nel (94b). vissele
(99). fisez kürp (13). melkvat (98).
*F'iscenie v. F'escennina.
*Fisce-ptura (Sum.), -pha (equ2) bint-
riemen (Gf., Sum.).
*F'iscilis v. F'issilis.
*F'iscilla v. F'iscella.
Fis-cina, -tina (75), -sina (49, 108),
-tra (6), fascina (Sum., Gf., Hpt.), viseina
(76 v. mulerum) (7. eanistrum, fiscella
&oc.) ein kese faf) da man kese in macht
PHIS
(10), machen (19). Ad. keef-vas, -vaB.
kese-, kez- (9) Ad. -korp, -kar (19), nd.
-vat. ehasi- (104 szm.), chesi- (Hpt. 5),
ches- (Sum.) kase- (100) -char. kefkar
(49). keise naph (3). korbelin (7). matten
korp (19). hatten- (7. g. hotten-) -caerf
(11). wissele (108). fisker (7. fuscina,
trieuspis (Gf.) techer (? cf. Sm. l, 437)
hafen (67 Mrg.). zeinen (126).
Fiselum ags. eleseocche (Gl. m.).
Fiscocintus v. F'ustanum.
*Fiseosus (7. lubricus, st. viseosus;
Cf. Gl. m. 9, 572) slym-ick (19), -ich (11),
-echtig (bb).
*F'iscula (7. redditus regum, 1. q. fiscale)
solt (18).
Fiseulus budel (11, 19).
Fiscus küngs- (93), trese- (109), krese-
(22), dres- (13), drys- (12), dris- (10),
drester- (55), schaez- (4) -kamer.
fisccamera (86). trese kemere (23). kamer
a man gelt helt (5^). fronehof (Sum.).
spar bib (49). houpt- (141), hode- (G£.)
-bale. butel (8). bewtel (9). ags. big
gyrdel (G1. Aelfr.).
*Fiscus (7- viseus q. cf.) slyme (19).
fogel lim (17). darm (66 &c.), o. plutragent
d.; mistel (74).
*Fiseus (cf. prc.) v. Longio.
*F'iselus (aus fiscella, cf. fisclum?)
olkrugk (74).
*Fisenila ehuuarn (105), cf. filieula
eichfahren.
*Phisiarcha (7. deus) furst der natur
(v4, 75).
Phisiea (7. philosophia naturalis
75) naturliche kunst (64, 75) o. erczney
(64). natuerlich konst (17).
*Phisicorum (sc. liber) das puch von
der natur des leichnam (1).
Phi-, fi-siecus Ad. arez; artz-at
(1105), -et (1102€), -it Z -t (7), -e (17). arste
Eis puchartzt (74). eyn natuerlich arcz
(11). naturlich (8). n. meyster (9, 64, 75).
m. der natu-r (110), -ren (132). ein magister
von natur (93).
*Phisillos (ans physieos) ags. leceas
(94, 136).
*Fisimus (7. ferremotus, hyatus, cf.
h. 7. fissura Br. erdbevyng of ryting
&e. (141).
Physio- (Br), physi- (75 varr.),
phiso-logus (7. qui loquitur de natura &c.
Br.) ein naturli-ch rede (64), -cher mei-
ster (75). 3
*Phisio-, phiso-, viso- (1l, 5b, 23, 14)
-nomia, -mia (b^) (»« visus) nd. gesichte.
hd. nd. an-, ane- (10) -g. Ad. gesicht (21),
ane-g. (17), an-g.; naturlieh g. (64); ain.
n. kunst der vsserlichen zeichen jm libe
(65); ant-litze(12), lutz (74); phis-onomy,
-onomei (134), -omye (67, 133), -emy (68);
gestalt (74).
Fisis nature (8, 9).
*Phisologus v. Physiologus.
*Phison Ad. eyn wasser. nd. en water.
Ph. Gion (q. cf.) "Tigris, Ewfrates
dz sind die vier wasser die aus dem
aradeis fliessend (1). daz sunt fir w.
P vB dem paradise flyBen (5).
*Phisonomia v. Phisionomia.
*Phispilio (aus vispilio »« phito?)
en kocheler (23). .
FIT
*Fissariu-m, -s (76) speidel (76).
kidel (49). fissorium 7. euneus (Gl. w.).
*Fissatus speldig (11).
| Fiss-, fisc- (76), fix- (147) -ilis spel-
tig (76), -dig (8). gespeldieh (9). spalt-
(68), cloue- (132) -lich. cloevelick, geryng
o eloeven (147). cluftiger (75, 117).
*Fissina v. F'iscina.
. *Phissitocus v. Psittacus.
. *Fissor holez hauwer (10, 12).
| TFissorium v. Fissarium.
| Fissum schrunden im arf (126).
| Fis-, fi- (1365), vis- (49), vi- (76), £
ris-, scis-, sci- (136^) -sura, 7 fisterna
(6) (V. pedica, 16, sm. 49. cf. fixura) Ad.
chlewb- (3), elob- (5^), spald- (10) -unge;
spalt, spalde (535, 9), spald Z erit (21).
klob (21, 76), klog (49). clüfft (75). kloue
, rete (23). rette 7 ritte (225). riet (100).
d. ritz (6), risDe (18), rysse (151), reyse
(152), ri, risch (5). schoer (132). splif
! spleiBe; klünse; krimme &c. mE
erinne (9). scrund-a (121), -e (100). klac
126, Fr.). ags. sloae (136b. slog Bsw.).
*Fissura (»- fiscella s/m.) kese vat
141).
| Fissus (4. diuwisus; : findere »— fin-
zere) spalten (8^). ge-sp. (110, 141), Ad.
'spalden, -clubet (19), -kloben (110),
'elouen 7 -elauen (132), -sneden (11), Ad.
'dieht. ein gediht (6). en ghedicht-e (23),
een (22). sehründig (Fr.).
| ps (7. pistacia) pimpernüflein
143).
*Fistigria (herba) funffinger (74).
*Fistina v. Fiscina.
| *Fistis v. Penula.
| *Fistol-a, -ire, v. Fistul-a, -are.
| *Fistra v. Fiscina.
| Fistuea steinsetzer (114).
Das.). schwir-ren (OR -en; besützstós-
sel; heyen; bátz hundt; schleger (126).
oehschlegel, be/g. heyblock (128).
Fistueare heyen (Fr.).
| *Fistuire v. Fistulare.
Fistula nuosche Z dolun (acc. pl. Sm,
» 712). tüchel (126). teuchel (91 &e.).
»yn leide rinde (17). canal (Gf.). kendel
?. cannale 5). hd. phiff 7 rore; pfiffe,
fif, pheiffe (23, 9), pfeyffe (66), pfeiff
134), pife (13), pyiff (19), piffe. pfeif,
€
schwar
100). fistola (herba; cf. easia) fistola
1) fistula pastoris (herba) hirtenpfeiff
91).
Fist-ulare, 7 -olire (76), -uire (129
Ad. pfeyf- (66, 134), pfyf-, pif, pij- (17
fen. pipen (23). fleuten (110, 132).
Fistularia v. Crista galli.
DiÉ, pi- (55), py- (132), pijf- (17) -fer. nd.
lIpere (23).
*Fistulieen pfiffer (88).
*Fistulifer swegler (93).
*Fiszula v. Ferotilla.
Fi-, phi-, fy-, psit- (q. v.) -tacus,
9hitieus, fitagus (68) Ad. eyn sytich,
Fistulator Ad. pfif-, pfeyf- (66, 134), Sue
FLA
[sitti-g (133), -eh, -eus (65); sichtig (21),
sedig (11). zetich (23). sedek (22). pape- |
goe £ -yen (19), -goye £ -geye (11), -gey
(66, 132 &c.). pepegey (132). papagey (69,
134). phitieus yf fogel(s1). jnBuogel (16).
*Phitare (cf. fitonissa) toten frogen
? auf wecken (9). totin o. uffweekin (s2c 8).
*Phitecus (aus pithecus) ags. apa
(94), capa (136).
*Phitieus v. Fitaeus.
*Fitilium (cf. fitellus — vit. 76) ags.
aeger-gelu (94).
*F'i-, phi-to, -ton, -tonus, phitonieus
(110 &e.), phiconus (5^) (s£. pyth-) wisser
(1). wieker (55, 23). wecker (18). geukeler
(19). gauckler 7 zauberer (fiton 110). ein
gockler o.-ein tufel (fito 68). ein koche-
ler duuel (fiton 132). kokeler (11). ezew-
berer (8,9). phiton ein schlang (68, 110).
slange (132). weyDheit, irwegig, helle-
mundt, hinterclaffung, slang; zawbrer
o. der durch den pofen gaist redet;
viton slang, vnck (74). phitones vuis-
sagon (141).
*Fit-, pyth- (49) -onieus, fitonitus
(132) besessen (110, 132). ein besessener
(68). kocheler (132). züfferer (49).
*Fit-, phit-, fie- (8) -onissa, phit-
(132) phie- (5^) -onista wisserin (1).
wicker-sche (283), -ynne (5^). weckers-en
(12), -sin (18). aufweckerin der toten
(sic 9. cf. phitare). Ad. czeuberinne (9
sim.) zoubererin (68), zaub-rara (141),
-erin, -erej (649). touersche (132). sele-
(74), sel- (93) -beswererin.
*Fitonitus v. F'itonicus.
*Phitos (aus phoca?) mer-kalb, -katz
74).
*Fitta v. Vitta.
*Fius fiutha (141, Gf. 3, 451).
*Fixellium v. Frigium.
*Fixilis v. Fissilis.
Fixorium (7. clawus Pap., cultellus
4. cf. fixorius c. 7. sca G1. m., fixoreium
i. eutellus sc. trusile 76) ein ezerper
(4. cf. frz. serpe &c. Dz. Wtb. 724. w. v.
sarpa?).
Fixula v. Fibula.
*Fixu-m, -s (8) (aus frixus) rostik
(9). gefóstit (8. aus gerostit 2« gefestit
fixus).
Fixura (cf. fissura) Ad. kleub-, kleib-
(16), entglaub- (18) -unge. cleuuinghe
(23). stich; gespalten vnd offne wunden
(15). riB. (17). narb (21). hd. wunden-,
wonden-zeichen.
Fixus (2. stabilis) gesticke-t (19), -n
(11). pn ? stendig (110). be-st., var.
-standig (75). geuest 7 standich (132). Ad.
feste (10), stete (8, 9), stede.
*Fixus v. Fixum.
*Flaba-nus (76, 94, 129, 136), -nicus
(vll. st. fagrarius' 136), -rius (Gl. m.), 7
flangus (94) (7. custos porcorum; scro-
farius, subuleus 129) ags. suan (94,
Flabellum (7. flabrum, venticapium
139. cf. favellus) hd. wadil (104), wadel,
wedel, wych-w. (110), weddel (T), widdel
(19), wedelchin (17), waeyerle (12€). wayer
(132). wegers (22b). weygel (23). wegel
(22). quest (110). quast (132). vliegen
quast (11). foche (10). fu- 2 fá-cher (ki?.).
puster (22b, 109.)
FLA
Flabilis giplaslicher (141).
Flabrum (;flabellum Gr. 2 flagrum)
hd. wedel. win-de (104), -da 7 -ta (ar.).
blat (126). blaf)balg (19). blazebaleh (11).
waire (99). flegel (7.flagellum 12). pieze
o. kutechte (st. knut.?) geissel (8. cf.
flagrum).
*Flabum (sf. flauum 136) ags. gelu
(94, 136).
Flaeec-, flact-encia (7. arentia 76,
Gl. m., areseentia 76) durr-iekeyt (9),
-ede (8).
Flac-ere, -tere, -ceo (prs. 100), -ere
(68, 132. 2. marcere $ arescere, untersch.
von flacceo languidus sum, so dieses von
flaeteo 110) dorren (8, 9, 74). durr (110),
dor (132), hd. mager werden. magern
(74). virdrocken (19). v'drogen (11).
*Flac-ceus, -teus, -tius, -tus (Gl. m.
&c.) Ad. (Mss. mog.) durre. dorre (10, 11).
dot (12).
Flaecidus luck; lamp-end 7 -üchtig
(126 sZm.). ludenlecht (128). kranck (110,
132). slap hangende (132).
Flae-cor, -tor (74 &e.) (7. mareor)
durrung (110). eyn dorringhe (132). mager,
dorreter (74). eyn magerer (68). em pfinne
an eime swin (6). fiune (5). finde (17, 21).
vinne Z sure (28. cf. siro &oc.).
*Flaet- v. Flaec-.
Flagella (7. apex) wippel o. schosse
(114). dolt (64b, 123). dold (649). geysele
(22).
Flagellare hd. geys-, geyss-, geyD-,
geist- t -eln. geysellen (19). geytz- (23),
geyc- (22), gheys- (11) -elen.
Flagellator geyseler (18).
Flag-, 7 flau- (Gt.) -ellum eyn dunne
ast (7). uuifil (Gf.). Ad. gaisel (1, 2, 76,
134), geyDel (535), geissel, geisel (9),
geistel (6), geischel (753). geysell (132).
geysele (22). geytzele (23). gheysel (11).
gessle (99). swep (77). swepe (11). sweppe
i swoppe (109). villat (Sum.).
*Flagena (aus flagellum »« fragina?)
flachfB-pluwel, var. -plewel (75).
*Flag- (meist alph. fülAng-), flang-
endula, flagundula (7. medius pzsczs
1) flange-1dula (21), -dula (55), -ngula
(4), flandegola (Y) eyn halp- (5, 7, 21),
halb- (69, 74, 75, 124), alp- (18), hoel-
(4), vnser frawen (75) -fisch, -fiD (18,
21) en half visch (22), wich (23) ein
walficho (3). lander (pZsczs 55). fluoder
(1). seholle (110 &e.). Ad. scholl. schulgen
(D). blat-ey D (152), -isen (21), -hyse (133),
-tyD (67); plat-ys (68), -ey B, -eilin (134),
-islin (110), -yBlin (69). pladijB (132).
Flagitare Ad. bitten Z£ flehen. Ad.nd.
bidden. biten (4). byten (9). pitten Ns
fleen (55). vlen 7 eschen (23). heyschen
(b, 65). hd. heyssen. vmb etwas müssen
o. ks:len Z trenglich bitten (126).
*WFlagitare v. Flagrare.
Flagitator gutzler 4 gyler (126).
Flagitiosus sundig (85, 75). boDhaf-
tig (64. 110). vol quaets (132.
Flagitium Ad. nd. laster, m pine,
sunde. s. contra deum (9), wider got (8),
w. got allein (75), o. schreiende heis-
cunge (sc? st?) o. bete (8); sehr. 7 hey-
schende Z beth (9). hd. qual, pein. m1
tag (1). schande (132). sehand (110). (110)
bof- (110), quait- (132) -heit.
251
238 FLA
*Flagiton v. Flegeton.
*Flagor ekiso (Dz. Wtb. 684).
Flagra slege (100).
Flagrans pruende (9). brinnent (76).
Flagrantia ruw-, rew-schiek bren-
nung des fuwrs, feuwerl) (65 varr.).
Flag-rare, -itare (7. ardere 69, 10,
134) flammen as für (6). brennen in im
selber (110). bernen in ym seluen (132).
hd. bryn- (68), bur-, bir- (19), bor- (85),
v'pren- (1), nd. bar- (11) -nen. inbrünstig
sin (134 Mrg.).
Flagrare v. Fragrare.
Flagrio troph 7 lecker (125). keib Z
lotter (126).
Flagrum streich o. sehlag (110).
hettze offt ein slach (132). knecht gaysel
(9. cf. flabrum). geisel; bramer erut;
brüber (17). ruott (91).
*Flagundula v. Flagendula.
*Flaigegellus (s/&. flagellus) driscila
(Gf.).
S dnam- v. Flamm-.
*Flamectum v. Flammeolum.
*Flamen v. Flamon.
Flamen m. n. (i. prelium € s. spiritus
? presbyter) blas-unge (19), -inge (11).
blaast (126). Ad. md. wint. adem (100).
odem o. heilger geyst o. prister (8, 9).
priester (1 &e.).
*Flam-enta paff wyp (8). -ita (76,
Gl. m.) phaffen weyp (9). pfeffin (74).
-inia 7. filia sacerdotis (Br.). -inea pfef-
fin, pfaffentochter (74).
*Flamigenus (-genus »« flamingus)
flemig (nomen gentis 15).
*Flamignus flammig (V. 7. q. flamin-
gus of. pro.).
*Flamina v. Flamma.
Flaminare v. Flamminare.
*Flaminea v. Flamenta.
Flamineum (7. flammeolum; sacer-
dotium 46) ags. biscoper (?) huf (ai.
Aeltr.).
*Flam-ineus v. -ingus, -mineus.
Flamin-gus, -eus (10), flammyngus,
(74) (Z. ruteli 74) fla- (bb), flam- (74),
fle- (12) -ming. vla- 7 vle-mingh (22*).
eyn flemmig (5, 22). flemi-gk (10), -g
(18). en vlemine (23). eyn flymant (21).
Flami-nia, -ta v. Flamenta.
*Flamitura lo (22b).
*Flamium v. Flammeum.
Flamma, /issw. flama, flamia (1),
flamina (94) hd. nd. flamme f. dye fl.
von fure (5). eyn flam £ fure (V). die
flam o. die glut (68, 110), dye loe (66 &c.),
der loe (151) der lone (17), eyn lan
(21) von dem fuer. die flam off die gloyt
van dem vuyr (132) flam (6 &e.). der
flam (64). loen (77). law (1, 3, 11). louch
o. (104, Sm. 2, 461). laum, lauch (759),
unde dic. der laum, lauch (753) hat in
das essen geschlagen (75. cf. Fr. 1l, 581€.
alts. liumo?). loghe van deme vure (23).
495. blaeed (94), bled (136).
*Flamma (cf. flammula) sammet-
blume, tausentschón, floramor, mi. flu-
welbloemen (143).
Flammare, flamo (16) (i. incendere)
vlammen (23). bernen (23). bern (18).
brennen (4) entbor-nen (5), -ren (21).
ludern (17). floderm 2 scheynen (9).
schinen (8).
FLA
*Flammarius feurer (74). 7. ticiona-
rius vuyrtsaicker (1 7).
*Flam-, fla- (76) -maseo (7. 2ncipio €
desidero flammare 66 &e.) hd. nd. ieh nd.
ik beginne Ad. begin zu bornen, to
bernen, to bernde. begennen zu bern
(18). behende (s/c) zu burren (21). an-
heben zu brinnen (76). flammese- or,
-ere (99) ich beger zu bürnen (6). bla-
ken (29).
*Flammearius (: flammeumy) schlair-
weber (91). tüchler (126).
*Flammeola vechil (9). wechtil (8).
Cf. sq. (fcchlein, fogel), eher als fechel,
fochel flabellum (rr. 1, 2835), oder wei-
chel — weil (Sm. 4, 455).
Flam-, fla-meolum (7. flammeum
110 &e., flamum 74. cf. prc.) oral 4 orel
(Gf. l, 462). rise (Gf. 2, 540. cf. v. flam-
meum). bruthul (75). fechlein, schleier,
getzierde (74). schler (76). ein sleyer;
eyn fogel (1T. cf. pre.). sturez (3, 2. of.
nimbus. flammeum. Sm. 9, 661. Fr. 2,
354). wimpel (23). fiammectum (et aus
ol) hoeft cleet (11. cf. flammeum).
Flamme-re, / -scere (147) flammen
(19, 147) in sych selven (147).
Flammeseo, -or v. Flammasoeo.
Flam-, fla-meum, flamium (11) (7.
mauorte 7 virginale 141. cf. flammeo-
lum) heupt cleyd (19). mutz (132).
schleyer o. hube (110). eyn brude (sponse)
luter schleyer (V). glás schleyerlin (135).
slewer (9). bruthüll (75, 93). sturtz (64).
rise (11).
Flamm-eus, -ius furig (8) füriu,
varr. feu-, fu-wriseh (65). Ad. fla-, fle-
mmig. flam-nik, Mrg. -mick (19). vlam-
mich (11, 132). blakende (106). gluedig;
bloD o. bare (11).
*Flammia (?) v. Flamma.
*Flam-, fla- (76, Gl. m.) -minare (7.
incendere) entzun-den (9), -nen (8).
brinnen (76).
*Flam-mineus, neus (76) (7. filius
sacerdotis 16. cf. flam-enta, -us) pfaf-
fensun (74).
Flammineus (7. luteus) dottergeel
(111).
*Flammyngus v. Flamingus.
*Flammiuoma wolk mit flammen (8).
flammig-e 7 -er w. (74). eyn flam-wolcken
(110), -spuyr (132). fuerwolcken (75).
Fammiuomus flammig (110) vlam-
mich (147). daneze £ fomens (sic) ex se
Jlammas (19).
*Flammius v. Flammeus.
Flam-, 7 fla- (64, 74), fam-
-mula, 7 flamma us» (4. pespulli 74)
horn- (74), burn- (85), brant- (125 &o.),
brenn- (649), bren- (125) -krut, -kraut.
brendull (93. cf. gallirieum. schweiz.
brendeli nigritilla alpina). grenfüng;
hanenfuD; swefelprech; wassersemde
(74). brunet-, fewer-, adonis-róDlein (143).
wazzer seyme (96) frammula , berne-
crüt; framula eyterswarmen (85). flan-
tula kornes krut (96), sé. born krut
hierher? oder zu faneola kornblumen
(75) cf. flauiola?
Flammule (metalli) flittern (125).
*Flammus v. Flamus.
*Flamna rot sae (9), sag (8).
(125)
FLA
*Flam-on, -en (85), flosmus (:4)|
(herba, cf. blandonia) vvllin (105). wul: |
lin (74). wolle (96). wulben (85). :
*Flamula v. Flammula.
*Fiamum v. Flammeolum. |
*Flam-us, -mus (148) (cf. flammi- |
neus) 4. proles spuria (148). phaffin kint |
(8). pfaffen kynt (9). |
Flana v. Flaua.
*Flandegola v. Flagendula.
*Flandra v. Flandria.
*Flandr-ensis, -iensis (Br), -inus|
(147) vlanders mynsch (147). flander (55). |
Flandr-ia, -a, vlandria (225) Ad.|
flande-r (6), -ren (1), -rn. flanndern ein |
landt (74). vlanderen eyn stat (22b) |
Flandriensis v. Flandrensis.
*Flaneus v. Flaueus. '
*Flanga flaehBpleuel (74). ein stange.
(&. hasta 3. cf. falanga). |
*Flangendula &e. v. Flagendula,
*Wlangus (aus fungus) Z. boletus
(15); de-b. swamm (74) suam (131).]|
protswamme (Sum. III. Gf. 6, 878).
*Flangus v. Flabanus.
*Flantula v. Flammula.
*Flanus v. Flaueus.
Flare Ad. nd. bla-, blo- (6, 9, 4, 77),
blau- (76), blai- (V) -sen. Ad. blafhen (11). |
wehen, ween (66), wüen (134) weyen
(68, 132). wegen (222b, 76). wewen £ bus- |
ten (10). pusten (23). pusehen (5). wm: /|
den (22b). seusen (74). an ettemen (65). |
Flas-eo, -eula, -to, -tela, -eulum |
hd. nd. flasehe. vlessche (132)--Ad. flesche, |
fleD (18), eyn flessen (21). flascones |.
putirichi (104. cf. Gf. 8, 90). fla- 7 va-
seulum , -seula, 2 fastulum (64b).
flesehlin (64).
*Flatia wormwortz (96).
Flatilis windig (110 &e.).
Flato (;. arthocaseus) gall. flan (122).
*Flatrum 7 q. Clathrum (Gt.). |
Flatu-s, -m (70) blasunge (5, 68).
wind-bl. (110). blasinghe (23, 132). Ad.|
blase (21, 67, 133), blasse (152), blos(6), 1
blast o. wind, winth. ein blastwinth (70)..]
wseung (1,2, 731). weunge (55). weyginge
(23). pust (5, 23). zele (8).
Flaua die gelbe sucht (kxi.). |
*Fla-ua, -na (74, 76, Br.) (4. spica.
matura) zeytiger eher (74). eyn riff aher |
(110). eyn rijpe ader (132). 1
Flauedo Ad. nd. bla-, blauwe- - |
blauw- 4 gelb- (65), blau- (76, 110, 132), |
blay- (133), bla- (6), plab- (1) -heit,|
blaekeyt (18). gelbe Z gilbe (65).
*Flauelinium &o. v. Flauilinium.
*Flauellum (7. flabellum G1. m.) * |
Flagellum. v
*Flaueola v. Flauiola.
Flaue-re, -seere, kauere (75359) 7 |
blauere (75) bloen (8, 9). growen (8).
gslwen (126). Ad. geel, gel, blau, blaw; |
blawe, gra, nd. ghel £ bla (93), vael |
(132), val (110), valb (68) werden. blauw |
| ferben; plow machen, sein o. werden (15). /
*Flau-eus, -ius, -idus, -us (Br. &e);
flan-us 7 -eus (76) (g. blundus Br;
blaueus 4, plau-eus 74, -eus 3) Ad. nd.
blawe, blau, bla. Ad. blaw, blae, blauwe
(19), blo (6), brunblaw (98), geyle ra |
geel (110 &c.). gilblicht (4). golttlieh (8). —
FLE
od 7 wif (1T, sm. 65). falb (65, 75).
lauus val (76, 95, 100). vail (Y). gel vnd
oltfar (65). blaycehgzel 7 hónigfarb (111).
*Flauieom-atus, -us (Ki) falofahs
34.).
*Flauidus v. Flaueus.
*Flauigola v. Flauiola.
*Flaui-, flaue-linum, -lineum, blaui-
inium (147), flaui-lirium 7 -lium (3),
iondium (6), flaue-linum, -llinum,
ineus (74) Ad. (5) nd. kogeler, vnd ist
la linen duch (5). Ad. gug-eler, -ler, o.
.tueh (68), blaw leynin tuch (134), blae
en d. (Y szm.), blauwe l. doche (19).
n blouwe l. dók (106). ein blau l. deck
. ein blautuch (110). kouelaer off blaw
jnen doeck (132). gegelot (: gel »«
egeler) bla lin dueh (21). plow, var.
law (15), plawe (74), linwat. bloe leymet
. €f. Sm. 2, 411). plaü leibet (3). blawe
en want (225). foge (— mAd. véch
rius?) guguler (18). blau gugler (76).
d. go-, gie- (10), gy- (13) -geler. coe-
heler (147).
*Flau-iola, -igola (1), -iosa (1), -eola
39, 70, 134), 4 frauiola (74). fancola (15)
;f. eastanieus, flos siliginis, flammula,
biola) Ad. korn-plum (74), -blume,
olum. k.- 7 roeken-bl. (110). k.-blome off
hebloem (132). ehoren pluem (1).
orne blome (7) ruscheline (23). eyn
ron blom (21). weyt- (125), weyd- (64,
23) -blum.
*Flauius v. Flaueus.
, Flauus v. Flaueus.
*Fleba (ngr. (AéBa) adere (23).
*Flebethomare v. Flebotomare.
Flebilis bewein- (126), betrüb- Z
hrye- (19) -lich. bedrueuet 7 schreyelic
1) wainbar (88).
— OMEN -imus &c. v. Flebotom-
or, -um.
Flebo-tomare, -tomor (42), -timare
),gew.fleubo-tomare,-timare,-temare,
omatisare, fiebethomare (76) (7.
inuere, munire s?c 1) Ad. lassen, die
ern l. (68, 110). l. vff der a. (75). blut
zu der a. (17. nAd. zur ader l.). ais l.
b) ader lossen (9). lofen (42). laiDen
19). koppe- (152), kopf (133), die aderen
32) lassen. koppe (21), kappe (5) seezen.
)ppen (Z) zetten (23). stugen (5, 23).
J. sehrep-, schre- (V. »ett.), sehra- (18),
jra- (stra-? 5), schro- (8) -ffen. fytusen
Qa
Flebo-, fleo- (»3), fleubo-tomator,
puboto-mus sZm., -nus (1), flebo-tanus
) -thanus 7 fleta (74), fleubetarius
) Ad.lefer, leser (8), loBer o. scherer
.B), lasser vff der ader (75); ader-L,
Jusser (76), -laisser (132), -leif?er (10),
Mer (13). ayder-layDBer (133), -leDern Z
tuser (7). vindtauser, stucher (74).
|hraffer (18). sehreffer (16). stuger (18,
D. kopper (183, 18^).
| Flebotomia , gew. fleubo - tomia,
ia (7) hd. labunge; ader laiBung (7),
1B (15). loDung zu der adern (21). ziit
! der a. laBen (17). sehrepffung 7 laus-
Ig (76). sehrafung (18). stuunge (8).
ginge (29).
| Flebotomum, ge». fleubo-tomum,
omus, -thonium (5^), -tinum 2 -tenus
» fleubetonium (225), fleobotomus
3) flebum (5, 21, 66 &c.), fledum (6:),
FLE
fleuum (7). fle- (Gt.), fleo- (127, Sum.)
-tomum, flectirium (19), floga (s. w.)
hd. schrepff- (4, 110), laB-, lauf- (76)
-ysen, -eisen. fledima (127, szm. Gf. 3,
360). vletemen (225). flieteme (42). fleitem
(8). lied-em (68), -eme (Sum.), -in (93).
nd. vlieme (11 &e.). vlym (132 sZm.). hd.
phliet (1), liete (110), flyet, flied (134),
flite, flieth-en (Ki*.), -te (85); flete (5,
21), fleht (17), flyt (19), lydt (69), flytte
(4), phlier (3. cf. Sm. 1, 591). fledomum
ags. blod saex (Hpt. 5, 196). floga flieteme
7 anterior pars (8v).
Phlebotomus strafferig (sc? 49*).
*Flebum v. Flebotomum.
*Fleccipendere v. Flexipendere.
*Flecino (Z. e«ro crescens $m vulneri-
bus) wild fleisch (75).
*PFlecma &oe. v. Flegma é&oc.
*Fleeta (cf. floec-us, -anus) schne
ball (76). sne plog (8).
Fleeta (c/. pleeta) matte (100). ags.
hyrdel (7. crates Gl. Aeltr.).
Fle-, 7 ble- (16) -etere Ad. nd. kru-,
hd. kro-, kry- (13, 68), cri- (16) -mmen.
hd. kromp machen (5) ; ney- (8, 11), bie-,
pie- (75), pei- (754), bey-, bew-, bo- (3),
nd. bo- (1l, 132) -gen. bucken (6s). flihto
(prs. 141).
*Flectibilis boge 7 lengelick (22b).
*Fleetipendere v. Flexipendere.
*Flectirium v. Flebotomum.
*Fleetrum (sí. pl.) lyern slofel (19).
leeren slote (sze 11).
*Fledomum &e. v. Flebotomum.
*Flega plecze (8). eyn blaeze (11).
FUüege-, phlege- (Br), phege- (153),
gew, fiagi-ton (»« flagit-ium, -are?),
ilex (23. v. flama 16. aus phlox)Ad.nd.
die, de helle. heln (Z1). hell (16). phle-
geton- (B:.), flegi- (16) -teus 7. flameus
(16 sZm.).
*Flegien v. Flegmen.
*Flegiratus pappelblumen (96).
*Flegiteus v. Flegeton.
Fleg-, phleg- (Br.), flec-, fiem-, fie-
(11, 74), flew- (1), flieu-ma Ad. wasser-,
w.icht, -echt, -recht (21), ig, -achtig
(132), -flietig (93), -sich (15), wass-, wele-,
wess-, wásse- (134) -rig, wissenlich (63),
fla-, var. fle-tig (14), eyterig (68) blüt,
blut, pluet (1), plut (74), bluyt (133),
bloet (132). nd. waterlch blot. wasserecht
sueht (74). waljerflut (fieuma 7. cataracta
sic 16). water vloth (fleuma sc 22). rotz
(8, v4, 110, msc. 126). ratz (16). quijl (11,
KiL) der koder ner snud-rot (74), -er
(93). flegmata ags. horh (94, 136), hrog
(942).
Fleg-, flee-maticus chalt fewchtiger
1) kolt vüehtieh (23). Ad. kaltsuchtig.
eyner der do (18), eyn dinke dz da (17)
ist kalde vn fucht. rotzig (8, 126). kode-
rig (126). tebig (75). tzege, zehe 7 seyger
non rosch, resch, nit rósch (65 varr.).
Flegmen /. purgatio naris (16), enflure
de sanc (Gl. m.) phlegmen :. tumor
sanguinis; phleumon 2. morbus cum
rubore dc. (Br.). phleg- 4 ple-mina 7.
vlcera dc. (Br. sim.) plemen in den
handen reeten, spleeten of keenen (147).
flemen i. ploramen 4 flentium umor
(129); (umor sanguinis (148). mas-ala
(1315), -ale (104), -ela Z -el (Sum.). flegien
—
FLO 239
?. ploramen; fleneium i. humor sc. la-
erima (sic 16).
*Flem-a, -ma v. Flegma.
*Fle-men, -neium &oec. v. Flegmen.
*Fleobotom- v. Flebotom-.
Flere hd. nd. weynen. wenen (23).
weyn (18, 21) greynen (126). schryen
(110 &e.).
*F'le-sus / -teletus (-tta G1. m., gall.
flez) helbutt (150).
: *Fleta (anders Gl. m.) v. Flebotoma-
or.
*Fleteletus v. Flesus.
*Fletomum v. Flebotomum.
Fletus hd. weyn-, sehrey-unge. nd.
weninge. schreynghe (132).
Fieub- v. Fleb-.
*Fleubetarius v. Flebotomator.
*Fleubetonium &oc. v. Flebotomum.
*Fleubomia v. Flebotomia.
*Fleuma v. Flegma. Catarrhaoeta.
*Fleuum v. Flebotomum.
.*Fleuus (/. vanus Br. Gl. m., danus
$2€ 14) wucherer (74).
"Flex v. Flegeton.
*Flexatura Ad. krumm-, beug- (5)
byeg- (6), pieg- (75) -unge. krum- (23),
kromm- (132) -inge.
Flexibilis Ad. beuge-, beyge-, beyke-
toe gebeuke- (19), pieg- (75), biegen-
16) -lich. byegsam (6). boghe (22b).
bochlie (283). gebogelijch (11). swae (222b).
Flexibilitas piegung (76). bug-, varr.
byeg-, biig-liehkeit (65).
*Flexi-, flecci-, flecti- (cf. flocci-;
7. fili- 3. s£. vili-) -pendere krump machin
(8), beugen (9). b. 7 krumpen (17). Ad.
v^nieht-en (3, 4), -igen (Mss. mog.).
Flexipes das geng o. bieglich fue
hat (s8).
Flexura felga (Gf). biegung (76).
Flexus Ad. nd. ge-krummet 7 -bogen,
-krumpt (5), -krumt Z -neigt (17), -beugt
(17, 19), -kromet (21), -krommet (132).
krumpt (134). sóst. buck ? ranck (126).
*Flico (cf. filico) v. Girouagus.
*Fligella v. Figella.
F'igere Ad.nd. pini-, hd. pin-, peyni-
gen. beygen (18. »« flectere).
*Flinx v Enula.
*Flocaria v. F'ocaria.
*Floecanus flecke de niue (8).
*Floeces v. Floces.
Floecifaeere snode
maken (11).
*Floccifaetor v. Frascilector.
Floccifaetus bosegemacht (19).
*F'loecifici-re, -um v. Frasci-ligere,
-legium.
F'locci-, fiocti-(?.parui-, vili-, nihili-,
nauci-, leui-, cf. fiexi-) -pendere 7d.
nd. v'nichtigen. v^-nichten (75), -nitigen
(13), -smahen (11), -smaen (11). ver- (68,
110), niet (132), snode (17) achten. schen-
den (8, 9)
Floeco (-are) vlocken 7 snewen (108).
*Floc-cius, -tius (11), 7 -eus (110 &c.
cf. sq.) pluck (19). vlocke (11).
Floe-eus, -tus (11, 19), -ktus (74)
(cf. prc.) eyn plucke, wrg. eyn fluck (19).
vlecke (11). eyn vlock 7 noppen (es, 132).
ein flocken Cup) wollflóek (128). lock-
| wollen, ein flam scehnees 7 vilis schnod
machen (19),
240 FLO
(un eyn locken wullen; echuderen von
er w.; kleine stübende feetzle (126). p/.
fafen (125).
Flo-, floc-ces pí. weinheffen (111).
trsster- 4 knechten-wein (126).
*Flo-comptus, -tocus (8) (cf. filoco-
pus) lieb der begerung (9). liebe o.
berumunge (8).
*Wloetipendere v. F'loccipendere.
*Floet-ius, -us &e. v. Flocc-ius, -us.
*Floga v. Flebotomum.
*Flogiare (aus flagitare?) vnplichten
(22»).
*Phloister v. Philogister.
*Florare bloemen maken;
discant (147).
Flor-, flori- (Ki.) -arium, flor-etum,
-idum ein blumengarten (110).
*Floratio bluw-, blüg-ung 7 blüde (65).
*Florator(;.discantor)baeven sengher
141).
Meets bloyt dat uter den boemen
sijpt (147).
*Flore-alis v. -us.
Floren-tia, -cia, -tina (b^) (czwitas)
florentz (1, in florantz (bb).
Florenus Ad. nd. guld-en, -ene (23),
hd. -in, -e. floren (1).
Florere Ad. bluwen, blwen (9), bluen
(17, 4, 133, 134), blowen (18), bblowen
(Db), blügen (6, 65 var.), blugen (65),
blyen (183, 67), pluen (1), plieen (76),
blohen (5), bloyen (11, 23, 132). blogen
(22). blujen (99). blumen (8). Ad. grunen,
gronen (75).
*Flores armerij v. Flos amoris.
*Fl. kamillarum kamillunblümen (8:2,
146).
Fl. museati muscat plu (1). muschaten
blumen (5).
Fl. sambuei holunder blume (4, scm.
Sum.).
*Fl. tunici ». Flosamoris.
Floretum (cf. florarium) der bloe-
men bewaerstede (147).
Flor-eus, 7 -ealis (147), -ens, -idus
bluende (19). blumig (68, 110). blomich
(132). bloemechtich (147). florida corona
ein schappel (65).
*Floreum v. Florum.
Florianus (». pr.?) floeke (22). pi.
sunt heretici (66 &c.).
Floridare blumen machen o. pflicken
(110). blomen m. off plucken (132).
*Floridum v- Florarium.
Floridus v. Floreus.
*Floripendere (cf. floccip.) izierlich-
achten, -schatzen (74).
*Floripendidus
zierperlich (74).
*Floritum blude auff den pawmen (14).
*Floritura (/tal. fior.) blu-et 7 -unge
(11).
*Flor-um, -eum (1) ?. semperuiua)
huf-, haus- (4), hauf3- (3, 74) -wurtz (14,
76) -bürez (3), -worez («*, 4), -loch £
singrun (74).
Flos (7. glos, thima 5^) Ad. pluom
(91), blüm (6, 67), blume, blum (18, 124),
blumme (7, 13). bloeme (132). blome (23).
blut (7). blüst 7 blühet (135). blüst (126
Sim.). pláe (111). Marg. zu 3:
Dum. flos odorem perdit et
pudorem
syngen
zierliehgeschatzt ,
virgo
FLU
Tune flos fit dorre et virgo manet
eyn horre.
Flos amoris, maris (74) campi (7.
premorsa, herba petri 74) maria- (1),
marien- (6, 22, 23), Ad. mergen- (bab. cf.
Sm. 2, 616. Ob. 1066), gew. morgen-rose
Sim., -rosen, -roesen (132), -roselin (7),
-róselin (6), -roseken (23), -bloym (5b),
-blummegen (5). meig blumen (49). Ad.
mayen- (134), mey-blum. hymel-, hime-
slussel; sl-, fridlos-, fridlof-plum (74).
flos amoris morgin rofüin (21). amor
roBen (1). floramor Z tausentschón (13).
flores armerij (cf. armerius) 4 tunici
7i ecaryophylli (144), flos tunetanus &o.
(143) thunisblum, sammat-blum, -róf)lein
&c. (143). graDnágelin, friesenáuglin (144).
flos campi vridel (47). vridels auge (9).
friedels ouge (96). bedesuoghen (szc 85).
*Flos ferrugineus isenblóme (87).
*Flos siliaci (Sum. V), ciri- (47), eyr-
(85), syri- (74) -aeus (7. flos maluse 47.
cf. ros syriaeus) bapilnblumen (Sum.).
weyDpappelplum (74). pallenblóm (85).
Flos siliginis (cf. prc., ecastanieus,
rub-, flau-iola) korn- (74), koren- (3)
-plum.
*Flos syriacus v. Flos siliaci.
Flos tunetanus v. Flos amoris.
Floseulus Ad. bluomechin (19); eyn
cleyn blum-gin (21), -lyn (69), -lin (134),
-em (70); blum-ehin (17) -lin (110);
blume-line (133), -leyn; plumlein (1);
blumme-gin (5^), -gen (5), -lin (1);
blyeme- (61), bliem-(68) -lin. bloem- (132),
blome- (22, 93) -ken, -ke (22). blüstleyn
(128).
*Flosmus v. Flamon.
*Flotoeus v. Flocomptus.
*Fluceus (cf. floceus) eyn lucke; eyn
hader mart (17).
*Fluetar-e, -i v. Fluetuare.
Fluet-iuagus, -ifagus, -uosus (cf.
girouagus) vloedich (132). vnfle-tig, var.
-dig (sc 110). fluetuosus $u steidig (21).
hd. nd.vn-stede, -stette (6, 74), -stet (74),
-steter o. fluchtiger (74). wilde (11, 19).
flussig (75).
TFluet-uare, -uari, -are, -ari, flutare
(16) (Z. va-, fa-cillare &oc.) Ad. swy-,
schwy-, swo- (1), swe- (21), nd. zwe- (132)
-mmen, gew. 4 flieBen sim. swinde fl. (6),
vleten (23). schwinde fuschen d cf. Sm.
1, 326. Weigand 1834). vloyen (ll, 132).
renen (21). schiff wanckeln (9). wancken
(1). sehugkeln o. zwyfeln (8). zweyfeln
(9). zittern (8, 9, 76).
Fluetuatio Ad. fliebunge | szm. vlies-
singe (132). vlueginge (11). vlut-, wanck-,
ezeyuel-unge ; angist (9). Ad. zwyfelunge.
*Fluetum (ad vehendum) eyn flof3 (17).
*Fluetuose flüssig (75)
Fluetuosus v. Fluetiuagus.
Fluetus (7. procella, fluxus, maris
inundatio), flutus (5b), luetus (1l. cf.
luxus — fl. &f. 3, 753) ein flos (7 flu-
xus 3). flo (17, 18, 21). flu (535, 67 &c.).
flute (85). fluth (66, 152). flut (D^). fluyt
(133). flude (9). vloet (11, 132). vlot Z
bulghe (93). bulge (125). eyn bolge 2m
aquis (21). eyn bulie in dem wafer m
ein schwanck (126). schwalg £ quiele (Fr
wella (Z. procella 93). wal (6). wálle
(Fris.). wellen vnd tinnen des móres (91).
FLU
tünen des meres (Keys. Dei Ov.). thünn
(53). thünn (1). tünn (71). tàn (2. st. tün).
Cf. tunen im wasser procella; tunen
schlagen o. lauffen procellare (75). nd.
dünen ( Wellenschlag Wr. wt. 1, 272). duy-
7 dey-ninghe fluetus decumamnus (Kil.).
procella aAd. tunist &c. (Gf. 5, 430. Goth.
Wtb. 2, 617). sturm im wasser (88. cf.
fluxus). (fluctus) vnde (8). lunde (5. of.
procella; vrm. «us vnde cf. Ob. 960)
lünden (Alberus v. Fr. l, 6282). fluctibus
maris lunden ; e ponti fl. uf den lünden;
fluitantibus procellis die wellenden
lünden (62). fluctu influzze (141).
Fluenta (et. pro sapientia) flieende
ins fliBenen (21). ffliesse (6). fliesse-nde
110 &c.), -nt (65, v0), -n (134). flyssen
(69). flu (67). vletende (23).
*Fluentina v. Pila fl.
Fluent-um, -6 (1) (7. flumen) gifluz-
Zida (141), fluzesal (Sum). flufh (66 &e.).
floBe (18, 133). flo. (21). flus (1). fflos;
(6). flute (85). flut (5^). vlot (23). eim.
lauffende (19), flissend (110), vliessende
(132) wasser. lopende water (11). |
Fluere Ad. flie-Den, -sÜen, -sseny
flyiBen (19), flisen (13), fleBen (5). nd.|
vleten (28), vlujen (99). !
Fluetum v. Villutum. |
Flu-men, 7 -mentum -etus (175)
oft 0 -entum, -uius, -strum eyn fluf:
(15 &e.) des wilden wassers (75). flif
(16). fluit (19). lut (96). vloet (23). wasser
(6). des w. dE eyn w. (17). der runf
(rzu£ 126). bach (141). |
*Flumi (cf. flumus G1. m.?) seredghs|
(Sum. cf. Gf. 6, 222).
Fluon-a, -ia v. Fluuonia.
Fluor (7. fluuius 66 &c.) fluit Z nafj-;
eyd (19). vluet 7 natheyt (11).
*Wlu-, fru- (136) -stra (Z. vnda ' &e.)|
ein strom (3). stram (Z. motus aquarum
4). ags. unda (7) hraen (s4. cf. balena);
unde Z raen (136).
*Flustrum v. Destines.
Flustrum (?.fluuius 66 &e.; flumen)
q- v.; malaeia Kil.; quées 110 &e., moLus
Br., procella 9 maris; stilla 10) sturms|
weter, bewegung des meres (74). kalme)
zee (Kil) reghen-, water-schuym (141).
waDer (19). vloet (11). anfechtunge P
droppe (10). ags. ytha (flustra pelagi94b).
Fluta v. Murena.
*Flutare v. Fluetuare.
*Flutus v. Fluctus.
Fluuidum (7. madéidum) naf) (76).
*Fluuies irgosseni (141) Z. q. proluuies
irgozzini (Gf.).
Flu-uius, 7 -or (
en. fluD- (69, v0, 134) -wasser. liefen:
aer
vloes (132). en vletende water (23). riujre
(99). wag (Fr.). l
*Flu-uonia (1:6), -onia (Ki ), -ona (Pap.
Ki.) . lucina (Pap.); luna 4 dea semine.
76).
| !rtuxibilis flussig (75). |
Fluxus píc. sbst. (cf. fluetus) hd)
geflofen. nd. ghevloten (22). eyn flu)
(6). eyn flo. 7 straum (17). flos sturm
FOC
(1l. cf. gurges, fluuius) storm 7 gewel
(49). strom (22b, 77). stram von dem
wasser (74). stranck (22^). en vlote (23).
vluet (99). dureh flyDig (morbus bb). fl.
naris nase-drauf (12), -droppe (10). fl.
ventris weich lip (12).
- *Fobum v. Folium.
F'oca, selten phoea, phora (Sum.) (?.
brasmus q.., praxina £ salea Gf., bos
marinus 127, m. vitulus 110 &e., p?scis
93; cf. phitos) Ad. nd. eyn mere- (1, 10),
mer-, mir- (1) Ad. -kalp, -kalppe (133),
-kalb (1, 67, 68, 134), -kalf (23), -wonder
(10), -rind (93), -kue (1), -schwein (76),
-Swin (Sum.), -swein (74). merichalbir
(phoce 141). see hunt (110). zehont (132).
brahs-ina, -ema (Gf.). prachse (Sum., Gf.).
prahsine; »« brahsine vaeisca prach-inne
t -e laciseca sí. lycisca (104). selach (127,
Gf. 6, 189. cf. salea). seel (22, 1). sele £
geyst (sic 74!). zele (23). ein zal (98).
Zalme (11). salme (19, 66 &c.). salm (110
&e.). boleh (19).
Foecale (7. q. cattula q. v.) hals-tuch
(125 &e.), -koller (114). zympf (vulg.
eolipendium rr. 2, 478b). belg. timp
(128). seeermbret (108).
*Focap-is, -aà (Gl. m.) gall. tarte (122).
Fo-, flo- (85) -caria, 7 -carista (110
&e.), forearta (alph. foe- 134. cf. sq.) (t.
eoneubina) fiur-emlun (acc. pl. Gf. l,
352) -arun sZm. (2b. 3, 677). kebis- (8),
kebes- (85) -wip. kosch weyp (9). kivie
106). bule (110). Ad. ein kochin, kóchin
E. 151, 152), kuchen (133). ein kokersche,
kochenwarster 7 boel (132). kell-erin, | (
-nerin (74). amy, boil in onecht (147).
*Focaris (adj. Br.; st.foraris u. dgl. ?)
eyn tafelen- 7 natelen-voder (22).
*Focarista v. Focaria.
Focarium (cf. forarium) herdstat
(68, 110). heert- (132), vuyr- (147) -stede.
hert (4). :
Fo-, for- (a/ph. fo- 134) -carius (7.
faciens ignem 0 pamnés cinericeus 66 &c.
€f. Gl. m. A. v.) fewer macher (9). fuer-
mecher (8), -stein (15). koch (8, 9). ascher-
ledel 7 -brechtel (75), -legelein 7 -prudel
(14). uenrer (Sum.).
Focatius v. Emtrisia.
*Foceps (sé. forceps) v. Career.
*Focicollis (eménentia foci) bilherd
(Hen.).
Focilare v. Foculare.
Focillare hd. laben? erquieken. wei-
chen (si. queichen cf. foeulare) o. neren
(17). er-n. £ -kicken (64). voeden (132).
*Foecipula v. Foreipula.
Focolare v. F'oculare.
*Focoreum v. Fartorium.
io- (aus S0-7« ve-) -cors wemudiger
*Focular (7. locus vbé fit ignis 16) fivr-
Stat (Sum.). eyn fure ader eyn blasbalek
(0). feur- (141), fuer- 7 hert- 7 brant- (75)
-Stat. herd (15).
Focu-, foco-, foci-lare (cf. repofo-
eillum) focker o. plaDpalg (74). fócher
? plaspalek (3). focher (4). ags. cord
(foeculare Gi. Aeifr. sí. heord).
Foeulare vb. fuer (68,110), vur (132)
machen. vuyrstaicken (147). vueren £
voeden (132). queyehiln (8). quecheln (9).
g£ewonden (0 oder 8; i. fauere 14. »«
fouere).
DicrvNEACH GLOSSARIUM,
FOL
Foeculus (4 focus 66 &e.) cleyn hert
(8). herd-lein (9), -el (75).
Foeus (2. zgnés dc. 16. cf. prc.) hd.
nd. hert, heert (11, 132). Ad. herd. h.-
(93 Mrg.), fuer- (19) -stad. herd- (646),
hert- (6), für- (93), fewer- (9), fuer- (8)
-stat. feur (640).
*Foeus adj. v. Fotus.
*Foderare (7. futrare 75, fodrum
exigere Gl. m., fodere 68) fu- (110), vo-
(132) -deren. vnderziehen mit einem
futer (15).
Foderatura fuderung (110).
Fodere /d. graben. nd. grauen. fullin
(8). wulen (sécut porc? 9). wolen (71).
Fodieare wenig graben (8,9). grüblen
$ stupffen (f. animum. 126).
Fodina grube (17). fodinae partes
kuckus edder dél (109).
F'odium 4. fodrum (Gl. m.), reserua-
culum (16).
*F'od-ula, -ola (7. eaeabus) Ad. kachel,
kogel (21), kóll (134), kelle; koch-k.,
-lóffel (134), 4 bolle (133, 152). b. o.
schapf (61).
*Foeeutina &e. v. F'etuca.
Foederat-us, -as (94) ags. getreude
(94), gitreeudae (136).
*F'oeminifieum v. Mariparum.
Phoen- v. Fen-.
*Fofferus v. Fossorus.
*Folatrum (sé. sol. aus solanum )
naeht-schade (19), -scale (11).
*Fol-ea ? -ia (genus maiae) spinnkrab
140).
olera v. F'alera.
*F'olia v. Folea.
*Folia segyptiaea vlspoen (47. cf.
femigene ?).
Folia lauri lorber laup (9). lorbern
lof (41).
*Folianus v. F'asianus.
Foliatum (8,9, Br.), folio- (Br.), foli-
(8, Br. &.), fabo- (9) -balsamum (7.
folium balsami Br.) edil salbe (9). ydel
salb (8).
F'o- (76, 133, Gl. m.), fi- (129 &c.) -liatus
i. curuus quia folium. cido cadit (16), fil-
um (Br.), ium (Gl. m.) cito curuatur.
Folibalsamum &oc. v. Foliatum.
*Folice v. F'ulica.
*Folinicia v. F'ollentia.
*Folis v. Felena.
*Pholita (v. viuerra 125) phret, Mrg.
hermlein (125). wiselgsehlecht (91).
Folium Ad. nd. blat. Ad. laup, laub,
laupe (133), laube (67), lovbblat (93),
plate 7 laubesplat (74), blatt, blait (1),
blayd (19), plat (76). blod Z lof (23).
*Folium, f. museatum (9), fobum
(96) laup (9). museaten-louf (96), -lof
(47), -loef (85).
Folium sambuci vleder loff (85).
*Folix v. Follix.
*Folle, g. -is steyn- (19), steen- (11)
-kule (cf. steyn-k. lapidicina 147).
Fol-lentia, -litia, -onitia (Gl. m.),
-inicia (129), -mieium (16) 4. vanitas.
*Follieula (cf. -lus) v. 'Theca.
*Follieulosa (cf. migo) magesame(14).
Follieulus (Zfollis) blasbal- Ad. -g,
-ek, «d. -ch. hd. hulse, hulsehe (93),
hiló (49), holBen (17). schotte (125).
korenseeklin (64). ane (f). .
FOM 241
Foliis, fullis (5^) (cf. prc.) Ad. nd.
blas., blase- (8, 22), blaese- (11), blaefà-
(132), Ad. blaf)-, plas- (1), blof)e- (21),
blof)- (6, 49), blos- (9) Ad. -balg, -balck,
IE (55, 6), -palek (1), md. -baleh,
-blaseh (22). balg (141). paleh (104). puster
(22b, 109).
Follitia v. F'ollentia.
*Follix (si. filix ; cf. folix herba 16)
farn (6). varne (23).
*Follo (7. molendinum fallonium Gl.
m.; s& fullo) eyn wollen boge (5^). ein
welker (6). verwer (23).
*Follus cf. forulus) bigurdel (11, 19).
Follus, ffulus (55) fullo (q. v.) nare
(1) narre (5*). nar (6). Ad. nd. dore,
thore (69 &e.). doir (5). tar, toer, tor (75).
*Folmicium v. Z'ollentia.
Folonitia v. Follentio.
*Folops &e. v. Fibuo.
*Foltrum v. Fulerum.
*Folu stinea (Sum. VI. cf. satyrion).
*Foluere v F'uluere.
*Folumen v. Volumen.
Fomen (7. fome-s, -ntum) Ad. nar-
(67, 76, 134), ner-, vüd- (19), fod- (5),
füter-, fur-unge. nd. vodinge.
*Fomentari, -re neren (8). fuden
(19). voeden (132). wuten (9). furen (6s).
voden (23). vueden (11).
*Fomentum (»« tom.) v. Lectega.
Fomentum bryVftesal (Sum.). hd. md.
erquick-unge, inge. Ad. eyn qwigwung
(21). nar- (110), gener- (55), vüd- (19),
fud- (17, 152), futer- (8), fur-(65, 68, 151),
linder- (91), zuwazxrm- 4 zutüschl- (126),
rcif- (8 &e), reiss- (9) -unge. vuedinge
(11). vntugen (se 9). voetsel 4 vonck
(132). funek (110). p/. suuedunga (sm. 3,
529). famentum salbe (3, 8, 9, 17, 74,
16). arezetij (11). areztye (8). erezney (9).
*Fomer (si. vomer) sech (9, 16).
hert (8).
F'om-es, -ix (Gt. 2, 448), fames (alph.
fo- 134) (4. fomen, //igmum aridum, fun-
gus, yscha &o.; hastula minuta 139;
radiz Br., Gf.) hd. nar- (9), ner-, fod-
(5b), fud- (85), wnd- (sze 100), für- (30€, 65)
-unge, vnd beweglichkeit zu der sund
&c. (65). vod- (23), vued- (11), to negh-
(22) -inge. geyle reyezung (7) naturliche
neigunge 2 verkarter naturen wider spe-
nigkeit (9 Anh. 2). zu naigung der sund
(1) reiBunge der sunde (55) eyn ver-
kart nature; widderspennig ore sprünge
7 zu neugunge der sonde (17). verkert
nature Z naturliche neygunge (15). vor-
kartir nature widderspenkeit o. ort-
sprung (85). vorkart natur £ wider Bpene
(9). vrsprung (9, 68). eyn oerspronck o
voetsell (132). durr holtz (85, 9). durr
schyt Z abschlag (645, 123), dyrsehytt
o. eyn dyrrer a. (641€) des baumes £
zundel. z. o. spsn (91) z. o. hamer-
schlag (76). Ad. zunder. eunder (100).
fluckspzen Z sehwümle (126). peddek fos
brant (110). fahsun; fomites 47 2ncita-
menta, fahsohti (Gt.).
*Fomes 7.dy saluatici (76. »« fauni ?).
F. emanacionis vrsprunck gotlicher
dinge (9- Anh. 1).
F. nature geyle reyezunge natur-
lieher bewegunge (9 Anh. 1).
F. suauis suf begird (65).
31
242 FOR
*Fomipetus v. Formipedus.
*Fomieio 2. orno (16).
*Fomitus (s/&. vom.) spiunge (5b).
*Fomix v. Fomes.
*Fonalia v. F'unalia.
*Fo-, so-narius gesangk (74).
*Fonaseus &c. v. Phonieus.
*Foneus (s. fauonius, cf. fón) wester-
wind (22).
Phonieus gut, wol (74) si- (74), sy-
(9), se- (8) -nger. wolgestympter (74).
foni-eus, -tus 7. musicus (Voce. ex quo).
fonaseus est magister curoms et clari-
Jicans voces hominum (110 &e.), cf. fonasg-
um 7 -o éndecl. qd. potio dc. (Br. cf.
Gl. m. h. v.). en stemme maect men guet
mit desen dranck (147).
*F'oniseca v. Feniseca.
*Fonitus v. Phonieus.
Fons hd. prun (66), brun, brunn,
brunne (67), bron (5, 85, 68), burn (6),
born, bor?n (55). nd. borne.
Fontalis v. F'ontaneus.
*Fontana primitas omnis emana-
nacionis vrsprincklicher verhaftickeit
erste vrsprung gotlicher aus trucht (9
Anh. 2).
Fontanalia (/wdé) bornfart (125).
Fonta-, fonte- (8), fote- (9), fonto-
i froto- (76), fonti- (74,122), froti- (4),
fronte- (122) -nella, fronticella (11,
19) (vé. eoncawitas retro in occipite dc.
76) holin bey dem mnacek (74) nacken-
grube (9), -grabe (8). nacke (11, 19).
Fonta-neus, -lis (62) brunlich (62,
65). brunnenwásserig (112).
Fontanus ein brunnenmann (110).
eyner der by eim brunnen wonet (68).
eyn die vp die fonteyn wonet (132).
*Fontenella v. Fontanella.
Fontieulus eyn brunnel (4). brunde-,
var. brün-lin Kc prünnle (91). brinn-
(76), borne- (V, 85, 23) -lin, -chin (8^),
-ke (23). born-chin (17), -gin (5). p&. 7.
lacrime (16).
*Fonti-, fonto- v. Fonta-nella.
*F'ontire fenijnlick reden (147).
*Phora v. Foca.
*Fora (7. temo; cf. forale) di-, var.
dei-chsel (75). .
*Foracio v. F'oramen.
*Foracitas v. Voracitas.
Foraculum v. Furfuraculum.
*Foradere furen 7 eren (6).
*Foraga v. Forago.
Foragines (v. extrem?ta-s, -tes corti-
narum) frensen (110). frentzen (132).
Forag-o, -a (7. filum dc., & herba, 16.
2X borago) scheidgarn (91, 110, Alber.).
eyn scheyde draet ym laken (132).
swaiffpret (75. cf. lieiari). fitz (74).
Forale hd. nd. span-nagel, -neghel
(22), -dremel (68) 2m curru, an eime wa-
gen (6), in ainem »w. (76), in deme
waghene (23). eyn spanne nale an ey
karn (18). wagen nagel in wagen (75).
run-n. 7 leuch6hol (74). rungestock (Ziem.).
deysel (3). deyssel (4).
A RR -eio (cf. -re) marcktynge
147).
Foramen (27. forus, lar) Ad. loch,
laeh (21). eyn greber 7 eyn hale (17).
eyn hul (110). hol (23). holl (11). hoel
FOR
(132). hoyl (19). rizz £ chlumsen (71).
gat (99). f. aeus phorte (9).
Foraminare (7. forare, per-f.) Ad.
hol, hoil (132), locher (68) machen.
locheren (110). i
Foraminosus locherig (75).
*Foranius v. Forestarius.
Forare lochern (1). hoyl machin
(19). hol maken (11). bórn (8^).
*Forare (»« forrare) voren (29. »«
boren).
*Forare (sí. vorare) fresDen (bb).
geitigcieh fr. (64).
*Forare (2c forum) marcekten (14:).
*Forarium (a/ph. focarium q. cf. Zn
4 Ausgg.; »« fornarium q. v.; anders
Gl. m.) die 7 das ef, es in der schmit-
ten (65).
*Forarius (wntersch. von focarius)
fuerschurer (75).
Foras (selten 2. foris q. cf.) hin- (1),
in- (18), enn- (5) eyn- (21) -uf. hin-
(23), hen- (22) -vte. onbuDen Z ontvOin
(19). buissen (132). Ad. auÜ-hin (126),
-wendig. dofure (8^).
*Foratus v. Forratus.
*Forcar-ius, -ta v. Focari-us, -a.
Forceps (7. forcipula, forpex, for-
fex qq. cf.) hd. zanga (Gt.), cluft-z. (121),
czange (2, 4), zang, ysen-z. NUR scara
(Gt), schere. Ad. blech-, plech-, md.
blee-, yserin (55), iserin (11), Ad. ysen-,
eisen- (1, 75) -schere, -schar (1), -schár
(134). eiBen scher, var. y ne scheer (64).
eyn scheer off tzange dair men yser
mede. halt off mede snyt (132). abebrech
(49). clufti 7 chluppe sm. p/. (Gt.).
*Forcia, fosecia (Gf.) scári (Gf., Hatte-
mer. 6f. Dz. Wtb. 632).
*F'orcieula v. F'orcipula.
*F'oreinula v. Fuscinula.
*Forci-, furci- (8), furcip- (Sum.),
foci- (104) -pula, forci-, forfi- (s. w.),
forti-ecula, forcibula (Hpt. b, 198) (»«
furea?) ehlubba (Hpt. Z. c.). chluppe (104,
Gf, Sum.). kluppa 7 klappa (Gf). cluft
(8 cap. de arboribus; Gt.). clofft (8, 17).
klouet (klonet?) o. eczeychen (»« for-
cista?) o. ezengelein (9). Ad. zange;
ein klein z., zang (fore- 133, fort-, a/ph.
fore- 134 -ieula), scherlin (68 &c.),
scheirgin (fortie. 133. cf.forficula). ein
schárlin (foreipula 134), scherlin (75).
ain klains zenglin (76). tange (11). em
klene (23), kleyne (22) t. (forcicula),
schere (forcipula 22). gluotzanga (2d.
127).
Foros, frot- (74) -ista ?. signum con-
sulwum (74, 76). rat- (8), rot- (9) -hern
zeichen; rattherren zaichen (74). Aws
francis-ese (Pap.), -te (Br.) 7. £msignia
que ante consules ferebantur vt secures dic.
*Foreius (cf. formadius sZm.) kese
19).
*Foreoreum v. Fartorium.
*F'oreula v. Forsicula.
*Foreus v. Frocus.
Forda kalberkuh (126).
*Fordalium (/ac fordae?) cambr.
lefet (Zeuss).
F'ore (7. sistere 5^) Ad. nd. wesen,
wsen (9), wefen (1) syn (66 &c.). es
sol sin (110). sall wesen (132).
FOR
F'ore-, fori-facere missedun (19 sm.).
misdoen (11). sundin o. boflich dun (8)
sundigen Z vbel tun (9).
*Forefacere(^- forum) marckten (74).
' Forefaetum missedait (19). my0-that
(110), -dat (68), -daet (132). misdaet (11).
*For-ena, -eua (152) -ona, -enula,
vo- (1), ho- (g. v.) -rena, horona (64e
ein for (3, 4). hd. for-hen (17, 64b), -ne
(5) -hel (133), -heln, -cheln (68), -eln
(17, 18), -reln (21). vor-ne (23), -en (132)
-hel (110). furn (6). furen forena, ferhin
horona (64).
F'orensis (cf. popularis) ein marek-
man o. vBlender (110). ein van buyssen
off die buten is (132). p/. marcklude (16).
Fores Ad.eyn thore (5, 67, 133), thur,
tor (6). dore (8, 18, 23). dore (1). thuren
pl. (645, 110). tyren o. heuser (64€). hufer
(64^). doren (11, 132). heckethor (125).
hen dor (22). forderhufthur (75).
*Forescere vailen, kauffmachen,
marckten (74).
Fore-sta, -stas (7), £ -ta (74) (4.
silua) Ad. vorst. eyn furst (V). farst, vlg. |
forst (75). jk
Fores-, 4 fore- (74) -tarius, 4 fora- .
nius (12) (7. lucarius, 7 viredus 74. of.
economus, indagator) eyn furst meyn-
ster (V). yeger 2 forster 7 holez bewerer |
(12). vorst-er (74), -her (75). wolthoeder
81 |
(81). |
*For-eta (97), -ieà (: forare) spikel-
boor (107), -boer (97. ?. q. spijekerboor |
terebra Kil). spikerbaer (1l, 132). wins .
der (19). 3 |
*Foret- v. F'orest-a, -arius.
*Foreua v. Forena.
For-fex, -uex Ad. scare Z scetaà
(Gf.) scher, schyr (125). wát-scári (127),
-schere (Sum.). want- (22), tuch- (1), duch-
d doch- (18), Ad. garn-, nd. gaern-
(11), sehrot- (9), srot- (8), snider- (93),
Schnider- (75), frawen- (76) -schere sim.
gewant scherer (-fex 5b, we in pelli-
fex &o.).
Forfiecul-a, -us (125), foruicula (152)
hd. eyn klein nd. kleyne, klene schere,
scherlein (68, 152). knip-schere (132)
-Schirchen (125). i
Fori pl. weite (88), das ruw (110) in
dem schiff. dat roiff in dem scheppe
(132). (roef eoncameratio kil. ags. hróf).
Foria p/.,dunndreck 7 blütterten (126).
petteringhe (Kil.).
Foriare v. F'orire.
*Foriea v. Foreta.
*Foriea (pl. 76. ?. cloaca, publica .
cluaca &ec.) sumpf (8). sump o. aytzucht |
(9. cf. aqueductus &o.). sprach- (126),
scheiD- (74) -hauD. schy Bhuf) (110). secreet
(132). kackhuys (Kil.).
*F'oricaria (7. arsenicum) rattenkruyd
Kil.). ;
Forieule p/. eyn leeth (125. d. *.
Fensterladen). schnepperlein (Agr.).
F'orifacere v. Forefacere.
*Forinauia (aus fori nauis) des
scheeps hol syden (147).
Forinseeus adv. adj. von vDin (os
vssen (110), vBwendig (133). hd. vf-, aub-
wendig. auDwendiger (66). van buyssen
(132), buten (11).
*Forinum (7. formarius q. v.) eyn
stamp (18). 3
FOR
Foriolus sceheissig, durehláuffig, blát-
terig (126). petterer (Kil.).
*Fori-re, -are (Ki.) (£. merdare 110,
192) vÜwendig gon (68). ven gene (19).
ON (11), buyssen (132) gaen. petteren
(Kil.).
Foris (cf. foras) dar- (21, 133), dan-
( -vD. vssen (75, 110). auDen (75). Ad.
-, do-, von- (68), hin- (75) -vBen, -aufhen.
aufwendig (66 &e.). hyn auf) (4). draus-
sen (126). daussen (752, 126). dussen (15).
wet. dauf)). van ? dar buyssen (132).
o- 4 von- (125), ent- (19) -buBen. dar
vte (23).
*Forlanus (?/ai. furlano) freyauler
(14).
Forma Ad. gestalt. staltnisse S
ge-st. (6), -steltenis (5). eyn fforma (5^
ino (11. die hüpsche (126). leist (7.
ealopedium 4, 93, formas 141). durch-
scehlag; tzug- 4 gyes-yDen (125).
|. *Formacia v. Wormacia.
| *Formaceopula v. Pharmacopola.
*Formadeus v. Formadius.
*Formadia v. Formaria.
*Formadium keí) (16).
' *Forma-dium, -le (7. fissina) kef-e,
-kar, -werck (74).
| *Forma-dius, -deus, -gium, forme-
dius (16) kesse (21). kese (93). k.-nappe
(17), -kare (6, 7), -werck (5, 29, 16). ein
uarck (5, 4). ein kwarek key? (3). quarg
| quart (1). zwarg (16). twarck (1, 8,
9). twrolt (1).
| Formale (cf. formadium) chef) charb
(1). ehzeschar (3). eyn kese naphe (5)
kes kare (67), keeó nap (132). Ad. ká(ó-
CM kef)-napff, £ -korp, -naphe 7 -kare
152).
EU v. Formipedium.
Formare Ad. machen 2 gestalt geben.
agen (13). maken (23). eyn staltnisse
. (22). bilden (8, 9). schaffen (19, 65
n eigne gestalt (65) formeren (19).
eheeppen (11).
A
Forma-ria (Gl. m., Gf), -dia (Sm.)
weiga (Gf., Sm.).
Formarium (awrifabri; cf. contus)
tem- phel (1, 17), Ad. -pfel, -fel (3),
pel (5b, 21, 23). ste-, var. stre-mppfel
er goltsehmidt (75). strempfel (1. cf.
m. 3, 685). schepper (22).
*Formarius stamp (18). stempil (5^).
esemacher (6).
*Formas ags. winenloeci (? 136, mach
eo s& wineliee formosus; v//. rynen-
Ocl cf. formae Gl. m. 3, 629).
| Form-ata, -atum 7 -ula (110 &e.) d.
in phaffen-, pfaffen-, paffen-, papen-
32) paffheit-, paffeit-, wij- (17)- brieff.
faffenheitbriefe (74). ains priesters
opt brieue (76). en papheyt bref (93).
)d. ein format.
| XFormaton v. Farmacon.
*Formatium v. Formatum.
*Formatum v. Formata.
| S&Format-um. (cf. Gl. m.), -ium tunil
30). tuuil (? Gt. 5, 352).
Formatus ge-macht 7 -stalt (17).
*Formedius v. Formatius.
Formella (i. instr. sutoris; paruus
QS€u8; piscina, mzssverst. aus fiscina)
d. eyn leyste. nd. leest (11, 132), lest
3). kese (8). k.-vaBe (8o). keG-val3 (49,
FOR
110, 132), -napf (4), -kar szm. (Gf.), -lein
(74). kessenapf (9). nappe (14) gech-
wurtz (74). Ad. (Voee. ex quo) fischteych,
fiB diche, 7 wyher, weyher, weyer. for-
mellas easei chasa sem. (Gf. 4, 500).
*Formell-à 7 -us, -um (104, 141)
wahs laip scm. (104, Gf.). vuasleip (141).
*Formeus uuethil (131).
*Formex v. Seulptor.
Formic-a, -ula (110), forniea (127)
hd. am-aiz (2), -ayD (1), -s&ez (127), -eyf
(67, 110), -aló (53), -efe, -e, -ysDe (5^),
-bay (64), -beis (93); onmeyB (68);
om-maif) (67, 134), -eif) (69, 73, 114), -i
(16), -ezse (4), -eD (7); eymesse (3),
em-eize (96), -eyf) (6, 64), -eB, -es (13);
semys (111). aymscehe (147). aemt (132).
ameten pl. (85). ampte (109). eempte (11,
147). empte (78). emete (23). mire (99 &e.).
Formiealeon ameiskung (93).
Formiealis fewrzang (91). pl. sunt
Jorcipes fabrorum (16). zwangen (2. of.
Sm. 4, 306. Gl. m. 8, 632), schere der
smede (141).
Formieatio (morbus) pocken (132).
bocken (110).
*F'ormicentria v. Farmaceutria.
*F'ormic-eus, -inus eemptesch,aymseh
(141).
Formidare, -ri (225) Ad. fur-, vor-
(9, 66, 70), fer- (69), fu- (18, 21), fo-
(V. wett. f6-), nd. vru-, vro-, ontvro-chten.
fur- (19), fue- (13) -then. Ad. beben,
byeben (18) beuen (23). bedinen (7).
cetern (D) schemen (8, 9). eysen (22^).
unicien (99). ontsyen (132). erschrecken
(110).
Formido (cf. tormido) Ad. fu- (133),
fo-rehte; fureht, forcht, fucht, focht;
eyn gestalt (: forma?); byben (17);
bebunge (19); angst, senreck (69, 134).
vruchte (22). vrochte (9. anxt (11,
132). bevinge (11). vare (23).
T'ormido-, formidu-losus, 7 formid-
olentus 7 -ulus (147) forehtig (5). fochtig
(17,21). fuehtig (18). vrochtich (25). ezage-
(1€), sage- (21), sach- (23), sorg- (5)
-haftig. sorch-, anxt-feldich &c. (147).
ververt (99).
*Formid-osus 4 -olus anxtelich (23).
*Formidulosus &oc. v. F'ormidolosus.
*Formidus (7. calidus 76, 129, Gl. m.,
eallidus 74) ein vorchtiger (9). warm
(16). weyser, kluger, laicher-, hochfert-,
arglist-iger, ge-swinder, -scheider, schno-
der (74).
*Formilla v. Fornella.
Formiped-ia, -ium, -à, forpedium
(19), formapendum (49) (7. form-ula,
-ella) Ad. leyste, leyst, ful3-l. (8), laist
(76). leest (11, 132). lest (29, 49).
*Formipe-dus (auis D, 66 &e., eyn
fogel 17), -tus (1, 3), fomipetus (.
spieus 5^) gibis (1). gawbiez (3). kiuit
(22). ty wit (23). spechte (5b).
*Formiseeus (v. obwéws; si. forinse-
eus) entgegin (5).
*Pormissime aller eynliehst (65).
*Pormissimus aller glichst (65).
*Formizeutria v. Farmaceutria.
Formon feur o. hitze (74).
Formositas fürwitzikeit o. hofelicheit
(62).
FOR 243
Formosus d. nd. wolgestalt? schone,
schón (67, 134). schoen (11, 132). Ad. wol
geschicket. suberliche 7 hubisceh (133).
seuber- (66, 70), syber- (67, 68), suuer-
(132) -lich.
Formula /7. q. form -atum, -ella,
-ipedia qq. v.) leyst (21). eyn rieht-buche
(11), -bloeh (8). wülst (muliePum 111).
Forn-acale, -acule (74), -atale (7),
-ieale (64) ofen- (T), offen- (64), ouen-
(93) -geschirre. ofen-geschir (74), -sechus-
sel (4 pistendrum 75. cf. exes). pl.
aevendsgereytschappen (147).
*Fornacal-e, -ium (-ia festa dee Br.)
vur den aeven vroude. blitschaf. ghesel-
Schaff (147).
*Fornacarium v. Fornarium.
Fornacire in den aeven baieken (147).
F'ornaeula ofenn (110). ein kleiner
offen (68). eyn cleyn ouen (132). ofelin
(110). kachelof (91). dola (2. fistula, cloaca
Gf. sf. fornieula?).
*Fornaeule v. Fornacale.
*Forna-culum, 7 -lium (15) ofen-
krucken (75). ags. herth (Hpt. 5, 196).
*Fornaeulus ein kleyn ofen (66 &e.).
kachel (17).
*Fornalium v. Fornaculum.
, FForn-, foro- (74), for- (q. v.) -arium
(4. eon- ? suf-flatorium 74,75) eyn esche
(5, 0) in der smitten (5). es in der schmit
? schmelzhutte (75) plafpalg (74). Ad.
esse, efje, ef3. nd. ese, eze. fornacarium
est fornax fabri (v6).
*F'ornatale v. F'ornacale.
*Fornatieus dat in den aeven ge-
backen off gekaickt is (147).
*Fornatura (st.torn.) gitraunga sm.
(Gt. 5b, 239).
For-, fur-nax (-nus q. v. Ad. eyn
oben (52b), ofen, offen, of (91), ofe (67),
offe (8). hd. nd. ouen. auen (11). esse
(93). esDe, var. esf 4. eaminus (64).
oue (17). eydt offen (65. 4. q. eami-
nus Ziem.).
*Fornel-la, -uà (47), for- (Sum. VI),
fro- (131) -milla siechworz (96€). sich-
(85), sehi- (47) -wort. swintwrz (Sum.).
suinwurz (131).
*Fornica v. Formiea.
*Fornicale v. Fornaeale.
Fornieari vnkeusheit treiben (4).
vnkuf)heyt driben (21) vnkeuseh sein
(76). vnkuscheyt don (23). vnkuschin (5^).
vnkuf)en CE vnkew- (9), vnku- (8)
-stlich(-sclich ?) lebin.hurerrij drijben(17).
vnzucht (10), vberspyl 7 vnzuchtliehen
(12) dun. ruffiegen (5). ruffen (7, 23).
kevesen (106).
Fornicaria v. Fornicatrix.
Forniea-rius, 4 -tor eyn vnkusch
mynsche 2 ruffer (23). eyn riffegen (5).
ruffgen (V). horer (17). ain eebrecher Z
kuppler (76).
Fornieatio vnkuf)-heit (21), -ung (18).
ruffung (Ob.) riffunge (5). refferi] (17).
ruffinghe (23). keesdom (108).
Fornieator (cf. -arius) Ad. nd. vn-
kuscher. Ad. vnkufer, vnkeusch-er, -ott
e meehusg 1). riffehin (8). ruffer (109).
ie keesdom doet (108).
F'orniea-trix, -ria vnkeusche frau,
var. vnkewerseh frawe (64). ein heimbBeh
bül-, varr. bül-, bu-lerin (65).
31 *
244 FOR
Fornilium cambr. munutolau (Zeuss;
aus minutal).
Fornix gewelbe (55, 93). swebe-boge
10), -bogen (21). sveboge (100). schuipogo
Gas swebog-e (82b, 225), .en (13 &c.).
swebege (b). swib- (752, 49), swi- (1, 15b)
schwij- (65), swing- (9) -bogen, -pogen
(1, 9) swine- (17. cf. Sm. 3, 523), swig-
(22), swy- (23) -boghe. swinbog £2 fissura
petre gelef) (74). geseges zeichen (8).
gesegis ezechen (9). helm (8, 9). vnkusche
frauwen hufó (8). hur hus (8^5) huren-
(1), hurren- (9) -haws. hurnhauf, po-
weyp (74). eyn bose wip (D &e.) en b.
wif (23).
*Fornus v. Furnus.
*Foroarium v. Fornarium.
*F'orona v. Forena.
*Forpedium v. Formipedium.
Forpex scári (104 &oc.). fahs-sc. (121).
hd. hare-, hd. nd. har-, haer- (11), bar-
bier- (110), barbirers- (132), scherer- Z
gewant- (15), pellez- (9), twerch- (95),
smet- (8) -schere. forpiec-e rade (104);
-es schere (141).
Forpicula eyn kleyn scherlein (170,
151), hare schere (5 &e.). en luttik scher
(22). en klene harscher (23).
Forrago v. Farrago..
For-, fo- (19) -ratus gefutert (19).
gevodert (11).
Fors (SCOTI) hd.vxber-, ober-gewalt.
varige (fbange?) g. (b^). ouer-gheualt
22), -ghewolt (23). ge-luck (132), -lyck
(67). hd. gluck, zufall.
*Fors slurf; segelwint (12).
Forsan (7.for-sitan, -tasis, -te) Ad.
nd. vilhehte. Ad. villeicht. willich (18).
billieh (110, 132). billies (107). lieht (12).
ef maglicht (19). machlieht (11). maschin
(99).
*Forsi-, for-cula kleinscherlein (74).
Forsitan (7. for-san, -te &c.) vellich
(21). hd. villeicht. by e- (132), a- (106)
-uenturen, auentyren (68).
Forta-, forti- (93, Br.) borti- (21),
farta- (23) -lieium, fortalium (9) (2.
burg-us, -a 59) hd. burg (93); b.-feste,
-festunge (67, 133); sloz- (D), slo-f.; eyn
f. des slosses (55). en slot vestinge (23).
borch-v. (132), -slot (23). ein feste (9, 12).
bol- (110, 132), pol- (74) -werck. eyn
starck b. (68), slofó (110, 132). Ad. eyn
Slof (133), schlof3. ein vest gesloz (1).
vestigunge eines geschlosses (75).
F'ortass-is, -e (7. forsan, fortuitu)
Ad. misse-, mis-, miD-lich. mis-lie (-is
22, 23), -liken (-e 22). mislicht (-is); mag
geschehen (-e 2. fortuitu 1). mis-leich
? eiehen (-is 7. fortuito 1). magsein
(18). filliehte (5^). f.-lich (21).
Forte v. Fors-an, -itan.
*Fortex v. Vortex. -
*Forticula v. Forcipula.
*Forticulum (/.munitiuncula Gim.,pala
ferrea, 3, 4, fossorium 75) ein eyse-rene
(4), -rn (3), -n (74) schavfel. grabschupfel
? stech sehuffel (75).
*Fortifacere sterkin (8).
*Fortifex scherer smyt (9).
Fortifieare Ad. stercken. starken
(11). Ad. nd. starck, vast (132), Ad. starg,
fest machen, maken. ;
Fortilieium v. Fortalicium.
FOR
*Fortinella v. Vertenella.
F'ortis starekh (1). Ad. md. starck.
stharke (13). starg (5, 21).
Fortiter stercken- (68), steveke- (132),
Du (65, 110) -lich, và groBer macht
65).
Fortitudo sterek-e (b^, 12, 4), -eyt
(18). stergkeyt (21). starg- (5), starc- (23),
man- (12) -heit. stirke (147). eragt (99).
, F'ortuit-u, -o (1) (cf. forte, fortasse)
mis-leich (4), -liehen (18), -lieh 7 ob-
nochleieht (74). mifdlich gluck (V). by
geuall (132). zufellig (68 &c.). mogge scheen
(sze bb).
F'ortu-itus, -tus (7) (7. fortun-eus,
-ium 7) gluck-haftig (Z. fortunus 7),
-seligkeit (75). gluchafftig (5). Ad. aben-
turlich, -tuerliche, -tewrlich. ewen- (2),
gen- (1) -tewrleich. eben-turlieh (5),
-tuerlieh (17). euentur-lie (23), -lich PU
auentyrlieh (68). ghelucke (23). gluck
(18). obenturlich (2?) gluck (7). glugk
(Z) obent duerlich (21).
Fortuna hd. nd. gelucke. hd. gluck.
glug (v). zufall (110). euenture (132).
Fortunare glucksam werden (11). Ad.
gl. (13), gelueksam (4), gluck-ieht (5),
-cke (19), -lieh (21, 110), -selig, glycklih
(61), geluck (68, 132), glug (7,133) machen.
gheluckich maken 7 wolgen (23). glucken
(15).
Fortunatum tempus lune 7 gud tyd
(225).
Fortunatus (27. fortu-nus, -itus)
Ad. geluck- (4), gluek- (5, 18), glug- (133),
glyck- (67) -sam; geluck-, gluck-, glucke-
(11) -selig. gkucksálig (sic 134). geluck-
lich (85, 68), -ich (11), -et (23). glucki-ck
(19), -g (110). glichigt (21).
*Fortuneus (cf. fortuitus) ebenthur-
lich (bb).
Fortunium glucke (17). gluck (110).
geluek (6s, 132).
*Fortunus (cf. fortu-natus, -itus)
gheluckich (22).
*F'ortu-tus v. -itus.,
*Foruex v. Forfex.
*Foruieula v, Forficula.
*Forulana (currus cf. forale) rung-
stock (9).
Forulus, ? follus (8, ll, 19, 76.
cf. h. v.) (i. bursa, seriptorium, cista
librorum, saccus in quo figella ponitur
&c. 16, gall. fourel, soufflet (122, G1. m.)
sack zu der lawtten o. taschen vald (1.
cf. Fr. 1, 246). lutensack (75). eyn sack
do man bucher in treyt; Mrg. watsack
((). buch sack o. betel sak Z putel tor
(9). bueh sag o. wedil sag o. butel o.
spieher (8) eyn sag (5). en zak (23).
budel; sacke; dore; faeh (17). ein ta-
schen fach (bb). eyn wocher- (18), watt-
(14), bug- (21) -sack. eyn stag (21).
peutel, seckel, plaspalek, schreybpret,
beygurtel, weschplewl, hamer, sawl,
pilde in stein gegraben (74). by-gurtel
(19, 110), -gurdel 7 -gordel (11), -gordell
(132). schrib- (68, 110), sehriff- (132)-bret.
wesche bluel (8 &e). waseh blewl (9).
'foruli l/brorum kensterle, schüfftle, ar-
mergen; agrorum furchen, leifle (126).
F'orum mar-ket (23), -ckt (14, 66 &e.),
-eck (8, 88, 111), -g (19), -te (bb, 133),
-t (D &e.). gerieht (65, 74). g.-zwang (88),
FOT
-stad (17). f. ecupedinis schleckmarckt
(135). f. frumentarium trayd-, seruta-
rium tentel-marck (111). gre- (112), gü-
(135) -mpelmarkt. f. ser. 4 pomercale
plándemarkt (Chytr.).
*Forum schiffes ruder- o. rimen-loch;
Sacke; venster (74).
Forum iulii frey- Z frig-aul (74).
*Forus richthauf) (64). marckt (134.
4. q. forum 64).
Forus (7. foramen; pi. fori q. v.
cf. corus) loche (17). loch (55, 21, 75)
in der weinpref 7 im schiff dar durch
der enckel get (75). ryemenloch (74)
stuer hol (8). hol; kamer tor 7 auswenig
tor (9). eyn phel (19).
*Foruta v. Lacuna.
*Forutarium (cf. formarium) stempf-
fel (15).
Fs, phos (Br) wur (9. sf. vur).
*F'oscia v. Forcia.
*Fosmarus (balena) rufor o. rostin-
ger (140).
F'ossa Ad. grabe,
ain grub o. graben
gracht (99). f. silieata gefuttert grobe
(125). fossas ducere schórffen (miner.
135). :
Fossal-e, -em (152) (7. fossorium
q. v. 68, 15) hd. grab-e, -en (133, 152).
grab (21, 69, 134). grape (18). grebelin
(1). graue (29, 132).
F'ossare graben (68). dick vil gr:
(110). dick wil grauen (132).
Fossarius? solifossor bergbube (125).
F'ossator haist ain graber (76). ein
gr. (68, 110), greuer (132).
uL 7 grab (8 &.).
F'ossatum, fussat-um 7 -a (5^) grabe
76). graue (29, 132). ^ |
(bb). stat-gr. (8), -grab 7 grube (9). ein
groDer grab (110). ein groisse graeff of
ein dobbelgraue mit groissen dyken |
(132). ein graben (4, 65). ge-gr. (ptc. 68). |
Fossatura grab-unghe (19), -ung (68, |
)
110). grauinghe (11, 132).
*Fossile ein grabe stocke (17). grab |
stecken (1).
Fosso-r, -rius hd. gra-, gre-, grey- |
(18, 21) -ber. greuer (23). grauer (132).
TF'o-, fa- (1) ffu- (b^) -ssorium, fos-
soria (Gt. 4, 708) (7. fortieulum 7 pala |
75, sareulum Z rastrum &o. Gf., seulp- |
torium 2 r. 7) houuua sm.; craba (Gf. |
4 307, 707). houwe (BM.) howa (121).
how, var. haw (75). eyn hauwe (1). sehorr .-
(Sm. 3, 395). Ad. nd. spade, om tzo grauen
(132). hd. ein spat (134), spatt (9); grabes
grab- schit, -scheit. grab-ysen (1), -schu£ |
fel (64), -schufel (67, 110), -schupfel (15). |
schuuel (93). schufeln (91). schuffeln
(17). hantschauffel (15).
F'ossorius v. F'ossor.
*Foss-, soff- (147) -orus, fofferus j
(aus phosphorus) liecht- (8), lieht- (9
-treger. lyehtdreger (147). leuchter (
*Fotenella v. F'ontanella.
Fotilis (Br), fouibilis (66 &e.) (6
nutribilis) ner- (17), erner- (110) -lieh.
*Fotor nerer (17, 110). bruot chappo |
(141).
(11). gheuoet (132).
(9, 14), -wermt (74), -furt (110). er- (88,
). |
*Fotalis vodeliche (19). vuedelieh (11).
Fotus, focus (74) gefued (19). gevuet l
ge-butet (9), -galbet |
FRA
110), ge- (74) -nert. fotibus vuirminon
(Hpt. 5, 202).
Fou-ea, -ia Ad. grube. grab (19, 110).
loch (110). graeff 7 kuyl 2 putz (132).
graue 7 graf (11). cule (11, 19, 22*).
*Fo-, fa- (131) -uenis, fouenus (Gf.)
(cf. fotor) bruothenna (131, 141). prut-
henni (Gf.).
Fouere hd. neren, er-n. (12, 110),
gneren (18). voden (5b, 23). fóden (12).
fuden (85). vueden (11). Ad. nd. er-, Ad.
her-quicken. wermen (23). warm machen
(17). wermble geben (126).
*Fouia v. F'ouea.
*Fouibilis v. F'otilis.
*Fouomus v. Fauonius.
Phoxinus (p?sc/s) pfell Z pfrill (115.
cf. pelanus). ellritze (Kki.).
*Frabrica v. Fabrica.
*Fraea v. Fraga.
*Fraecina v. Fracetina.
*Fracc-, frax- (74), bract- (q.v.) -inare
brecken (23). braken (22). bre-, flachspre-
ehen (74).
*Fraecinium (aus vaec. »— fracium
sim.) heydelber (74).
*Fraccinus v. Fraxinus.
*Fracia v. Frasia.
. Fracidus (cf. Dz. Wtb. 403) brockel
(125). teyg Z fratt 7 mattechtig (126).
*Fraecillum v. Fractillum.
*Fraeisio 7. loquor (16).
*Fracium v. Fraga.
*Fraema v. Fractina.
*Frae- v. Frag-men, -mentum.
*Fraetibilis v. Frangibilis.
. *Fracti-cenus, -tius (Ki.) zerbrechlich
(75, Ki.). 1 :
*Fraetillare (cf. fractilata vestis Gl.
m. &c.) hackelen die kleyder (147).
Fraet-, frat-, frae-, frit-, 4 frut-
(1, 74), fertic- (19) -illum, frit-ilum
(75, Gl. m.), -ellum (3,4 &c.) (7. piper-a,
-alium, -arium, -etum &o.; molinellum
in quo piper teritur dc. cf. Gl. m. 3, 651, | (8)
667, 674, 683) pfeffer-mul (74, 75), -mol
(4). fraetillum peffer-moln (16 wrg.),
-korn (19). fratillum pepercoern (11).
fertiecillum (»« vert.?) zd. (11). pep-
pfermolen (19). fritellum pheffer-mule
(12), -mál (3). peffer-mole (10), -moylle
(19). frutillum 27. piperalium 4 paruum
edificium (3). furtillum kleingepew (74).
frutilium ain klainer bauw (76).
Fractillus hackel 7 snutzel an den
kleyderen (141).
*Frae-tina, -cina, frac-, frag-ma,
frag-, frang-, 4 frax- (174) -ina, fran-
gulum (n, 7. serta 16, crinaeula q. v.)
ei breche (3, 9, 4). flachs-br. (75). br.
do man fl mit pricht, flachOprech
(74). brech ( 76, 1 zu dem flaf) (1).
broche (17). broch (8). en brake (vlas23
Fract-io, 7 -ura (132 &e.) brech-ung
(110), -inghe (132).
Fracti-tius v. -cenus.
B ceno mit stiechele (asczam Gt. 3,
633).
Fractura (cf. fractio) brueh (110).
broke 7 schart (29^).
E c brueh Z schart (11). braken
Frag-a, -ea (69), -ra (11, 69, 74, 134),
-um, -uria (74), -à bacis (1), fraea (942)
FRA
(cf. eonfragum?) Ad. (selten) exd-, hd. nd.
ert-bese (11), -bere (23, 4), -biere (1),
hd. -ber, -berr (76), -per (66, 70), -byr
(12), -bir (8), -bern (19). erthebere (100).
hd. er-per, -pir (55), -pere (19), -bere (10),
-beer (132), -pher (17), -pber (67). bram-
(110), rot- (75) -ber. rotpir (2. cf. $m. 3,
166). bere (8, 9, 105). frag-a, -aria (153)
ertberkrut (68, 110). erpererut (17, 153).
ertberen cruyt (132). ags. obtt (94), obea
(sc 136). fragum erdber (110 szm.). fragus
ertber -bom (68), -stengel (110). erdberen
boem (132). erbirbaum (8^). erperstaud
(14). ags. boecae (94. 2 fagus? cf. w. v.
fragus), streawberige (949). fracium
gall. freze (122). frage- (Gl.m.), framen-
(76) -tum Z. locus vbi crescunt fra-gi,
-mi (76).
*Fragare craken; ruyschen als wynt
of boeme (147).
*Fragare v. Fragrare.
Fragari (non est in vsu Br.) hel-ffen
(74), -pen (22).
*Frage- v. Fragi-folium.
*Fragia witwort (85).
Fragidiea v. Fragitida.
*Fragi-, frage- (Sum. VI) era- (19. sf.
fra-) -folium, fra-volium (105), -solium
(96), frassofolia (Gf.) ertberen blayd
(19). ertebere- (105), ertbers- (Sum.), eert-
besen- (11) -blat. beren krut (96). erd-
brama (Gt.).
Fragilis (7. debilis) hd. krang, kranck ;
naturlich kr. (9), n. kranekheit (8);
gebreche-, zerbrüch- (126), md. breke-
lich.
Fragilitas hd. kranckeyt, krangheit
(110). blodigkeit (65).
*Fragilitas v. Frugalitas,
*Fragina v. Fraetina.
*Fragi-tida (2. stilus 129, i47. aus
O9pa(c), -tidas (acc. pl. i. cauteria
Gf. D, 680), -diea (Br., Gl. m.) zangara
(Gt.). griffel (141).
*Fraglans richinde (9). wol riechende
Fraglare v. Fragrare. fraglat per
r ad odorem pertinet, per 1 ad flammam
et ignem. (141). Cf. fla, facit ardorem sed
fra largitur odorem (Pr. &c. v.fragrare).
*Fragma v. Fractina.
F'rag-, -frac-, fra-men d. einstucke;
ein brocehen (4, 110), ge-br., -bruchen
(133), zubrochin (5, 18, 4), brocken-, nd.
to-br. stueke, Ad. stuck, stick (18). broche
(19). bróeh (12). brock (11).
Frag-, frae-mentum (2. buceella
66 &e.) hd. bruch (67, 152), broche, broch,
brock (Voec. ex quo, Gemmae), brach (21),
brockel (4), prokel (1) en broke (23).
stueke (Db, 8). stuck (1). gorore (7. frag-
men 9).
*Fragmus (aus fagineus?) puchina
(141).
*Frago (cf. sq.?) maf an den baumen
1).
Fragor, frangor (8) (Z. sonus ar-
borum, s. in fractione a.) prüch (1. cap.
de carpentariüs). eyn brech (55). chradem
(Hpt. 5b, 202. Gf). echrae (Gf). krach-,
brastl-ung, doef (88). prast eins pawms
(74).krach ; sehrantz ; knall; das kraschlen
7 braschlen (126). crakynge (147). eyn
naceke (17). rüschunge (19). gerusge
(09). rusinge van bomen (11) boemen
FRA 245
I
|(132). eyn ryssung von baumen (110).
pawm rusceh (9). bàm rusche (8).
*Fragra v. F'raga.
*Fragracia erpher erut (17).
Fragrantia gesmacken (v. a. 1474).
wolriechunge (75). guter geroch (65).
F'ra-, fla-grare, frag-are, -lare (q. cf.)
hd. rich-in, -en, riechen (17); wol, woil
(4) r., ruchen (19, 68, 134, Mrg.), smecken
(1, 7, 4). rieken (99). ruken (23). wol(23), .
wal (132), wael (11) ruken.
*Fragrare (»« flagrare) bernen (23).
*Fragula eyn cleyn bere (17). bern-
krawt (9). hd. ertberenerud sm. erper-
kraut (74).
*Fragularia brambere (Sum.).
*Fragu-ria (aus -laria), -m v. Fraga.
Fragus (Z subfrago 75; curuatio
genuwm 1i ipsum genu Br. &e) kneibug
(15). ein kny schweübe (3). knie, knie-
piegung (e)
*Fragus v. Fraga. Fagus.
*Framb-oses, -rones hintperi, hind-
bere (Gf. 3, 205. cf. Dz. Wtb. 634).
F'rame-a, -n (Chytr.) kamp- (9), kemp-
(8) stap- (100), staf- (11, Gl. Marienf.)
-swert. eyn staeff swercez (19). en sweert
7 fausoen (108. cf. clunieulum). swert;
wild-, iag-, schwein-spief; vntrew des
rachsals (74). messer (« fractura 64).
preen (-ea); en langer preen (OChytr. cf.
premula).gla:n pfriemen(135),schzeffelin
(126). ploh (Gf. 3, 359). ags. aet-gaeru
(94), -guru (136).
*Framen v.
Framea.
*Framentum v. Fraga.
*Frammula &oe. v. Flammula.
*Frana francken (74).
*Franaferetes 4 martomamij (popu-
lus) kerlinger (74).
Fran-cia, -tia (151) Ad. francke- (11,
133), francken- (67, 75, 152), franck-, fracke-
o» franch- (19) -rieh, -reyche (152);
ranckreich. nd. vrank-rike, -rijek.
Franci-gena, -ena, -gina (5^), -ona
(23) (eyn) frantz-user (5), -enser (77),
-euser (23), -oy £ -oyser (74), -ois (75
frangiger (55). franck-ester (7), -sosor,
eyn de vt francken ys (22^).
Francis-eca, -ta (76, Br.) (?. latronum
lancea 16. cf. forcista) helenbart (v6).
reubers glicz (8). eyn glene (19). glauie
(11).
*Franciscimus (sf. -inus sc. monachus)
par fuf (1).
*Francis-ta v. -ca.
*Franekfordi-a, -s v. Franevordia.
Franc-o, -ko (74), ffraneko (ob) Ad.
nd. francke. hd. eyn franck Zn german?a,
110). frey, freyer (74).
Franconia francken (Db, 75). Ad. nd.
fr.-lant. eyn fr.-land (7).
*Francevordi-a franckvort;-sfrancken
vordein der marcke(22»). franckfordi-a
franckfurt ein stat; -s ?d. in marck (74).
Franeus eyn franck (18), frantzos
(110), frantzoyf (132). fransois (99).
pfennig (74).
*Frandiola v. Fraudula.
Frangere Ad. brechen. nd. brecken,
breken.
'ÜlTramen. . Fragmen.
246 FRA
*Frang-, fraet-ibilis (v. terilis) mur-
ber, prech-lich, -perlieh (74).
Frangibulum breche, retsche (Kia.).
*Frangina v. Fractina.
*Frangor v. Fragor.
*Frangula (7. auornus) faul- 2 láuf)-
baum (143). pijl- 7 sporcken-hout (kil.).
*Frangulum v. Fraectina.
*Frantia v. Francia.
Fras-eca -ta (74) ris (Sum.) vallent
laub (74).
*F'rascia v. F'rasia.
*Frascileetor (4. floecifaetor; cf.
frasea) qwackley (147).
*Frascilegium (7. floccifieium) qwa-
ckelye, vijsevase, struntsaghe (147).
Frasciligere (7. floecific-o, -ire)
qwackelen, vijsevasen, struntsaghen(147).
*Fra-sia, -cia (85) (st. euphrasia q.
v.) worm- (47), wrin- (85) -wort. selphela
(105).salueia (Sum.). frazia wizuoz (Sum.YV).
*F'ras-olium, -sofolia v. Fragifolium.
*Frasta v. Frasca.
Fra-, phra- (Br.) -stes sprecher (8).
ain redner (76).
Frater Ad. bruoder (19), bruder (vss.
mog.). bróidir (104). broder (23).
Frater germanus bolebroder (92^).
Frater patrualis vader halp bruder
(Db). vater hab (séc) pruder (1).
Frater vterinus (cf. h. v.) muder
halp bruder (5^). muter halb pruder
(1) bole van der moder weghen (295).
*Fratercida v. F'ratricida.
Fratereulus Ad. ain klainer bruoder
(16); bruderlin (110), ein kleins br. (134);
ein kleim br. (68), bruder, broderchen
(132), bruderchin (17). bruederli (93).
Fratere 2. sordere, displicere, tergere
(Br.). mys-gaden, -hagen (147).
*Fraterina v. F'ratria.
*Fraterinus v. Fraternus.
*Fraterna v. Fratria.
Fraternalis bruder- (68, 110), broder-
(132) -lieh.
*Fraternalis v. Fratruelis.
*Fraternaliter bruderlichen (110).
Fraternitas bruder-, broder- (132
-schafft (68, 110), -schaff (19, 132), -lich-
keit (65). bruederschap (11).
*Wraterniter bruderlich (110).
Frater-nus, -inus (110, 132) 4. filius
fratris (68, 110, 132, Gl. m.).
Fraternus brüder- (19), brüder- (3),
broder- (132) -lich.
*Fratertera (wie mat.) bruder wip (16).
Fratili lang zotten (110). lange
noppen (132).
Fratillum v. Fraectillum.
*Fratisco (aus fractisco?) 2. dissoluo,
(frango, aperio (16).
*Fratola (piscis) teppicher (140).
"Ffratrago (2. gramen; missverst.
aus farrago) gras (bb).
, Frat-ria 7 -rissa brudir wip (8).
-rissa 4. vxor fratris, -via id. 6 Tila 2
? congregatio (Br. &e.). -erina, var.
-erna 7. v. 4 f. fr. (110).
*Fratri-ada, -cida (v, 8) (méssverst.
aus todter sém./) eins bruder tochter
(67), dochter (8, 133, 152), doichter (7).
Fratri-, frater- (21) -ecida der sin
broder hat erslane (18). einer der sin
FRA
bruder zu tod schlecht (38). morder
seins br. (75). pruder toter (1). Ad.
ein, eins (110) bruder-tetter (76), -doder,
-totslager (55), -todschlager (ii0 &e.);
ein bruders todter, tóter (151). broder-
Tuep (21, 23) eyns broders doetsleger
132).
Fratrissa v. Fratria.
Frat-ruelis sg. pi., -rueles p/., -ruilis,
-uelis, -ernalis (68) das seind zwayer
brieder sinn o. zw. sehwester kind (16).
bruder sun o. dochter (110), son (8),
kint (93). myns br. sone (7). broders
s. of dochter (132). bruders sun o. toch-
ter (68) broder kint (18). bruodirsun
(104 s?m.). brothersune (Gl. Marienf.).
*Fraudala s. Fraudula.
Fraudare trigen (9). driegen (132).
hd. nd. be-dr. Ad. be-drigen (13), -trie-
gen, -truben (1).
*Fraudiola v. Fraudula.
*WFraudi- 7. vili-pendo (16).
*Fraudo- v. Fraudu-lentus.
*Frau-dula, -dala (12, 17), -diola
(8, 9), -gula (55), 7 frandiola (74) go-
(74, 25), ga- (74) -lander. eyn golden-
(4, 17), hd. nd. golt-, Ad. gold-amer,
-he$ner (17). golt.-ammer (4), -hammer
(8), -hamer (18, 74), -ammir (8), -tam-
merlein (152), -amermg (74). gold-emer
(76)) -emmer (18), -ummer (12). gult
hammel (21). got amir (55). emer- (69,
110, 134), emmer- (66, 70, 151) -ling.
merlinche (8^). eisuogel (74, 75). eysen-
gart (74).
Fraudulenter bedriegeliche (17).
Fraudulentia (7. fraus, plenus fraude
133) betriegung (6). vol b. (66, 70, 151).
grof) b. (69, 134). be-trygung (5b, 4),
-tregunge (5), -dreginge (23), -trogenheit
(68), -trugnif (110), -driechnisse (132),
-drigerey (67), -drubunge (133), -drybunge
(152). trugenhaftigkait (76). drogen-e(11),
-de (19).
Fraudu-, fraudo-lentus vol betrugs
(110), bedrochs (132), betrieguns (68), be-
driegunge (17). betrogener (5^). Ad. trug-
(1), trügen- (6), trogen- (5), dragen- (21),
bedriege- (Y), betrugen- (69, 134), betro-
) gen- bedrogen- (133, 152), vol trugen-
(16), logen- (18) -haftig, -hafft (134).
drogen-haftich (23), -aehtich (11).
*Fraugula v. Fraudula.
*F'rauiola v. Flauiola.
*Frauolium v. Fragifolium.
Fraus be-trugenif) (5^), -trygnif) (67),
-trugnuf? (69). -tryegnif) (134), -trupnif
(£ decepeio 1), -trieglichkeit (66. 70, 151),
-trigunge (17), -triegung (76), -drogen
(152), -trug (68, 110), -drog (133), -droch
(132), -schif) (126). trieg-, laich-ung,
bsehyf (88). drugen (13). trugene (100).
droge (14). droghene (23). heymlich be-
trogen (8). vn-truwe (69), -truw (76),
-trew (91, 134). losheit (99).
*Frawium (: fraga, fragifolium?)
eiterbramen (4*).
*Fraximina eberkraut (74).
*Fraximus v. Fraxinus.
*Fraxinare v. Fraecinare.
Fraxinella (4. polemonium) ásch-
wurtz (143).
Fraxinetum i. locus vbi crescunt asche
(16).
"
FRE
Fraxi-neus, -ueus (759), tracinius
(18) Ad. nd. eschen. e.-holtz (6). asschin
(19, 75). espen baum 7 essen (18). essen
baum (21).
pm semen aslóchessamo (Sum,
VI). ;
Frax-, fracc-, prax- (94, 136) -inus,
fraximus (94) (cf. faxinus) asche (15).
asch (V, 67, 74, 76, 84, 99, 141). Ad. nd.
esche. esch (85). eesch (11). eisch (6),
ehsse (12). estken (escken? 10). ags,
aese (94), esc 7 aaste (sec 136). boh,
yessen, jessen (4). Ad. asche- (8b), esch-
(15), eschen-, esschen- (19), essen- (18,
4) flader- (1) -baum sem. espen (110).
e.-baum (153). espel (49). slintpaum (Sm.
9, 451).
*Fraxiueus v. Fraxineus.
*Fraxura (sí. frix.?) stecke (22v).
*Frazia v. Frasia.
Frea gewalt (74).
*Frebula v. Friuolus.
Frecinnant v. Fritinnit.
*Fremebunde grimmen-(110), grimme-
(132) -lieh.
Fremebundus grym (110). grimmieh
(68, 132).
Fremere (/eonum 141; . murmurare)
hd. nd. brum-, bri- (22), brom- (10)
prum- (75), grim-, grum- (69, 108), Ad.
pre- (G£.), brym-, brin- (5), grifgra- |
-men, -men vor zorn (75). Ad. to-, do-,
dob- (12), da-, dau- (3) -ben. nd. doven
(23), dauen (11). wuden (14). rasen (19).
murmuriren (110, 132). die zen byDen vf. |
einander (Z) in vnwursch-, var. vnwirsig-,
? vngestumig-keit durchechten (65).
prollen (107). brullen 7 borlen 2 brie-
Schen (108).
Fremitus (/. fremor; murmur feras
rum) hd. brim-,brimm-,brum-(134),grumm-
(69), grymm-, tob- (6, 7e), dob-, dab-
(17, 19), tewb- (4), ras- (19) -unge. nd.
brym- (22), brumm- (23), grymm- (132),
proll- (107), dau- (11) -inge. Ad. grymm-
ig (66, 70), -ekeit. grimig (133). zorn (1).
gezembt (76. sí. gezent ptc.? »« frena-
tus?).
Fremor dabunghe (19) ein grimm-
(68 &c.), tob- (110), broll- (132) -ung,
-inghe (132) ex furore mentis.
Fren (i. tenuissima pellis cerebri,
exagitatio mentis &c. a frendere, qus
(Qr») hirn (19). h.-haupt (8), -heupt
(17). harsen (11). rasery (68). eyn rase-
rye komende vy) dé herné of hersene
pu ein tobung, kumpt vf) dem hirn
110).
zeu- & ze-, zá- (134), zey-, tzo- (132), nd.
to-men.
Frenarius v. Corrigiarius.
Fre-, fe- (9) -ndere (i. dentes com-
primere; aprorum vox 141.5; Gf. stride
mit zenen (6), zen- (49), zam- (68, 1
-klaffen. Ad. zen-clappern, -bifn (8).
zene-beysen (9), -klapern (10), -elappern
(frendeo es ere 1). zene víf ein ander
bissen (75). knersschen mit den tzen-
den in tzornigem moede (132), zenem
von zorn (110). gryDgramen 4 die zen
wetzen vff einanderen (65). tenne cleppaa
(93). wetten £ criselen metten tanden
(108). zannen (8, 9). gransen (5, 22, 23).
Frenare zam machen (11). Ad. ZW
FRI
aBen; frendeo es ere ich brich (prs.
s. Cf. Gr. Wtb. 341). grinsen (S^). grimen
.91, 92). grymmen (76). Ad. nd. grinen.
in (21). glisten (10). beuen (22).
*Freneeatus (7. equus; cf. frenellatus
. m.?) ross, orss, paghe &c. (147).
*Frenefaetor zovnflecter (93).
Fre-, fer- (1) -nesis (?. apostema
"ebri ez calore, rabies «£c.) hirn- (8, 76),
rn- 27 swindeln- (17), wirbel- (4), dobe-
), dabende (11), dorechtige (19), Ad.
llende, falende (133), fallen- (67) -sucht.
r vallend sieehtag (68). die vallende
ygde 4 v^woitheit (132). hirnwut-ung
j 110), -igkeit (65). hiren-butikait (1),
utiekeit (4). vn- (23),0n-(132)-sinnicheit.
. vnsin-heit (5), -nikeit. $n sindekeyt
|). hoypt geswer (93). debig (49).
Frene-, freni-; ferne (1, 2, 3) -ticus
al. farnetico) hieren wuetig (2). hiren-
tig (1). hirn-wutiger 7 -wustiger (65).
, vn-, hirvn- (8) nni. nd. vn-, oer-
D) -sinnich. vnd sindigk (21). eyn vn-
stemer (6). brimig (5. 2« frendere).
vroet (11). zaumer (18. »« frenum!
hwerlich st. zanner: frendere).
*Freni zetlen am rossgered (91).
*Frenitieus v». Freneticus.
*Frensus v. Fresus.
Frenum Ad. zóm (6), zoum , zaume
, 133), zaum, ezawm (2), zeyme (10),
am (1, 16, 21), zom (68). tzoem (132).
vn(93). tom (23). prittil (104). breidel
9). pyD (111). sehof (19).
Nrequens Ad. nd. stede, stade (107).
l stet-e, -te. staetig (1). stedich (18).
eydig (21). emfig (65, 69, 110, 134).
ng 7 hauffechtig (126). decke (99).
Frequentare stede- (18, 22), stedec-
33), steyte- (21) lichen, -liken (22).
etigen (6). stedigen (7). steden (23).
ettecklich (76), stettlieh (1) treyben.
edeklich suchin (5). stetiglich thun (68,
0). stedelichen doen (132). oben (19).
ien (22). oefenen (11). emBig syn (69),
yn (134).
Frequenter stedeklich (5*).
. Frequentia Ad. stedi-, stede-, stetig-,
etti-, emfi- (69, 134) -keit. md. ste-,
1- (107) -dicheyt. vbunge (110). eyn
osse mznnige vnd vile (126).
*Freso v. F'riso.
Frestra v. Fenestra.
Fresum aureum v. Auriphrygium.
Fresus, frensus (76) (cf. lopieus)
.brochen (110. 132). eicera (Ki.), pisa
esa geróllte (135), gereumlete (Kia)
bsen. durchgeschlagen erbiB (110).
»rgeslagen crtzen (132). faba fres-a,
a gerólte (135), gerellet (126) bonen.
*Fretim 7. diuisim (16) i. q. frustatim
T. J.
SE utor helffer (74).
Fretum daz mere (17). mer (8, 9).
er (11). grim mer (25. cf. fr. fremit
?nsam?t 66 &e.). sunt (109).
Fretus (píc. a fruor 4. vsus 16) bruch-
e (19), -ende (132). bruk-(11), betrouw-
2) -ende. forcht leser der alle ding
lffe thut (75).
Friare zerbro-samen (Ki3.), -ÜÓmen
6).
Fribula &oc. v. Friuolus.
Fribuseulum v. Friuieulum.
|
FRI
Fricare Ad. krau-en (67), -wen. hd. nd.
kra-, elo- (22, 23), clou- (11) -wen. Ad.
kra-tzen, -cen (13). kretzen (42). krelen
(1) fiekeln (xi*.) wryuen (132). reiben
(16). riben Z7 gniden (100). ripit (fricat
141). ficken (126).
*F'rica- (11), fric-tor krauwer (19, 68).
krawer (110). clauwer (132). clouwer (11).
*Fricatum, frica-, frita-tus (cf. liba-
frieatus, fritilla) eyn eyer kuch (17).
eyger-küch (6), -koke (23).
| Fric-atus, -tus (7, 76) ge-krauwet
(5, 21), -clowet (22, 23), -eraut (17),
-kratzet (7, 76).
*Fricinnire v. Fritinnire.
*Frietor v. Frieator.
Frictum prágelung (Kkia.).
Frictus (cf.fricatus) geprágelt (kia.).
*Frieumi-are, -re v. Fritinnit.
*Fridari-a, -um v. Frigidarium.
*Frifulus v. Friuolus.
*Frigdaria v. Frigidarium.
*Frigdola (cf. frigere. fricatum.)
phanzelte (Sum.).
Frig-dor, -us, -iditas calde, vorst
(147).
*Frig-ella (11, 19, 67, 68), -illa (66,
&c.), frinilla (rd alph. frig-) (7. auzs
que frigore cantat, cf. sq.) goll (16. cf.
Ww. a. v. amarellus. Nemm. 1, 1477. 2, 455.
i. g. gold-ammer, -finck, po/n. gil). royt
fiole (19), roet fioel (11), »« frixella?
eher aus figella vincke (cf. sq.) »« f.
— viola? — rotbrustlin (110). roet-
stertzchen (132).
*Frig-ellus, -rellus (8), -illa (125),
fring-ellus (34, 121, Gf), -illa (Hpt.),
-ella (94, 136, Hpt.), -uilla (125), figella
(6, 23 &e.) (cf. prc.) hd. nd. vincke, distel-
v. Ad. vinck, d.-v., -fing (8). uincho (121).
finco (Gf.). fing (6, 17). vinkch (2). ags.
fine (Z. c.). Ad. büch-, buch-, boch- (45),
buochs- (93), puch- (75) -vineke, -finck,
-fing (Y). gold emmer (76. cf. prc.).
Frigens (£. /nsamiens 76) erhaset 2
zaghafft (126). Cf. frig-or (142), -us (Pap.)
i. timor.
*Friger v. Frigor.
Frigere pf. -gui Ad. friesen (8, 10),
ge-fr. (66 &c.). frysen (12, 7v). ge- 4 er-
fr. (9). frieBen (68). frissen (21). fresen
(D). vresen (23). vrysen (132). ge-frieren
(110, 134), -fryren (69). kalden (8, 19).
er-k. (9). eaelden (11). kalt werden (8b,
4).erquieken (re co 5^). frige-t im freuset
(125). -o es frewret mich (135).
.CFFrigere pf. -xi bachen (49) b. in
der pfannen (68, 110). backen (10, 12,
13). b. in der pannen (132). ro- (85, 28,
100), roh- (12), roi- (10, 13), roe- (5), ro-
6), rue- Z ru- (125), rü- (4), re- (49) -sten.
roschen (7). smelezen (14). broten (8, 9)
Frigescere, 7 in-fr. (75) Ad. kalt,
swartz (5b. »— nigrescere) werden. an-
heben frisch vnd k. zu w. (75). v-kalden
(B &e.), -kelden (17), -kolden (23). er-
kalten (7), -kelten (6).
*Frigia v. Frisia.
Frigidare hd. kalt, nd. kolt werden,
hd. machen. kolden maken (22).
*Frigidari-um, -a, fridari-um (1?1,
Gf.) -a (Gr. frigdaria (1315, 141, Sm. 3,
241; quch 2. exaticula 141, cf. ium Gl.
m. 9, 617) (£z. herba, qd. sc. compo-dium
—
FRI 241
76, -situm q. v., murium Z salinum
1315, salina Gf., aealentum, elixapium
&o.) sulza (sg. pl. 121, 127, 131, 141, Hpt.
5, 198. Gf). sultze (8, 9, Sum.). soleze
eo zulte (11). cump-ost (6, 74, 76), -est
220), -st (23). comp-ost (7), -est (5),
-pest (18). kumst (22). cunptpist (49).
eupest- (3), kompes- (4), gumpef-, var.
gumpuD- (75) -kraut. eapp-uf) (V), -es
(21). galreg (6).
Frigidarium (bane?) kielkessel (91).
*Frigidarius kul-kamer, -gaden (74).
F'rigiditas hd. kalt-heyd (19), -heit
(110), Agkeit (68); kelde.
CURE (cf. frixorium) harst
Sum. J.
Frigidulus kaltlecht (126).
Frigi-dus, -tus (q. v.) hd. kalt. nd.
kolt, kaelt (11).
*Frigilis v. F'riuolus.
*Frigilla v. F'rigell-a, -us.
*Frigillus (7. aleum) knoblach: (75).
Frigio eyn barduerwercker (132).
*Wrigitare (?. frigus deducere) kalt
werden (176).
*Frigi-tus, varr. -dus kalt worden,
trege, fuler (65).
Frigium 7. fixellium (74); Ztera (st.
mitra) pontificalis (16). eyn bischoff-haube
(14), -huot o. gestict kleid (110). eyn
bysschoffs hoet off bestickt eleyt (132).
Frig-or, -er (8) kelde (19). das kalt
(V. febris 0 dra 110). dat kalde (132). zit-
terunge (8, 9).
Frigorosus frostig (8). vrostick (9).
*Frigrellus v. Frigellus.
*Frigulat graculus (123), cf. frigula
genus auis (Pap.)?
Frigus (v. coactio hyem?s 16) hd. nd.
keld-e, -en (17). keltin (66, 68). kelte
(85, 70, 134). kelt (V, 110). kalt (69, 133).
nd. calde sóst, calt adj. (132); caelde
(11), kulde (23 &e.).
Frigut-ire, -are (76), frugutire (147)
(é. subsan-nare i29, -are 16) zitteren £
schnallen vor frost (128). schaderende of
bevende kald ljden (147). von kelte
ruffen (110). van kelden roeffen (132).
*Frinaeapula v. Farmaeopola.
*Fringe (apen, merkatten) die ruw
ind vyltich syn (147. aus sphinx?).
*Fringell-a, -us &oe. v. Frigellus.
Fringillago kohl- Z spiegel-meise
(Ki.) plackaerd (Kir).
*Fringillo vi vtum singen als eyn
braehfogel (14).
*Fringuilla v. Frigellus.
Fringul-are, -ire (147) gabriarum
vOX (Gl. m.)), grabunorum (147).
Fringultire binken o. bellen wie ein
fink; zwitschern &c. (Ki.).
*Frinilla v. Frigella.
*Frinitare der heymken (czcada 147).
Frintinnire v. Fritinnit.
Friseus groen; vrisch, varsch als,
vleisch (147).
*Frisgone (: ruseus) hules (131).
F'ris-ia, -ea, Z frigia (65 &c.) Ad. friesen
(1), frysen (b^); fr.-, frisen-, friesen- (6),
friese- 5/1 fryse- (12), frieDen- (17).
fresen- (5), fries- (132), frieD-, nd. vresen-,
vres-lant.
Frisinga (cu. n bauaria) freysing(16).
248 FRI
Friskin-cum, -ga (Gf. cf. Gl. m. 3,
680 sq.) friskin (127). frussing (Gt.).
Friso, freso (5) hd. eyn friese, frief)
(68, 110) frieflender (134), frise (D'),
frese (5D), nd. vrese.
*Friss- v. F'rrix-.
*Frissorium (st. foss.) grabscheit (71).
Frit das grótzle (196).
*Fritamentum voz merulae (129).
Fritatus v. Fricatum.
*Fritellum v. Fractillum.
*Fritico 7 fruticem facio eruoh (?
Gf. 4, 593).
Fritilla smaltzkuche (125).
Fritillaria fritillarieblum (ki.).
Fritillum v. Fractillum.
Fritillus brüttspil 7 spil-brente (126
sim. cf. Sm. 1l, 264). die prent o. laret o.
pretspil (91). bránck 7 tráchter (112).
Fritilum v. Fractillum.
Fri-, frin- (Gl. m.) -tinnit hirundo
(147, Br.), cicada (123, 141, G1. m.). fritinare
i friuito est citharum (16). frecinnant ;.
aues cantant (Pap.).fricinnire der cleynre
voglen geluyt (147). frieumi-re, -are 7.
hirundinare &oc. (148).
Friui- 7 frigus- (126), fribus- (128)
-eulum (cf. Gl. m. 3, 683 &e.) ein span
zwischen zweyen ehemenschen (126).
*Friuito v. Fritinnit.
*rriuo freue-, fref-, fre-licher 7 vn-
vernunftiger (65).
*Friuolare freueln (15).
Friuolarius spenglekrzmer (126).
Friuole freu- (Y Mrg., 75), fref- (8
freb- (19) -elich. DAE 9h
*Friuolentia Ad. freuel (75); fr.-heit,
-keit, ichkeit (6), nd. -icheyt. freffelich-
keit (Y). fribulikeyt (18. cf. sq.). frefel-
(b, 61), freyfel- (21) -heyt, -keit (67). frebel-
keit (152), -unge (17). vnmechtigkeit £
vnbequemlieheit (68). ydel- 7 onnutzlie-
4 onbequeem-heit (132). Ad. mutwyllikeit.
Fri-uolus, -bulus, -fulus(18), 7 -gilis
(16), fruuolus (1) Ad. frauel (1); fre-fel, | 7
-uelle (17), -uelieh (8), -ueler, -beler (123,
152) -feler (5, 67), -ffeler (1); fribuler
(18), vnnutze. nd. vreuel; vn-nütte (23),
-nuttick (22). on-nutz (132), -nocz (21).
trugene (100). ydell 7 logenachtich (132).
lugenhafftig (68). niehtssóllend (128).
nitsóllig 7 liederlich 7 nachgültig (126).
friuula a/is. gebose (Hpt. b, 200). fribula
i. fictilia, (129). frebula irdinfaf) (74).
Frixa, frissa (7. carbonella 129)
herst (97). eyn crap off gebraden vleysch
(132). krapf (68, 110). braten fleisch (ny
*Wrixare, frissare (3) Ad. nd. ro-,
roe- (5, 132), ró- (6, 67, 134), r- (3),
roi- (7), rü- (19, 4) -sten. roschen (68).
roesteren (11). braten (110). braden (132).
hd. smeltzen. krisehen (5). griechen (1).
grieben (3).
, *Frix-, friss- (15) -atura (cf. frixura)
?. act»o frigendi dc. (Gl. m.); eo- (Br.),
coa- (76) -etura.
*Frixatura fristung dez lebes (18).
*Frixella (cf. frigella, artocreas )
roffi-ol (109, 110), -oel (132).
*Frixile kuchlein (24).
"Erixium v. Frixum.
*Frixor ein kuchenbecker (10 &e.).
FRO
Frixori-um, -a (7. patella 28, sartago
64) hd. brat-, brot- (8, 9, 110), brait-
(132), schmeltz- (7), smale- (100), róst-
(V, 93), rost- (64, Gf.) -phanna (Gt.),
-phanne, -pfanne, -panne. phann-a
(141, G£), -e (3). panne (5, 13) vnder
dem braden (13). pan (21). roester (11).
rosch (68). r.pfann 7 sehart (74). Ad.
rost, roste. brade (19). tigel (8, 4). degel
(5). stampf (9). stamp (8). scharte (5 &e.
Cf. Sm. 3, 404). schape (283, 109). scrape
(strape? 22). griupo (Gf.). grieffe (17).
*"Frixorium pratum (cf. nebula)
rest-wilh (49).
Frix-um, -ium (68) ehrose (Sum.).
gerost 4 gebregelt Zm oleo (65). ein ge-
rost ding o. pfannen kuoch (110). eyn
roest £ eyn olieh koeych off pannen-
koich (132). ein rosch (68). geroschet
(64). ags. afigen (94, 136).
Frix-ura 7 -atura (q. cf. rostunge
(85). róstung (6), roistung (V), rustung
(4), kreyschunge (5), krisung (21), cris-
singe (23) des vleisches, vleisch (4),
flei&e (21), vlesches (23). smeltzung (1).
hd. gerost fleysch. geroyste fleysche
(133). gebraten fleisch o. gerostet (110).
gebraden vleysch vp der roester Usa.
grybe (7. eremium 5).
Frixus, frissus (76) hd. ge-róstet
(6), -rostet, var. -rescht (64), -rost, -roest
(16, 132), -róst (67, 134), -royste (133),
-roistet (V), -roschet (64, 68), -kreschin
(5b), -kriset (21), md. -erisschet (29),
-eristet. (22), -smeltzt (5,3), -grewbt (3),
-griebet (1), -gribet (2). frixam ca-
ceraupta (Sm. 2, 99).
Froceus v. Frocus.
*Froctuis (V. vilis) schnoed (16).
Froc-us, -um (acc.? 141), -eus, -tus
(8, 11), ferocum (1315), foreus (alph.
fro- 4. tunica, 16) roch (104, 141). roche
(131b). rok (8, 9). rock (76). rueck (auis /
11. »« graeulus).
*F'rodea v. F'rodissa.
*Frodes (cf. frodissa) schowm, iest
4).
*Phrodilorum v. Affodillus.
*Frod- (3, 9, 76), frond- (17), frot-
(8) -issa, frodea (74) (7. dea amoris 76,
maris 3, 14. er spuma maris gr. fro-
des q. cf. 3, frodos 16. d. 4. &«poóícr)
gotinne (8). gotin der lieb (9). eyn go-
din der liebe (17). gotin des meres (74).
*Fromilla v. Fornella.
Frondator (auis (16, 129, Gl. m. &e.
cf. spieus ; 2/le qué colligit frondes dc.
66 &e.) boemsnyder (132). baum- (110,
135), bom- (68) -schnider, -rauper (135).
loubare (127). estlauber (qu colEzgit fron-
des 75). speht (121). lopfrosch (104).
laupfros (Gt. 2, 834).
Fronde-re, -seere Ad. law-, lau-,
lou-ben ; zwigen (9), esten, brofen 7 knop-
ben (19). spruten(11, 132). unt-spr. (99).
la bluwen, pluwen (68, 69), bluhen (21),
blügen ader grünen (6), bluen (18, 66,
70,134), blüen (151), blien (18, 67), plieen
(76), blohen (5), zwig-bl. (55). bloyen
(23). vlogen (52c22). blumen (12). groyen
(132). grunen (64, 110).
*Frond-es, -is (11, 17, Sum.), -us (8^)
pl. bletter (6). lovb (Sum.). louber (100).
loiber (93). telghe (23 sg.?). sg. en tel-
lige (11). ast (6, 8»). eyn laup (17).
ees) die stauden (76).
FRU
Frondeus loubiner (141).
Fondifer bletterechtig (126).
*Frondis v. Frondes. |
*Frondissa v. F'rodissa.
Frondosus astalathi (at.). estig (v5).
loubuoller (141). laubechtig (126). twis
ghich (11). vol zwige (8), bletter (110),
blaederen 7 loeueren (132), van wueren|
(1l. s. wucren ?). t
Fronesis, fronisis (76) (V. prudentia |
110 &e.) clugheyt (9). |
Fronitus v. Fronus. Frunieus. |
Frons, g. -tis, fros (136) Ad. stir-en|
(4), -n, -ne, -nen (88). stern (21). sterne.
(225). steyrn (18). gestirn, g. am haupt,
vig. am hirn (7. sinciput 75). vor-houpt|
(17), nd. -houet, -hoefft (132), -hoft (99).
voerhoeft (11). vornhouet (14). tinnej
(104, Gf.). ags. hleor (94, 13€). perfricuit/
frontem er hat sich verschemt (88).
Frons g. -dis laup (10). 1. grun (12).
loef (99). Ad. blat, zwig, zwick (b^), zweygy
zweid (1), ezway (2). ast (64). twieh £i
ást 7 telghe (23). zinek (133). ezecke|
(152). ezelge (19). ezelceh (125). tellige|
(109). fr. festiua eine meyge (125).
Frontale (cf. eattula) sterntuech|
(125). styrngeredt (equz 111). harbant 0.
das die stiern ziert (88).
*Front-icella, -enella v. F'ontanella
Frontispicium gybbel (19). geuel
(11, 132). gewelb (sic 68). vnderteyle ar;
gepewen als an maurn o. vesten; tynnej
praitinne o. angesieht der stirn (74). |
Frontosus eyn groftirniger (110)
qui habet magnam frontem eyn groes
voerhoufft Z.onschemel (132). onseeme)
(11). Ad. vn-schemiek (19), -schemig;
-schamig (68).
*Frontulosus cleyn-heubig (19), -hoef.
dieh (11).
*Fron-us, -itus (Br.) weyser (74). wyse.
&oc. (147).
*Fros v. Frons.
*Frotinella v. F'ontanella.
*Frotissa v. Frodissa.
*Frotista v. F'orcista.
*Frotonella v. F'ontanella.
*Fruanum v. Frugidemium.
*F'rucare (sé. fruncare) v. Sandapila/
*Fruectetum v. Frutectum.
*Frue-, fru- (3) -ticale (v. atriple:
q. v.) melde (55, 23). meld (1). mold (3)
*Fructieare sproDlingwachsen (14). |
*F'ructices (7. breues arbores, aus fruti|
*Fructi-ferus, -uorus (21) Ad. ffruht|-
(6), frucht-, frocht- (5), fruch- (18), frue
(21) -bar, -ber (6, 21, 4). vruchtieh (287
vber fruchtig (1). |
Fructifieari (4. eresci 76) wafben (8:
Fructifieus hd. frucht-, fruch- (69
-bar. vruehtber (132).
*Fruectiuorus v. Fructiferus.
*Fruetum (pro fructus Gl m.; ie
2« frutex) eyn somerlade (11).
Fructuosus fruchtberck (19). vroeh:
barieh (11). fruchsame (71).
Fruetus Ad. fruht (6), frueht, fruc
(21). vrueht (23). vrocht (11) eyn ex
FRU
wucher (7). obs (93). oves (225). ouet|
(23). genie (126). fr. aromatici wol
riechend frucht (1).
*Frudex v. Frutex.
Frugalis, fruotalis (141, Gf.) ginus-
ser (141). gniuzzer (Gt.). Ad. genu-sig (8),
-gik (9), -eklieh (5), -glieh, -ngliche (133).
gruglich (sc 21). genüflich (6). gheno-
gich (22), -chlie (23). bederue (99). mes-
sig 4 zie (110). radieh 7 sober mes-
sieh 7 profitelich (132). milt o. mechtig
(sec 68).
. Fruga-, fragi- (a/ph. fruga- 134)
-litas genuDe- (8), genugsam- (9), genugic-
(2) messi- (110), myltig- (68) -keit. vro-
megheit (99). rad- 7 mayss-icheit (132). def
wollusts abbruch (126).
*Pruganum- v. Frugi-demium.
Frug-es,. -e (8) (z. bleda 7 annona
1, frumentum 23) getraid (1). getrade
o hd. nd. korn, eoern (11). Ad. frucht,
uchte (8). ein gewechf on eher (64.
cf. frumentum). prouande (132). sangen
(Fr. 2, 1492).
*Frugesteeca v. Frugiseca.
Frugi gebruchlich (€ Mrg.). mesig o.
genuclieh (8).
*Frugi vb. v. F'rui.
*WFrugid-emiare, -are (68, 110, 132)
(i. metere 15, nach vindemiare gebildet ;
Qus erne messis missverst. spica cf.
aristari &c., doch nach BM. 446 : ern pauá-
mentum, Tenne) schniden in der erne (75).
korn sniden (6), absniden (17), ablesen
(110), ernen (5, 22), arnen (23), eren (1,
17, 18), ehern (V, 66, 69, 70, 16, 110, 133,
151, 152), áhern (134), echeren (68), ahern
D. korn off aren lesen off vergaderen
132).
*Frugidemiator (?7.essor) schnit-er,
var. -ter (75).
*Wrugi-, frui-, fruganum- (22) -de-
mium, frugiden-ium, -num (71) (?.
messis 0 abscisio 15, spica calami 16)
Sehnit in, £ schnitz, var. schnit-heit (aus
Sehnit-zeit!), der erne (75). ehorn-aren
(D -ern (71). korn-ern (5 &e.), -arn (23),
-ere (17), -eger (7), -eher (66, 69, 10, 16,
110, 151), -aher (67, 133, 152), -àher (134),
-aer (132), -rede (6). korne-erne (22), -ere
(55) ehern 7 ernd (:6).
Frugifer fruchtbar (110 szm.).
*Frugiliga (7. spermologus, wis)
ruchen, háher, gorza (112).
*Frugisec-a, 4 -ator (125), frugi- (9,
76), frugest- (8) -eeca, -a (76) mader
4, 74). kornmeger (125). sniter (9). sneter
(8). heuer (74).
*Frugus messink (sc) 7 genugelich 7
nueze (9). ags. uncystig 7 healful (136),
heamol hi
*Frugutire v. Frigutire.
FErui, bissw. frugi, píc. frui, fruc-,
fre-tus hd. nd. anhangen (7. adherere).
bruken (23). brugen (13). Ad. ge-bru-
chen, -braucehen. niefen (6, 110, 126).
: (0), -niBin (55). nuezezen (7. vesci
(à B (126). fruitur (?) gelustiget
25 ).
*Fruibilis bruchsam (75).
*Fruibilitas bruchsamkeit (75).
*Fruieior 7. frutices emittere
Sprifen (17).
*Fruidemium v. Frugidemium.
DierexBACH GnossARIUM
v
FRU
*Fruinum v. Frunium.
*Fruitio bruchung (75).
*Frulonium v. Frunium.
Frumare v. Frumitare.
Frumen (cf. rumen) slunt (8, 9, 14).
schlund o. eimtruek (76). scehlunt £ in-
druek (75). der scehluek (135). kele (8).
vber-k. (9). eyn gum (21). gurgel, intruck
(14). das gürgele (126, 135). ucco (,,huch
ags. huf* 1365). eyn stratte (132).
*TFrumen (abl. frumine, cf. frunieus
sim.) v. Infrunitus.
Frumentare, -ri (125, 147) getreyde
sammen (8), samen (9). korne s. (117).
terwe of weyt versamenen (147). vBDtzyhn
na futter (125).
*Frumentaria schopffwurtz (74).
Frumentarius korn schriber (125).
*Frumen-, tri-ticeus terwych,weytich
(141).
Frument-, tritie-osus vol terwen of
weyts (141).
Frumentum /d.nd. korn. alles eher
gewechD (64). shertrayd (111). Ad. ge-
treyd, frucht. weytz (110). wey (65,
68). waib (76). weytze (132). weyt, broit
coern (147). terwe (109, 132, 147). tarwe
(99). dinckel (65).
*Fruminare schluntatzen (75).
*Fruminere (? cf. frunire) gerben (3).
*Frum-itare/ -are (7.fodere 15. 61. m.)
graben (75. »« gerben?).
*Frumitor (v. fossor sim.) graber (15).
*Frumium v. Frunium.
*PFrunceare (nasum Br. cf. frz. froncer
&oe. Dz. Wtb. 156) v. Sandapila.
Fruneatio (cf. prc.) v. Sanna.
Fruniare gerben (75).
*Fruniator v. Frunitor.
*Fruni-eus (76), -tus, fronitus (BEr.)
(V. sapiens, cf. fronus) weil (16). weyse
(9). wyse (8).
F'runire (7. fruinum conuicio sc 16)
hd. gerben, lowen (8), lohen (17). lohe
7 loe machen (74). beyDen (19).
Fruni-tor, 7 -ator (75) gerber (9).
leder-g. (16). rot-g. 4 loer (15).
Frunitus gegerbet (9).
*Frunitus v. Frunicus.
F'ru-nium, 4 -num (75), -mium (74),
-lonium (75, :6), inum (4, 76) lov- (93),
loe- (714) -rinde. lowe (12). lówe (1). lohe
(10). loe (8, 9, 4, 75) als die ledrer
haben (75), von rinden o. basten gesoten
(74). lüh (4). ain laeseh (frunium 47.
allutum 76). beyDen beyf) (19).
*Fruotalis v. F'rugalis.
*Fruriasis («ws phthiriasis?)
luyse en groten hoip (147).
*Frussar gurlát (121).
F'rustare stuek macken (75). zerteylen
64).
: Frustatim stuekigk (75).
*Frustibula (cf. fusti-, fundi-bula)
sleneckir (9).
F'rustr-a, -um (76) hd. vmb-sust, -sost
(V), -sunst (68, 69, 176, 110, 134), -suf)
(6. vmme sus 4 vorgheues (28) vme
sust 7 eytil (9). vergebe-n (21, 110), -ns
(68, 133), -nf) (69, 70), -s (66, 67, 151),
-B (152). zu virgebenif (19). teuergeeffs
(11). vergeffs (132). vnnueze (8, 4).
*Frustra v. Flustra.
der
FUC 249
Fru-, fu- (8) -strare zu nicht ma-
ehin (8, 9, 76). betri-egin (8), -gen (9).
verspsetigen (126).
*Frustrum v, Frust-ra, -um.
"Frustrum geruste (nauis 9). geroste
(8).
*Frustrus a um idel (85).
Frustulum stucklin (110).
Frust-um, rum, 7 faustum (7. spelta
74) hd. nd. stucke. Ad. stuke (9), stuck,
stüek (6), stieke. ein teyl von einem
holtz; spelter o. spreyssel; frustum
wassers bewegung (74. »« flustrum).
*Frutare (cf.sq., fucare) smicken (3).
*Frutatus (cf. fucatus) geschmyngt
(4).
Frutec-, fructe- ? frute- (74) -tum
rispe (5). risp 7? zwy$; Mrg. summerlade
(1). rispe-Ile (85), -&en (23). respelle (106).
ripe (22). rippe (Voce. ex quo). ripp (134).
eyn riselin (6). eyn suyrlandt dair ryet
weyst (132). ein land (68), sure l. (110)
da riet wechst. staud- (9), stud- (8),
erud- (8, 9), gestreuch- (74) -ech, -echt
(8). stawdengewechst, hufft, hurst (74).
studengewechse (93). gesteud (126). eyn
zyle (18). ghelouwede (11).
*"Fruteria (cf. prc.) rispeken ader
rys (109). :
Fru-tex, -dex (D^) hd. ein summer-
lathe (8), at (7, 8, 110), -latt, -lade,
-Zwig (6). sommer-latte (5, 4), -lad (21). en
somer telge (23). Ad. eyn sproDe, sprusse
(Db, sproz (2) sprute (23, 109). eyn
spruyt off eyn vysehschoet off telghen
ur . Sprofling (74). prof (1). sehof
2r scheDling 7 zwyg (88). Ad. stude,
staude (9, 75), tude (s2c 12). kymme UD
ge-struD, var. -streüf von holtz, hecken
(75).'ein nide-r (64,123), -rer (88) baum.
*Fruticale v. Fructicale.
*Frutil-ium, -Ium v. Fraetillum.
*Fruuolus v. Friuolus.
Phthiriasis (morbus) leufwe (ss).
lausigkait (91).
Phthisis, ptisis (58) die derre (91).
lungensith (49). geschwer o. fluf) (ss).
*WFuea (7. redimitus; «anders Gl. m.,
Ki.) 4 fucum (75) geschmu-gt, var. -ckt
mit vDwendiger zier der farbe (75). ge-
ferbethar (a i
*Fuca v. F'urca.
*Fuca (zg. diplois) vuyck, eyn wijd
eleyt (141).
*'F'u- (3, 9, 4), ful- (76) -ealium, fusea-
lium £ -rium (4, 75 &e. q. v), fuga-
lium (75) swertze (9, 4, 15), swerez (9),
schwertz (76) der sehuster (75).
Fueare, futare hd. nd. smu-, hd. smy-
(10), sma- (18), sehmyn- (4) -ekemn. Ad.
zeren, gern (sec 18). tziren (23). firniBen
(10). verbin (8, 9). ferben (64). anstrei-
chen farbe als die wei-, varr. wy-, we-
ber thun 4 pestreichen vnder dem an-
gesicht (75). wyD (110), blanek (68, 132)
machen. blaneketten; mit blancekette
bestriken (108). prünseln (1. eher: braun,
als mit Sm. l, 264 zu brennen; éndessen
vgl. brünsen BM. 268).
Fueatus gesmucket (péctura dc. D).
IRA (-tà 127). be-trogen (8, -drogen
11).
ME fuggerus (7. mon- 4
pant-opola) focker (Kil. cf. Sm. 1, 516 sq.).
32
250 FUG
*Fuc-, fu-cimen v. Fulcimen.
*Fu-, fus-, a/ph. fu- (Voce. ex quo)
-cina (sf. offieina Gl. m., A?er st. fus-
cina, das gleichwol überall nochmals
an seier alph. Stelle glossiert ist) Ad.
crauel, krewel, krewl (70) král (134)
o. hack, hoek (69, 70), back (se 151).
krowel (23). kruwel (22). ain korell (76).
kraichel (b). kruk (6). kraph (1).
*Fucire v. Futire. F'ulcire.
Fueosus wyb (110). blancachtich (68,
132).
D m v. F'uea.
Fueus, futus (8), fugus (100) (7.
animal ; color, stybium; cf.fuea) hd. eyn
smynckel (17. &e.), smickunge (5) en
smik (23) 7 hd. eyn hommel, hummel (5),
nd. en homel. vlige Z humel Z ert
veyn (st. beyn)? ligénde varb 7 smicke Z
treuge (9). grof) flige o. ert bene fucus;
byginde (sf. lyg.) farbe futus (8). grofó
flege o. ert bere (sze! 17). -hehrbene
(125). treno (121 sZm.). trene (100, 104).
tren (95). tran (128). trien (74). a/ts. drani
(fuei de mulo, vespae de asino 118). dreno
(127). hd. nd. hummele. Ad. hom-, hu-,
selten hum-, nd. ho-mel. ein blumel (sec
6). wesp-e (110, 122), -el (Y). wefftz (68).
horn nefl (7. aps 18). vorniDe (7. color
10). fyrnif (12). verniD (49). anstrich
(91). fra&n salben do mit si sich claderen
(1. nd. 4. q. oberd. kledeln Sm. 2, 353).
soet (99. cf. fuligo).
*Fudalberane 7 valeriane buckes-
bart (4:).
*Fudir, fedir (104) (Z. culter excente-
varius 1315», endire Gt. 6, 545 7. d. andena
q.V.; Cf. schurfeisen $m.3, 399) scurfisarn
(1815, 141, Gf.). scurphiur (Gf. /. c.). scurf
fuir (104).
*Fufel v. Fulualabia.
Fufurio v. Furfarius.
Fuga hd. nd. fluch-t, -te (133, 152), -e
(17). flocht (5b). floch (21).
Fuga demonum v. Perforata.
*Fugalium v. Fucalium.
Fugare, fungare (134) Ad. md. vlu-,
fu- (18), fo- (D^) -ehtigen 7 iagen. fflühtig
machen (6). lewhen (9). flehen (21). fliegen
(z. fugere 1, 133). hd. gagen, yaen (13),
jáchen (2) iechen (64), ieuchen Z7 weg
treiben (75). vB triben (110).
*Fugas flucht (Y).
F'ugax /;d. flu-, flo- (21), fu- (18) -chtig.
nd. vluchtich. diek-wil vl. (132), -vil
fluchtig (110). flieher (75). rig (126).
lagende (11). jaghende (19).
*Fugens (equus) lewffer (9).
Fugere Ad. fliehen, flyhen (12, 66),
fliegen (10, 133), aff flegen (5^). flien (13,
14). vlyen (132). vlien (11). vlen (23).
*Fuggerus v. Fuccardus.
F'ugiens fluchtig (5).
*"Fugigo («us fuligo?) wasserrauch
-
, Fugilla eyn.fyge (19). vigen boem
Fugillare feuer schlagen, auf)-slahen
(14), -schlahen (75). fuer sehlachen (68).
vuyr (132, 147), wer- (11) -slaen.
Fugillatores sehade of scheme der
uvle dye vuyr maken (141).
, Fugillus, 7 fung-illus, -ulus (76) fuer-
für- (67), fuir- (16), fur- (8) Ad. -ysen,
FUL
-stahel (67, 110), -stael (11, 19), -stayle-
(133). hd. eyn feur-, fewer-eysen füre
ibDen (5). eyn stael yser (132).
Fugitiuus Ad. fluchtig, flühtig (6).
nd. vluchtich.
*Fugitus s. vlocht (11). flucht; adj.
fluchtick (19).
*Fugus v. Muneus. Fagus. Fucus.
*Fula (7. eustodia 76, aus (QUÀ) hute
(8). hut (9).
*F'ul-amen, -ecimentum, -tura, -trum
pettgetzierde (74).
*Fulaso-n, -r (9) (£. eustodiens 76.
aus t9uAAGGOV) huter (8). hutter (9).
*Fulbor (a/fdeutsch?) all echte soen
(147).
*Fulealium v. Fuealium.
*F'uleedo (7. palor, candor, radius)
glantz (15).
F'ul-, fue- (76), fu-cimen, fuleimen-
tum, fulsimen (11) (cf. fulamen) Ad.
nd. bevest-unge, -inge, -enunge (17), Ad.
igunge, festunge. vestingen (13). bestet-,
bestát- (134) -unge (3, 4 75), igung (68,
69, 134). ezerung (19). sier- (11), tzyr- Z
ondersetz- (132) -inge. fulmunt (65).
Ful-, fur- (a/ph. ful- 134), fu-cire,
fulsire, fustire (74) vestighen (23). be-,
ge- (16) hd. -festigen, -festen (17, 22).
vnder-, vnter- (66 &e.), onder- (132) Ad.
-setzen, -siczen (21), nd. -zetten, -steuren
(110), -steyren (110€),-stiren (110b), -sturen
(65, 88), -schragen 7 -staen (132), -steen
(110), -spreissen (7€), -stutzen 7 stifeln
(14), -stiveln (Ob. 1859. cf. Goth. Wtb. 2,
331). steueln 7 zieren 7 warnin (8). arsti-
fulen (Gf.). be-statten, var. -steten mit
vndersetzen (75). eziren (9, 122). ezeren
(11), ziern (74) 7 smueken. sieren (11).
vmb dun (5 sZm.). vmme-setten Z -don
(22). off spyneln (12). spriuzan (Gt.).
QUE sprei-ssen, vffenthalten, vestigen
88).
F'ul-citus, -cius (9), -tus ge-warnt (8),
-want (9), -ezeret (19), -siert (11), -ziert
RR (132). vnder-setzet (68), -satzt
110). onder-stat 7 -stechen (132).
Ful-era, -tra, futria (76) pl. bistel
(*1). dy sehragen (125). penchi; spriuza
(Gt.).
*Ful-erare, -crari, -trare tzyren (17).
bette, bedde (132) tz. (9, 132), zieren
(8). be-zieren, -decken (110). schragen
onder bedde machen (132, sm. 68). sie-
ren (11).
F'ul-erum, -trum, faleum (139), fut-
rium (76) (7. euleitra 75; fulamen gq.
v. 14, ornamentum 1 pes i sponda lecti
sim.) fulerum liniberga 7 spriuzzida
(117. cf. &f. 6, 401). pett- (74, 75), bedt-
staffel (v5, 91), -stoll (126), -stol (74).
betstoll, tischstollen o. fuss, 5elg. bed-
schragen, tafelschrage (116).spanpeth (111
sim.). fedarpete (fulehro, fulcimento
Gf. 3, 50). staaglen (116, 126). kolter
(89). geferbte deck o. kotz (75, filt-
rum 752). fu-, fo- (8), (2« fi-) -Itrum
eyn bedde cleyt of schrage van b.;
eyn bedstaff (132). eyn betkleid o. zierd
als kutter, earr. gutter, golter (110).
bette ezirunge (9). bet-fu) (fu. 8), -stat
(110). 7. reclinatorium nuck-, lotter-
bethlin; gytsch-, var. gütsch-lin (64).
gezirt bette (8, 9). herintuoch (93). vilt
FUL
(23). voder (11). fuoder (19). fueter (cultri.
l). stul 7 valstül (130. cf. faltilones).
*Fulex v. F'ulieca.
*Fulfu v. Fulualabia.
*Fulfur v. Furfures.
*Fulga v. Vulgago.
Fulgere Ad. nd. schinen. hd. schey-
nl sehyen (13) blüwen (19). bluyen
Fulget-rum, -um, 7 -ra 7 fulgens
ethra (74) (fehlt in den Hss.) hd. scheyn,
scheyne. schijn (132 &e.). bligs (135).
blitzig (126). wetter-leich (126), -láieh
(112), -leucht (128, 135). mi. wederlieht
(116). donraekst (74).
*Fulgi-ditas (7. claritas 16), i. q. -tas
(66 &e.). schin (1).
Fulgidus Ld. nd. sehin-ende, -lich
(110, 132), -bar (6), ^d. -ig. schyinendé (21).
scheini-ger (74), -g (134). blickende (-da
8^»). bluende (19).
*Fulgigula anas meissn. rüsgen (140).
*Fulgina v. F'ulgio.
*Fulginare (/. fulminare) Ad. blicken
(Mss. mog.). bligzen (6).
*Fulginare v. F'uliginare.
*Fulginarius (s. fulin.) 7. cocus ain
koch (16).
*PFulginius v. F'uliginosus.
*Fulgino v. F'ulgio.
*Fulginosus v. Fuliginosus.
*Fulgio, j. -onis (7. putredo; cf fuligo)
roost (11). fulia 7 (-)liga 7 fulgino 4
fulgo) 7. herba t putredo fumà sc. nigredo
dc. (v6).
*WFulgitas v. Fulgiditas.
*Fulgitiuus scheiniger (74).
*Fulgo v. F'uligo.
Fulgor 7. splendor; fulgur 40 fulmen
64, fulga 8) hd. nd. schin. ezyerheyd
(19). blueynge (11). blick (8). blig (85).
blixen (3). wetter glast o. schlag (64).
*Fulg-ur, -or (7. eoruseatio, casma,
eelifuülmen 75 szm.) hymelicz (1). hym-
lyez (2). himlischer blicken (75). blicke
ader weder liecht (11). Ad. blick, blick-en,
-ung (V). bligze 6). blichze (95). blixene
(11). blisme (23). blitz-ge (93), -g (128).
blitz vnd tonder (126). donrstrale (95).
wetter glast o.schlag(64). fulgur schin
(V, 25). scheyn (4). fulgura blitzen (9).
bliek (8).
Fulgurare (7. fulgere, fulminare,
ehoruscare)hymlitzen (1. cf. prc., Stieler
661. Fr. l, 453. Sm» 2, 197 cf. 531). hys |
melbliezen (75). Ad. blitz-gen (67, 16, 135)
-en. pleckitcen (9). bliesen (99). blixe-men
(132), -nen (11) blismen (283). wetter-
laichen (76), -leichen (126, Fris.), -leuchten
(135). plitzen (68). plixen (110). blig-tzen
(152), -zen (133). scheinen (64).
*Ful-ia v. -gio, -igo, -lo.
F'ul-iea, -ice (118), -ix (88, 94, 117,
125, 136, Sm.), -ex (125). folice (aus
marina, 141), faliea (147) (7. speralus Db)
peli-cha (Sm. 1, i170), -eza (117). beleh
(140). belh- (126), bóllh- 7 beleh- (140)
-ine (126). bellhenn sm. (Fr. 1l, 80. BM.
102). bólhennen (Fris.). pelgrim (23). hor-
bollem 7 swartzducher (7. larus 125).
schwartztaucher, zapp,. bleb, blessing
(140). anitehunne (104, sm. Gf. 4, 441).
merefogil (G£.). meridier (118). hd. mor-
(91), hor- (93, 95, 100, Gf.), har- (75) her-
FUL
(64, 88), hale-, hal- (5b), Ad. nd. (147)
hagel-, 2d. hael- (107, 132), schne- (v4)
gans. seharb (91). blaefuf (10). wede-
hoppe (3). widhopffe (75). wide hop (4).
ags. gano-t (136), -d (94); dop- (136),
dup- (94) -aenid.
*Fulieus glantz ender (7) s/. füluus
glantzender.
*Fuligena v. Fulina.
*Fuligenare v. F'uliginare.
*Fuligenarius v. Coquinarius.
Fuli-, ful- (11) -ginare, -genare
(15 var.) rüiDin (19). roesten (11). remig
machen, rem-, ram-, russ-igen 7 swertzen
(75). ruossig machen (64).
F'uligin-eus, -osus, fulgin-1us? -osus
(11), fuligenus (7. fumigosus 75) rauchig
(15). rouchig (sc. nger 76). ruDerick (19).
ruestich (11). russig (75).
Fuligo (7. migredo ab igne), fulgo
(23), fulgio &o. (qg. v.), fuli-a (76), -um
(es) ruost (93. wett. rüst m.). ruof) (6s,
76, 110, 141). rü (6, 67). ruef (66, v0,
132, 151). ruz (9). ruBe (12). russe (152).
ruB (Db, 17, 4, 75, 134). rf) (1). rüs (95).
rus o. rauch (1). ruif) (69). ruyDe (133).
rus (8). rofe (18 &e.). royfà (5). alts. hrot
(Hpt. 5, 200). rote (85). rot (23). roet (22b).
soet (99, 108).
Fuli-na, 7 -gena (74, 75) kuch-i (93),
-e (9), -en (74, 75). kochin (8).
Fulinarius ein koch (132 &c.).
*Fuli-num, -um (74) swartzer, rot
(14). 7. rubeum, nigrum, montosum. (16),
cf. fulua 2. rubea, flaua, munda (Pap.).
*Fuli-um v. -go, -num.
Fulix v. F'uliea.
*Fulla (7. herba fullonum 7 sandix
74, herba, ex qua colorantur blaut t sam-
dix 75, h. cum qua sol agit [st. solent]
colorare pannos 4; cf. fulia herba o. v.
fulgio; fullanum 7. h. ad lauandos sor-
des dc. 16; fullo, fullonum s. vw.) rüte
(4). weidt (75). waydt do mit man die
tueh ferbet; schar-t, lay (74).
Fullare vollen, onder water stecken
(141).
*Fullis v. F'ollis.
Fullo, follo (g. v.), fulo (19) woll
pogen (1, 74. v. q. pertica fullonis 75.
cf. BM. l, 179). eyn wollen- (5, 7), wllen-
(23), woln- (17), wol- (21) -bogen, -boge
(b, 17). hd. wal, walg- (133), wál- (7),
wel-ker. walger (152), ein, en alt- (9, 2),
wllen- (23), hot- (22) -welker, -wárcker
(2). der düch walkt (7 Mrg.). weckener
(19). wescher (Y). wescherin (25). weski
1 lauentari (141. aus fullo 4. lauanda-
rius Br. cf. Gf. 1, 1081). lad- (lav-) entere
(Sum.). vulre Z. hoet (11). volre (106, 132,
147). vller (85). vulerde (8). weber (74).
gewant-w. (76), -snijder (8), -schneider
(2, 16). sehlaehtgwander (91). wolnschla-
her (75). wollen- (10), wllen- (13) -sleger.
ferber (17, 2, 74). vorber (3). virnbuezzer
(93). knapp (112). tucher (88).
pe (herba, cf. full-aà, -onum) kart
*Fullo (cf. follus) dore (7. stutus sic
11). tore (9).
*Fullonia knappenustube (112).
*Fullonum (herba, aus cardo f. sim.)
"borich (23). fullanum est herba ad lauan-
das sordes dc. (16).
FUM
Fulmen Ad. nd. doner-, donner-,
donre- (132), hd. tunre- (6), tonner- (1),
tonr- (93), dunner-, donder- (70, 110,
134) Ad. -slag, -schlag, nd. -slach. don-
ner axt (74). straal (109, f. 126, Fris.).
straalstein (126). blix (110). blix-em (132),
-ene (11), -en (68). blies-en (99), -me (22).
bisme (sc 93). blieke (19). bliek (77).
blye (152). blitzen (5). Ad. blitz. hagel
schof) (76). wolmen 7 volgor blicgk (5^).
F'ulminare (7. fulgurare q. v.) donern
(9). blitze (85). sehinen; uf geben (17).
empers. es schlecht (135).
*Fulnus v. Fuluus.
*Fulo v. Fullo.
*Fulosa (herba) sprinze (104).
*Fulsi-men, -re v. F'ulei-men, -re.
*Fulsuleserach v. Fulvalabia.
Fultr- v. Fuler-.
Fultura (cf. fulamen) vf- (9, 11),
off- (8) -haldunge.
Fultus v. F'uleitus. :
*Fulua (cf. fulinum, fuluus) blaüg
(19). blanek (11).
*Fulva- (85), fulfu- (47) -labia (aus
arab. fu-, fi-lfel pzper 143 --- alba?) 4.
piper album (47). wit fesser (sc 85).
fufel 7. piper nigrum ; felfulesbet lant-
(st. lane-) -peper (47). fulphor swart-
peper (85). fil-, fu-, fau-fel 7. areea
(143). fulfu (Z. p. a.) wizphephir; f
lesiat swuzpeffer (Sum. v). fulsulese-
raeh.melanopiper swartzer pfeffer (74).
Fuluedo braunhait (76). Aid. nd. glantz-
ung, -inge, -hait (1), -ekeit (b^).
F'ulue-re, -scere, foluere (8) Ad. rot,
brun (49), braun (76) werden.
*Fulum v. Fuluus.
*Fuluor schyne (12).
*Ffulus v. Follus.
Ful-uus, -nus (69, 134. alph. ófters),
-uum (120), -um (8, 9, 121), -win (100),
-va (q.v.) hd. glanez. glantz-e (11), ig
(1, 75), -ende (5b), -ede (23), -it alzo golt
(5^). glinzede (22). bruyn roet (132).
brunrot (68,110). goltvar (100). rot (8, 9).
gult- (65 Mrg.), rotgeel 7 golt-, leber-,
mefing- (111) -farb. rotez 7 elewez £
prunez (120 sim.) schinberlich (7).
Fuma, 4 funa (Gl. m.) 2. terra (16);
rheda minor (Gl. m). Cf. funda vna pars
maris (Pap.)?
*Fuma rauch-hoyl 7 loch (19). roeck
hol (11).
*Fumale v.
F'umigale.
Fum-are, -ere Ld. rau., reu-, roe-
(16), ró- (6), rie- (68, 110), ro- (132) -chen.
nd. roken.
Fumaria v. Fumiterra.
Fum-arium, -arius, a (q. v), 4 -ale
(9), 2 -igale (1), 7 -ieiosum (75) (7. epicau-
terium, -sterium, eaminus) Ad. rauch-,
rouch-, roue- (100), róch- (6), roeh- (13,
49, 716), nd. roc- (23), roek- (22), roec-
(99), roue- (100) -hus, -haue (74), -hole
(10), -hol (22), Ad. -loch, -gat (99), -vanckch
(1), -fang £ -roren (15). chemi (95). kempt
(75). kemmat (76). kamet (67). Ad. schorn-,
sehor- (70) -steyn. fewer hut (4).
*Fumerale 2. fun aptum (26).
*Fumerare rauch machen (14).
BF'um-ere v. -are, -eseere.
*Fumerus v. Funereus.
Funale. Fumarium.
FUN 25]
Fum-esceere, 4 -ere (66 &c.), -igare
(1) Ad. nd. beginnen, gegynn (18), begern
(6), anfahen (i10, 134) Ad. zu rauchen
sim., zu riechen (6, 68, 110), tzo rochen
(132), nd. to rokende. roicken in sych
selven (147). raueken (1). berauchen (67).
*Fumicarium rouchloch (76).
*Fumieciosum (cf. fumarium) rauch-
fagk, var. -faek, -roren (175).
*Fumieosus v, Fumidus.
*Fumidare v. Fumigare.
*Fumiditas raucheyd (19). roecheit
(11).
Fum-idus-icosus (76), -osus (Pap.,
Br.) vol rochf) (76).
Fumigabundus gelijek roickerech-
tieh. (141).
Fum-igale, &/ssw. -ale, -ule (cf.
-arium) Ad. rauch- szm., nd. vok-, roech-
(132) -finster, Ad. -fenster, -fenter (sic
74), -loch, -fankeh (1, 71).
Fumi-gare, 4 -dare (110 &e.) (cf.
fumeseere) roechen Z be-r. (132). bereu-
chen (11056). béreichen (1102). beroicken,
smoicken (147). riechen (68). Ad. rauch-in,
-en,-ig werden o. sein (7. fum-are, -escere
75). nd. roken. caro fumigata ruchet
fleisch (64).
*Fumigarium eynn roeych offte roech
vinster (132). ein rouch venster (68). da
mit man etwas bereuchet (110).
*Fumigosus rauchig (75).
*Fumitara v. Fumiterra.
*Fumitendrum (cf. sq.) v. Capparis.
*Fumiter-ra, -re (64), -ia, selíner
fumus terre, 4 fumitara (74), 4 fuma-
ria 4 herba fumida (143) (cf. eapnos)
hd. katzen-kirbel, -kirben (16), -kurbil
(b^), -kurbel (69, 134), -kerbel (v4, 110),
-kórbel (143), -ele (, 18), -klee (76),
-klauen (17), -krut (91). katten- (03)
katzen- (132), nl. duyve- 4 dunen- (143)
-keruel. ratzenkerbel (fumitara 74). cha-
ren ehorbel (1). duben kirbel (17). Ad.
tuben-, tauben-kórbel (143), -kropf; ert-,
erd-rauch, -wurtz (74). nd. ert-nut £
-galle (47). 4. ferdtroock, grys-crom,
-ecom (143). pockspart (74). nunnen-krüt
(13), -kraut (143). nonnen-krudt (13 szm.),
-worez (19 Mrg.) scehone vrowe (47).
scoene cutte (85).
F'umosus v. Fumidus.
*Fumule v. F'umigale.
Fumus Ad. rouch (6s) róch (6),
rauch, rauche (133). roeeh (132). rok
(93). rock (11). roeck (22).
Funa v. F'uma.
*Funabilus (cf. sq.; equus funalis;
v. odorisequus) pendiger 4 verlegener
hunt (qui ducitur funiculo, verschieden
von funambulus 75).
*F'unabul-arius, -us v. F'unambulus.
Funale, fumale (68, 1105, a/ph. fun-
132) (7. lyehnus, lucinus, lieinus, lig-
nus, liemus, fax qq. cf., eandel-a, -ab-
rum, funis ardens 4n candela) ein ge-
bunden kertze (5. cf. funalium). stock-
kertzen (15). kertz- (132), kertzen- (11025),
ketzern- (110€) -garn. keersgaern (107).
leemet (107, 132). wiechen (110). Ad.
dacht, docht. seillih (Hpt. 5b, 203. Gr. 6,
188). fonale stuppe 7 dáht (Gf.). fu-, fo-
(120) -nalia ;. lignalia (Gl. m.); est can-
dela torta ad nodum geflochtne kertze
32 *
252 FUN
(15). daht (127). dahte (v. stupe lucer-
narum 120). windliechter (91). fanalia
sunt stupa lacrimarum (! 76). fimalia
stantkerezen (7. candele 19). fundalia
7. candelabre (148).
Funalis vackel (110, 132).
Funalium gewunden kercz (8, 9).
*Funam ouan (141. gehórít zu furnax).
Funam-, funan- (93), fun&-, funa-
bulus, funabularius (64) eyner der
vff dem seil get (6, 64, 110). eyn ner der
vff eyner lyuen kain ghene (19). eyn
der vp dem seyl off corden speelt (132).
eyner der vff den seyten spilet (68). een
die opper lieren spoelt (11). seyl-ganger
(93), -stiger 7 treyler (treyter? 9).
*Funarium (: funus?) mysse (225).
Funetio offenbar andaeht (17). off.
amecht 4 gebrauchunge (9). off. oder
gebruchunge (8). bruehung (65).
*Funda v. Fuma.
Funda (v. fundibula, refe) tascha
(1315). desche (Das.) slinga (93, 95, 120;
Gf.). slinka (Gf.). sling (1). sehling (64,
76). selyng (649). ain. schlingen (1109),
sleng-e (109), -ura (Gf.), -erra (121), -ere
(Gl. Marienf.), -er (23). slencher (49). Ad.
sle-, schle-neker. nd. slinge-re (107), -r
(11, 109, 132). schlinger (68, 1102). slin-
eker (13, 18). Ad. nd. slu-, schlu- (75),
slew- (9, 4), schleu- (66, 70) -der. sechlau-
dern (111). der feimer (116, Pict., V. a. 1618).
fáumer (Fris.) ruckenetz (125). wurffgarn
(43). nl. worpnet (116). ein vischer garn o.
netz (64). scupe, Mrg. von fischen (18.
missv. cf. v. fundibulum).
*F'undalia v. Funale.
Fundalis sline-, slin-lich (Gt.).
Fundamentum grunt (68). gront
(132). hd. nd. grunt-veste, -festung (1);
funde- (11), funda-ment ; fulmunt (10, 22,
65, auch 7 fuleimentum q. v.). Ad.
grundfest. fure mure (1). vulmont (b^).
vol-, fol-mont (17), -munt (5), -lemundt
Z -maf) (74), -moifó (17), -umant (21) pful-
ment (126, 128). phunnit. (93).
Fundanus (24. rustcus colens fum-
dum 66 &c.) hoffman (4). ackerer, paw-er,
-man (74). landt-bauer (110)| -bouwer
(132).
Fundare (7. fundamentum facere t
cum funda acere 66 &e.) grunduesti t9"
gruntfestung (1), eyn, en fundament (22),
voil munt (5), fulumant (21) folmunt
(18), wlmot (23) machen, maken. funde-
ren (81). Ad. buwen, büen (13). stifften
(8, 9, 75). schichten (22).
*Pundaster v. F'undulus.
Fundatus (wo 66 &c. funditus haben)
von grund auf gefieret (67). von (133),
altzumale von (152) grunt off funder-te
(133), -et (152). altzo mail von grundt
vp fundiert (132).
Fundere giessen (68, 110, 132). giDen
(8 &c.). gissen (14). gyssen (9). geiBen
(85). gieten 7 sturten (11). storezen (19).
*Fundeus v. Fundulus.
*Fundibalum v. Fundibulum.
Fundibilis v. Fusilis.
. Fundib-ula,-ulum,-alum (v.sinda)
(7. funda) sling-e(6, at.) -er (132). slen-
ger (85, 29). hd. sleneker, schlen-ger
(110), -eker (*).
FUN
Fundi-bularius, 7 -bulus 7 -bulista
(715), £ arius (Gt.),7 -tor (126, at.) (cf.
falaricus) slingare (121 szm.). schlinger |
(15, 126). slencke-rer (5), -ner (21). slen
ger-er (23), -maker (22). slewderer (9, 4).
der mit (sc. funda 8), dev schling (68),
der sehlenger (110) wirfft, wurfft (110).
die mit slyngher wyrpt (132). ein bliden
meister (18).
*Fundibulum (cf.-la ; instr. brazand?
76 &e. cf. eandibulum) scehap-ph (1),
Tue (74), -pfen (1). sehute, (5, 9), -fe
(93, Db, 16, 4, 74). schop-e (23), -pe (17).
stoppe (scoppe? 18). schipp (12).
*F'undicola v. Rubeta.
*Fundieula clippe (aucup?s 125).
*Fundieulus v. Fundulus.
*Fundieulus (?) fulpe (? 98).
*Fundilarius v. F'undibularius.
*Fundil-us, -lus v. F'undulus.
Funditor v. Fundibularius.
Fund-itus, -atus(q. v.) Ad. alzomale,
als- (68), al-, all-zumal, altzu mail (7)
von grunde vff, off, auff sm.; altzumal
(89); vngrunt offe (sc 13); von grunde
sSim,, von vnten (4) auf szm.; von grun
(18). nd. van grunde vp (23), vp van gr.
(22). gruntlich (110, 125). genezelich (19).
ganselike (11). allebedille (22, 23).
Funditus euertere zu grund ersto:-
ren (64b). zegrunt verstoeren (64c).
*Fundosus grundi-k (19),--ch (11).
F'und-ulus, -ula,-ieulus, (3, 85,9, 29b,
4, 76), -illus (12, 13, 77), -ilus 7 -eus
(76), -aster (23, 15, 16) hd. nd. grund-ele
(12, 92), -el, -eln (19), -eline (23), -elingh
(225) -eling (3, 8b, 17), -elinch (13),
-ilgen (5b). grondelin (132). smerl (4).
smarle (12). schmerlein (74). smerling
(13). merle (3). steinbib (7. pificalus 7).
stenbite fundiculus; rule (225). sangel
(15).
Fundum (7. ima pars aque 66 &c.)
Ad. nd. grunt. teuffe (8, 9). eyn bach
(19), bache (67, 133, 152). der bode-n (66,
69, 134), -m (70). gront off boedé van
eyn val) (132).
Fundus Ad. eyn grunt. gront (11).
eyn stucke landes (110, 132). poden (9).
hid. bod-em (8, 4), -€ (1), -en, -in (95).
ain boden o. grund-b. (7. pars vas?s 16).
hd. md. vor- hd. fore-werck. furwerg
(91). fürberck (4) vorweg (sie 9). swa
t hub (2). ein lehen guot o. acker (n.
f. arenosus sten grant; f. enagmatus
bàr bloet (22^).
*Funebrire we- (9), wey- (8) -clagen.
Funebris doyt- (19), dode- (8),
es - (110), schrey- (132), schrien- (68)
-lieh.
*Funebri-um, -s (6) Ad. lich-gezug
(1, 133), -züg (6), -engezau (5^), -enge-
zauwe, -zeug (69); leych-, toten- (1, 75)
-gezeug, -zeug (75, 134). eyn geczuche
(152). eyn glieh geezwy (s?c 21). (leich-,
licht-zeichen 0b.) lij ghetowe (23).
lick ghetewe (22). bare (17, 132).
F'unerare sterbin (8, 9, 17). begra-
ben (68, 110), -uen (132).
F'uner-eus, -ius, -us, fumerus (153)
tot-(66, 70), todt- (69, 110, 134), tót- (151),
dot- (b, 22), doet- (11), doit- (132, 133),
dótt- (67), doth- (152), dat- (21), dode-
(23) -hieh, -lie.
FUR
*Fune-, funo- (8^) -seere (7. lugere
Gl. m.) doden (17). dodelich werden (8b),
Funestare (7. ónquinare, funere inqu.
Br.) dotin (8). er-toten 7 -worgen (9). ful
(110), vuyl (132) machen.
*Funestavere (in 94 getrennt -a, vere,
praet. ? inf. si. -are?) ags. smito-n (136),
-r (94).
Funest-e, -o (22) hd. nd. dot-lich,
-liken. sunt- (9, 17), fuc- (? 8) -lich.
Funest-us, -is (68) todt- (110), doet-
(132) -lieh. dodelic (23). bedrubet (11).
besmytzt (132) erfreuter eins andern
todts o. einer leiche, o. vermeiligter von
einer l. (74).
*Fungare v. F'ugare.
Fungi Ad. ge-bruchen, -brauchen. nd.
bruken, ge-br. nuizzo (prs. 141). nuezen
(1). neten Z ge-n. (22b).
*Fungia (panis) staubsemel (125).
*PFung-illus, -ulus v. F'ugillus.
*Fungino schwammino (141).
Fungus (7. centrum, boletus; cf.
flangus) Ad. nd. swam. hd. schwamme,
schwam, swamp, swaümp (8), swan (11),
swumme (fL. (125), pirpawmschwam (74).
swemme Z poggenstóle pl. (Chytr.). pad-
denstól (109). peddestoel (132). camper-
noel dat vter eerden wast (108). moterlinek
(225). prot- (ad esum 75), phiffer- (8, Sum.
HI) pfiffer- (9, 91), piffer- (8^), peffer-
10) -ling, -lineh (Sàm.). phiffirlik (9).
Osel (109. cf. Fr. 2, 34€).
Funieulus maz- (Gft.), clein (8) seil.
ehlain sail (1). seyl-ichin (4), -chin (17).
sellichen (5b). strickelenn (9). strengekyn
(23). sehn o. huchen (125).
Funifex Ad. seyler; s. (18), seyl-
mecher, -macher. nd. zel-mecker, -wynder.
*Funis v. Funus.
Funis d. seyl?strang. seylbant (12).
seyt (17). stranek (17, 4). streng (125).
zel 4 stranc (23). zeel (22). strick o. reiff
110 &e.) rep, (225, 109). rep sel meben
repsel 7 snor (225). lyne (11, 19). leyne
(nauiwm 17) f. ductarius prunnensail
| (91).
*Funoscere v. Funescere.
Fun-us, -is (1105) Ad. liche, dyech
(18), leiche (9), leich. lijk (23). lick (222b),
lijeh off doede (132). dede (11, 19). eyn
lych 7 dote (110). toter leib Z toten lijch
(15). sehelm (68).
*Phupho (cf. pufo, bufo) erterot (102).
Fur Ad. diep, dyepe (152), dieb Es
dip (D). dieff (132). dief (11). deef (22).
def (23).
Furabula p/. duy-, vyn-sternisse (147),
F'uraeulum v. Furfuraeulum.
*Furale eppel (1 st keppel?) eyn
ronge van dén wagen off raede (132).
ein ring an einem wagen (68, 110).
*Furalis mystgabel (111).
*Furare v. Furrare.
Furari Ad. nd. stelen. Ad. steln. die-
berei pflegen (75). 1
*Furari (aus uriari)dabennig sin (19)).
*Furarius vüdener (79).
*Furatura v. Furiatura.
*Furba 7. dea, tenebrarum (9. : furuus).
gotynne oder finternif) (sc 8).
Fur-ca, -ta (Db), bissw. farca, fuca
(133) Ad. gab-il (8), -el,-bel. kappel (11).
garcabile (104. cf. fureula). gaffe-le (23)
FUR
1(132). gauel (11). vorke (19, 23). furkel
5, 75). galge (5bj 11, 14). geysele (7.
lagella 22). hake 7 zwisele (Sum.).
Fureale (m curru, 7. ferrum rotom
enens 110, 132, trabale 74, 75, limo 15;
f. fur-, for-ale, drotheca &oc.) eyne
one in dem wagen (Y szm.). eyn lonne
68), lon (69, 134) Zn curru. ein làn an
im wagen (6). leuchse an einem w. (74).
eissen am w. (75). ain lyssen (16). lissel
$7). lunse (5). luns (23). ein lonse in
lem weyn (21). ein lonf) ah dem wayn
17). leins "d. lunfnagel (110, 132).
onghe (11, 19). runge (4). kipff (sunt
'Y in curru); k.-loch; spor o. rung (75).
*Furc-arius, 4 -ifer (75) gabel treger
9). dieb (76). sprussel Z laiter-spr. (75).
urtarinus gabil trager (8). -
*Fureatus (7. q. gall. fourehu Gl.m.)
'ehenekt (110).
*Furcelles, g. -lium hangstede (147).
*Furcellus kapala (Gf.). gabele (104).
Furcifer (7. HR. q. V. 75, 16)
| 3, 4). galg-enbub (110), -art (68,
di Re inc 7 keib (126). lod-
lerboeff (132). prantscurger (104). vir-
eurgo Z fuirscurigi (Gf. 6, 542).
*Fureilla (7. homo ferax (16) vorax
129).
*Fureila gabel-a (Gf.), -e (Sum.).
irau- (125), strew- (111), hew- (91)
gabel.
F'urcill-a, -e, -es, 7 furcelle (Gl. m.)
ly sehuckeln am wagen (125).
F'urc-, furs- (11) -illare hencken (68).
iangen (11, 110, 132). op-h. (147). wurgen
110). worgen (132).
*Furcippula &oc. v. Forcipula.
*Furcire v. Fulcire.
Fureula cleyn gabel (85). gart-g.
141) -gabela (Gf.). furckel (75).
*Fureulal-e 7 -ia (cf. fureale &o.)
in runge (scale 3).
Fureetus v. F'uro.
Furere (2? cjg. 17) Ad. to-, do-, duo-
T) -ben. nd. doven (23), dauen (11).
vuten (V). wieten (68, 110). woeden (99).
oren (9). dollen (132). Ad. nd. ra-, rae-
132), ray- (133, 152) -sen. greymiek sin
14). brymmen (17).
F*Furetu-m, -s v. Furo.
*Furfanus (auis, cf. sq.) kyuet (11).
*Fur-farius, -varius (131), -fur (9, 4,
5, Br.), -furio (genus aus Isid., Pap.),
ufurio (sc Br.) dorn-drail (131, 141, Sm.
4 398. Gf. D, 501 s?m.), -dregil (84, Gf.),
drosle (102), -droschel (BM. 400). snerker
3, 4). schmerck (75).
*Furfueies tham (9. aus kam?).
Furfu-r, -ra (132) Ad. nd. clien, cli-
len. hd. cleyen, clyhen (19, 752, 133),
düwen (755), kliehen (17), chlivve Me
ly (8) kleyben (649), ein kleib (1,134),
dew (9), grusch (134), grüsch (126, Fris.).
ausch, e/g. gruys 4 semel (128). grysch,
"rr. grust, grüst (64). grieD (110). cleyn
neel off semelen (132). semele (8, 79, 99).
Furfur (auis) v. Furfarius.
Furfu- (131, 141, 148), forfo- (148),
U-, fo-raculum 7. terebra bora (130).
- tenebrae (148). Cf. G1. m. vv. fura-bula,
eulum.
Furfures (crinium) ny) (88). fuchfe
n den harn, Mrg. heuptschuplen; (ca-
FUR
seorum) melen;- (carnium) pfinnen (125).
kliwen (141). zemis-a, -se (141, Gf. 5,
668. Sm. 4, 263). ags. sivida (94, 136),
sifedha (94, Bsw.), siofodha (Bsw.). fulfur
cemise (104).
F'urfureus das von clyen gemacht
ist (68, 110). dat van semelen is (132).
*Furfur-enum, -inum, -ium (3, 16),
-um (17) schimmel (farine 3, b, 21).
staup- (9 &e.), fu- (8) -mel.
F'urfurio v. Furfarius.
*Furfurum v. Furfurenum.
Furia (v. furor q. cf.) hd. to-, tho-,
do-bunge. tobgung (9). dob- (8^), dou-
(29, 79) -enisse. douinghe (22). taben- Z
grimmic-keid (19). grimmicheit Z dauich
(11) wietung (68). raserye (132). ji.
hellische pein (75).
Furi-alis, 4 -osus (110 &e) grym-
mick (19). grimmich 2 dauich (11).
Furiare v. F'urire.
*Furia- (9), fura- (8), furi- (85, 79)
-tura wunder- (9), wondir- (8), vuder-
(85, 79) -nisse. Aus furia »« furrare?
Furiatus er-wildet (126, Fris., Ki?.),
-taubet (Fris), -táubet (Kia.).
F'uri-bundus, -osus (bissw. wnmwesent-
lich geschieden) hd. tob-ig (1, V), -end
(110), -ender (9), -endig, -indig (b^). dob-
ende (17), -endig (5), -ung (18. dabunde
(19). dauende (11). douend-e (99), -ich
(283). grimmig (1T). vnsinniger (6, 9).
wutend (4 szm.). doll (110, 132). rasende
1 raesen (132). raysenig (152). rose-n
(110), -nig, tóbig (134).
*Furina v. Furna.
F'uri-osus v. -alis, -bundus.
F'urire toben (6, 4, 74). doben (5^).
rasen (5). brimmen (5, 18). burnen Z
brummen (21). bornen (2. ardere 1).
brumlen (16). hd. nd. grimmen, grummen
(22). zornig machen (18. 7. q. furiare
110 &e.). wuten, stumen, poldern (74).
*F'urita v. Lucilia.
*Furitura v. Furiatura.
*Furmarius v. Furnarius.
*Furna 7. nigra ((, 133. &. q. furua
7 fusica Pap.) swartze ((). ?. piscaria
(Gl. m.); fur-na (Voce. ex quo), -ina (134)
i. iurgium (aus nigrum ?) Ad. wu-, wut-,
wo-tunge.
*Furnaieus v. Farnaytos.
Furnare yn den aeven stechen of
baicken (147).
*Furnarinus (cof. éial.
offen meyster (8).
*Furn-, 4 furm- (74) -arius (7. pistor
75) hd. kalk meyster (9). oben mecher
(19). auen maker (11). ofenhitzer (575).
hd. peck (66), beck, becker. phister (93
sim.). pister, ofner (74).
*Furnax v. Fornax.
*Furnellus (anders Gl. m.) ouelein (9).
*Furnere (cf.furnus s. adj.) swirezen
(19). zwarten (11. a/pA. furuere).
*Furneus v. Furuus.
*Furnitergius obewuDe (19). ouen-
(131. Sum.), auen- (11) -wisch.
Furnus sbsí. ouin (104). oven (9).
offen (8). oben (19). auen (11). eyn backe
oue (17). hd. bach-ofen (6, 134), -offen
(69, 110), -of (67, 68); back-ofen, -ouen
fornarino)
(93, 132) -oben (125). bae ouen (23).i
FUS 253
bagkoff (21). bagoffen (133, 152). ofen-
*
loch (4. ?. q. fornus 6).
F'ur-nus, -neus (11) -us (132) adj.
(à. obscurus, niger 66 &e., cf. prc.? 2
furuus) swartz (5, 19, 74). zwart (11).
F'ur-o, 7 -etum (147), -etus? -ectus
(Gl. m.) murmel- (74, 93), murmul- (75)
-tir (74), -tier. eyn mormer dyer (1^).
fret (141).
*Furo, g. ris dorecht (19).
Furor eczorren(4). ezorn 4 grimme-
keid (17). torn 7 dovinge (23). grymme
(12). grimmigheit (10). tobunge (110, 133).
dobunge (5). táube 7 taubsueht (126).
tóbkeit (6). dauentheit (11) douenisse
(99). Ad. wu-, wut-, wiet-, wie-tung. rasery
(132). dorehechtikeyd (19).
*Fur- (23) fu-rare fütern (6). vudern
(89). voderen (23).
*Fursarius (aus; st. furfarius?) gell
(34).
*Pursianus v. Fasianus.
*Fursillare v. F'urcillare.
*Furta v. Furea.
*Furtarinus v. Furcarius.
*F'urtifer (7.ferens furtum) Ad. dyep,
dieb (134), dype (133), dip (5). dief(11).
wolf (9).
*Furtifex diep (17). dip (18). dief (11).
*Purtillum v. Fraectillum. '
Furtiue heym- (68, 110), heme- Z
dyef- (132) -lieh. dieplichen (110).
Furtiuus dib-ischs (3), -big (91).
dippig E dyebick (5). defich (23). Ad.
diep-, dieb- (68), nd. dief-lieh, -liech
(67). dubef) (4).
Furtum Ad. dieb-erey (1, 75), -erie
(b), -erij, -eryghe (19), -stal (68, 75). diup
stali (Anz.. 8, 102). diep-stal (6, 16, 110),
-Stail (7). duberie (5^). düberey (4).
deverige (23). diefte (11). duue; gestolen
gud (22^).
*Furvarius v. F'urfarius.
*Furuere v. Furnere.
*Furun-eulas, -eus (136), -ieus (94),
feruneulus (?. felis 145) ags. meanth
(94), meard (136), maerith (Hpt. 5b, 198)
merth (145); mardh &oc. weasel, marten
dc. (Bosw. cf. cata).
*Furus v. Furnus.
*Furuus swarez (8, 9).
*Fusa baldriaen-kervel (85).
*F'usa (7. séamen f'uso énuolutum G1. m.)
hd. md. spille. Ad. spin-del, -nel (77).
*Fusa (»« fiscina?) kesekorb (175).
kefkar (76). ein keise korp (3).
*Fusa (nawis) v. F'usta.
*Fusablam v. F'ustibula.
*Fusale (v. stamen fuso inuolutum. G1.
m.; Agnum fusarii 5. cf. fusarius; Fr.
2, 486. Nemm. v. Zwickholz) ezweg- (4),
zweck- 4 zwickel- (75) -holtz.
*PFusanum v. F'usarius.
Fusare spillen (11). spynnen (74).
*Fusarinus v. F'usarius.
*Fusarium spinnelkorp (7).
*F'usarius adj. spil beimen (11).
F'usa-rius, 7 -rinus (75), -num (143)
zweck- (74), sezweck- (3), gele (12), spil-
(5^) -holez. hanhódlein, ml. papenhout
(143). hd. nd. spil-, spille-, spillen-baum,
-bom. spilling(21). sp.-bam (8). Ad. spinnila-
254 FUS
(Gt. spintul- (BM.), spynnel, spindl-
(1), spindel- (18, 74, 75, 143, BM.), spinle-
(95), spinl- (102), spyeln- (18), zweckholtz-
(16), wendel- (49) -baum sm. ags. uuanan-
(94), uuonan- (fagus s?c 136), wana- (Bsw.)
-beam.
Fusarius ?. qué facit fusas (66 &e.).
spillen-mecher Z verkouffer (132), -macher
0. -verkauffer (110).
*Fusarius dornezeil ($m. 4, 251. auis?
cf. fur-farus, -sarius?).
*Fusealium v. F'ucalium.
*Fuscamen v. F'uscatio.
Fuseare prewnen (1). brunen (100).
hd. nd. brun, Ad. braun, bron (67), brun
farbe (75), swartz (6) machen, maken.
hd. swe-, schwe-, swa- (132) -rtzen. swar-
ten (22). swerten (23). verdunklen (126).
*Fuscarium swerez-e (3), -en (4).
sehwertz (sutoris 16).
*Fusea-tio, -men brun farbe (75).
Fuscedo Ad. nd. brun- £ val-, braun-
(66, 67, 134), prawn- (1), bruen- Z vael-
(132), falb- (68), fayl- (133), bla- (11) -heit.
bley- (b, 6), ble- (23) -cheit. geilikeit (?.
glaucedo q. cf. 3).
*Fuscibula v. F'ustibula.
F'us-cina, -tina (75 var., 16), 7 -sina
(0, 141), faseina (121, Gf.), fiseina (q. v.)
(. ereagra, contus q. v., stimula /
stiga 75, instr. ferreum tridens; cf. fucina,
das auch die folgenden Formen 4n .den
Hss. ófters glossiert) angel (pzscatorum
3. cf. fiscina &oc.). biberger (91). fiseher-
gere (126), -geren (128). Ad. eró- (121), chro-
(104), kro- (8) -wil; krau-, kreu- (68, 69),
hd.nd. kra- (110,132), crou- (11), kro- (78)
-wel. krauel (17). krewl (9, 70, 74). kreul
(134). fuseina hache; fussina 7. furca
ein rechen (7). hewliechel (91). chracco
(Gf. 4, 589). grateapala (7b. 127). fisker
(141). viseherkolb (74). stachel (75).
F'usci-, fusti- (75), susti- (76), fasci-
(121), fóci- (18), forci- (Gt.) -nula, -uula
(750€) (&. ereagra q. cf.) krawel (18, 99).
król (95). erowel (22). kruwel dar men|(
dat fleis mede ut den ketel of pot trekt
(109). kr. edder vorke (Chytr.) gab-len,
-el, goblen, vig. cro-, crau-wel (75 varr.).
chrempel (3, 11).
*Fuseus sbsí. v. F'usus. Infucatus.
Fuseus (4 brumatieus 1) Ad. nd.
val 7 brun. bruyn (132). Ad. brawn,;
swartz; prawn 7 gelrot als golt (74),
braum Z blaieh (76), valb (69, 134), val
1 fal (89), fale 7 dunckel, fail (5, 13),
bleieh (17. &e.), blaeh (1), blutfar (66,
69, 70, 134), morenschwartz (111). md.
blec.
*Fusibilis v. F'usilis.
*F'usiea (aus fusca) v. F'urna.
F'u-, fus-silis, fus-, var. fund-ibilis
(15) hd. giefe- (68), gyes- (132 &e.), giDe-
(21), gif-, gis- (9), geyst- (sc 18) -lich;.
giessig (126, 128); gego-Den, -ssen. md.
gheghot-en (22, 79), -ten (23). eyn ding
das man giessen mag (is £ -le 110).
*Fusim v'straut (11).
*Fusiola spindelin (65).
*Fusis (7. palus, cf. fustis) phale Z
steck 7 stab ra y m:
Fusitera v. Fifetera.
Fusor giesser (110 &e.). buchsen-g.
(f. tormentarius 75 Mrg.).
FUT
Fu-, fus- (16, 75) -sorium gief-
(68, 15, 110), gyD- (16), gies- (93), hant-
(0), ol- (15), stortz- (132) -faf, -uas
(75, 93).
*F'ussat-a, -um v. Fossatum.
*Wusseta (pannus) fusset (Kil).
*Fussile (s. fossile) grabe stuck (5^).
*F'ussilis v. F'usilis.
*F'ussina v. Fuscina.
*Fus- v. F'os-, fu-sorium.
*Fusta (bauholtz Ki. cf. Gl. m.), nauis
fusa nl. frz. fuste (Kil.).
*F'ustadiea v. F'ustanum.
Fustan-eus, -ieus (thorax) fustey-
nen (wambeys Kil.).
Fustan-um, 7 -eum, wrg. 7 -iea (Ki?),
-ium (129 &c.) -nitum (Gl. m.), fustia-
num (Kki.), fusco-tinetum (129), -torium
7 fiseocintus (Gl. m.) (cf. fastanum.
ngr. alb. 989x0y$A). ital. fustagno &c.
Dz. Wtb. t57) fusteyn (Kil). barchet;
Mrg. fustadiea hembd (Ki?.). fustome-
lum gall. fustane (122).
Fust-, fuse- (cf. fund-) -ibula,
fustibalu-s (Gl. m.), -m (Ki.), fusablam
(9) slenger (11). slencke-r (8), -n (9).
stabsling, poler (74). sehleuder, schiefi- |
prügel (Ki. fuse. esé parua machina |
cum fundo et baculo pendente (16).
F'usti-gare, -o (17) mit knotteln slan
(8 sim.) mit stocken 7 cluppelen slaen
(132). mit stecken, Z elipfelen (110), klup-
pern (68) schlahen.
*Fustig-, fustu- (Ki) -arius die mit keit (196). vnnütze taderten (128.).
stocken eyn anderen slaet (132). einer
der mit stecken schlecht (68).
*F'ustin-a, -ula v. Fuscein-a, -ula.
*Fustire (»« fustis?) v. F'ulcire.
F'ustis (7. fustum 1) vust (11). buyst
(sce 108). fustling (110. cf. Fr. 1, 575). ein
czwan stecken (3). zwangsteck (14). steck |
(68, 74, 16). steck-e (9), -en (15). steche
(104). steke (95). stoek (132). cluppel
(19, 108). knüt- (113), knut- (9, 16, 125),
knot- (17), kno- (8) -tel. stange £ kule
10). kewl (4). stang 7 schit (17). scheit
(1). kolb (65). bengel 7 treml (1123).
*F'ustiuula v. Fuscinula.
*Fustomelum v. Fustanum.
*F'ustrare v. Frustrare.
F'ustuarius v. F'ustigarius.
Fustum kloppel (17). eyn kl. hultz
(b). ein knuppel (74), knüpfl (1. cf. 8m.
2, 375) holtz. h.-klippel (18). en cluppel
(22), knuppel (23) holtes. knottel 7
Schit (17). kolbe (6).
*Fustus v. Fusus.
*F'usula (cf.fulerum)spriuza? spruiza
Gf.).
|j did v. Fusus.
*Fusum (7 énstr. leprosorum; breui
ventilabrum. qd. fit de folys armorum 16.
cf. interfusum; Gl. m. vv. fusu-s, -m)
vssetzel schlatterlin o. ir klaffel, var.
klapffel, o. klepperlin (75). klepperholtz
(66 &e.). kleperholtze (152). bete- (8),
| pette- (9) -clappir.
Fusus píc. (sc. crinis) zer-strilet,
-gengt, -zauset (126).
F'us-us, -tus (74), -eus (95), -um (125)
hd. spin-del, -nel, -nile (104), -le (95).
spille (8, 225). spiel (5). eyn laderhulez
(21). elaff (V). claffe (95). klepper (76).
*Futa beschissen hur (75).
FUT
Futare (v6 arguere, confundere dec
66 &e.) Straffen (7, 9). strophin (8). schen
den (1).
Futare dámpfen &c. (Fris., Ki..
*Futare 2. cowe (15).
*Futare v. F'ueare.
*F'utela 2. industria (16).
*Futens bru-, brau-ter, he-, hae-lse
(15).
iratére (masculorum) pruten (75).
Futile erden vaf) (19). ein vaf) boue
wijt. onder enge. dat niet staen enmaeh
(132, sim. 68). ein faf das nichs behal
(110 var.), nichts behelt (88, 110) wam
man das vmkert o. oben wyt ist (88).
Futilis hd. von erden gegossen, go
Den (89). van e. (22), var e. (79), vam
erde (23) gheghoten; 4 en clappend
vat (22, 93). eyn ding daz von irtz ge
goDen ist 4 eyn sige 7 eyn triechter (1)
eyn vas von ergegof»en (5). locherigval
|(*. futis 75). elaffende (825, 9). oder le
o. zu- (8), leer o. ent- (9) -lechst vas
syhe (110 &e.). sibe (110). syb (134). seyh:
(66 &c.). sye. (132). clef-fer (110, 132;); -i£
(12), -se (13). kle- (10), kla- (68) -ppe
rer. klapper-ig (126), -mann (128). vnnyt
schweizig (64). sechwützig 7 vnmnütz :
heyloD (126. h. auch wett. cf. Sm. 2, 110
vielmehr zu heien 2b. i128. BM. 649). vm
behebig mit red, vnuer-schwigen, dent
ler &e. (88). rynnend; vnverswigen Tr.
| ding, rympar, vngeheb (74).
Futilitas vnbehábig- 7 niehtsollig
Futire, fueio (76) gieDen (11). be-g
(16). eyssen. 74 trenschin (8. sc/uwerlici
treuschin, cf. Sm. 1l, 497). Ad. elaffen
klappen 7 snaeken (23). swetzen (0)
schna-ppern, varr. -ttern (15). sehendei
(110).
F'utis (7. futilis 75, hydra 111, labik
(141. cf. Gf. 2, 78 sq.) durluehrin (93), ei
gehelsig (sic 9) vas. enge helsig gewes
(8). eos (111). lederkuff (74).
*Phuton rauinus (aus rhamnus
hagedorn (Sum. V).
*Futr-ale, 4 -atura (74) (v. futrum
sub-f. qq. v.) futer (14, 75). vnter-f. &e
74).
S Putrare v. Foderare.
*Futrarius vnderzieher des futers (75)
*PFutratura (cf. foderatura) v. Fut
rale.
*Futratus (i. subductus; cf. furratus
vnder gefüttert (3).
*Futri-a, -um v. F'uler-a, -um.
*Futrum Ad. eyn futer als an eyner ta
feln sim. (doffelen 152), ob einer tafe
(67). nd. en voder also ouer eme tafeler
sim. ffüter (6). futter (3, 21). fuder (5b
17). foder (5). eyn f-dafel (18). fute
(15). £-vaB (110). vnderzug (75).
Futuare entreynigen (19). ontreynet
11).
| PI snaltzen mit dem fisel (14)
ego credo vulgare fud, inde venire quas
pfuy pfuy dich (64).
*Futuaria v. Vuluaria. ^
Futurus Ad. nd. zu-, tho-komende
Àd. -komen (5^), -kunfftig, -künfftig (151)
-konfftig, -konffte (133, 152), E
(67). zuo kummen (13). tzokompste (132)
künftig (6).
*Futus v. Fueus. 1
GAD
*Gaballus v. Caballus.
*Gabalu-m, -s v. Gabulum.
*Gabanum v. Galbanum.
*Gabaria (cf. mummia. Gl. m. v.
abbara) todte leichnam mit wurtzen
ewurtzt (74).
Gabarus (7. barbarus, insulsus) dul,
lump, dum &oe. (147).
*Gabata napph (125). ein schlof-n.
114). ein tyeffe schüssel (111).
*Gabat-a, -um &o. v. Babatum.
*Gabat-a, -um 4. paries pauimenti
110 &e.).
*Gabdir v. Gradir.
*Gabea v. Ansarium.
*Gabea (7. ecauea; cf. gabies) eyn
ol (68), hoel (132).
*Gab-ea, -ies ein gabel (110).
*Gabe-na (76, 110 &c.), -nna (129),
rna (110 &e.) (cf. zaberna) 2. archa.
*Gabeta (cf. gabuta 2d. Gl. m.) v.
/ambuca. Stazza.
Gabidus 7. frigid-us (17), -o. (ital.
l m.), gelidus calt (147).
*Gabies (cf. gabea Nr. 2) gehoeylt
132).
*Gabies v. Gabea Nr. 3.
Gabion schantzkorb (ki.).
Gablum ceruisise ags. oalegavel (G1.
1 2, 323).
*Gabula 7. furca t patibulum (vocc.
X quo, Gemmae). hd. ( Mss. mog. ) gabe-l,
ll (6).
Gab-ulum, 7 -ula (74), -alum (141),
alus 4 gibulum (Gt.) ?. patibulum (141).
iale-o (Gf), -e (11, 19). gab-bel (19),
el o. galg (4).
*Gabulus (7. furca, teagra) gabel (75).
Gabuta v. Gabeta.
*Gada (cf. gadus) deyserse (108).
Gaddir v. Gadir.
Gades 2. limes, meta (G1. m.); in pl.
. eolumne, € insula, (110. &c.), ciuitas (Bx.)
n fine hispanie. markscehede (eh. Rud. a.
339).
*Gades mel- (9, 18), mol- (8), ercke-
efb- (18) -baum.
*Gades (ausgagates) perlensteyn (18).
Gadir 7. sepes lingua poenorum (Pap-).
*Ga- (Voce. ex quo, Gemmae, Pap.), gad-
Br.), gab- (134), gau- (76) -dir (cf. gades)
r. n. ciuitatis, ciu. àn. hispamia, (Br.).
*Gadir (aus sepes »— sepum missv. ?)
"yn stock von waysse (19). stapel van
vasse (11).
. Gadis (i. meta, cf. gades) landschey-
ligehe (81).
*Gadmia v. Cadmia.
G
GAL
*Gadus (cf. gada; 7. gadium Gl. m.)
deyser (108).
Gafandus
myt-e. (147).
*Gaffium v. Graphium.
*Gafrarium (cf. sq.) wafel- (68), hypen-
(110) -ysen. eyn waffel yser (132).
*Gafrum (cf. prc., Dz. Wtb. 640) wafel
(68, 1102). waffel (110, 132). hyp (110). huyp
132).
j *Gagantes ags. mugwyrt (949).
*Gagata 7. gula (16).
Ga-, gan- (68), gi- (15^) -gates 7. pir-
(110 &c.), pin- (66 &e.), pi- (133) -opus
ein berle (3), perlin (17). ein p. o. flamme
stein (110, 132). Ad. ein p.-, perlen-, per-
lein- (53), parleyn- (4), berli- (6), berlin-,
berlein-, birlin- (7), pileern- (68), perel-
(15), eid- Z brenn- ( Naturb.), born- (11),
age- (125) -steyn. nd. bernsten.
*Gagi-a, -um (Gl. m.), gaya (1T, 74),
geya (8) (cf. sagia) eyn garn win (117).
weyfe (8). hasp-il (8»), -el (74, 75).
*Gagio (cf. gaia, larus) 7. laurus aus
16).
mo gaio (7. eemeria) busch die
duyster is (147).
Gagium v. Gagia.
Gaia (auis, 4. eatanus; cf. sq., gagio)
agalstra (141). «gs. higere (Gl. Aelfr.).
*Gaia (7 pica) varia (sacerdotum, aus
pap mssv.?) papengay (Gor. Bec.) 7. e.
papagaey (Kil).
*Gaya v. Gagia.
*Gaiatum (Kil), ga- 7 gua-iacum
zurgelbaum (143). blaterholz (144). pock-
hout (Kil.).
Gaida, giseleu, hastilia (cf. Gl. m.
vv. gaid, gagida) dop van en pijll,
vyere of strail, dat yser van geschutte
(141).
Gaayus (cf. Gl. m. 9, 7692, Dz. Wtb. 159)
leichtuertiger, geck, nar, tore (74).
*Gala v. Galla.
Gala 4. lae (110 &e. Br.). milch (6).
*Gala 7. later (aus lae! cf. prc.) hd.
ein later (sie 151!); zy- (66, 151) , ze-
(133), zie-gel (Voce. ex quo).
Gala (110 &e.), gale 27. mustela (110 &c.).
wiselin (126). wieselein, katze (Ki.).
*Galaetica (cf. aerocolum ; (0.axz-
tvfj v. galantina; -(/4, galactima 7. q.
animella v. anisa?) ganskrose (11).
gense trose (19).
*Galaet-, galat- (148, Br.), 7 del-icie
weelde, wallust &e. (147).
*Galaetine p/. (/. eupes) lecker spijse
(147).
erfmgenaeme; garphan
GAL
*Gal-amina (11, 19), -ama(147),-nmma
s m.), -unna (23, Pap., Gl. m.), -Iruima
76) (. velamen | candidum | mulierum. 16
sim.; a gala Z. (ac Pap., vielmehr aus
X009U4A) wu- (19), wi- (11) -mpel. en
glissink (23).
*Galancia v. Galantina.
*Galandina v. Galeyda.
Galanda 2. testudo (G1. m.).
*Galandr-a, -ia (1, 66 &c., 110 &e.),
-ius (74), galaodra (649), golandra (75b)
(auis, cf. caladrius, charadrion, cala-
narius &c.) hd. nd. ga-, go- (15) -lander.
goltamer (22). eyssvogel (74).
Galanga v. Galganum.
*Galan-, bissw. galen-, gelan-, selten
gela-tina, galan-tia, -tea, (19), -cia (133,
152), -tela (74), -tena (11, 74), galr-eda,
-eyda, -eydes, -ida, gel-ida (8, 9),
-adria 7 -atria (74), -u (q. v.), kaldreda
(4), gr. (0. ooccoy (124. cf. galaetica)
(7. exta) gal-antijn (11), -entijn (132),
-antine (67, 152), -rayda (1), -rayde £
-raid D -rad (1), -reda (3), -rede (9,
12), -red (b^, 3, 71), Ad. nd. -reide, Ad.
-reyd, rey, -reig (49), -rig Z -reg (6);
-hert (3). gall-hart 7 -rat (Fr.), -erei £
-erte (Ki.), -e rede 7 gaylreu (19). gál-
wey (Ki?) salrayde (74). Ad. sultze,
sultz. boh. klokoezek cortex UZgni wulg.
diícti valet ad condensandum kaldredas
(4)
*Galanum v. Galganum.
*Galaodra v. Galandra.
*Galarius v. Gallarius.
*Galarus v. Galerus.
*Galaticie v. Gralaetieie.
*Galatium v. Gallium.
*Gala-tho, -tus v. Calatus.
Galax-ia, 4 -ias (Br.), -a 7 -ius (ais
circulus von -ia via untersch. 66 &e., 110
&c.), 4 gallaxius (76), 4 via laetea,
vialata (75), viol-aetea (1), -enta (5"),
via st. Jacobi (Br.) die her strafe 2»
celo (85, 75). rom strose (9). sant jacobs
strass (2), strassen (74). der milich- (74),
wys- (64) veg. weyDer krayfh (74). dy
wisen st'meln an den wolken (17). dye
wib strymel (21) der wib strym (5),
der wif stern (sc T), die wissen stern
76), dy weissen streiffen 7 der stramen
e die weiDen strenen (2), wei straimel
(3), weiB straymen (74), wiBstramel (75),
eyn wisser strom (6) an, in (6,21) dem
hymmel sim. der weeze stryme an dem
hemel (55). nd. de witte strime in deme
hymmele s?m. gestirne (8, 9).
*Galbaloecerum v. Gralmaria.
256 GAL
Galb-anum, -anus, 7? -ina 7 ehalban-
um 4 -e (143), galmum (q. v.) (herba €
genus vestis; cf. galganum)en crut (100).
wise (8), weyse (9) salbe. gumma (47).
galigaen (11, 132), -gan (19, 88), -ben-
kraut (143), -ban o. smycken (74).
Gal-bula, -1ula (Hen.), -bulus, -gulus,
-galus (v. SD (auis, cf. Dz. Wtb.
160) witte-, wid- (115) -wal (126, 128, Fris.),
-wol (115, Ki.). gerolf (126, Fris.). gewolf,
yroler (Ki.). galber, gelbling, geelgorst
114). hem- (115, 128), em- £ ai- (Hen.)
-merling.
*Galdea v. Caldea.
*Galdes aus glandes?) eckeren (85).
Gale v. Gala.
. *Gale (nauis, cf. sq., galeyda) galeyde
(13).
Galea (me. lo. 15. cf. prc.) merschiff
(75). hd. gal-ey (17), -leyde, -ede (3),
-eude (13), -een 7 -aun Z golaun (15).
*Galea v. Galega.
Gal-ea, 7 -lea (23) Ad. nd. helm. be-
(126, Fris.) pl- (Ki.) -ckelhaube. md.
beckeneel (116). gaDquet (Ki.).
Gale-are, 7 -re (66 &e.) helmen (11,
19, 175). versichern (65).
*Galeda v. Galeyda.
Ga-, gra-lega, ga-, rega-lea, regal-
lieum, herba 7 ruta gallica, h. galeni
(4. h. daneta, h. martaniea, h. nesa,
giar-ea, -ga, eastraeana, capr-agina,
-ego, pet-, pes-tichiaria) geyfkraut,
fleekenkraut (143).
Gal-eyda, -leyda (67, 152), -eda (9),
-e 4 -ea (qq. v), -andina (21) (nauis)
gal-eyde (5, 23), -eid (1), -ein (74), -eyne
(9), -yde (21), -lede (22), -eude (55), -at
(6), -ee (68), Ad. -ey, -ley. schiffung ge-
Schirre (74). M
*Gale-monum, -num wijnvat (141).
*Galentina v. Galantina.
*Galeola v. Calieula.
*Galeopsis v. Gelisia
*Galeos v. Galeus.
*Galere v. Galeare.
Galerieulum hoerhaub (111).
*Gal-erium v. -erus, -lium.
*Galerus 7. rusa exsunga (127); aus
rusa jwncus (gurgusticum) cf. galerus de
Junco fit (1sid.) 2 exungia (ax.) nl. rosel
ags. hrysl?
Gal-erus, -lerus, 7 -arus (147), bissw.
-erum, -erium (4. apex, eanopus, ta-
bernus 74) hót (121). huot (Gf.). en hierde
huet van leder ghemaket (11). ein l.- (68,
132), lederen, yseren, pilgryms (147), eysen-
(9), Ad. nd. wander-, wandel- (Y), pilgram-
(4), pilgramfà- (755), pilgrem- (152), bil-
gerin- (6), bilgris- (93), bilgerunf- (11),
bilger- (88, 110), pnilger- (18), spitziger
(91), spitz- (125) hd. -huot, -huet (1), -hued
(125), -hut, -hote (18), -hoyt (bb, 147), nd.
-hot. raisehut vber land (75). paret (126,
Fris). ysin hube (8). dy kube capitzs (7.
apex 125. wett. kaupe).
*Gale-us (116, 140), -os hundfisch (140).
kleiner h.; geyer (Ki.). ein meertrüschen
(126). nl. een haye; g. stellatus hasel.,
£laucus toen-haye (116). g. eentrina
sauw-, spitz-, stachel-, gifft-hund (140).
Galgago v. Bacear.
*Galgalus v. Galgulus.
Curruea.
Galbula.
GAL
*Gal-ganum, -gana (74, Sum. VII. Gf.),
-anum (Gf), -banum (q. cf), -anga,
-ianus (105) Ad. nd. galangan (Gt.),
-angenbovn £ -anwrtz (93), -igan (22, 41),
-egan (Sum. VII) -iga (23), -gan, -gaen
Tr -gayn (133), Ad. -gen, -ian, -ien
17), -gant (1, 69, 74, 134), -gent (66), -get
(645, 123), -g (75). golligen (16). garigaen
o) gaghan (22b). gelangt o. galgan
(64€).
*Galgata (»« galg), golg-ata (8, 9,
75) -otha (499) Ad. galgen-, galk- (8)
-berg, -perek (9). kalckberck (3).
Galgulus v. Galbula.
Galg-ulus (129. cf. Gl. m. 7. v.), -alus
(145) 7. granum. oliuae.
*Galiarius, g. ha Ad. (Mss. mog.) ritter-,
ritters- (9) -kint.
*Galieanus v. Galganum.
*Galieis animal (16).
*Galida v. Calieula.
*Galina v. Galla.
Galiopsis v. Greelisia.
*Galirium v. Gallirieum.
Galium v. Gallium.
Gal-la, -a (68), -lIus, -les (pl. Sum.)
(£. fructus, $ pomum 11 querci) hd. eich-,
aich-, holtz- (89), laub- (74), reif- (75.
cf. quereus), reys- (Avent.), nd. ek-, eyc-
(24, 85), dwarch- (pomum qu. 11) -appel,
hd. -aphel (3), -apffel, -opphel (2), -opffel
(15) vD welschem lande (17). eichenepele
(pl. Sum.). eyn eykel (fructus qu. 11).
ags. gall-us (136), -uc (94, Bosw.), -oe (949).
Galla (Znstr. cerdomum) eyn schab-
ysen als die gerwer bruchen (110). ein
schaeffmesser als die loer off leder-g.
br. (132).
*Galla £. zizu-ca, -ga rusticae (136).
gall.. perdix rustiea (145). p. gallina
r. (Gl. Philox.). galina r. perdiee (142).
Gal-larius, -arius, 7 -licarius (74,
141) ircher (74). lower (11). loer (132).
leder-gerwer (110), -gerber (68), -touwer
? -gherwer (141).
*Gallaxius v. Galaxia.
*Gallea v. Gallia.
*Galleyda v. Galeyda.
*Galleola v. Calieula.
Gallerium v. Gallium.
*Gallerus v. Galerus.
*Galles v. Galla.
*Galletricum v. Gallitriehum.
*Gallia muschata v. Gallium.
Gall-ia, -ea, -iea in der (»« nider?)
walehen o. in dem weihischen land (1).
nider-walseh (55), -welsche (75) lant.
wal- (225, 23), wals- (22), Ad. waln- (10),
walhen- (74), walich- (71), walich6- (4),
walsehe- £ franzoser (125), welisch- (15),
welsche-, welsch-, weltsch- (68), wels-,
weló-lant, dorinne auion ligt (74. cf.
italia). franck-rijek (11), -rijeh (132),
hd. -rieh, -eriche (133), -reych, -ereyche
(152).
*Galliea (calceamentum G1. m.) v. Ca-
lieula.
Galli-eantus, -einium, -nacium (76,
147), -natus (147) der hanemn krayt of|(
sanck (147). h.- Ad. -gesang, nd. -sanck,
-geschrey (68), -krehe (62), -krey (110,
132), -kran, varr. -krau (75), -crat (23).
hane-krat (G1. Marienf.), -chrat (Sum.). Ad.
han-krat (9), -krey, -kray (67, 152), -sang
(21), -gesanck.
M
GAL
*Galliearius v. Gallarius.
*Gallicia v. Castologaloe.
*Gallieinacius v. Gallinaceus.
*Galliein-are, -ere, -ire, prs. -o, -eo
(é. gracillare 75) kre-wen (18), -ben (17),
-gen (6, 23), -ygen (110), -yen (68, M
-en (1, 4), Ad. -hen (152, Mss. mog.), -cheln
(Voce. ex quo). gráglen (134). breben,sehern |
(21).
Gallieinium v. Gallieantus.
*Gallieola v. Caligula.
*Gallierista v. Gallitrichum.
Gallicula v. Calieula.
*Gallieulus hen-el, var. -nel (15).
Gal- 7 ita-lieum walsch (29).
Gallieus Ad. nd. eyn, en wale, wael
(11), waell (132), wallieh (4), walch (6,
68), welscher (7).
*Gallida (7. muler-ale, -um; cf. ea-
lieula) gelte (75).
*Gallierista v. Gallitrichum.
*Gallimaeius v. Gallinaceus.
*Gallimala aschlauch (74).
Gallina Ad. nd. henn-a (93), -o (o0
-e, -ne (sc 67); hinne (225, 23). Ad. hety
(17), hene, hen, henn, heyn (21). brüthen;
henne, hüne (65).
Gallina-ceus, -cius, -tius (134),
gallieinacius (132), gallus galli-nacius,
7 -macius (Br.) (7. eapo q. cf.) chappe
Card kap-phan (21), -phun (3), -hune
133), -hun (5), -hon (55), -pun (17, 23,
100), -pune (67), -une (152), -un (85),
-uyn (132), Ad. -paun, -auner (4), -one
(13), -on (68, 110), -po (103), -pe. kop-
paun (70, 151). eyn kauff hone (18).
Gallina-eii (Br.), -ti (76) 7. homénes
imbecilles.
*Gallinaeium v. Gallieantus.
Gallinacius v. Gallinaceus.
Gallinago her-, herr-, har- (140),
heerd- (Ki.) -sehnepff.
*Gallinaria sylua (Pap.).
Gallinaria hüner-, coppen-schopperin
(Kià.).
Gallinarius hüner-vogt, -warter(Ki.),
-mann (Fris.). hunervogt (125).
*Gallinarius drappe (16). trappe 4.
kappon (9).
*Gallinati v. Gallinacii.
*Gallinatius v. Gallinaceus.
*Gallinatum (7. figme-n, -ntum)
gestifft-e, -eD ding ; tichtung; trug-, trub-
sal (74). 1
*Gallinatus v. Gallieantus.
Gallinella hün-, ziebe-lein (Ki?.).
*G. aquatica heckenschórr (112).
*Gallipes (Sum.), pes gallinaceus (143, |
Ki.) hanen-vYz (Sum.), -fuD (Ki.), -spor .
&c. (4. fumaria &oc.); pes g. 2 pulli (q. 1
cf.) kletten-kórfel, -peterlein (143).
*Galliri-cum, -cium (74), -um, var.
galirium (75) (herba, cf. gallitriehum) ||
brentella (93. cf. flammula; brendle |
sim. satyrium nigrum Nmxn.) bantel |
(74). hasenfuf (75).
*Gallistallum kobel, honer-k., -sedel |
15).
(942, 125), -eum (94, 143), -tum (9, 74),
ealitrice (942), galletrieum (153), galli- |
trieus (nach -crista 141), -erista (St€
NT. : od
Hofm. ad 131b) 4. ÓpptyOy, ho-, o-rmi- |
num, orvala, searlea, selarea, centrum
*Gallitri-chum, -ehium (143), -eium |
GAN
GAR
galli, matri-saluia, -sylua (143). hanen- | -hutte (132). hur- (110), huren- (74, 88),
fuoi (141). hannifuoz (131^). han fus (9).
scharl-ey (143), -ach (125, 153) wild-
scharlay (e. wilde salbey (143). ritter-
sporn (74). vliwort (24). ags. waeter wyrt,
gallitriei stzlwyrt (942).
Gal-ium, -ium, -atium, -erium,
-lia muschata meger-, lab- (143), meyer-,
leb- (Ki.), mager- (Fr.) -kraut. raynritzen
(148) wald- (rr), walt- 4 worg- (Ki.)
-Strow, -stroh.
*Gallosa (cf. ealieula &oc.) mültra,
gelleta (Sum.).
*Gallruima v. Galamina.
*Gallula v. Galbula.
.*Gallus v. Galla.
Gallus Ad. han-o (103), -e, -ne (13);
han. ein walch; ein priester (6).
*Gal-maria?-balocerum (94),-marice
(136) (aus gabalum »« ealuaria?) ags.
ealuu-aer (94), -er (136).
*Gal-, ga- (136) -milla (cf. galmum)
ags. liim- (94), lim- (136) -molegn. .
*Galmo (péscs) hecht (175).
.*Galmum (aus galbanum) ags. mole-
gn (94), -ng (136).
*Galoppare rennen, draben (19).
Galos v. Galus.
*Galreyda &e. v. Galantina.
Galumma &oe. v. Galamina.
*Gal-us, -os (Gl. m.) swester man (8,
B).
— *Gama fraue (74).
*Gamaleon v. Chameleon.
*Gamand-iros, -rea, -ria v. Chame-
drys.
*Gamaria (aus ganiaria) hur; tab-,
tafern (74). ;
*Gam-arus, -marus (Kil) (cf. gra-,
ea-marus) salm-o (87, Gf.) -e (95, v.
Hamb.). salm (74). garn-er, -aerd, gall.
guernette (Kil.).
*Gamatr-eos, -oes v. Chamaedrys.
Gamba schyn- (16, 17), schen- (8),
Schone- (9) bein.
*Ga-, ea- (74), gu- (7593), eu- (753)
-mba, guma (g. gumbe 175b9) (genus
wehiculi ; currus mobilium 14) ain schener
wag der beschlagen ist mit schinen (76.
2« schinbein ?). ein behang-e (3), -en (4),
pehanger (75), kamer- Z hobel- (74)
"wagen.
*Gambriecus s. Lumbricus.
*Gamendra v. Chameedrys.
*Gamilla v. Galmilla.
*Gaminilla v. Chamsemelum.
Gammarus v. Gamarus.
*Graamneo v. Ganeo.
*Gamnire v. Gannire.
*Gamomilla v. Chamsemelum.
*Gamor v. Gomor.
| *Gancearia &e. v. G'anearia.
*Gacium v. Gymnasium.
*Gandera (Aherba) genskertz (9).
P ein stat (74).
(88, 125, 147), -genium (147), 7 —-earia
(132), ? -earia (sic 68), 7 -aria (110),
gamaria (q. v.) (z. leccatriz, taberna sim.
Cf. Gl. m. v. gangia) hure (8). hazis (?.
*Gandinum 7 eandauo (cf.gebenna) |
Gan-ea, -ia (8), ium (74), 7 -eum |
frawen-, brasser- (88) -huf), -grub ui
ondererdsche heymelike stede dair syc
lecker off tuyscher vergaderen (147. cf.
gangagia 2. loca occulta et subterranea
Gl. m. »« gyneceum).
Ganearius (v. qué tenet ganeam) hu-
rer (68). taberner (110). tauener (s2c 132).
Ga-neo, -nio, -nnio, -nnigo (18),
-mneo (4), -neus (16), graneo (141) fraz
7 filourezo sim. (Gf.. hurer (8, 9). riff-
chin Z eleffer (17). ruffion (68). p/. ruffers
(ganei); sg. en leet spreker (23). horen-
(132), huren- (110)-ieger. lodderboeff (132).
hd. sprecher; liet-, lied-, lit, leyt- (7),
lieb-(75) -sprecher. eyn lifh sprether (5^).
leyd brecher (4). poser lecker, gefrassi-
ger l. o. bueb (75). vnkeusch (64).
Ganeum v. Ganea.
*Ganeus v. Ganeo.
*Ganga (auis, cf. galbula) eyn wyd-
derwalche (19).
*Grangates v. Gagates.
*Gangenium &oc. v. Ganea.
Gangrena doit vleisch bynae (147).
*Gania v. Ganea.
*Ganicio v. Gannitio.
*Ganio v. Ganeo.
*Ganire v. Gannire.
*Ganium v. Ganea.
Ganniens dic. leccator; it. gümüngf
(11).
*Ganni-go, -o v. Ganeo.
*Gannio geymelichekeyt (21).
Gan-, gam- (4) -nire (vulpium; 1.
int-, inc-endere, nutrire, latrare, irri-
dere; »« ganeo) grinan 7 crinan (Gf.).
hd. nd. grynen. gr. (110), hylen (68)
als ein fuchs. Ad. greynen, grynnen (4),
winson 4 hünon v£ vulpes (95), wynseln,
wuntzlen 2 hurn (7), win-slen, varr.
-tzlen, wimsten als die hunde (75). beff-
tzen o. beytzen wie ein fuchs; murren
i hinvmb schnertzen (126). g'ren (8b).
geln (8). gellen (9). zannen als die fuchs
(74). huylen als eyn vof) grint (132).
geylieh sin (17). Ad. nd. geme-, gryn-
(69), grein- (134), grem- (70) -licheit Ad.
triben, treiben, dryben, nd. driuen. mer
sagen (17).
Gannit-io, -us, -uraà (Gf.) ganicio
(8, 9) (z. garritus, guerra, rixa 75) Ad.
nd. grein- (14), grin-ung, -inge. g'enisse
(89). gernisse (79). zannung (74). wymn-
selunge (8, 9).
*Gannius (7. locus subterraneus ad
luxuriandwm aptus, cf. ganeum) eyn
| sluffloch (17).
*Ganponum (Z7 sealmus; sí. cram-
ponum?) harke (23).
Ganta ags. grseggos (94, Gl. m.).
*Gapperis v. Capparis.
*Gapulum v. Capulus.
*Garan-a,,-na (Gl. m.) gall. garenne
(122, Gl. m.).
Garba, iarba (147 Gl. m.) (7. gelima,
1i govonus 147) Ad. garbe. nd. garue,
graue (29. cf. graba, gelima), gerbe
(19). sehub (147). schaup (19). schoef (11).
scoof (106). ags. sceabas pl. (94).
Gar-eio, -tio, -rio (66 &e.), -son (147),
Sfrio, eumenis &c. Gf.93, 1092). pek (9. 7? -rus (74), gracio (64^) (7. histrio;
Cf. paek Sm. 1, 276?). bubenschule (125). plenus viciis t fabulator 4 svm.; lecca-
bordeel (132). (raneum)hoeren-eot (107), tor qui multa loquitur 66 sim., daher
DiereNBEACH GrossaRIUM
:
:
l
GAR 257
garcire, garriri 7. fabulare, multa loqui,
untersch. von garrire) pueb (2, 1). pub
(1, 74). bübe (6). bube (5b, 7). bobe (t8).
buffe (D). buf (4). boeve &e. (147). bove
(23). sehwetzer (64, v6). swetzer, klaffer
(14).
*Grarcire (cf. prc.) klaffen, swetzen,
puben (74).
*Gareulus (ws, aus garrulus »«
graeulus) heiger 7 richard (7:).
Ga-, ea- (93) -rdianus Ad. md. ga-,
ea- (93), ia- (21) -rdian.
*Garganiea v. Vrtica.
Garga-nus, -rus (v. mons £ incola
montis 66 &e.) perck (9). berck o. man-
nis namme (9).
*Gargans v. Gargus.
*Gargara surin (vermis Gf. 6, 273).
Gargarismus 7. plodramentum 4»
gutture, (formell vgl. bloderment empla-
strum Gr. Wtb.) blodern dez gedermes;
als dy kynder wasser lasen auf in dem
hals plodern (4). gurlung (93).
Gargarizare (7. liquidum n collo
vertere) hd. gu-, go-rgeln, gorgel-len (3),
-en (23, 132) mit wasser in der kelen
(110, 132). gargazen (42). gaeergitzen
(Ob. 472). garxen (1). górzen (6). worge-n
(17), -In (5).
*Gargarus v. Garganus.
*Gargul-us, -is (68) (pisceculus) eyn
grunde-l (68, 110), -Ichen (132).
*Garg-us, var. -ans, gragans (-às 11)
(4. proteruus; cf. gur-gus, -dus?) vn-
wirser, widerspeniger (74). frebel (11).
*Garill-are, -um v. Girgill-are, us.
*Gario-folus, -lus, -filax &oc. v. Ca-
ryophyll-ata, -um.
*Gariofus (7. ribaldus &o.) boeve,
nette-b. &e. (141).
*Garo v. Garum.
*Garosmum v. Vuluaria.
*Garphan v. Gafandus.
*Garrio v. Garcio.
*Garriofilum &oc..v. Caryophyllum.
Garrire (6. clamare vt auis 66 sim.,
fabulare 4 multa loqué 110 &e.) hd. snad-
dern. snappen £ kakelen (107, 132). cra-
kelen also en hon ludet (22). clappe-n
(99 &c.), -ren (68, 126). klaffen 7 kallen
(88) scha-rren (68), -teren (132), -tren,
gakelen (147). on- (132), vn- (110) -nutz
elaffen. schrien als die vogel (75).
v.-gschray (1) chi- (Fris.), chü- (126)
-tteren wie .die vógel guderschen;
gychlen (126). quitte-rn. (9), -In (8) -
que- 4 gu-delen (108). calphen (100.
cf. nhd. galpen). schwáatzen (2, s8).
schwa-, var. schwe-tzen als ein atzel £
heher (65). garren (Kaysersb. cf. garru-
lare). cherren (27. garrulare, stridere
&c. Gf. 4, 462). herauf) bloderen (Das.).
kronen (Gf. cf. murmurare).
*Garr-itor, -ulator gakeler, scha-
terre (147).
Garritus (7. garrulitas 17) hd. md.
vogel-sanck (10, 22), -ghescrey (23), Ad.
-geschrey, -gsehray (1), -sanck (10),
-gesang, -gsang (134). grinung (75). das
küttern der vógel (135). clappinge (99).
*Garriuagus v. Girouagus.
Garrula (sc. hérundo Gt. 4, 612. 6,
566) clapper (8, 9). eroniu (Gf.). garula
alis. sericondi (auis 118. cf. Gf. 0. c.).
98
258 GAU
Garrulare garren (l. cf. garrire.
BM. 482. garrezen $m. 2, 60). plodern (4,
Fris. 4. q. bloderen v. garrire, bei BM.
érrig «us 4 citiert). pladren (147). kiffen
(18). ke- (5), kyf- (74), kye- (133, 152),
keyf- (66, 70, 151) -feln. md. keuelen.
claffen (19). vijl (132), vil (110) cl.
klappen (11, 147). ceallen, onnutlick
sladren; sne-, sna-ffen; snateren, snap-
pen (147). snacken (22b, 147). clapphen;
sneteren; vele spreken (225). klappern
(68, 134). klaffern (69). kitteren (76).
swaczen (21) sweezen (6, 74). snattern,
vilkosen (74). waschen (22b, 74
*Garrulatio ein geschwetz (65).
*Garrulator v. Garritor.
Garrulitas claff-heit (74), -ung (19).
vroude 7 klappinge (11). klapperheit
(Das.). kiffe-lkeit (74), -rye (18). ckebely
i vnnuez rede (1T). das retschen (126).
swatzheit, smatzerey (74).
Garrulus (7. poreax 1) Ad. swa-
(D, swe-, smá- (3) -tzer; swaezig e»
cehrón sZm. (Gf.) kronenter (Hpt. 5, 203).
Garrulus (aw?s, cf. carrulus) heher
(95, 109, 111, Ki). heger (125). markolf
(109). hátzel, elster (Fr.).
*Grarrum (sí. carrum) wagen (14, 15,
141).
*Grarrus &oc. v. Garcio.
*Garula v. Garrula.
*Garuleum goldblum (143).
*Garum v. Vuluaria.
Gar-um, -o (74) (7. murium, liqua-
men 64, eoinquinatio qq. v.) fiscbrot
(130). ingesaltzner vischbrue (64). visch-
sul, -saltzwasser, -laeke (174).
Garumna (f.) die gerunda in gas-
conien (112).
*Gasaphilacium v. Grazetum.
*Gasgarus vberwinder einer gegende
(14). CF. gelarus 2. superpositus Gas) ?
*Gaso &c. Gazophilare.
*Gasophila-cium, -re v. Gaz-etum,
-ophilare.
*Gasotum (cf. gazetum) eyn gelt
kast (17).
*Grasouilo v. Gazophilare.
*Gassapium v. Gausape.
Gasta-ldus (Br. &c., -dius (76) 7.
vector (16 süm.).
*Gasterium (anders Gl. m.) vitreum
kulehglef) (125). Cf. gustrum vasis species
(Gl. m.) ?
Gastrimargia &oc. v. Castrimargia.
Gauata (cf.gabata) kare (74). spijse
vat (147).
*Gauda (anders Gl. m.) est meretrix
(11. cf. goda &ec. pz. Wt». 645 sq.).
Gaudere frauen (13). frauhen (5).
hd. nd. VrO-, vrOU- (23), hd. frau-, freu-
(69, 110), fró- (67, 134), fre- (66, v0, 152),
herfrau- (19) -wen. freude triben (17).
breyt freud han (65). verblijden(99, 132).
, Gaudia mundi wernt-, varr. welt-
lich freude (25).
vi Gaudiosus vrolick (22). freudenuol
42 J.
GEB
*Gaudir v. Gadir.
Gaudium Ad. freude, freud. grose
vreude (9). freyde (8). freyt (21). ffróde
(6). fród (134). vrode (23, 67). vrowede (99).
vrowde (22).
Guia (aus, cf. grauia) rothgans Z
küwitz (Ki?.). nl. mieuwe (116). ags. stern
(136). g. alba albuck (Hen.).
Gaulus2.merops (148). gronspecht(14).
*Graulus (cf. gulus?) scheep int ge-
meyn (14:7).
Gaunaea (/. gausapa 141, Gl. m.)
tiscalachin (131b). tischlaeh (141).
*Gaupolus (cf. eaupulus, ypogau-
bus) spisescif (Gt.).
*Gaurus van vele mengsels
kaickerye (147).
*Graus, gauus (Gl.m.) licht van reden
(141).
Gau-, eau-sape, gau-, gas- (373)
-sapium amb-acht (Sum.), -etlachen (120,
sim. Gf. 2, 157). eyn dafeln- (19), dif-
(8) -lachen. (edel 7 tischtueh (9).
dwale (99 &e.). hd. eyn drocken doch,
trock duch (5), truke tuch (6), truchen
düch (3723). en droghe- (22), doghe- (23)
-dok. mantel (8). gaus-ape, -epe (68,
133, 151) Ad. tysch tuch, disch-duch,
(152), -düch (67); tisch- (74, 88, 110),
tusch- (68) -laeh. tafellaken Z dweyll
(132). vorderschos (93). kotz (111). ge-
fotzet kleid o. serg (126). kottz, filtz,
bomseh(88). gaus-apium, -epium qup.
hant-zwehel, -zwechel (68), -wel (133),
-dwele (132), -knochen, */g. knichel,
knu-bel, -hel, kubel an der hant (15).
trewg tuch (4).
*Gausatum est genus piscis (16).
*Gausep-e, -ium v. Gausape.
Gauus v. Gaus.
Gaza, gauza (16) hd. schatz, schaeze.
nd. Schat. rich-tum (17), -tumb (110).
rijehdom (132). gelt (1V &e.).
Gaz-etum, 4 -arium (74, 75) -arum
(Br.) -anum (76), -ophilacium, -ophi-
latium, -opilaeium, -ofilantium (141),
-aphilacium d» gasa- (15), gaso-phi-
lacium gelt- (17, 65, 175), pfennig- (75),
opfer- (25) -stock. apper stog (5). gelt-
(b), gelde- (23) -hus. ^d. gelt-kyst, -kiste
der gemein (110, 132); stock (18); schatz-
chamer (1), kammer, -seckel (64). schat-
(1D, trese- (b, nd. Fr.), tref- (74), tres-
(99), treyse- (23), golt- 7 dresch- (8^),
silber- (64), gerwe- (18) -kammer szm.
trislier (74). ein. sace'stige (6). sagrer (G1.
a. 1418 &m.).
*Gaz-, gas- (8) -ophilare schaezen
(9). sehaez sammen (8). gaso rich (8),
reych (9) werden. gasouilo rich machen
4 werden £ schaezen (17).
*Gazophilatium v. Gazetum.
*Gazophyla-x, -ns tries-, trie-ler
74).
e AEG (z. graculus; cf. gaza &c.
Gl. m., Dz. Wtb. 167) ruoh (131b). ruoch
(141).
*Gazza, stazza chella (Gt. 4, 591. cf.
Dz. Wtb. 96).
*Gebellus zabel (100). Cf. gebellina
pellis (G1. m.); vv. sabelus, ce-, te-bellus.
*Gebenensis (cf. sq.) jenffer (74).
Gebenna, 7 gandinum (sc, q. of.)
lienff ein stat (74).
eyne
GEL
*Geberosus v. Gibbosus.
*Grecor (si. iecur) leber (17 &e.).
*Gecoria v. Cichorium,
*Gecor-ina, -nia (st.iec-)Ad. (allgemein)
leber-worst, -wurst.
*Gecula (aus gerula?) ammen kint
0. leckerinne (9). amme kinde kónserj:
s Cf. getura [a nutrice e imperatriee
Gl. m.); 4, compatrix mytlijdersche (141).
*Geenalis v. Gehennalis.
*Gegelasius (alph. gug-) cogeler (7)
geukeler (8b). d
*Gregichima augenlaster (74).
*Geeguers v. Grergrites.
Gehenna /d. dy helle, hell (9). hellisch
fuer (64). ewig Z h. f.; pyn (65).
Gehennalis hóllisch (Ki.). geenalis
vnedel (8). geotalis vnedil (9).
*Geya v. Gagia.
*Grela v. Gesum.
*Gelantina &oc. v. Galantina.
Gelare Ad. friesen; ge-fr. -friessen
(67), -fresen (5), -freiBen (13), -frieren
(6, 76, 110, 134). frieDen (16, 68). frifen
(21). fryssen (152). vriesen (11, 132).
vrisen (99).
*Gelarus v. Grasgarus.
Gelat-ina, -ria v. G'alantina.
Geldria geller-7 clefs-landt (125 Mvg.).
*Gele- (8) geneli- (9), genele- (16),
deleni- &e. (q. v.) -fieus, gelinphiceus
tn) (4. blande loquens) senfft sprecher
"29
*Gelenum eyn glen (17). en schafft
(17 &e.).
Geliba v. Gelima.
Ge-, gel- m -licidium vrost (9).
vallende frost (68, 110), vorst (132). vorst-
valle (147). ein ey cappe (3, 4).
*Gelida kelde (85).
*Gelida v. Galantina. Gelima.
*Gelidare (7. frigidare 76) gefri-esen
(8), -sen (9). beliebern Z befrieBen (11).
Gelidus Ad. kalt; fru-, frü- (4), fro-,
gefrü- (67) -stig. vrost (23). vrostich (29).
vorstich, keldieh (132). frostsam (110).
*Gelifia v. Gelisia.
Gel-ima, -íma, 2 -ina (16), 2 -ida (18),2
-iba (Gl. m.), -ua (67, 133, 152) 7 -ma-
(68) (7. garba, g. sine granis 15, meta
&C. Cf. Gl. m. 9, 772. Dz. Wtb. 644, 645,
Goth. Wt». 2, 774) sange (Gt.). schutt (75).
schaup (19, 75). schaub (110). schoef (11
eyn sehouff off garue (132). en luttik g.
(23). en luttich graue (22). hd. garbe;
eyn cleyn g., garb, grabe (67, 152), grape
(18), grappe (133), grapp (6).
*Geli-sia, -si (11), -zea (7, 9), -fia (24),
gil- (Gr), gen- (47) -isia, gali- (Ki.
gale- (143, Ki.) -opsis win-, wi-disca (Gf.
nessi- (130, Gf.), nesse- (Sum. VI), nessel-
(9), niese- (7), nies- (117), nater- (17)
-WrZ, -WOrez. nossewrt (131). noete- (47)
not- (24) -lof. nesewit (85). taub-, tod-,
wurm- (143), thau- (Ki.) -nessel. biensaub
Kià.).
en (4. isatis; aus glesum? cf.
grc.?) uuode (Sum. VIT).
*Gelitina v. Galantina.
*Gelizea v. Gelisia.
Gella (7.vas vinartum G1.) winstin(16).
Gella v. Galla.
*Gellieidium v. Gelicidium.
*Gellidus v. Gelluus.
GEM
Gello v. Gillo.
*Gelluans (st. hell.) giczik (8), geiczig
(9) esser. gelnans 2. fauide comedens
(16. cf. v. hellus).
*Gel- (8), ge- (9) -Iuus, hellus &o.
. t.) (aus hellaans »« giluus?) bleych
von volle (8), fulle (8). gellidus (cf.
hellidus) 7. pallidus (74, 16). plaicher
(r4.
Gelma v. Gelima.
*Gelnans v. Geluans.
*Gelonis v. Gillo.
Gelositas eyfersucht (Ki.).
Gelseminum (al. gelsomino) v.
Jasminum.
Gelta (7. metreta) eyn ber- (22),
bijr- (147) -mate. piermasse (74). gelte
(74, 147). teute (147).
Gel-u, -um (94, 96, Pap.), pl. -ua (110
&e.) hd. nd. ags. frost, vorst (85, 99,
132), frust (b^), frast (21), frots (136).
gefrüri (93). kelte (67). kelt, var. keltin
(64). keilte (6). kelde (8^).
*Gelu (cf. galantina) ain sultz (91).
*Gelu (aus tela?) weppe (Sum.).
*Gelua v. Gelima. Gelu.
*Gelum v. Gelu.
*Geluus v. Gelluus.
*Gemalis (sé. genialis) naturlicher
74).
*Gemalus &oe. v. Genialis.
*Gem-atus, -ineus (,« gemino),
-eus (aus gemma) 2. clarus (16).
Gemebundus Ad. weyn-endig (5,
133), -ender, -yger (10), ig (18), -idick
21). wen-endich (23), -ende (132), -int
a). -ieh (22). Ad. we-müdig, -modig.
ge- (8), je- (8^), ja- (9) -merliche. A4.
Suffez-, seuffez-, syftz- (67), sunfftz- (68),
zucht- (11, 132), Ad. schrey-ende, -ender.
earmelec (99).
*Gemeli-gena, -pera v. Gemellipara.
Geemella ezwillingynne (5b). tweseke
(22v).
Gemella-r, -rium olechellire (Gt.).
trotten-zuber (112). :
Gemelli-para, -pera, gemeli-gena 7
-pera (76) geberyn (8), gepererin (9)
EU kinder. que parit tzwei k. &c.
132).
Gemellus (v. gemini, duplus) zwil-
ieh (6), -ig (372), -lieh (93) kint. Ad.
Zwey- (D) ezwi-, zwilling. ezwey- (3),
tzwe- (132) -linek. czweselig (13 Mrg.).
en tweseke (23). twesnedeline (22). zwig-
torn (Ob. 2137. cf. hermaphrodita).
Gemere (oft 4. gemiscere, in-g.) hd.
weynen, weyn. wenen (23). anken (23,
77). hd. ach- (91), suff-, seuff-, seunft-
(62), erseup- (9) -ezen. sewf-czen (2),
-ten (1). suftzgen (67). zuchten (23, sl
Siechen (49). earmen (99). krochBen (12).
sehnupffen, schnypfftzen (65). fuf)en, Mrg.
EC (85). gemit furtur (123, 141), ruget
126).
*Gemeus v. Gematus.
*Gemidus v. Geminus.
Geminare zweuel- (17), zwyfel- (8),
ezwyual- (9) -digen.
*Geminarius v. Gemmarius.
, Geminatio zwyfach ? dopplung 7
wideráferung (126).
Geminatus gezwiuacht (9). zwefacht
GEN
*Gemineus v. Gematus.
Gemini Ad. zwi-, zwil-, nd. twei- (99),
twe- (79), twese- (92) -linge, die mit ein
ander geboren seind (75). civvinelin (104).
nd. tweseken. katzentzen o. gestirn also
genant (74).
Gem-inus, -idus (75 varr.), 6 -ellus
(11). zwe-feldieke(19), -ueldig (14). twese-
kine (23). twiuoldieh (11). ezwil- (5*5),
Zwi-, var. zwin- (75) -ling.
Geminus v. Gemmus.
Gemiscere (cf. gemere) Ad. su-, seu-,
sun- (68), ersu- (3, 18), dersu- (4) -fftzen.
sufern (5). zuchten (23, 132).
Gemitus Ad. seünfftz (64), seyftz
(76); su-, seu-fzunge; er-, ent- (17
-sufftzung (17, 18), -sewftnufs (1). suff-
ezen (8). nd. zuchtinge sem. carm-en
(132), -inge (99). tuelline (106. 2« gemi-
nus?) betrup- (8), bedrub- (9) -nisse.
-bedrupenif (17).
Gemma d. nd. edel-, ydel- (8) Ad.
-steyn, -gesteyn (8), -gstain (1), -gesteine,
-gesteintz (17), nd. -ghestene, -stente.
gimm (93). proz (Gf.). brof) (91). perprofó
(14). vorbro-B, var. -tz (64). berbollen
ald berbróm (93). brum £ bell (126). ogelin
(Sum.). reb-aug (91, 126), -euglin (64).
*Greemma salis (cf. sal gemma) mer
salez (9).
Gemmarius /id. eyn edel stain metz
(1); e. steyn-, gesteyn-wireker, -wercker,
-wurcker, -würeker (6). e.-sten werte
(93), -gesteyns verkoper (132), -gesteyn
verkauffer (110). geminarius eyn edel
steyn (s?e 68).
*Gem-mus (76), -inus (Gl. m.) 7. dens
mazillaris (cf. genuinus).
*Gremor v. Gomor.
*Gemule v. Genuale.
—
Geemursa (7. q. pernio Gf.) toumado
(Gt. 2, 658). eyn lijch- (132), lieh- (110),
leich- 2 lied- (Ki?) -dorn, off echster ouge
(132), an eim fuf) (110).
*Gemza v. Geniza.
Gen-a, -as (94), -us (136) Ad. nd.
wange. baeke (22b, 7. bucca 16). kene-b.
(11). kynback (110, 132). bueke (22^).
wym of oichbrawen (132). aug-brai (88);
-braw (91). hüffel (93). pi. hufele (104).
lere (109. sg. liere Kil.). ags. hleor (94,
136). die backen £ backapffel (65). huf.,
buh-elin (Sum.).
*Genaeia s?m. v. Gyneceum.
Geenalogia v. Genealogia.
*Genarga v. Cianga.
*Genas v. Gena.
*Genciana v. Gentiana.
*Genealiter (cf. geniales) lust-, man-
perlieh (74).
Genealog-ia, -ya, genea-, Senor
geno- (7, 76) -loya, genalogia (a/ph.
gene- 134) slechte (23). 4d. ge-sl.
-schlecht, -sehlácht (134), -slyecht (19),
-slicht (7, 21), -slackte (79), -burt (genol.
1). agenologia 2. nato (16).
*Genecliatus v. Genetliacus.
*Genecheum &oc. v. Gyneceum.
*Genediaeus v. Genetliacus.
*Genelifieus &c. v. Geleficus.
*Geneloya v. Genealogia.
*Geneo (st. ganeo) eyn vorslengher
| (19). v'slinden (sie 11).
(15) ezwaig (7. bénus 1). zwen (,) zwiueldig | (9)
GEN 259
Gener Ad. tochter- (16, 134), dochter-,
doeter- (13) -man; aid-, ayd-em (1, ded
-im (104), -en (75, 111); eid-, eyd-em (8,
2: -en, -yn (5^). Ad. nd. swager (z. vir
ilie).
Greneralis Ad. nd. gemeyne.
Generaliter gemeyn-lich (8), -clieh
Generare (pertinet ad. viros) hd. nd.
geberen; kinder machen, maken, winnen
(132). geper-n (1), -en (134). telen (23, 132).
ergenren (99).
Geen-eratio,
geschleeht der
gemein (75).
Generatio geburt (8, 9, 65). geslágte
(99). ain gesehlecht (76). g. indiuina-
cionis (? induuiüs cf. v. germanitas)
eyn geburt gotlicher berhaftikeit aus
kumpft (9 Ann.). Degeneraeione et cor-
rupeione (sc. Lber) von der element
pruchen (1).
*Generatiua virtus krafft der geburt
(65).
*Generitas swagerschaff (19). zwager-
scap (11).
*Generius (ous gen-ethlius »« -ius)
i. deus mature & mupciarum t angelus
cuiusdem. capacitatis (16).
Generositas hd. nd. edel-ieheit (11),
Ad. -heit. adel (17).
Geenerosus Ad. nd. edel. e. von gebort
(21). hd. nd. wol, kd. woil geboren, Ad.
ge-, be- (18)-born. eines edlen geschlechts
75).
| S SueSEn v. Geniseula.
*Geneseum v. Gyneceum.
Genesis (cf. generatio) eynes ge-
slechtes (9). Ad. daz, das buch, puch
(Ll 75) der seheppunge, gesch-óff, var.
-opfft (65), -ópfe (O».), -epff (75), -opph
(1) ein buch der schepsunge (sze 8).
*Genesolum v. Gyneceum.
Gren-esta, -este (91), -estra (75, 153
var. ital., hisp.), -ista, -istse pl. (126),
-estella (11) (7. tramaricia (147) braem
(1l, 132). breme (85). breem (79). brem
(99, Kil.). brambere (12). brame, brymmen
(1471). brimboom (107). brunbere (7:7).
pfriemkraut (91). frumme o. gunste (19).
pfrimmen, gens-t, -ter (143). flomber
(10). ags. brom (942). ghenst PY. ginst
(153). gynster (64, 123, 132, 147). wild
reben (64, 110, 123). pfinstblumen (126).
heyde (24, 47, 75).
*Genetagia (cf. gyneceum)
dunek (74).
*Genetaliaeus v. Geenetliaeus.
*Genetarius (aus gynaecarius) man
vnd wip (19. ngr. xó &yOpóq0v0v). gall.
tixerant (122).
*Genetarius (cf. prc.) v. Gyneceum.
*Genetia v. Gentiana.
*Genetium &oc. v. Gyneceum.
Gen-etliaeus (753), -etaliaeus, var.
-ediaeus (64), -ecliatus (174, 755e4), -os-
copus (75) (cf. genitus) wissage dureh
die geburt der kinder (75). mercker
kunstiger ding durch die geperung o.
durch die zeyt der gepurt (74).
*Geneze-lum, -tum v. Gyneceum.
Geniales (homénes) gest-, zer-, lust-
ber-liceh, kostfrij, die geren wirtsehafft
-esis,
noch
-ealogia
in der
-uS,
natur
hur;
' haben (88).
33 *
260 GEN
Genial-bis (9, 2. lectus sponsi? dc.
110 &e.), -es lecti (64), gema-lis (74, 76,
148), -1 (16) -Ius (8, 17, 74) prawt-pette
(9), -pet Z -kamer (74). brut-bet (8), -bett
(17), -betlin, var. brautbett (64).
*Genicator 7. eallidus, «ntersch. von
genieulatus 7. genibus prouolutus 4 mo-
dosus fc. 4 ealligatus sicut tibia, ealli-
gatur cruri (16).
*Geniecium v. Gyneceum.
Geniculari, -re hd. knyen, knuwen
(6), kniwen (5^). knen (23). nygen 7
beygen (12).
Genieulatus v. Genieator.
*Genieulum v. Gyneceum.
Genieulum kny (4). kleyn kney (8).
knuchin (9). halm knod (7. genu 111).
Genimen (cf. germen) geslechte 7
frucht (132, szm. 110). fr. der baum 4
menschen-fr. (75). Ad. fr., frocht, fucht
(18) des, dez mensch-in, -en, -es (21),
mentschen (1). nd. vrucht des he d
kime (55) winstocke 7 knopchin (19).
wijnstock (11). sprof 7 pot (12) ein
sprute (132).
*Genimium 7. natur- 4 vit-ale (16).
Geniosus sinreich (3).
*Geniseula, geneseo (136) (cf. ginis-
eulas v. sarda) ags. muexle (942), muscel
136).
| *Geniseum v. Gyneceum.
*Genisia v. Gelisia.
Genista v. Genesta. Merica.
Genitale gemechte (17). mannes g.
(9). geperglid, fisel o. zisel (74).
Genitalia Ad. nd. gemechte. Ad. g.
der frauwen; gemacht (1) gemaht (6);
gemecb-t, -de (69). der mechte der vrowen
(92). de hemelike stede (85). h. lede der
vrouwen (23). ge-schrot, varr. -schrót,
-schroit, gschrot (75). kleinot (4). die
schemde (77, 132), scham (110), scham-
heit(68). hoden (11, 19, 76). des weghtes
4 mechtes (g. pl. 85).
Gentium v. Gyneceum.
Genitiuus Ad. geber-lieh, -ne £
winnende(19). besiezer (13, 65). ein nenner
der geburt (65). telich (23). telende (11).
eyn thelinghe (22).
Genitor Ad. geberer. nd. teler. vader
(132).
Genitrix Ad. gebererin. teler-inne
(23), -seh (22). muter (68). moder (132).
Genitura ge-burt (19), -buert (11),
-borde (99).
Gen-itus, 7. -edieus 7 -talieus 4
-taliatus (76. cf. -ethliacus, -etlicus 93,
-etaliaeus 2. mathematicus Br., -eaticus
£d. 16) hd. geborn, eyn son. eyn g. son
(21. en gheboren sone (23). eym telt
sonne (22).
Genium (7. in-g. 74) v?nunfft (17).
weyDheit, fursichtigkeit, syn (74).
Genius stetigot (141).
*Geniza, gemza (Sum.) (7. vitula; cf.
genuca Gl. m., Dz. Wt». 641) chal-p (Sum.),
-be (104).
*Ge-, gi-, ia-nnettus (genus equi his-
panici; cf. Dz. Wtb. 497; Celt. v. Ytyyoc?)
ghe-, 1a-nnette (kil).
*Genodia kunigesgeslecht (74).
*Genoloya v. Genealogia.
*Genophosus v. Gnophocius.
*Genoseopus v. Genetliaeus.
GEO
Gens Ad. nd. volk. Ad. eyn folcke,
fuleke (19). uoleh indem lande (93).
lantuolek (14). heidensch volk (6). heyden
(110 &e.).
Gen-, ien-, ienta- (3), ian-, jan-,
gani- (10), iane- (68), 4 zen- (74) -tacu-
lum, gentaclium (1) iaciaeulum (76)
hd. nd. morgen-brot, Ad. -prot (2, 74),
-broit, -broyd (19), -Yrten (6. cf. Sm. 1,
114), «essen (68, 76), -sop (8). margen
essen (4). frustueke o. erste pisse (9).
Ad. frue- (1), fru-stuek. aen- (132), an-
(110) -byf5. an-py (74), -pis (2). frue suppen
(111). lentaculum 24. gustatio secca (141),
erustatia (Gl. m.) hierher ?
Gen-, ien-, ian-, iampt- (11), iani-
(10), iane- (68, 132) -tari, -tare essen
(1). Ad. fruwe (5^, 1, 9), fruhe (21), froe,
frue, fru, morgen (8), zu m., ze m. (76),
zu m. frue essen. vro etten (23). fru-
stucken (4, 74). an-peiüen (74), -bijóen
(76, 132), -biten (11). jan-, jane- (68)
-taculare des morgens essen (110 &e.).
*Gentatoranpeifer, fru-stucker, -esser
(14).
*Geentea v. Gyneceum.
Gent-, gew. gene-, ent- (77) -iana,
genti-ona (87, 146), -niana (Sum.), genetia
(24, 47) (£. eieuta 104, eapparis q. v.)
hd. nd. en-cian, -cia (93), Ad. -tzian,
-tzyaen (132), -ciane (24, 47), -tzion (s7,
146), -zigan (1), -eien (3), -ezen (21),
-tzeyn (77), -ci (18). hemera (86, Gt.)
hémer (Sum. scertwrze (105). buchile
(104). ags. feldwyrt (942).
*Grentieulum spángl (1).
*Gentifolia (s/. cent.?) v. Balaustium.
Gentilis hd. nd. heyden. Ad. heyde.
heuden (13). heid (68, 110). ;
Gentilitas heyden-scehaff (19), -seap
(11).
*Gentiniana &oe. v. Gentiana.
Gentos (7. decem : viginti &6. Br. &e.)
zehen (8, 74). gentus ezene (9). 7. decem ;
ginta 1. docem; gento gr. ?. centum lat.
(16).
Genu Ad. nd. knye, kne. kny (55,
17, 110). kney (8). knuwe (16). knu (93).
knü (6). knui (76). pl. knoe Z knee (85).
Genua (cv.) gennau (126).
Genuale aim paht- Z7 chni-lachan (&t.).
gemule lachen (Sum.).
Genuflexio knye-beugunghe (19),
-boginge (11).
Genuin-us dens, -um ntimum £& d.
(136) eyn langetzant (132). ags. tuse (aus
tunse verb. 136).
Genus slecht (77). slechte (23). ge-
sl. (5^), -slegte (99), Ad. -slecht,. -slicht,
-schlecht, -sehlácht (134), -sehehlecht (6).
kunne(8). gestalt, vber-g. (superior forma,
species nf. f.), muglichkeit, art, form
&c. (65). eyn gesamment anbegyn (Z)
vnemlieh stam (9 Ann.) eyn formelich
stam 7 eyn sammende 7 eyn begynde
(15).
*Genus v. Gena.
Greo-mantia, -rnatio (76) gauklery
7 zaubery (110). eyn gokely of touery
(132). wichelye (109).
*Greomen geslecht (11).
Greo-meter, -miter, / -metra (66 &e.,
110 &e.), ? -metrieus (q. v.) eyn kunsti- |
ger (17, 28) der metinge (23). meyster
GER
messer (8). messe mayster (9). meyster
der meschung (18). ein erdtrich- (64),
lant-of wasser- (132 sim.) -messer. er-m.
der erden (91).
*Geometra (cf. prc.) mef) konst (8).
OR der messunge (5b, 91). erdmesser
93).
Geometria libmessendi (93), messe-
(9) -kunst. ein k. vor messen (110). ein
konst van lant-m. (132). -
Geeometrieus (cf. geometer) hd. eyn
ko-, ku-nstiger der meDunge szm., men-
Schung (1). messer des ertreichs (67).
meister der messung des ertrichs Z lerer
der meisterlichen messung (75). meister
v E (110), lant messinghe
132).
*Greomiter v. G'eometer.
*Geon (7. fluuius paradisi t fons qui
cedron dicitur 66 &c., cf. gion) riuier Z
paradisus (11).
*Geordium v. Gerodium.
Greorg-, gerog- (T), geort- (152), 4
geor- (V, 66 &c.) -ieus (7. ferre-mus, -ug)
irdenf) s lantwynner (107, 132). lant:
zwinger (se 68, 110).
Greorg-icus, -os (88), -us (132) acker-
man (110, 132). buwer (88).
*Greorginium (7. milium solis) stein-
saamen, klein meerhirse (143).
*Greorieus &oc. v. Geeorgieus.
*Geornatio v. Geomantia.
*Geotalis v. Gehennalis.
*Gepa, 7 sepa (15) holtz hepe (8b).
gnyp (7. su- 7 sa-ltrum su£oris 75).
*Geptio (zwischen forceps und grati-
eula gratell) cambr. crat (Zeuss).
*Gera v. Gerra.
*Geracium v. Seracium.
*Gerala (tina; cf. gerula) zuuipar
(Gl. Cass. Gf. Dz. Wtb. 169). ,
*Gerale v. Girale.
*Gera-, gero-logodion, -logodium,
-lodion, -lodium (cf. gerapigra) 2. vn-
gentum 1 sacrum (16), electuariwm red:
dens vocem deperditam per caducum mor:
bum amissam (66 &c.), ad restorandam,
vocem dc. (11 &e.). stymme salbe (8, 17).
St. 4 s. (sic 9). 7 heyhig (8, 9).
Geran-ium, -ogeron v. Eehinas-
trum.
*Gerans v. Gerro.
*Gera- (V, 15, Gl. m.), hiera- (Br.)
-pigra, -pira (1), ? -pitagra (G1. m., Br),
girapigra (Gl. m.) (aus tep& mxpa cf.
geron 4. sanctum, Gl. m.) latwer-ig (175),
-ge (V). pigra 2. medecina et anterpr.
amara, (Br.).
*Geraphales v. Gerophanta.
Geerarchia v. Jerarchia.
*Geratiuus v. Giratiuus.
*Geerbo alb-i (872), -aà (146) wisger-
már; g. niger swartzgermár (Il. c.).
Gerendu-s, -m zu dune (1V sem.)
tunne (9), tragende (17).
*Gerens v. Gerro.
*Ger-eotinus (76), -rotinus (66 &e,
110 &c.) -ronaceus (129, s/m. Ki.) 9. mue
gatortus.
*Grerepea v. Gerophanta.
Gerere hd. nd. dragen. hd. tragen.-
*Gerescenium v. Gerothonium.
*Gerg-rites (64), -ites (123) hirf). ge-
guers hirsen (73).
GER
Germana Ad. swester sim. vatter
w. (ez parte patris 15). geschweste-rn,
ar. -r (pl. 64). nd. zuster (11, 132). ein wase
D). Ad. teutsche, teusche (se 151), tutsch
;9)), dutsche, deutsch (152), dufe (18)
'awe sim. duch frau (21). tüschz frow
6). duytsehe vrouwe (132). dudesch
rowe (23). tusche frowe (68).
German-ia, -ea (5^) (z. alamania
5) lant-schaff (19), -seap (11). tutsch-
(6), tüsch- (6), dutsche- (5), dutsch- (19),
ucze- (13), duBe- (18), duche- (21),
udesch- (22), dudes- (23) -lant. nydder
utsch- (17), neder dutzh- (b^) -lande.
E x (1, 71), -tutsche lant
[5).
*Germaniare v- Germinare.
*Germanitas indüus (cf. generatio)
zwilinges eben alder (9 Ann.).
Germanus hd. bruo- (76€), bru-, pru-
l, 66, 67), nd. brue- (11) -der. ein bru-
er, der von der muter ist (110) von
er m. wegen (68). recht (9), rechter
3) br. eyn broder van der moder we-
en (132). einer muoter kint (93). eyn
eutscher (66, 70, 134, 151), tutscher (69).
yn teutscher (67), deutsch (152), dut-
che (133) herre. dusche (8) . eyn dut-
che (5), dutsch (110), deuez (4), duytsch
132) dufer (18), duch (21) dudesch
23) man. einer v dutsché lande (17).
Germen (7. ligustrum 5, inicium lo-
js, genimen, generatio, fructus) frucht
1, 19, 75) des menschen (15). vrocht (11).
:moppe (19). hd. vzschofe (8^), vBschof.
itscot (99). anschoez ? entspringunge
9). hd. sprof). schuB-, schóf-ling 7 bro-tz,
ts (65). brofà (V, 65). pro, var. pros,
0n den baumen; pluet (75). brosse £
olz (95). blute (3, 4). blust (64). blie
91). hd. kym-e, -me (3), -ung (65). ge-
lechte (132). geschlecht o. soom, var.
amen (110).
^ Germ-inare, -inere (185) -aniare
6) Ad. fruchten (1, 23, 3), frochten (b^),
jluwen (10, 67), bluhen (1, 152), blowen,
jlohen (3), bluen, bluyehen (133), blügen
6) bligen (49), bláen (151), blieen (76),
juen (69, 74, 75), blum-en (12), -men
21). nd. blo-gen, -yen. Ad. vÜ-springen
85, 76), -sprief?en, -spryssen (69),-spritzen
68), -laDen (12). auf-spriessen (151),
Spreissen (67, 152). aus entsprissen (9),
»pruten (23). hd. brotzen (65 varr.),
oroBen. uff staen (7. surgere 18^). gru-
jen (8, 9). grun (17). gesprossen, sáen
134). seen (66, 70, 151). seyen (69). sehen
133, 152). wntspringen (79). bringen,
xymen Z kümen (65).
*Gerneta glis-, var. gli-uogel (75).
*Gernobita 2. émberbis mon habens
barbam (16). Cf. Gi. m. v. grani. Goth.
Wtb. vv. grans. kinnus.
Geroceomium v. Gerothonium.
*Ger-odium, -ordium, -nodium,
;eord um (Sm. 4, 165) (?nstr. tewtoris $.
]. BPirtus qg. v. vert-ebrum, -iculum,
alibrum) Ad, wirt, ein würten an einer
spille (6), wirten (12); wi-, we- (74),
Wu- (75) -rtel. nd. werue. an- (1l, 75),
en- (74), ain- Z ein- (75) -spin. spindel
(76). spynnel (7). eyn weyff haspil (5^).
*Geerogicus v. Greorgicus.
*Geroldinga v. G'oderdigum.
*Gerologodion &oc.v. Geralogodion.
GER
*Geron (7. dracontea q. v.) kron-
schrot, -kraut, -chwurtz (74). chranwrze
(105). kraneh worez (9). krank wort (47).
*Greroniea gar alt (8, 9). geront-eus
i -ieus 7. senilis (Br.). geruncus 2. valde
senex (16). gerunta f. senex 4 sacerdos
(G1. m.).
*Gerontea vo. BErigeron.
Geeront-eus, -icus v. Geeroniea.
*Gerophant-a 7 -us (st. hier.) pfaffe
7 prister (9). geraphales z. sacerdotes
vani; gerepea ?. dignus sacerdotio (16).
*Gerotho-nium(:76), -econtium (Pap.),
gerot-ochonum (74), -ecomium (Br.),
gerescenium (: senium 76) 4. hospitale
sim. (Ul. c.). spyttal o. stat do man allt
leute ernert (74). Cf. Gl. m. v. geroco-
mium.
Gerra, gera (16) (7. mendacium, nuga,
piscis insipidus; im pl.sepes ferree circa
altaria, et choros 16, Br., Qus gerr-ae
2 -es, Yéppov ) hd. stechel (19); stiche-
(133), stich-, stick- (6s) -ling. steke-linch
132), -line (11). ein steyelyneh (97). lu-
gen (74) eyn yseren traly (132). pi.
eyn ys. gerempze of tralye ante chorum
(20.). en ys. tralye (11). eyn gaddir ysen
(19). eyn ysen getter a.ch.(110). eysen-
gitter (74).
Ger-ro, 4 -ens (76), 7 -ans (4. enu-
chus 74) lieger, lug-ner, -entrager, -en-
hafftiger (74). logen-er (19), -e (11),
-aer (belg. 128). tandtman 4 brillenreis-
ser; belg. beuselaer 4 clappaert (128).
*Gerro-naceus, -tinus v. Gereotinus.
*Gerrulus v. Gerula.
Gersa vledermues (97). 7. blatea &oc.
(G1. m. cf. blaecta, blata), baltea (Br.).
Gersare (cf. sq.) v. gersa colorare
bleneken (132), wyssen (110).
*Grersus (cf. Gl. m. 9, 784. Dz. Wtb.
642) blanck (132), blaneket (68). wy (110).
*Ger-sutus, -tus (7« hir-tus, -sutus ?)
i. aper scabiosus (16).
Ger-ula, -rulus (21) (£ eenoue- 75,
Sseenofa- :4 -etorium; nutrix; goste-
rua 15 «us basterna q. v.) tragen dar
vff man etwas tregt; esel da mit man
die stein vnd morter vff die muer zücht ;
radeltragen; beere.(75). bare (5, 122).
eyn tragede bere (5). berwe (109). bore
(22, 23). hd. mist-ber, -bern (-baar Fr.
1l, 44), -berre (D); miste bere; rad- Z
trag-per (74). traga, diorna, magozoha
(Gf.). trag (1, 71). trage (9). drage last
8). hd. tragerin. nd. dra- (132), dre-
gersche. dregersen (152). dreugerschen
(19). erueke (85). kindermeyt (125).
*Gerul-asista, -us ga/l. sommier (122).
Gerulator (cf. gerulus) ein seumer-
pferd (110), -pert (132).
*Gerulatrix dregesche (sc 23).
*Geruleus v. Goorillus. Ceruleus.
*Gerulus v. Girgillus.
Gerulus (cf. gerulasista)?. suaspor
negatio; weer wu. ?. suassor negotii
(136), sé. suasor n., also micht ags. mit
Oehler V. Leo!) Ad. nd..dre-, Ad. drey-,
tre-, tra-ger.
*Gerum v.Gerus. Serum.
*Gerun-eus, -ta v. Greroniea.
*Greruria (2. sen-iwm, -ectus) alter
lebendings dings (74).
—
GES 261
*Geru-s (9, 76), -m (8), -pineus (76)
ain schin- £ bintz-huot (76). senideir
(aus semdein) hut (8). seydin (ebenso)
hut (9).
Geesa v. Gesum.
*Gesminum v. Jasminum.
Gessa (7. telum; cf. Gl. m. h. v.) ghe-
uerde (22, 28. 2« gesta geberde cf. v.
gestum).
*Gessacus (mons. Hung.) der scheg-
kel (185).
Gesta gepar (1l, 71). gepár o. tat (3).
Gestabile drage- (132), drag- (110),
tragen- (68) -lich.
Geestamen fuora (Hpt. D, 203).
Gestare hd. tragen. hd. nd. dragen.
Gest-atorium, 4 -arium (75), 4
-orium (est ?llud in quo al. portatur 110
&c., locus ad. quem al. p. 66 &c.) drage
(8). trag-geschirr (75), -istvol (127). reff
(49). stat dohin man etwas tregt (74).
*Gestibilis tráglich (134).
Gestieulari (4. gaudere tripudiando
19) gaukeln (19, 75, 110). kokelen (11).
gockelen o. gesten machen (68). gokelen;
bljde siji; vroelicehe gesten m. (132).
frolieh ding dryben (110). firfantzen
(114). ver-dragen (12), -slaen (10 &e.).
Gestieularia póssin f. (126).
Gestieulatio (4. q. -Ium q. vj) wig-
unga (120) winckunge 2 geleBe (100).
gaucklerei (75).
*Gestieul-ator, -or (132) Ad. gau-
(15), geu-, gey- (21), nd. ko-keler. czeu-
berer (9). spilman (8). eyn borden off
vreuden mecher (132). ein freuden- (110),
schympff- (68) -macher.
*Gesticul-um, £ -acio (3) betri-gerei
(8), -tung (4).
*Gestilis Ad. (allgemein) drege-, dregec-
(18), treg-lich. drachlie (23).
*Gestiolator (qui mores alicuvus solet
agere et exercere, untersch. von gesticu-
lator) ein gonterfeter (68).
*Gestiosus begerlich (11, 19).
Gestire hd. nd. geren (99), be-g.
mendin (127). frawen £ schrecken (9. cf.
Sm. 8, 506). vbin Z schreken (8). saltare
pre leticia in sedicheit (132). zablen;
haderen vnd kriegen; zancken; grinen
mit worten 2. rózari (35). sich baren;
gumpen von freuden (126).
*Gestorium v. Gestatorium.
*Gestulator dreger (17). : gerulator
— gestula 2. nutrix (99): gerula.
Gestum Ad. geberde. gheuerde (23.
cf. v. gessa). geverte (5). ghe-bere Z -lot
(22), -lát (23). dayd (19). daet (11, 132).
gethat (110). werck (110, 132). hd. eyn
geschyt (21), geschicht.
Geestuosus (7. litigiosus q. v. 15)
dT 7 boerdelieh (132). iebig 7 syttig
110).
Grestus s. píc. kiparide (127). ge-berde
(6, 95), -bert (68), -berd (4), -byrde (5^),
-dragen (8), -tan Z -wirket (17), -lasse
(13), lat (79), -laet (99). glaeD (19). glat
(85).'an getragen (9). ein manijr of ein
gelaet, om wat zo doen (132). ein man-
E (:manij?) iebung der glyder
(110).
Ges-um, -us, -a, geza (18), ies-o
(159), -um (92), gela (a/ph. gesa 69, 134)
(à. gisarme 129) gewere (18, 21). kno-
262 GID
2 clo- (19), klu- (11) -ppel. küle (gesus
11) kule (13, 133). keule (152). streite
kewl (9). Ad. kolb, kolbe. turnir kolben
(75). kuse Z kolue (132). pertisan (Chytr.).
hel- (93, 134), hellen- (68, 76), helm- (74,
110), hal- (69) -bart, -part (74).
*Gesus (unt. vongestus) gewirket(11).
*Geta uriunt (130). augeldiner (74).
*Getia v. Auantia.
*Getispex (aus getia Gl. m. »« extispex
sim.) wyker, wychler, boeter, wairseger,
towener (147).
Getulia eachunni (Gf. 4, 110).
Geetura v. Geeula.
*Getus (v. gens; anders Gl. m.) volcek,
landt-v. (74).
*Geza v. Gesum.
Gibb-er (oft in pectore), -ar (23), -o
(15 varr.), 1 -erus (66 &e.), 7 -ertus (134),
-us (oft im dorso), giber, gippus, gyp-
pus, gypb (136) ho-vir (95), -uer (23, 91,
130, Gf.), hd. -fer, -ffer, -ber (5), -bber
(19), -Ber (21), -ger (66, 70, 111, 126, 151),
-cher (85), -ker (1, 9), -eker (4, 75). huber
(133). hever (79). ags. hofr (94), hosr (szc
136). hoffir en dorso gibbus; h. in dem
hertzen gibber (8). gibbus hofer vff
dem rucken (68). eyn houel vp dem
rugghe (132). houel (11). boelt (99). buckel
(15). eropff (17). leisten die einer vff
dem ruck, var. rucken hat (75). gupios
houer (121. cf. Dz. Wtb. 176). gippo,
£ypso, cippo houare (Gf. 4, 838). Deuten
die Glossen hauf, hirchof szm. v. cippus
auf gleiche Verwechselung? gippus, gib-
bus auch adj. houarohter sem. (Gf. 4,
838 sq.); Sceleher (b. 6, 479), wo cippus
sciluf (cf. scirpus) kaum einer Mischung
mit dieser Glosse verdüchtig ist.
*GHbb-erus, -orus &o. v. -osus.
*Gibboseus 7. stimulus carnis; m. pr.
populi (6).
Giibb-osus, -orosus, -erosus, -rosus,
-erus, gibosus (15 var.), geber- / gyper-
1 gipp-osus (Gf), gippus houer-other
130, sim. Gf.) -echt (5), -ich (23), -dich
t2) hofer-ich (91), -icht (67), -echter
o, -etht (76), -achtig (68). heverich (19).
hoffer-et (1102), -icht (21), -ig gibb-osus;
-erosus id. 4 -tig (69, 134). Aehnlich un-
tersch.: gibb-osus hog- (66, 10,151), hogk-
(9), hoek- Z hof- (152), hack- (133) -ericht,
7 huberiehte (133); -rosus hochfertig
(Voce. ex quo), kropfecht (9). ein hoffer-
ichter (18), -recher (1). huffrecht (8).
houel-ieh (11), -achtich (132). hokeret
m hoekericht (4). eropp- 2 hoger-echtig
10) pueklat (3). bocklot; buekbuster
gibb- 4 squal-osus (75). boeltagteg (99).
*Giber &c. v. Gibber.
Giberia v. Gigeria.
*Gib-, gibr- v. Gibb-osus.
*Gibsa v. Gipsa.
*Gibsmus, gybsum v. Gipsum.
*Gibulum v. Gabalus.
*Gid, git, gith (74 &e), ghith (85),
gyt, gythé (74) (7. nigell-a 7, 74, -um
74, vigellum 110 &c., vigilla 76, ortisis
q. v., arthisis D^; est similis cim?no, sed
dryortig 110, drykant 132) brenwrz (87).
brotwrz (131). prot-uurz (EOS -wiz (127).
oneruyt (132). vnkrut (68, 110). ueltchu-
mich (121). schwarzer kumel (74), kümmich
(148 sim.). rys (git 4. rys lat.? 94. cf.
GIL
Gl. m. v. ris) rif (18). ryf) (5b). rie
(21 &e.) reys den man ist yn der vasten
4. d. i. reib mper. cf. agrostemma
githago «nd coronaria mebst Beschrei-
bung bei Nemn.). (gitris, aws git ris?
riet (V). ries (97). reyf3 (3, 74). reys £
rate (9). riys (13). ryBch (10). ryessh (12).
risch (5). ratin (85). raden (47, Fris. &c.).
ratte (74, 95). ratt (74). sehaabab (126,
143). he- (1), hed- (19) -derich (cf. orti-
sis). st. catharinenblum (143).
*Gifpa (st. gispa) gasp (147).
Gigantomachia rijsenstreit (15).
Gi-, gy-gas Ad. rise, riese. risse (5),
riüe (75), ry (4), riB. (76). rese 7 hune
(bb, 22b sim.) ree (3). reQ (17). hune
i hewne (74). reek (74, 75). recke (22).
helt, var. held ; gigas gemine substantie
eine riBe zweier nature, var. gigas ge-
mein (aus gemine missv.), substantiale
uA zweier natuer (sc /), sceut est christus
65).
*Gigates v. Gagates.
Gig-, 7 gingr- (125), 7 gib- (Ki.) -eria
rampampen (ez multis obsonjis decerpta
125).
[E -aSia, -atia v. Gymnas.
*Gignasium v. Gimnasium.
*Gignasophista v. Gymnosophista.
Gignentia fruchtbare ding, sc. ecker,
wisen (65).
Gi-, gin-gnere kind wynnen off beren
(132). hd. nd. ge-b. hd. gebern. begern
(sze 21). kyxideln t kinder haben (9).
tragin (8, 9). nd. telen, tielen (11).
Gignia v. Gingiua.
*Gignosa est vana gloria (16).
*Gignus v. Gingiua.
*Gigrenus v. Girenus.
*Gilbea gele roit (1).
*Gilbedo &oc. v. Giluedo &c.
*Gilbiba v. Gilluba.
*Gilesia troff, treher, zeher (74).
*Gil-fedo, -bedo, -uedo, -fitas Ad.
gel-keit, -hait (1). vael- 7 geel-heit (132
sim.) gelbheit o. gilbin (74).
*Gil-fus, -uus, -nus (129), -bus, -iris
(94) (z. dosinus, golinus q. v., melinus
141, glaueus) tusinemo (giluus 127. cf.
dosinus). Ad. gele, gelle (21), gel (3,
76), gelb (1, 75), gal (4). Ad. nd. ghel
(23), geel. ags. gelu, falu (94, 136. gillus
color ferrugineus 136). bleych (10 &e.).
val (110). vael (11). vaell (132). falb (68).
*Gilisia v. Gelisia.
*Gilliones agana (Gf. 1, 132).
Gillo, gello 7. rusticus ineptus qui
aliter bacal-is 4 -aris 7 luealis décitur
(Br. méssverst. cf. Gl. m. 9, 193). vngeschick-
ter pawr (74). gebuyr, kerl, ruystyer;
velt-, acker-, dorp-, lant-man (7. baeea-
laris, aboriginis &oc. 147). butzen- o.
bóggen-mann (gello Fris.). 4. baucalis
irdener napff (Ki. gelonis 7. b. (Pap.).
gille ags. wagel (Gl. Aeifr.).
Am
LT
*Gil-Iuba, -biba (8) (cf. geli-ma, -ba) |(
gerbe (8, 9).
*Gillus v. Gilfus. Miluus.
*Gilnus v. Gilbus. Golinus.
*Giluedo v. Gilfedo.
*Gilui luud (141).
*Giluieus (equus) gelb-, gelf-rof), -ros,
vig. kest-, kes-prun, kesprue; falb-el,
-ig, farbig (75 varr.).
GIN
Giluus v. Gilfus.
*Gim 7. poligranum (76).
*Gy-, gi- (76), gu- (9) -mbustio i.
angusta habitatio (16). enge wonung (8),
wanung (9). eyn gewonung (sec 11).
*Gimen v. Gingiua.
*Gimeus 4. venenosus a ginos gr. 6
venenum lat. (16).
*Gymmieus v. Gymnieus. :
Gymnas, 9. -dis 4. certamen (110 &e.).
streyt, ringung (71). ginna 7 nas adis
i. nuditas € locus vbi aliquid addiscitui
(16). gign-a (74, Gl. m.), -asia scm. (Gl
m.), -atia (74) weckung (7. excitatio.
mssv. dus exerc.); streyt; studier-umng,
-stat (74). gingnas rugunge(sec9). grugae
rangunge (8) gingnacio vorstellunge
(89. st. worstelunge!).
Gymnasiolum ein klein spyel- (132),
speel- (68) -ban, spilbanek (szc 110).
*Gymnasista v. Gymnosophista.
Gym-, gim-, gin-, gig- (D, 75, 16,
Gl. m.) -nasium Ad. blof) fechtung sum.
vbunge, vb. der fleiBunge (8); rang- 4
ler-unge (9); lernung (17), spele huif
(19); spil-hus szm., -banck (110). spuel
huus (11). spyelban (132). hoech- (132),
hd. ein hoe, Ad. nd. hoch-schole (23)
hd. -schule, -schul, -schoel (5, 132). hog:
schule (21). hoche sehul der fechter ?
schirmschul (75). ags. baedstede (z. ter-
mas Gl. Aelfr.). gacium worstelinge (19).
*Gimnasius truglicher, listiger (74).
*Gym-nieus, -mieus kempff-, ring,
spring-, streit-stat (74).
Gymno-, var. gino- (75), gigna-so-
phista, 4 gymnasista (147) lerer des
kriegs o. vechtens, schirmmeister (75).
in der schole eyn meister of doctomn
(141).gzimnosophice sunt exercitati deco-
res (76. sí. doctores).
*Ginder v. Ginger.
Gyn-eceum, -ecium (88), -cecium
(91), gen-iseum (17), -ezetum (8), -eseum
? -echeum (9) z. lupanar € textrinuwm dc.
(Br.). frawen-zimmer(ss, 91), -webehaus
(9). frauwen webe huf) (8, 17). gene-
seum est opus í(extrimum t locus de.
(11). -solum est dupf t. 7 gezüg (6)
-teum est domus meretricum i plueck d
lana (19). -eeum vlocke £ déc. lama,
-zelum est textrinum en towe (23). geni-
tium ags. towhus of wulle (Gi. Aelfr.).
gena-cia, -sia 7. prostibulum (occ. ex quo,
Gemmae; »« ganea?). gentea 42. domus
meretricum ( 76 ). g£en-icium, Z -ieculum
i -etagia (14) ?. camera 4 domus textoris
(76); text-orium (75), -rina 7 ipogeum
dunek (74). genez (Sum.). weber werck-
stat (75). genetarius gall. tisserand
(122).
*Ginfex v. Cimex.
*GHn-ger (68, 107, 110 var. 132), -gir
(110), -gerus (68, 110, 132), -der (19, 23)
(cf. gigeria) (ein) kuchen (110). euychen
110 var., 132). kuycher (19). cucker (68).
kuken (23, 1017).
Gingiber v. Zingiber.
Gingidium v. Visnaga.
Gingina v. Gingiua.
*Ginginarius (. ad ginginam perti-
néns Br:) die tot der geburten hoirt (14).
*Gingir v. Ginger.
Ging-iua, -ina, -ifa, -uina (94b)
GIP
uua (4) -ipha (2), -wina (3, 4), -niua
6), -ua (141), -inpha (55), -ula, £ gig-
us (75), ingwina (3, 4), ingua (949),
nia (a/ph. ing- 76), gignia (141),
ngna (122) (ziele Formen im G1. m.) Ad.
jant- (4, 132), zand- (1), zan-fleisch;
m-fleusch (11), -fley be (21), -fley, -fleys
2); ezene fleys (13), zayn fleye (133).
]. tant-vleisch (147), -ulesg (99); tanne-
2), tenne- (23) -vlesch. ags. todhreoma
43), tux (945). die bildern (128 &e. cf.
£. 124. Gr. Wtb.). bild-er (93 &ec.), -ere
ris), -erlein (Ob. wet. bellerchen jX.).
lere (p£. Sum.). zahn-bilger (ki?). ginto
in (8. 2« gentos?). gingwen (3), gimen
8) 7. mandibula.
. Gingiuula bilderli (Piet.).
*Gingnas &c. v, Gymnas.
*Gingnere v. Gignere.
*Gingniua v. Gingiua.
*Gingreria v. Gigeria.
Gingrire (anserum) gacken (125).
agen 7 scehnaderen (126, Fris.).
*Ging-ua, -ula, -wen, -wina v. -iua.
*Giniseulas v. Sarda. Geniseula.
*Ginna &e. v. Gymnas.
*GHinnasium v. Gymnasium.
*Ginnettus v. Gennettus.
*Ginnire (cf. gan-eo, -nire) mer
)rechen (1).
*Ginos v. Gimeus.
*Ginosophista v. Gimnosophista.
*GHnto v. Gingiua.
Gion, gyon (2. nilus 65; locus obi
alomon fuit imunctus 110 &c., dar sal.
art gesaluet 134, da sal. was gesalbet
8), physon, tigris e£ eufrates (gipon,
ison, eipris, eufrates 76. cf. phison)
Az Sint vier wasser, dye vz dem para-
se flesen (5), dye do uf. dem erdeschen
. fiessen (18), die au. dem paradeyf
yessent (66 s/m.). dat sint ver water
e ut deme paradise vleten (23).
*Gypb v. Gibber.
*Gipeius v. Gipsum.
*Gippas reis (77. ,s&. gygas/; of.
Ipsa rist ?).
*Gippsa v. Gipsa.
*Gippus &c. v. Gibb-er, -osus.
Gypsa v. Dipsa.
*Gip-sa, -psa (76), -sum (q. v.), gibsa
9) (7. sca-ta 7 -dea, pes ligneus 15, 97)
d, steleze (3, Mss. mog.). vruwe- (bruwe-?
4S knuwe-?) -st. (bo). steltz (75, 76).
nye-st. (74). steleh (49). stelte (11).
elt (97). vtilis est gipsa adhuc vtilior
i pes ipsa, (16).
*Gipsa, 7 ypsa (16) (cf. hispa, gipsum)
n rist flachs ; ef. dec. terra, tenax (16).
aseh reyste (9). parbalk (7. gipsula 8.
, sparkalk cf. gipsum &o.).
*Gips-are, -olinire(3) kelcken (8, 4).
yDen o. tynchen, var. wissen o. teu-
hen (64).
*Gipsare steltzen (74, 15). auffsteltzen-
een (74).
*Gypso v. Gibber.
*Gipsula v. Gipsa.
*Gipsum kruck seaea ? steltz (74).
EU harstingel (1). kornstengel
[5).
, Gipsu-m, 7 -s (64), gybsum (alph.
1p- 134), gibsmus (17), gispum (68,
33) (7. terra, vnde. fiunt. vitra; t. tenax. v.
GIR
gipsa) hd. spar 4 spat. spat off spair
(132). spade; spare caleke (17). spar- (2),
sper- (1) -ehaliech. Ad. nd. spar-, spere-
(10), spher- (125), spat- (b^), spat- (12)
-kalek. spárkallik (109). speir kal (13).
sper 4 spor (18). spaaet (23). eyn spad
(21). gibs (7) spatt (6). gybB (69, 134).
gybs (110). gipD (68). gyps, var. gypb
(64). kryde (8). ereyde (9).
Gipsus (7. lapis castratus calceis 16)
spar- (47), sper- (24) -caleh. spor- (1, 2),
spar- (9) -kalk. ags. spar-en (136), -aen
(94. sparen me, plaster Bosw.). sper-
cale (85), -lacken (19. vgl. 11). spartele
(Sum. V). leerken (? Z ferra vnde witra
Jiunt ll. : aln. ler mnord. ler Thon?).
mergel (100). gipeius 7. de gipso spar
kalck (4).
*Gira solis, 7 gyro-s. (74) ringelplum
(14). sonnen wyrbel (9). sunnen-wervel
(41), -werbel (24), -w erbere (85). dirack (3).
Giraceulum vmblautf (19 sm.). vmloep
(11). eyn omloeff, cum quo pueri ludunt,
eyn dreymolchen (132). moelleken dair
mede die kynder tegen den wynt lopen
(147). wint mole (17). trendel (:4. cf.
Fr. 2, 385b. Ziem. 475).
*Girada (nach Gt. deutsch) mageraten
(Sum. cf. sigillum salomonis).
*GH-, ge- (8, 9, 22), i- (74) -rale polle-
ge (22), -ye (22b), -ne (10, 22»). polay
(y bolen (13). eyn wende rait (10).
roddel (12). korbe (8, 9). seru (22^).
schrawb als an einer presse (74). parss
(147).
*Girancia (cf. butros?) eyn dicke
seil (17). gricena dick seil (8, 9).
*Girapidis v. Gradipes.
Girapigra. v. Gerapigra.
Girare (Z. orbieulari 75) Ad. vmb-,
nd. om- (132), vm- (11), hd. nd. vmme-
winden, -gaen (11), Ad. -wenden, -gen.
ymme wynen (19). hd. winden (18 Mrg.), (16)
wenden. reysen (9. sz. reyfen? cf. girus).
weltzeln (11). scheiben;schibelicht vmb-
tribenZ-lauffen Z -keren 7 triben; sehru-
ben (15). drewen (110). dreyen (132). vmb
vnd vmb bewegen, zu ring hinvmb (65).
*Giratiue vmbwindig (3).
*Gi-, ge- (a/ph. gi- vel -ratiuus (?.
girrosus 4 erionius 76) hd. vmb-windig,
-wendig. nd. vmme-windich, -wendich.
runt (18).
*Girauitas (sí. grauitas? grandeui-
tas? cf. graeeuus) suthch alder (17),
uber-a. (8).
*Gireus v. Girtus.
Gyrenosus v. Girouagus.
*Gi-, gig- (23) -renus (7 peger 28,
:6) drege (8). treg (9). trach (23). Cf.
gliri-russlefferiger (74); -eus, -us slapp-,
vaick-erich ; loey, traich, vuyl (147).
*Gireraniea v. Vrtiea.
Gyrgathus (qopya90c) das albern
thorn o. taubetenhauss, n. dulhuys (116).
*Girg-, gir- (185), 7 gar- (75) -illare
winden (1, 75). garen w. (132) gar-w.
152). hd. nd. garxn w.; haspelen, hesplen
(76). weiffen (9, 4).
Girgillu-s, -m, gi-, ga-rillum (75),
gir-illus, -rus 7 -tus (75), 7 -tils 4 -ti-
lis (74), gurgill-ium (77), -us (147), ge-
rulus (17 &e.) (7. anclia 147, testa-bulus,
-llus 75, mataxa Sm.) wyndel (74). winde
GIU 263
(D. eyn w. ober eym born (17). born
haych (19). puthaec (11). rat eyns put-
tes (147). rolle ouer ein putz (132). ga-
ren- (97, 132), Ad. garn-, garne- (93, 98),
gerne- (225), grane- (85) -winde. eyn
garen- (1l, 4, Sum.), garn-roche (Sum.),
-rocken (1, 2, 4, 75), -rock (8, 9), -stall
(Sm. 3, 626), -stock (10), -steyn (55),
-schran (b &e.), -schrag (18). sehrag (74
sehrin (21). weiffe (3, 11, 4). Ad. haspel.
zug-h. (74). h. zu winden, var. zu den
wunden (75). klugelstock (77). an-, varr.
ein-spin (75). ein spinn (sec 75b).
schybe (13 Mrg). poley (8, 9). wep-,
wepff-ram (girillum 75).
*Girgrum (cf. prc?) garn (9).
*Giriciaecula v. Grirouagus. Girun-
eula.
*Giriginacula v. Giruneula.
*Girill- v. Girgill-. ;
*Girinaeula v. Giruneula.
*Girofagus v. Girouagus.
Girofaleo gerfalk (93).
*Giro-gauus, -nosus v. -uagus.
*Girophagus v. Girouagus. Girun-
eula.
*Girotraphus v. Giruneula.
Girouagari vmblauffen (19 sZm.).
vmlopen (11).
Giro-uagus, -fagus, -phagus (76),
-gauus (7, 74), / garriuagus (75) Z. qui
calcat motam illam, sc. giriciaculam,
per quam lapides et cimentum super
murum mittuntur (16); 27. flico £ fluctiua-
gus 4 expertus (75). suíhharo (acc. Gt.).
hd. vmb-lauff (10), -leuffer, -lauffende
110, sim. 132), swayffer (74). vmloper
(1 umbelopre (99). hd. nd. wilde. vn-
stet-ig (4, sm. 65), -er 4 witfarender
menseh (75), -ter Z radetretter (7. giro-,
gyre-nosus 74).
*Gyrra (7. q. biretum q. v.) korkappe
*Girria spul eysen (9). spul ysen (8).
*Girrosus v. Giratiuus.
*Girrus v. Girgillus. Girtus.
*Girtils &c. v. Girgillus.
*Gir-tus, -eus (76) 2 -rus £ -illus
(75) (V. gerodium 7 vertebrum 7:5, ap-
pendieulum 4n fuso) eyn wyrtel (4).
ain wirtt (76). en- (76), ain-, var. an-
(75) -spin.
*Girum (cf. girillus &e.) v. 'Tradu-
lus. Girus.
*Girun- i girina-, var. girigina- (15),
giricia- (76) -cula zug rad; gi-, varr.
ei-rotraphus qui calcat istam rotam (15).
girophagus 2d. (16. v. girouagus).
Giru-s, -m (cf. perifera) hd. vmb-,
nd. vmme-ganck (girum 11), ^d. -gang,
-chrayzz (1) -lauff (19). kreib (75 &e.)
des vmbgangs (75) circkel (110, 132).
ront (8). eyn reyffe (8, 9). reuffe (17).
gar winde (girus 11).
*Gis, gr. (6c, 7. hippuris &oe. schaff-
tenhew d (143).
*Giseleu v. Gaida.
*Gispum vc. Gipsum.
Git &e. v. Gid.
*Gitula (aus situla?)
(130), -l (G£.).
*Gium (herba, aus geum?) cleber £
kaezen golt (17).
salzlzge-lla
264 GLA
*Glaba (Z. glabella, diseermen caj-
ds 76, diserimen q. v.) scheytil (8).
schaitel (76).
*Glabalis v. Glabilis.
*Glabar v. Glabor.
Glabella (7. scabies € muditas capitis
i frontis cf. glaba, glebella) ein sche-
del van dem hoeflt (132). Ad. schei-tel,
-del (17), -dele (19). eyn kale stiren (4),
sterne (3). kal stirn (8, 9). ein glatz (6s,
69, 110, 134).
Glabellus an hare (17). sonder haer
off dat hoefft (132). s. haar (68). glatzecht
o. kal (110). bartlof) (8, 17). licht (4. nu-
dus ll. st. sicht? cf. glabilis).
*Glaber v. Glabor.
Glab-er, 7 -rius (75, 110 &e.), 4 -oro-
sus (75), 4 -rio (74), -or (g. v.), glaver
(&. calvus 136) grindig (75) grind &c.
(74). glatz (9, Fris.). gnatz (85). glat (scut
facies mulieris 110, 132). bloes, call,
sacht (132). hurenspiegel (110).
*Glabera v. Glabor.
*Glabere (cf. glubere) schinden o.
schelen (76).
*Glaber-iosus (7. scabiosus 16), -osus
gnatzecht (8). kretzig (76).
*Glab-ia, -ra schaittl (1).
*Glab-ilis, -alis (68, 132) (£z. caluus €
lenis facie 66 &e.) kal (68, 110). kael (132).
slechte (18).
*Glab-or, -ar, -er, -rius (74, 7. scabi-
eS 66 &e., -dus 68), -era (gall. teigne
192), -ra (75) Ad. nd. grint. grind (6, 6s,
15, 134) vff dem baupt (75). kretz o.
schabe (75). genis-te (€), -t (21). gnyst
(1€ &e.). rewd (66, 151). raud (134). rud
(68, 69). reud-e (70), -en (75), -ig (67,
152). test; vnbarter, kaler (74). plack-
achtich; schorff zn facie (132).
*Glaborosus v. Glaber.
*Gdlabra (2. vertex 66 &e.) scheitel
(9, 68). die sch. (110). sceidele (79).
schayttel, gryndt, rawde, fel, hawt (74).
scheydel (85, 11). die seh. van dem hoefft
(132). wirbil (8, 9, 16). eyn werbe (17).
kibilla (Gr.).
*Glab-raà v. -ia, -or.
Glabretum ein gall (112), haard (115).
die àgerten (Hen.).
*Glabr-io, -o (132) (V. homo s?àne pilis
76, caluus & imberbis € timorosus 66 &c.,
in barbis 68, im-b. 132) grint (121, Gf.).
grind, kretz, rawde (74). grinder; grin-
tohter 7. yrurchus (Gf.). bartloser (76).
*Glab-rius v. -er, -or.
*Glabro v. Glabrio.
*Glabrosus reudig (75).
*Glabrus (i. seabies 76) reidig (76).
partlos (9).
Glaeialis eysick (4).
Glaciare friesen (10 sém.).
*Glaciarii 4 islandi (canes) iflender-
chen (125).
. Glaeies Ad. yse, ysse (152), ife, if,
yiD (19), ysche, ische (5), ey, eys (134).
ys (11, 28, v6). iss (132).
*Glacilis eisigk (3).
Glacitare v. Gracitare.
*Glacorare(9), grocallare (8) clappern
(ciconiarum 9, cum ciconüs 8
*Glaeus (7. color t dea maris, aus
glaueus) gelbfarb (6).
*Gladacia v. Glandaria.
GLA
*Gladeolus v. Gladiolus.
*Glades v. Clades.
*Gladiari (-re Gl. m.) schirmen (19).
scharmen (11). schinen (11, 19).
Gladiator (7. eondo q. v.) Ad. md.
swert-, zweert- (11), swer- (13) -macher
(75), -furber (74), -veger, -veuger (19).
schirmer (68, 110). schermer (132). kempffer
14).
: atadiatus v. Rumpheatus.
*Gladio v. Gladiolus.
*Gladi-obolum, -bolum (76), -bulum
(1454. scampnum in quo preparatur gladius
76, eruginantur glad 15), -stulus (q. v.)
eyn ort bant (17 &e.)). swert-, 4 furb-
(14) -banck (75), -panek (74, 75).
Gladi-olus, -olum, -ola, -o (8^),
gladeolus (5^), glandio-lus, -sa (11, 1
(. eyperus q. v., herba 1 paruus gladius
hd. nd. swerde-l, -le (24), -lle (47). Ad.
swert-el, -eln, -ele(85), -ach (-oIum Sum.),
-elworez (11), -worez (3); schwertel, suer-
tilla (127), swerutha (? 105). zwaerde (11).
gelgleienbluorne (93). sehlaten-(64), schat-
ten- (123), schotten- (125) -kraut. runde
siegwurtz (143). ags. segg (94), secg (136),
secgg -um, gladene -a (942).
Gladiolus eyn swertghen (132),
schwertlin (64, 68).
*Gladipis (aws gladius piscis) wunt
visch (9).
*Gladistulus (cf. gladiobolum) ort-
bant (16).
Gladius Ad. nd. swert. zweert (11).
merswert (péscis 93). gl. faleatus kurde
(125. 7. q. korde Fr. 1, 538*. kürd machsera
Alber. Lh. kardas &c.). sebel (91).
Glanz 4i. gleba alliorum sim. (G1. m.).
*Glana (i. oculorum vicium 35 v. oculi
quod planea vocatur 16; cf. glama gr.
My, lippitudo G1. m.; glamia — gramia
Ki.; glaria q. v.; glaneula 7. macula in
oculo 16) eithev (3. st. eiter).
*Glanea v. Lucilia.
*Glaneula v. Glana.
*Glaneulium (7. glans) peul, v/g. druf
5).
*Glancum (7.prunellum &o.) spiling
74).
nanus v. Glaucus.
*Glandaria (7. q. iuglandaria Gl. m.),
gládarea, gladacia (74, 76) grab der
kinder (74). hd. k.- (Mss. mog.), kindes-
(76) -grab, -gal (8).
*Glandela v. Glandula.
*Glandifera (7. quereus) eych (17).
alch (76). eyehbam (8). eykelboem (11).
*Glandio-lus, -sa v. Gladiolus.
*Glandis v. Glanus.
Glandium eyn halDbrade (110, 132).
Gland-ula, -ulaa (141), -ela (130) (7.
sehrofula 93) eychelein (9). klein eychil
(8). druos-i (141), -elin (130). truosen £
druoss 7 wider zend (93). druefó Z bule
(64). trüsen 4 grützen an sewen (126).
mamndel (111).
Glandulosus trüDechtig (126).
Glanis v. Glanus.
Glans g. -dis Ad. eich-el, Z -e (5),
-eln, -appel (8). aichel (1, 2, 4). aich od
eykel (11). ekel Z akel (107). echila (141).
ecle (99). ek 7 ekern (23). eekel off ecker
(132). ecker-en (225), -n (12, pi. 41). ge-
schoD, gschof (75). pl. glandes ei- 7
bo-chillun (127). aichille (104). ekerne
GLE
(24). slingenstein (93). collum et gl. hals
unt scroten ($5).
*Glans, g. -tis hd. druse, drus, druf,
druysse (152), drief) (49), drise (13),
droDBe (21), truse (70), true) (4, m
tru) (17, 69), trief) (68). md. dros. eyn
sweer (132). geschwer (4, 75). beil (75).
slingstein (74. cf. pro.).
Glan-us, -dis, -is (4. cantius 112), gr.
qAav(& (piscis) bolch 2 kablen (126, Fris.).
schaidle (112).
*Glare v. Gdlarea.
*Glare ein schelf séeut £m muce (6).
en schel (23).
*Glar-e, -ea (7.'albumen 93) glar (93).
witte van dem eie (99). wit remeke d
wiB rudichen (8^).
*Glarea (nach gladius) swert (13).
*Glarea v. Glare.
Glar-ea, -ia, -e, (85, 136), clarea
(Gt.) (6. terra tenax, lmosa, 8b. cf. leta-
men) Ad. nd. mergel. hd. mirgel (171, 4),
leym, laym. leem (132). lem 2 ton (9).
don (8). dyrr vnfruchtber ertrich (64
erde (8, 9. nach leym &c.). ezehe (19),
cley- (11) -erde. griesstein (74). griez
(104, Sum.). grief, sandecht (Fris.). lette
(10). let o. laim (76). lett o. dah (14).
ags. cis-il (94), -al (136). chisilinga pl.
(Gt.). gleissender sand (91).
*Glareare (7. cwm glarea edificare)
merglen (75).
*Glaria (vé. albu-go, -men, »« sq/)
ey wyt (141).
*Glaria (7. oculorum vicium, 4. q. glana
q. v, gramia Ki.) eyter (4).
*Glaria v. Glarea.
*Glario wintzlen (76).
*Glar-is (gu90AOT0C Gl. m.), -ona
(Ki.) est vna pars de confederatores (16).
glaris im schweitzerland (Ki.).
Glastum gewaid (126). gwaid (144).
glaustrum est qd. herba (110, 132).
*Glat-tire catulorum (141), -ire 4 -ilare
canum. (Gl. m.), cattorum der catten ge-
luyt, mauwen als en catt (141).
Glaue-edo, -itas Ad. nd. geelheit
sim. geilheit (4). gilbe (134). gilwe (69).
vol gylby (110). gelfarbkeit (76).
Glaucitare vox catulorum (Gl. 2
mauzen, schreyen wie eine katz (Ki.
Glauc-itas v. -edo, -oma.
Glauc-oma, -onia, -itas (Gl. m.) (of.
glaneula v. glana; claneonia) pra-
hanougi (a5/. Gf.) augenflecke (19).
ogen-vleeke (-blecke? 11), -fel (3). ein
augen fel (4) eyn fleck (110 szm.), 0.
fel (88) in einem aug, vp dat oghe (132).
aug-mal (8), -mel (9).
Glaucus, glaneus (a/ph. glau- 134)
(4. giluus q. v.; color inter nigrum &
album tenens medium. 4) hd. nd. gel. Ad.
geele, gele, geel, gelle (133, 152), gelb
(l, 75), geule e blawer (141). grauw
ysen-varb (65). ags. heuui-grei (94).
glauea wif vff einer siten Z gel (43).
Glaueus (pésc?s) cofna (Gt. 4, 318)
mer-uarwe (93), -farber (74) visch.
*Glaver v. Glaber. -
*Glaustrum v. Glastum.
Glaux sehiel- (143), schell- (Xi.)
-kraut.
Gleba (9. frustum, durus cespes, arc
gilla, terra, tenax t conglobata) hd. chnol
.
GLI
o. sehroll (3. cf. Sm. 3, 509); erd-knoll
(91), -scholl (Fris.); ein scholl erdtrich
(64); scholle, seholl (v6, 141), elof) (125);
erden-elof), -klotz (126). stucke (11). wase
(Gl. Marienf.). resch (99, 107. resche Z torf
eespes 107) Ad. leyme, leym, leumen
13). nd. leme, leem. torf (125). weller
(8). lette (12). proch, v/g. acker-n, var.
-ern (75). seuo*b (Gt. 6, 410. cf. globus).
Glebare (7. terram vertere, à arare
4, à argere 3; rotundare 7« globare) pflu-
gen 7 egen (9). plucken (17). zagker
en (8). brochen (3, 4). prochen 7 ern
75). leemen Z slechten (132). schlichten
(110). hd. schibelecht, scheibelich (76),
kugelecht, -et, syn well (67), rotund
(110), ront (67, 132, 152), rund (66, v0,
151) machen. dicke 7 senewolt maken (23).
*Glebella (cf. glabella) scheydel
mulierum (11, 19).
Gleb-eus, -ius leymick (19). lee-
mich (11).
Glebo (4. rusticus, glebra arator lingua
gallica 136) acker-man (T &e.), -er, paw-
er, -man (74). ploeger (132). pfluger (110).
Glebosus scholl-ig (75), -echtig (126).
sehrollig (754, a/pA. 1522€). vol van cley
erde (132).
*Glebra v. Gdlebo.
Glechon v. Gliconus.
. *Gli-eare, -tare (8) irvorschin (8).
erwuschen Z ervorssen (9).
^*Glieelum v. Glicerium.
*Glieenium wan geschirre (11).
*Glieenum v. Gdlicinum.
Gdlice-, glite- (16), gliste-, glisce-,
glisse- (76), glisto- (1), gliso- (8) -rium,
gli-seeritum (133), -eelum (12),
-Stenum (:4)(?. des?derzum cf. gliscere;
nomen mulieris, n. amasie, quasi dulci-
eula 110, duleedo amantes 68, dulce-
duneula 132, duleorosa 76) hur o. mein
begier (nomen amasie 34), daraus »«
gliscere: Ad. nd. beger-unge, -inge, -te
(132). begir-ikeit (9), -d (68, 76, 110).
liebe (8, 9). lyeb- (12), lib- (10) -ehin.
puel (gliceerium 74). eyn bule (17).
sueDicheit (132). suessikeit (110). gli-
comum, -remum meinsussigkeit (74).
Glicerium giseliz (Sum. cof. polenta).
*Gli-eeus, -eerus 2. éerreus 4 -teus
i. de terra, factus (16), glis (9) erd-en
(8), -eyn (9). tonen (9). donen (8).
*Glicida pionie confectio amara, (41.
cf. glycerium?). pionia (/a£.? 94).
*Glic-inum, -enum (11) (herba) muer
(11). mirryeh (19).
*Glieire amserum voc (141).
*Gliceomum v. Glicerium.
*Glieonu-s (Gf.), -m (24), glic- 2 clit-
onium (74), elico- (Sum. V), gliga- (131)
-num, glechon (Ki.), cleucon (Gf.) pul-ei
(131), -eiun (Gf.) -leye (24). pol-eia (Gt.),
7l (Sum., Ki.) -ay (74).
*Gliffefer v. Clippifer.
*Gliganum v. Gliconus.
*Gliremum v. Glicerium.
*Glireum (pellicium) pilehin (Sum.).
Glirio (7. eattus sapiens mures 66 &c.,
€t pro glire 132 &c.) katze ader ratte
(11). eyn ratzenfaher (110).
*Glirirus &e. v. Girenus.
*Gliriseipula rattenvall (147).
*Glirotiea gall. le pel du nés (122).
DixresBACH GLOSSARIUM.
GLO
Glis (cf. diaglitis) rodledeke (47).
rotladeke (94). glemilin (. nitedula 104). |
murmendle (91). lappe (90. /f. lappa).
lezo (anzmal Gt. 2, 317). engerlinc (:.
gurgulio sumo bileh (BM.). pilich o.
ratz; tachelZ letten o. eyDBen tacht (1).
tahel (3). leem; clesse (99). elette (79).
rathe (b^). ratte (22b, v9, 99). rat mus
(93). ags. egilae (136), eglae (94) (?rrig
— hd. igel Mone; vielmehr — egl thistle
Bsw.) gen. glidis throse (Gf. b, 265. ?.
mucor ib. 4, 558). gen. gliri-s, -dis
(Sum.) Ad. ratte, rate (100), rat, ratz o.
hasel (88). pileh (102, sém. Sm. 1l, 116.
Sum.) zisimus (84. cf. cisimus). sisemíüs
(104). grewel (vmb Trent, circa .Athes?n) ;
fech £ schonberg (114). greull Z rell-
mauf) (126). gleiermuDe (p. glires 125).
clette 4 cliue (23). cleimo (Gf. 4, 558. cf.
glemilin; BM. 548). gen. glis-is, -sis
der bom holm (Gf.. tze erde (bb). ert-
rieh (8). zeh e. (88) leim (6). leime
(100). let (88) lette (1, Sum.). tegel, mer-
gel, letten (7. gleba, labina 15). klette
(4). gen. glitis ratz; letten (64). eyn
clet (11 szm.). distel, cle-d., d.-cleb, v/g
klette m cléte (Sum.). glimo der uurm
(Gf.. dedo (?Gf. b, 124). gen. glittis (v.
cicada) grillo (Gf. 4, 319, 558)
*Glis adj. v. Gliceus.
Glis-eera, -sera (74, 75, Gl. m.), -eraà
(15), -sara (76), -ca (147) (v. mensa ci-
batoria 16, parieti annexa 175) ein tisch
do speif auff stat (76). bereyter t. mit
Sspyb (i10). eyn vette (132), feiDte (68)
tatel vol (132), von (68) spysen. speyf-
(74), angehenekter £ ef- (75) -tisch. t.-
lach (74). dysch, eet taiffel (147).
Gliseere gheren (106). Ad. nd. bege-
ren. mastin o. waschi (7. crescere 8, 9).
wachDen (74). wassen; vet wesen of
werden; onweerdigen 4. indegnaré (141).
*Gliseerium &oc. v. Glieerium.
*Glisera &oc. v. Gliscera.
*Glisseus (7. seenosus) lettig (15).
*Glistenum oc. v. Glicerium.
*Glisterizo (st. elyst.?) ars drengen
(42).
*Glistorium v. Glicerium.
*Glistrum v. Gluto.
*Glitare v. Glicare.
*Glitenes (7. guttur) kel
glutia?
*Gliterium v. Glicerium,
Gliteus v. Gliceus.
Glitosus cliuich (23).
*Glivla v. Guilla.
*Glo (z. augmento, merung (16).
*Globa ain kugell (76). beler (77. cf.
globare).
*Globalis (7. eonfulsus 3) Ad. klof-
lich. klófdich (6), kloezig (18). kloschig
(D^). klus- (4) küge- (151), kug- (66, 133,
152), kugen- (69) -licht. kug-lig (1), -elecht
(69, 134). chugellot (2). clotlie (23).
*Globalus s. en clene clot (s£. -ulus
93). adj. schib- 7 weltz-elecht (st. -alis
17).
Globare (2. glomerare, globisare
q.v.) belen (10, 77). cloyDen ; sammennen ;
garn winden (19). kuglen auf-w. (64).
eloten?zamelen (23). boten mit kloetten
(141). botzen, ein spel (225). scheyblecht-,
schobrecht-, synwel-machen (74).
(16). Cf.
GLO
*Globatilis kigelath (76).
*Globellus, 7 glouollus (v. nodus qué
intruditur fuso 176) ein cleyn klotzehen
(132). elówelin (af.).
Globisare (v. globare, globis ludere
74) weltzern (7) der buln slahen (17).
bóDen (12). bofien o. kugeln (74). kuglen
(715). kugel machen (75), spilen (1).
gluckern (2. cf. globu-lus, -s).
*Globolis geslith (49. cf. glebare
schlichten).
Globosum kugelecht (65).
Globulus cleyn bol (8). eyn kewle-
liechin (9). kulehen (125). cluuelin; elucli
(5 4, 567. Cf. sq. klucker). pi. clutiken
85).
Globus bole (8). sunnen schin (8, 9).
ags. leoma (94), leuma (136). Ad. chugel
(1), kugel. k. des monf) gl. lune (75).
po-k. (74). k. 4 coaceruatio bol3 (49. cf.
Sm. 1l, 147, 211). kogel (Y, Agr.). kugul
(95). kugel (Iune des mones 65). kule (b^).
eyn bof--k. (5b, 17), -kuel Z kIlumph (125),
-klotz (74). schibelech v£ kaule (13 wrg.).
hd. klotze (18), klotz (372, 132), klof,
kloyf) kluef) (4), klosse (152), closse (2.
troeus 77). kloet (11). clot (23). boit-
kloit (147). bosklot (229). klucker (2).
Schusser (66, 151). clungelin; chliuua
sim.; scubo (4. agmen, cf. gleba; Gf.).
*Globus (7) econtraetus eyn croppel
(19). glodus (27. clauus Gl. m.) kropel
(1i. sz. elodus?).
*Glo-, gloe- (126, 128) -cidare gaxen
o. gluggeren wie ein hun (126). gagsen
(128). glucken (17, 128). clutzen (9.)
blotzen (8).
GHloci-re, -tare (galline, cerui) kluck-
en (132), -tzen (110). glu-, ga-xen wie
eine hànne (Fris.). schreien als die hyener
(110) huner (132). gatzgen (-tare sicut
gallina 16).
Gloc-, glo-torare, glottolare (141)
(céconzarum) schnattern (Ki.).
*Gloeulare (cf. prc.) kleperen (76).
*Glodus v. Globus.
*Glomalis simbel (T).
*Glomare v. Glomerare.
*G1om-ellus, 7 -us (q. v.), -ulus, -illus
(4. sirtis 74) wurten, anspin (74). werue
(23). warue (11).
*Glomen &oc. v. Glomus.
*Glomeraeculum 4. vasa n quibus
voluuntur glomi (66 &e., 76, 110 &e.).
klewlfas dor inme man das klew vmb-
windet o. -wendet (74).
Glom-erare, -irare, -are (7. globare)
hd. zu samen-, garn- (15), nd. to samede-,
te samen- (79) -winden, Ad. -winten (66),
-wenden 2 kluwel (18), £ -heften (110),
-spenden (79). Ad. sam-men, -eln (9).
gaderen (11). meren (8, 9). klungeln (8).
knollen (126). knoil, var. kneil machen
(15).
Glomeratio zusammennisse
knoll-, kugel-ung (126).
*Glom-eron (19), -oron (11), -erum
(Gl. m., 147) vmbe kleyd eyns hirten
(19). en vmkleet eens hierden (11).
pastoirs mantel (141).
*Glomicellum v. Gnomon.
*Glomicellus klewlein (74). en klene
klowen (23). elucken (106).
*Glomillus v. Glomellus.
34
265
(8^).
2606 GLO
*Glomirare v. Glomerare.
*Glomocillum eyn gluewez (98).
*Glomon v. Gnomon.
*Glomoron v. Glomeron.
*Glom-ulus, 7 -ellus (1 &e.) ep
klungeln (5). kneule-, knoi-, cluge-lin
(15). eyn wirte-l (21), -n 2n f'uso (6). wirt
(17).
Glom-us, -er, é -en (74), £ -ellus
(66 &c.) (7. quas? adula 75; -us g. -eris
?. nezto € adunatio florum, g. A àd. €
circulus 110 &c.) hd. klu- (5, 93), klo-
(19), kli-ngelin (8b, 93), -ngeln. klineel
13). elugel 7 knoil (7535). ein Prem
RM knuilin (76), knewlin (91), knylin
(67), knuel (88), kugel (Ki.) faden. knüli
(372). knublin (68). knewling (115). cliwa
(141). ein kluwel (69, 110), klewel (66,
134), klewen (70, 151) garnf. klüweli
(95). eluwe-1 (6, 110), -In (133), -n (16,
19, 292b, 132). duwen (sc 99). hd. cluel,
cehlewel (2), klewel (4), kleuwel (152),
elewl (3, 74), klew (1, 74). elowen (8,
28). clewen (9). kluen (11, 79). ags.
eleuuue (136), cleouuae (94), cliwen (942).
gufe (110).
Gdlomus 2n sacris erustulum kimbi
figura ec oleo coctum. dicitur (141. lat.?
cf. Gf. 4, 404? Gl. m. v. cimbia?).
Gloria Ad. ere. ruem (18 wrg.). lo
(8). lob (9, 110). heerlicheit off blijtschafft
(132). herlicheit (110).
Glorians ern sin o. herlieh sin (8).
Glorianter berumelich (8, 9). schal-
lende (9).
Gloriari hd. herschen (18 &e.) ; h. in
aller erwirdigkeit (65); ober-, vber-h.;
hirschen (11), herfen (13), vber herssen
(4). Vbir hirBin (21). ouer herscen Z be-
romen (93). Ad. berumen, erheben. schal-
lin (8, 9, 15). güenlichen (Reg. Ben.). gü-
den (2). geidnen (75. 7. q. geudnen S$m.).
glorieren (68, 132). verblyden (132).
GHlorifieare Ad. nd. hersch, hersche
(133), herfe (21), her (92), Ad. herlich
machen, maken. herscen (18). eren (11,
E (16). gróssen (1). guollichón
Gt.).
*Glorifieator ein selig macher (65).
Gloriosus Ad. nd. er-, her- (22), ir-
(21) -sam. hd. ersame- 2 fro- 7 wun-
(18 Mrg.), er-, ir- (17), lobe- (8), her-lich.
vol blijtschatfft (132).
*Gloro-, eloros-phis (143 nach Apul.;
aus gelotophyllis) hanenfuf) (143).
Glos pruder weib (1). bruoderswib
(93). brüder wip (44 szm.) enes broder
wif (23). gisuige (104 sim.). geschwey
(91). mansschwester (111). ána (127). gen.
gloris Ad. bruder frau (8); eyn br., eins
br. weib, bruders wyb, ? flos 6 vetus
lignum splendens in nocte (66 &c.). gschwe-
1 (Fris.), -ig (126). Ad. eyn blume,
blumme (7). plum, plued (74). gen. glos-
is, -sis ^d. fule (17 &c), wul (9) holez.
ful h. das bei der nacht scheint (15).
gen. glotis 7. femina fratris (61, 15, 16).
scheimendholtz bei nacht (74). ein bru-
ders wyb (110), broders wijf (132) 7
flos dc. (wie o.). bruder wyp (1V sim.)
gesw-y (7, 17), -ey (9). blumme (8).
*Glos v. Glossus.
Glosa (7. exposicio sentencie dc.) hd.
vl-, aus- (9) -legunge, -leygunge. nd.
GLU
utleginge. antwort (9). glose (b^, 22).
éloho (11). viae: (29.
Gios-are, -ulare vDlegen (13, 64, 110)
die geschrifft (110). gloseren (19). bedu-
ten (68). beduyden (132).
*GHlosarius gloserer (19). glozierre (11).
*Glosator glosierer (68). vBleger (110).
beduyder (132).
Glosatus bedut (68). beduyt (132).
glosiert (110).
*Glossa v. Glossus.
*Glossa (herba) assenezung (19).
*Glossa (cf. gosse, gluma) ?. ligua
i toxa (aus coxa) ain diech (76).
Glossa (7. lingua 66 &c.) zunge (11).
vDlegung (373. cf. glosa).
*Glossus v. Grossus.
*Glos-sus (7, 76, Gf.) -sis 2 -sa (74),
-us (8, 9, 93), glos (Gt. 6, 410), elos (104,
Gf.) (cf. globus, grossus) scoup (fru-
menti 104, sim. Gf.). schoub (93). schaup
(8. staup (seaup? 9). schab (7). ain
scheib (76). schawb, garb, sampnet (74).
*Glosus v. Glossus. Gophus.
*Gloten v. Gluten.
Glot-orare, -tolare v. Gloctorare.
Glottis (awis) glutt (140).
*Glouo (vertiees) opanon-tic, -dic
(Gf. 1l, 80).
*Glouollus v. Globellus.
*Glouus v. Gophus.
Glub-ere, -are (185) (cf. glu-dere,
-ere) Ad. schinden. dy haut abczigen
(185). scheln (17). schelmen (8). hulBen
(125). : :
*Glucin-ium; -um (8) welle-sant (8),
-sanck (9).
*Gludere (7. concutere 1 detrahere ew-
corticare; cf. g1u-, gla-bere) klieben (16).
Gluere v. Gluo.
*Gluma tiech (Sum. »« clunis cf.
glunis? glossa?).
Gluma gerstensprewer, kornhülsen
(126 s?m. cf. clu-ma, -nar Gl. m.).
*Glumula ags. scalu (94, 136. von
gluma Hülse, Schale?).
*Glunes 7. q. clunes q. v. cf. glutos
arschbacke (Ki.).
*Gluo gruen (17). Cf. glo? glouere
i. q. glubere (Gl. m.)?
Glus, 7 glux (Ki.), glis 7 glutis
(Gl. m.) ags. frecnis (94. -nes clay Bosw.).
*Glust-er 7 -rum rosen knopf (76).
G1luta hausenblase (kKi.).
*Glutarium v. Glutinum.
*Gluten, gloten (7) hd. nd. lim. Ad.
lyme, leym. ert-lin (95), leyme (1). lyren
9). lijm 7 pot erde (132). leyten Z letten
(110). gleister s chleibin (141). zach
erd als thon erd (75).
*Gluterium(quodcunque combinat aliud
66 &c.) al dat versamelt (132).
*Glutes strom (74).
Glutia drozze (Sum.). pl. (7. mates
cerebri) hirnbácklein (Ki.).
*Glut-imen, -iuarium, -orium (of.
-erium) fug, zusamenfuglichding (75).
*Glutinabu-lum, -m (69) (7. rethe quo
piscis 7, perdix 67, predix 76 capitur)
hd. nd. hame, ham. hd. hamm-e, -el
(piscandi 21); hamm (69, 134). visper,
varr. vischber; per da mit man vischt;
—
schlag- 4 vogel-netz (15). stof3- (75), rap-
hiener- (49) -garn.
GNA
Glutinare Ad. nd. limen. hd. zu.
(18); leymen (9); zusamen-, etwa) z.- (1),
zuhauff-fugen, -fiegen (76), -fegen (5). to
te eben (23), -vopen (22). glóten
114).
Gilutinatio lymunge (85). limen (19).
Gilutin-osus (7. cerusio q. v.), 7 -eus
(110 &c.), gutinosus (220) cam-ich (20),
-echt (77), -eth (22) also dat alde ber
wert (22^), alse olt ber (222). lijmacht-
ieh (68, 132,). lymhafftig (110). leim- £
kláb-echtig (128).
*Glutin-osus, -us (110) ver-slindich
(132), -schlindig (110), -schlindelich (68).
Glutin-um est illud tenac quod fit
de glutine(66.&c., 110 &c.) ; ?. fiscus ?n quo
glutamur 7 -arium quitquit coniungit
res (16. cf. gluterium). lijm (110 &e.). £
kalek 4 spyse 2 pro amore die lieb (65).
*Glutinus (2. coagulatus Gl. m.) w.
Gilutinosus.
*Glutio slindinge (11).
GHlu-tire, prs. -tio, -cio hd. nd. slin:
den. Ad. v^-sl., -schlinden (75) ; schlin-ten
(66), -den. schlieken (75). slicken Z slureken
(9). slueken 7 slynghen (225). sluken
(23). sluchen (12). slugen (13). vor-slingen
(3), -schlingen (4). slimen (77). swelgen
(99). giswolgin (ptc. 4).
*Glutis v. Glus.
*Glutiuarium v. Glutimen.
Giut-o, 4 -or (74, 75), & -osus (14, 15)
?. leccator 7 deuorator (66 &c.); lecator
7 furiosus furator (76); catillo (g. v.);
gul-enus, -io, -us, -iardus, mansuans,
glistrum, scinedus, brudo, cepullo (74).
fraD (64, 70, 110). vraes (132). gern man
(9). slicker, slinder (74).
*Glutor (7. gluto 74, 75) schli- (15)
sli- (74) -cker. freDer (17, 74). en ruser
(222). rusche vroren erden (29b. cf. reseh
gleba).
Glutorium (cf. glutimen) lyme (8b).
gall. le lieu ou l'en glue (G1. m.).
Gilutos v. Glunes.
Glutosus (2. gluto 74, 76, glutina-
bulum 132) ein fresser (8, 4, 74).
*Gluui-es, -à (Ki. eyn frayD (19).
Glux v. Glus.
*Gna-cisci, -sci gewynnen (74).
*Gnadiare (cf. gnarandare) gewerff, |
stewr o. loDung setzen (74).
*Gmama v. Discretio.
*Gna-mon, -men, -nieellus v. Gno-
mon. :
*Gnanus v. Gnauus.
Gmna-nus, -wus (b^) -rus (76), -tus
(97) (Z. q. nanus cf. Gl. m. 3, 809) 3
zwer-ch, -g (19, 76) -el (49), -chel twer-
gel (75); quer-ch (6), -g (21), -gk (3). ge-
twerch (8b), -twerek (5), -twerg (55)
-zwerche (18), -zwerg (7). en dwereh
(28, 97).
*Gnarandare (sf. guar. cf. gna-, gua-
diare) gewerffen, stewrn, lofungen (14). |
Gmnaritas wyDheit (8).
Gmnartio v. Papas.
*Gnarum (cf. Gl. m. A. v.?) v. Stigulus, l
Gmnarus (7. discretus q. v., sciens di.) |
hd. wyse, weyse (9). wis (23). wiD-, var. v
wei-haftig (64). kunn-ender 7 Ager, var. |.
kunstreicher, gelerter (65).
*Gmnarus v. Gnanus.
*Gnasei v. Gmnacisci.
GON
*Gnasocomium v. Nosocomium.
Gnato naschare (Sum.).
Gmnatus, 7 gnotus (74) ein sun (110).
sune (74).
*Gnatus v. Gnanus.
Gna-uus , -nus (76) witzig (8, 9, v6).
klug (76). snelle (9). ge-schyd, var.
-geheide 7 be-scheider, var. -schyder (15).
*Gnawus v. Gnanus.
Gmne-phosus, -tonsus v. Gnopho-
eius.
Gmnoma v. Discretio.
Gmnom-on, (110 &e), 7 -o (74), -en,
-um, gnam-on (4, 76), -en (75), nomon
(74) gnomicell-um, -us, -8, gnomi-
tella (dem. 3), gnanieellus (64), glom-
on (147), -ieellum (65) (4. angulare 64;
vmbilicus 110, 132, 141) winckel- Ad. -holez,
-holt (13, 23), -haeck (11), -eyssen (3),
-mef) (372, 64, 74, 76). winchelmef) (49).
wickel hulez (21) eyn mal meyBe (6).|(
ceompast (125). nauel (132, 147). nabel
(1108€). nagel (110b).
*Gnophocius (2. erroneus) vustetig
(3), aus gyrouagus »« gnephosus (Fest.),
genophosus (129, 130) gnetonsus (Gi.|(
m.) &. obscurus : (voa.
Gmnosis wijsheit (11, 19).
Gnosocomium v. Nosocomium.
Gnostieus (7. prestigus) vor wiser (1).
*Gnot- (( &e.), gnor- (152) -osolitus,
gnot-, gnoth-osolitos, melius gnotiseaf-
ton (110 &e.) (z. nosce teipsum) schlemp
(pésczs 1). erkenne dich selbst (74).
*Gmotus v. Gnatus.
*Gobi-a, -o, -us v. Gubia &o.
*Gocoria v. Ciehorium.
*Goculus (aws, cf. gor-, gra-culus)
rueck (11). 1
*Goderdi-gum, -ngum (22^») goder-
lin-g (220), -ck (2923) ys eyn appel (22^).
Cf. geroldinga (Gl. m.) orgelingum,
Sibeldingung.
Gofum v. Gophus.
*Golandra v. Galandra.
*Golecia (herba) tust (9). golena 4.
origanum (24). toste (Sum. V).
Golgata v. Galgata.
Goliardus v. Guliardus.
*Golias (n. pr. Br.) degen (12).
*Golinus, gil-nus 7 -bus (129) Z. co-
lor equi inter rufum et album (16, 129).
apffelgrauw (156).
*Golna v. Gubea.
*Golorius 7. stenuus (76).
*Golphos (z. q. gulphus Gl. m.; gr.
aquo) golph (125).
| Go-, ga-, ge-mor, gomur (5^) (7.
Tensura, continens V sextarios 66 &c.)
maze (8^). ein mayf zu (55), mosse zu (6),
mas in (1) ilrm, jhrlm (55) 7. e. jerusa-
lem. en mate zm £hrim (923). messe
das da helt funff sechsterin (74). ein
mof) des hymmelischen brotes (9). funf-
zehen schiff (8). einpro (Gt. 9, 149). mate
van vijf eymeren (141).
Gomorra stat (9).
.Gomphus &e. v. Gumphus.
*Gomur v. Gomor.
Gongrus (piscis 110 &e.; 7. eongrus
Gl. m.) gar groz al (st. al i. e. animal? 8)).
*Gonna v. Cunnus.
*Gonus (7. angelus) engel (147).
GRA
*Goophus 7. corrigia qua (16), coreum
quo (3) vtuntur rustici. eyn vor rime
(3). gorphus 2. coreum quo vt. r. ein
varrymen (4). elophus (8), glosus (9)
vor ryme. glouus vn rej (sic 11). go-
phius 4. corrigia aut funiculus aurige
waier, weier (75). Cf. sq.; gofum «i.
m. 3, 811?
*Goreulus v. Gorgulus.
*Gorel-lus, -us (132) (£é. heleium?;
cf. ephippium) ein leit seil (68). eyn
goriel (110, 132) von einem pferd, van
eynem perde (132). gorr-el (He».), -eel
(Kil.). roDkommet (Hen.).
*Grorg-es, -os (9) cf. gurges) strawm
4 bernrig (n oder u ; 9). bern rek (8).
Gorgon-es, -us, var. -is (75), -&e (64)
(4. meretrices 0 terribilis 76) eyn gemeyn
wijff (132). g. wiber (110) gmein wyb
(68). scheulich hur (75). ags. nseddran
94).
*Gorgos v. Gorges.
*Gorgulus (cf. go-, gra-eulus) eyn
roeck- (132), rouch- (68), rot- (sec 110)
oper goreulus (e oder u) eyn ruoch
19).
*Gorillus, geruleus (Sum.) charphe
(Sum.). karp-ff (76), -ffe (75), -pe (3, 15),
-e (4).
*Gorosmum (cf. eoreosmus) bocks-
kraut (Fr.).
*Gorphus v. Gophus.
*Gosse (»« d. goffe? cf. glossa)
coxe 4 elunes diech (119).
*Gosterua v. Basterna. Gerula.
Gotia gotte- (10), got- (12) -lant.
*Grotumelicon (76), gothomel (Pap.) 2.
responsio dei. ;
*Gouonus v. Grarba.
*Gra i. sillabiea buchstab der da
clein ist (74).
Gra v. Grab-a, -atum.
*Graba grabe (8b. cf. garba).
*Graba (7. q. gra Br.) gr. ?. caput lat.
(Voee. ex quo, Gemmae). haupt (74).
*Grabator (aus gradator?)laufflicher
(14).
Grrabat-um, -us(75 Mrg., 91), 2 -orium
(147), grabbatum (Sum.), strabatum (v.
lectus) (ex gra i. caput et batin 2. gra-
dus Br.; i. gremium -àtum, lectus -àtum ;
7 seodicia 64; /. pawperum 5; seossa
74; tibadium? 75 Mrg.) Ad. bette, bet,
o. schof. zd. bedde 7 schot (22), schoet
(132), slot (23). armsch- 7 sichen-pette
t schoes (9). betthe o. sehoyfe (133).
schosse (67, 152). scotter bedde (79).
ermel (8). betlers- (93), armer lut £ toten-
(15), trage- (Sum.) siechen- (25, 64b),
loter- (91 szm.), gutz-(?5 Mrg.), gautsch-
128) -bette. gautsche (Das.) gutsche
Fris.).
Graecitare (anserum)schnattern (Ki.).
*Grace-uus, -rus (6) (cf. girauitas)
alt (6). olt (23).
*Gracialis v. Gracilis.
Gracilare v. Gracillare.
Gracilen-s, -tus (cf. sqq.) smael (132).
*Gracil-is, -ens, -entus danekbar(110).
Graci-lis, oft 7 -alis, grati-lis 7 -alis
(151) (Z. subtilis) chlain- (2), clein- (75)
-tetig. klain tagig (1). Ad. cleyn-e, -lich,
-lyeht (4). klenlie (23). knelie (sc -alis
22). klein o. swanger (6). schwanger;
GRA 261
gerade (7. elegans); ein zarter o. schla-
cher (75). Ad. smale, smàl (19). smal
(3, 11, 79). smayl Ue smaell (132).
rahn ring (126), geschlang (Ki*.). rane
? geschmidig (65). ran (Fris.) bequeem
(68, 132). a gracili ein discantist (125).
Gracilitas klaine, rane, megere (88).
ringe 4 mágere (126). bequeem- (182),
bequem- (110) -heit.
*Graciliter bequemlich (132).
*Gracil-ium, -lum (76) (énstr. sutoris;
i. spaecus ? abita 7 licinium 75; cf.
gratillus z/al. gratillo Gl. m.?) ein drot
(3). schusterdrait (75). schine (sutoris
6, 9). ain scehin (76). smal schen /8),
Schene (23). eyn smale sehynde (11).
Gracilla (£. gallina mutriens pullos
76. Cf. Gl. m. À. v.) bruothenn (16).
*Gracil-lare, -are (123, Ki.) -linare
? gallieinere (75) (sonus pullorum; i.
q. £ro- 4 ca-cillare Gl. m.) krehen (5,
l7, 75, 133) als eyn hune (17), als die
hanen (75), kregen alse en hon (93).
kreen (4). kreyen (110 &e.). krewen (67).
krecheln (66 &e.) kreg-eln (74) -len (76).
graglen (134). gacken (5). gack- (7, 69),
gag- (134), ga- (10), gaka- (1, 75) -tzen.
gaben (vé gallina 95). gaizgen (szcut
galline 2). gaxen 4 glueken (xi.). klueken
(9, 185). blucken (8).
*Gracillum v. Gracilium.
*Gracillus (cf. graeulus; Gl. m. wv.
gracilla) ain heher (76).
*Graeio v. Garcio.
Gra-, gla-citare gagen(Fris.), sehnat-
tern (Ki.) wie ein gans.
*Gra-cius, -tius (125,152), -einus (1),
-tsà (Gl.m. 2d. ?), eracius (q. v.), cartius
(? q. v.) (piscis) cresso (87) chresso
(130, Gf.). hd. kresse, kreDe. kref) (74).
hd. nd. krasse. kraíà (21). krosse 32
chresling (3). rot ehr. (1). kreBling (2,
64, 76). erefft 7 crabbe (132).
Gra-, era- (75, 84, 103), (gor-, go-
qq. v.) -eulus, gra-eus (126, 128), -cillus
(q. v.), -Itus (94, 136. cf- Dz. Wtb. 179),
-lus (9423) (7. sturnus 23, grix 5, ardea
22) hruoh (Gf.). ags. hrooe (943b, 136).
ruoh (1315). rouch (84, Gf). Ad. rüch,
rüchs (87), rühe (100), ruthe (b^), ruch
? rueeh (75 sm.). hore-rüche (102. szc?).
holtzschere 7 reche (85). holtscher (23).
holtstere (79). Ad. nd. (109) (alo nomzne
auis 8») marcolff. reger (22). heger (10).
hegher (225). Ad. nd. heher, háher (126,
134). heer (12). her (21). here (17). eher
(64€). hátzlen 7 tul (126 sém.). herolt (3).
echster (109). hiestre (99). thola (111).
tale (114). duoll (110). doyl Z kae (132).
kauwe (128). schrick (19). sehrieck d
cuuut (106). star (8, 9). specht (4).
sphecht (3). rootaert (107).
*Graeus (4. fedus) lelyek &e. (141).
Grad-ale, -uale, -wale (1) (wechselnd
als liber w. cantus untersch.) hd. nd.
grad-al, Ad. -ale (5 &e., -ale 17), -uale
(-uale 17), -ual (76), -wal (bb), -uael (132),
-ual puch (1) -uale gesangbuch (575).
stig gesang (93 Mrg.). g. des furgangs £
des zu nemens (55).
*Gradare (anders Gl. m., Br.) vff gene
(19). op gaen (11). zelten (75). draven
(22b).
e.
*Gradarium (é. gradwuwm series G1. m.)
geseyte (8, 9).
94 *
268 GRA
Gradarius Ad. celt- (Y), zelt- (69);
zeld-, nd. teld-ener. Ad. zelt-ner, -er,
stzelder (3), zelder, zeller (18, 126). nd.
telder. zelden phert (8). eelden pfert
16).
Pied hd. nd. ende-, hd. end-lich,
-liehen, -liken. enlieh (18). entillingen
(8^). allinslinghe (106). sitlichen (1). zil-
lig o. geschieksam (8). langsam 7 sanfft-
mudig (18 Mrg.). von staffel zu staffel
(110). van trappe tzo trappe (132).
Gradi gan (7, 28, 67). gaen & geen
(b). hd. geen, gayn E on (6), gen,
gene (19), genen (21). serith (17).
*Gradiare stapffelmachen; stiegauf-
vndabgeen (74).
*Gradiari v. Gegradiare.
*Gradi-pes, -pus, girapidis (16) (aus
bradipus; cf. alietus, tarda, assida)
Stocaro (130, Gf.) stock-aer (74), -are
(15). stof-faleke (55), -falek (8, 16). stos
valke (9). drappo (93). drappe (Y). drapp
(74). trappe (4, 75). trapp (68, 110). trap-
gan (132).
*Gradius (péscis, v. turonilla, cf.
graeius) grund-ila (130), -ella (87). zel-
ter, hantrof (74. cf. gradarius).
Gradiuus (v gradin quod est vibra-
&o hasteBr.) des swerts of speers schud-
dynge (141).
*Grado grat, vischgrat (74).
Graduale v. Gradale.
Gradum facere stutztzen holden o.
machen (125).
Gradus eyn trap an eyner stige 7
Staffel (18). trap (132). Ad. nd. trappe,
treppe. Ad. trepp, drappe (10), drap,
drepe 7 stafel (13); trippel (77), stapfel
(645), staffel, stiege (66), stige (133),
stieg (64^, 134), stege, sthegge (schegge?
21), steeg, steck (7). grad 7 stich (22^).
ganek (110, 132). spale (74, 125). spro Z
sprüssel (74).
*Gradwale v. Gradale.
*Grafasium (7. erebersia) nolleholtz
(74. cf. Fr. 2, 20b).
*Grafera (aus lasera?) maisterwurz
(87, 146).
*Graffanus v. Pugillar.
*Graff-us, -o, -ium v. Grifo.
*Gragás v. Gargus.
Grajugena chriehburtiger (Gt.).
Gralega v. Galega.
*Gral-lus, -us v. Graeulus.
*Gralus (cf. Gl. m. A. v. € v. grada-
lus. Dz. Wtb. 647 sq.) gral (225, 74) ys
eyn ghelogen dynck dun eyn koning sy
dar de lude leven in vrolicheyt wente
an dé jungesten dach (99).
Gra-ma,-mma, -uia (8.»-phia)puch-
stab (75). buchstabe 7 schrifft (8, 9). ge-
schrifft (64). grama Z. lat. littera 4? de-
d caría; leno, leccator t luxuriosus
76).
*Gramacula v. Cremaceula.
*Gramandrea v. Chameedrys.
*Gramaria v. Cremacula.
."Gra-, gram- (Gi. m.) -marus (7. piscis
sine squamis; 1. cancer Gl. m. aus gam-
marus, -barus) schaid (1, 3). Cf. allosa,
asella, glanus, silurus, gamarus.
Gra-, gram-matica hd. md. ein
kunst des latins, Ad. der latein (1,3, 5
*. . L 2
des lat-ines, -eins, -eines (67), -ens (133
?!
GRA
der buehstaben (69, 134), recht reden o.
schreiben (91). gramarie (99).
Gra-, gram-maticus latein-chünner
(3), -chunner (7) reder (1). eyn latin-
kunner (23), -konstiger (5). eyner der
do kan l. (17). ein kunstiger (62, 64) der
buehstaben vnd der diection (64). eyn
rede meyster (b^). red lerer l. der red
vnd schreibung (75). eyn gramatieus (91).
*Gramatum (anders Gl. m. v. gam-
madium) eyn büch schancke (19). buet-
stap (bueescap? 11. cf. affrieana?).
Grram-en, -ina (943) Ad.nd. gras, gres
(11). Ad. graD, graDe (v, 133), graesch
(10), graisehe (19). ags. quieae (136),
ewice (942).
Gramia, gew. pl. -ie (cf. glana &o.)
greck (74). grápen, groipen, grocken,
groiehen, groing (Popowitseh, cf. Sm. 2,
107). Ziger in augen (126). augen-zieger
? -kotz 4 -butzen (Das.), putzen (111),
-butter (Ki. &ec.), -eiter 7 -mazer (Pop.),
-káse (Fr. mazel (Pop.). wett. matzer
m. eckendt der ogem (Chytr.).
Graminare d. grasen (8,64), be-gr.
(9), graBen (17), weyden.
*Graminarium v. Cartilium.
*Gramis birecta (cf. gramen) ags.
ewice (942).
*Gramitum (aus gratuitum) gots
gnadunge (63).
Gramma &c. v. Grama &c.
*Grammasehi bellischier, spengel-
werck vnd grammasche (Hen. cf. bellet-
Schier Fr. l, 80€. grameisch Sm. 2, 108,
Gth. Wtb. 2, 425. Aber wett. grammaschen
— gamaschen p/.).
*Grammula v. Cremaeula.
*Gramus grien macher (6).
Grana pl. v. Granum.
Grana :. glabella (147, Br.). scheydel
op den hoifde (147).
Granare kurnen (19, 110). koernen
(23). korn treschen (68), dersschen (132).
myt coern vervullen 7. ingranare in
Granariu-m, -s (0. horreum 66 &e.,
ordeum 76) hd. sphei- (3), spei-, spy-cher.
hd. (21) nd. spiker.spy-, spi-ger (13), -cker
(19, 77), -chel (1), -saer (1. cf. Sm. 3, 518).
sehewne (3, 4). schuer (68, 110, 132). schür
(6). hd. nd. korn-, koren-(141) -hus sem.
korne husch (10). korn-poden (74),
-geboens (122), -kast (74, 91), -kasten
(Fris.), -sehütte (112). korren hau) (4).
ere 2 huf) des kornlins (Y). traydpoden
(111). kast (74).
Granarius ein kornkauffer (110).
*Granator kastner (74).
Granatus gronat (64^). granetlin (64€).
*Gran-cia, -tia (aus braneia »«
guancia? 7. fauz piscis) kyve, de vedder
yn des visches wanghe (22^). flaschen
i. q. floschen &c. Sm. 1l, 594) am fisch
15).
*Grande-a, -s (74) (cf. gratia; anders
Gl. m.) roDminez (9, 14).
*Grandefus v. Grandeuus.
*Grandere v. Grandinare.
*Grandes v. Grandea.
Grandescere groif werden (10).
Grandeuitas gros- 7 al-heyt (18).
vientlich 7 grof) alters (75).
Grande-uus, -fus Ad. grof- sem.
graf- (1) -alt (5^), -altig (1 &c.), -aldig.
GRA
|grot- (23), got- (22) -oldich. alte (8b).
lat (79). hd. gare (10), gar, vast alt. eyn
lat man (68, 132).
Grandiloquus Ad. eyn grofb-, grof)er
(1), groiD-sprecher, -spreche (3), -sprechen
(16). nd. en grot spreker. gros sprechig
(4). ein hart reder (110). eyner der do
grab ritte (1T. ?. e. grob redet).
Grand-inare, 7 -ere (75) Ad. md.
hag-elen, -ellen (19), -glen (s) helen
(100). sloiBen (10). schauwern (75).
*Grandin-eus, -osus (112) hagel-ieh
(11), -hafftig (112).
Grandis Ad. grob, groife (10), gras
(1). grot (99). groit, michel (147). gr.
conpar gro werden (12).
Grandisonus hochlutend (110). hoieh
van geluyt (132).
Grandiuseulus etwa) gro (68). wat
groes (132).
Grrando /d. nd. hage-l, -In (151). hael
mi hayl (55). hale (21). hóel £ schawer
4). piD, var. pis, Schaur, wan es stein-
elt, varr. let, -leit (75). kysel (19). kys-
eln (66, 151), -el (69, 70, 134), -sel (67,
133, 152).
*Graneo v. Ganeo.
*Granerium (cf. graneum; anders
Gl. m.) schaitel, hohe (74).
Grane-re, -scere coern hebn of uyt:
schicken (147).
*Graneum v. Cranium.
Grangia grenitz (7. confimvum) o.
munichhofe (74).
Graniea chornstadel (Gt.).
*Granigena (2« grancia? q. v.) eyn
kyme (19).
*Granimala v. Cremaeula.
*Granipalacium v. Aquisgranum.
Granitarius gall. grangier (122).
Grano grane (11. cf. Goth. wtb. 3, 421).
*Granobata (7. cella-ria, -trix) kell-
erin, -nerin (74).
*Grantia v. Grancia.
Granum Ad. nd. korn, coern (11, 147),
chorin (104), chorn (141).
*Grana cinctorum v. Granum tince-
torium.
Granum gnidium (cf. coccum gn.)
kellerhals, zeiland (143).
Gr. iuniperi regholter berr (93).
Gr. milii senffsayd (19).
,Grana paradisi parif-korner (14)
-kórner (143). :
Gran-um, -a (47, 85, 153), -ula (24)
solis mer-binezen (9), -hirs (93). sunnen-
crud (24, 41), -korn (85). steinbreeh (153).
*Granum tinetorium, granacineto-
rum (74) sitichkorn (14). scharlachgrán,
nl. schaerlakengreyne (143).
Graphia (7. scrzptura 16 &c. cf. grama)
schrifft (68, 132). geschrifft (110).
*Graphicus (v. scriptor 16) schriber
(8). schreyber (9). meisterlich, künstlich
gemacht (Ki.).
Graph-ium, -rum (9), gaffium (alph.
gra- 79) (d. seriptorium € officium scripture)
hd. scribe- sim. schrip- (133), schreib-,
schriber- (7), nd. scriuel-bret. scehreybe
stul (9). schreyb-pret (134), -prett Z -ampt
(14), -gerethe (4). schrib stul o. messir
(8). griffel (110, 132). feder 132). greffie
(99). griffe (19). à
GRA
Graphius griffel (9, 68).
*Graphon v. Graphus.
*Graphrum v. Graphium.
*Graph-us, 7 -on (?. stilus 16) griffell
132). schrifft (8).
*Grasera (auslaser?)maisterwrtz (87).
*Grassanto (£. preda sf. -o, cf. gras-
ator ?. miles crudeliter agens 16) eyn
auber (7).
Gra- (2« era- q. v), gre- (79), gri-
alph. gra- 8») -ssari groslich zu streyte
'een (9). zu strite gen (8). morden (110
i.). wrelt (79), wret (99), breit (8^),
id: nd. vet (Mss. mog.), fest (7), feisset
6), feist (21) machen, maken ; anfechten.
id. dobin sem. nd. douen. raÜlen (126).
*Grassére zulegen, badmen (74. cf. Gr.
Vtb. l, 1075).
*Grassetum v. Crassetum.
*Gratan-atum, -ticum (9) grot (8, 9).
Grata-, grate- (9) -nter genemme-
ieh (8). tangnemlich (9).
*Gratanticum v. Gratanatum.
Gratare v. Sealpere. Seabere.
Gratari (7. gratulari) dancken (68,
32). verblyden (132).
*Grate v. Gratis.
Grate danek (110). d.-barlich op
c (68, 132), -nemlich o. gnemlic
14).
*Gratenter v. Gratanter.
Grates hd. nd. danck, dang (52^),
lancksamkeyt (Y, 75). dang lon (6).
Gratia hd. nd. genade, genode (77,
51), gnade, dancek. Ad. dang. hude
71). gnode (6). gnod (18). daneklob &oc.;
T. tui dinent halb; gr. vestri vmb
"wer-ent, -nt willen (65). gratiarum actio
lanck-berkeit (75), -barkeit mit lob (65).
m. actiones hoch lon (8).
*Gratia rosmynte (85). gr. dei, 4 gra-
iola (143) (herba, cf. grandea) gotes
mnad 4 rosenminte (47). rosminthe (24).
vild aurin (143).
*Gratiana (herba) hemera (Gt.).
*Gratialis v. Gracilis.
*Gratiari Ad. nd. dancken.
* Graticula (141, Gl. m. s£. erat.) rost
121, Sum.). hurt (Sum.). hurd (86).
Gratificare, -ri (mitunter untersch.)
id. nd. danck-en, -e geben (17), -samen
18), -bar sin (110), -barkeit sagen (75),
elich doen 7 verblyden (132). vrowen
68). hd. geneme (7), an-g. machen. an
lame maken (23).
Gratilus v. Gracilium.
Gratiola v. Gratia.
Gratiositas gnadrichkeit (65).
. Gratiosus Ad. nd. gnedig. hd. gene-
lig, gnad-ieh (1), -rich (65). lyefftalich
132). angenem (110).
Grat-is, 7 -e, 7 -uito (16) hd. vmb-
usten (75), -sus (6), -suf) (91), -sust,
süst (4), -sunst (67, 69, 76, 134), -sost
133). vmme-sost (8), -sens (99b). gantz
mb sust (49). hd. vgeb-is (55), -es, -ef
18 Mrg., 67), -ens, -en (21), -ene (95). zu
rgebens (19). to vergheues (11). te
penets (99). v'geffs (132). vorgheues
*Gratis v Crates.
Gratitare (anserum. Gl.m.) chrauuon
Gf). schnattern 7 gackern (Ki.).
|
GRA
Grat-itudo, -uitas (75, Gl. m.), -uido
(1) anneme- (5b), anmemi- (18. cf. gra-
tus) genam- (1) genemsam- (75), be-
queme- (19), danekbar- (110 sm.) -keit.
bequeemheit (11).
*Gratius &c. v. Gracius.
*Gratui-do, -tas v. Gratitudo.
*Gratuito v. Gratis.
*Gratuit-um, -a (9 Anh.), gramitum
(q. v. genadunge gotis (9 Ann.). geneme
i gots gnadunge (15). vnverdinglich be-
gnadung Z angenem got (65).
Gratuitus danckeneme (17).
Gratulamen vreude (11, 19, 6s).
freuwung (110). eynn verblydinge (132
Gratulari (7. letar? € gratias agere)
frauwen 7 daneken (8). frewen (9, 4).
dincken (9). blyde o. frewelieh (szc 19).
v-vrouden (99), -bliden of vrolich war-
den (11).
Gratus hd. nd. ge-, an-neme. Ad. à-
(Db, 8b, 79) a- (13), ange-, tang- (9)
-neme; ge-nem, -nám (134), -nam (1).
an-memick (18) -myne (8). danckber
(64 sim.). tuewerdich (22b).
*Grauamen (7. grauitas; dammwum
sim. Gl. m.) swereheyd (19). zwaerheit
(11).
Grau-are, oft ? -idare sweren (75).
hd. md. be-sw., -swaren (23), -swerren
(91). vberlasten (10). bekumeren (9).
vBmergeln (seruum labore 65).
*Grau-atellus, -astellus 7 -istellus
(Ki.), -aseellus (7. aliquandum. grauis G1.
m.), -escelus (17 &e.) swer alt man (17 &c.).
Grauedo beswereit (5b). swarhait
(8). knüsel 7 pfnüsel (126).
*Grauia (anders Gl. m.) v. Grama.
*Grauia 4. gratuita $ mulier pregnans
(16).
*Grauia (auis, 4. larus, vanellus; sí.
.: e .
gauia q. cf.) gehàupter geifitz, seegall,
mew (112).
*Grauicen ein bassiste (125). Cf. grauis
vox nider stym (65).
Grauida hd. nd. swanger. eyn sw.
frauwe (V). swang (21). swariger (22. 2«
grauidus). bit kinde (99) gr. mulier
swanger wip (6). gr. facta schwanger
von iungen kinden (110). schwer mit
kynd gemacht (68). swaer van kynde
gemaicht (132). grof mit fleisch (65).
Grauidare, -ri (1) (cf. grauare) Ad.
nd. besweren. bswerin (5). beswaren (23,
132). swanger werden (l1, 8, 9).
Grauidus Ad. swer-ig, lich. swar-ig
(D), -ieh (23). swaerlieh (132). schwer (76).
*Grauigena (7. aj. habens graues ge-
nas 6 pinguis in facie 66 &c., 16) grof
vnd schones angesicht (75). der grof
wangen hat (68, 110) die groisse w.
hait (132). proltz-scheter, -eter (74).
Grauis swar (1, 28). swaer (11, 132).
hd. swere, swer, sehwer. last-iceh (132),
4g (110), -lieh (68). volstantafftich (132).
Grauistelus v. Grauatellus.
Grauitas Ad. swerkeit (133), schwer-
heit; be-sehw. (66), -schwerikait (134).
gedighen (100). gidigani (ar.).
*Graula (7. eornieula, vor gralus)
ags. eyo (942).
*Graustra de dine draget (79).
GRE
Greca criesch (11).
*Grecaniea v. Vrtiea.
Grrec-ari, -issari, -iscari krie-chisch,
-S8ch reden (65).
Grecia Ad. kriechen-, krichen- (5),
reken- (bb, 23, 132), eriesch- (17), krifó-
21) -lant.
*Grecissari &c. v. Grecari. ;
Grecum criesche (Zngwa 5).
Gree-us, -os (5^) Ad. eyn kryech,
kryecher, kriche (5), krische (5b), kri-
Der (21), vy greken (132). eriesch (17).
einer vb criechen (68), cr.landt (110).
greker (23). grik (99).
*Gredari tziren (23).
*Gredi gan (23).
*Greganega v. Vrtiea.
Gregare (sed non in simplici) sam-
hd. -eln, -meln, -men, nd. -enen. verga-
deren (132).
*Gregaria (2. bercaria Gl. m.) v.
Wanna.
Gregarius (7. seno- 4 mar-sealdus
$1) marscale (81). ainschiltiger (Sum.).
eyn schildig (8, 9), zwey schiltiger (6)
ritter. en twe schildiech riddere (23).
slechthund (camis 125).
Gregatim Ad. nd. samme-, same-, Ad.
sam-, samen- (110) | semme- (7), seme-
(17), sem- (18), sammic- 2 semmenc- (65)
-lich, -liken. te- (79), zu-samene (8, 9,
19), sammen (85). to zamen (11). zo ga-
der (132). schare-cht, -t (110).
*Gregor-are, -izare, -isare wachen
(9 &c.).
*Greifo v. Grifo.
*Grellus v. Grillus.
*Grema v. Crema.
Gremiare (Br. 2. im gremio accipere
t locare 66 &c.) in den schoy (5), schoDen
(18), schot (23) nemen. vff die schof
(110), in die sch. (es, e vp die schoes
(132) setzen, nemen (75). ent- (19), ont-
(11) -huden.
*Gremiosus schoyDick (19). schoetich
11).
*Gremium v. Cre-mium, -nium.
Gremium (. sinu-s, -m 1) ^d. schofj,
Schofs (1), sehos, schoyD, schoyfe (133),
schoes (132), schoefe (12), schose (6*7,
152). scoet (79). schot (23). gern (18).
geren; griffen (7. eremium 75). busem
(9, 75). kisidilla (Gf.).
*Gremperia v. Penestica.
Gren-o (Sum.), -ones (cf. grano)
gran-i (130), -e (Sum.).
*Grepita (7. cotturnus, «ws crepida)
filtzschuch (75).
*Gresolocamia v. Crisola.
*Gressari v. Grassari.
*Gre-, gres- (4) -somen (7. germ-
inare 74, -en 3, 4, inicium Jjfloris 4,
vieium J//. sc 3) bluthe (3). bluet (4).
pluen (74). À
Gressio gade-m o. -n (75).
*Gressomen v. Gresomen.
Gressus ganck (4). geng (38). sehrit
(10). schriet (183 &e.). scrit (strit? 12).
trijt (18 Mrg.).
Gressutus (2. pedester Gl. m.) grof
füessig mensch Z wijter schrijter (175).
Grex hd. nd. schar. hd. eyn schare
Schaffe sZm., kleiner tier (64). ein huff
269
210 GRO
o. ein schar vol vieh (110). eyn houff
schaeff 7 eyn kudde schaeffen off geyssen
(132). nd. cudde (106 &e.). Ad. ghütt (126).
herde (79). hert (9). fyhe (19). ve (11).
*Gricena v. Girancia.
Gryfaleo greyffalek (74).
Grif-o, -es, -fo, -fus, griph-o, -es,
greifo (9), graff-o 7 -us (5), -ium (85)
Ad. grif£o (93), -e; gryeff (55), gryf,
greiff. nd. grife (23), grijp (132), vogel-
grijp (11). giffe (anmal 8).
*Gry-, 4& gro- (Nmn., Popow.) -gallus,
uragen 7 eapricalea (Nmn.) grygel- (V.a.
1618), grügel-? spil- (140), krugcel-, gurgel-,
spill, riet-, auer- &c. (Nmn.) -han. birk-,
berg-, laub-, moos-, schild-, spiel-hun
op.).
Grillat grillus (132. Gl. m.).
*Grilio &oe. v. Grill-o, -us.
*Grill-o, -io (74, 75 var.) (v. rusticus
regens currum suum 14, 16, aus gillo?)
wagenknecht (75). furman (14).
Grill-us, -is (Gf.), -io, -eus (76),
grellus (127) heim-o (Gf.), -e (100), -en
(73), -el (75, 110), -elin (6, 40), -elchen
(85), -amuch (95). heumu-gg, var. -ck
(64). heimenmug 7 muheimen (126). mu-
cheim-o (127 Gf.), -e (95). much-aheim Z
-eim (93), -ime (104). müh- (Ki*.) mu-
(16, 128), muek- (Fris.), hauf- 7 feld-
(128) -heim. hermel-chin d 133), -ken
(11, 132), -yng (152). harmelin (68). wesel-
ken (132). Ad. grill, gril, grill-en, igin (1).
*Grinnire schryen Z gri, var. grei-
nen als die sauw 0. scehwine (75).
*Gripes suum, suum-ganti, -kandi,
sunkanti (Gf. 4, 879).
*Grypos der eine krumme nasen hatt
88 ).
VEMM (genus nauis G1. m.) v. Parrus.
Gripus homoedich &ec. (147).
Griph-es, -o v. Grifo.
*Gris-are, -sare (75) Ad. grae, graw
machen. grauferben (75).
*Grised-a, -o v. Grisicies.
*Gris-eus, -ius, -icolor (147), eriseus
(Gf.) (£. einereus q. v. 125) Ad. nd. grawe,
graw. Ad. grau (b^), grauw, grahe. gra
& gris (22). graevarwich (147). grisius
pannus gro tüch (6).
*Gris-icies, -edo, -eda /d. graw-,
grab- (1, 66), gray- (133), gra-, gro- (6)
-heit. grawieheit (23). grau farbe (75).
*Grisius &ec. v. Griseus.
*Grisolocanna v. Crisola.
*Grissare v. Grisare.
*Grissari v. Grassari.
*Grix v. Graeulus.
*Grobianus buer, bauer (74).
*Grocallare v. Gdlacorare.
Grocecire kráhen (coruorum. Ki.).
*Grocitare coruworum (123).
*Groffus v. Fumphus.
*Grosax v. Grossius.
Grossare (7. rudere 75. cf. tiranni-
zare) hd. grop, grob, grab, grob, gros,
grof (23, 122) machen, maken. groblich
baren o. thun o. leben (25).
Grossarius gros schriber (93).
Grossi-tas, -tudo, -cies Ad. grob-,
grop-, grab- (21), grof- (23, 132), grof-
(68) -heit. grobe- (b^), grob- (133), grabe-
(17) -keit. grof) tüheid (11).
GRU
Gro-ssius, 7 -sax (19), 2 -tax (11) eyn
kocher (19). en koker (11).
Grossularia grossel-,kráusel-,krauf-,
kloster-beer, stachdorn (143).
Grossus, glossus (9) sóst. adj. (i.
eorpulentus q. cf., ficus vmmatura 66 &e. ;
f. immature inhabiles Br., fici imme. et
mabiles 76 ad edendum) feigen die noch
nit zeitig sein £ die ersten figen dy
abfallen; adj. kopisch, v/g. knebischen
(75). erste wyge (glossus 9). erst wyhe
(8). vnzytig figen (110 sZm.). onrijpe vigen
(132). veygen knod (1). bitteruiga; proz
(Gf.). eyn groB 7 eyn grab ? eyn fige
(17). hd. eyn groDe, grosche (moneta 5, 9).
en grosse (22b), krosse (2235, 23), groet
(11, 97). sehreckenberger (gr. nouus
saconicus 109). grasch (16). adj. hd. groif
(19, 133), grof, grosse (152), grop, grob.
groff (13). grof (28, 132). leibig (74). gr.
nasus ein grof grob kolbete nase (65).
*Grotax v. Grossius, -
*Gru-aria 4 -ina (143), -inaria (Ki.)
(herba) storckenscehnabel (143).
Gruellum gorte (141). gall. gruel (122).
Gruere vi (gruit grus 123, 141. gr.
Yepav(Cst) Gl. m.) grumen, ruffen als dy
krech (185). sich seharen zu zamlen (v
grues 88).
Gruere glich machen (6). ghelijk
maken (23).
*Grugas v. Gymnas.
*Gruin-a, -aria v. Gruaria.
*Gruinale (herba) klein gottesgenad
143).
Gru-, grum- (68) -mare 4. equitare
(147, Br.), dirigere & tumere (Br.), cumulare
(110 &e.). huffen (68, 110). hoepen (132).
riden (147. aus equitare móissv.).
*Grumere (porcorum, cf. grun-, grin-
nire) greinen (176).
*Grummare v. Grumare.
Gru-, grum-mulus schóllele 7 klótzle
(126). werf £ hofstede (s1).
Gru-, grum-mus (7. cumulus terre)
wal (11, 19). sehufreyn (19). huff (110).
hoep (132). puhel (74) grumus salis
eyn grützen saltz (126).
Grund-a, -o (12 Mrg) eyn trupce
(trupte?) Zn tecto (12 Mrg.). drop-pe (19),
-e (14). druppe Z hase (23. cf. Goth. Wtb.
Ju m wettertach (Kia.).
Grunn-, grun-, grund-ire, grunnare
(19) grunezen (8, 9). grinen (99). gr. als
Swin (110), eyn suw (68). grans-on (Gt.),
-en (11, 19). ropen als vercken (132).
rüchlen wie ein schwein (126).
Grunnitus gran-oth, -ug, kherrin &c.
(Gf. 4, 327, 462 sq). das rücheln (Fris. &c.).
das grummen o. ruchlen der schwein
(115). grimmiger (Sum.).
*Grunnus (cf. grunum d&oc. Gl. m.)
grans (Sum.).
Grus krie (93). kry (126). nd. krane,
kraen (132), kron (22). Ad. chranih (104
sim.), chrenich (1), kran-ich, -ch, -ge, -g
(21). kang (13). krench (95). santuuerf,
pifleoz (Gt.).
Grusus ruw (147).
*Grutarius (7. pigment- 4 magari-
arius) gruzere (Gf. 4, 344).
Guita flósse, holz-fl. (Ki.).
*Grutinosus kunig als altes pier wirt
(14).
GUI
*Guadarella v. Datisca.
Guadia (cf. sq.) schuldige aufsetzung ;
gewonheit; gelayt (74).
YS TOS: (»« guardare) geleyten
74).
Guaiaeum v. Gaiatum.
*Guarandare stewrn, gewerffen (14).
*Guardasida (of. G1. m. v. eadarfreda)
en alde gewoente (141).
Guardi-a, -um gelayte (74).
*Gub-ea, 4 -io (74), -ia, -ba £ -bea
(15) -a, -gobia, golna (V. Hamb.) (cf.
eobia) hd. nd. plo-, ple- (V. Hamb.), Ad.
pló- (3), plu-tze. plotz (74). blotz (1).
plosse (23). pletzgen (76). wibfiseh (75).
witine(gobia 68, 107, 110, 132). grimpe.
(gobia 11). grempe (gubea 19). grundel
(gubia 110,132). gouy (gubia 68). gobio
(4 gubio &ec. v. eopto 74) groppo (87,
Sm. 2, 116). gropp (74, 93). meergropp (£
-ius Ki.). chresso, longinna, guua, eul:
houbit (Gf). kaulhaupt, kopput, dolb
(74). gobie (68). ain kleiner visch (76).
gubio 7. q. cubio (74. v. cara bus) strutze
1 struth (77).gob-, gub-eus,-ius, gubenus
bb) Ad. stintz, stineze, dineze (5), steintz
(18). hd. (12) nd. stint. spyer- (19), smer- .
(80) grund- (125 Mrg.) -ling. spierinck
(68, 107, 110, 132. cf. spirinchus). krasse
(4). kreDling o. lagine (91. cf. longinna).
steinbiza (Gf). gób (126). sobinus stynt
(V. Hamb.). gobitis (7. q. -io, -ius) grundel
(Ki.). :
*Gubella v. Cupella.
*Gubenus v. Gubea.
Gubernaeulum steur (1). stür (bb).
sture-geczau (12), -ruder (1). ruodel (19).
stur-r. (80). rudel (3, 4). eyn roder van
dem seheppe (132). roeder (11). rodre
(99). hd. nd. mast-, mas- (22), mafó- (69,
110), segel- (6) -bom, Ad. baum szm.,-buame -
(133). beschirmnisse (8, 9). beschervng .
(13). regerung (11). rithtunga (pl. 141).
Gubernare behutten (1). beschermen |
(13). beschirmen £ meystern (8, 9). be-
rigten (99). regern (17). stiren 7 scheff
regiern (77). sturen (22b). |
Gubernatio beschirmunge (8). vor-
steunge (9).
Grubern-ator, -io; -eta schirmer (11).
be-sch. (8, 17). beschir- (9), Ad. nd. stur-,
hd. stür- (D^), stuer- (17), sture-, stewr-
(1l, 74), sehiff-man. sture meynster (T).
regierer (110). ags. steor-a -io, -man
-ator (942). :
*Gubia &oc. v. Gubea.
*Gubrunes v. Crabro.
*Gueius v. Cucius.
*Gueulus v. Cueulus.
Grueleus v. Limus.
Guerra v. Gwerra.
*Guerrosus krieg-,
haderhafftiger (74).
*Guffula (cf. vuula) . quod imminet »
gutturi (16). howg (9). haug (8).
*Gugulla v. Cueulla.
*Grugulo &c. v. Curgulio.
*Gugulus v. Cuculus. !
*Guila (. bulla) blátara, platra (Gf) |
*Guilla, glivla (120) slunt (120, 121, |
Sum., Gt.). i
Guilla Z. metula lusoria gall. quille |.
(G1. m.). |
Guina v. Guua.
zanek -iseher, |
GUM
Gula Ad. nd. vras. hd. frab, fray.
ver vrat (99b). hd. frabheit (75), fras-
ikeit (76), freDery, veraDerie (10),
esserige (6). gytzikeit (110). gyricheit
ff die straisse in dem hal6 (132). straite,
trate (147). strote (109). kele (19, 147).
:hel (von guilla wntersch. Sum.). keel (11).
yl (109). gyel 7 slunt (74). der schlung
114). schluntdarn (7. gurgulio 93). crop
19). vorder half (64). das v. am h. (91).
Gul-anus, -osus frassig (175).
Gulbium ». Gulvium.
*Gulenus fressiger (74).
*Gulg-or, -ur (cf. eulpar) frauenhund-
ein o. praek (74).
*Gu- (74, 76), go- (Br. &.) -liardus 2.
eccator, qu. ardens n gula (16). fressi-
'er (74). 1
*Gulio fraf) (74, 75). fressiger (14).
*Gulla hundis cille (9. s£. h.-tille).
Gullus v. Gulus.
*Gulonus ein fresser (4).
Gulositas halb, var. halffressigkeit
; gytig- 7 gyrig-keit (65). frasserey 4
rabheit (75). gulsicheit (109).
Gulosus (v. vorax, epieurus) geitig
l, 141). gytich of esich (132). gytzig
110) Ad. freDig, 7 hals-fr. (65). fresich
18). freyByg (132). vrazich (19). vratzich
23) vraetich (22 &ce.). vraet (? 11). ein
Pos (6). fresser (3). pauehfüller (75).
ichleekhafftig (135).
*Gul-vium, -bium (Gl. m. cf. Dz. Wtb.
i89 sg.) noila (Gl. Cass.).
Gul-us, -lus (G1. m.) scheep dat ront
8 (147).
*Gnulus fressiger (74).
*Guma v. Guua.
*Guma 7. lucta t pugna t liquor de
arboribus (16).
*Grum-a, -ba v. Gamba.
*Gumbustio v. Gymbustio.
*Gumen v. Gummi.
*Gume-, gumen- (76) -tarium (7.
manutergium) hanttuch (75). ain hand
zwechel (76).
. Grum-mi, -ma, -mum, -i £ -a 4 -us
(16) ecummi (g. v.), gumen (127, Pap.)
4. resina, bdellium, sagana 1) bovn-
zetroife (93). drupil (118). flui a5 arbo-
ribus (21). flioz (131). clare floz von dem
baum harez 2 fliet (127, Gf.). phliet Z
P5 sim. (Gf. 9, 360). flünedem (105). Ad.
harez. kirf3-h. (8). kirscharez t9) clare
10 B clar (23). clayr (13). katzen
elare flinsche 7 gumme 7 guckauch (19).
id. katzen-, nd. katten-golt. Ad. gumm-y,
'e. gomme (132). cleber (100). clebber
(99). clibber (106). cleuer (quod fluit de
bore 94). dibber (sc 79). elybe (125).
mi arabicum phlumenzar (Sum. V.
f. amala) gummi (bb) g. cedri 7. g.
juniperi (sic 94). wizholundern (Sum. v).
*Grumpha (7. pars t mediwm rote) Ad.
abe. nd. naue. Ad. nd. n. in (7), am,
yn (133) dem rade, an eym wan (1T).
yn wagen nabe (5). nagel (18).
*Gumph-a, 7 -us (75) nab (14, 75).
*Gumphea (st. ru-) ein schwert (134).
Gumphus, 7 vn-g. (75), gun-phus
649), -fus (93, 99), -ghus (147), cumphus
t v.) (z. faeaster q. v.) hd. hüb- (6),
ub- (77), hob- (13), huep- (19), huoff-
76) huff-, huf-, hauffe- (67, 152), hoff- (4),
l
GUR
hóf- (12), hof- (23), huef- (11), huyff-
(133), hoyff- (13 wrg.), hoeff- (10. 97, 122),
hoifyserens (147), gubel- (93), tubel- (74),
rof3- (7, 64) -nagel, -nal Z -nale (55), -negel
(11), -nayl (4). lanár (1. cf. Sm. 2, 474).
hach in der dore (19). hake (17). h. van
der duere (11). herre (79, 99). groffus
gall. gon (122). gun-fus (129), -sus (16)
?. oncus & hamus.
Guna v. Guua.
*Gundus v. Gurdus.
*Gunghus &c. v. Gumphus.
*Gunnus v. Cunnus.
*Grunsula v. (cf. consolida) gunsul
(87, 146).
*Gunsus v. Gumphus.
*Grupios v. Gibbus.
Grur-dus, -tus (132), -uus (68), -gus
(75), gundus (76) toer (75). torochter;
vnnutzer vnd sunderlieh in essen zu-
nemen (74). düppel (128). vn-genem (110),
-bequeem (68, 74, 132).
Grurg-es, -is, guries (76), gorges (q.
v.) (4. reuma 75, ver-, fer-tigo) uuac,
sinuuae, dich (Gf). waag (126). waug
(93). tump-fel (4, 74, 75), -el (3). tümpfel
(3). dumphel (125). dàmpel (Alber.). gump
(88, 112, V. a. 1618. Ainterlünd. kump m.).
kunckel (Y, 19). wasser-dümpfel (xi.),
-gnut (Ki?*.) -gunten o. gumpe (126),
-gunte o. gompe (116). tyeffe (64). tiffe
o. fiele des wassers (88). eyn arm
von eynem wasser (6). Ad. (Mss. mog.)
strame, straum. strom (23, 81). stroem
(108). sturm (1, 2, 53) v? aqua recen-
ier flut (1). storwint (8). eyn strom
(68), stroem (132), strym (69), strime
(133), streyme (66 &e.), stym (134), flu
(110) des wassers. wael (81). wiel (108,
116). swale £ beke (23). Ad. (Mss. mog.)
bach. vleyxte (92). md. mL. kolk (116,
Chytr.). strudel; werwel (OChytr.). ayt
veynde (9).
*Gurgilio v. Gurgulio. Cureulio.
*Gurgill-ium, -us v. Girgillus.
*Grurgis v. Gurges.
*Gurgistium v. Gurgustium.
Gurgitare eDin (19). eten (11). Ad.
fressen. slinden (74). ver-sl. (110, 132).
fullen (64, 74). gartzen (74).
*Grurgitatio fullery so einer
flussiglich in sich wirfft (65).
*Grurgula querca (Gf.) querechela
(121, Gf.).
*Gurgulare (7. eruetare q. cf., rue-
tuare 75) golkotzen, v/g. raffatzen 4
reubtzen (75). gurgeln 7 wern (8). gor-
geln 7 vyern (9).
*Gurguleum v. Gurgulium.
Gurgulio &c. v. Curculio.
Gurg-, eurg- (125) -ulio, -ilio (Sum.),
-uleum (76), -ulium (943. cf. sq.) 4
eureulio (Ki.) kele (8, 9). gorgel (132).
kruspel im half (91). atemdroze (Sum.).
dy strosDen (125). ein strot gat (68, 108).
ags. throt- (92), dhrot- (942), drot- (136)
-bolla.
*Gurgulio eyn kese faf (1T. mss.
cus gurgustium ?).
*Gurgulium, -eum (7. guttur (*6)
gurgile (104).
*Gurgurio v. Curceulio.
*Gurgurstorium v. Gurgustium.
*Grurgus v. Grurdus.
vber-
GUT 211
Grurgus-tium, -tum (74, 75, 16, 108),
-terium (3, 75) -trium (49, Gl. m.),
-trum (147), -tria (1), -àa (55,16), gurg-
urstorium 7 -istium (74) (v. nassa £
passa; -terium 2. viuarium 75;lacuna
l; antrum; secretum gutturis 4 angustus
locus tenebrarum et obscurus vbi conuiuia,
turpia fiunt 40 stella modica i domus
pauperum 0i rapina piratorum 16. of.
Gl. m. 3, 871. gurgust-ia 7. domuncula,
casella; -us 4. piscis minutus 129) auar-
ah 4 -haeco, 2n rusun jpscees tenet (Gt.
1, 183). riusa sm. (Gf. rüse (95). ruse
(bb, 7, 8). rewse (9, 74). ruf. (17). rew-
schen (1) reischen 7 rewsen; visch-
rusen, -truhen, var. -trughen, -prun;
phalter zu den vischen(75). risch- (visch- ?)
-kast (8). eyn visser kaest (97). visch-
korb (94). viscehus (Gf. 4, 1054). fisch-
(€), fis- (12), hut- (8, 9), hude- (10,
12), hyde- (13) -faDB, -vas (9). ayl korp
4 kare (19). aleneaerf neette (11). flof-
schiff (49). huysken, hutken armer luyde
(147). kudel (,,cf. kuddel gedürme* Gt.
4,3066). ags. cesol (,,kiesel* 94, 136, viel-
mehr domus pauperum, casella).-cel-ur,
-or, ags. ceola (Gf. 4, 384 sq.). slüse (109).
*Gurieula v. Curruea.
*Guries v. Gurges.
*Gurium (versch. von gutturnium)
i. vas aquatile eo quod deguttat aquam
gurisare 7. sepe guitare (16) 7. q. gutti-
tare (129).
Grurrire schreyen wie eine nachti-
gall (Ki.).
*Gur-tus, -uus v. -dus.
Gustare Ad. nd. sme-, hd. sma-,
schma-cken. sma-ken (6, 11), -chen (132),
-gken (133). Ad. v'süchen sim. kosten
(bb, 75. mper. koste 75). pfechten (75.
cf. Sm. 1, 304).
Gustat-or i -rix (7.
pfachter (75).
Gustrum v. Gasterium.
*Gustrix v. Gustrix.
*Gustum (s4. bustum) grab (1).
Gustus (7. trutin-, attempt-acio 75)
hd. smacke. smak (23). smag (bb, 71).
hd. ge-smack, -schmack, -smag (6, 133
-smaich (132). bekerung (93). pisse (9)
pfachtung (75).
*Grutinosus v. Glutinosus.
Gutta (4. stilla, laerima) Ad. troph (1),
trophe, tropffe, tropff, dropffe (67, 152),
drophe ns droph (1), troppe (18),
drupe (bb). Ad. nd. drop-pe, -e (23), -el
(99), -pel (132). tachtropf (75). zaher (75).
tran (22b, 93). ein art der gycht (110, 132).
*Guttacium 2. aqua (16).
Gruttare Ad. trieffen, drieffen (6, 67,
133), tryffen (69), driffen (21), dreffen
(18); tropff-en, -atzen 7 zahern (15). nd.
drepen (23), druppen (132). trepfflen (64).
Guttarium v. Gutturnium.
Grutt-atim, 7 -im (76) tri- (9), dri-
(8) -ffende. langsamlich (75).
Gutterium v. Gutturina.
*Guttilieium vat dat onder eyn gat
heft tot water dyenende (147).
*Guttire 7. per- 4 de-forare (76), aus
glutire 7. deuorare?
*Guttula tropf-el, -lin (275).
Grut-, gu- (129) -tulus p?sczs (Br.), v.
trutinator)
H
gobio (129), gubio (76).
212 HAB
Guttulus gütterlein (128). wasser-
(126), mamm- (135) -kentle, 7 -stytzle
126).
: *Guttum (7. q. gustrum vases species
Gl. m.; vngentum "6, 129) salb (174, 76).
Guttur hd. nd. kele. straz (5). straf*
(11). strayB. (19). die strosse (132). stof)
(77). strot-e (13 Mrg., 22), -te (23), -er
ist keln snyder (12). sehlunde (110). ga-
gel (85. palatum. Kil.).
*Guttura gieffab; kelsucht, halüge-
swulst, euentus gluck (74).
*Guttureum v. Gutturnium.
*Guttur-ina (9, 74), -nia (76, Gl. m.,
Dz. Wtb. 646 sq.) -nea (76) -na (69, 76,
Br. Gl. m.), -uà (66 &c.), -à (110 &e., 134),
gutterium (Cl. m.) (7. enfirmitas gutturis)
kelslunt (74), -sucht (9). gutturiosus
7. gutturnia plenus (16).
*Gutturisare (7. singultire) drensen,
kneesten, stoenen (147).
HAB
*Gutturizatio drensyng &e. (147).
Guttur-nium (Br. &c.),-neum, -num,
-inum (75 &c.), -eum, -nia (93), gu- (14,
134), 2 ein- (74) -turnium, vas guttarium
(112) (. manalis) Ad. hant-, gief-uaD.
luehringiesuas (93). locheret (74), leche-
rig (16) gieDuaD. laugenhaffen (74). eyn
holtz wintrichter (Y). sechtel zuber (75).
tropffstann 7 brieneck (vas g. 112).
Gruttur-osus, -nosus (Kki*.) sathalí
(91, Ki*., Fris.). kropficht (Ki. krepffig,
nl. croppaert (116).
Guttus Ólkruog 7 elgleflin (91). gut-
teren (126, 135) geschirr mit einem
zouggen (126). gieDfaf) (112). vat vur die
salve meker (147).
*Gutulus v. Guttulus.
*Guturnium v. Gutturnium.
Gruua, guma (68), guna (74,97, Gl. m.),
7 guina (147) (&. ventosa) laefbkopf (132).
HAL
schrepffhorn (110) vintauD; kuttrolf
74). eyn stouer coep (97). vat van glas
147) ein leer buchfe (68).
G'werra, guerra, gwetra (1) vn
friede 7 hadery (7) hadder £ verwir
rung (65). hader (65 var., 74). vrleug
grantwere (74. cf. briga sq.) vnfric
(110). Ad. krig, chrieg (1), kriegk (10)
krieg, kriege (67, 152), krige (133). krijel
(132). alderleye krich 7 vnghelieke (22)
orleige (109, 133, 152). orlege 7 kyfkre
7 twydracht (29b). orlighe (23). orlej
bU" vrley (18). oerloeh (132). herfar
5). warrigghe (81). grinung (15).
A Grwerrare vnfriede 7 hadery maehei
(1).
*Gwetra v. Grwerra.
*Grwidrogium (cf. guttura ?) gluek (1)
*Guireula (? gui'eula cf. quis-, eurri
eula) wachtel (17).
Ha (enterj. expauentis) wach (11).
*Habelis v. Habilis.
Habena Ad. zu-, zü- (6), zug- (1),
zie- (10), zi-, eze- (13), ezou- (19), zo-
(bab, 21, 132, 133), nd. to-gel, oft mit den
Zusützen an eyme czaume (21), ayn dem
ez. on an ainem zaum sZm., am zóm
(6), an dem czume (152). rymen (66 Mrg.).
bredel (11, 19). brodel (19). half- (110),
helf- (147), hal- (132, 147) -ter.
Habenare (Br.) halffteren o. zeumen
(110). halteren (132, 147). tzomen (132).
bynden (147).
S MCADAA gezeumet (110). getzoemt
132).
Habenulaein cleynzugel (110), tzoem-
chen (132).
*Habenus wantze (8b).
*Habere v. Hebere.
Habere Ad. haben £ besiczen. md.
hebben (23, 132), besitten.
Habi-, gew. abi-, habe- (Gf.), abhi-
(133) -lis Ad. nd. bequeme Z behende
(beh. mehr für ab., bequ. für hab.;
dberall werden, auch bei den Abll., beide
Formen ausgeführt). situsam (Gf.). be-
hynde (13), -quemelich (8, 11). Ad. wei-
den- (68), weyde-, wayde- (134), weyd-
(152), tog- (65), teg- (8), tugent- (9),
won- (79, 133), gewon- (19) -lieh. ghelim-
pieh (23). gevoge (99b). subtyl o. ge-
schickt (110 &e.). habilicher (hab. Sum.).
Habi-, abi-, abhi- (133) -litare Ad.
nd. behende machen, maken, wesen (23).
bereiten (65). limpen (923). hab. zu-tun
(9), -dun (8).
) Habi-, abi-, abhi- ( 133) -litas, ha-
bitas (22) bequem-heit (21, 93), -keit
(10), -echeit (22), -liehkeit (17). Ad. be-
H
hendi-, gewon- (1), geschaftig- (69 Mrg.),
togelich- S tugenntlich (9) -keit. hab.
eyn gewanlicheit (18). eyn gewonlich
stat (17). eyn woneklich stayd (5). won-
heyt 7 woneliek stede (22).
Habitabilis won- (9, 11), gewon- (132),
inwon- (133) -lieh. bewonend (68). wonlie
stede (23). lustlich stat (6).
Habita-eulum, -tio d. nd. wo-, won-
(8), wa- (18) -nunge, -ninghe. bliblieh
wonung £ bliblichkeit (-tio 65).
Habitare Ad. nd. wonen. wanen (18).
diekwijl hebben (132).. dick vil haben
(110).
*Habitare v. Hebetare.
*Habitas v. Habilitas.
Habitatio v. Habitaculum.
Habitator woner (132 &o.).
Habitualis gewonliceh (65).
Habitu-do, 7 -s schickung, zufiegung
(76). geschicklicheit (68). gut g. (110).
hebbinghe of beschicheit (132). geberde
des leibs (975).
Habitus eyn zufugung (V). schick-
liehkeit (62). gewon-de (79), -hait (1),
-heit die einer in der sel, var. selen
hat; heblich besitzung; wandel &c. (65).
gewant (8). gewete (99, 100). kleyt (13).
der: selikeit 2 cleyt 7 gezirde (1). gehabt
oder eyn cl. der sele (9, 65), o. libes
epete (9). der s. cl. 7 erbildunge (15).
d s. erbildungekeit (9 Ann.). cleidung
des libs (75). h. anime der sele zyrheit,
cleit, o. bylde (12). h. peeeatorum ein
gezierlieh 7 vnrein kleid der selen (65).
Habra v. Abra.
"Habsis v. Absis. *
*Habundes (cf. habenus?) eyn fliege
(17)
Habundus &e. v. Abundus. .
Hae hd. nd. dar. dare (92). von dh
£ davon (17). darnaeh (1T, 151). dornoeh
(69). dohin (66 Mrg.). durch (s) hy-d
(125). doer dese wech (132). dar disem
weg (hae ita illae 110).
Hae die diss dages (b^).
*Hacida v. Halcida.
Hac-tenus, -tinus Ad. bif-, bis- (9),
bif nu- (bb), bis hi- (9 Ann.), bis vnez-
(4), bis al- (8), waz- (5), nd. wente-her.
bió here (7). biez har (6). dar bij (17).
tot hijr (132). wante (79).
*Hala pauea &e. v. Alphanus.
Halare v. Alare.
Hal- al- (Ki), ha- ve -eida 4.
serpens (66 &c.). slange (11, 19).
Halecyon v. Alcion.
*Haldemonia v. Baldemonia.
Halensis v. Hallensis.
Haliaetus v. Alietus.
Hali-ca, -ta (74), 7 aliea (116, 143, 144)
kernen (144). kern, speltzen-k. (y
amer (74). n4. gort (116). emer (93). gürtl,
speltenmüD (Hen.).
Halieaeabu-m, 7 -s (Ki.) schlutten;
iuden-kirschen, -hütlein, -dócklein (113).
bobe- (Ki., bobo- (143) -rellen.
*Ha-, a- (Ki.) -lieastrum, halieastum
(93) ein-korn (74, 101, Gf.), -kor (93).
amelkorn (143). |
Hali-dus, -tus v. Alitus.
*Halita v. Halica.
*Halium v. Allium.
Hal-, ha-lensis, alencium (v. dipon-
dium) Ad. nd. hal-, he- (22), Ad. heller.
Halo mande hoffe (b). manhoff (1,
9, 71). strael der sonnen (75). weyh*e
HAR
crayD vmb die sunuen o. mon (74). kreiss
mb den mon (116).
Halosanthus v. Alosanthus.
Hamare hd. nd. ang-elen (28, 19),
len, Ad. -eln. engeln (1).
*Hamare (aus humare) wessern (8).
*Hamaria angelrut (74).
Hamatores v. Hamiata.
Hamatus 7. cathenatus 0 hamo captus
16). eyner der do eyn panezer an hat
1X. cf. hamus). gefangen (5). g. mit
mgeln o. mit voeliyseren (132), fuBysen
110). Ad. gebunden. an eyn seyl g. (8).
'eseilt (17).
Hamedii (7. conjuratores) geidon (G1.
1, Gf. l, 152. 4, 953).
*Hamerides v. Hamiata.
*Hamester (7. ericetus) hamester,
'ornfáreklein, a7. ziselmaus (140).
*Hamiata 4. péscator (110, 132). ein
ingler (110). hametractores 7. piscatores ;
1amides 7 hamerides 7. fossores 4 re-
jortatores aquarum (16). hamotrahores
. piscatores (129). hamatores 2d. (G1, m.).
*Hamiones v. Amia.
Hamis v. Amis.
*Hamon (»« amor) got der lieb (74).
*Hamos v. Hamus.
*Hamotrahores v. Hamiata.
Hamula (7. fuscinula, fibula libri, vas
3l. m.) erauel (17). erowil (8). korbel (16).
torbel (9). eymerchen (ki.).
Hamulus laf?eysen (91).
Ham-us, -os (b^) (v. rete, virga sus-
entans r. 19, hamis 17, asser cum clauis
(c, macula lorice t rethis 16 sim.) Ad.
id. angel. angil (104). hangele (99). en
iinghene 7 maelse van wapenen £2 traelse
net naghelen (108). visch- (9, 4, 110, 132),
10- (8), fuf- (110), voef- (132) -angel.
üs-isun (contra fures n vineis 95). fufo-
yWysen (74), isen vnder den baumen (75).
id. ham-e, -me, -en (10). fib hamel (21).
id. nd. visch- -hame, Ad. -hamme, -hamm,
amme 2 angelfiseh (74). hamme 2 beer,
ar. bern (7. rete 64). eyn sprinkel (7.
iamis 17). fogel gabil (8, 9. cf. amis).
janezer ring (17, 75, v6). eyn rinck an
ynem p. (110) panser (132). ringlein,
jeypleeh an harnasch (74).
*Hanap hnaph nappus naph (Gf. 4,
130. cf. anaglyphus. Dz. Wtb. 16).
*Hannaue v. Canapus.
Hansa hanse der eoiplude (147).
*Hanus (sé. hamis) vogil gabel (60). |
*Hapsides 7. circule (26,129. cf. albsis).
Hara v. Ara.
*Harbieus (aus herb.?) en woder (11).
Harena (4 sablo maris 136b. pl. 9.
aca sabinorum lingua 136? — herne
ir) erina (Gf. l, 463. cf. Gl. m. 4, 21 sq.,
4 $q.?9).
*Harena v. Horena.
Hariolus &c. v. Ariolus.
Harm-ala, -ola v. Aruiola.
Harmonia v. Armonia.
Harpa har-ph (V) Ad. -pff, -ffe, nd.
pe (23), -p (132). haffe (sc 152).
Harpagare v. Arapagare.
Harpa-go, 7 -x (195), ? lupus (116,
25) born- (125), fa- (Agr) -hacke.
unhack, n7. put-, pet-, peck-haeck (116).
turtzwage, prembsschuch (Aer.).
DixrzsBACH GrossAniUM.
HAU
Harpalus (é. cans rapax i ferreus)
a nl. grijp (116). greyp, gryphond
Kil.).
Harpe v. Arpen. 1 S
*Harto hart, ys en wolt twissen sassen
én doringhe (22b).
Harula v. Arula.
Harundo v. Arundo.
Haruspex v. Aruspex.
*Haseua v. Astula.
*Hasfala v. Affa.
*Hasinus een vissele (108. 7. q. vissel
fiscina Kil. ?).
*Hassale v. Hastile.
Hassia hd. md. hessen-, hessener-
(hessene^- 3) -lant. hassen (1).
Hasso hd. nd. eyn hesse. heí3 (68).
hasse (22). eyner vf) hessenlant (110).
Hasta hd. nd. sper. Ad. spere, spher
(65 var., 125), speer. gelavy, laney (147).
glavige (109). stake (11). steck (19). Ad.
schafft.
*Hast-a, -ula (143, 144), astula (942)
reg-ia, 4 -s (8, 9, 1T) (herba, £. rosa
autummnalis 144) konig blum (8, 9).
kongs kireze (17). affodillwurtz (143).
eernrosen (144). ags. baso popig (? 949).
Hastatus gespert (835, 9, 79).
*Hastella v. Astula.
Hasti-fer 7 -ger (cf. -lusor) d.
stecher, stichel (2).
*Hastilare (cf. subhastare sim.) auf-
byten (9), -pinden (74). uff-bieten (8),
-bieden (11).
Has-tile, -sale (8) (£. Vgnum lancee
7 stips candelabri sim.) hd. schafft. nd.
schaeh-t (11, 132), -tieh (79). glanezen-
(8), gliezeschin- (9) -schaft. leyter baum
(8, 9). helff o. stele m securis t licht-
stab (125). stengel am erut (65). styel
(12). stol (49). stith (85). sper (11). speer
(19) stamme (10). hastilia telorum ags.
Sscaept-loan (94. cf. amentum).
Hastilud-ere, -ari, -iare (Gl. m. &c.),
-iari (Br. Ad. stechen; mit sper (76),
mit spern st. sper- Ad. -st., nd. -ste-
ken. torneren (19).
Hastiludium sper-, spern- (21) -spil
(1, 5b), -stekent (23), -stekinghe (22),
hd. -stechunge. st. mit spern 7 torney
(17). stech-spil o. torny (110), -spyell Z
torney (132), -spil mit lantzen (68), -en
mit dem sper (75). durnerunge(19). tor-
neren (11). hoff (9).
Hastilusor sper-trager o. -furer (v.
hastifer 75). stecher (74, 75). stiche-r
(26), -1 (14).
*Hastinabulum v. Haustinabulum.
*Hastinata v. Astula.
*Hastioria v. Hauritoria.
*Hastorium v. Hostorium.
*Hastrigo(aus hauscric?)heuschrickel,
mattschreck (74).
Hastula v. Astula.
Hastula regia v. Hasta r.
*Hastulare (cf. astula. asclare 7.
rescindere Gl. m. »« asciare?) spen
machen (18).
*Hastu-s, -cia v. Astus.
Haud v. Haut.
*Haurifer (cf. hauritorium) seaffo
1872)
: *Haurigen-is / -e arum sweishol (9).
HEB 213
Haurire Ad. schop-fen, -pen (8);
B DM)s schep-fen, -pen, -en (13);
Scheffen (649); putzen (Mss. mog.) md.
putten (23, 78). follen (19). drencken (17).
*Haurisia est |quà haurit aquam. (16).
*Hauritoria (rota h. Ki.) hastioria
(£é. girgillus) haspel (76).
Hauritorium scaffo (Gt.).
*Hausibilis schopfflich (15).
*"Hausorium skepfi- (141), schephe-
(Sum.) -uaz.
*Hausta v. Haustrum.
*Hausterium wasser eimer (75).
( iu M (Z. australis) suydelick
141).
*Haustina-, hastina- (68,132), haus-
tinu- (69, 134) -bulum, -bolum (76) (Z
vas dc. 66 &c., situla, haustrum, vr-
ceus q. v. eyn bolle (€ Mrg.). ammer
(ainmer ? 76). ein eimervaD cum quo hau-
ritur (68. cf. haustrum). emer zu dem
wasser (75). aymer o. tzyckel (74).
schepffrad (110). putzratt (132).
Haustor schopffer (75).
Haust-rum, 7 -ra 6 -à (15) eymer
(110, 116). emmer (132). pfütz-aimer (Fr.).
schopff-, wasser-, zug-radt (1:5). zug-
haspel (14). ein krausleo. romerle (cyathé
genus (116).
*Haustum (7. éractas) toghe (29).
Haustus Ad. nd. drun-ck, Ad. -cke,
-g. draunck (21). druck Vs dronck
(132). hd. trunek. tzog 2? drvnken (13).
zück (10). zoge (12). h. magnus groif
drunek (10). slucker drung (12).
*Haut Ad. nd. noch. noche (21). naich
(18). nein (9). haud aspératum 2. non,
non asp. i. vel (»« aut! 66 &c.).
Hebd- v. Ebd-.
*Hebe-atus, -dus v. Hebes.
Hebenus v. Bbenus.
He-, e-bere werden unterschieden:
hebere, habere (9) dum machen (7),
dom sin (21), stum (5, 22), stump (23)
in dem synne, 7 grahe (1). stummen £
dummen 1n den synden (18). hd. thum-,
thu- (68), stum- (67, 133, 152) -men in
den sinnen. stumpen (85, 79, 100). sichin
(8). sychen (9). tewen (64). doben Z thumb
sin (110). plomp of dom wesen (132).
ebere Ad. nd. dum, dom (21, 132), dumm,
dumme (151), thumme (152), dump (6),
plomp (132), doll (110) werden, o. sin
(110). taberwitzig sin o. werden; tamisch
w., Sein o. machen (75). bescoppen (2.
obtundere 17).
Heb-es, -etatus, -itatus, -eatus,
-edus, ebes (unterschieden, doch michi
wesentlich, $m Voce. ex quo meist hebes
thumm. ebes dum, hebetatus thumm
o. grob) Ad. nd. stump, stum. kumpf,
stumpf (s8). stump-synne (8), -sinnich
(23). stomp (9). stum (5). hd. thumme,
thumm, dum, dumme; d.- (5), grob- £
vn- (17), hert- (8, 9) -sinnig; eyn vnsin-
niger 7 dumber (6); domsineig (21); hert
am synn (1), am s. der vernunfft (75),
an dem sinne hebes, hort am syn ebes
(4); dom £ grop engeno; grob, dol, tol
(68). plump (99). plomp (132). taber £
taber-, aber-witzig; tamisch (cf. Sm. 1,
443); tum sinniger (75). hebetatus (s. o.)
dumme o. groppe (152). thummen o.
grob (151). dum o. grob (110 szm.), dom
35 -
214 HEL
of groff (132) gemacht 2n Zngenzo. ags.
astyn-dit (94), -tid (136).
Hebescere begynnen grob zu sin
(110), grof tzo sin (132). anfahen thum
zu werden (68).
Hebe-, hebi-, ebe-tare Ad.nd. dum,
thumme (152), vnvernunftig o. dum eb. Z
thumb o. dol heb. (110), dum o. toll eb.
Z thum (68), plom Z stomp 7 dom (132)
machen, maken. dümagen (13). stumphin
(8). stumpfen (9). plumpen (99). he-, ha-
(s?c 136) -bitavit ags. aslacudae (94, 136).
Hebetatus &oe. v. Hebes.
Hebe-, hebi-, ebe-tudo, ebidudo
(3), ebedo (4) hertikait des synnes (1),
des s. der verstantikeit (75). vn- (8, »
hert- (8, 9) -sinniekeit. stump- (8b, 93,
79, hebet. 4), stumme- (5), stum- (5, 133),
stom- 7 dom- (21), Ad. nd. dum-, Ad
thumm-, thum- (134), dump- (6), slaf-
(100), tab- (75), grop- (18) -heit. dum-
(bb, 18), thumm- (66) -keyt. stumm- Z
dumm-icheit (22). tumigs leben 7 tamisch
wise (75).
*Hebit- v. Hebet-.
( Hebrayeu-s, -m hebrey-sch (bb), -
semen juden (4).
*Hecoeolus (st, hee eolus) chonacla 7.
rocho (i41. cf. Gf. 4, 451).
*Haeceun hamffa (127. ,,56. ceeeum
hanfan? '**).
Hecta ein zunichtiger mensch (91).
Heetheca (74, Pap., Gl. m., Br.), ecleta
(sec. papiam 16), ectheca (Pap.) eeteca
(Gl. m. 6, 957) (7. solarium, peribolus)
auDgeschossenlumpff o. vmblauff an tur-
nen o. soler (74). Cf. herdara 7. ante
solarium 0 de ambulatoriwm (16).
*Hecter-eca (8), -icia solt (8, 9). gel
sucht (5b. 7. q. hie-, ie-tericia).
Heoctieca (cf. ethica), febris h. der
eticken o. etkumm (135).
*Hechimus (aus echinus) halbfuBiger-
fisch (v4).
Hedera v. Edera.
*Hederalis schwalmenwurtz (144).
*Hedios-inum (148), -mus (cf. elieos-
mon) 7. menda (sec 148). minza (Sum. VI).
Hedra v. Edra.
Hedus &oe. v. Edus.
*Hegemitus 2nferj. dolentis (16).
*Heinrieus heinrich, c/erice heinritz,
vustice heintz (125).
*Helare v. Spirare.
Heleiarius equus ziechrof (91).
*Helcystinda, seaperda (cf. seapen-
dia Ki.), SÀxucz(y0a, oxomépOa (ludus)
d Magie strebkatzen, rópfHins
112).
EIU rof-kammat (91), -kommet
126).
*Hele 7 hobe /nferj. ammérantis (16).
Helenium v. Enula.
*Heleops v. Eliops.
Hely mein got (9).
*Heliacans v. Hellus.
*Heliborites (herba) matron (74).
Helieon i. mons muscarum perg
der mucken (sic 74!).
*Helies v, Hilies.
*Helio v. Helluo.
*Helioselinum v. Paludapium.
HEP
Heliotropium v. Bliotropium.
*Helisios eampos sunnofeld (121. »«
Ytoc ).
*Helitores v. Hlicitores.
*Helius v. Valis. Hellus.
*He-, e-liustrum (7 ferula ammonia-
cifera) ferulkraut (143).
*Helleborastrum v. Consiligo.
Helleborum v. Blleborum.
*Helleo v. Helluo.
*Hellidus v. Hellus.
*Helliens fress-, geytz-ender (74).
*Hell-io, -o v. -uo.
Hel- (110 &c.), he-luari dempffen (126).
helluo 2. superflue bibo (*6). heluere
uberig trincken (9). uber drineken (8).
Hell-uo (110 &e.) -io (8, 74, 76), -eo
.1(9), -o (74, 76), hel-o 7 -io (75), el-Iuo
(Y, 19), -uo (11, «a 1uo Pap.) (7. Iuo, po-
lifagus, popin-us, -io &oc. 74) vnstcte
mensche (8). vnstetik mensch 7 vnsetig
vroez (9). ein fraB (v). bub, fresser,
lecker (74). lodder (11). ludderer (19).
geiler (75).
*Hell-us, -idus (7. pallidus a nausia
74) plaieher von wullen o. kotzen (74).
bleych von fullen (9). Cf. gelluus v//.
aus heluus »« helueus (7. q. elueus
Gl. m, Ki.) 4. homo hans et oscitans (129)
i. q. heliaeans (76), neben helians 7.
awuide comedens (st. helluans cf. v. gel-
luans); helius :;. palidus (16) — heluus
i. pallidus (Pap. &e.).
*Helo v. Helluo.
*Helofacere v. Holofacere.
*Helopos éco. v. Bliops.
*Heluere &c. v. Helluari.
Heluus v. Hellus.
Hsematites 7. q. Emmatites q. v.
*Hemere v. Humere.
Hemieadius v. Eimicadius.
Hemi-eyelus, -eiclus, -cidus (132)
i. semi-eiclus (110), -cidus (132), -cir-
eulus (68) eyn halb-, halff- (132) -circkel.
Hemierania v. Emigraneus.
Hemina v. Emina.
*Hemiolus en strijt (11). Cf. hosto-
rium?
Hemi-plexia, -plegia, -plagia (of.
apoplexia) halbe schlag (ki.).
Hemi-spherium, -sperieus v. Emi-
sperium.
*Hemiterceus v. Emetritea.
Hemitogium (7 démidia toga 129
sim.) ein halb cleyd (110). eyn halue
(132), half (132) hoick. halb hockecht
(sic 68). e- ? se-mitigium es! media tega
16).
Hemitriceus v. Emetritea.
Hemoptoieus &oc. v. Eimoptoiea.
Heemorrhois &oc. v. Emorrois.
*Hemus vorst (Sum. V).
*Hemu-s (74), -m (aus prohemium? !)
rede (Z. sermo 74, 147). lo parlamento
(G1. m.).
Hendeeas v. Endeeas.
*Henetus v. Cinereus. Cf. venetu-m,
-s 4. q. ezeruleus hymelblaw (111).
*Heniex pommes (74).
*Henomellum v. Ineomelum.
*Henula v. Enula.
*Heops v. Hliops.
Hepatieca v. Epatiea.
HER
*Hepat-itis, -orium v. Eupatorium,
*Hepsetus ( pzscis) meerbambele (140).
Heptaphyllon (cf. ebdasilon) sibun-
blat (Gf.).
Hera (7. domina 60 terra 16), era (8)
fraw (8, 9). frauw (76). vrowe (79). eyn
heren frauwe (1).
*Heraelea v. Braclea.
Heraldus v. Heroldus.
Herba Ad. nd. krut, cruyt (132). Ad.
kruet (10), crud (19), chrawtt (1), kraut,
wurtze, wurtz, wortze. Für die folg.
Krüuternamen vgl. teilweise die Beinamen
im Alphabete.
*H. articularis splyspettelkraut;
glied-, lied-weich (143).
*H. britanni-ea, -s (Fr.), hereabrita-
nis (74) himelbrant (105). hanck- (74)
hang- (Fr.) -wurtz. h. britania hennen-
worcz (9). h. bertaniea hymelwort (47).
h. botaniea himmelwort (24).
*H. eamelarum blise (85. cf. sq.).
*H. canieul-a, -aris (143) (cf. prc))
pilse (9). bilsen (143).
*H. earis v. H. thuris.
.*H. caris-ton, -con (85), euriseo (47) |
(cf. apieio) velt-hopf (9), -hoppe (47) .
-ope (85).
*H. catholiea surebist
(24).
*H. chironis v. H. thuris.
*H. contusa v. H. cortusa.
*H. coralli (cf. eorruda) spargen,
corallenkraut (143). - |
*H. cordialis Joh craut (9). |
*H. eor-, var. eon-tusa benedietem-
kraut, wund-, heil-glócklein, berg-, alp-
sanickel (143). j
*H. curiseo v. H. caristo. |
*H. domestica heym- 7 garten-kraut |
(125). |
*H. emaeh blut worez (9). |
*H. fullonum (cf.full-a, -orum) bortt
(lat.? cf. borith G1. m.) quéa inde faciunt. |
saponam, (141). |
*H. fumida v. F'umiterra,
*H. gal-eni, -liea v. Gralega.
*H. graminis bóchwrze (105).
*H. hirundin-ata, -is (7. chelidonium
&oe. 143) stil- (74), schell- (143) -wurtz. |
*H. iras ags. gorst (949). |
*H. iudaiea iuden krawt (9). glied-
kraut (143). ;
*H. marie v. H. sancte m.
*H. martaniea v. Galega.
*H. Mathei manenblomen (94, 47).
*H. mereurialis heimwrze (105) ^ ''
*H. mus-eata, -chata (143) Wl
(74). holwurtz; bergflockenblumen (143). !
*H. nesa v. Galega. |
*H. ortulana mufkraut, kole (4)
*H. paralysis (7. mellisatum 4 pri |
mularis 74) himel-slussel (9), -schlossel |
(74). slussel- (125 sim.), ? handsehuch- |
(116) -blumen. «/. sluetel-, hof-bloemen /
(116). E 5»
*H. perforat-a, iua (9) Joh- (9), jo* |
hans- Z sant j.- (74), sanet J.- (143) -eraut. |
sant Johans- (47) sunte Johannes- (85) |
Sci ihois- (24) -wort.
*H. persicaria mileh krawt,(9).
(41). sothebast |
;
l
HER
*H. diui Petri v. Crithmum. Flos
amoris.
*H. politatis (7. psilium) corrandes
4).
*H, rubea (91, 125, 143), rup- (9, 143),
rOp- (47) | rob- (74, 85, 143), rep- (24)
-erti, ro- 4 ru-pertiana (143) sunnen
wervel (47). ertfall (74). ornal (85). orual
(ornal? 9). kranckesnauel (24). sturch-
snabel (125). storckenschnabel (91, 143).
ruprechts- , gicht-, rothlauffen -kraut,
gottesgenad (143).
*H. rutinalis (7. platanella, verti-
eillaris, sphondylium &o.) beerenklaw
qm. (143).
*H. saluatoris (cf. sq.) romesor (74).
J *H. saluiarum (cf. prc., sq.) rames
ore (2).
*H. salutaris (7. pes pulli $5, strignus
$m.) hanenwort 4 salterane (85). rames
adra (Sm. 3, 82).
*H. s. barbare v. Barbarea.
*H. sanete marie, h.-m. (74) reyn
ban (sf. -van 9). weyDwurtz (74). reim-
blümen (144).
*H. saneti Johannis johés kraut;
blume (9). harthaw (74).
*H. saneti (diui q. v.) Petri vorbi-
|zene (7. premorsa Sum. V) peters wort
(85). s. p. w. 7 hymel slotel (47). h. petri
|petirs krawt (9). h. seaneti p. peder
wort (24). ;
*H. saponaria weth (41).
| *H. sar-acena (143), -aceniea (116),
-raceni heyden krawt (9). n/. sarasijn-
cruyt (116). geyDraut (143).
| *H.sceelerata brenn-ewurz (Gf.), -kraut
|(143). ha- (143), han- (74) -nenfuf.
*H. simeonis (7. alcea) sigmarswurtz
(143). sickmarskraut, simonswurtzel (144).
|sigmers kraut, sigmunds wurtz &oc., nl.
|Sigmaers cruyt (116).
! *H. solis (cf. h. thuris?) holfinis (14).
*H,. sortis haydnischwundtkraut (74).
*H. stataria v. Satarium.
| *H. tunica / betoniea coronaria
i . e o
marien záhern, negelblüm, donder-,
feldt-, rómisch-negelin (73).
*H. thuris, turis (24), earis (74),
thrais (47), chironis (85) (7. peuceda-
num q. v. 143) ols-nik (Sum. V.) -nieh
E -nith (74), -ing (9). als-nie (47), -nich
(24), -ineh (85).
| *H. venenata hannenwrze (105).
*HL, erba uenti (cf. ebenenti) garwe
(Sum. V). winde (74). windróDlein; kü-
chensehellen (143).
*H. viola-ria, -cia (47) vyal- (9),
veiol- (74) -kraut. violerud (4:).
*H. volubilis weder- (47), wede- (24)
-winde.
*H. vrinalis harmkraut (91, 123).
Herbare kruden (11, 19).
Herb-arium, -etum (wnwesentlich
untersch.) hd. nd. krut-, eruyt- (132), Ad.
kraut- kruyd- (19), -gart, -garten (110),
-hof, -hoyff (19). graehoff (125).
Herb-, erb- (16), herbul- (649) -arius
hd. crut-er (8), -ner (49); krudern (16);
krud-, krewt- (9) -ener; kreutler (64).
emm buch von den ceruteren (68, 110).
eyn boech van den eruden (132). wurtz-
elbueh (75259), -ler (7546).
|
HER
*Herb-ellus (76), -ilis 7. amser (16);
anser herba pastus (129, Br., Fest.). ghent
(141). :
Herbena v. Verbena.
Herbetum (cf. herbarium ) wurtz-
gart (110). pette zu dem krut (75).
Herbidare gegrasegon (Gt.).
Herbidus (i. herba plenus 16) was-
ieht (Ki), -Achtig (Fr.) graseg (cf.).
*Herbilarius (cf. herbarius) wurtz-
lor (752b6).
Herbilis (cf. herbellus) krautper-
lieh (74).
He-, e- (17) -rbipolis (cw.) hd.
wirzi- (127), wirez-, wüntz- (6), wurtz-,
(10, 70, 151), wiertz- (66) -burck, -burgk,
-burg. wortzeb'g (8). wyrez-(152), wyrez-
(12), wereze- (13) -borg. wuortzpurg
(133). wirtz- (132), w'se- (22), hertze- (23)
-borch. wietzbur (76).
Herbipotens krut michtiger (69 Mrg.).
*Herbitu-m, -s (95) (cf. Gl. m. 4, 41)
erbisi- (af.), erbesi- (101) -bóm. erbesal
(95).
Herbosus /d.nd. erudig. krutig (X).
krütig (6). krauttigk (4). erut- (9), crud-
(8) -eeht.
*Herbularius v. Herbarius.
*Herbulum v. Erigeron.
Hereinia sylua der swartze waldt
(125).
Herciscere teylen (64).
*Herckle v. Ercle.
*Hereul-ania, -ea v. Eiraclea.
*Hereularis v. Ercularis. Potentilla.
*Herdara v. Hectheca.
*Herebieola tensil (9. st. teufil).
*Hereabritanis v. Herba britannica.
Hereb-us, -intus (9. »« terebin-
thus?!) erebus,herubum (147), eribus
(16) helle (8, 9, 147). heelle (11). hell-
grunt (93) -elwarto (Sum.).
Hered-are,? -itare (110 &c.) beerben
12).
j Heredi-peta, -pita erb-vorderer (9),
-heiücher (8), -nemer (75), -begerer (s8).
Hereditare hd. erben; e. (7), erbe
machin. eruen (l1, 132). e. (28), erue
(22) maken. herven (79).
*Hereditaria (Mss.mos., anders Gl. m.)
hd. erbe gut. erf gud (23).
Hereditarium erb-gut(4), -gutt (76).
Hereditarius (cf. herens) sóst. adj.
hd. erbe-, erb-ling, -lich, -kint. erb.e
(67), -leich (1). erue- (23), erf- (132) -lich.
Hereditas Ad. erbe, erb; erb-gut
(1), -sehafft, -teil (110); erbeschaffte
(152). erue (23). erflicheit (132).
Heredium (7. predium »« preda)
erbe (110 scm.). erb- (110), faren- (7) -gut.
erff 4 erffgoet (132). vor werg (8). meyr
haus (9). raup. (5, 21). rauppe (18). rof
22, 23).
*Heredus v. Veredus.
*Heremicola v. Heremita.
*Heremis v. Erinnys.
Heremi-ta, 4 -cola (75) Ad. eyn-
sidel, -sedel, -siddel, -seddel, -sidelle
(93). ensedel (13). eenzedel (11). en
ense deler (sc 23). esedelere (sc 79).
Ad. nd. elusener. heremyet (132). wald-
prueder, var. waltbruder (64).
*Heremitarium v. Heremus.
HER 215
*Heremonetiea (aus hermeneutiea,
cf. ermonia) v. Didascalieus.
Herem-us, 7 -itarium (75), -um
(110 &e.), -o0s (76) Ad. nd. wilt-nisse, -nus
(151), -nuD) (66). hd. wilte-nisse, -niz (5),
-niD (7), -nes (21); wyltinife (133), ge-
wiltenis (12), wildnuf) (134), wueste (76),
wuste (110); wust-enunge, -enüge (179),
-unge; wüstnunge (67), wistenunge (13).
ein wiestung der (aus oder) wiltnuf) (68).
wuchstung (1) wuechste (Sm. 4, 17).
| wüstin (6). Ad. nd. wosten-unge, -inge,
-ye (22, 132). wuestenye (11). eremitage
(99). ainsidel stat o. wonunge (75)
*Herenare rustern (,Galenus de
morbo" 12. cf. herenacis aliud genus
lepor 136b ?).
*Here-ns (69,134), -s (66 &c.), 4 -dita-
rius Ad. erbkind.
Herere hangen (19, 23). Ad. am-,
ayn- (133) -h.; einhacken £ kleben (74) ;
klaiben is kleyben (21); an-kl. (8),
-cleben. eleuen (23). zwyfeln (64, 74).
Heres erbe (6, 110), frawen o. man
(110). Ad. he- (21), e-rbeling sZm.; ein
erb; erbe-, erb-, nd. erue-, erff. (132)
-kint. gerue (99 &e.).
Heresiar-cha, -ga (9) ketzer-furste
(8), -meister (9).
Heresis hd. ketzer-ie (b, 16, 133), -y,
-ey, ige (6), ighe (19), -eye (152), -eyge
(67), -ich (77). ketter-ie (28, 79), -ige
Fl (99). vnglaub (110). ongheloue
(132).
*Heretiea v. Hirna.
*Hereticia (?. scisma) abscheydung
vom glauben o. zerteylung (74).
Heretieus hd. ketzer, kaezer (4). nd.
ketter. erite (99).
Heri gister-en (5^), -ne (22), -n (23).
gester-en (132), nd. -m. gester (16).
Hericius v. Brricius. ;
*Heridion v. Erodius.
*Heries v. Hilies.
*Herilia (cf. sq.) herschaff (19).
Herilis Ad. nd. herlich. heer-lich
(132), -sehap (11).
*Herin v. Eryngium.
*Herinis v. Enula. Erinnys.
*Heritudo v. Eritudo.
Herma v. Hernia.
*Her-ma, 4 -nuo (129) 7. seruus (16,
129).
Herma (cf. ermula) bildemereurij (9).
( *Hermalda(herba,cf.artemisia)bugga
105).
Herma-, gew. hermo-phrodita, -fro-
dita, hermo-, ermo-, ermi-(76)-froditus,
ermefrodieus (8) euferisse (9) (v. an-
drogamus 75. cf. bigens, gemellus,
hibris, hireoceruus, Gf. D, 730. Ob. 2137.
Ziem. 702) ezwytor (euf. 9). zwidern
(Fr. 2, 489). zwy- (14), zwe- (8), zwick-
(15), zwid- (755) -dorn, als em mensch
der zagel vnd fotzen hat (74). zwe-
zwey- (5), ezwi- (9) -torn. eyn zweit-
helber (17). mensch der beide glid hat
der berung, car. ge-b., mans vnd weibs;
Zwi-, var. zwin-ling des geschlechts
beider glider m. vnd w. (75). einer der
zway membra, hat (1). halfman én half
wijf (11). uuidello (Gf.). pad (141. cf. Gf.
3, 325).
*Hermaroissa v. Emorrois.
35 *
216 HER
Hermenia.7. g. Ermonia q. v.
Hermes tolmasch (9). ermes dol-
meezer (8).
*Hermia v. Hernia.
*Hermines kornblum (143).
*Herminium hermli (95).
*Hermion hirzeszunga (Sum. VI).
*Hermiosus v. Herniosus.
Hermodactil-us, -ia (105), -iea (Gt.),
-i (41), hermoda-ttulus (153), -etula
(Zeus) ermodaetil-us (17), -lus (3), -a
(131, Gf.), ermadacetili (Sum. VI), ermo-
daetoli (Sum. V), -doetuli (fructus 16),
-nodostili (11), ernodactillus (9), armo-
daetilus (93), hirmen- (130), yrmin- £
nirmen- (Gf), kirmin- (101) -dactila,
emen- (Gf.), emer- (Sum. III) -dactica,
nirmendacula (103), hirmen- (Sum. VI),
yrmin- (Sum. HI). -dactiliea (7. tilo-
dosa Zeuss, aus ags. tidlosa) heil-hóbito
(101, G£.), -hóbeto (hirm. Sum. VI), -hobeta
(Gf), -hóbet (yrm. Sum. m, -hübito
(103), -hobedo (131). hóblumen (105).
uchtel-krawt (74), -blum (Ob. 1710). ko:
wen- (74), kawen- (74 var., Ob.) -krawt.
kobent-, koben-, kelber-krut (75). hunt-
lóch (Sum. VI) eitlosa (105 sZm.). ezite-
(9), eite- (Sum V), zithe- (23), zit- (emerd.
Sum. HI), zyde- (12 &e.), zert- (sic 74)
-lose. cijdelofe (17). zitlo-s (153), -B (49,
75). zeit-los (3), -lose (74), -losen (O»D.).
ertuacke (11). wintergrune (2. apius,
sticadus 75). hermoda-ctyll, -tteln (143).
corn. goitkeniu (Zeuss).
*Hermo nattir (9). Cf. herpes?
*Hermofroditus &e. v. Hermaphro-
dita.
Hermon berek (9).
*Hermonetieus (sermo, aus herme-
neutiecus) vnderrede (75).
Hermo-polium (76), -pilium (7. £a-
berna). gasthufà (15).
*Hermosus v. Herniosus.
Hermula v. Ermula.
Herna en bede (vede? 11. sz. herma
belde?).
*Herna 7. saxum (16. cf. hernia).
*Hernans v. Hernicus.
Her-nia, -mia (9), -ma (68, 79, 129,
Pap.), -nio (8), er-nia, -ina (65), hima
(16) so dz in gewaid hinab geet in dz
menschlieh gelyd (65). gemecht-prüch
(91). bruch circa pudibunda, (110). zu
riDunge (8). cze reyssunge (9). swellinge
vàn inwendich; eyn schoringhe (132).
schwelung von ingeweid (68). geswulst
o. auDflus des ingewaids; knab (74).
gil (Sum.).
*Hernia saxa hertesteyn (9). herne
lingua sabina saxa (Br.) Cf. herna,
harena.
*THernicosus v. Herniosus.
*Hernieus herte (9). hernans 2. homo
durans ad modum saa (16).
*Hernio v. Hernia.
Herni-, hernic-, hermi- (9), herm-,
erni- 7 hirni- (Sum.), erin- (65) -osus
Ad. gebrochen; ein brochener, ge-br.,
zer-br. mensch (75), zu rifen. geschoert
int gemechte (132). holeh-, holec-, giloch-
ter (Sum.).
*Hernoee hewer (9 Anh.).
*Hernuo v. Herma.
*Heroas 2. terra, domini (16).
HET
*Heroc-leata, -reta (Gl. m.), nux
heraeleotica (Ki.) (7. molusea 147. aus
moll.) castany (141).
*Herodianus (aus eridanus; 7. padus
Ji.) pfatt (74).
Herodius &e. v. Erodius.
Heroyeum metrum ein herlicher
ver() (65).
Hero-is, -ys (/. baronissa £ wxor
herois 7. baronis 3 sim., nobilis 16) edel
(16). vrowe (99). banritz huysfrauwe(147).
Her-oldus, -aldus, -uldus (b^, 75)
(i. vagus 3. cf. bolinus) Ad. nd. her-olt,
-eolt (67), -eholt (152), -old (1, 18, 134),
-alt (68), -ult (55,21). eyn heerholt (132).
*Herologium gedicht o. rede von
herren (74).
Heros, eros (8) (£Z baro, herus,
dominus) edil man (9). addelsun (100).
hire (8). ein edel here (110 szm.). ein halber
got &c. (88).
*Herpea v. Erpiea.
Herpes (Gl.m.7.serpens; spam.portg.
herpe Dz. Wtb. 501j eis de umme sik
vret (Chytr.) Cf. herpus v. lupus.
*Herpiea &oec. v. Erpiea.
*Hersutum v. Hirsutum.
*Hertericio v. Ictericia.
*Hertinula v. 'Turtinnula.
*Herubum v. Herebus.
*Heruea v. Eruca.
*Heruldus v. Heroldus.
Herus hd. h're. here (19).
*Hesbura v. Espurium.
*Hesculus (cf. esc.) sperbóm (Sum. VI).
*Hes-idras, -dras (Br. &c.), -tras (133),
-eras (76) m. pr. hebr. i. adzutor (ll. c.).
eyn hulffer (7).
Hesitare mis-gelauben (1), -louen
(23). hd. zwi-, zwei-feln.
Hesitatio zwifelung
tzwyuelinghe (132).
*Hespera v. Vespera.
*Hesper-eanceus (-cauceus? -tan-
ceus? 1), -eantnus (-cautuus? 5^),
getrennt h. eanerius (7. g. nolimetan-
gere 76 : eaneer?) rippsucht (1). rede
kothe an der sythen (bb). VII. aus inter-
eutaneus q. v. »« hypochondria &o.,
?oraus ipoerandia ein sichtum der in
den riben geswillt (3). yppoeundrium
(pars lateris) wust (74). ypocondria
weyeke rybbe (147). ipocundera daz
donne vnder den reben (9). Cf. ipocundie
ital. castamento (Gl. m.)?
*Hesperiolus v. Aspriolus.
He-, e-sperus, hesterus Ad. abent-,
aben-, obent- (6), morgen-sterne, -stern.
abent sterre (Db, 8^). auent-sterne (23,
132), -steerne (11), -starne (79). auont
sterre (99).
*Hesperus stelboum (at.).
*Hesteriumv.Host-orium,-imentum.
Hester-nus, -us gestern (8). von g.
(89). van gisteren (79). gest-erig (9, 75),
rig (1), -erlich (55). hesterna die gestern
zu abende (55). hesternus dies die dach
van gesteren (132). der gesterig tag (110).
*Hesterus v. Hesperus. Hesternus.
*Hestimentum v. Hostimentum.
*Hestras v. Hesidras.
Hetero- v. Bitero-.
*Hetum (aus aetos?) ags. spearhafoc
(94).
(110 szm.).
HIB
Heu /d. nd. leyder. ach (4, 16). awe
(4). wach (99). ich sag es mit schmerzen;
heu mihi we mir (65). |
*Heumenides v. Eumenis.
Heus wech-nu, -un, hoho, ioio (74).
wach (8, 23). waich 7 waiz (5). waz Ru
was ((*. baf, basse (152), bas (69, 134, |
151) adv. respondendi (Voce. ex quo). wye |
wo (17). ach (6). wemi (23).
Hexame-ron, -trum v. Ex-.
Hexeris v. Trigeris.
Hyacinthus &c. v. Jacintus.
*Hiaeus (110 &c.), hyatus (66 &c.) (aus. |
iaechus) :. bachus.
Hy-, i- (19) -ades, -adas (94, 136. |
acc. ?) (2. septistellio sm.) subengestereze
(19). die siben (68, 110), seueu (132) ster- |
non ags. raedgaesnan (94), red gaesrum |
(136).
*Hialinum glesein (9). eyn eleym |
gleügin (17). hia-nium emen (8058)
-nio (139, Gl. m.), -mio (136) 4. margareta, |
praeciosa, (nicht ,,st. unio**). |
Hial-inus, -mus (66 &c.), hijalinus !
(76) gloessin (76).
Hialum glas (9). glaf) (8). eyn besehe !
glas (17).
*Hia-mio, -nio, -nium v. -linum.
Hyans (i. potens 76. sí. patens) .
gynde (9). gewen (8). |
Hyare, selten hiare (cf. oscitare) I
hd. ge-, 4 gau- (65), gé- (12), gey- (8), |
nd. gy- (109) -wen. geuen (2). to gheuen
(sic 22). hd. giben (4), vff-g. (19), gyeben |
(5), gibben (17), goyen (57); gewe- (182),
ge- (4, 133), gy-, gye- (110), je- (17), gei 1
(Fris.) -nen. gamen (152). gein (18). vff
gein (19). auff-thun, -gaynen (75), -gyenen
(64). gapen (11, 132, Anz: 6, 447). lanen
i up 1anen (22b). hoianen (23). kychem /
(100).
*Hyatimembris (7. pedo) feyster o. |
fartzer (74).
*Hiatio auftuung (75).
*Hyatus v. Hiaeus. |
Hy-, hi-, hij- (76) -atus (7. rietus |
75, apperitio 76) Ad. gew-ung, -inde (1).
gu- (8), geuw- (69), gyh- (752), geh-(155), X
gieb- (5), gibb- (11), gyn- (1), geynn- 1
(18), gam- (152), gen- (132), hew- (21), |
heb- (77)-unge. gapinge (99,132). hoianent |
(22,23). gamatzer £ gehnen, var. genen,
mit einem lute (75. cf. oscitare). rijssim- -
ghe van (132), ryssung von (110), spritzung -
von (e8) der erden. in-, var. ein-gefallen
erdrieh (64). |
*Hibda (aus hib'da) v. Notus. !
*Hibera (bestia &c.) lint (at. 9, 240 sq-). -
*Hiberans v. Hibernare. 1
*Hyberda (7. q. hibrida; ?. spureus |
76, st. spurius) kebif- (8), kebs- (9)-kint. -
*Hibermaneumata (st. hiberna neu- «
mata) significat hispanieas cantilenas |
t vanates; ibreas c. 4. e. h. mougdiates -
(6). |
Hibern-aeulum, 7 -eum (74), -ium,
-um Ad. winter-huf, -haws (9), -ischauDe «
74). : E
Eeeeecrts (sunt tempora frigida) |
hd. kalt-zyt, -zeyt. kalde tzijt (132). |
Hibernare wintern (8, 64, v6). be-w. ||
(9). hiberans 2. fernans (76). |
Hibernensis v. Hibernieus.
*Hiberneum v. Hibernaculum.
HIE
Hi-, hy-, i- (5^) -bernia hibern- (1),
hybern- (22), hybernen- (28, 68), hyber-
nien- (66 &e.), hiberner- (21), ybern- (5),
yber- (18), ir- (99), vren- (74), schot-
(10), spanien- (74) -lant. ybern (5^).
Hibern-icus, 7 -us 7 -ensis (Br.) eyner
f hyberlant (18). hybern-er (23), -ischer
(Db). eyn yberner (5). vrenlander (74).
*Hibernium &oc. v. Hibernaeulum.
Hybernus, hi- 7 i- bernius, var.
iIbernus (75), iborneus (16) winterlich
(15, 15). w. ezeyt (9). wetterlich zijt (8).
Hibernus v. Hibernicus.
P (Z. g. iber, iberius) riuier
11).
*Hybis v. Ibis.
Hibiseus v. Ibiseus.
*Hibix v. Ibex.
Hi-, 7 li- (74) -brida, ibida (14:7),
bidriga (7) (cf. sq., hiberda, notus) est
(rp apro seluestre et sue domestica (1).
cebaeren van eynre edeler moeder ind
onedelen vader onecht (147). widel (quz
esticulos non habet i?1. cf. Gt. l, v17).
pasthart, einer von einer edeln muter
end vnedelen vater geporn, o. ein tier
ron einem wilden parck vnd zamen
weinfmuter geporn (74).
Hibris widila (127) zuitharm (Sm.
l, 396. cf. hermaphrodita, Gt. 5, 730).
Hie hy (125). hie 7 dese (99).
( B an der stat o. an dem ende
15). ,
— Hie-, hec-cine der selb (9).
| *Hicon- &c. v. Econ-.
| *Hieronomus gesiert man (1l. aus
EE ymus? agoranomus? oecono-
mus ?).
, *Hieter v. Icter.
| FHietericia &oc. v. Ietericia.
*Hietrix v. Ieter.
Hydor v. Idor.
| *Hydra veltrose (95).
| Hydra v. Idra.
Hydraula v. Idraula.
Hydria v. Idria.
*Hydrogerum v. Erigeron.
Hydromantieus v. Idromanticus.
Hydromeli &c. v. Idromel.
Hydrops &e. v. Idrop-.
. Hydrophobia, ydrofaba (74) doven-
ige sucht (85). wasser-s. (74).
Hydrus v. Idrus.
Hy-, y- (1) -emalis winterlich (1,
b). winderleich (9).
|, *Hyemanus winterhuf (7. quasi stuba
[5
Hye-, hija- (76) -mare Ad. nd. win-
eren.
Hyems, hiemps, iems (75), yems
3) iemis (7. quarta pars ann 16) Ad.
d. winter."
.*Hiena (hysmium Ki., gemma) der
ien- (Naturb.).
Hy-, hi-ena (7. puto) illitiso (84,
£). iltis (74). elentes (Anz. 8, 93^). elin-
Sel (Sum.) elnte (102). hellunt (Gt.).
tarablint Gf. 6, 701). hientier (75). igena
leis (93) verwechselt mit elent (cf. v.
lx) oder alces selbst mit einem deutschen
orte.
*Hiseninum ( pelliciwum) ellinsin (Sum.).
*Hiepas (zw. hine vw. hispus) 7. cipe-
eda (76); cf. hiptare ?7. hictareidem
reboiare (Gl. m.)? hirna?
HIL
Hier- v. Jer-.
Hierapigra &e. v. Gera pigra.
Hierocom-ium, -on (c hiera gr.
lepra) vDsetzelhuf (88). j
*Hierofaleo gier- 7 ger-falek (140).
Hieroteca monstrantz (91).
Hiffaronda v Orbia.
Hiffera (alph. his-) pila feriendo
(Pap.), var. p. & f. (G1. m.).
*Hygrida mezzele (85 m sf. n).
ygrida nessil (9). igris neBeln (17).
*Hijamare v. Hyemare.
*Hilar-e, -are (pr. sone h 132), -ere,
-eare (9), -eseere, hil-o, -ascere (9)
frauwin (8, 19). erfrewen (9). frelich syn
(13). froloeken (64). Ad. frolich machen.
nd. vrolie maken. vbliden (11).
*Hilare lehatzen als die hundt (75).
Hi-, hy-laris Ad. fro-, froe- (76, 110),
fró- (6v, 134), fre- (13) -lich. nd. vrolie,
blyde (99, 132). wol-gemut (1, 55, 75),
-ghemot (23). mutsam (64. cf. Sm. 2, 650).
milt (110). hei. vnd wunsam (15).
Hi-, hy-laritas, hileramen (17) Ad.
frolich- szm., wolgemutig- (75) -keit.
vrolieheit (23, 132). freude (17).
Hilariter Ad.fro-, froe-, wolgemutig-
(75) -lich.
*Hilarodes v. Hillacades.
*Hilascere v. Hilare.
*Hild-a, -egardis n. pr. hille (14). Cf.
hille n. pr. mulieris (22b).
Hyle v. Ile.
*Hilena (cf. cantabrum) ruck-, var.
ruch- 4 toten-wurm (7. vermis qui nas-
citur in spina dorsi 15).
*Hileramen v. Hilaritas.
*Hiletus (quas? hians) giner (75).
*Hy-, i- (74) -liaca, 7 ilion (7. eolica
74) darm-gicht 7 -siechtag, grymmer s.,
die kaltmuter (74) grim krimmie (93).
illiasis weetag der seyten vom stain (74).
*Hilies murio; heries maurio (Gf. 2,
842); lat. cf. helies ?. morio (139).
*Hilla, illa (17, 76), ilua (Gl. m.), Z
ila (14) (i. presulpa 75, lucanica, in-
duetilis, botulus &oe.) hd. wurst, worste
(85). worst (132). vorst (81). prat- (74),
prot- (3), brot- (6, 4), brad- (11), brayt-
(Db, 19), met- (23), knack- (Ki.) rosen-
(75, Sm. 3, 135. cf. 2, 126), magen- (Sm.
l. c), blut- (15), schub- (74), schübel-
(Sm.) -wurst, worst. schü- (Fris), schu-
(64, 74), schi- (649) -bling (cf. Fr. 2, 230?.
Sm. 9, 313. Gf. 6, 410). en slach brade
(23).
*Hillaeades 27. /asc?u carminis cantor
(16) aus hilarodes zd. (129).
*Hillieus (7. parua quercus, aus ilex)
aychleim (74); versch. von hilli-eus (Gl.
m.), -rieus (Pap.) ?. ma?or venetia.
Hil- (Pap. Gl. m.), hi- (139) -litor
j. V- (139), o-, ho-rtica.
*Hilna v. Enula. -*
*Hiluis spil (104). |
Hilu-m, -s, ylus (56, 74), ilus (9 &e.),
ilum Ad. feder-, fedder- (7, 133), feddern-
(21), nd. vedern-sele, -kil (1). keil zele
(8). pfaff in der feder (55). mack (of.
nucha) in der federn (74) sele peyne
(sic 9. aus s. penne). leicht, licht 7 ring
7 ding das da in der federn ist, «/g.
kile, kijl, keil (75 varr.). das sehwartz
HYP 211
flecklin an der bonen (91). b.- 7 arbey-
schal; ponengraD) (74).
*Hima v. Hernia.
*Hymber Imber.
*Himen 27. mensura liquidorum, semc-
tarius (16), 7. g. hin (Br. &c.), hyn (66 &.).
Hymen hute des maytummes (9).
eyn hoehunge dez mattüz (szc 8). iunck-
frawschafft (88).
Hymenalia pulternaeht (Judus 125).
Hymenium, hismenechion (147) eyn
hochzijt liet (8). brutgesang (75). bru-
lofts sanek (147).
*Hymerula v. Humerulus.
*Himila v. Enula.
Hym-, im- (69 &e.), yp- (5^) -narius
ymnere (Gl. Zwetl.). eyn ypnere (55). hym-
nus buch, var. ymD buoch (64).
Hymnidieus lobsager (65).
Hym-, im-, imp-nus Ad. lobe- (17),
lob-, lop- (8), loff- (132) -gesanek. ymb
7$. (Ob. a. 1486). immis m. (reg. Ben.).
Hin v. Himen.
Hine von hine (125). henen (99).
*Hindula (aus hinnula »« hynde),
hynde, eyn see (7. e. femella) vnder dé
herten (29).
Hinnibile wierlieh (9). wye erlich
(equus; sic. 8
Hin-nire, -niri (133), -ire hueion,
uueion (Gf. 4, 1223). wyhan (13). weyen
(108). wihel-on (95), -en (69). wieheln
(4, Fris.). winheln (40. cf. hinnitus). wy-
haern (19). weihirn (8). wehern (17).
wyern (9). nyhan ein rufe der pferde
als rucheln (74). nyhagen eyn rop der
perde (225). nyhen; hanen; miegen;
huttern; wrintschen (Fr.). wrienschen
(11). brielschen (108). briesgen (99). hin-
nern (3), -neren (2), -deren (l1). ruheien
(74). ruelen als die rof (75. vc. asené
Fr. 9, 123). rüheln (Kaysevio.). rinhel-n
(134), -en als die rof) scareien (s8).
*Hinnitum (27. crgentum viuwm cf.
humectum) kex-uber (176).
Hinnitus winheln (76). das wihelen
(116). ruhelung (74). rühlung 7 gerüchter
(Fr. 2, 123€). brisginge (99).
Hinnula (cf. hindula) hinde (9).
reyger be sen (11. aus reyge-bocksen *?).
*Hinnul-a, -us v. Enula.
Hin-eula, -nula (Gl m.) (cf. prc.)
gall. eschalo-tte (Gl. m.), -ngnie (122).
Hin-,hyn-, hi-nulus (7. vitulus cerut ;
filius c. € capre 8) hd. nd. hinde. h.-
kilber (74). Ad. hynne, hind, hynn (68);
hinth- (102), hynnen- (11) -calp; hint-
(100), hind- (93) -ealb; hinden-kalb (91),
-kalpel (9); jung hirtze, hirs (9). jun-
chert (99). rechbecklin 7 füllin (91).
*Hinnutus wit hirte (79. s&. hinnu-
lus june h.?).
*Hintzmannus v. Ceruisia.
*Hinula v. Enuula.
*Hinulus v. Hinnulus.
Hyoscyamus v. Tusquiamus.
Hyp-, hip- v. Ip-.
Hyperaspistes (7. protector Br.),.iper-
( ipor- (v6) yper- (74) -apistes, iper-
aspides (76) hispates 7 ipapistes (7.
defensor 148), hyspaspiees be-schirmer
(74), -Sschuezer (9).
Hyperic-on, -um, yppiricon (105),
y- (Gf), i- (87, Sum. VI) -piricum,
218 HIR
iperi-econ (9 &e.), -ton (64), -chium £
ipariton (74), yperic-um (86 &e.), -à (14),
-ium (9), ipiteron (123) (cf. hippuris,
perforatia, quipparum) hart-hóvve
(101), -heuui, -hó (Gf), -owe £ har-
cehen (harteheu? s$5),-enhau (12), -haw
(14), -wrz (87). hardenhouue (131, Sum. VI).
velt-hopff (14), -rauteZ gart uyl (nyl?),
weiter unten hartuel (9). haternowe (Sum.
V). rietoch (105. cf. saliunca &e.). s.
Marien vlas (47). sant Johans erut (123),
kraut (74).
Hyperpyrgium v. Bpigergium.
Hypnale v. Ipsalis.
Hy-, hyp- ($8), hip- (91) -pocaustum
eyn stoeue daer vuyr onder is (132).
ei stub da das feuer nider ist (110).
stub (s8). badstub (88, 91).
Hypocehondria v. Hespereauceus.
*Hypola-us, -is (Ki) (cf. eurruea)
grabmuek (Ki.) gelegorDe (125).
Hypopyrgium v. Eipigergium.
Hyposelinum v. Petroselinum.
Hippa-, hippi-care, hippi-, hip-tare
(cf. erupticare, hiepas) keichen (126 &c.).
*Hippius stutari (Gf.).
*Hippoboseides, ipoqui-neia Z -nci-
dos (74), -stidus (9) (herba, cf. ypo-
quintida 93 p.52 ?)buckes- (85), bockis-
(9) -bart. pockspart, wildarbeis, wicke
74).
i M Ea v. Hypocaustum.
Hippocomos rof- 7 stal-knecht (88).
Hippo-,hyspo- (79), hipo- (99), ippo-
(69, 134), ipo- (16 &c«) -manes, -mones
(79, 134), WmOUOyeG (124), ipome-nes
(132 &e.) -us (66), iponeus (10) (herba
dc.) uenin (99). wenin (79). pferdegift;
füllenminze (Ki.). bruntz von einer
studten Z ein krut (88). stech-, rauch-
e c - -
appfel, »/. dornappel (143). hippomanes
deuorasse prov. nl. sy heeft cruyken
voleht my nae gheeten (116).
*Hippomanos (sí. hipponomos) rof-
hiert (88).
Hippopera fellis (91).
Hippopo- (53), ipo-tamus, -thamus
(8), -thanius (9), -eoneus (76), -timus
(14) hipopotomus (74 Mrg.) mer-phert
(8, 9, 11), -roà (53, 74). wasserpfert (14
Mrg. ).
*Hipp-oseta ,
Yporus.
Hippus rof) (75).
Hiptare v. Hippacare.
*Hypus schrey-, droef-seheep (147).
bun (st. hiare? hiscere?) gaben
91).
*Hirc-ellus, -illus, -iolus Z -ulus
(dem. Br.) pochilin (104). bokkili (127).
bock- (7), bog- (8) -lin. bocke- 7 bócke-
lein (9). chizzi (hireelli 7 hedi (141).
augen-winckel (8), -winck (9); cf. hir-
quus.
Hir-, gew. ir-einus, ireanus Ad. nd.
bo-, gew. bu-cken. bogken (21). bockingk
(19). buekijnck (11) bocklin (ireinus
(v. caprinus. 16).
*Hirci-, hist/- S -pilosus hert-herig
(9), -horeeht (8). D hircipulus (bocks-
harig), hirtipilus (7. hirsutus, hirtus
Ki), horripilare, hystrix.
.*Hircitare ;. ópito vnd stinclichen
sin (18b).
-uris v. Equisetum.
HIR
Hireoceruus (cf. tragelaphus) eyn
gegossen hireze (9, 17), hirsez (8), ge-
ündert ?n geyDen hirsez (8). geifbhirsch
(Ki.). zwydorn (74. cf. hermaphrodita).
Hire-, ire- (649, 74), ir- (64) -osus
(£. hircinus Br., hirsutus 76, fetidus ia?
&e.) bueken (11). becklet (64). pucke-
lechter (74). stinckende (9, 74). st.,
stinckich (132) als eyn bock (110 &e.),
bog (8). stincking? (17).
*Hiretallus v. Hirquitallus.
*"Hir-euare 7 -tieinare 4. petere (76)
st. f'etere.
*Hircum v. Hirsutum.
Hireus, ireus (cf. hirquus) Ad. bock,
bocke (133), bog, poch (104), pock (74).
nd. bok (23), buck (11, 22). ireus. die
stat vnder den armen (17) hireus 7.
ascella hominis vnder den vehsen (16).
v-gestanck 2 remselen (113). gstaueck
vnder der vcehsel, m4. stanck van de
oxelen (116).
*Hiricius v. Ericius.
*Hirin v. Eryngium.
*Hyris v. Iris.
*Hirma v. Hirnea.
*Hirmen v. Hirna.
*Hirmendactila &e. v. Hermodae-
tilus.
*Hir-na, -men (9) geweide sucht (8,
9, 17). vleismes (11). Cf. hira entestinum ;
ehira d. (124). hirna (a salsiza (Gl. m.) ;
i. salsica (129. hilla parva s. 20.); hiruca
s. «. Eine andere Krankheit hyrnea 4.
inpetigo 7 pupula; hyrniosus 7. pupul-
1 inpetigin-osus (129), cf. hirnosus 74.
impetuosus (cf. v. hirsutum); heretiea
est qd. scabies que alio nomine dicitur
impetigo (76. »-« haereticae carnes Gl.
m.). Vil. versch. hi- (142, G1. m.), he- (Pap.)
-rnia (s. o.) v. ram-ea (142, Pap.) -ix
(Pap.) tramea (Gl. m.).
Hi-, hy- (147) -rnea 4. oerea (aus
urceus, orea? 4. eter Gl. m.; 4m ,e/nen
guten Stiefel trinken'* erinnernd) quae ad
potum bavulandum paratur (129). (o vaso
da portare de beuere (Gl. m.). vat wyn in
to dragen als eyn huyt of velle (147).
weinkrug (Ki. h. 7 hirnia (cf. prc.) ?.
oerea ad potum portandum ain schluch
(76). hirma (hirnia?) 2. ocerea steuel
i strauel (23). hyrma styfel, lederhose
(74).
*Hirn-ia v. -a, -ea.
*Hirniosus v. Herniosus. Hirna.
*Hirnosus v. Hirna. Hirsutum.
*Hironi-a, -ce v. Ironia &oc.
Hirqui-, hire- (7) -tallus, 7 -cellus
(76) 2. puer libidinosus (176, 129); luxu-
riosus ad modum hirci (-tallus 76);
pareetatus, cuius voc gallula est eim
mutant (125); vn kusche (7).
Hirquus, hireus g. ui (9) ouestal
(cf. ougstal albugo Gf. 7, 225) £ cipfihe
quod galline $n lingua crescit (104).
augenwinck-in (9), -el (64, 91). hirci 7.
anguli oculorum. (61, 16). hirqui 2d. (110
&e.) hirquus 2. angulus o. (Br.) ireus
(74), irtus ou-(93), au- (74) -genwinckel.
Hirrire gelffen, bellen, schreien als
ein wietender hundt (ss).
Hir-, ir-sutum 2 -tum, hersutum
(136), hireum (seltener msc. -us; 4.
drustum 136, pilosus, squalidus, asper,
HYS
hispidus 4. v.) Ad. ruche, ruch, rawch,
rüch (12), rauhe, rauwe (152), rawh (9),
ruw, rue (13). nd. ruwe (132), rw (11),
ru. Ad. har-eeht (18), -ig; haar- (126),
her- (12) -eehtig; herig (6), horrecht
(8), ruehharig (110), ruch mit har (6).
hirtus scharpff (17, 26). scharp (8). scharft
4 wach (9. sonst wachs v. aeutus). scharf
gewechs (75. ge- sí. 4 ?). hirnosus
?. impetuosus (cf. hirna) £ pilosus (16);
hi-, 4 i- (76) -rsutiecosus 7. p. Zn collo
(76, 129), cf. rudosus 2d. (76), hirsieulus
4. pilosum habens culum (Gl. m.)
*Hirtiea 7. tunica de pellibus dc. (x6).
peltz o. rock von wilden tieren gemacht
(74). rauchceleid (75). Cf. hireus Z. cili-
cium (G1. m.) ?
*Hirticinare v. Hireuare.
Hirtipilus v. Hircipilosus.
*Hiruea (cf. hirna) worst (11, 19).
Hi-, i-rudo, -rugo, erugo (q. E
iruda (8, 9), irrugo (66) egla (105). egele
(19). eggle (99). vle (13). Ad. nd. egel.
eine ágel (Fris.). eggel 7 eghel (19) eghell
(132). engel (6). ygel (18). sehraffhorne
(4. sangwisuea 10).
*Hirundinare v. Fritinnit.
Hirundin-aria (143, Ki.), -a (143), -ea
(85) (cf. erundina) schwalben- (143, Ki.)
gilb- (143) -kraut. Ad. nd. schel-wurz,
-wort (4. c.). nl. grote 7 stinkende gouwe
&c. (143).
Hi-, hy-, i-, y-rundo swal-iwa (
-wa (87, 102), -uvve (104), -we (10 &c.)
-ue (22, 132), -be (D &e.), -b (1, 34, 141)
-e (22ab, 28), -ke (Ohytr.) -me (6, 4), -m.
(17). zwalu (11). Ad. schwal-b, -m (4, 126).
*Hisca (7. viseus; aus viseum. auch
span. cf. Dz. Wtb. 502) mistel (93). pallii
genus (Gl. m.).
His-cere, -sere (66 &c.), -sire iui
itum (68) (74. fodere 4 aperire, os ap;
fundere 4 ap. 16 &e.) hd. geuwen (69),
gewen. gelinen (Fris.). gysten (13). gapen
(79, 132). graben (68, 110). vfschrunden
vt sicca, terra, (134 Mrg.).
*Hiscyamus v. Jusquiamus.
*Hismarus (Z mons 66 &e. ism. Ki)
eyn berg (11).
*Hismaticus (cf. mammantieus) der
sich tottet (9), an sach dodet (5, 17).
*Hismenechion v. Hymeneum.
*Hysopu-s, -m v. Isopus.
Hi-, hy-spa (7. derillus, ilbus 74,
tradula, stupa, gipsa, resticulus 75)
reisten (1, 3, v5), reit (74) flachs 0.
hanfs (74, 75). riste-flasses (8b), -flafje
(13). rysthe fla (D^). en rijste (28, 78)
$ vlasse (sic 23). ristflaf) (49). eyn ryst
flachsses (12), rysch flasses (10), ryst--
flaysche (19). |
Hi-, hy-spania Ad. nd. hispanien- |
hispaner- (76), hispanniger- (18) -lant.
*Hispanica (cf. hibermaneumata) i.
vanitas (16). j
Hi-, hy-spanus eyn hispan-ier (95
23), ger (5), -er (22).
*Hyspaspiees &e. v. Hyperaspistes.
*Hispedieosus v. Pedieulosus.
*Hispenus (piscis) hirseit (125). Of.
hispe-rus (67 &e.), -tus (66 &c.) p8008;
w. v. ispergus.
*Hyspex (7. £c20) prant (74).
—
HIU
Hi-, hy-spidus (7. hirsutus 2 pilo-
;; blesus 1) Ad. ruche, rawh (9),
ich, ruch, r.-herig (110). nd. ruwe
2), rw (11). lispend (1). burst- 7 haar-
Mig (126). scharff gewechs (75. cf.
'sutum). sch. der magerkeit halb &c.
"Hispil swinghe (98).
'Hyspomones v. Hippomanes.
'Hispus (aus hippus) 7. equus (75,
. hengst (15).
"Hissere v. Hisceere.
-Hista, hysta, histra (132) (aus isca)
ide-cr (66 &e.), -l (68). sproekel (107,
)-
-Histarius (aus escarius) eser (b*).
Hister fluwus i gentile (Br.). tunaw
9). steyrer (9).
-Hister zu lest (7. vifómum (1. von
cepoc ).
Hister (cf. sq.) gauckler (Ki.).
"Histor (cf. prc.) eyn sehympher (1).
Hi-, hy-storia Ad. md. eyn gesche-n,
. -en, -hen, -chen (76), geschyet (132)
ick, Ad. ding. eyn ding dz geschen
(8). eyn dinck also geschehen ist (9).
ez geschenhen ist (63). eyn geistlich
p daz geschehen ist (17) ge-schen
), -schieht (1, 77), -sehyeht (12), -sehigt
). dinek Z schiehte (22). ein gescriben
| der getad as es gescach (93). Ad.
tor-ie, -l.
*Histori- v. Historio-graphus.
"Historio v. Histrio.
Historio-, histori- (1) -graphus eyn
schiehtschriber (b^), geschickt schrei-
r (szc 1); Ad. nd. historien- Ad. -sc'ber,
hriber, -sehreiber, -beschriber, -be-
xweiber, nd. -beseriuer, -vestener (22).
histoiren beserift (79).
*Histria (cf. hister) steyermarck (9).
Hist-rio, -orio (1103€, 133), -or, -er,
jones pé. (qq. v.) hd. farnmanne (12);
Lerer, -rer, -rár (1), lodderer (10).
. nd. loder (23), lodder; l.-boeue (107),
jeff (132). bübe (6). bueb (75). bub
1). bueue (11). boue (22). boeve,
tte-, wijn-b. (147). netbove 7 scumer
);) netzknab (65 Mrg.). neDer (8).
rezer (sterezer? 9. cf. scherzer jocu-
or Fr.). platz- (110, 132), blatz- 7
iter- (88, 110), wurst- (68) -buob s?m.,
jeff (132). gauff- (75), 1auff- 7 1uff- (65)
mt. tumere (Sm. 1, 443). spil- (Gf),
li- (127), spel- (99) -man. lecker (8).
ffigener, -yener (65), -gan (10). ruf-
n (65 Mrg.). ein person in einem spiel
cryhart (88). frey-het (25.), -hat Z -heit
). sprecher Z herolt (65).
*Histrionatus heroltz-, varr. herolt-,
rrolt-stat, 4 iuwff- 7 heroltz-that &c.,
g. kurtzweil (65).
*Histri- (2« sq.) v. Hirci-pilosus.
Hy-, hi-, i-strix (cf. ericius) egel
|). ygel (3, 7, 4, 110). aichela (Sum.).
nsu egel (17). herbist-ar (103), -ram
"1, Gf, cf. ibex.). dornsehwein (91).
*Hytter totenwurm (9). Cf. internix.
Hittire (canum, i. ?nuestigare Gl. m.)
nseln 7 schnoppern (Ki). hittus (v7,
YOG (Gl. m.).
Hiu-, hyu-, hui- (75 var.) -1ca terra
rsechlunden ertrieh (64). schrun-ten 7
en (75).
HOM
Hiulee stak- (Fris.), stamm- (ki.) -lend.
gatzend (Kia.).
Hyuleus gekleckt 7 ginnend (126).
zerschlunden (64).
Ho nf. wacha (22b).
*Hobe v. Hele.
Hoe Ad. daz, das (6, 76). nd. dat.
*Hoconie uuithi (Gf. 1, 745. cf. lau-
conie).
Hodie Ad. nd. hude. hud (21). hute
(92). hàte (6). huit (76). huden (11). hiden
99). taillung (74. cf. Goth. wtb. 2, 607).
*Hodiernitas hutlicheyt (18).
Hodiernus hud-ig (55, 17), -elich
(9, 21), -elie (23), -en (132), -e diD dages
(19). hodelic (22). Ad. hut-ig (67, 132, 152),
-tig (68), -lieh; der hüátige (6); huitig
76), hewtig, hewttiger (1). hodierna die
dalingh (225. cf. hodie).
*Holandria &e. v. Hollandria &o.
*Holecus ga/l. monsteron, salsalle(122).
*Holerare (7. olera 4 cales plantare
sic 76) kole planezin (8). kolpflantzen (9).
*Holifacere &c. v. Holofacere &oc.
Holippa hohlhipplein, eisenkuchen
( Ki. ).
Holipparius hohlhippleinsjung (Ki.).
*Hol-, ho-landria, 7 holsacia 7 hulu-
tria (74), selten holland-ra, -ia Ad. md.
hollant. holan-t (1), -d (6).
*Hol-, ho-landrinus, hol-saeius (74),
-andrius (55, 24) Ad. hol-, ho- (4. 74)
-Jander. hollender (55, 6, 23).
*Holli (7. nareissus) wassersemden,
hannenfuD, grensing, swefelpreeh (74).
*Holobara v. Olofora.
Holocarpanium quasi totus fructus
(Br.). olocarpamen, gj. tis die heel alynge
vrucht (147).
*Holoeaust-atum, -oma (9) geneme
opfer (9). gemeyn oppir (8).
Holoeaust-um, 7 -oma (110 &e.)
offrande (99). Ad. oppir (8), opher, opfer;
gantz o. (91); o. das da brent (75); ein
gebrant o. (6, 75); eyn bornig opper (17).
*Holo-, helo- (a/ph. holo- 134), holi-
(85), ol- (aZph. hol- 79, ol- bes. glossiert
8.41.) -facere, -uaeare 4 -sere ( d. redolere,
fragrare 74), holfare (Pap.) Ad. ri-, ru-
(19) -chin; ri, rie-, -rei- (85, 68), rói-
(6), ruy- (132) -chen. nd. ruken (11, 22,
19), roken (23). riehten (11). riechel (sec)
als ein tier o. kraut (74).
*Holo-, hol- (134) -faetus geroche
(19, 67, 133). voech (122). gut geroch (110).
roke (11). Ad. rie-, ry-, rei- (68) -chunge.
Holofernes pr. n. regis kunig (16).
*Holophanta v. Alphanus.
*Holosanthus v. Alosanthus.
*Holo-sere, -uaeare v. -facere.
Holoseriecum v. Oloserieum &oc.
Holtsatia (cf. hollandria) holsten
lant (22^).
Holtsatus (cf. prc.) holste (22b).
*Holus v. Olus.
Ho- (Gl. m.), o-magiales manne (9.)
Ho-, gew. o-magiare, omagi-nare
(1), -um promittere (3) hold werden ?
geloben (76). Ad. nd. hulden. holden (3).
hilden (18).
Ho-, o-magium 4d. nd. huld-e, -unge,
-inge, £ -eghen (22). Ad. huld, holde,
holt (7), hilden (18); hold-, holl- (21),
hoyld-unge. Ad. md. man-schafft, -schaff,
HON 219
-schfat (sic 151), -seafp (19), -scop, -leen
-guet (20), -leenghoet (81). man-schafft,
-hafft (755) der hi- (759), bi-Idigung (75).
gelibnuD (76). hom-agium 7 -igium Z
-inium manschafft (76).
*Homanieus menschlich (9).
*Homasum v. Omasum.
Homelia v. Omelia.
Homicida Ad. nd. dot-, doyt- (5,
133), doet- (132) -sleger, -sleyger (21).
tot- (bb), toit- (1) -slager. dot schlaher
(68). dott- (67), todt- (110, 134) -schlager.
hd. totschleger o. morder. murder (19).
moerder (11). mordener (132). man-
schleger (6), -slechtig (9, 4), -sehlechtiger
(65, 75). mortschacher (V. a. 1455 Sm.).
*Homicida herba (v. ecapenus, san-
guinarius, ramus q. v.) hartriegeln (75).
Homieidium man-slaht (Anz. 8, 101),
-slagt (99), -schlacht(75, Sm. noch a. 1760),
-slachtunghe (19), -slachtinge (11), -slech-
tikeit (9). hd. nd. dot-, doet- (132), Ad.
tot-, tod- (76), doyt- Ad. -slag, -schlag,
nd. -slach. todtslack (3). dott schlage (67).
mortsehách (V. a. 1455 Sm.).
*Homi-eulus, -dus v. Homuneulus.
*Homigium v. Homagium.
*Homilio (7. gnanus, »« pumilio)
ain zwerg (16).
*Homilus v. Homuneulus.
*Homin-eum, -ium (147, Br.) (4. do-
mineum 4, hominis seruicium 16, Br.)
hersehaft (4). mynsehen dyenst (141).
Hom-inium v. -ineum, -agium.
*Hominor aris menschlich (sc 9).
Homo (7. mierocosmus 7 antropus
bv) Ad. nd. mensche. Ad. mensch, mentsche
(133), mentsch (1). nd. mynsche (11, 23).
man (8b). p£. leut (75).
*Homoblata v. Homoplata.
*Homocenus v. Homotenus.
Ho-, o- (9) -mogenia glicher nature
(9 Ann., 15, 63). naturlich dinck (9). omo-
genium ding das da einer natur ist in
synen teylen (75).
Homonymum v. Ononimum.
Homo-, hono- (9) -plata, 7 -blata
(15), -planta (122), homo- (4, 74), honi-
(8) -plaea (7. spatula 74, 75) achselbein
(15). ein sehulder (3, 8). sch.-beyn (4),
-pain (74). schuldiger (sze 9). gail. los
de l'espaule (122).
Homophagia v. Omofagia.
*Homo-tenus, -cenus (76), -tinus,
-tonus (132) Ad. mensch-, mentsch- (1),
mens- (133) -lieh, -liehe. nd. mynsch-,
mins-lie.
Homousios v. Homusio.
Hom-uneulus, 7 -iculus 7 -ulus (75
-uncio, -oncio, -ullus (93), -ilus (8),
-idus (8 &c.), -ilio (g. v.) ^d. eyn kleyn,
chlain (1) mensch. wenig m. (-idus 8).
en clene mynsche (22, 23). mensch-lein
(9), -lin (155, 110), -li (93), -el (5). elein
menschlin (68).
*Homusio (aus homousios) eyns
wesens (8, 9).
*Hon-a, -o (19) (aus) sneppe (19).
sneeppe (11).
*Honarium v. Honorinum.
*Honeorium v. Honerarium.
*Honerare v. Onerare.
,
280 HOR
*Honera-, honora- (q. v), honeo-
(67, 76) (aus onera-) -rium (?. magna
nauis) gro[ó (8), gros (9) schiff.
Honestare eren (19).
Honestas (7. reuerencia 1) er (1).
hd. erwirdi-, ersami- (134), ersam- (67),
erber- (110, 132), eber- (68), züchtig- (151),
zuchti-keit, -heit (132). hubsch- (17), hubs-
(21) -heyt. hobi- (5), nd. houe-scheit.
Honestus (v. honorabilis 1) Ad. er-
sam, -ber, -leich (1). hubsche (17). hubsch
(4). hubs (21). hobisch (5). houesch (23).
zuchtig (66, 133).
*Honiplaea v. Homoplata.
*Hono v. Hona.
*Honoforum v. Enoforum.
*Honoplata v. Homoplata.
Honor d. nd. eve. nd. eer.
bietung (65).
Honorabilis Ad. er-lich, -ber, -wür-
dig (6), -wirdig (75). irber (1T). ernrich
(12). nd. er-liek, -bar; hersam (22).
Honorabilitas Ad. erber-, ersam-
(18), erwirdig- (75) -keit. eersumheit (11).
Honora-biliter, -nter irbirk- (1T),
erwirdig- (75) -lich.
Honorandus (7. reuerendus 1) Ad.
nd. eren-, er- (133), eer- (132), erevnd-
(21) -wert, -werd (67) zü erende (6).
er-ber, -berlieh, -wirdig (4), -berg (1).
Honoranter v. Honorabiliter.
Honorare /d. nd. eren. irn (10).
w'digen (9). erwirdigen (75).
Honorarium 4. premium aduocati t
magna nauis (Voce. ex quo, Gemmae; cf.
honerarium). faut solt (8). cleine- £
daine-win (Gf. cf. honorinum).
Honorifieare Ad. nd. ersam, irsam
(17), ersamen (18), erwürdig (6), erwur-
dig (110), eerwirdig (68), erwerdich
(132) machen, maken. .
Honorificentia (/. honorabilitas q.
v.) hd. erber- (8), ewir- (9), erwerde-
(133), erwirdi-keyt. erbaricheyt (23).
Honor-ifieus, -osus, -us, -abilis (q.
v.) hd. er-ber, -berlich (18), -berklich
(21), -wirdig, -werdig (133). erbarich
(23). eer-sem (11), -werdieh (132). irber-
liehe (11).
*Honori-num, -um (75) fursten win
(8). wursten wein (se 9). schanckung Z
ertrun-g, var. -ck (75) honarium 4.
vinum quod principibus preponitur (16).
Honorosus &c. v. Honorifieus.
Honus c. der. v. Onus.
Hora Ad. stunde. czeyt(9). ure (99).
*Hora (7. fimbria, »« ora) hd. saum,
seum (21). zoem (132). zom (23). swam
(22. cf. horator).
*Hora-logium, -legium *v. Horolo-
gium.
Horama v. Orama.
*Horasium (cf. sq.) eleder zoom (11).
*Horator kleyder saum (19). swamm
(sec 6. cf. hora).
Hora- (29, G1. m.), ora- (alph. hora-
719), horo- (85) -torium bedehus.
Hordeum v. Ordeum.
"Hor-ena, -ona, harena (141) (piscis
cf. hor-, fo-, o-rena) vorch (74). fore
(11). for (1, 4). forne (D). vorne (23, 132).
voorne (107). varne (22). furne (68). furn
ere er-
HOR
(110). Ad. vorhel. vor- (67), wor- (6) -heln.
forgeln (1). foreln(21). voeren, truytten
(141).
*Horex (cf. orix, fasianus) feusa in
(sze 19). feysaen (11).
*Horingigantes v. Horripilatio.
*Horinis v. Horridus.
*Horipilatio v. Horripilatio.
Hori-, horiu-spex v. Aruspex. Ho-
roscopus.
Horizon,
hymel (64).
Horminum v. Orminum. Gallitri-
chum.
*Hornix v. Ornix.
Horno-, orno- (141), orna-(1) -tinus,
-thinus (6), horn-us / -atonus (16)
heur (76). hurig (1). hurrig (6). langer;
orno huiro (141) horno-, orno- i1)
-tinum vinum (cf. v. hornum) hurig
(4), hurrig (6) win. ornacium 2. vinum
vnus ann (16).
*Horodi-ns, -us v. Erodius.
Horologium, gew. hora-logium 47
-legium, oragum (5^) zeit- (67, 74), zijt-
(16, 64), fewr- (74), vre- (5), uwer- (19),
uber- (18), ver- (11), hor- (225) -glock,
-glocken (225), -elock (11). orlevg (93).
orlei (Gf.). vrley (6). stund-uwer , var.
-urver (2« urvar r?pa), £ -zeige (75),
-glaf) (110). hd. czeiger, seyger. zeygher
(23). seyggher (22^). seger (22). seyer (5^).
vrwercek (i110, 132).
*Horona v. Ho-, fo-rena.
*Horor v. Horror.
Horoscopium czeubernisse mit den
stunden vnd mit den ezeiehen oder
gradus (9).
Horo-, horu- (65, 68), horru- (65 var.)
-scopus, 4 -spieus 7 hor-, hori-uspex
(141), 7 horu-seulus 7 -spicius (110 &e.)
(cf. aruspex) vren- (110), elock- (132)
-steller. vtffmerker der stunde 7 vff die
st. (65). wijsage durch angefangen zijt
vnd wijle eins geschaffts (75).
*Horotorium v. Horatorium. '
*Horreetat prelt (40). oreetare (Gi.
m.), iorritare (141) arietum, vox.
*Horrena (pscs, cf. horena) henneke
(23).
*Horrena (cf. horridus) eyslieh o.
scheuez (9). eysliehen (8).
Horrendum zu schuen (8), schewen
ho-, o-rison der halb-
9).
| Hum grysseliche 7 gruwelich
(19). grijstelieh (11).
Horrere Ad. nd. gruwen, schuwen.
gruwel-en (2225), -n (6). Ad. gruen (12,
110), grwen (21), gruhen, grawen, schwen,
schuen (21), scehuewen (9), schuhen (5),
schauwen (18), abe schwen (5); schewen
(4), schrecken; her-, er-, ver- (132) -schr.;
forehten (19). vruehten (11). Ad. md.
eysen.
Horr-eum, -ium, orreum (104) (4
sceurium 127) Ad. nd. schune, schuere. Ad.
sciura (127), schuer, schuern(21), schuwer,
schew-ern (66), -rn (70, 151), scheur (67,
134), scheyer (649). schure (53b, 110, 132).
schür (6) schir (76). schune (125). schevne-
4). schusel (Y). kornsehütte (126). stad-el
s 76, 111), -il (104). p. mittocha (127).
Horribilis (7. horridus) Ad. gruf-,
gruse- (1), gruDe- (68), grus- (133), graws-
HOR
(66), graus- (152), graüs- (151) greuf-
(10, 134), greuse- (67), grese- (15, 28),
gruwe- (6, 132), gru- (76, 110), grew- (1),
scheuez- (9), ^d. hersehreck-lieh, -lie (23).
*Horr-ibilitas, 7 -iditas 4 -or (147)
hd. hersehrecklichkeit. gruwe- (132),
gru- (110) -licheit. verschrickung, gruwel,
gruyseling &c. (147).
Horrid-ulus, olus (76) schutzlicher
(9 Anh.).
Horri-dus, 7 -nis (69 &c. »« herinis
— erinnys?), horinis (66 &e.), horrena
(q. v.) (Z. terribilis 66 &c.) vorehtig (9).
furehtig (8). eyslieh (8, 9). essenlee (99).
erschreckung (sze 18). grawsam (4).
Horrifieare verueren (132). er-
schrecken (64), -schricken, -veren (147).
Horrifieus vorcht-machter (9), mech:
ter (8). scheuhlieh (Fris.).
*Horrigometra v. Ortygometra.
Horri-, obri- (q. v.) -pilare hare zu
berge (12 &e.) h. zu b. stigen (10). dz
h. zu b. gen (17 sém.). gruen (8).
Horri-, hori- (76), obri- (q. v.)-pilatio;
-plieacio (8, 17), horor pilorum 4 hor-
ingigantes (76) czustrewet har £ aus
vallunge (9). gruw- (17), gru- (8) -unge.
hautschawrung (111). vveringe (11).
oripilatio 7. nuditas (129).
*Horrium v. Horreum.
Horror,hóufighoror(cf. horribilitas)
hd.schu-, graw-, gruw- (69), gruwel- (132
133), grauwel- (152), sehuw- (23), eys- (99,
132) -unge, -inge. 4d. er-, her-schreckunge.
sehreck (67, 110). foreht (110). fochte
(10 &e.). veruernisse (99). gruD- (17, 68),
eys- (8), seheys- (9) -licheit. grissel (49.
wetterau.).
*Horrorosus scháwzig (1. cf. Sm. 9,
339).
*Horruseopus v. Horoseopus.
Horta-men, -tio, -tus, -mentum /d.
nd. man-unge, -inge. Ad. ver-, er-manunge.
ver-maninghe (132), -monunge (17). Zu
reyDunge (5). grüwung (1. 2« horrere?)
hd. fleh-, bitt- (110) -ung. biddinghe (132).
droyst (19). troest (11). troest- 7 stok-
inge (108).
Hortari Ad. nd. raden, manen, vor-
m. (1T, 4). hd. bitten, biten (134), bieten
(68). bidden (312, iaa Ad. tro-, tró- (61,
134, 152), dre- UE droy- (19), nd. troe-
(11) -sten. werdin getroist (19). warden
getroest (11). raten 4 zwingen (6). raiten.
£ anhoren (v). Ad. an-, er- (49) -herten.
an- herden (13, 14, 23), -hertigen (18)
-reyDin (D), -reisDen 7 hutzsehen (125.
cf. Sm. 2, 259).
Hortator Ad. maner. v^- (17), zu- (5)
-m. nd. manere (23). Ad. fleher. bitter
(110). bidder (132). anherter (18). to
herder (23). :
*Hortatorium v. Perlatorium.
Hortensis (arbor) eine rusten (125).
*Hortigometra &oe. v. Ortigometra.
*Hortographia v. Orthographia.
*Hortologus v. Artoganus. ;
*Hortulana melda (131). gilbling (auts
140). r
Hort-ulanus, -us v. Ort-. "
Horu-la 7 -neula ein klenstundiehen
(125).
Horus (V. qui primus horas ónueni
HOS
3r) appollo vrmeister der die or er-
tunden hat (74).
*Horus-eulus, -eupus, -picius v.
Horoseopus.
*Horuspex &e. v. Aruspex. Horo-
Scopus.
Hosa house (19). hoza en haze (11).
98a (7. oerea) lederhof) (6s).
*Hoseuamus v. Jusquiamus.
Hospes Ad. wirt. wert (13, 23, 132).
hd. nd. gast. g.-helter (65), -geber (s
h. aetiuus wirt, passiuus gast (75).
Hospita Ad. wirtin, wirthen (5^),
würtin (6). wert- (22), werd- (23) -inne.
Hospitalarii spittel herren 7 des
peyligen geysts (65). spittaler (Ki.).
Hospital-e, -is gasthuy (132). hospit-
jel (23), -al (18). Ad. nd. spit-tal, Ad.
tale (0), -ale (133), -al, -eln (152). spietal
5). spet-ale (17), -al (5^, 21).
Hospitalitas herberunghe (19). be-
jerber-gung, var. ung der armen £ her-
Dergkeit &c. (65). gastum, var. gustung,
). eastunge (75).
Hospitare, -ri Ad. nd. herbcergen.
je-h. (21). herburgen (1). hirbergen (17).
Hospitarius harbargier (11).
Hospitiolum ein clein herberg (110).
Hospitium Ad.nd.herberge. hirberige
141). herburge (1). herbrige (4).
*Hostar v. Bostar.
*Hostarium v. Hostorium.
*Hosterium (7. mod?us) ain mef (76).
Üf. heste-, hosto-rium.
Hostia opffer (9, 12). Ad. opper. offer
11) offrande (99). eyn vbir wuntlich
»ppher (17). hostie (55). oblatt (76).
| *Hostia (aus ostia) stat (8, 9). v.
Wuitas hostiensis (66 &c., 110 &e.).
Hostia pacifica opffer des frides (75).
*Hostialitas v. Hostilitas.
*Hostialiter v. Ostiatim.
Hosti-are, -lare (76, Br.), -re (q. v.)
ppferen (9). opphirn (8). oppern (18).
*Hostiaritas turhuter-ey, -ampt (174).
*Hostiarium v. Hostorium.
Hostia-rius, -tim &oe. v. Ost-.
*Hostieap-a (74, 75, 76, 129), -ax (Ki.),
(66 &e., 110 &ec.) vient-halter 7 -faher
5). veynde-f. (14).
'"*Hosti-eapa, -seida, -seinda vyant-
nger, -sleger (141).
*Hostici-ndo (18) -da (74, 75) vient-
hlaher (75). veyndetodter (74).
! Hostieus veyntlicher (9). vient (75).
| *Hostigometra &oc. v. Ortigometra.
Hostilare 4. vstulare (Gl. m., Br.),
imolare (16, Br.), incendere (Br) ; hostitar
(ie) d. victómare t plagare (x6).
| Hostilis (7. hostieus) viant- (132),
-|mnt- (68, 110) -lich.
.| -Hosti-, hostia-litas vigent- (659829)7
Y (19, 133), vien- (11093), viant- (23,
.
- 12) hd. fint-, find- (1102), feynt-, feunt-
) veind- (134) -schafft, -scap, -schop.
-| Hosti-, hesti- (4, 75, 76) -mentum
onum 4, hesterium 75, eque-
qua- 7 libra-mentum Zn luso char-
p 125) glyech- (19), ghelike- (11)
*-
]iSse. streiehholtz (4, 75). ein pasb
- lom (125).
1 [fipetiorum v. Ostiolum.
-—. | DxereNsAcn. GrossanicUM.
HUM
Hostire glyechen (19). gheliken (11).
hd. glich, seheid (18^) machen. striden
(81. cf. hostorium). oppern (117).
Hostis vigent (6, 222b). viant (bb,
11, 23, 132). Ad. fyent, fint, veynt, feynd
(67), veind (134).
*Hosti-scida, -scinda v. -capa.
*Hostitar v. Hostilare.
Hostium v. Ostium.
Hosto-, hosta- (49, 64), hostia- (134),
hasto- (147), osto- (11, 19) -rium Ad.
strich-holeze, -holz, -oltz (76), -schit
(17), -stock (132); stryecholeze (19);
Streich-e (116), -holtz. strijck-er (147),
-Stock (116). strekel (11, 116, 132, 147).
stret (81). stritholtz (12). stanod (Gt. 6,
692). swirbil (117. cf. Gf. 6, 897). ein rigel
an einer thure (110). eyn gryndel van
der doere (132).
*Hostria v. Onica.
*Houisare houwen (9).
*Hoza v. Hosa.
Huba (7. mansus) huob (75).
*Hubris (aus) iu- £ iuy-per (Kil.).
Hue Ad. nd. her. here (22^). har (6).
herwert (19, 132). herewort Z hir (22v).
harwart (11). hie here (17). hy- (125),
zu- (75) -her.
Hueusque Ad. biB-, bis- (18), waiz-
(5. cf. hactenus), bib hy- (3), bys hie-
(4), vntz bif- (75), wente- (23), -her.
biez har (6). hijrtzo (132).
*Hugo (péscis)) huech (75).
Hui inf. botz (Hen.).
Huie deme (25). dem (15).
*Huilea v. Hiulca.
Huius-, huiusce-modi solicher- (6,
176), soleher- (18), sulcher- (21), alzolicher-
(5b), alsolieher- (7, 110) -ley. solcher lay
(1). als solicherley ding (17). solicher
(6), s.-ley (69, 152), sóllicherley (67), sol-
cher-ley (66, 151), -lay (134), sulcherley
(10), al-s. (132), alsolicherley (133) wyse,
weise, weif. alsulker (22), alzelker (23)
leye.
*Hul-, ul-eitum, -ecia, hulti-à, -cum
(74) (aus heleiumz«hulst? cf. Gth. Wtb.
2,515) hulft (74, 104, 127, 130, Gf.). satil-h.
(117, 120). hulst (117, 120). hulf (Gf.).
*Hulsida ags. (?) camedris (942).
*Hulutria v. Hollandria.
*Huma (sí. humus) molta (Gt.).
Huma-nare, -nari, -re (1) 4d. mensch,
mensehs (21), mentsche (133), menthf)
(4), nd. mynsche werden. menscheyt w.
(18). an sieh nemen (9).
*Humanatim v. Humaniter.
Humanatus zu menschen w'den (9).
Humanitas men-iki (141), -sheit (12).
Human-iter, -itus, -e, -atim, huma-
tim (74) mensche- (11), Ad. mensch-,
mentsch- (Y), mense- (18), mansceh- £
zier- (74) -lich, -leich (1). minslie (22).
menseliche (21).
Humanus mensche (22). m.- (55, 11),
Ad. mensch-, mentsch- (19), ment6- (1),
mens- (9), gut- (125) -lich, -liche (19).
mynschlice (23).
*Humare v. Humanare.
Humare Ad. begraben. nd. begrauen.
*Humatim v. Humaniter.
Humatus begrab-ter (74), -en (8, 9,
11).
*Humatus von erden (8. »« humus).
*Humblonis (herba) ags. hegehymele
(94).
HUM 281
Humeetare "m hum-ere, -idare) Ad.
nd. vucht, Ad. feucht machen, maken.
wietigen (13).
*Humectatim fucht-ig (19), -lich (17).
vochtliken (11).
Humectatus (7. mollis 22») fuchte
(8), feuchte (9) gemacht. feucht (110).
smydig Z7 smode (22»).
*Hume-etum, -rium (74), -lium (6,
23) (cf. hinnitum) quecksilber (6, 19, 74).
quie-siluer (11), -zuluer (23).
Humeetus vochticeh (11).
*Humelium v. Humectum.
*Humelus v. Humerus.
*Humenulus v. Humerulus.
Humerale Ad. nd. humeral, vnd is
de dok den de prester vt dat houet
lecht wen he misse holt (22b). vmeral
(21). vmbra-le (17, 133, 152), -l (66, 151).
humeler 7 weiche (6). umbeler (Ov.). der
priester goller (64).
*Humerale v. Humerulus.
Hu-, he- (79) -mere (cf. hamare,
humeetare) Ad. naf, nas (6), feucht
(134), nd. nat werden. Ad. netzen. netten ^
(19) fucht machen (10). Ad. fu-, nd. vo-
chtigen.
Humerillus v. Humerulus.
*Humerium v. Humectum.
Hume-rulus, -ruli »/., -rula (11, 19),
-nulus (76), -rillus (Br.), £ -rale (Gf.)
achse 7 lonze (9). eyn lonen nayl (4).
runge 4 schemel (19). ronge (11). p.
lonen (9). kipfa (121 szm.). ehip-fi (104),
-pha (117, Gf.), -pen (pl. Sum.). chisphun
(127). hymerula runghe (19). runge (11),
Hume-rus, -Jus (1) sehul- Ad. -ter,
-der, nd. -dere. sehol-der (bb, 11), -lern
(11). hd. achsel, assel (13), aGeln (17),
aschel (8). asle (225). achelD (49). hufft
(16). pl.- armí (100).
Humeseere vucht (132), feucht (110)
werden.
*Humetum v. Humuletum.
*Humi v. Hunni.
Humidare Ad. vucht, fvecht (18*),
naf machen; fewehten (1), feichten (75),
fittigen (49), netzen. netten (23). naf
werden (76).
Humiditas Ad. fuch-, feuch- (4), wi-
(13) -tickeit. vochticheit (11). naDheit (8b).
Humidum füchtnüsf) (63).
*H. nutri-, aug- (74) -mentale spei-
sende feucht-igkeit (74), -nusse (9 Aunh.).
ein spysende fuchtigkeit (15).
*H. radieale angeboren fuchtikeit
(10 szm.), fuchte (12), feuchtnusse (9
Anh.). gewurtzelt füchtigkeit (65). vbende
feuchtnisse 7 auge worczil (9 Anh.).
Hu-, v- (23) -midus d. nd. fuchtig-
is naf, fuchte, feucht, wocht (13). nat
*Humiletum v. Humuletum.
*Humiliamanus «gs. duerh (1369. cf.
nanus e£ pumilio duerg 1362).
Humiliare, -ri hd. demud-, d'mud-
(17), demid- (21), demut-, demüt- (6),
demyett-, oytmüd- (19), oytmod- (132),
eynfeld- (9, 17) -igen. demuttegen (b^). »
nd. otmodighen. odmodickeit (szc Dh).
ein feldig machen (4). sehmucken, schmni-
gen vnd drucken (575).
*Humilire esf proprie pircorum (st.
' porcorum? 76).
36
p
282 IAC
Humilitas (7. mitiecia 7 exinammi-
tas 76) hd. eynfeldi- (17), dymuti- (4),
demutig-, temietig- (76) -keit. oytmodi-
cheit (132).
Humiliter temietiklich (76). oit-
moedliek (147).
Humilis hd. de-mudig, -mutig,
-mütig (6), -mietig, -mydich (13), -mottig
(21). de-, oit-moedich (147). oyt-mudick
(19), -modich (132). otmodi-g (55), -ch
(23). oe-modieh (11), -mudig (77). omu-
deg (99). eynueldig (17).
*Humol- v. Humul-.
Humor Ad. fuchte-, fühti- (6), feuchti-
keit. vucht (132). vucht- (23), vocht- (11)
-icheit. fuchtnifó (7). uerscheit (99). netze
(bb).
*H,. luxurie fliessende füchtigkeit (65).
*H. naturalis Ad. naturlich fuchtekeit,
feuehtnisse (9 Ann.) natuerlich vuchtich
(132). natirliche feichtekeit (76). nat!lie
vuehticheit (23).
H. radiealis, humo-r. (76) worczel-
(18), hd. gewortzelte, gewurtz-t (134),
-elt, nd. anghewortelte vuchticheit sm.,
hd. feuchtigkeit, feicht-e (76), -ikeit (134).
IAC
eyn gewurtit fuchtikeyt 7 eyn geborn
füchtnif (4). » ah
Humo-rosus, -sus vol vuchticheit
(132), feuchtigkeit (110).
*Humula v. Enula.
*Humulare (aus humare »« tumu-
lare) begraben (74).
Humularium houigarti (104. cf. sq.).
humuliarium hopf-gart (141), -carto
(131b).
*Humula-rius, -tor eyn hopph- Z hopf-
(9), hoff- (8), hopp- (17) -ener. hoffman
(8. cf. prc.).
*Humu-, humo-, humi- (1) -letum,
humolentum, humetum (16, 77) hopfen-
(4, 9, 76), hoppen- (17, 23), hoph- (1),
hoff- (18, 71), hd. hopp- Ad. -gart, -gar-
ten (1, 9), nd. -garde. hopffen- (9), hoff-
(8) -wasser; hoff wasch (8), beide Glos-
sen missv. dus -wachs cf. humuletum
est locus vbi humulus erescit (Voce. ex
quo, Gemmae).
*Humuliarium v. Humularium.
Humu-, humo-lus Ad. nd. hoppe.
hd. hop-fo (Gt.), -phe, -fe, -ff, -phen (1),
-pen. hoph (7). hoppen- (132), hop- (142)
-eruyt. huppe (85). happen (16). dopf (7.
derba valens ad ceruiszam sic 16).
IAO
*Humulus ?. Dama.
Humus /d. nd. erdé; vucht, Ad.
feucht erde szm. fuchte (18).
Hune disen (6).
Hunni, huni (13, 74), humi (19
sunt vngari &c., venerunt a gottis (10).
hewnen (74).
*Hupa (7. Jupulus Gl. m.; talis potus)
hopffentranek (110). hoppedranek (147).
hopp (132).
Hu-, hup- v. V-pupa.
*Huri én£erj. festónantis et est quod
auriga loquitur (14, 16) equis quum pellit
currum cum theutunici dicunt hur dur
fursich (76). hor (14).
*Huruea v. Curruea.
*Hus Z. gd. terra 0 est lingua bohemo:
vum (sic 66 &e.). husista huss, ketter (147).
Huso ( piscis 7. vpe-eus, -tus, lopetus
147, ipoeus &o.) huso (Gt.). hd. nd. huse.
huBe (17). hu. (V, 68, 76). hueBe (r7).
hause (3). haufbe (132). hausen (4). hauf)en
(1. haws (2). huyse (147).
Huxaria (ciw.) Hóxter (Ki. hux&-
tum (?) eyn stat vp der weser vnd lieht
tusschen westfalen vnd sassen (92b).
*Tabex v. Ibex.
Iaeea Ad. flock- (143), flocken-kraut,
-blume. papier-bl. (Fr). j. nigra swart-
wort (94), -ho (85). swar comel (47).
bruchsaniekel (143). iacia alba v.
ocimastrum.
Iaeére Ad. werffen. nd. werpen, war-
pen (11).
Iacére Ad. nd. ligen. liggen (11, 132).
lyen (29). legen (5, 75). iaces tu leist
u (75).
*Tacia v. Iacea.
*Taciaculum v. Gentaeulum.
Ia-, hya-cinthinus, iacinct-us (75),
-inus duncker Z d.-graw (98). himelblaw
(75, 81). plau CD cag iaecinet. hemel-
7 blaw-uar (92). iacine sunt pelles ia-
einctine (76). pellis hyacinthina keimac
(131). cheimata 7 gruone huta acc. pé;
ch. 7 losces huti (cf. aluta) iantino (Gf.
6,399. cf. chomatlantinum s/.iantinum ?
doch in Sum. YII de agricultura); loskinen
iantinis loscinin iacyntinas (Gt. 2, 282);
iantinum cheimat (104).
*Ia-, hya- (91) -eintus, selten ia-, hya-
cinthus, iachintus (Gt.) (flos, qd. puer,
color, gemma; . cf. balaustium) smer
blum 7 edel gesteyn (8, 9), 7 mensche
(9). mer- (17), plau- (752) -blumen. plow-
blumel (75^). rittersporn (75, 125). blyan-t
(9, 17), -d, edel seydengewand (7. bissus
74). blagleienbluom (2. iris 93. cf. gla-
diolus). plau sm. (Gf.). iacin-ct (64, 81),
-ehkt (1), -ck (75). iaehant (gemma Naturb.).
EJ:
Iacobe n. pr. f. iacobe (1).
*Tacolon (2. ieronoxia, epilentia)
fallentsiechtag (74).
*Taeolu-m, -s v. Iaeulu-m, -s.
*Tactamen Ad. werffunge, vw. (18).
warpinge (11).
*Taecta-men, -ntia werffung; berum-
ung, -nus (74).
Iactantia berumniz 7 werffunge (5
sim.) vw. (18). werpinge (22). werftung
(sic 151). rüme (13, 19). rome (10). roem
(99). berom-enes (21), -nisse (22), -inge
(132). hd. rumunge (19); be-r., -rumet
(8), ryemung. rueminge (11). v?mess-ung
(110), inge (132).
*TIaetanum Ad. werffung (voce. ex quo).
Iact-are, -itare, -ieare hd. werffen.
nd. werpen. hd. nd. beromen. berouen
(sc 99). Ad. rumen (1), be-r., -reumen (75),
-riemen. sieh be-r. (134), -rumen 7 -rymen
(69). v-messen (110 &c.), -cruemen (11),
-rumen Z -werffen (18). wol-w. (11). be-
hagen (99). baghen; ouermód hovart-
driven (22b). jactitare dickwijl beromen
(132). vi! (68), diek vil (110) beriemen.
*Taetarida v. Lathyris.
Iaetarius (qui sua iaetat quasi
prodigus) werffer (74, 75), o. der das
sein verleust (74).
Taetator be-rumer (75 sZm.), -romer
7 vmesser (132 sim.). brüllenreisser (135).
*Tactera v. Ietua.
*Taectica berumung (1).
*Tacti-care, -tare v. Iactare.
*[aetieus 7. princeps (96).
Iactura werffunghe (19).warpinge(11).
groisse (132), gro (110), williger (9),
wilig (17) sehade. seh. (68), last (110,
132) von werffen, van werpen (132).
rume (17).
Iaetus s. hd. wurff, worff. nd. worp.
ags. sciutil (/. iaculum, boltio 136b).
ptc. geworffen (110 &e.).
Iaeulari hd. schyefen sim. schisseu
(8, 9). sehijssen (132). nd. scheten, schie-
ten (11). i
*Taeulari (sí. ioc.) schympen (18).
Iacula- rius,-tor schyDer / schüeze
? schuezemecher (19). -tor schutz (75,
110, 132) mit dem own DN o. lantzen
(15). sehiefer (68). werffer (68, 110)
werper (132).
Iaculum, jaeolum (76) Ad. schofe,
schosse, scho, scoz (104), sehufó (T, 15).
ge-schof) (8, 68, v6, 134) -scehoyD (5)
-schos (9), -schutz (110, 132), -sehutte (108).
ags. sciutil (1369). nd. schot; schutte (99).
phyle (v). phyl (8). pheyl (9). pfil (119).
pyel (132). pile (18). boltz (110). boltze
(132). ghavelot (108). seháüffelin (126). wurff-
pfeil (116), -garn o.-netz (15). nl. worppijl
(116).
Iacu-, iaco- (76), biacu- (q. v.)
hd. nd. lint-, seltener lind-worm,
IAN
-wurm, -wur (104). schutwrn (93). schuf
IBR
Ianus (é. mundus t celum Br.) hemel
würme (serpens volatils 15). schief-|? werlt (11).
sehlang (Fris). schóssing f. 7 schóssinke
sehlaug (77).
*Iaeustieus win (Sum. VI).
*Iaehintus v. Iacinetus.
*Iades v. Hyades.
*Iafieus (auis, 7.1a/ieus 9. cf. loaficus)
queker (8). queeker (9).
Iayrus, iaym,iair (74,Br.)erleuchte-r,
-nder; ein aygnor name des dem der
herr sein tochter erkucket (74).
Iam Ad. itz-unt, -int (bb), -ent (15);
jetzun-t (66, 152), -d. iecen (21). iotho
(23). iottent (22). terstont (132). ingnot,
gereyth (74). ezuhandes (19). behant
(99). alrest (125).
*Tama knopwort (24). Cf. iantos :
knoop- Z lid-gras agrestis (Kil.); iampna
(G1. m.) ?
Iamdiu (7. iam 66 &e.) iezunt lange
(1v, 4, 75), lanck (3). lange tzo voren
(132), zu vor (110). yetzlang zyt (68).
Iamdudum lange czuvorn (19), ezu-
vor (8b), dovor (9). lancke voren (11).
kortz tzo voren (132). kurtz (68). k.
zuvor (110).
| Iamiam nu nu fze hantz (132). nu-
(110), jetz- (68) -zuhand. tehant (99).
| Iampridem lange tzo voren (132).
| lang-zuvor (110), -zeuor (68).
| *Iamptari v. Gentari.
| *[Taneta- v. Genta-culum, -ri.
| *Ianimedium (7. bursa mercatorum)
| borse der kooplieden (kil).
| *Ianiperus v. Iuniperus.
*Yanista (7. ianitor 17 &e.) Ad. eyn
|torhuter (66, 70, 152), thore huyter (132),
thur-hieter (134), -hutter (69), dore-hye-
ter (67), -hutder (151).
| *Ianitari v. Gentari.
|. Ian-itor, -uator tor- (66, 70, 152),
dur- (19), doer-(11), dor- (132) -wechter.
thor-wachter (11), -warter (3). torwarte
(93). tor- (6), dore- (67, 132, 151) -werter.
jthuer- (uos dor- (Y) -huter. torhieter
Lr orhoder (23). hóder (21). Ad.
pforte- (9), porte-, porti- (11) -ner.
Ianitri-x, p/. -ces, -tes (141) (pl. 4.
,Blotes 75) ezweier bruder hausfrawe
(9), swester (8), wiber (64, 75). pl. weyer
Zweyer pruder o. tur-huterin, -warterin
(14). twyer broeder wyf (147).
*TIannettus v. Geennettus.
Ianta-culum, -re. &e. v. Gent-.
| Ianthina (cf. v. iacinthinus) pur-
purfar (91).
Iantinum v. Iacinthinus.
*Iantos 7. vitis agrestis (47. cf. iama).
. Ianua Ad. nd. dore, dor. türe (6j.
die thoer 125). Ad. thor, thore (152),
thur (69, 134), thure (110), duere (19).
doer 132)
. lanua (ciuitas tuscie. juxta, mare Br.)
ianne (1). iànne (71). ienaw, ein stat(74).
Ianuarius herde- (109), har- (5^)
mant. hardemán (109) hart man o.
ianer(1). Ad. genmn-er, -ar (15 varr.), vlg.
ienner (75). n4. lau- (116), leu- (108)
-maent. cimór. klugmaanet (116).
Ianuator v. Ianitor.
"Ianuensis (cf. ianua) ienawer (74).
*Ianues ezewberer (9). ezweyb'rer (8).
*TIapa kar- (19) eaer- (11) -man. eyn
kerehir (19).
*Iapa (cf. iarus) arbor (16).
Iap-ex, -es,-ix (22, 74) hd. nd. snel.
drate (9).
Iarba v. Garba.
*Ja-, ya-(9, 74) -rus, -pus (85), -phirus
(74), iliaros (Sum. V) (herba, i. pes vi-
tuli 74, 93, Sum., barba aaron 93) suche
(9, 47). suge (85). calbeswz (Sum. V).
kalbsfub (Nmn.) yarus merpintz; iarus
kalben-, var. kalbes-fu herba o. wasser-
mann2. aquarius sidus celeste; iaphirus
aron, ein kraut, o. der mey 4. maus
(74). aaron (93).
*Ias-ytrosin, -itrossin (136) ags. (?)
synian (94); 7. syriam (136).
Ias-, iese-, ges-, gelse-minum, iosm-
2, -enum,Ziasme(144) veiolráben (143).
*Iaspis v. Aspis.
Iaspis edel- (8, 9), blut- (17) -steyn.
iasp (64, $8, 91). ilasspe (64). jaspt (1).
*Tastrum ein schüfel (6). schaufel,
schor (74). en spade (23).
*Ibar (arbor 66. &e., 110 &e. cf. ibex,
iber) ein ibe (3). eiben bawm (4).
*Ibasis v. Ipobasis.
Iber (arbor 16 cf. ibex, ibar; popu-
lus 110 &e.) ein flyessende wasser (66
sem.).
Ibernia &oe. v. Hybernia.
*Ibern-ius, -us v. Hibernus.
I-, y- (55), ia- (74) -bex, iber (74)
(arbor; quadrupes, ?. doreas &o.), i-,
hi-bix (anémal), ibices (94, 136) (cf. ibis)
ybe (bb). eyben (1). ybin holtz (8). Ad.
Stein-bock, -pock (74), -boeh (95), -stock
(sic 151), -geiz. steyne- (10), rech- (9)
-bock. sten-geiz (100) -buek (23). reg-
bog (8). staingaiz 7 herbist ram (cf.
hystrix) 4 gami-cin Z -za (104). gamz
(Sum.) . gemmeze (95). gemí3 (64). ags.
firgin-gaett (94, 136), -gat (Hpt. D, 195
sin.) ain wilde gai (76). aleh (775).
Ibi Ad. da, do (6). nd. dar, dair (132),
ginder (99).
*Ibieinus ibin holezin (8. cf. ibex).
*Ibida v. Hibrida.
Ibidem (7. inibi) Ad. da-, do-selbes,
-selbeD, -selbest, -selbst (110). dar-sulues
(23), -jn (67). in die selue stede (132).
*Ibis (adj. g. -idis (11, 19; awzs ser-
pentes comedens, g. -is,-idis; serpens, g.
-itis 85), ibix (auis b, 74), hybis (awis
100) searui Z weho szm. (Gf. der eyb
(aquis Naturb.) Ad. md.storck. hd. storcke
(67), storch, storg (133), stórge (34).
ede-bar (85), -ber (23). wasseruogel, ein
veinde der slangen (74). slang (6). natir
(9). hessi-ger (6), -ck (19). hatieh (11).
Ibiscu-s, -m, euis-cus, -tus (qq. v.),
hibiseum (94, 136), ibristes (gemws vir-
gulti 16) (é. altea 100, bismalua q. v.
74) ybiBe (100). homes (24, 47). ags.
biseopuuyrt (Z. c.)
*Ibolidus v. Bolis.
*Iborneus v. Hibernus.
*Ibreas v. llibermaneumata.
*Ibristes v. Ibiseus.
*Ibrix (esé quas? irieius quamuis al.
maior 175; 4. bestiolus maioribus. spinis
IDA 283
quam. evicius oría ex apro et scroffa 16,
aus hybris »« hystrix cf. ibex) fisch-
ling (75. fi-st. fri- ?). eyn greber (anzmal
8, 9, 17). Cf. ietis iltis (Ki.), ietis, eiltes
*Iedericia v. Ietericia.
Icere (4. iacere b^) Ad. slahen, sehla-
hen (68). slaen (11, 13). geslagen (17).
werffen (1, bb).
*Ic- (9) id-ida, -itha (74), -ita (76)
(cf. iditum) nomen Salomonis 4. dilectus
dei (Br. &e.) kunig salomon (74). 4.
Salomon 7 lieblieher got (9). 4. sola-
mente (szc ital. Gl. m.).
*Ieinus v. HBricius.
*Ieio 7. angulatio (76).
mea (auis) drap (19). trabbe (er.?
MIO de v. Iroleus.
*Icomia v. Economia.
Ico-n, -na, -nia Ad. bilde (Mss. mog;).
*Iecon-amus, -ia, -omia &e. v.
Econ-.
*Icoronia v. lecorina.
*Icta v. lota.
*Ieter (19. a/ph. itter 110 &c.), itter
(107), ietaer n (auzs) golammer (19).
marcolf (11). korn- (68, 75, 110, 132),
core- (107) -vogel, gar- (132), gaer- (107
-musche. hicter (awés crocea 110 &o.
ital. lo pagagallo (G1. :n.). geelvogel (110).
gheylgoerf) (132). ieterus, txtepÓc grün-
t gilb-ling (126). i-Z hi-etrix awis gzlfa
bruder hiltroff Z br. birolss (74).
Ict-, 4 int- (74), hict-, ied- (18)
-ericia, hertericio (1), hiete-r (97), -ria
(23), ietri-eia, -x (110 &e.) hd. nd. gel-
suchte. de ghel zuke (23). die gheyl
(132), hd. gele sucht. gesucht (sic 18^).
dy gelsoet (97). die gilbe (74).
Ie-, hic-, ie- (105) -tericus, hieteri-
cius (110 &e.) gelisuhtiger (Gf.). gelsuch-
tig (105, 116).
*Totinus igel, 4 pzsc?s qd. pirsich (74).
Iethis wisel (88).
*Ietrix v. Ieter. Ietericia.
*Ietu-a, -ra (6, 23, 76) ain vogel (76).
widehopff (6). wede-hop (23), -wale (11),
-wal (132). widderwayl; iaetera widdel-
wayl (19)
Ietuare (7. ieere 16) slagen (11).
prügeln (Ki).
Ietuatus (7. percussus 16. cf.sidera-
tus) geslagen (17). erslaen (5).
*Ietulia 2. pugna (16).
*Ietura v. letua.
Ietus s. píc. hd. slag, slack, schlag
(b &e.). nd. slaeh. ein streieh (6). wurf
(9). eyner der da geslagen ist (17). in
ietuoeuli in ey augen-blicke (55), -plick
15).
| 2n v. Echo.
Iehnobates spuerer (88).
*Ichoos v. Echo.
Id Ad. daz, das (6, 76). nd. dat.
Id in re, idem re (15, 63) daz selbe
ander wise (17, 63), an dem wesen (15).
Id, idem (15) ratione daz selbe an
dem wesen (17), an der wyse (15).
*Idalia bonina (Sum. VI).
*Idapticum 2. dura locutio (148). vnge-
fuge (8) -lympfe (9) wort. idraptica
sunt verba tnepta 0 stulta (16).
96 *
284 IDI
Ideireo 7 ideo dar- Ad. -vmb, md.
-vmme. daer om (11) (ide.) daz selbe
11).
Idea hd. nd. forme. eyn frauwe (szc
8^). hd. bilde. bildunge (10, 49). vor-b.
(62). bildliceh ansynnung (9). biltlich
vBsynnunge (8). betrach-tunge (9), -unge
(8) eyns iglichen dinges zu machen £
schone rede. gestalt die einer im syn
hat vnd vor ee wan er dz werck macht
o. ee er das vol-, var, ver-bringt (75).
Idea (pl. 63, 74) in angelis ein ent-
wurffen (15), ent- (17), mit ent- (9) -wor-
fen bilde an- (9), mit- (17) -geborn. mit-
g. (9, 63), -wesende (63) bilde. mit-ent-
werffents Z7 -geporn einpildung (74).
Idea (pl. 63) i» deo fürbildung der
natur (65). gótlicher inbildung der crea-
turen sy zü machen (63). gotlich inb.
creature zu m. (V, 9, 15, 117); gotliche
einpildung cr. ze m. o. vorbekant einp.
(emp.) zu ereaturlichen (74); Z fugen £
vorbildung cereaturlicher werg (4); £
vorb. zu creaturliehen werken (15);
vor bekant in bildung (7) gotlich v?bil-
dung cr. w. (7) ewige zu entwerffung
gotlieher inbildung (17). v kante eynbil-
dunge zu cr. dingen o. w.£ ewige v^nunft
gotlieher lieb (9). vor ent-wurffen got-
licher bildunge (15), -werffung g. pilder
(74). gestalt die einer im syn hat vnd
vor ee wan er dz werck macht o. ee
er das ver-, var. vol-bringt (75).
Ydeaintellectualis eingewortffen pill-
dung der verstentnuf) (74).
Idem Ad. der daz selbe. dasselben-
gliehen (62). nd. dat zulue (23), solue
(22). die zelue (11).
Idem re &c. v. Id in re &c.
Iden-, idemp-tidem der glich o. das
selbe (110). der gelijeh of dat selue (132).
Iden-, idemp-titas hd. eynig-, eyni-,
eyne-, eynbar- (15), dyeselbe- (19) -keit.
die, var. das selbigkeit (65). md. eyni-,
eni-, gelij- (11, 132), geli- (110), gli- (19)
-cheyt. geluckheit (68). selbeswesen (12).
*I[deoma v. Idioma.
*Ideota v. Idiota.
Idida v. Icida.
*Ididem daz selb-e (8, 17), -ir (55).
*Ydilicio (-60, cf. endelechia?) vol-
kumenliche warheit des rechten (74).
Idi-, idy-, gew. ide-oma eygene
sproche (8, 9). lant sprache (19). hd. eyn
sprache, sprach, sproch (6, 4,69), sprauch
(67), spraieh (132). sprake (23). spraeck
(11). tale (99). zung (65).
Idiopathia (Br., ydiopacia (v. pro-
pria passio) aygenleyden (74).
Idi-, idy-, gew. ide-ota (7. iners &c.)
hd. nd. vnvorsunnen. hd. vnv-sun (21,
133), -sunen (67), -sunnen, -sonnen (5),
-sunde (18), -synnig (4), -standenheit i.
vnge-lert (68, 110), -lart (9), -lort (8
ongeleert (132). vnkunstig (4). vnbehende
(5^). eyn dor (8). doregteg (99). heinzu-
giler.Z heimiscer (127). E
Idipsum daz selbige (5^). das selb (1).
*Idir eyn slange (8). Gf. idris (vrsch.
Ce M i. serpens nouem. habens capita,
76).
*Idita &ec. v. Idida.
Idi-tum, -thum (pr. n. ón. ciuitate
regis Dauid 9; i. salt-ator, -ans Br. &c.,
-um 76; wuntersch. von idida &e.) springer
IDR
(14). wonderlich sprenger (8). wunderlich
springer 7 tumeler (9). springende of
aver-spr. (141).
Idola oppolde (st. kobolde? apgode?
abholde — unholde?) elben (7) gestelt-
nusse (9 Anh.).
*[dolare v. Idolatrare.
*Idola-tieum, -thitum v. -trium.
Idolatra, ydolatr-a 4 -es (1) (pX. 7.
fatidici q. v.) abt- (1), apt-gotter (1, 5^),
-gotter anbetter (9), -gode anbeter (8).
Idola-trare, -re, ydolotrare (1) Ad.
dye, die, dy ab-gotter, -gótter (134, 151),
-goter (10), -got (4), apt-gode, -god (133),
-godde (1), -gotten (21), -got (8, 152),
abt gode (18), nd. de Lees eren. apt
gode (5*), abtgotten (1) dienen. abgot
(68, 76), die abgott (110) anbetten. die
afgoden anbeden (132). offeren (11).
Idolatria abgottereye (75). Ad. abt
gott (1), aptgodis (5), dufils, difels (21),
duffels (133), tuffel (68), teuf-fels, -el,
-eD (sic 151), dufel (110) dienst, dinst.
deufelf (152), duuels (23) denst.
*Idol-atrium, -atrum, -aticum, -oti-
eum, -othiecum, -athitum (75), -othy-
tum (Gl. m.), -itieum (110), -iectum (76),
-othium (2. édolo sacrum 146) hd. opper
(85); o. dem aptgode s/m., oppern dem
aptgoden, opher der apt godde (1); apt-
gotter (9), abgottereye (75) oppfer; apt-
gode oppir (8). offer deme afgode (23).
Idol-ium, 7 -eum (74) aptgotter (9).
abgot-hus Z -stuol (141), -tereye tempel
(75). stat do man die abgotter eret (74).
*Idolmea v. Idumea.
*Idololatrix abgodlicho (Haup 5, 202)
*[doloticum éoc. v. Idolatrium.
*Ydolotrare v. Idolatrare.
Idolum /Ad. ab-, apt-got. apt god
(19). af-got (11, 23), -god (22). abt gott
o. dienst (1). abgot o. dienste. vmbguter.
(74).
*Idolus apgot (16).
*Idomeus v. Idoneus.
Idoneitas wijs- (11. 19), bequem-
(68, 132) -heit. geschick- (110), tug-, var.
tog- (65) -licheit. from- (7), erber- (9)
-keit. bewerbunge (8, 9).
Ido-neus, -meus (Sum.) wise n.
wijs (23). Ad. bequeme. nutz (110, 132
vn-strafelich (13), -strefflieh (10). bewer-
big £ erber (9). gewge (100. 2. e. See EOE
gelimpiek (b^). gelimphig (2). glimpfleich
(1, 3). tueh-tig Z -lig Z tuglich (75).
geuelliger (Ecc
*Idor, hydor (Br.), idros (110 &e.).
wasser (9).
*Idra slange (11). houptige slange
(9. cf. idir). hydra 2. idrus (110 &e.).
lintworm (100).
Idragula &oc. v. Idraula.
*Idraptiea v. Idapticum.
*Idr-aula, -aulum (8, 9), -oula (76)
(£. fistula, aquatica, 3, 4, 16) ein ror (3,
4). waDer-ror (9, 75), -pfiffe (8), -piffe
(10), -rynne Z -Hlof) (12). ein getlecht d
st. S) der orgeln; £ 7. q. sidealla orgel-
gedone (74). sidraula 7. sonus organorum
(Z. q. idragul-a, -icus Gl. m.); ydroulum
est organum aquaticum t sunt vasa facta
de corys véitulorum (16).
*Idrax v. Idrox.
I-, seltener hy-dria hd. wasser-krug,
IER
-kugk (21), -kruef o. eymer (125), -gesehir.-
(65); erug, krueke (10). kruke (13, 99).
water-kr. (23). vvazzeruaz (104). küpffer-
ling (111. cf. futis, Sm. 2, 320). vngelt
(sc 6). gelte (65).
*Idrilla eyn sehüppe (19).
*Idrius (hydrius 7. aquar?us Br.) wafje-
rick (19). waterieh (11).
*Ydrofaba (cf. idropisis) v. H-ydro-
phobia.
*Ydroleon water mit rosen oley ges
mengt (147).
*Idrolla eyn kodrolffe (17).
*Idromalum v. Idromel.
*Idroman-tieus, 7 -cius (74) swartz-
kunster in wasser (74). gouckler (68).
gokeler (132). warsager (110).
*I-, hy- (111) -dromel, hydromel-i
(15id4.), -Ium (130), odromellum C),
idromalum (74. »« malum) apffe
opffel- (74), ephil- (130), lauter- (64)
-tranck. en appel dranc (23). honig-wirez
(9), -wurez (8), -wasser (75). hong brock
(£. aqua mellifica 15). medt (111).
*Idropasis v. Idropisis.
*Idropicus Ad. wafersuchtig.nd.water-
suchtich. jJ
*Idro-pisis, -posis (7), -pasis (17),
-pis, -ps, hydrops (86, 95) hd. wafler-,
nd. water-sucht, -suoch (19), -suth (95).
uuazarkalb (86).
*Idros v. Idor. Idrus.
*Idrotus waferstein (19). watersteen
*Idroula &e. v. Idvaula.
*Idroulieus v. Idruulitas.
*Y., i- (74), hy- (95) -drox, idrax
(1Y) (auis, 4. serra i spicecula 74)
wasser-, 4 pach- (74) -stelza (at.), -stelze
(95), -stelz (74, 100). bachstereze (1').
*Idrus,idros,Z eudris (75) hd. wafler-,
nd. water-slange, -nater (9). slange (85,
18) in dem wasser (18).
*Idruulitas (st. hydraulieus, cf.idra-
gulieus Gl. m. 4, 1225) wasser singer (9).
idroulieus dc. qué cantat n organis (16).
Iduare deilen 7 sundern (17 szm.).
Idumea, idolmea (76) tumiat (i27).
*Tecor interpr. cognitor bekenner;
assertor id. o. verieher (74).
Iecur, iecor Ad. le-, leb-, lei- (3) -ber.
leue-r (22, 132), -re (23).
*le-, ge- (qg. v. -corina, -cornia,
iecur-ina, -nia, icoronia (76) hd. leber-,
lebber- (18), leiber- (3), nd. leuer-worst,
hd. -wurst.
*Yecornia (herba) leberworez (4).
*TIecurnia &oe. v. Iecorina.
Ieiunare Ad, nd. vasten.
*Teiunis v. Ieiunus.
Ieiunium Ad. dye fas-te, -t, -ten.
vasthe (vasche? 19). de vaste (23). die
vasten (132). ,
Ieiunum der melcher
intestinum. 125).
Ieiun-us, -is (11) Ad. nd. vastende,
nuch-, noch-terne, Ad. -tern. nyechtern
(67). nühterig (6).
*Iem- v. Hyem-. ^
Ientaculum &c. v. Gentaeulum &e.
*ITepatiea v. Hepatica.
*Tera-mia, -nia beyfuf, wurzel des
b. (143).
(e lacteum
^
IGN
Ie-, ge-rarchia (7. chorus angelorum ;
-rus, -er principatus) chor der engel
heyligthum ier., heygthum ger. (9).
stem dom (13). fürstenthüm (65). eyn
lig furstung (T). eyn heilege fursta-
"n BU hymriolschar (8). ierarchey (15).
Ierieho (c?w.) iericho (1). Znterpr. ab-
nung des mons (65).
Ierobotanum yserhart (47). hiero-
&an-e, -um (943) eysenkraut (143).
. hrsetelwr (942).
Ieronoxia v. Jacolon.
Ie-, ihe-, se/fen hie-rosolima, -ru-
em Ad. jerusal-em, -ym (5^). irlm (5^).
rpr. samlung der gloubigen (65). —
Ierosolimitanus eyner von jherum
. pl. sunt monachi heiligen greber (65).
Ieseminum v. Jasminum.
Ies-o, -um v. Gesum.
Ie-, ihe-sus, jhus (5^) jehsus (5^).
Ig-a, -e, -o (4), -ra (75), 4 -ua (74)
merica) hd. heyde. eyn h. (18), hey-
1(6). haid (1, 76). (ge 68 &e., iga)
jdelber (68, 69, 70, 134, 151). iga krut.
x (68). eyn kruyd kayr (19). cruut
r (11).
Igena v. Hyena.
Igitur dar- Ad. -vmb, nd. -vmme.
ine (99).
Igmen v. Inguen.
Igna-nia, -nus v. -uia, -uus.
Ignarium v. Ignearium.
I-, in- (17, oa/ph. 110 &e.)-gnarus (7.
auus 55, 6) hd. vnwi-se, -D, -Dende
^, -Den, -ssen. vnkünnender (6). on-
B Z -wissende (132).
Ignaui erezagen (9). !
Igna-uia, -nia (152) treg- (9), duer-
) vnwyssen- (55, 110) -heyt. drog-
t (8) drocheyd (19). pulerie (22b.
sq.).
Igna-uus, -nus (152) treg (9, 68).
ge (8). traech 7 geck (132). thum (68).
mp (85). vnweyDs (1). puler (cf. Br.
». 2, 313), eyn vordorven mester (22b).
jlre, verdorven meyster (147).
Ignearius (adj. 2. ?gnem continens
| vuyrvat (141).
Igne-, ign- (94, 136) -arium fuer-
yd (19). vurstede (11). ags. algi-uueore
) -uere (136). à
Ignere v. Ignire.
Ignescere born Z burn (8).
Igneum v. Inguen.
Igneus fueri-eke (19), -eg (85), -n
). vuerich (11).
Ignia v. Gingiua.
Igni-bulum (2. thuribulum 66 &c.),
lum, ignobilum (76) eyn rauch
) (17). für ysen (6).
Ignieacubulum fuer ysen (7).
Ilgnifer-rum, -um (7. igni-le, -men,
bulum, pirrieudium 75) Ad. fur-,
r- born-, brenne- (1), form- o. prenn-
) -ysen, -eysen. eyn born pryeme (5).
m (21). en berne pren 7 en dor slach
; 23). hd. dorslack szm., dorchslag,
rch-slagk (74), -schlag. dunnerslag
^0). eyn fuerslach. stael. (132).
lenifuleium ga//. manetes (122).
Tgnile Ad. furge-zauwe, -zau, -zuek
) -züg (6 sim.). fuerge-zawe (18),
* *
Ld
IGN
-tzouwe (132). hd. feuer geczauwe (152),
fuwergezug (69), fewer gezeug; fewr-
(D), feur- (64, 134), fuer- (75) -zeug. vier-
geezeu (13) en vur- (23), vuer- (11)
-towe. vürtouw (99).
*"Ignimen (i£. igniferrum q. v. 15,
ferrum cum quo perforatur aliquid 3, 16)
ein bür- (3), brüe- (4), pren- (75), brenn-(76)
-eysen, da mit man etwas bezeichnet (75).
*Ignipelagus gall. feu grégois (122).
*Ignire sbst. fuirzuig (76).
Ign-ire, -ere Ad. hiezen 4 fuern,
(bb, 7), feWren (1 sim.), feuwern (110);
fur- (133), feurigen. zd. vuren (23),
fueringhen (132). hd. gluegen (15), gluen,
gluwen (8) glowen (12) heiten (ll).
brennen (76). wermen vnd hytzigen (64).
Ignis (7 lar 1) Ad. fuer, ffüer (5^),
fure (21), fewer (66, 88), feur, feuer.
vuyr (132) vur (23). ujer (99). liebe,
bulschafft; deippel (7. meretrix 88).
Ignis sacer, s. i., saterigeus (17)
(morbus, 2. erisipila 75) helig fur (5). Ad.
heylig, hellig (21), helick (3) fuer, fewr.
hellich fur (23). hillieh. vor (22). helsch
vur (23) das h. für (6 szm.). helsche
fuer (17). hailfuir (76). sant Antonius
plage (125). sanet anthonien fuer (175).
gesent (4. cf. Sm. 3, 211).
Ignitabulum (?. igniferrum 75) Ad.
fuer-ysen, -getzaw (125), -stayd (19), -state
(133) ; fewer-, feur-stat; feuer statde (152).
vuyrstatt (132). en vur ysern (23). eyn
schor ysen (8, 17). scher eysen (9). liuhte
(104, szm. Gf.). luichta (141). luhte (Sum.).
*Ignitegium (anders Gl. m.) vuer-
stulpe (19), -stolp (11).
Ignitus gluedig (17). feurin (15).
unsteken (99).
Ignobilis Ad. nd. vn-edel, -adlicher
(75), -wirdig (1T, 65).
*Ig- 7 de-nobilitare vnedel machen
75).
Ignobilitas vn-adel (65, 75), -edelkeit
(65 varr.).
*Ignobilum v. Ignibulum.
*Ignoma v. Ignorantia.
Ignom-inia, -inie, -inea 4 -ia (16),
-ina (134), -en (17) schande (8,9). schand
(6). (2« ignorantia) vnwi-Dlich (5, 17,
91), -ssleich (1), -schelich (55), -tlich
(93), -ttich (22) schande, schaden (17),
sagen (91). hd. Smacheit. vn- (100, 110),
on- (132) -eere. oneer (11). vn- werde
(8b, 23), Ad. -werdigkeit sim., -würdikeit
(6), -wird (9), -wirdige, -wirdig, -werdig.
Ignominio-r, varr. -sior, -sus ein
versehmechter (65. cf. ignobilior ein
vnwirdiger w. s. m. 2D.).
Ignomin-iosus, -osus (76, 151) Ad.
nd. vn-wert, -wirdig (9), -würdiger (6),
-werdich (23), -erber (68, 110). on-werdig
(21), -erber (132). berufft (110). berucht
(132). ver-wurffen (12), -worffen (10).
Schendi-g (8), -k (9).
Ignorans nicht wyDende (19). vn-
wyD, -wissende, dum o. treg (110, wo
igna-rus wnd -uus 132). vnweif) (76).
Ignoranter vnwisselichen (110 s2m.).
Ignorantia (7.ignoma, inercia 1) Ad.
vnwissen-heit, -kait (1). vnwyf»ende (8b).
on-wissenheit (132), -wetenheit (11). vor-
gessenheit (4).
—
ILL 285
Ignorare d.nit, nicht en (17) wiBen,
wissen. niet weten (11), kunnen (110, 132).
vgessen (17, 16).
Ignoseere bekennen (6). on-b. (21).
hd. nd. nicht b. Ad. v-geben, -zihen (6),
-ezeyhen (1). vergeuen (132).
*Ignoseibilitas verzyglichkeit (65).
*Ignostieus 7. remissus (76).
Ignotus hd.nd. vnbekant. fremd (16).
*Igra v. Iga.
*Yeris &oc. v. Hygrida.
*Igua v. Iga.
*Igwen &o. v. Ingwen.
*Ii gee o. ganek (74).
*Tingulum ». Iugulum.
*lisanoria v. Ptisanarium.
*Il etwas (nil nitz; 88).
*Ila v. Ascella.
Ilabeckenhube (voc. Twing.). yla pekl-
haube (1). poggel- 7 englische-haub (74).
*Tla v. Hilla.
*llancia (cf. glis) rote ledeke (4:7).
illafeos 7. lappa inuersa (q. v. 24).
*Ilbus v. Hispa.
Ile (94x,) erst nature aller ding (17).
erstmatirge (8).aller erst matie(9).walde;
anfencklichemateriallerwertlichersachen
(74). yle, yles tuschen wat ind nyet (141).
Ileetus v. Illectus.
Ileos, ileus darm-sucht (91), -gicht
(111, 116). grimmen, o7. lanck euel (116).
Ilex v. Illex.
Ilex Ad. yben-, yven- (13), ebich-
(10) -holtz. iuen- (23), iluen- (22) -holt.
eyn yb (6), eyeh (7, 93). en elike (11).
eyche (8, 9, 102). eike (99). uereheih (aGr.).
hd. aich-, eych-, eychel-baum.
Ilia, illia (76) Ad. die lenden. lende
(23), Iynde (10). lynden (13). lancha (127).
derm (91). klemdarm (93). wayeh (111
die wayche (76). adir (7. fibra Sum.).
Iliaea v. Hyliaea,
*Iliaxros v. Iarus.
*Ylias prache (7. q. lacisea 104).
Ilieetum aichin-ding o. -gewechs o.
stat douil aychen wachsen (74). :
Iligneus aichin (141).
*[lio (z. ibis, aws ixion?) stor-ch,
-ek (14).
Ilion v. Hyliaea.
Ilios (7. obuolutio 1 dolor intestinorum
Br.) en storinge (11).
Tliosus gichtig (91).
*Ilium (cf. ilios?) ags. neuun-seada
(94); naen-sida (1363), -sood. Z neisn
(1369) sé. innan-seada ?
Il-., selten Inl-.
*Illa (s0À7], vermis Gl. m.) v. Hilla.
*Ilabatus v. Illibatus.
*Ilabi Ad. nd. in gliden. gliden (22).
liten (21). gliBen (18). Ad. in-glitschen
10), -fallen. ein-f. (76). faln (18). zu-f.
(21). ent-f. 7 -cliden (11).
Illae dar-hin (21), -hen (23). hd. da-
hyn, -hyne; dohin. dort durch (125).
Illaerimari Ad. weynen Z schreyen.
sehrihen (133).
^t:
286 ILL
*Ilafeos v. Ilancia.
Illapsus inflüf (62).
Illaqueare (7.illiciare 9) Ad. stricken,
ver-str. hd. md. be-str. vorstieken (5^).
hd. mit stricken vmb-geben -fangen.
fahen 7 binden (17). wilde (8), willde (9),
wille (17) machen. feflen (64). zwirnen
(15).
Ilaqueatio bestrick-ung (75, 110),
-inge (132).
Illaqueatus Ad.
-stricket. gestricht (18).
*Ilare (£. parum ire) weniggen (74).
Ilaridatum gespickt (125).
*Ilas v. T'ylas.
Illatus, -um an- (11, 19), schedelich
in- (8) -gebracht. gesprochen 7 in ge-
leit (17).
Ille hd. der, ader he (5^). dee (22).
de (23). hey dey ghene (Z. ipse 22»).
*Illebatus v. Illibatus.
*Ille-, illi-, inle- (94, 136) -cebra vn-
reynickeyd (19 sZm.). unrerigkeyt (13).
onreynicheit (11) Ad. bose loste, ge-
lost (8) snoder gelust (9). vnzimelich
begird (68, 110). vnzimeliehkeit (15).
vleyschliche ghenoecht (132). ags. tyctin-
num (94), -uum (136) d. pL, cf. incita-
mentum. illex.
Illeecebrare bof) gelyst haben (110).
mit vleyschliechen ghenoechten stricken
vangen (132). mit vnkuscheit vnreinigen
68).
| *Illece-, illeci- (76) -bris (7. facéens
illécita) boDheit (Z) vnzimelieh (6). en
bosewieht (7) sehale (7) vntemelik (23).
quait lustich 7 begerlich tzo onkuscheit
(132). bogelystig (110).
Illecebrosus vol unkuyscheit onder
onreynicheit (132). vol vnkeuscheit oder
vnremiekeit (110). vnkusch vnr. (68).
*Tlleecibris v. Illecebris.
Illeetare, illeto (6) zu- (5), stedeli-
chen zu- (18), stetiklich zu- (76), stede-
liken to- (23) -locken. stetteglich zu
locken (21). stetklich lecken (6). stetek-
lieh zu lernen (szc 1). vnzimlichen leben
o. thun (75).
Illectatio (v. de-tractio 4$ -ceptio 16)
vnzimlichkeit (75).
*Ile-etor, 7 -xa 4 -xis (i.
detractor 16) betrieger (8).
Il-, in- (04, 136), i- (76) -lectus in-
gelockt 7 be-droegen (132), -trogen (68,
110). ags. getye- (136), gitych- (94) -tid,
cf. illex &oc.
Illegitimus vnelich (10).
Illepidus, illipedius (66 &e.) vn-suef)
7 -milt (110), -sief) o. suer (68). onsoef
? onhoesch van worden (132). vnver-
POSU (é. insipiens 65). vngeschmach
14).
Illesio (7. in-uiolatio 7 -offensio)
vnverserung (75).
Illesus, illisus (67) Ad. ge- (5, 7, 18),
be- (66, 152), b- (67), vnbe- (151), vnge-
letzet, -letziget (17); vnuerleidiget (75),
visert (5, V); vn-, an- (21) -v'sert. geser-
ghet (22). vnghezereghet (93). onge-
quetzt (132), -ezelet (21). f
*Illztale &ec. v. Illitalis.
*Illeto v. Illectare.
Illex 4. sine lege (110 &e., G1. m.) tro-
(9), dro- (8) -gener; »— illi-x £ -ciens
(110 &c.), -ecium (88), -ilex (76) Z. de-
cepior (cf. illeetor). das an sich zeucht
turpis 6
UL Nose ene Mey
ILL
0. liekert; betrieger (68). inlex ags.
IMA
Illi-tus, -etus (7. defedatus 16) reyne
tychtend, ab énliciendo (136); tyctaend, |(19. in negativ). vorunreynt 4 besmeret
anbinliciendi (sc 94).
*Tllex-a, -is v. Illeetor.
*Illia v. Ilia.
*Illia-ea, -sis v. Hyliaca.
*Illibare (7. eémbuere dc. Gl. m., mon
coinquinare 0 incontaminare &e. 75)
vnvermaligen; vnzerstoren an dem libe
*Illibatio (7.ineontaminatio) vnver-
maligung Z vnzerstorunge (75).
Illi-, illa- (1, 2, 9), ille- (76) -batus
vnvmaligt (75), -unreynt (9). Ad. md.
vnbeflecket. hd. gantz, heil (6) vnb.
gans onbevlecket; ongeraist (132). gantz
vmb geflecket (szc 1). vnbe-flet (49), lecket
(s£c 22), -bletzet (76). hel gantz (23). geheel
(99). vnferflecht (1). vnu'flieh (2).
Illibertare frylof) 4 fry machen (65).
Ilie dar (76). dar- (21, 23), da- (5)
-her. dahin (75). dare (18).
*Illie-, illi- (68, 76), -cine dar-hyne
17), -heyn (18), Ad. -him, nd. -hen. Ad.
a-hin, -hen (5); do-hine (133), -hin (6,
4), -von, -selbest (9). dair in (132).
*Illicebra v. Illecebra.
Illicere Ad. nd. in-, hd. zu-, tzo- (132),
zu sich (10), zu im (12) -locken. in- (6),
zuo sich (13), zuo sie (14) -loken. zu-
lucken (8), -kocken (szc 85). intre-cken
(132), -ehen (68). an sich ziehen (110).
*Ilieere (2« illidere) stof)en (8^).
*Illieiare v. Illaqueare.
*Illicine v. Illiecine.
*]llieio v. Illisio.
*Illieite vnzemelich (17).
Ilieitus Ad. vn-zimlich, -zemelich.
vn-temelick (23), -temmelick (22), -geur-
s (19). on-gheorlouet (11), -tzemelich
132).
Illieium v. Illex.
Il-, i-lico snell-e (9), -ich (8^). ende-
lieh (9). zu hand (65, 110). schire zu
hant (8). bald (65).
*Ilietor 2. commentator (16).
*Ilietus v. Illitus.
Illidere Ad. stoDen, zu-, zer- (6, 67,
76, 134) -st., -stozzeu (D), -stossen.
stoyDen (19). zu- (133), tzo- (133) -st. zu
samen steufben (18). nd. stoten, to-st.
*Il-, sub-limis hoch (65).
Illimis sunder slyc (99). klar, luter,
suber, on kaut (88).
Iline vanginder (85, 99). von- (8),
vor- (9) -hinder (szc).
Illinire (V. intus linére 66 &e.) hd. in-
wendig sehmiren, smeren (132, 133),
schmeren (152). be-smyren (9), -smerin
(8). in-smern £ -cleuben (1
*TIlipedius v. Illepidus.
*Iliri-a, -ea (74, 87, Br.), -ea radix
(116, Ki.) (erba, cf. ireos) illesug (74,
105). glegekrut (87). blaw gilgen &c., n4.
liseh ouer zee (116). blaue lilie (Ki.).
Illyricum ein süsD land (25 ex ep.
ad Rom.).
Illi-sio, -eio (85), -sieio stofunge (82b,
9T
*Illisus v. Illesus.
*IHitalis vntodlicher (74); cf. illeetale
(Pap.) illetabile (Pap. 2n Gl. m.) 4. Zm-
mortale.
4 v'eleckt (9). vmbesmitten (99).
*Illuio v. Illuuio.
Illius des (75).
Ilix v. Illex.
*Illorare(:lorum) vahen, be-stricken,
-triegen (74).
Ilotus vnge-wesschin (19), -wef)en
(8), -twagen (9), -dwagen (99). ongewa:
schen (11).
Illue (mitunter mehrfach aufgestellt
und. glossiert, nur in Mss. und, in 15, 125)
hd. nd. dar. dare (18). dar-vmb (18), -an
(7). da-hir (75), -hene (17). do-hin (7),
-her (6). dorthen (125). ;
Illucere ent- (19), an- (11) -schinen.
durehscheinen (75). luchten (11, 19). Ad.
ser l. leuchten (9).
Illucescere schimmen (18b).
Illudere (7. de-ridere, -cipere € ledere.
76. »«illidere) Ad. nd. be-, hd. v)-spotten.
Illuere ?. maculare (Br.), deludere (16.
7« illudere).
Ilminare Ad. er-, durch- (75), Ad.
nd. v-luchten. Ad. er-leuchten, -leichten.
7 -kleren (26). v'liehten (11). "
Iluminatio erleuchtunge (9).
Illuminatus Ad. er-, durch-, dorch
er- (133), nd. v-luchtet. Ad. er-, dorche
er- (152), durch er- (57) -leuchtet. durch:
luchtig (21). viluehtieh (23). erleweht
(1l) doer verlueht (142). erlychtet (68).
hd. illuminiert.
Ilunis dunckel (19). doneker (11).
*Illurire(cf.illuere) be-salben, -solen,
-suluern, -kelen, -smiren (74). prs. &.
mungo 7 inundo (76. aus illino 4.
inungo?).
*Illu-rus besalbter &e.; -ries éd. £
i. q. -uies vnreynigkeit (74).
Illus-io, -sio (124) verspotung (134).
hd. v-, be-spottunge 7 betriegunge sm.
vor-spille (17), -speel 7 -spock (22), -spok.
i(23). eyn fore- (21), fur- (7) -spil.
Ilustrare hd. nd. erschinen 7 reyni-
gen sim. eyn schinen 7 renighen (22).
hd. her schyn (1V); durch-schynen,
-scheinen. doer schynen (132). Ad. er-,
her-, ver- (132) -luehten. erlichten (13).
verliehten (99). lobin (8).
Ilu-stratio, -minatio durchlueh-.
tunge (75).
Illustris d. durch-luchter (75), -Iueh-
tig, leuehtig. dorch-lutig (152), -luchti-
ckeyd (19). irluchtit (8). erleuch-tet (64),
-t (9). hd. nd. edel. der uon kunig erborn
ist (93).
Illuuies, inlubies (Gf.) Ad. vnreyn-
keit (18), -igheit scm. vn-flat (8), -Hot
(9). bismiz (6Gt.)-
*Illuuio, 7 illiuio (74) bleycheyt (5).
hd. spulunge. vnreyn- (74, 110 Sm.
wasser- (74) -igkeit. pleycheit, sucht (74).
*Iluuius sunderlich (8^).
Ilua v. Hilla.
Ilus eyn konig (17).
*[lus &oc. v. Hilum. |
Im- vor Léppenlauten oft In-. |
Imaginari Ad. nd. bilden 7 dencken.
hd. an-, in- (76, 110) -b.; gedencken, be-
dincken (13), synnen. belden (22). ver-b.
(132). beelden 2 pinsen (11). pynsen (147).
beken (106). buwen Zn mente (10).
IMB
l
Imaginarius Ad. bilde-, bild- (1),
ilden-meeher. nd. belde meker. bild-
yer (85), -hauwer (76), -e sniezer (9).
lldmacher, einpilder, be-dencker, -trach-
r (74).
Imaginatio Ad. nd. bedecht-, bild-
), bekummer- (9) -nisse. be-dechteniz
» -daehtnuf (76), -denkenes (21). ge-
enken (9). Ad. bildung. ertrachtet be-
ichte bildunge (9 Ann.) betrachtunge
, 4). inwendig b. (63).
Imaginatiuus ser gedenckender (110).
ler bedenckende (68, 132). versierende
32).
*Imaginieula bildichin (9).
Imago Ad.nd. bilde. beelt (11). lick-
ede (23). stalt (225). bedudunge (11).
*Imas (7. nobis 66 &e., n.-cum 65) vnser
5). vnf (16).
Imbecill-is, -us (7. inbellis 19, 2»sa-
4$ 66 &e.) hd. nd. kranck. hd. krang.
'"hwaeh (76). sunder strijt (19). inba-
llus gesunth (7. sanus b. st. insanus !).
|beallis ?. sospes gesundt (1. ebenso).
Imbecillitas weichi; inbicilia zaga-
eit (127).
Imbellis (7. debilis 66 &c.; imbecillis
sí. imbellis) ane strit (85). sonder
rijt (11). vnstritlich (8). nitstrideg (99).
akrieglieh (75).
I-, y-, hy- (125) -mber Ad. nd. regen
d. r-boge (7), -bogen. stoff-r. (132).
ohlag-, var. schleg-r. (i. nimius 65).
)reng-r. (1, 53), -reng (71). eyns prenge
en (bb). sprentzen (Sm. 3, 592). ren (5).
in (21). reynen (21).
Imber-bis, -sis (sec 152), -bus d.
n-, ane- (85) on-, vn- (7, 88), nd. sunder
jart. an barthe (152). man der kein b.
at (75). vn-bertig o. -partig (1). schus-
ng, vig. junger knecht (7. impubes 75).
*Imberum (: imbrex) schindel (7).
. Imbibere in- 7 allen halben 7 ymme-
rincken (14).
*Imbractatio (7« imbrigatio ?)hamp-,
rab- bas-, sche-lyng &c. (147).
*Embraetator (7.?2mplicator £c.) war-
ogel (141).
Imbrex (7. lauatorium 49, 76. cf.
]-) hd. schindel. p/. scentle (sec. xr.
pt. D, 204). ziege-la (141), -1 (91). hol
reyf (111). noehs (Gf). nüsch (2. cf.
th. Wib. 2, 115. 4, 453). ein canal zu
rasserlauff (110). eyn kalle op de huy
.32). dachrinnen (75). tachkenel (93).
Imbri-cium, -tium, -num (7. laua-
E 76, imbrex 110 &ce.) weschbanek
(5).
Imbrieus reghende (11, 19). sbst.
^« lumbrieus) regin- (104), regen-
jum.) -wrm.
*Imbrifer (7. arcus Ki.)regen boge (9).
Im- (Gl. m.), in-brigare in-werren (8,
), -furn (11).
*Imbri-num, -tium v. -ecium.
Brsonueo(g* imbrumare)in reifen
."Imbrium (7. imbrex Gl. m.) 7. aqua
egenwasser (176).
*Imbrix snecco (Gf.) sneck (141).
*LEm-, in-brumare, brumari (&c. Gl.
| : Bppa), inprumare (9) frein (8).
ressen (9).
IMM
Imbru-, bru-marius die der spijsen
in velheit verboch heben (147).
Imbuere, inbure (8») hd.nd. leren.
lern (18). neezen (8, 9). netten (99). in
volln (17).
I-,7 ina- (147) -mbulus furschupff o.
laube darunter man lustiglich wandelt
(74). spacierstede (147).
*Imbursator ynseckler (64).
*Imbus (si. limbus) bortdo (121).
Imbu-tus, -ere(sc 8») (v. doctus? plu-
uialis(16) ge-lert (8^), lort (8), -lart (9),
-neet (99). wol gelart (11).
*Imei (cf. ireos) mordiste (Sum. v).
Imitari Ad. nach-, noch-, nd. na-
volgen.
Imitas (Zpars?nferior Gl. m.) nider-
keit (18).
( end einlichkeit 7 nochfolgung
65).
*Imitus v. Immitis.
Immaeulatus vnbeflecket (8, 9).
*Immania (»« mania) esí dolor £4
furor capitis (Voce. ex quo, Gemmae).
Imman-is, -us Ad. groz sim. nd. grot.
seer groD Z vnmenschlieh (i10 sum.).
wreet (132). freydig (8, 9). frech (110).
grausamlich (64). grulich (17). fihisch,
herb, rueh, vnwirf &c. (88).
Immanitas freydekeit (8, 9).
*Immansuetudo 27. vorac- i crudel-
itas (16). vnmilty (110).
Immans-uetus, -wetus wilde (11,
19). vn-sanftmutig (68), -senfftmutig (134),
-senfmütig (151), -wyllig (152), -zuchtig
(110). onsaehtmodich (132).
*Immanus v. Immanis.
*Immare-,immort- (76) -essibilis (7.
sine mortione &oc. 76) vnvor-storlich (8,
9), -dorelieh (19). onv'dorlich (11). vn-
zugenelieh (8, 9, untersch. von innaces-
sibilis).
Immaturitas vnzidekeit (8).
Immaturus Ad. vnzi-dig, -tig (8, 9),
-ttig (110). vnriff (bb). niet rijff of n.
tzijdieh (132). nicht gare (10). halpge-
sehydet (12).
Immediat-e, -o an (b3b, 75), on (6,
21, 65, 76), vn (7) mittel, metel (21). ane
miadel (23). an vnderlof) (75). zu stunt
(X). gleich ietzund (inmediate 76).
Immediatus hd. nd. gantz nd. gans
hd. an, on, vn. (1) mittel, m. zü gefügt
(65), mitel (134), nd. ane middel.
*Immeire v. Meire.
Immemor Ad. vn-, vnge-, nit ge-
(110) -dechtig. nd. vn-, niet (132) -ge-
dechticeh. vngeteichtick (3). ongedichtig
(21) nit gedenckig (68). vergess-ende
(132), -en (110), ener (65), -ig (64). vor-
geblich (8), -geslich (9).
Immensitas sunder Ad. maf, mayDe
(133), nd. mate. grofheit (8b, es, 132)
sonder maef (132). on maf) (68) an
masse (75). grossy 7 vngemessenheit
(110). vnmássikait (134). hd. vnmess-ikeit,
Jiehkeit (8, 65), liche groBe (9). ho-
(19), hoe- (11) -eheit gruntloDikeit (65).
Immensurabilis vnme-tich (22). -eh
(23), hd. -sscliehe (152),,-Belich, -fiieh,
-slich (5), -DBig (7). vnmaflich (134).
*Immensurabilitas vnmeDlichkeyt
(1).
IMM 287
Immensus vn-mefelich (6), -meDlich
(65 Mrg.), -meDig (15), -messig (bb),
-massig (1), -gemessen (8, 65), -gemeifó-
Schen (19), -messlick gros (9), -gemessen
grof (110), -besloBen (10), -besclossen
(49), -vrsprüncklich 7 -seglich 2 -tódlich
(65 Mrg.) sonder maet (11). Ad. groz,
groD, groyD (133), groes (132). nd. grot.
Immergere ausser ?n 75 steis, mande-
stens alph. Inmergere q. v.
Immeritus hd. vnv!dynt.
Imminere, inmenere (1) Ad. nd. an-
hangen, selten -hengen, -hencken (8),
-lagen (23), Ad. -legen, -leygen 7 hangen
(21), -ligen (Y). nahen (19). nehen (100).
neken (11). ein geen (2). inscheinen (1).
*Imminescere (sí. immiscere) vnder
mengen (21 &e.).
Imminuere mynnern (8, 9).
Immiseere Ad. nd. vnder-, vnder
eynander (67, 133, 152), ondermalkander
(132), vnd v^- (18) zu- (9), eyn- (18b)
-mengen. Ad. vnder-, vntereynander s?m.,
in- £ ver- (110) -mischen.
Immiserieors vnbarmherezig (8, 9).
Immitis, im- (85), i- (76) -mitus Ad.
vn-sanfft (7) -sanfltmodig, -sanffmodig
(5), -sanfftmudyg (152), -sanftmutig (133),
-senftmutig (69, 134), -senftmütig (151),
-senfmutig (66), -milte, -milt, -milter,
-milde (8, 9). nd. vn-, on- (132) -sacht-
modich. zehe (8). breyt (85. aus wreyt).
Immittere an- (23), ayn-(19)-brenghen.
in-laBen 7 -sinken (17). senden (19).
*Immitus v. Immitis.
Immo se/fen imo vor-war (v, 22),
-war ia (23), -wair (5), -ware (18). v-war
(13), -ware (21), -wayre (133). ver-waer
(132), Ad. -ware. Ad. für- (6), fur-war. fur-
70), fyr- (67) -ware. tewaren (99). twar
(23). hd. zware (21), zwar. zwar io (8^).
ja doch (5*). vnd ouch (76). werlichen
m werlich MJ vmbers (17). vmme-r
19, 22, 23), -rD (133, 152). ommers (11).
ymmerZ billich (66 &c.). imer (110). ommer
doch (132). byliche (152). bylche (19).
villieke (bill.? 11). sicherlich (8).
Immobilis 4d. vnbe-wegelich, -geliche
(133), -liche (152).
Immobilitas vnbeweg-unge Z -lich-
keit (75).
Immode-ratio, -stia vnmef»ekeit (8).
Immoderatus sonder maet (11).
Immodestia v. Immoderatio.
Immodestus/Ad.vn-melig,-mesczliche
(18), -meflich Z -sitlich (110), -manierlich
(68). nd. vn-metich (22), -metelic (23).
on-mefBelich (21), -manijrlich (132). sunder
may (19).
Immodi-eus, -tus(152) gar grof3(8).
hd. groz, gro, groif), grosse (152), guof
(sic 76). gros 7 wenig (9). grot (23).
Immo-, ymu- (76) -lare d. opph-,
opf-, hd. nd. opp-, oft-ern. dotin (8).
Immolatio opff- (6), opp- (8) -erunge.
offeringe (23).
Immolatus geop-fert (9), -pert (8).
*Immomentaneum ein ógenbliek (6).
*Immo-mento, -nito (4) ^d. zu-hand,
-hant; balde (5), snelle (133), schnelle,
-sehnell. dvade (18, 23). schier (V). ey
augebliek (21). by ey augenblick (7). in
eyn ogenblick (122).
Immorari vífhalden (19). marren (11).
—
288 IMP
Immori-geratus, -eratus (74, 56) an |
siden (8). vnsitig (9), -tig (76). wan-|
witzig, -setzig (74).
*Im-, in-morsus (£. ieiunus 76, i29)
nüchtern (19). nuchteren (11).
Immortalis vndoytliche
sterfelieh (11).
*Immort- v. Immarc-essibilis.
*Immouere vnbewegen (75).
Immotus Ad. nd. vnbeweg-et, Ad. -t,
-ig (67, 133, 152). onbewegen (11, 132).
vngebeugik (9). vnberurig (8).
*Immundare vnreynigen (19). ontrey-
nen (23).
Immunditia vnreynickeyd (19, 65).
vnbehebigkeit so einer ryndt (per Ubi-
dinem. dc. 65).
Immunis Ad. nd. vnschuldi-g, -ch.
sonder (11, 132), sunder (19) schult. ane
scholt (85). anpracht (9). dinstfri (8).
vry (110, 132). vnbe-gabt, (110, 132),
-fleckt (67). kerg- (133, 152), kerck- (5),
karch- (22), krach- (23) -lich, -liche (152).
, Immunitas (cf. emunitas) fri- 4
Sicher-heit (17 s.).
Immutare /d.
v-w.
*Imnarius v. Hymnarius.
Imnire (7 significoo »« innuere?)
lauen (11).
Imnus v. Hymnus.
Imp-, theilweise inp- al/ph. getrennt.
Impacifieus, adv. -ece vnfridsum-er,
adv. -lich. (75).
Impar /d. vn-gelich, -glich, -gleych.
nd. vnghelick. onghehjeh (132). mys
vn even (22b). vnebin (55) art nach
der zale 7 vngerad ($75. cf. ort Sm. 1,
112).
Imparatus vnbereit (110 sZm.).
Impartire, se/fen-ri, imp-cior, -tari
(13) Ad. teilen, deylen. mede- d. (11). Ad.
mit-d., -teilen. mittelin deyln (19). vmb-
(D), alymme- (13) -geben. g. vmb vn dom
(szc 91)."'geuen al vmme (23).
Impassibilis vnlid-ig (6), -ieh (23),
Ad. -elich. vnleid-lich (4), -enleieh (9).
*Impassibilitas vnlidelich- (8), vnleid-
lich- (4), vnleidenleich- (9) -keit.
Impastus hungerig (110). hongerich
(132).
Impatiens Ad. vnge-duldig, -dültig
(151), -tültig (6), -tultig (7), -dultig. vn-
duldieh (23), -schuldig (szc 67,133, 152),
-lidsam (110, 132). ongedulkyt (21).
Impatientia vndultikeit (68). onlijd-
(132), vnlyd- (110) -samheit.
Impauidus vnerscehrocken (110). on-
uerueert (132).
*Impecionosus v. Impetiginosus.
"Empeetere (i verberare Ki.) onge-
keymt (11). vngekemmet (-eto is 19).
VIEmpeda (7. vestigium humanwum) fuf-,
fuez- (4) -trappe (1), -drappe (17) -tappe
fS -stappe (8), -stapfe (9), -pfat o.-spor
(74).
(19). on-
wandelen. Ad. nd.
*Impedare (4. imprimere t inuestigare
76) in- (8), eyn- (9) -drucken.
Impedatura fuf)masse, var. -mas,
o-spor (74); -maf; marr- £ reif-unge;
mogeschafit (8). fus mas 7 ervarung (9).
verwandlung eins geslechts (74).
IMP
*Impedere v. Impetere.
Impedia gall. empiengne (122, Gl. m.).
*Impedieulum v. Impendieulum.
*Impedigo v. Impetigo.
Impedimentum hinder-nisse (19, 23),
Ad. -nis, -nif, -niz, -nus, -ung (18, 76).
lettinge (99).
Impedire (vé. demorari, displicere
q. v.) hd. nd. hinderen. hünderin (6).
schaden £ jrren (76). weren (22^). letten
(99). wendig machen a proposito intrandi
claustrum (65). spannen (ancoram 125).
*Impeditorium ein hindernis (65).
*Impedium (cf. impen-dium, -sa)
gyfft (19). auer schaet (11).
Impellere Ad. in-, ynne- (19) -dryben;
zu-dr. (133), -dryebin (19), -tryben, -trey-
Bor: eyn triben (9). nd. driuen; to-, in-
dr.
*Impelutus v. Impolitus.
Impendere (-ére uad -ére) Ad. ge
ben. vf-g. (110). nd. gheuen. Ad. nd. an-,
ayn- (133) -hangen. Ad. an-hengen (17),
-henken, -legen (125). gabe anhencken
(8). gobe ES (9). schelen (23). vff
dem hal6 ligen, zustan (88). aenstaen off
bouen hangen (-ére 132). fluchen£ vwiten
17).
: *Impendi-bulum (im quo campane
pendent 23, sim. 66 &c., 110 &e., 75, 16 Cf.
sq.), -bilum (132), -eulum (8, 9, mole
16) welle (8, 23). velle Z wille (9). wolle
(16). glockenioch (74).
*Impendiolum (7. tintinnabulum £
bacillus 75. cf. prc.) glockenschwenekel
15).
ed -e (z. intensiosus 17)
fliDig (8, 17). vleyssig (9). impentius 7.
diligentius (16).
*Impendium (ztal. la .fidelita Gl. m.)
i. im- (9, 17, 75 &c.), ex- (76) -pensa (cf.
eompendium) lang vnnucze rede (1i).
lange nucz r. (8). dy koste vnd tzyrung
(125). vn- (110), on- (132) -kost.
Impenetrabilis hd. feste, vest. md.
vast. wast (100). vndorchgenclich (5).
vndurehgenglich (4, 75).
Impenitentia vnruwe- (19), onrouwe-
(11) -nisse.
Impensa (7. impendium, expensa,
cibus, swmptus) hd. nd. kost. koste (10,
133). kóst (4). cóste (3). rost (sc (6).
spyse (Y). gewin o. stete- (8), stedi- (9)
-keit.
Impensare (vb. frequ. Br.) Ad. ver-
zeren.
Impensum gift (11, 19). ptc. verluhen
7 gegeben (65).
Impensus geieben (18). sósé. g. -us
kost (110).
*Impentius v. Impendiosus.
*Imper-alis, 7 -ialis (76), 4 -atiuus
(19) ghebyedende (19).
Imperare d. gebye-ten, -den. nd.
beden. ge-b. (21). Ad. nd. regern sm.
Imperatiuus biedende (11). ghe-b.
19).
ana hd. gebye-ter, -der, ge-
biter (9), -beder. nd. beyder. Ad. nd.
keyser.
Imperatrix kai- (76), kei- (67), ke-
(Db) -serin.
*Imperatus kaiser-thum 7 -rich (76).
Imperfeetio vnuolkommenhait (1).
—
IMP
Imperfectus nicht Ad. foln-, md.
wllen-kommen. Ad. nit follenkomelich.
vn-vollkumenlieh (76), -kommelich (11),
-volbrocht (6).
Imperialis maiestas kaiserliche ma-
gestat (76). J
Imperiatus keyser- Ad. -thum, nd.
-dom (132).
*Imperinus v. Imperitus.
*"Imperio-latus, -natus (6) keiser-
reich (3), Ad. -tum, nd. -dom, -lich done
(sic 18). eyn keisers dom (21), dum (1). |
Imperi-ose v. -tiose. |
Imperitia vnwissenheit
kunstlofügkeit (65).
*Imperi-tiose, varr. -ose in gebots
wyse 4 durch gebietung (65).
*Imperitudo ververnisse (8b).
Imperi-tus, -nus (134) Ad. vn-erfaren |
(110), -wissend, -weyD, -warhaftig (152), |
-gelert, -gelart (12), -gelàrt (9), -hersehafft
ui 2« imperium!) gelort (szc 8). dwaes
(110 &e. )»
Imperium /d. ge-bot, -botte (133, |
152), -boyt (5b, 19). bod (23). keyser-lich
reich o. gebot (66 scm.), -s rich, reeht
o. gebot (110 szm.), -s g. 7 rijk (11), -ich
(6, 19), -tume (10 &c.). kerserijeh (see:
132).
*Impertari v. Impartiri.
Imperterritus Ad. nd. vnv-,
(12) -vert. vnher-schrecke (5), -sregket
(21). vner-schrecklich (1), -schrocklieh |
(6), -schreckt (110), -schrocken (6), -sehers
cket (8^). vnder-schercklich (3), -sehreeks. |
lich (4). ersrechelieh (sec 18).
Impertinax strengk-, var. strefflich
65).
Imperturbatus vnentschiekt (62).
*"Imperuoliee (cf. iperbolice) vm-
bellieh (8).
Im-, in- (129) -pes, g. -petis adj. s. (à
festinus q. v., furibundus, cum impetu
é&c. 66 &c., impetus 74, 129, Ki.) vmn-
ruwig (110), -gestimme, rumor, gehe (88).
richende o. vngestumkeit o. sturm (14).
Impe-tere, -dere (8, 17) Ad. ane-
hd. nd. an-, aen- (81, 132) Ad. -sprechen,
-spregen 4 -verdegen (13), -spreken (81),
-schryen £ -tasten (21), -haften (6), Ad. |
-begeren, -fordern (110), -fertigen (151, |
Mss. mog.) -u'tigen (152), .-verden (132), |
-verdighen (23), -verdinghen (22). vordern
(D^). ain- 4 be-stain (19). bestaen (ll).
stormen 7 buldern (22). reispen (Z irri |
tare 71).
Impetigi-, impetige- (152), impecio-
(11) -nosus, -losus (76) hd. wàrezdg,
-icht, -echt, werezcht (151), -echt. md.
wartich. vol wartzen (68), schorffs (132).
kretzig o. grindig (110). schebig mit der
durren kretz (75).
Impe-tigo, -digo (76) (Z. vertigo 93)
grintt (1, 2). grind (110). eyn drucken
(D) durr 7 druckener (74), draeken (55),
dragken (21) grint. sehoref (99). sco
(9, 105). en droghe sc. (23), seroff (22).
droeghe schorfft (132). scharpf (8). durre
kretz (75). hd. wartze, wartz, wertz (66,
151). warte (11). eyn ruff (ausgestrichen
17) dürre rüde 7 rüdigkeit (65). rewd.
(9). rude (110). roudo 7 couterlus (Gf. 4;
368). rudigi 7 eitirlus (127, sm. Gf. 2
279). en klene lus (23). zittaroch sum.
(Gf. 4, 368. b, 640. wetterau. zitter& m.)
RS
vnem-c]
IMP
zitr-ach 2 -acht (74), -ochen (75). zitdruas
(G1. b, 264). zitter-mal (93), -maels flecht,
nl.hayrwurme (116). vr-, e-spring, das
versegent, neryD (74. cf. Sm. 2, 703. 3,
134, 592). ain geflecht (76). flecht (67).
flicht (7). strieffe (85). risemen, dij klein
plater resel vnd engring (cf. lentigo)
auf dem antlitze (4).
"*Impetigosus (nach impetuosus q.v.)
stidestormig (12).
Impetitio Ad. an-sprach,-sproche (9),
-sprechunge (8). irrung (74).
*Impetrabilis (st. impreeabilis) vn-
billieh (7).
| Impetrare, -ri (3), inpetiare (5^) Ad.
er. der-, her-werben, off mit bette e
mit bitten, mit worten. her verben (b^).
nd. erweruen. ver-waruen (11) -weruen
mit bydden (132). verbidden (99). er-
beden (23), -beyden (8^).
» Impetuose Ad. nd. stormelieh. Ad.
-Storm-, sturm-lich, bieklieh szm., -glieh,
-ende. stürmig (7). styrmglich (67). vn-
storme- (23), onstuyr- 2 woest- (132), frefe-
(110), vngestum- (69, 134), vngestymg-
(15) -lieh.
Impetuositas stormelich- (18), snelle-
(8b).-keit. ruyssch-, rapp-yng (147).
Impetuosus Ad. nd. stormi-g, -ch.
vn-st. (23). hd. sturm-iger, -leich (1);
stürmiger (151), styrmig (67), tórmick
(2. tempestuosus 3); vnge-stiem (110),
-Stummer (66 Mrg.), -stem (68, 110 var.),
-stummig. gedicht (1). woest- of onstuyr-
lieh (132). ruf-ende (10, 12), -en (13).
snelle (8^).
Impetus (£. émundacio cuiuscunque
T€) 67, 16, cum impetu omnia faciens 66
&e, impetuositas 110) Ad. sturm. Ad.
nd. storm. storm-keit (8), -ende (22).
rusend-en (21), -er (7). ruf- (5), rusch-
(28, 133, 152), rausch- (66, 70, 151) -ende,
-end (151). rasen (18). ruyscehen (132).
vngest-um (134), -em (68, 69), -yme &c.
(63), -imheit (110). onstuyrheit (132).
vnsture (10 &c.). snellickeit (9). pol-
derunge (74).
*Impex (aus irpex?) eyn isern rech
i eyn eyde (11).
*Impexare vnordnen nach der zijt (15).
Impia (cf. fllago, carta-f.) hüner-
darm, -bif, vogelkraut (Ki.).
Impiare vnrecht dun (8 szm.).
*EImpietare v. Importunare (»« in-
quietare).
Impietas vnmil-theit (110), Ad. -tikeit,
-dekeit, nd. -dicheit. wreetheit (132).
. Impiger Ad. vnv'trossemn (65), snelle,
riesche (8).
*Impig-, imping-norare, -nerare Ad.
phe- (4, 8), pfe- (9), pe-, v'pfe-, v'pfa-
i nd. pey-nden. Ad. v/-setzen, -sitzen
18). nd. vor setten.
Impignoratio pfandtschafft (65).
*"EImpigware &c. v. Impingware &c.
*"Empingere Ad. nd. malen, amn-, in-
m. ain-maylen (133), -machin (19). machin
picturam dc. (19). prs. ich stoi& mich
(0). stoBen (8b). stoten (132). sehult gebin
" -- (8, 9, 17). in-triben (9), -druckin
*Impingnerare &oc. v. Impignorare.
Impin-, impi-gware, -gwari (i
pinguescere 66 &e.) Ad. feyt, feyst,
DieeeNBACcH GrossARfUM.
IMP
veisset (6), Ad. nd. vet machen, maken.
feyst werden (9). ma- (19), mee- (11),
mó- (67), hd. me-sten.
|
Impinguatus feif)t (68, 110), vet (132) |
gemacht.
*Impingueseere, impin-, impi-, in-
(b) -gwescere Ad. feyst sim., hd. nd. vet
werden. begynnen vet tzo w. (132). feyst
machen (4).
*Impin-nis, -tis (8) (aus in pinnis?)
schuster gaf) (9). schumecher gasse (8).
£5 inpennias ags. ober sco eiddo (Hpt.
, 196).
Impius Ad. nd. vnmil-de, Ad. -t, -ter.
bose (99). bof (110). boefà Z wreet (132).
Implagium klebeneze (130).
Implanare Ad. nd. v?vorn. Ad. ver-
furen, -leyten, -leyden (132), be-triegen,
-driegen, -trigen. erfarn (sc 18). verfu-|(
ren o. layten (134).
I- v. E--mplastrum.
Implere vorvullen 7 virvollen (19).
hd. er-fullen, -füllen (151), -füllen (6),
-fillen (62), -vyllen (13), -follen. herfóllen
(Db). nd. er-, v?-wllen.
Implieare nd. valden, vaelden, in-v.
(11), -volden (23). Ad. in-, eyn-, ynne- Z
tzu- (19) -falden, -falten. v^wern £ in
mengen (17). virw?ren (8, 9). yn stecken
(13). in- (110), ver- (65, 66 Mrg.) -wickeln.
eyn fleehten (3).
Implieitus ynne gefalden (19). ver-
borgen (65).
Implorare Ad. an-ruffen, -bitten (6).
weinde b. (8). weynende beten £ flehen
(9). midde weyn bidden (7) beschuldigen
(17). erwerben (65).
Impluere nd. beregenen. Ad. be-.,
in-oregnen. be-renen (5, 133), -reynen
(152), -ronen (21). regen (Y). reyn (18).
in reynen (11).
Implumis on federen (110). sonder
plumen (132).
Impluuium, inplubium (136) eyn
loch in dat daich dayr yt in reghenet
(132), eim dach do durch es regnet (110).
pletzle, nl. pletsken, logie (116).
*Implunare (sé. implanare) v'furen
*Impnarius (9. ber impnorum)
impner (74).
*Impnidieus lob senger (9).
*Impnilogus impsdichter (74).
*Impnista (é. qué cantat impnos 76)
lop senger (8) lobsag- 4 lobgesanck-
singer (74).
*Impnus v. Hymnus.
Impolitus, impelutus (76) vnge-zeret
(D &e.), -ziert (18), -zirt (3, 4), -tziret
(23), -polirt (4), -snet (99). ongesiert (11).
vnbehouwen (110, 132).
Imponere (cf. iniungere) Ad. in-,
ein-setzen. nd. insetten. v?dencken, be-
triegen, beschuldigen, uff ligin (8 sem.).
auf legen (9, 75).
Impor-citor (129, Br., Ki), -titor
(16, Pap.), -eator (Ki.) 7. qu porcas €
sulcos in agro facit; et. (í. q. porca Br.)
terra, qua. eminet inter duos sulcos (16);
deus a paganis agricolis habitus (Pap.).
Importare in dragen (8»). v'werren
(9). virwerffin o. beczeygin (8).
*Importator in dreger (85).
*Importitor v. Imporcitor.
IMP 289
Importitor 7. qué portas (7« poreas
cf. prc.) facit dc. (Gl. m.).
Importunare (7.impietare 76)muhen
(8, 9). muegen Dr moyen (11, 132).
quellen (132). anfechten (18b, 110). be-
trieben (68). gedon tun (9).
Importune v/noileke (99). vm mes-
cliehe (100).
Importunitas Ad. nd. vnbe-, md.
onbe-scheidenheit, -scheidenkeit (18),
-schedenheit (23), -stedelheit (92). vn-
vortreglichkeit 7 -gerusamkeit (9), -ern-
samkeit (8). onrusticheyt (132). v?noi-
lecheit (99).
Importun-ium, car. -um ein stat
on luste (64).
Importunus /d. vn-, nd. on-beschey-
den. vnge-stemiger (1), -stiem, var. -stem
110), -stumleieh (1) -rug (17), -rusam
(9). onstormelichen (21). vn-stummig (62),
-sturmlieh (5b) -sturlieh (5), -stürlich
(6), -sturliek (23), -storlichen (18), -ver-
tregenlich (76), -v?'tregelich (8, 9), -ern-
sam (»« gerusam ?) 7 gedon (8), -richtig
(15), -kumlieh £ -leidlieh (64), -stedick
2 -werlick (22b). v?noilee (?. mprobus
99). mue-, verdrief- (110), verdries-,
moy-, quel- (122) -lieh. quellig (110).
Impos der sin selbó nit mechtig
ist, der sich lat vberwinden (88). nit m.
vnnd mugenlieh (134 Mrg.).
Impositio auff-legung 7 -setzung (75).
Impositor auflleger (75).
Impossibilis Ad. vn-, nd. on-moge-
lieh. vnmuglich (9).
Impossibilitas vnmogelichkeit (8).
*Imposterum dar- (65), heyer- (5)
-nach.
*Impostiuus (cf. importunus) vn
v'dregelieh 7 grusam (11).
Impostor tru- (9, 100), dro- (8) -gener.
inpostorem, in posterem (136) ags.
bisuic-end (94), -eend (136).
Impostura betrieg- (8), betrig- (9),
verelag- (65) -unge. trogene (9).
*Im- v. I-potecare.
Impotens vn- (17), an- (8) -mechtig.
vnmugender (9). p/. machtlof des ge-
walts (75).
Impotentia vn-macht (9), -mechte-
keit (8).
*Impotus adj. vnge-trunken (9), -drun-
ken (8).
*Impreeabilis Ad. vn-betlich (3, 5,
4), -bedelich, -beydelieh (21), -bydde-
lieh. (19), -bytelieh, -bitlieh, -erbitlieh
(110), -erenthch (76). nd. vnbedelik.
Impreceari, impricare, -ri bitten
(110). beyden (8). ser bidden (17). be-
geren (110 &e.). hd. wunschen, w. bofj
(15), wuntschen (133, 152), wünschen
(151), wonschin (19, 67), fluochen, fluchen.
vloechen (132). flochin (5). vloken (23).
v-vl. (11), -fliechen (76. sehelden 1)
auff heben, handlen, ybelreden (64).
Impreeatio bedé (8b). fluchung (15).
Imprecatus gar sere gebeten (8, 9).
*LIm-, in-preceps inthiuffi (127). nid-
der- (17), neder- (8), wider- (szc 9) -wert.
nit snel (85. in- prévat.).
Impre-, impren-gnare Ad. nd. swaer
(132),schwer(110), swanger, hd.schwanger,
dreehtig (17) machen, maken, werden
(3) van kinden (132), von k. (110).
By
290 IMP
Impregnat-a, -us Ad. swanger. sw.
gen (ptc. 8). beuangen mit kinde (23).
*Impremere v. Imprimere.
*Imprengnare v. Impregnare.
Impressi-o, -ones pé. (9 Ann.) im-
wirekende kraft (12). inwurgende be-
wegunge der kreffte (15). inwirckende
bew. (9 Ann., 17). inpressende craft (7)
ynslag (9 Ann.) indruekunge (17).
Impressus vnne gedreicht (19). on-
bedrucket (11). auffgedruckt (75).
Imprestare (7. commodare G1. m.) in-
bringen (29*. sf. inpfrengen ?).
Impretermisse on vnderlof) (65).
*Impricare, -ri v. Imprecari.
Impr-imere, -emere (4) Ad. nd. in-,
auff- (75) -drucken. Ad in-, ein-drocken,
-drieken, -trucken; eyn-dringen (4),
-tringen (3), -bilden (64); bressen (75).
*Improbare (»« imprimere) ein-
trueken (69, 134).
Improb-are, -rare (7. exprobrare
q. v.) hd. nd. la-, Ad. le-stern £ beschul-
digen.
Improbe nicht 7 vn-frumlich (75).
Improbitas (7. perseuerantiía) anher-
tunge (10 &e.). vreuil- (9), frefel- (8),
vnerber- (6) -keit. vnbeder-uicheit (22),
-ficheit (23). vnfrum-keit (65), -ekeit (75).
Improbrare v. Improbare.
Improbus vnbe-, vnby- (13) -derb
(1, 13, 3), -derue (23), -rue (22, 109).
onbirue (11). hd. vn-from, -frum, -erber
(6). vreuil (9). frefel (8). v?noilec (99).
*Improffieum (: profieuum; -« im-
prosperari?) misselingen (3).
*Improfi-dus, -us, -sus v. Improui-
dus, -sus.
*Impro-motus/ -visus vnperaten (75).
*Improper-amen o». -ium.
Improperare Ad.nd.v^wisen£ lastern.
hd. v-wyDen, -wyesen, -weisen, lestern.
lesterlich reden o. kosen (75). vff heben
(65).
*Improperari v. Improsperari.
Improper-ium, 7 -amen (19) Ad. nd
laster, spot, schant-, stant- (Y, 22. st.
scant-) rede. Ad. schande-r. schentliche
r. (3, 4). schand-ridden (21), -red (62, 76).
ellend (7 ?) laster (76). schemlich red
(6). schentlich spot (12), spotte (10).
spoyt 7 virwyf3 (19). verwifee (1). vwit
(11). v'-weisung (2, 76), -beysung (1).
*Improportionabile an keinem deil
glich (15). an k. teile gleich 7 vnmoge-
lich ezu glichende (9 Ann.). an kein teil
glich 7? vnmüglich zu glichen (63). vnm.
zu ge-lycht, varr. -glicht, -gleicht, glycht
werden (65).
Impros-, impro- (69, 134) -perari,
-perare (75) hd. nd. mislingen sim. mifi
lichen (7). hd. vngluek-, vnglüek- (151).
vnglick- (152) -en, -lichen (V, 133, 152),
-lich gon (76). on-gelucken (132), -gluchen
(21). boslichen. gen (15).
V RUNI o mias -ium mifMingung
15).
Impro-uidus 7 -uisus, -fius (3), -fidus
(4), -fisus (5^, 21) (cf. impromotus) Ad.
nd. vnvor-, onver- (132), Ad. vnver-, vnfur-,
vnfyr- Ad. -sichtig, nd. -sichtich. vnv'sehen
(1, 65). onvoersienich (11). rokelos (99^).
Impub-er, -es, -is (i. q. imberbis
IMP
q. V.) an bart 7 iung (17 &e.). ionck be-
neden XIIII iaren (132). vnfroehber (8).
*Impudatus v. Impuderosus.
*Impuden-da, -taà (5), 7 -ter (oft z.
impudicicia) vn-schante (3), -schemede
Un, -schemde (5, 18), -8cham (74), -scheme
70), -schemig (7, 4), Ad. -schemelich.
on schemeden (21). schemede (22).
*Impudendus a um (7. q. prc. 66 &c.)
vn-schámig (134), -schemmig (69).
Impudens (cf. impuderosus) /d.
vn-schemlich, -schamig (68), -schemig
(4, 110). onschemel (132). schemmelofe
(13). schemeloisch (10). schameloys (12).
balt (100).
*Impuden-ta v. -da.
Impudenter (cf. prc.) hd.nd. vnschem-
elieh szm., -eclich (1), -licheit (se 8^).
versehemt (134). boudelike (106).
Impudentia Ad. nd. vnschem-elicheit,
Ad. -liehkeit, -heit (110), -ekeit, -dheit
(18), -eelicheit (7), -ung (4). vn-scham
(6), -sehámikait (134). Ad. vnkeuscheit
sim. on-scheymelichkeit (21), -sehemel-
heit (11, 132), -kuyscheit (132). baltheit
(99). bose lust (4).
*Impud-erosus, -eratus, -atus (76),
7 -ens 4 -ieus (66 &e. 110 &e.) Ad. vn-
schemmig, -sehemig, -sehámig (134).
*DImpudici-a, -tia vnschem- ickeit
(4), -liekeit (9). vnscham-igkeit (68),-heit
(110). onschemelheit (132). lost (99). vn-
reynikeit, boe lust, boeDheit (66 szm.).
bose lust (21, 23), lost (4, 133), loyst
(5), list (3). onkuuscheit (11). vnkuysheid
(19). vnkeuscheit (67, 69, 134). verschem-t
(134), -pt (69). hd. nd. bosheit. balcheit
(85. e st. t).
Impudieus (cf. impuderosus) Ad.
vnschem-el (85), -me (8), -lich (17), -ig.
vnschamig (1, 68). verschent (1102€).
schentlich (18). onschem-el (132), -ik (9).
onkuusch (11). vnkusch (17). lengeste
(8, 9), der lengest (17) finger.
Impugnare Ad. nd. an-, hd. widder-
sim., gegen- (110), teghen- (132) -fechten.
ain feuchten (s?c 19). widder-kiffen
(18), -kiebeln (17), -striden (21). wyeder
kyeffeln. (D). weder kiuen (23).
Impulsare an-possen, -clopffen £
-schlahen mit pochen (75).
Impulsus ynne getreben (19). inge-
triben (68, 110), -dreuen (132). zwingen
(110).
Impun-is (8, 9 &c.), -us, -itus (99 &c.)
Ad. an pin (8), vnpeyn (9), vngepyniget.
nd. onge-pijnt (132), -pinget (11). vnge-
wroken (99).
*Impunita (?) wapen rocke (17).
Impunitas vnpinlichkeit (8). onpein-
lich (9). straffloBigkeit (65).
Impunit-e, -er Ad. nd. vnpin-, vnpru- |(
(se 22), vnpeyn- (4), vnbein- (3) -lieh,
-lick.
Impun-us, -itus v. -is.
Impurus vnreyne (85, 19). onreyn (11).
Imputabilitas zulegung (65).
Imputare Ad. v^, an- (b*) -dencken;
virwyisDin 7 beczyehen cum mulo (19);
v-, be- (6) -wysen; verweisen. an-ziehen
(110), -tzyen (132). witen (22b, 39). vor-w.
(11), -keren (-beren? 29^). betien (11).
fur werffen 7 auff heben (65 Mrg.). vor |
INA
vbel lian (4). vvbelhaben (75). veraehten
(1€). achten (b*). :
Imputatio wis- 4 schatz-ung (16).
*Imphandus v. Infandus.
*Imphula v. Infula.
*Ymulare v. Immolare.
*Imum (cf. ad imum 4. vltimo G1. m.)
dar nach (17). do-n. (8), -noch (9).
Imum der grunt, die dyeffe (65).
Imus hd. nyeder (5), nider, nidder.
n. sich (aus sijt; 7, 21). nedder £ side
(£. bassus 17). sijt (10). neder 2 zijd (23).
nidderig (17). nederster (8). der vnderste
68, 110). die onderste (132). dye leste
19). der letzt, var. letscht (65).
In Ad. in, yn, eyn. in- vn- oft im
«us Nenmwórtern gebildeten Zeitwortern
im 15, wovon wir nur Proben geben.
In- vor Lippenlauten v. Im-.
*Inabilis v. Inagilis. Inhabilis.
Inaeeess-ibilis, -abilis (152) (»«
immareessibilis) Ad. vnzu- genglieh,
-gencklich, -genlich (5), -gangik (1),-gende
(8, 9). vn-auBgenklich (134), -czergeng-
liche (152), -u'storlich (11), -zobelich (18).
van to gande (22, 29). onantredelich at)
*Inaetuosus vnzitlich (1V sem.).
*Inagibiliter vn-gamperlieh (758),
-geschicklieh (75).
*In-agilis,-abilis,-eptus vn-geschickt,
-kamper, var. -ganper (75).
Inaltare der hoen (4).
*Inambulus v. Imbulus.
Inamenus vnlustig (110). onghenoech-
lich (132).
*Inane to v'geues 7 vmme sus (23).
Inanimositas vnmanlichkeit (75).
Inanim-us, -is, -osus vnkune (75).
Inanire ytel (110), ydel S. hd.
zu nieht machen. eytel werden (3, 4)
yteln (5). Ad. nd. idelen. Ad. vord,
v'eyteln (9). ittel (21). v?nicht-en (1);
-igen (5).
Inanis Ad. nd. idel. hd. ytel, eytel,
eytelich (9), ittel (21), awtel o. üppig
(i, ein vppiger (65) vpig 7 ler (25)
yppich (13), vnnutze, ledig (12), v?niehtet
(0), leycht-, var. leücht-fertig (64), wane
(62), hellig (74).
Inanitas idelheit (11, 19). eytel- (3, 4)
vnnucz- (8) -keit.
In-antea, -athe (6), -ante (74) vor-
warts (132), -wertz (110), hd. -baf, nd.
-bat. Ad. furbaf), nu-f. (74); ffürbas (6);
in vor-baB (18), -baiz (b); entworbaf)
(21), furbas me (4).
*Inaquositas troge- 7 durre-keit (9).
Inaquosus tru- (110), dru- (b, 68),
dro- (17), dra- (21) -cken. truge 2 durre
(9). droghe (23). droeghe (132). an wasser
15)
*Inarabilis vnwenlec (99).
Inardeseere inbrinstig 7 entZünt
werden (65).
*Inarmis v. Inermis.
*Inarcessibilis (a/ph. inacc.) onbereyt
11).
V inathé v. Inantea.
Inattingibilis v. Intingibilis.
Inauditus vngehoirt (19). ongehoert
(11).
Inauris (u£ slaui 99, ytalici 5 solent
INC
yiare) hd. nd. ov-, hd. ore-, oren-, orn-,
]. ouren- (23), oer- (132) -rinek, Ad. ring.
ring (93). hor-ing £ -golt (V. cf. v.
is). or ringel (8). orn rinck o. schel
f die heyden haben (64^). auerring o.
hell als die zigeyner habend (649).
r- (19), oer- (11) -golt. orbiue (99).
*In-bacillus, -bellis, -beallis v. Im-
cillis.
*Inbecilia v. Imbecillitas.
*In- v. Im-brigare, -brumare.
*Inbure v. Imbuere.
Inealere warmen (9). in-w. (8). her-
irmen (11).
*Ineandere ent-zunden 7 -hitzigen £
]uchten &c. (65).
Ineantare Ad. zaubern, be-z. nd.
eren, be-t. -tzouern (132). ezaufern
3). zóbern (6). be-zeubern (9), -zobe-
m (68), -sehweren (61).
"Ineantatio zeubernisse (8, 9). cho-
ezz (100).
Ineantator hd. zÓ-, zaw-,zau-, zeu-,
xu- (5b), zo- (68, 76) -berer, &zssw. -brer.
n zovberer mit worten (93. cf. fascin-
bor). nd. touerer.
*Ineantatrix hd. zeuber-in (65), -erin;
)brerin (16).
*Ineanterius (cf. cant.) gelubt pert,
yn (147).
Incarcerare d.inden kerker seczen,
| eynen k. legen (T). nd. in den kerke-
er zetten. kerkerem (110). karkern (5^).
ingen (132).
Inearceratio kerckerung, thürnung
5).
B esas gefangen im kercher
10) in d& kerker geslossen (68, 132).
Inearnare, -ri (1, 67) menschen
lachen (110, 132). Ad. mensch, mentsche
52), minseh Z mentsch (7), fleusceh (17),
iphangen (1), »d. mensche, mynsche
erden.
Inearnatio mensch-unge (8,9), -wer-
ung (3, 65), -eit gotis sones (9 Annh.).
Inearnatus hd.nd. mensche worden.
enseh werden (76). vngeborn (19). an-
ebaren (11).
*Inearnatus S leibfarb, mJ. hjf
erwe, incarnaet (116).
Ineassum Ad. vnnueze. nd. onnutte. |
msust o. eytel (9).
Ineastellare einsetzen (74).
*Inea- v. Inecau-sterium.
*Ineastrare, -ri (49) graben (10 &c.).
oalden 7 glat magen, Mrg. voegen (13).
*Ineastrate genuiet (Gt.).
*Inea- v. Ineu-stratio.
Ineastratura nuoha, nuati, tupili,
ibila, gitubili sm. (Gt.) tuuel, nvoth
jum.). nuod (93). nvt (8). neyt (9).
*Ineauillare smelieh. v'spotten (17).
Ineauillatio smeliche s pottunge (8, 9).
*Incau-, inea- (18) -sterium, -storium
22, 649, 147) -terium (67) Ad. tinten-,
hinthen-, dincken- (V. a. 1455 Sm.), din-
en-horn. d.-harn (21), -feflin (4. attra-
1entale 64€). nd. blac- (222b), black- £
nek- (147), ynket- (11), vnekt- (132)
horn, -horen (22b) -hoern (11, 147).
mtenzeug (75) inck fay6 (18). tinkken
as (I, 3).
Ineaustum Ad. tin-ete £ -ti (104),|
INC
-gta (V. sepia 93), -ten, -ck (3); din-ekn
V. a. 1455), -te -t, -th. blaeke (17). nd.
C blackynek (147), ynket (11), vnekt
132).
*Ineauterium v. Ineausterium.
Ineautus vnfürsichtiger (65).
Ineedere gcen (1, 8, 9). gain (19).
gaen (11) in gan 7Z vberdreden (14).
inhertreten (125). heerliehgaen (132).
in o. eerlich geen (110).
*Ineedere (»« incidere) Ad. in faln
(Mss. mog.).
*Incedium v. Incendium.
*Incedula (si.nitedula) est auis orien-
ls coruini generis pugnans cum bubone,
alio nomine lamparis (76).
*Ineenare (2. vespere mom comedere
110 &e.) nieht essen zu nacht (75).
Incenatus vn-gessen (8, 9, 75), -ghe-
ghetten (23) zu der naeht (75).nuchtern(9).
Incendere (cf. eieo, intendere) ent-
burnen (55), Ad. -bornen, -phengen,
-fengen (18, 23), -pengen (21), Ad. -zun-
den, -zinden (67) zynden 134). enbren-
nen (1) doen bernen (132). an-zunden
(110), -zünden (6), -sticken (11), -stechen
(132). untsteken (99). vnphengen (8^).
künttn o. zuntn (1).
*Ineendere v. Intendere.
Inecendiarius v. Incensor.
Ineen-, ince- (1) -dium 4d. nd.
brant. Ad. mortbrant ; brunst, zundunge.
an-zündung (6), -kuntung (1). eyn ceyn-
dunge (55). entbornunge(5). enbrennung
(16). eyn peungung (?1). entfenginge (23).
brant van vuyr off van der liefften (132).
brant von feur 2 lufft (sic 110.).
*Ineendium in val (sc 8b. : incidere).
*Ineensaria prennewurz (125).
*Incensiuum (untersch. von incen-
sium, -tiuum) dz do entzunt (65).
Ince-nsor, -ssor (19), -stor (9), -ntor,
-ndiarius Ad. ent-burner 4 -penger (Mss.
mog.), -borner (5, 133), -zunder 7 brenner
(66 &c.). eyn brenner (110), berner (23, 132).
ent-b. (23). eyn brant stichter (132).
fenger (18). ontfeenger (11) an-zunder
(75), -zünder (6). enzinder (67). md. sto-
kere (99 &e.) stocherer (8, 9). stogker
(8b).
Ineensorium wyroch- (68), wierock-
(132) -vaf).
*Ineenstor v. Incestor.
Incensum Ad. wy-, wey-rauch, -roch.
wirreoch (18). nd. wyrok (23), wrok
(22), wierock (132), wierroeck (11). burnig
oppher (1Y). gebrant opfer (110).
Incensus ontstechen (132). anstecken
68 ).
: em ein spise kolb (6). .4ws
cena »« incitella (7. tabulatum super-
qponendis utensilibus aptatum) scaph, scap-
reida (Gf. 6, 449); incitega machina
super quam amphora stat (129), ponitur
(16) £n conuiuio; caffeetisch (Ki.) ? Cf. sq.?
*Ineenti-ua, -na (74, 75 varr.) en
schijt kule (23). gigrozzida (117. cf. Gf.
4, 343). pofi pegir (75). geytzigkeit £|(
geyrheit (74).
Incen-tiuum, -tium (68), -sium I
var.) entzund- (65), reiez- (9), reif- 5)
-unge. prekel (109). preckel (131). bricke
des vleysch (68).
Ineentiu-us, -s (68) enezund- (9),
INC 291
| stogk- (85), stok- (99) -ende. ontstechen
(132). vnstetiglich (sc 68!). entfenger (23).
Incentor v. Inecensor.
Ineeps dar nach (8, 17). dor noch (9).
Inceptio beginn-unge (9, 19), -inge
(11). anhebunge (9).
Ineerare mit wachs (110), waf) (122)
bedecken.
*Incerpere v. Increpere.
*Incerpias, intersias (8, 9), entrisia
(147) 4. panis subcinericius escherkuoch
(16). achs kuche (9). kusche (8). 7. foea-
tius aschenbroit (147).
Incertare hindern (14). beweren (123).
Ineertus vnge- (19), on- (11) -wisse.
*Incerula v. Interula.
*Ineespi-tare, -eare Ad. stru-, strau-
(9) -eheln. snaben (11).
Ineessanter an vnderlaf (3, 4). on
vnterlos (9).
*Ineessare, -ri stetlich striten (8),
Streiten (9), striden (17).
Incessere schumpfieren, aufWrichten,
anfaren, vffbringen, entruesten &c. (88).
*Ineessor v. Incentor.
Ineessus hd. ganck; in-, ein-, vor-
(132) -ganck.
Ineestari, -re vnkuschlieh (8), vn-
kewslich (9) lebin. eebrechen £ vnkusch
sin (110). niehten bekennen in vnkuscheit
(68), onkuyscheit (132). iungfrauwschafft
entrauben (75). verupn-reinen, -lutern
eum luxuria (65).
*Incestiua (»« incentiua?) begere-
keit (8, 9).
*Incestor v. Inecensor.
*Ince-, incen- (752) -stor (7. incestus)
ernemer der iungfrawschafft (75).
Ineestus (cf. prc.) s. adj. hd. md.
vnkuscheit scm. vnk. (8), vnkeusch (9)
mit den mogen, junekfrawen (9). sippe
hür (Anz. 8, 101). vnkusch mit juffrauwen
(bb). vnkewsch mit frawn (1). onreyni-
cheit (11). eebruch (110). er beraubung
i ernemung der iungfrauwschafft (75).
*Ineidare v. Incitare.
*Incidentia infallende ding (8, 9).
Incidere (-ci- und -ei-) hd. nd. in-,
hd. ein-, nd. an-vallen. Ad. in-, ein-geen,
-gayne (133), -sehnyden (110). ontzwe
snijden (132).
*Ineidium (7.insidiae Gl. m.) in valle
(1 sém.).
*Incidus 4. qué cito cadit (16).
Incil-e, -la (129) ablaf) o. bett (aque
91). sijl (110, 132). ain sail (1109), sluf
(z. aqueductus 132). schluch (sce 110). furt,
mS nl. goote, hueel, zijl, tocht, oftocht
116).
*Ineilia (ausintiba; cf.v.cantabrum)
hintloute (85).
*Ineinare v. Incinerare.
Incinetus vm-gegurt (9), -gort (8).
*Incinetus v. Intinetus.
Inein-erare, -are (8^) Ad. zu eschen
COL zu aschen werden (9). bron
*Incipare v. Incippare.
Incipe heb an (5).
Incipere Ad. beginnen. an-b. (17, 23),
iru (13), Ad. -heben, -heuen (23, 132),
-fahen (110).
Incip-, inci- (4, 76) -pare Ad. md.
34 *
292 INC
stocken. ein-st. (753), -stocknen (75b).
stueken (18). stoken (6). in-stockhen (1),
-stecken (1). in den stock setten (78). in
ey stocke slagen (17), bloch setzen (7),
in block legen (76).
Incireumseriptus an vmb schrifft Z
vmbesigelt (9 Ann). hd. vmbe- (9), vnbe-
sloBen, -schryben 7 gryffen (12).
*Incireumseptus vmbeczewnt (9).
*Inceis-, prosic-inus averlopich (147).
Incisio (cf. insitio) schneidung (16).
Ineisor 7. cirurg- 7 ciro-ieus (16)
wundtartzt (74).
In- v. Ins-eisorium.
Incissura 7. effugio sanguinis super
mortuos (16).
Inecitament-um, -a (94) (cf. illecebra)
ags. tyctinnae (94, 136).
Inci-tare, -dare (18), nitidare (2
zu- (bb), ze- (1, 2), pi- (1) -laden (of.
citare). in layden (1). Ad. nd. reytzen. d.
reyDen, in-r. (1), raitzen, reissen, reysen
67, 152), rüsen (V. a. 1455), rysraisen
1. Cf. Sm. 9, 125), stogken ON stochen
(19). tzo-st. (132). staken Z toernen (11).
ezornen (19). paissen (1). zannen (64. cf.
Gf. D, 673). bewegen (110). hyssen, por-
ren (147).
Inecitator eyn tzostoecher (132), zu-
stopper (sec 68).
Incite-ga, -lla v. Incentela.
*Inecleptus (7. adeptus 76, »« indep-
tus) v'dingt h'eriegunge (17). war ding
erkriegen (8). vordinet (9).
*Inelere (7. splendere 66 &c.) schinen
(4, 68). luehten (110, 132). er-leichten o.
-scheinen (76).
*Inelida bescilbit (Gf. 6, 418).
Inelinare toe nighen (11). Ad. md.
ney- nye- (13), Ad. beu-, bey-, bye-,
by- (182), bi- (69), boe- (132) -gen. bo-
ghen (23).
*Inelinari (»« inclitus) edeln (9).
Inelitus (»« inclinatus) genaig- (2),
genag- (1) -sam. Ad. edel. sehon Z wol
geboren (75). erlich (64). e. streiter (9).
m e. St'ter (8). ersame (100). genedig
(5
Ineludere in-, be- Ad. -sliefen, -sli-
Den, nd. -sluten. m- (6), ein- (76) -schlie-
Den. sluten (22). inclu-ditur verborgen
lyt, lydt, leyt; -sit se (?» spelunca) ver-
schluff, var. £ -schlofó sieh (65).
*Incluni-eari, -ari (Br. Gl.m.) laster
lijden (147).
*Inclunitor (7. conuzctum pati, cf. prc.)
ruc-ersen Z4 ioken (108).
Inelusa Ad. nd. clusen-, Ad. cleusn-,
clufn-, var. claufn- (64), clausn- (134),
klosn- (76), klosen- (6), clus- (21, 133)
-erinne, Ad. -erin. clusener-n (7), -sche
(132).
Inclus-arii, -orii (Br.) sunt qui
pecora vicinorum includunt (16), claudunt
pro forefacto (Br.). -or, -arius 2d. (G1. m.).
Schaiter (147). -or golt smit (9). gult
smet (8). versetzter edelstein als golt-
smid (74). beschliesser (75).
*Inelus-ium, var. -sum, 2 -sa (64),
-ia (Ki.) (2« indusium) ein inwendiges
kleyd (64). camisol &c. (Ki.).
Inclusorii v. Inclusarii.
Inclusorium (Mss. mog.) Ad. kluse,
cluze (13).
INC
*Inelu-sa, -sum v. -ium.
Inclusura schait vmb have dair in
to schutten (147).
Inelusus pfc. s. beschloDen (75, 110).
ingeslof?en (17 sém.). hd. nd. kluse-, Ad.
clufe-, klus-, kluf-, claus- (134), elauf-
(649), kleuse-, kleus-, klise- (13, 18),
klose- (6) -ner. klosterer (76. 2 kloster).
*Inecodomus v. Incommodus.
Ineol-a, -us (76) hd. nd. ackerman;
fremder (9), fremde (8) ack.; in-, Ad.
ein-woner. in-w. in fremden landen (110),
vremde lande (132). in-waner (1, 55),
-wonender (V). wonende (8b, 100). lant-
(100), heems- (11) -man.
*Ineolare (»« ineollare Gl. m.) wan-
dern (8, 9, 11).
*Ineolatio woninge (11).
*Incolatum v. Interpolatus.
Ineolatus (2. peregrinatio dec.) hd.
wonunge; in- (100), ynne- (19) -w. woen-
i bough-inghe (108).
Ineolere wonen (9).
*Ineolomitas v. Ineolumitas.
Ineolor Ad. an, ayn (133), on farbe,
farb. sonder varwe (132).
Incolum-is, -us Ad. nd. gesunt.
Ineolu-, ineolo-mitas Ad. nd. ge-
suntheit. gentzhlchkeit (65).
*Ineolus v. Incola.
*Ineombustus vnverbernt (99).
*Ineomelum most gehonigt (64) Z. q.
inome-l (:6), -lum, 0!yoJ£At (Gl. m.),
inno- (76), heno- (Br.) -mellum.
*Incomieabile v. Incommuniocabile.
*Ineominus nahe (11).
Ineom-, ineo-modare (7: inhabitare
76) hd. ex-, der- (4), ver- (132) -zornen;
er-tzurnen, -zyrnen (67). herzorn (17).
v'ezeren (sec 21). v^-tornen (22), -tonen
(82023). vngemach thun (110). onghemach
doen (132).
Incommodum vnghemak (229).
Inco-mmodus, -domus (100) hd. vn-,
vm- (100) -bequeme. vnge-mach (68),
-mechlich (110, 132).
Incommuni-,inconuin- Ed incomi-
(16) -eabile vngemein-sam (15), -sin (sc
63). vndanckber (*6).
Incommutabil-e, -is (11) (7. incom-
putabile q. v.) vn- (» on- (11) -ver-
wandelich. vnv^wandelt (8). vnwandelbar
(9 Anh.) vndeilsam (1T &e.).
*Ineomodare v. Incommodare.
Incomparabiliter on zü schetzlich
66).
Mnesiens vn-mechtick (19), -mogende
(99). onbequeem (11).
*Ineompositio morum vngeberd &c.
65).
| ds deos (cf. indispositus) Ad.
vn-sittig, -siddig (1T), -setig (133, 152),
-setzig (V, 61), -sedig (Mss. mog.), -gefuge
(8, 9), -gefugt (110), -gefieg (77), -steitick
(3), -synnick (4), -v'nufftig (6), -geschieket
(68), -gezierter 4 -züchtiger (65). md.
vn-zedich, -ghesedich, -ghevoghe. on-
sedelich 7 beschickt (132), -cierlich (c
oder t& 11), -seddig (21).
Ineomprehensibilis hd. vnpegreiff-
(1) vnbegriff-, vnstrof- (9), vnbegreuff-
7 vnbekent- 7 ewig- (65 Mrg.), onbeg?pe-
(11) ich. gruntlofh (65 Mrg.).
INC
Ineom-, incon-ptus (4. illaudatus
75) vnge-ziret (8, 9), -stat, varr. -stalt,
i -rumpt, varr. -reumpt -hewert, £
vnbarender mensch (15).
*Incomputabil-e, -is (7. incommuta-
bile q. v.) Ad. vnteil-, vndeil-,.2d. vndel-
sam. on-deylig (21), -zellieh (132).vnzelig
(110), -berlich (68). vnrech-lich (18), -ensam
(69, 134).
*"Ineoneanatus v. Incontaminatus.
*Inconoeassus (cf. incon-eussus, -sen-
sus) vngemudich (85).
Ineoncinnus zweytrechtig
tzwidrechtich (132).
*Ineoncordatus vnge-richt Z-einet(r5).
Ineoneussus vngeslaghin (19). on-
geslagen (11). vn-bewegt, -uerzittert(65).
Inconditus vnge-beuget(19),-temperet
(85). ongemaket (11).
Ineongrue vnbequem- vngelieh- |
lieh (9).
Incongruus (cfingruus)vn-bequeme
C 9), -gelich (9), -glieh (8). onbequeem |
( 110).
*Ineonptus v. Incomptus.
Ineonsideratus vnbescheid-, vnmerek- |
lich (65).
*Inconsolabiliter vntróstbarlich (65). |
*Inconsensus vnmutig (8, 9). |
*Inconspretus 7. laudatus die gelaift |
wurdt (147). |
Ineonstans Ad. nd. vnstede szm. »j
stantaehtiech (132). vnstanthafftig (68).!
wanckelmutig (8, 9). |
Ineonstantia vnstedi- (17), vnste-
(85), wankilmute- (8, 9) -keit. inc. operis
virdroflen werg o. vnstetekeit (8). vor:
drossene vnst. (9).
Ineonsulte vnpe-, vnbe-radenlich (75).
Ineonsultus vnbe-reit (1), Ad. -raten;
-ratten (67), -roten (8, 4, 100), -radim,
-aden, -draglieh (49), -drachtig (133),
-trachtet (69, 134), -tracht (66, 70, 151),
-dracht (152), -dacht (75), md. -radich.
onrodich (11). vn-retig (6), -groten (9).
an rat (8). |
Inconsutilis,vnge-nat(75),-newet (12),
-neht (17), -nait (10), -neit (8), -net (9), -sut
(17), -neght, -neht 7 gelyssmet, glyf)met
(65 varr.). geengelst (49).
*Ineontaminare (cf. illibare) vnver-
maligen 4 vnzerbrechen (15). |
*Ineontaminatio vnver-maligung 4|
-reinigung (75).
Incon-taminatus, -canatus (8b) Ad.
nd. vnbeflecket. reyne (8b, 9). geheel
(99). vnver-maligt Z -reiniget (75).
Incontari v. Ineunctari.
*Ineonti-menti v. -nenti. |
Incontinens Ad. nd. vn-kusch, Ad.!
-kewseh, -kufe, -kuf, -kus (12), -gunst»
(sic 18), -enthaldichait (1), -enthaltlieh ^
(75), -stet (49). onkuy-sch (11), -B (132).
Ineontinenter vn-enthaltlieh (15).
-kuschlieh (17). !
Ineonti-nenti, -menti (133), -nente
(4) Ad. nd. drade. hd. dvath, dratde (15255.
zu-hant, -stunt, -stund an; von-, ver- (10).
2unt -stunde (66, 70). balde (5). sehier|.
(
Incontinentia vnenthalt-un 0. -nuf
(15): vnkuscheit (17). vnbehebigkeit (65)...
*Ineontinere vnenthalten (75). .— |
INC
Ineonueniens Ad. vn-bequeme, -eben
i -fuglieh 7 -kunftig (75).
Ineonuenientia vn-bequemheit (68,
132), -zimlicheit (110).
*Ineconuin- v. Incommuni-cabile.
*Ineorp-or, 7 -oreus (66 &e., 110 du
-orius (11), -oritus (19), 7 -ulentus (75),
-oralis (65) sunder- (19), sonder- (11)
-licham. vnly-big (75, 110), -plich (65).
Ineorporare, -ri (bb) hd. in sich nd.
in sick bevesten, Ad. vesten, vestigen,
be-v., faBen. in ym festen (12). in-vesti-
gen Z7 -setzen (110 &c.), -lyben (65). ein-
(66, 134), ent- (70) -setzen. wüisten (19).
begripen (11). zu im nemen (5^).
Ineorporatio in-libunge (62, 65), -byl-
dung (65 var.).
*Ineorpulentus v. Ineorpor.
Ineorreetus vngereygeret (19). on-
recht (11).
^. Ineorreptus vngeschuldin (19). onbe-
scholden (11).
*Ineorripere strafen (18).
*Ineorrumpere vnzerstoren (75).
Ineorruptela ongebrec(ongevret ?11).
Ineorruptibilis vnvorderlich (9).
vnvirterplich (8).
Ineorruptus kusche o. vnezubrochen
(8). kewseh (9). reyn (22).
*Ineoxare auf geschrenckten beinen
0. füssen sitzen (135). 7. cossim Zns?dere
apud. Pomponium sitzen mit beyden bei-
nen vnder dem aers auff Turkisch, ».
Sitten op sijn cleermakers (116).
*Inerapu-lari, -lare, -tari (gall. trop
mangier Gl. m.) vreBen (8, 9, 11). vil-vr.
(13). eten (11).
Inerassare Ad. vaift (1), feyst, feyt
(18), veth, Ad. nd. vet, dicke (9) machen,
maken. feysmageu (13). feyst werden
(21). Ad. me-, ma- (9), nd. mee-sten.
Inerassatus feist (8) vettig (9).
' *Inerass-itudo, -atio feiste- (8), vetti-
(9) -keit.
— Inerebrescere stetigs geschehen (9).
stetis geschen (8).
Ineredibilis vngleubiglieh (8).
Ineredulus vngleubig (8). vnglaub-
lich (9). :
Inerementare wachsen
(8). wassen (8^).
Inerementum Ad. wachs- (12), wass-,
wayss- (19), mer-unge. vber-waf (5),
-waDunge (17), -waschung (9). vff wach-
sung (65). in- (17), zu- (9, 65) -nemung.
zu mémen (sc 8). wasdom (11).
Inerep-are, -rare (q. v.) hd. md.
sehelden 7 beschuldigen. Ad. schuldigen,
Straffen, strafen, strayffen (7, 19), stroffen.
(9: strapen (22). bewisen (8). vorweysen
(9). waschin
.. Inerepatio stroffunge (8, 9).
.. FInerepere ( fast überall von increpare
untersch.) hd. schelten. Ad. nd. schelden.
Straffen (23).
*Inerepe-scere, -rscere (8) dunckellen
(00. donkeren (11). duke (sc) kommen
- FInerepi-tus, -dus gar alt (1T. anders
Gl. m., Ki.).
" *Inereprare (sí. -pare) stroffen (70
Mrg.).
INC
*Inerepta 7. cisía sursum erecta (75,
76), 4 erepta (76); spinterium Z alma-
rium (75). almer-ein (759), -g, ein kisten
0. kensterlin (75).
Sura ein flechtung der zopff
65 ).
Inerustare, -ri widder machin (8, 9).
glesten (Fris.).
Inerustatio v. Ineustratio.
*Ineuba v. Intuba.
Ineuba (7. que semper incubat Br.,
sat-yrus94, -urnus 136; qui cupit alienas
76. cf. ineubar 2. qui res al. tenet 142)
marinne (107). nacht-m. (68, 132), -mery
(107), -anfechtung (110). maer (107). ags.
mer-a (94), -ae (136). merminne (108).
elfinne (107). velt-hun (68), -hoen (122).
ineubas chuoff (141).
Ineubare d.nd.erquicken. vB-hecken
7 -bruden (17), -brieten (110), -breitten
(16). brieten (58, 68) kuchen broeden
(132). ^d. wachen ; vff-w. (110), liegen (10) ;
of- (12), nidder- (85) -ligen; offe- (13),
nyder-legen. uszeen (14).
Ineubatio hauffunge (85. cf. ineul-
catio).
*Ineubum v. Intuba.
Ineub-us, -o (225) (cf. ephialtes)
hd. nd. mare (fem. 10, 12). nacht-maere
(132), -mer (68). der tewfel der die fra-
wen reyt(9). alp (8 &e.) der die frauwen
rit (8). alph (75). alf (85). half (108).
den alp ader vngeheurin (acc. 4). trut
(75). die besiezen (8^). obliger (65).
schrátlein (Fris.). schrotle, nachtmenle,
nd. alp, nl. mare, nachtmerrie (116). das
schrettele (morbus Das.). schrót- £ bleck-
ling (112). slezo (Sum. VI).
*Ineu-dare (17) -ere (: ineus) smid-
den (17). smyden (9). smedin (8).
Ineudo v. Incus.
*Ineulatum v. Interpolatus.
i Renienre yn synken (12). in drucken
14).
Ineuleatio hoffen- (8, 9), indruck-
(65) -unge. hopinge (99).
Ineulpare schuldigen (75). hd. md.
be-sch., -schulgen (18).
Ineultus vnge-buet (10), -pfluget (12),
-ufent (99), -ziert (65).
Ineumbere Ad. an-stan, -ston s?m.,
-hengen (9), -henckin (8). ain-stain (19),
-staine (133). aen-staen 4 -komen; byna-
ken (132). inlegghen (132), -legen (68),
-vallen (14).
*Ineune-, incon- (17) -tari sonen (8).
synnen (17). an somen (9)
*Ineunis an wage do man kinde in
wyeget (8). ane wiege (85), wige (9).
Ineuratus besteter lutpriester (93).
Ineuria sunder sorge (85). vnsorg-
sam- (11020), vngsorgsam- (110b), 2 vànk-
dig- (1109), vnkindig- (11056), wundig-
(1102), vngerulelich- (8), vnruchlo- (9),
ruchlosi- (9 Ann.) -keit. on-besorcheit Z
-achtsamheit (132). versumung (68). sorg-
lof-, farlef-igkeit (65).
Ineurialis vnhubesche (19). onhaefch
11).
VLadorlaliten vnhubescheit (19). on-
haefcheit (11).
Ineuriositas (7. incurialitas 19) vn-
rüsamlikeit (63).
Ineuriosus vnhubische (8). rálof (8).
vn ruchlos (sc 9).
IND 293
*Ineuris sonder sorge (11).
*Ineurius vnsorg- (110), onacht- (132)
-sam.
Ineurrere Ad. in-, ein-lauffen. md.
in lopen. in laffen (152). inlafen 7Z be-
logen (85). Ad. zu schad-e (9), -en kom-
men.
Ineursus ane- (85) an- (8, 9, 65)
-lauff, 7 -fall (65).
Ineuruare beugen (19). bogen (11).
*Ineuruatura bischoffstab (9), -stap
(8). boschoff stab (11).
Ineuru-us, -is,-e beuge- (19), boge-
(11) -lich. buckende (8, 9).
Ineu-s, -do, (Gl. m., Zeuss) Ad. ani-
poz (104); ane-bof) (8), -füs (6); an-bofS,
-bos (64€, 753, 93), -buD, -boyb (Bibl. a.
1483), -baD (66, 151), -füsse (67), -fusse
(152), -fuf) (49), -pazz (2), -pas (1); am-
bof) (85, 19, 65, 110), -boz (9), -ba (65
var.), buf (21, 133), -beif (18), -pof
(645), -pos (4); ainbuif (19). nd. ane-bot
(929), -bolt (23), -bulte (225); aen-bulte
(108), -beelt (11); anbylt (147), ambelt
(132). cambr. ennian (Zeuss).
Ineusare Ad. nd. schuldigen, be-sch.
ent-sch. (21). schulgen (18). ^d. straffen,
be-str. (68). straiffen (10, 132, 133). wroe-
gen (106). wrugen (99). .'
*Ineusatio ags. efat, reof (136*.).
*Ineu- (8, 9), inca- (a/ph. ineru- 76)
-Sstratio, inerustatio ?. pauimentum (16,
129) tenne (8, 9). glestung (Fris.). Vber-
glástung, -tünchung (Ki.).
Ineu-tere, prs. -cio yn slahen (19
sim.). to slaen (11). stofen (8^5). hurten
(99). graben (9), grVen (8) machen.
*Ineheo v. Inhiare.
Inehoare hd. nd. begynnen. nd. an-
b., -heuen. Ad. an-fahen, -heben. reysen
(9). betenghen (22b, 147).
Inehoatio anheb-unge (8), -en (9).
anbeghinn Z betenghinge (22^).
Inehoatiuus Ad. ein anheber (3),
anfoher (6); anheb-ig (17, 4), -ung (21),
-elieh. anheuich (23).
*Indagago v. Indago.
Indagare hd. nd. ervaren. Ad. erfarn.
sporen Z vorschen (8, 9). er-v. (68, 110),
-fragen (110). vnder- (19), onder- vinden
(11, 19), -soechen (132). spur-gen, -ison,
-ilon s?m. (Gf.). jagen (9).
Indagatio Ad. nd. ervar-unge, -inge.
spur- 2 suoh-unga (Gt.). ondersoechinghe
(132). vndersagung (s?c 68). vorschunge
239):
Indag-ator, -o g. -onis (7,8 &c.) er-
farer (76, 110), -frager (68). vorscher (9).
herforser (12). fursther (8. cf. v. foresta-
rius c. citt. aus forscher 2« forst cf. sq.).
weydman (1).
Indago, g. -inis hag; -onis hag-,
hege-macher (74).
Indag-o (g. -inis), -ago (122) d. nd.
hag-e, -en. Ad. hag, hak (6, 9), haeck
(12), hach (3), hách (2), gehag (1, 75).
ain hager (76). eyn hegen (21). hene
(11). hain (18). hain-walt (5), -marck sc.
ghemét (19). gestr-ufà, var. -euf, vor
holtz, v/g. hecken o. stauden (75). tir-
(9), dir- (8) -gart. erforschung (110).
ondersoechinghe (132). spor ordo (/a£.?
141. cf. Gf. À. vv.). gall. pare (122).
*Indalis v. Indolis.
294 IND
*Indampnatus v. Indempnatus.
Inde Ad. dar-, da-von, dar-nach (21),
-nahe (19). da her, von dannen (65). nd.
dair- (132), daer-, af-van.
*Indea v. India.
Indebite vnrechtlich (65).
Indebitus vnschuldiger (65).
Indecens vn-ezemelieh (19), -temich
(22*). ontemelieh (11).
Indecenter vntemelken (22^).
*Indecertabilis vnbestritlich (65).
Indeelinabilis Zd. vn - beugelich,
-buglich (134), -beygelich, -bieglich,
-higlich, -begelich (9, -beweglieh (66
&c.), -neiglich (75). nd. vnbochlic £ stedich
(23). on-bogelich (11), -boeglieh (132). nit
declinlee (99). stede (22). Ad. stet-e (8,
9), -ich. (85), -lieh.
Indeclinabiliter vn-neiglich (75),
-büglieh, -abbeweglieh (65).
Indecor onhubs (21). vngezieret (110).
lelieh (132).
*Indeeorosus vngeschaffen (3).
Indeeorus Ad. md. vnge-schaffen,
-seapen. leellieh (11). lelieh (132). vn-
hubis (21), -zierlicher (65).
*Indecus v. Indicus.
Inde-fessus, -uessus 7 -fietus (16),
-fieiens (Pap.) (7. infa-, inua- 76 -tiga-
bilis) vnv'-sagt (1), hd. -trofen, -drofen
sim., nd. -droten. anv'draf?en (21). Ad.
vnmude, mud (sc 134). nd. on-muede (11),
-modieh (132).
Indeficiens (cf. prc.) vn-gebrechlich
(8, 9), -vorgencklieh (9).
Indefieienter vnge-brechlich, varr.
-bruchlieh, -brüchlich (65).
*Indefietus v. Indefessus.
*Indefrens v. Indifferens.
Indem-nis, -pnis Ad. nd. vnsche-
deliceh, Ad. -dlich, -tlieh (b^), -dleich (1).
nd. vnscedelik. an-scheydelich (21), scha-
den (17). ane (9), on (8), sonder (11)
schade. sehaden loische (19). sechad-los
(49), -loser (65). vnschadhafft (15).
Indem-, indemp-nitas, -nositas Ad.
vnscehed-liehkeit, -lich (szc 8). sehadlofig-
keit (65).
*Inde- 4 inda-mpnatus vnv^-urtelt
7 -dumet (17).
Indere in- (8, 17), eyn- (9) -senden.
sehen (11).
Indesinenter on vnderlof) (65).
Indeterminatus vngest-imt, varr.
-ympt (65).
*Indeuessus v. Indefessus.
Index (digitus) eyn finger (4). Ad.
zeich- (17), zeiger- (67, 152), Zzeige-,
wyef- (132) -finger; zeyger, z. in der
hant (dg. 75), zeuger (dig. 65. var.),
zóyger (6), zoeger (68). hd. nd. wiser.
weyser (9).
Ind-ia, -ea Ad. nd. indien-, indier-,
var. indiger- (65), inden- (1, 21), in
dehen- (sze 5), priester iohans (10, 12)
-lant. den marg (sic 18. cf. D).
*Indieabilis zeuchelich (17).
Indieamen eyn zeygel (17).
Indieare Ad. nd. wisen. hd. weysen,
zeygen. zeügen (7. demonstrare 1). zoigen
(6). zegen (9). zeichin (8). sagen (66 Mrg.).
offenbaren £ beduten (65). du-, tu-, teu-,
deu-ten (75).
Indieatiuus Ad. nd. wis-er, -ende. Ad.
IND
nd. wis-, weis-ender, -ener. bewifhe- 7|
bezeich-lich (17). zeigender (8, 9). zóy-
ger (6). zaiger (76, 134).
Indicere Ad. d. kundigen. v-k. (10,
132), -kunden (110), -künden (6). kunden
(1l) kyndigen (13) konnigen (21) ge-
beiten (8), -byten (9), -bieden (11), -bie-
ten (65), -b. als die geistlichen (75. cf.
edicere). entbieten (110). ontby eden (132).
*Indieia v. Indigia.
*Indieialis vnsprechenlieh (76).
Indiecibilis Ad. vn-sprechlich, -sege-
lieh, -geselieh (85); onsprechelichen (21).
nd. vnspreclic.
*Indicio (indi-eio, -tio, -ecium 110 &e.
cf. sqq.) hd. nd. wis-unge, -inge. wey-
sung, gepot, ein here, verkundung (74).
Indi-eio, -tio, -ecio, -etio gebot o.
geseez o. zit funffezehen jar lang (8).
f. iar, vg. gebiet iar (175). f. gepiet iar
(15,1). XV gebed-en (5), -den (21)
jar. romer zinfjale; fufftzehen romisch-
gepoten iare (74). viften gebede iar (23).
eb. 4 gesecze (1T). ffufeznarezijt (b^).
^d. vnleidelieh o. vnzimlieh bot (134),
gebot (66 sem.).
Indi-cium, -tium (134) (Z. indi-cio,
-tio, -eatio, documentum) hd. bewis-,| Ad
beweis-, wió- Z zeugen-, ezeich- (3),
zeiehn- (5), ezeyn- (21), zey- (18), anzeig-
(65) -unge. tekeninge (23). bekentnusse
(9 Anh.). zeiger (8). ezeichen (9).
Indietio (cf. indicio) zalle (100).
€ .
romer zinf) (112).
*"Indictula v. Indumentum.
Indietum zeigung (V). ein kirchen-
(4) verkunt (110) gebot. v'kund-ung (68),
-icht (132). gebiet der geistlichen (15.
cf. edictum).
*Indietus gebot 7? gesáeze (9).
Indieum indich (color 1, 71).
*Indieus (pertinet ad sacerdotem 66
&c., anders Gl. m., Ki.), indecus (133) Ad.
v'kund-er, biger. du-, tu-, teu-, deu-ter
(15).
*Indiena v. Indigena.
Indifferens, indefrens (21) Ad. glich,
gleich. nd. gheliec. alle (10), alles (110) (13
glich. alb gelyeh (68). alleens ghelijch
(132). alleyns (12). allens, Mrg. aleines,
$ alsglige (13). glich wolle (8). gleych
geneigt vf beide teil (4).
Indifferenter Ad. glich-lieh, -lichin
(D). glieh- (110), gelijeh- D lichen.
geliehnung (séc 68). ghelicliken (23).
on vnderscheid (65).
*Indiferribilis v. Indilatus. Contrac-
tor.
*Indig-ea v. -ia.
Indig-, indi- (89) -ena die int lant
is geboren (132). vülendig g. (110). eyn
yngeborner 0. heimscher (64). hinna
(pl. Gt. 4, 960). gebur (19). gebuer (11).
lant- (852, 9, 23, 100), landes- (6) -man.
woner (23).
Indig-ens, 4 -uus (66 &oe.) 7? -nus
(76) Ad. durftig, not-d., be-d., dorftig;
notuürftiger (6), notturftig, bedyrftich,
(13). droftich (229). behouieh (23, 132).
ebrechende? ongeschiekt (132). gebrech-
ER ader dürftig (4).
Indigentia Ad. bedurf-, bedorf-unge,
-nisse sim. not-durfft (6), -turft (110),
-dorfft (17), -durfftekeit (8). durftikeit
IND
(9, 65). mangel (65). nd. be-hof (99^),
-houinghe (132), -hueueninge (11), -hu£
nisse (99), -derfnisse (93). notruftich
(29^).
Indigere not-turftiek (3), -urftig (16),
-durftig (4), -torftig (5), -tarftig (18),
-troftieh (22, 23), -toft (21) sin. Ad. durf
fen (17), Ad. nd. be-d. (7, 147 &e.), -dürf-
fen (6, 67), -dorffen (19, 77, 132), -der-
fen (13), -derben (5), -deruen (23, 147),
-heben (77), -hoeuen (132, 147), -houen
(23), -hueuen (11), -huuen (99). hoven
(220) bedrofnisse (sic 22). ains dings
bederffen (76).
*"Indigerere vndeuwen, vig. die kost
vnd spise (15).
Indigeries ober efhen (19). obir af)
(8) uber as (9). ouer aet (11). onart
(sec 8b).
Indiges (6. dezficatus Br.; »«. indi-
gens, in priv.) der nyemandes (9), der
da nymans (8) bedarff. eyner der nye-
mantz druff (17). armer (9).
Indigestio (7. plascia) vndeuwung
der spise (75).
Indigest-us, -a (8, 9) hd. nd. vnv-
dowet (28, 68), -dówet SU -duwet (11,
132), -towt (6), -deüet (151), -dayt (4),
. -dauwet, -dewet. vnbed?uet (o — ro?
22). vnbedorfft (7. : indigere!). vnge-
dauwet o. on vollen brazeht (8). vnvors
procht (9). vngeschickt (110, 132). sun-
der vorganek (8^).
Indi-gia, -gea (23, 152), -eia, -tia,
initia (68) (7. prodigia £ signa) hd.
zeichen (66 &e.) wunder- (3), wonder-
(4) -werck.
Indigitare (.vocare 6 plorare, nomi-
nare) mit die (132), dem (110) vinge
wijsen, £ tzellen (132), 7 zeigen (110)
bieten, aischen, ruffen (74). i
Indignans vnwur-B Z -Diger, vari.
vnwirb 7 vnwursiger, vnwirsiger (65).
vnwir-s (V. a. 1618), -sch (Fris.).
Indignari, -re (4. superbire 3) vnwir-,
vnwur- (110), vnwer- (13), onwer- (ll,
132) -digen. Ad. vnwirdig, vnwürdig (4),
hd.nd. vnwerdi-g, -ch sin. mit vnwirscheit
bewegt werden (65). hd. zornen, ezirnen
Indignatio vnwille (4). À
Indignatus vn-mudig (12), -wir, var.
-wurf) (65).
Indigne veint-, vnwirdig-, vbergre-
lich (74).
Indignitas vnwürdikeit (6). vnwer-
dicheit (23). E
Indignus Ad. vnwür- (6), vnwir-dig.
vnwerdi-g (5), nd. -ch.
*Indig-nus, -uus v. -ens.
Indilate vnvirczogen (19). onv'taget
11).
tsdnetug (£. indifferribilis, inex-
pectabilis) vnuerzogentlieh (75).
Indirecte krumf) rummer; nit straeks
dar, sunder durch ein mitte-l, -ls &e. (65).
Indireptum nit hin vnd her zü zert,
zerzert (65). ,
Indisciplinatus vnzüchtiger mensch;
vngezogen (65).
Indiscretus Ad. nd. vnbe-scheyden,
7 -hütsam (65) vnvorsunnen (DP) ^
Indiseussus vner-faren 2 -forscehet
65). ,
Buceo vnabtre-glich, var.
-tlieh (65).
IND
Indispositio vngeschicklichkeit (65).
Indis-, 7 incom- (74) -positus wan-
ehapen Z eysliek (225). wan-, vnge-
ehaffen, ayschlieh (74).
Indissolubilis vnlose- (9, 19), onloze-
[1), loze- (s?c 8) -lich.
*Inditi- v. Indici-o, -um.
Inditus ingegeben (14).
Indiuiduitas vnteili- (4), vnteylich-
), vndeilsam- (8) -keit.
Indiuiduum eyn genant (12), eyn
i-g. (9), eynig-g. (63), ein selbs vnzer.
xlts (65) wesen. eyn gantzlich art (12).
n-teylich (9), -deilieh (8).
Indiuiduus Ad. nd. vnv'scheyden.
d. vnteil-, vndeiL, 2d. vndel-sam. vn-
eulichen (13).
Indiuisibilis vntailbarlich (76).
Indoci-bilis, -lis vnge-lernig (9, 65),
imig (65 var.), -lort (8).
Indolens an schmerzen (75).
Indol-es, -ens (5, 21), -is (1, 2, 76,
00 5. w.), indalis (85) (z. sine dolo;
ncrementum iuuentutis; signum future
iiutis dc.) hd. nd. art. arg (21). ars
I8). Ad. eyn-, 4 ent- (74) -faltigkeit (74),
altikeit (6), -feldikeit, -feltigkeyt (151),
eldig (8b, 67, 133, 152), -valdie (100);
infeltikait (134). ein gebaldig kind (l1).
ewaltig chind (2). bider-bkent (n oder
? 13), -keit (74). in- (23), ent- (22)
roldieheit. auf wachsung der iugend;
uD-w. der tugent o. zeichen einer kuns-
kunf-tigen t. (74). z. der kunfftigen
ing an einem kinde (75). z. o. bilde
ukunftiger byderwekeit (9). eyn pro-
hete zuk. ding zu sagen (8). von guter
atur o. art (110 sZm.). güt art (13).
ude arte (10). güt geschieklichkeit (65).
ndolis 7. fiscus per quod emittitur stercus
16) indolen-cia, -tia 7. progenies (D),
ngeniositas (Pap.), nom dolor (132 &e.).
Indomabilis vnezemelieh (19). on-
emlich (11).
*Indomitare (7. non frenare) vnben-
ligen (15).
*Idomitatio vnbendigkeit (75).
Indomit-us, 7 -atus (75) hd. vn-
'eezemet, -zempt (88). ongetemmet (11).
mge-, vn-bendig (175).
*Indoreus v. Inturtus.
.Indotatus vnbegabt (110).
*Indoxitare &c. v. Intoxicare &c.
*Indrutiea-ns, -us (136. st. in-
FTUncans?) ags. uraesgendi (136. ,,sf.
vraesiende* Leo); ticg-, "rode tolced-,
eardi-, brottet-ende (7. luxwrians 94V).
Indubitanter vnczwyfelich (19). an-
zwyffel (75).
Inducere/Ad.an-bryngen (9), -brengen
17); an- (9), in-furen. raten (8).
Induciare, -ri Ad. md. vristen. hd.
Ze-vr.; vr. in betediunge; lengern vnd
verziehen (75). v'sten (8^). Ad. frist, zil
110), geleyde (T) geben. bestant machen
(68, 132).
Indueiarius frist geber (4).
. Indueiep/.hd.mnd.vrist; verst 7 urede
99). /id. friste, fryest (8^) ; frist- (75, 110),
lenger- (75), tag- (110) -ung, 7 geleit
110); fristung tag, o. gelait (134), o.
eleyt (69); dage frist (10); fr.-d. (18,
52) -dag (21), -tag o. geleyde (61 sem-).
IND
zil (6). geleyde (19, 132). bestant (68,
132). gude zuv'sycht (12).
*Indu-etilis, -tilis (Gf.) -etiles, -scile
7 -sillae (Gl. m. 4, 184 cf. 183) (?. hilla
q. 9. €f. Dz. Wtb. 553) scubi- (104, 141),
Scube- (121, Sum.) -line sZm. Gf. sloebrato | (18
(Gt. 3, 285. 6, 410).
Induetiuus ynne leydende (19).
Induetorium anzigl (V. a. 1618 v. Sm.
4, 237. »« induere). anzieher (crepida-
rum, instr. 112). schuhaufzügel (Ki?., Fris.).
Indueulaà v. Indumentum.
Induere Ad.an-ziehen, -zehen, -cigen
(13), -tün, -thun, -thon, -dun, -tüne (67),
-done (152), legen (76); ayn ziechen
(133). nd. an-ten, -teen, -trecken (132).
*Induimen v. Indumentum.
Induleare(Gl.m.),prs.ich smecche(121).
Indulgentia Ad. abe-laz (5), -laiBe
10); abbe la (5^), aplayDB (19), apples
21); ab-laz (9), -laO, -las (13), -lof5 (8,
69, 75, 110), -laBung (68, 133), -lasung (61),
-lassen (152), las der sunden (1), -las
der sunde (4). af-laes (132), -lat(23). Ad.
v'gebunge. ad. v'gheuinge. voriebung
(18). zartunga (pueri Hpt. D, 203., Gf.).
gundung (65).
Indulgere Ad. v'geben, -hengen 4
-zeiehen (88), -lazzen, -laf?en, -lassen,
-lossen (70), -layBen (133), -laissen (132),
-Zihen (6), lassen die sehult der tatte,
var. tate ? zugeben mit gnade vnd gunst
(25). Ablssseni id) nd. v-gheuen Z -laten.
vorieben o. abe laDen (18). nach-lassen
(88), -lossen (110). vmme sust losen £
geben (9). vmbsost g. (8). zu-g. (88).
schonen 7 lihen (17 &c.). anhangen (11).
noch- 7 ver-hengen (65). fliDig sin (5^).
fleid ankeren (nAd. anwenden); zarten,
vbersehen (88).
*Indultiuus ein vberseher (65).
Indu-mentum, 7 -eula (74, Br.) 7
-imen 2 -tum 7 indietula (76) (?. enues-
titura, 1, amictus) hd. gewande o. klayde
(74); kleyd(19),cleydunge ; be-el.,-kleyudg
(sic 69). eleyd- (132), kled- (28) -inghe.
an eyunge (bb). indument (1).
Indu-perator, -parator gebieder (8).
ain kaiser (76).
Indurare v-harten (19, 110), -harren
(1105), -harden (132), -herten (8, 9, 4).
hd.hart machen. hirten 7 vstocken (11).
Indur-atus, -itas (133) Ad. v^-hertet,
-hirtet (17), -hart, -herte (67, 152), -hert,
-herth (66, 151). vorhardet (13, 23).
gehert (18). v'steent (132).
Indus (fluuius Pap., mons t no. gentile
16) hid. nd. eyn indiger. eyner vb den
marck (18. cf. India).
Induscile v. Inductilis.
Indusiamen cleyd (64).
Indusiare anlegen (64).
*Industre wiflich Z sorgefeldig (17).
Industria Ad. nd. wys- szm., hd. wi,
weif-, klug-, gewoin- (19), behendic-
(110, 132) -heit. bescheidikait (1). sorg-
samkeit o. fli. (8). weysheyt 7 sorgsam
i stetig 4 sorg £ fleys (9). arbeit (8, 9).
frutscap (99). kunstriehig-, kundig-,
durchsiehtig-, spitzig vernunffti-keit,
hantwerek &c. (65).
*Industri-eus, -us, -s, -osus, -o (76)
hd. wise, wif, weyse. nd. wijs. behen-d
(110), -dieh (132), -dlich (68). vruet (99).|
INE 295
fliBig (8). fleysig (9). be-sehide (17),
-sehefftüg (5^). gescheid (1).
*Indutilis v. Induetilis.
Indutus Ad. nd. ange-dan, -ton (6),
-thon Z-legt (76), zogen (5). ane gethon
Induuie plunder; slangenhaut (74).
eleyder (8, 9). nuwe (16), newe (72) cl.
Inebriare droncken maken (11).
Inebriari vol werden (111).
*Inebrius nüchtern (19). nuchteren
Tinedia abbrechung &c. (65). gebrech
von spyse(110), van spijse (132). arm-ot
(18, 92), Ad. -üt, -ut, -et (21), üde (19),
-ode (85b), -od (23), -oede (132), -ude
(99), -uede (11). heimlieh armut (8, 9).
Ineffabilis hd. vnuz-, vnuf-spreche-
lieh, -sprechlich ; vnauD-spr., -sperchlich
(3); vnsprech-elich, -ig (89). nd. vnspre-
kelick (23), onutspreckelich (M. vber-
natur- 4 vnbeweg- 4 vnverser-lich (65
Mrg.).
*Ineffarabilis v. Inenarrabilis.
Ineffieax vnkrefftig (65).
*Ineffrenate vnbendiglieh (75).
*Ineffugabile kummerlich zu fliehen
65).
cn bit -enerrabilis (1, 133,
152), -enerabilis (67), -fenarabilis (21),
-effarabilis (6. 2« ineffabilis) vn-ratlich
(b, 6), -radelick (283), Ad. -redelich, -red-
lich, -uDredelich (1, 76), -vBkundlieh (69),
-auDkundlich, -verkuntlieh (110), -ver-
zelieh (68), -segelich (8-9). on-vertzellich
(132), -erdelieh (21).
*Ineptare (i. infatuare) vngeschickt
(110), dorecht (68), geck off awysich
(132) machen.
Inepte vnsacht (577). vnfuglich (:.
in-congrue, -eompte 75).
Inept-ia, -io (1105), -a (68) (4. dis-
erecio) eyn wrans (12. cf. nd. wrantsk
nl. wrantmorosus/. wransch aeerbus?).
Onbequeemu awijsicheit (132). vnbe-
quemlich wibheit (sic 68). vnge- (110),
vn- (65) -schicklicheit.
Ineptire (7. óneptum esse 110 &e.) vn-
bequemlich machen (11).
Ineptitudo vnge-fugekeit (8), -limpf-
keit (9). vnfug (Z7. ineo-positio, -gruitas
75). onbequemheit (11).
In-, en- (5b) -eptus Ad. nd. vnbe-
queme. vnsachte (925). vnfuglich (75).
hd. vnge-schicket, -limpf E -fuge (8,
9), -bürlich (65), -treisiertZ slumpig (12).
Inequalis Ad. vnglich, 7 vngerecht
(65). nd. ongeliick.
Inequalitas Ad. vnglichkeit sm.
Inergia (cf. energumenus; topa-
zunga (Gt.).
In-ermis, 7 -ermus, -armis Ad. nd.
vnge-, onge- (21, 132) -wapent, -wopent
(4, 132) -wapnet (110), Ad. -wappent,
-waffenter (6), -wapet (21, 16, 134),
-bappet (2), -bapent (1).
Iners Ad. trege, drege, treyge (3),
droyek (19). nd. t aoch "y il (93)
fule (8). fawl (9). Ad. vn-wis, -weis,
-wife. vnkund-en (69), -ig (134), ch (23).
lappe, v/g. narr (75). vn-ertig (62), -kunff-
tig (£. ydeota 1, 75. ff st. ss?).
Inerter lappischen (75).
Inertia Ad. drage-, drag- (133), drac-
296 INF
(7), draue- (67), trac- (66, 151), trag-
(110), dra- (18) -keit; trag-, drack- (152)
-heit, tragkheit (134). nd. tracheit. drog-
7 füyl- (19), ful- (8), fawl- (9) -heit. vn-
kunst (75). vnkund-enheit (69, 134), -ig-
keit (1), hd. -ekeit, nd. -icheit. vnwissen-
110 &e.) thor- (66, 0), sot- (132) -heit.
ableg-, ablegig-, lohig-, varr. lahig-,
lachi-, 7 lassig-keit &ec. (65).
Inertieus d. treger, trág (134), drege
sim. traich (132). trach (22). tragich (23).
vnwissende (110 &c.).
*Inerudi-tio, -citas (4. émdZssolu- 1
inexplica-bilis 16) gebewrischeit (9). ge-
burechtkeit (8). vngelerniek (3, 4).
Ineruditus vngelerter (65).
Inestimabilis vn-seheezlieh (8, 9),
-schatzbar, vnge-schatzt, -acht &c. (65).
. Ineuitabilis vnvermydelich Z zwing-
licher (65).
Ineuitabilitas vnmydelichkeit (65).
*Ineuum eweliken (23).
Inexeogitabilis vnerdenck-lieh (8),
-lichen (9).
*"Inexercitatio vbe-, vber-, vf-lofii-
keit (65 varr.).
Inexeusabilis vn-schuldeclieh (8),
-entschultlichen (9).
Inexorabilis vnhorlieh (75). vner-
bitlicher (65). onbedeliek (147).
*"Inexorabilitas vnhorlichkeit (75).
*Inexpeetabilis vnerbeit- 7 vnuerzo-
gent-lieh (75).
*Inexpec-, var. inspec-tabiliter vn-
harlieh (75).
Inexpeditus (/. distemperatus) vn-
uertig (75).
Inexpiabilis onrenlich (11). vnrey-
liche (19. r undeutlich).
Inexplebilis vnset- (110), vnersettig-
(68), onuersade- (132) -lich. nit zu er-
fullen (110).
Inexpugnabilis vnstrit-ber (76),
-perlieh (8), -eliehen (18). vnuf) stride-
lhch (1€ szm.) vnv-stritlieh (5 sm.)
-stritelick (23), -strickelick (22), -fecht-
lich (12), -fechlieh (13), -wonliehe (19),
-winlieh (11 szm.) vn uf) sprech strit-
lich (sze Y). vnanstreitperlich (1). vnaus-
streitig (2). Ad. vngewin- (9), vnuber-
wint-lich.
*Inexpugnare vnauf)streiten (75).
*Inexterminabilis vnver-triblicher Z
-derblicher, var. -deblicher (65).
*Infacitari v. Infatuari.
Infallibilis vn-betriegelieh (8), -be-
trugelieh (9), -trugelich £ -ezweiuellig
(9 Ann.).
Infamare, -ri (75) hd. nd. beru-, bere-
(13), nd. bero-chtigen. be-ruchten (75),
-schemen (4), -schenden (68, 69, 134),
-lumeten (21), -Ilumeden (18). lumunden
Z vM. (10) v^lümen (65), -làmuten (6),
-lumenden (7), lymden (110), -limigen
(185), -laimigen (2). laster-en (11), -n (19).
lestern o. vbel reden (67). laster vflegen
(65). te nimerden maken (99). vn- 7 vervn-
lainten (759). vnlewtern (1. 2« vnlewnten).
Schenden (8, 9). vneren Z ere absehny-
den; a. mit der zungen (75).
Infame lymüt (6).
Infam-ia, -ea, infancia (1) be- (5),
ge- (85, 22) -ruchte. berucht (7). ghe-
rochte (23). quaet (11), boef (132) gerucht.
INF
beserucheze (19). bose lut (12). quade
njmare (99). bose lumunt (133). bof 1.
(17), leymu-t (152), -nt (roy leumuth (67).
boser lu-, leu-, ly-mut, leimat 7 vnere
(75). bóB ley müt (67), leumut (151).
boeflloemig (76). belumut (21). v'limunge
(6). verlu-, verlü-, verly-migung, -mung
7 erelofji-, erloBig-keit (65 varr.). vnlewn-
tung (1). boze wort (9). bose w. £ b.
ding gedichtet (8) gedicht (17). schand
? onlob (Z diffamia 110). vnwirde (75).
beschemunge (17, 4). laster (11, 19).
lesterung (18). vn-recht (17), -lainten
(159).
Infamis an-ruchtig (5), -rocehtich (23).
vnge- (85), on- (21) -ruchtig. anrecthic
(13). vnrechtig (18. cf. prc. 11). berich-
tigen (10). die boeD gerucht hait (132).
berufft 7 vnloblieher (110). vmmer £ on-
werde (8). vn-mer Z -werd (9). vn-wert
7 -laintigk (75). beschemiger (4). v-Iumet
(1), -lumungk (17). bófh lumig (134).
bof-l. -lymig (68). vnlewntig (1, 3).
belimen (49). er-, truw-lofer (65).
*Infamose vnlaint-, varr. vner-lich (75).
nM. vn-laintig, varr. -erlicher
(15).
*Infancia v. Infamia.
Infand-us -um (94), -am (136), im-
phandus (76) vn-sprechlich (8, 110),
redig (9, a/ph.-tedig 75), -dedig (8b),
-ratig (7543). dat niet tzo sprechen ist
(132, sim. 68). ags. meinfol (136), maan-
ful (94).
Infans Ad. nd. kint. k. das neulich
geborn ist(15). vnsprechende (19, 65), vn-
reden (6) kint. onsprekende kijnt (11).
einer der da nicht gesprechen kan (17).
vnre-d, var. -dend (64). kindelin (23).
*"Infantari v. Infatuari.
Infantia Ad. kintheit, vnsprechigkeit
65 ).
i Infantula meghedekin (23). mecht-
132), met- (5b), medi- (18) -gen. meget-
67, 152), megt- (7, 68, 110), megd- (70,
76), meyd- (132), mayd- (1, 66, 151), diern-
(15), tóchter- (134), dohter- (6), dochter-
(69) -lin, -lein. diernl (1). meytgin (21).
medehin (11).
Infantulus knechtigen (17), ken
(93 sim.), -gin (21), -gen (5, 132), -lein
(15). hd. kneb-, knebe-, kint- (76) -lin.
chindel o. knabel (1). iungling (adj. 64).
*Infastare (sí. infestare) anfechten
16 ).
*Infastigabilis (st. infat.) vntroistlich
(see 1).
*Infastus v. Infaustus.
Infa-, inva- (3, 16) -tigabilis (cf. in-
fastigabilis, -defessus) vnv^-trossen
(110, 134), Ad. -drossen, -drosen (152),
-trieBlieh (6), -driflich sem., nd. -dretlick.
onv^-droflich (21), -drossen 7 -moedlich
(132). Ad. vn-mutlieh (8), -mudlich (9),
-mude, -miedbar (76).
*Infatigare mut werden (3).
*Infatigari müde werden (4).
*Infatigari v. Infatuari.
Infatuare torhafft (1), doren (4)
machen. gecken (11, 16). v'dwasen (11).
virmayfhin (sic 19). sotteren (99).
Infa-tuari, -citari (74), -ntari (21.
»« infans), -tigari (6, 23) Ad. tor-eht,
-echt, -aeht (76), -ycht (151), dorech-t,
-tig (17), nd. doraftich (23), o. geck (152),
vnwise £ krafftlof (65) werden. dorecht
INF
machen, Mrg. tun (55). zu dorheit, var.
thoret, kummen (75).
Infauorabilis hd. nd. vngunst-ig,
gen (76), ich, ich, -lick. vngünstick
(3). ongonstig (21). afgunstich 7 vnge-
wegen (22b).
*Infauorabilitas vngunstlichkeit (75).
Infa-ustus (4. exsors q. v.), -stus
(8. anders G1. m.), -utus (21) Ad. vnseli-g,
-eh (5); vn-seylick (3),-gluckselig,-gunstig
(1, b^ : fauor). onseldig (21). nd. vnsalich.
Infectio vorgebunge (8, 9. anders Ki.).
"Infectiuus (v. defectiuus 76) Ad. nd.
vnbe-vlecket, -lecket (22). beflecki-g (110),
-eh (132).
Infectus vorgift (3). v?vnreynt (110).
venynt 7 v'doruen Z besmyt (132).
Infeeundus Ld. ytel; vn-fruchtbar,
-tragede (100), -trechtick (19). nd. idel;
ondrechtich (11).
*Infelicitas vnseligkeit (8, 9).
Infelix Ad. vuseli-g, -ck.
*Infenarabilis v. Inenarrabilis.
Infe-nsus, -ssus (69, 134) (7. offen-
sus, infestus q. v. &c.) erzurnt (68, 110).
vtzornet (132).
Inferax vnberhafftig (65). |
Infercire in-stopfen (110), -stoppen
(132). ja
Inferie toten opfer (75, 93). o. der
t. (15). o. fur die gestorbenen, besinek-
nul (88). vyDuart ouer die doden (132).
vfolgung der doten (110). nochuolgung
des leichs, seelambt, zeelmess &c., ml.
begrauinge, sielmisse, wtuaert (116).
Inferior nederre (99).
Inferius Ad. nd. dar-, der- (5) -vnder,
-vnde (1), -neder (21;. dair onder (132).
da vnden (110). nyder ba (125). da niden
0. du-, var. dau-nden (15). :
Infernus (aó intus et furnus ?.
obscurus 16) hd. nd. helle f. heelle (11).
dat (132), das (110) vnderste.
Inferre in-tragen 7 -sprechen (17)
anbrengen (11). schaden zufugen (11),
zuczihen (9), dun (8).
Infertum píc. s. ingestop-ft (110)
-pt (132). geoppert (22). Ad. g., geopfert
(4), offer- (23) -win. win oppfer (6).
Inferus nidrist (1).
"Infessus v. Infensus.
Infessus vnbekennet (110). besacht
132).
| om -iuare Ad. nd. an vechten.
muhen (17). muwen (8). moyen (11, 132).
quellen (132). qwelen (110). feyde (125),
müde (19) maehin. durch achten (Z. per
sequi V). vnwillen haben o. machen (75).
Infestatio Ad. an fechtunge. vnwil-
len (75).
Infestator an fechter (8, 9).
*Infestes (aus inuestes) 7. ?mberbest
non barbati (16). jungeling (9). j. an bart
(44 sem.).
*Inf- v. Inu-estigabilis.
*Infest-iuare v. -are.
*Infestiuus (sí. infectiuus) vnbe-
fleckt (4).
Infestus Ld. nd. vnmil-de, hd. -t.
gram (110, 132). onreste-, moy-, quel-lich
(132). gemüyd (19). ghemoyt (11). grof
b3b). gros (9). vnbarmhertzig (68).
fraysleich (7. dirus 1). vnwillig vf zorn
—
|
INF
INF
INF 291
(15). ags. flach (94, 136. st. fach; flah an | (6, 65). ane endicheit (23). vnentlich (110). | 7. fastus dc. (15). hochfertig (110). houer-
arrow Bsw.).
Infeudatio lyhung (65).
*Inficem v. Inuieem.
Infieere hd. vn-, v'vn-reynigen;
vgeben eum, veneno. hd. nd. vnreynen.
vvnreyn (6). ontreynighen CE v?-
gebben (13), -giften (8, 9, 4). nd. v
gheuen.
*Inficetia vnhóflichkeit (Ki*. Mrg.).
*Infici vnreyngen (5). onreynigen (21).
laukin (8) leuken (9). frist brechin (8,
9). ags. gime- (136), gimae- (94) -ngdae.
*Infieia v'brecken (81).
Infieiari (»« infiteri) lawgen (1).
leueken (75). v-leukenen (8^), -leugnen
110). legen (5, 21, 23). vn- (23), vnge-
5, 6, 18) -truwen, -trwe (18). angedru-
wen (21). dage brechen (7) rechten (? ?)
schult v/leuken (7) v'saehen (17, 18)
v'saken (132). eins warlichen dings low-
ken; ver-maligen, -geben &oc. (74).
Inficiatio leukenunge (8). v^-l. rech-
ter schult (17). lewkunge (9).
Infieiator eyn leu- (8, 17), low- (9)
-kener.
*Infieie (7. treue quando refutantur
dc. 16) friede- broch (17), -brechunge
19). vredebreckinge (11). frides bruch
9. fredis buch (szc 8). SUC E
V'sakinghe (132). Marg. zu 3:
Exequie peygrifft sunt excubie tibi
laychen
TTreuge sunt fride sunt inficie fride-
preche.
*Infidea v. Infidia.
Infid-elis, 7 -us Ad. vnge-truwe,
Arewe, -trew, -treuwe, -druwe, -leubig
(9). vn-truw £ -glebig (76), ^d. -gleubig,
nd. -truwe. ontrouwe (11).
Infid-elitas, -ucia vnge-traweyd (19),
creuheit (110), -truwheit (68), -trulich-
keit (8), -lewbigkeit (9). on-truheit (11),
-getrouheit (132). vnglaube (19, 65).
In-fidia, -fidea, -uidea (18) vnge-
hd. -laube, nd. -loue, -laubig (18), -treu-
heit (4). Ad. vn-glób (6), -glaub.
*Infidia per v (cf. inuidia) haf) (6).
*Infiducia v. Infidelitas.
*Infiduciare (anders Gl. m.) v. De-
blaterare.
*Infidus (2c inuidus) hefiig (5b). 7. q
£5 ^ 7 hessig (66 &c., 110 &e.), hássig
134).
Infidus, inuidus (76) (2. infidelis) Ad.
vnge-laubig (1), -truwe sem.
Infigere Ad. nd. in stecken. Ad. ynd
stechen (152) ; in-, ein-st., -heften, -vesten.
hd. in-steken , -sticken (11). ynne- (19),
in- (18) -stycken. an-neglen (6), -hefften
| -cleiben (75).
Infilare einfednen (75).
Infimare nyddern (19). v/'nedern (11). (
dat onderste (132), der vnderst (68)
machen.
Infimas die onderste (132), vnderste
(110), vndersten e
Infime aller niderst (99).
Infimus der (5), die (11) nederste.
der 7 aller niderst (65).
."Infingere (-- infigere; anders Gl.m.)
dn stechen (9).
i itas (7.
endekeit, vnendigkeit (15), vnentlicheit
DizrvsBACH GLOSSARIUM,
|
infinitus 68) Ad. an|(
sonder eyndich (132). Ad. grundelosekeit ;
vn-gr. -grundelofkeit. gronde- (13),
grund- (49) -lof).
*Infinities mangfeldiglich on zale (65).
Infinitiuus sonder eeynde 7 onv^
genelieh (11).
Infinitus, -um Ad. an, ayn (133), on,
vn (67), nd. ane, sonder (132) ende.
unennig (49. sé. unendig; ,unnenbar*
Sic Mone). vnendelich (b^). Ad. vn-, on-
(110) -geendet; vngeyndet (13), endeloi
(10) grundelof an zal (1). mie (sic?)
zukonftig (-um adv. 5b).
*Infinna (cf. lisinna) lesestoch (Sum.
cf. Gf. 2, 250. 6, 630).
*Infirmada v. Infirmaria.
Infirmare Ad. nd. krencken (55,9, 99),
kranck werden. kreencken (11) kranch
sin (18). krankh sein (1). Ad. siechen,
sewchen (9). onuast (132), vnvest (110),
starck (3, 4) machen.
Infirmari Ad. nd. krancken. krenchin
(8). krencken (3). Ad. krang, kranck,
Siech werden, sein (110), machen (4).
Ssiechen (66, 75). sichin (8, 9).
Infirma-ria, -rium, -re (152) -da (1).
Ad. siechen-, siehen-, siech-, nd. zeken-
hus sim. der sychen huys (132, sim. 68).
syech-huy 5 (19), -huse (152). sichen husch
(10). siech-auDe (74), -uf) 2 infirmary (76).
kranck-, siech-hufb, -stuben (75).
*Infirmarius siechmeister (74).
*Infirmator (st. inform.) an wyser (5^).
Infirmitas krancheyd (19). krankeit
(b^, 17). siechtung (75). krafttlosikeit (65).
*Infirmitus (cf. infrunitus) vnschamig
fan
—
Infirmus hd. nd. kranck. kr. vnd
onmachtig der krefft halben (75). Ad.
kranehk (18) krang (b^, 17, 133, 152),
syech, nit star-ck, -g (152).
Infisecare in der heren off der ge-
meynen budel doen (7) vp der h. tafel
legghen (132). gut in ein gemeinschatz
legen o. in den schatz der herren 4.
Jüscum. mittere (110). in gemeinen seckel
legen (68).
In- 7 dif-fiteor Ad. ich bekenne (5),
an-b. (21), v'sage (X), v/'sach (18). md.
ick v'sake.
Infixus angeneilt (17).
*Infixus v. Innixus.
Inflammare (2. inflare 66) hiczen
(19). er-h. (£. incendere 110). heezen £
onístechen (132). heyten (12). Ad. ent-
flemmen (55), -zunden. enzinden (6).
Inflammatio anzundunge (75).
Inflammator anzunder (15).
Inflare (4 tum-are, -ere 75) Ad. nd.
in-, hd. ein-, vff-blasen szm. aus plasen
1) yn blaysen (133). hd. swellen. nd.
sweellen (11). in-pusten Z -wegen (23).
pfle-, varr. ple-gen, plaen (15).
Inflari zür-blofen 7 -sehwellen &c.
65).
nice (£. tumatio) ple-gung, var.
-ung (15).
Inflatus Ad. vff, in-, ein- «d. vp-
geblasen. Ad. in-geblosen (6), -geplasen;
ein geplassen (66, 151); auff geplafen
1). blas (225). uff blauunge (19). plegt,
pleut, plat, plaet, hochfartig vnd vppig
dieh (132). geswollen (8b).
Inflectere ynne beugen (19). in bo-
gen (11).
*Inflect-, inflex-ibilis vnbeu- (19),
onbo- (11) -gelich. stif nit bogelee (99).
"Infiigere (2. destruere £ déürumpere
76) Ad. nd. pinigen; p. mit worten (19,
110), mit woerden (11) 7 straffen (110).
mit worden slaen (132). kestigen (76).
infl. 2. énferre, darauf, aber untersc
introfligere pi-, pei-nigen (Voce. ex quo).
Influentia in-ülyebung (19, 65), -vlie-
tinge (11), -fluf) (65).
Influere Ad. in-, eyn-flieBen sem. in-
vleyssen (132), -giefen (65), nd. -vlieten,
-vleten.
Infodere /Ad. in-, ein-, zu- (8b)
-graben. 2d. ingrauen.
Infola &e. v. Infula &c.
Informare Ad. nd. leren. hd. wisen
(8) vnder-, hd. nd. an-w., hd. -weisen.
lern (19). berichten (75).
*Informatiuus lerig (66, 67, 70). ler-
yik (19). gelernig (69, 134). vnderwys-ig
(110, 132), -er (68).
Informis Ad. nd. vngestalt. myfó-
maecht (132). mifómacht (110). grulich
8). heBelich (19 &c.). heslick (9). letlee
tio leellik (11).
Informatis eislecheit (99).
*Informitatus (cf. sq.)vnglucklich (18).
*Infortu-itum v. -nium.
*Infortunatus hd. vngluck-sam, -ig,
-selig, -lich (1), -haft (8), -hafftiger (65).
vn-glugsam (133, 152), -gelucksam (4).
on-geluckich (11, 132), -glucket (21).
vnluckich (23).
Infortu-nium, -itum (65 var.) hd.
vngelu-eke (5b), -chk (1); vngluck-e,
-liehkeit (65). ongeluek (11).
Infra hd. nd. vnde-r, -ne (8), -n (9).
vnter (66, 70, 151). onder (132). darvu-
der (sie 76). bynnen (132). bennen (99).
nyde-cr (4), -n (9, 125) den heusern z.
domos (125). er des 1nondes (i. mensem
125). neder (21 &e.). abher (15).
*Infraseribere ynneseezen £ vnder-
schrieben (11).
*Infremis v. Infrenis.
*Infre-mitus, -nistus v. Infrunitus.
Infrenare zeymen, vffz. (65).
Infrenatus ein gezeymter (65).
Infre-nis, -nus, -mis (649) vnzemlich
(64). vngeezeumet (19). ongheteemt (11)
vnstraff-lich, -ber (88).
Infriare ynbrocken (125).
*Infridat v. sq.
Infrigidare ent-fresen (5), -friesen
(74 &c.), -£riessen (67, 152), -fryefen (151),
-friBDen (91), -frieren (1, 68, 134), md.
-vresen. frieen (17). er-fryesen (18),
-frieren (6, 76), -froren (74). gefrisen
(110). bevriesen (132). kalt machen (74),
werden (17). infri-gidat, -dat (94) ags.
caelith (94, 136).
Infringere v'terben, brechen (8, 9).
Ad. zu-br. breken (11). v'driben (17).
Infrun-, infron- (65, 76, 141, Gl. m.),
infru- 4 »« infrem- (76), infirm- (q. v.)
-itus, infrenistus (6) (vé. sine frumine
7. sapore 110 &e.) hd. vn-zuchtig, -zoch-
tig, -züchtig (151), -ziehtig (67), -ezatich
38
298 ING
(a oder ei 13), -schemig, -schámig (134),
-schemiek (19), -schemlich, -seamaler
(141), -v'nunfftig 7 -gleubig (17), -weyse
4 -gerbet (9), -gegerbit (8), -bescheyden,
-fursichtig (110). »d vntuchtich; on-
schemel (11, 132), -versuchtich (132).
dulle (17). vormodirt (9). der kein stirn
Z scham hat £ stirnloDer (65), cf. infront-
atus (Gl. m.)), -uosus (16) ?. émpudi?cus.
afronemoe grece Znde infrunitus (7.
infrenatus) vnschamelieher (Sum). $ca-
melóser (127. cf. Gf. 6, 494).
Infu-eatus (7. sine fuco 110), -tatus
(é. purus 16), -Scatus (?. sine fusco 66
&c., 132) sonder vleck (122). on flecken
(110). vnbefleckt (68).
*Infu- v. Infun-dibulum.
Infula, infola, imphula (75) Ad. nd.
ynfel. Ad. infle pn ifel, yffel (133), im-
fel (15); eyn bischoffs-, pisoff- (3), bi-
schoff- (68) -hut, -hoet (132), -krone (19).
biseops huet (11).
Infu-, info- (76)-latus ge-infelt (75),
-eroent (11).
Infumatus digen (113).
Infumibulum rauch-loch (116), -fang
(91). kem-mat (91), -met (88), -et (Das.).
kamin &e. (116). schlaedt (111).
Infundere in-gysfin (19 sZm.), -gieten
(11).
t dbun s -dibulum, -sorium,
-strium (75) (cf. deuorantia) Ad. nd. tre-,
hd. tri-, -trye-, tró- (112), tra-, dre-,
drye- (19) -ehter. gósser (112). anagiez
(infund. M eq T inghietere(108).
oes-scotele (108), -vat (11, 108. 7. suffuso-
rium provase?n quo estoleum). ol-krug £
-vas (fusorium, in-f., -fustrium 75). oley
faf in zu gieBen (8). ol vas eyn zu
giessen (9). schufe (100). stürtze 2 gosse
(infund. Agr.)
*Infurie (7. amime infernales) helli-
Sche sele (75).
Infurnibulum protschüssel(91).schis-
sel (88). brotschussel o. schauffel, mJ.
pale, brootschuppe (7. pala 116).
e berayter o. geuertiger
74).
Infusare andreen, aufwinden (64).
*Infuseatus v. Infucatus.
"Infustrium é&oc. v. Infundibulum.
Oliagimen.
Infusus Ad. in gegossen; mit oley
(17), ol (9) begossen.
*"Infutatus v. Infucatus.
Ingem-ere, -iscere, 7 -uere (67, 133,
152) Ad. sufftzen; er- (9), ver- (8) -s.;
ersüfftzen (6 sim.), seuftzen (66, 134),
Sifftzen (67). zuchten (11, 133). ingemis-
cere gar sere Z. (11), erseufezen (76).
sufftzen (5). Ad. sere s., gar s. (1). zere
Sifezen (13). seuften 7 ent-s., ersáwften
(1, 3). weinen (17). wenen 7 carmen (99).
Ingeminare v'anderweyden (8, 9).
zwyfaltigen (65).
"Ingemuere v. Ingemere.
*"Ingemus v. Ingenuus.
Ingenieula-ns, -ris (66 &c., 76)! iu-
[ROC (alph. ing- *6) knyende
Ingenieulari knyen (17).
*Ingenieula-ris v. -ns.
Ingeniositas sinrichkeit (18).
Ingeniosus (cf. dieibilis) Ad. sin-, |
ING
sinnen-, sinde- (21) rich; sinn-reich, -ig.
nd. sinne-, sinnen-crik, -riek; zinnich.
synlieh (110, 132). vernynftig (64).
Ingenitus vn- (3, 19), an- (65) -ge-
born.
. Ingenium (cf. genium) Ad. nd. seyn,
sin. Ad. sinne. sinde (10) synd (21).
sind (49). sen (99). snelle 1 sin begriffen
(8). v-nunfft (1), -stant (132), -stand (s8,
110), -Sstantnub (68). inbildunge (9). natur,
art, angeberd (88). ein funt, sinrich-,
vor. sinrichig-, kündi-, behendi-keit (65).
Ingens Ad. groz, groD, groy, gros.
groes (132). nd. grot, groet.
Ingentia Ad. grol-, groif-, nd. grot-
heit, nd. -icheit, -keit. grossi (76).
Ingenuitas edel- Ad. -keit, nd. -cheit
(23), -heit von geschlecht (110), -heit
van geslechte (132). adelheit (134). guts
geslechts (15). adel frij geborn (11).
Inge-nuus, -nus (133), -mus (l1),
-nuosus Ad. nd. edel. yddel (19). Ad.
edel-, fri-, wol-geborn szm.
d EE (7« ingenitus) ongebaren
(11).
Ingerere in-dragen (18), -dregen (11),
-tragen, -geben, -sencken (65). ynne
fallen (19). ynhen-, var. einhin-essen
(64). ingerit isset (42).
*Inglimies v. Ingluuies.
Inglori-osus, -us, 4 -s (76) Ad. md.
sunder, Ad. an, vn ere. Ad. vner-sam,
-ich (110) gar erleh (17). erlos (65).
sunder h're (sc 85). onsehemel (11).
*Inglu-cies, -mes o. -uies.
*Ingluniosus v. Ingluuiosus.
*Inglu-tire, -cire 7 -uire (19), -uiare
(11) (2a. inghiottire &e.) vslinden (11,
19). vor slinge den (5^).
Inglu-uies 7 -via (147), -mes (? 18),
-cies (74), vngluuies (5^), inglimies (76)
(7. voraczt-as, -es € sordes 76) slunt (1).
v'slyndinghe (132) v- rie in sich
(65) sehlindung, £ schluckung (65). jn
slindung (5^). Ad. frafe- (13), freDe-,
fressig- (68), vrosig- (9) -keit. vrossunge
(9). vraeB- (132), fraD- (8b), fref- (110)
heit. frasse o. fresserel (74). fraBe (10).
frayD (19). vraet (11). vraitscap, sluyck-
ery (147). freDig (D &e.). vretich (29, 23).
grisick (18). grul- (69), guls- (147) -icheit.
gteulichait (134). kropff, m4. krop (116).
Inglu-uiosus, -niosus (64€) fressig
(64, 110). vresich Z v?slyndich (132). ver-
schlindig (110). vratieh (11).
*[ngnarus v. Ignarus.
*Ingorgacio v. Ingurgitatio.
Ingranare myt coern vervullen, c.
ingaderen (147).
Ingrate sunder danck (110 szm.).
*Ingraticus vnainigkait (76).
Ingratitudo (est actus magnati et de
beneficys ingratis dc. 16) vndanck-sam-
chait (1), Ad. -samkeit, -barkeit (110),
-berkeit, -ekeit (5), nd. -ieheyt, -heit.
danckberkeit (sc 18). vndang-samkeit
(152), -berkeit (133), -nemikeit (17). vn-
genemikeit (8, 9).
Ingratus vndanck-, 4 vntanek- (75)
hd. -bar, -ber, -per (75), -iek (5), md.
-sam, -ieh. vndang-en (13), -nem (17).
an dangkeit (21). vn-geneme (8, 9), -genám
(1, 2, 3), -angenem (65), -neme (22b),
-bequeme (19). onbequeem (11).
ING
Ingrauare hd. beswern.
Ingrauescere beschweren (75).
Ingred-i, -ere ynne gain (19). in-
gaen (11, 132), -geen (110), -gon v hd.
ein-geen, -gane (152).
Ingressus ynne- (19), in- (11) -ganck.
Ingrossare hd. groz, groD sim., grob
(0), grab (21) schriben szm., absehriben
(110). gros (9), groD £7 züm gróbsten
(65), grob (65, 110) machen. nd. grot
(23), grof (22) scriuen. schrijuen int
lanckste (132), reyn uyt eynen ontwarp
(147). groDin (8).
Ingruere Ad. nd. in-, hd. ein-vallen, -
pr. malum. in-gen (17), -geen (1). tlieBen
(11). aentasten (132). neyden 2 anvechten
7 besweren (8). i
*Ingruus Ad. nd. vn-bequeme, -genem
(6), -eben (7). incongruus (q. cf.) vnbe-
quem sZm.; alph. ingruus vnzyrmlich.
(110); onbe-quem a/ph. inc.,-queym alph. '
ingr. (132).
*Ingua v. Gingiua.
Ingue-, ingui- v. Ingw-.
Ingurgitare slinden (1). Ad. im.
v^- (11, 19) -sl. Ad. ein-, in-schlinden. in-
-slingen (6, 133), -sluken (22). Ad. in-
(4, 21), ein-, vor- (4) -sehlingen. slenden
(13). 1n sich gurgeln £ schlucken, var.
schlurken (65). versnellen (sc 106). swel-
len (9). swelgen (13 &e.).
Ingurgitatio, ingorgacio swelg- (11),
swell- (9), swel- (8) -unge. à
Ing-uen, -wen, -ues (131), -uis 4
-uies (Gf.), ig-ven, -wen, -men (1, 15b),
-neum (74), inwen (5^) druos (Gt.). hege-
(b, 8), hab- 7 heg- (75), heide- 4 heit-
(11), hei- (66, 151), hay- (74), heu- (6;
133) her- (70) -druB. heudrusse (152).
hardrüz (2). heytrü-se £ -& (3). haidrus
(1). hage- (12), hey- (4) -druse. heyde
trusse (18). macht 7 heydrui (19). heuwe-
(10), haghe- (23), heghe- (11, 109) -drose;
-dros (23). eyn heyt dro (21). hage
trüs (6). hey drosf (55). hegodrüise (131).
he-, verb. in ha-driDe, Mrg. 7 droesen die
zuo dé greyn pisent (13). mácht (2)
das, dat gemechte (110, 132 &e.). die lies
(107, 132). pl. liesche (107). leesche (109).
ags. lesca £ hregresi (136€). (cf. Goth.
Wtb. 2, 125 sq.). gelencke zwischen bauch
vnd knije (9). Prov.: quid venus ebria
curat inguinis et capitis que sunt discri
mina, nescii tusschen hoefft vnd dem
eers weys droncken venus gheyn onder-
scheit (132). zwischen dem haupt vnd |
dem ars weif truncken venus kein vu:
derscheid (110).
*Ingwenaria v. Ingwinaria.
*Ingwesceere v. Impinguescere.
*Ingwina v. Gingiua. i
Inguina-ria,-lis stern-,weger-,brueh-
scharten-kraut; braekendistel&c.Zerym- |
gium (143) -ria 7. potentilla &e. gen- ;
serich, grensing, n£. siluer cruyt, blick |
(116).
igwi-naria druf-suchte (8, 74), -$
Qu. druze seuche (9). drusse (18). zeichen ]
er pestilentz; druB bei dem gemecht,
vlg. plae (75). igwein (6. /atezn.?). —
*Inguinarium ein gewerblin der gli-
der bz pestilentia se ostendit (65).
*Inguinarius fynnig (12). van dé ge- |
mecht (11).
Ingwinari-a, 7 -8 (75), ingwe- e 1
INI
Inh-, in-abilis vnbequem-e (9), -elich
(8). vntug-, var. vntog-lich (65).
Inhabitabilis Ad. nd. in-, hd. vn-
wonelich. vnwónlich (6). vnwonhafftig
(no). onbe- (132), Ad. in-, ein- (134) -won-
ch.
Inhabitare Ad. nd. in-, Ad. ein-, be-
(68) -wonen. bewoenen (132).
Inhered-are 7 -itare zu erb machen
(110). in ein erb ingon (68). in-eruen 7
-goeden (132).
Inherentia anbanginge (11).
Inherere Ad. nd. an-, hd. zu-hangen.
In-hyare, -hio, -io, -eheo (7) ich
stan (b, 7), stene (21), ste (17) 7 beyden.
Stehen 7 beyten (4). Ad. begern. beijstan
(16). ik sta 4 beyde (22), bede (23).
Strecken innerlieh (65).
Inhibere Ad. nd. v!bieden sm.
*Inhicie v. Inicie.
Inhonestas schamloflig-, var. schand-
lóBi-, lichtferti-, bübsch-keit (65).
Inhonorabilis erlos (22b).
Inhonorare Ad. nd. vn-, ent- (110),
ont- (132) -eren.
Inhorrere eysen (99).
Inhumanitas wreetheit (11). vn- (75),
on- (11) -menscheit.
Inhumanus /d.vnmen-scehlich, -tsche-
lieh (19), -tülich (7), -slich (4) nd. vn-
mins-click, -lick ; onmeenschele (11).
Inhumare begraben (21). nieht Ad.
b., nd. begrauen, begaben (is, 76). niet
grauen (132).
|J Inhumatus Ad. nd. vnbe-, onbe- (?1,
132), vnge- (85) Ad. -graben, -gaben (18),
nd. -grauen.
Inibi (7. ibi 66 &c.) da (110). an dem
end o. stat (75).
*Inieere ynne werffen (19) in war-
pen (11).
*Ini-, inhi- (4) -cie, 7 -cia (74), -tia-
rium (Gi m.) (7. funzculi molles dc.,
Spargana; cf. linicia. crepundia.) ein
windelbant (3, 4). wickelschnur (1). wie-
OSEE (-eie); wagsnur, schulrut (74).
endel 7 selben (13). selbe ende (10).
Inigere waydnen als das vyhe (174).
Inimieare, -ri 2$ Drucken als act.
pass. untersch.) vigent (6, 22), viant (22,
182) fiunt (frunt? 5^), fient (67, 133),
hd. fint, find, feynt, veind (134) Ad. sin,
Seyn, werden, nd. syn, zin, wesen (132).
feient seine (152). fyenden (19). veden (11).
Inimicitia Ad. vigint- (Anz. 8, 101),
fint -schafft sim. nd. vigent-, viant-schop.
Inimieus vigent (6, 22). viant (11,
29, 132). v.lie adj. (11). feyent (152).
vient (99). fyent (67, 133). f-lich adj.
(19). Ad. fint, find, feynt, feynd.
*Inio v. Inhyare.
*Iipe-rum, -tus v. Juniperus.
Inique felleke (99).
Iniquitas hd. bof-, bois- (19), boes-
(11) -heit. hd. vngerechtikeit. vbil dath
(55). fellecheit (99). vnglycheit (65, 110 :
aequus) im vrteil (63).
, Iniquus Ld. nd. bose. hd. bosse (152),
bóse (6), bese (13), boe (76), bof ; vn-
gerecht, -recht (17), -rechtfertig (68).
onrechtuerdich E fel (92). vnglicher,
der es nit glich heít mit anderen (65).
Inire vbereyn-kommen (8, 17), -ku-
men (9). in gen (17).
INN
*Initia v. Indigia.
H putans begynlieh (11, 19). erste
($, 9).
Initiare, -ri Ad. nd. begynnen, an-b.
be uien (i? 18). Ad. an-fahen (110), -vo-
hen (6), -heben. heylger (séc 19). offern
(8). offen 7 entgenczen £ entkimen (9).
Initiarium v. Inicie.
Initiatus geoppfert 7 ergenczet (9).
geoppert on kunnen (8).
Initium nd. begyn. Ad. md. an-b.
begyn-ne (19), -nesse (9), -sel (132). ane-
vang (6). Ad. an-fang, -fanck, -hebung
(0), -haup (8).
Initus gegaen (11). ynne gegayn (19).
*Iniugus (-ges pé. Ki.; ?. 6os indomi-
ius 4, 16) ein farre (4). vngebendiger
ochs (175). vngezampte-, vntziechtper- | 7,
stier (74).
Iniungere auffsetzen die pen o. buf
der tat halben (Z. imponere 75). seczen
Me in fugen (18). seetten (11). vugen
(23).
*Iniur-ari, -giari v. -iari.
Iniur-ia, 4 -iamen (76), -gia (19), in
jura (b^) Ad.mnd. vnrecht. on recht (134).
vnrech (13). haif (18).
Iniur-iari, -giari (19), -ari (Db, 76)
hd. nd. vurecht don, Ad. dun, thon sem.
vnrechtun (76)- on- (11), veron- (132),
hd. v?vn-rechten. schelten (110).
lniurius(Z.tortuosus 66 &c.)vnrechter
(110). onrechtich (132).
*Inl- v. Ill-.
*Inlubies v. Illuuies.
*Inmenere v. Imminere.
In-, im- (stes alph. in-) -mergere
hd. vnder-sencken, -sincken, -duchen(18),
-tauchgen (3). in sencken (7). vnder dat
water icon 7 senken (23). ein-dawen,
-dauwen, -tauhen, -tuncken; in-tauchen,
-teuffen (95 varr.).
*Innare v. Innuere.
Innasci vff dryngen (19). anbrengen
(nach inmittere anbrenhen 11).
Innatum vn- (8), an- (9) -geborn.
Innectere zu samyn bindin (8, 9).
Inniti an-halten (110), -lenen, var.
-leinen (65), -ligen, -steuren, sich anlei-
nen (88). aengehalden (132). erbeiden
(17). zu hengin (8, 9). ley-fen (8) -nen
(uen? 9).
Innixus, infixus (18) Ad. ange-lent
(12), -lend (13), -neyget (9), -hangen,
-henckt,-henget.vnder-stüzzet(95),-stizzet
(76), -gesturt (Y). geerbeit (17, 18). Ad.
in- (5), vn-gearbeyt sim. ynghearbeydet
(93). mwynnig erbet (21).
Inno-eens, -ecuus, xius, -x (64) d.
nd. vnsehuldi-g, -ch. vn-schultig (85),
-sehyldich (13). onnosel (132, 147). inno-
euus, -xius schedelieh (8). vn-sch. (19,
64). on-sch. (11),
Innocenter vnscehuld-iglieh (68),
-liehen (110). onnoselich (132).
Innocentia vnschult (3), -d (9),
-dekeit (8).
Innocue nit derleken (99). |
Innoeuus v. Innocens.
*Innomellum v. Incomelum.
Innormis an ein ordenunge (75).
gros (9).
Inno- (a/ph. ino-) -tescere, -tere
(é. ad notittam. peruenire) hd, offen-, nd.
INO 299
open-barn sZm. offenbar machen (76). Ad.
kunt (1, 4), erkant werden. tonen (99).
*Innottius (aus inno-etius sí. -xius)
vnsehedelich (6).
Innouare v/-nuhen (17), -nuwen (19),
-nigen (23), -nyen (11, 13, 132). Ad. er-
nuweren, -neuern (134), -newen, -nuwen.
Innouatio ernuwerung (68, 110).
v'nuynge (132).
*Innox v. Innocens.
Innox-ius, -us (v. inmunis, insons
1l. cf. innocens) Ad. vnschuldig (1 &e.
cf. innocens). vnsched-, var. vnderschyd-
licher, 4 vnverbunden 2pses peccatis (65).
nit derende (99).
Innuba (;.innupta) ein die kein man
hat (110). ane man (13). wip an man (93).
d. vnge-mant, -truwet (19), 7 -mynnet
(9). ongetrout (132). vnvirandert (8. wett.
vnveránert). vnver-mahelte, var. -mehelte
(64). vnhiwelee (99). junffrauwe 7 bade.
müder (19). ionefrow 7 heuelmoder(11).
Innuere, innare (7, 8) Ad. nd. wisen.
hd. be-w., innern w. (Y). ezeygen (21).
Zeichen (68). be-tzechenen (132), -teyk-
enen (11). wineken (9 &e.). weinken (99).
hd. sliBen (49), in-sl.; verwilligen (64).
*Innula (herba, aus inula7-humula?)
hopp (19).
*Innule v. Enula.
"Innulor (aus inula?) ags. eolone
(943. 4. q. eolene, elone wild marjorum
Bosw.).
*Innumer-us, -abilis 7d. nd. ane, an,
hd. on, vn hd. zal, zale, zail, nd. tal.
an ezalle (152). Ad. vnezelich. vnzali-ch
(134), -g (151). ontzellich 7 sonder getzaell
(132). vzelberlich (sc 68). anzellieh (8).
Innupta (7.innuba q.v.) vn-vortrewet
(4), -gehiwet (99), -angeriert a vro (68),
-vermehelet (110). ongetruwet (132).
Innuptus ongetruwet (11).
Inobediens sulf- 7 mod-weldich de
NM OAM vngehorsami (Anz. 8,
101).
Inoffieiosus an ein ampt (75).
*Inola v. Enula.
Inolere hd. ge-, ent-, (8, 9), nd. be-
wonen. ge-won (18), -won sin (110 &c.).
plegen (132). wahssen (6). waschen (8).
wassen (23). tzo-w. (132). auf komen (9
Sim.). be-kommen £ -cliuen (125).
Inolitus gewont (9). vn-g. (8).
Inomel v. Incomelum.
Inopia arm- Ad. -ut, -üd (19), -at
(11), -et (18), nd. -ot, -oede (132).
*Inopi-mum, -um (74) (sf. -num) ags.
unaseddae (94, 136). vrberlieh (Z. exin-
obrupto, -prouiso 74).
Mn vnbe-deneken Z -trachten
75).
Inopin-atus, -us vnge-went (6), md.
-wonet, Ad.-achtet, -acht (18, 4), -meint
? -dacht (65). Ad. vnv?-wanet (85), -bannit
(se 8, 9), -suchtet i, -sehen. onuer-
syen (132). vnzuv/sicht (7). unwanegteg
(99). vnbetracht (75).
*Inoportunitatibus (inopt.) in notur-
fickeit (9).
*Inoportunus vn- (19), on- (11) -ste-
dieh, 7 vnge- (19), on- (11) -horich.
Inops Ad. nd. axm. hd. durftig. arm
der gantz nit hat(ss) armer der nichts
clegt o. n. hat (75).
38 *
300 INS
Inpaete ags. aslegenrae (136), an-
slegaengrae (94).
*Inpennias v. Impinnis.
*Impetiare v. Impetrare.
*Inplanus vneben (75).
*Inplubium v. Impluuium.
*Inposilenon v. Petroselinum.
*In posterem v. Impostor.
In presenti-a 7 -arum, -ar (76) in
gnaden (75) impresentiarum aldo,
ytzunt (74).
*Inprumare v. Imbrumare.
Inquantum nae dem (19). als-wyte,
-ferr (65).
Inquies hd. nd. vn-rowe, hd. -rüwe,
-ruwe, -rwe, -rw, -ruo (76), crue, -ruw,
-ru. on-rast (132), -roste (11).
Inquietare Ad. vnruwen. ad. vnro-
wen. vnro-e (18 &e.)), -ge (5), -we (23)
don, doyn (5). ruwe nemen (8). vnrus-
ten (19). onrosten (11). hd. vnrü (4),
vnruwig, vngeru-wig (69), -big (66, 70,
151), onrustich (132). mued (110) machen.
vnruo ton (Z) m. (76). muen Z erstoren
(9). hd. v'storn. molen (132). overlopen
(99v).
Inquietas Ad. vn-rwe (134), -rug (69) ;
vnruwig- (68), vngerwe-keit.
Inquietatio over-last? -vallingh (22v).
vnruwesamigkeit (75).
Inquiete vnruwe- (68, 110), onrest-
(132) -lich.
Inquietudo vnruwe (7. inquies 110).
ongeresticheit (132).
Inquietus Ad. vnru-welich (8), -wig,
—saim mülich (9). vnge-rwe (66, 70, 151),
-ruwet n -ruet (133, 152), -rugig (69).
ongerest (132).
Inquilinus Ad. yn-, ynne- (19) -kom-
meling. in-gome (BM. 554), -lánder (74).
einsef) (64€). hindersezze (95). fremd o.
zukommen (110), landes- (6), lant- (23)
man. fremdt (68) vrempt van buten
(132). eyn. fremmer (21). ellend-en Z -ig
(81). knecht (85). knegt (99). chuchen-
chneht (Sum.). hd. hus-man (93), -wirt (8),
-genoze (13), -genoD, -genof) 7 hofefrau
(12). hauBgenoD (3). haus gnaf (1).
Inquinamentum entreynung (19).
ontreyninge (11).
Inquinare (£. pollieere &c. 1) Ad.
nd. vn-, v'vn- (18, 4), ont- (132) -reyni-
gen, hd. -reyngen. Ad. vn-, ent-
nd. vnt-, ont-reynen. veigen (? 18). be-
flecken (8). vnsaubern (75).
Inquirere (Z. indagare q. v.) hd.
md. ervaren szm. Ad. er-, her-forschen,
suchen, vragen. vB- (19), wt- (11) -vr.
sygen (13). be- (75), flyssig 4 durch- (65)
suchen
Inquisitio besuchung (75).
Inquisitor besucher (75).
*Inrecalare viurstát (127. ?. q. igmi-
tabulum Gtf.).
Inro-gare, -rare (17), irrogare (a/ph.
inr- 66, sonst untersch. s. «.) (v. pro-
rogare) hd. vziehen, -ziechen, -zychen,
rhem -zehen (5), -lengen (17). vorten
)-
Insalubris vugesundiget (85).
*Insana bilisa (Sum. VI).
Insani-a, -es, -tas (£. vesania bb)
Ad. nd. vnsin-nicheit, Ad. -nekeit, -dekeit
(21), -heit (4). vnwyD- (68), dor- £ blin-
19). b
INS
AN (65), dol- (110 &e.) -heit. doybung
(19). dauinge (11).
Insaniens schellisch, schállig, krieg-
hafft, zwitrachtig (74). schelhafft (Fr. 2,
172).
. Insanire Ad. nd. vnsinnigen. vnsyn-
igen (151), -digen (21), -dich (13). vnsin-
nig toben (110), sin (17). Ad. to-, tho-,
do-, dob- (10), da-, dav- (3) -ben. md.
douen, dauen. toren (9). wüten (6). wüten
(4). wieten (68). voden (18). rasen (68,
110). raesen (132). raysen (133, 152).
rayssen (67).
*"Insanitas v. Insania.
Insanitas vngesuntheit (bb, 6).
In-, 7 ve- (5^5) -sanus Ad. vnsynn-ig,
-elieh (152), -lich; vngesun-t, -d. onge-
Sont (11). Ad. dobend-e (5), -ig. douen-
dieh (23). doll (110 &oc.).
*Insapire (cf. insoporare) nicht us-
Schleffen (76).
*Insata 4 miea crome 7 graue (77),
missv. aus instita crome?
Insatiabilis vn- (19), on- (11) -sedelich.
vnersettigt (15).
Insatiabilitas vnsedelicheyd (19).
*Insat-iare 7 -urare vner-fullen Z
-settigen (175). 2
Insatietas vnersatung (75).
*Inscia 7. ignorantia (68, 76). vn-
wyDendeheyd (19). onwetenheit (11).
Inscindere uffsehnyden (65). ein-
schneiden (76).
*Inscisio v. Insitio.
*Inseis-or, -sor (8) wunden-arczit (9),
-arez (8). wonden arez 7 proffer (14).
*Ins-, in- (Gi. m.) -eisorium taliure,
telner (147).
Insceitia vn- (68), on- (132) -wissen-
heit.
Inscius vnv^-sun (17) -sunden (18),
hd. -sonnen, nd. -sunnen. vsonnen (s?c
21). Ad. vnwiss-ent, -ender, -en, -ig (64).
vnkundend (110). sonder konst (132).
Inscriptio inschribunge (8). bescri-
bunge (9).
Inseriptus vn- £ in-geschrieben (17).
*Inserobare v. Serobare.
Inserutabilis vnerforsch- (9), omnir-
fors- (8) -lich.
Inseulpere in- (8, 17), ein- (9) -gra-
en.
*Inseeare vnzerhauwen (75).
Insectari (7. insequi 66 &c.) Ad. nach-,
v-, vnder- (17), nd. na-volgen, Ad. -ful-
gen, nd. -stappen.
Inseetatio nydisch hessig zufügung
(65).
Inseeutio nach folgunge o. jagunge
(8). noch wolger Z noch legunge (s?c9).
Insecutor eyn folger (9, 17). vor-f.
(8). jeger (8, 9).
*Insedere in setzen (1).
Insellare Ad. satt-, sat-, sad-, sadd-
eln. in satteln (6). nd. sadelen.
*Insellatura v. Stramentum.
Insensatus vnsynnick (19). onsinnich | (5v
(11). vnentpfintlichter, dorechter &c.
mensch (65).
Insensibilis vnv'stendig (12). dummer
4 dorechter mensch (65).
INS
Inseparabilis vndeilhaft (8). vn-
scheydlich (9).
Inseparabiliter vnzertren-lich, varr.
-tlieh (65).
*Insequa kemmerin (17).
Insequi Ad. nd. v^-, hd. er- (5^), nach-
volgen, Ad. -fulgen. Ad. iagen.
*Insequiua kamerisch (9).
*Insequus kemmerer (17).
*Inserare (?) vorweren (11).
Inserere Ad. in-, ein-sehen, -sewen,
-seen, -sáen (134), -senken (6), -pflantzen
(69; 134), -plantzen (5), -setzen £ -imp£
en (65), -sehriben (69). in-segen (22),
-seyen (11, 23, 68, 132), -paten (11). Ad.
pflantzen (9, 74, 110), plantzen. pl. (Z ?)
sehen (8). ympffen (110). impten, peltzen
(14). proppen (100). pozzin (85). potten
(132). poten £ enten (99).
*Insercio (7. insicio 93) imbitvnga
(101). pruewunge (100). zwiunge (93).
Inseri in gelossen werden (65).
Inseruire dynen (9). seer (110 &e),'
wol (8, 17), swin (17) dyenen.
*Inserula v. Interula.
*Insicinum v. Procisinum. F
*Insieium vach o. ein schof als in
der scheuern /74).
Insicium v. Isicium.
*Insico v. Insitio.
Insidere Ad. in-, ein-, uff- (8) -seczen;
in-, ein- (134), auf- (9), vff ein- (65)-
-siezen, -seczen (65 vamr.). nd. yn-setten
(22), -zitten (23). 1
Insid-iari,-iare, -eri lagen (85, 99 &c.).
l. leggen (132). an- (23), wege- (5) -lagen.
lage (133), layge (19, 152), logung (6)
legen. logen o. hinder halden (8). liegen
1*). an-l. (67, 76). v'halden (9, 17). be-
riegen (17), -tragin (? 8). leugen (len:
gen?) 7 weynt seyn (9). ver-leucken £
-raden (18), -raiten (1). fynt sin 7 hassen
(1X). stellen (225, 74) als den mewfen
(74). hd. arglis-t, -tig (69, 110) machen,
sein (110). heymlichen nyden (15). lustern
vff ein (88).
Insidiator spirre (99). heymlicher
nyder (75).
Insidie (7. laquei 62) Ad. nd. lag-e,
-unge, -inge. wege-lage (17), -logunge
(5^). laye (19). lagen (109, 132). l.-legginge
(109). logung (6). lugunge (9). Ieukenefi
(18). leginum (151). weglagung 7 verra-
tenes (21). laigunge (66, 152). wegelage-
rung 2 neyt (»« infi-, invi-dia? 4).
heymlicher nyd (75). loge (62). urleig
(49). dryngynge 7 verradenisse (132).
vratnuf o. trowung (68). beiriegung
(110). v?rre-teniz (5), -tenisse (132), -tnisse
(152), -tniB (7, e6), -dinis (17). viniclieh
(st. vintlich?) hute 7 warte (9). furbar-
tung (1). Ad. arglist. stridt (10).
Insidiosus lagen- (5), lage- (22, 29,
132), laig- (66), layge- (152), faige- (152),
logen- (17 &.), lugen- (69, 70, 134) -hafftig,
Suftich (22). vol laghynghe (132). hessig
(17). bolistig (D
Insignare (cf. Dz. Wtb. 195) inezeygen
Insigne zirheit (8, 9). zierlichkeit &e.
(65).
Insignia zeichen der kunst vnd ere
2) z. der wirdigkeit (75). sunderlich
(
Insensibilitas vnlustigkeit (10, 12). | wirdig z. (65).
INS
Insignire, -ri (65 var.) (v. pngere 19
jl ken (110 RS eid (8, 9. dol
). yddelen 7 mayln (19). malen rt
eh-en (9), -in (8), -en, var. -nen (65
zaichen (1).
Insi-, insin-gnis /d. nd. edel. e. der
digkeit halben (75). yiddel (19). gezi-
, (8), -rt (9). ehirlieh (100). tugent
ieyn-bar (4), -par (1). verlümder (25).
Insignitus ge-edilt (8, 9), -adelt Z
irket (17), -ziert, -bildet, -zeichet,
.-zeichnet adelich mit grosser wir-
"keit (65).
*"Insilencia (aus in silencio gebildet)
ygunge (19).
Insilire springen (9). Ad. nd. in-, Ad.
-, engein- (17), entgegen- (110), teghen-
» gegen- (9) -springen. in sprengen
*Insimiliare v. Insimulare.
Insimul Ad. mit eyn-, miten- (17),
dder eyn- (7), vnder ain- (76), nd. vnd
- (23), vnt eyn- (22) -ander.
Insim-ulare, -ilare besagin (8, 9).
'Oegen (132). eins andern nit an nemen
lare 65). ;
Insimulatione ags. uuro-chtae (126);
iae (94).
*Insingnis v. Insignis.
Insinuare Ad. offen-, uffen-, nd. apen-
ren, Ad. bissw. -boren. Ad. muten (17);
je-, an-m. an-muden (18), -moden (13,
) -sinnen (22b). on meden (21). ver-
inden (65),!-kynden (64). v'konnigen
( sim.). tonen (99).
Insinuatio heimlich 2 verborgen
dutung (65).
Insipare einbrocken (75).
Insipere virtollen (19). dwasen (11).
*Insipiditas vnschmackhafftig-,
hmacklafi-, var. schmagloDig-keit (65).
Insipidus vn-smecket(8),-geschmackt
10) -weyse 4 osmeckende (9). sonder
naieh (132).
Insipie-ns, -us (sc 76) Ad. nd. vn-wis,
]. -wiD, -weis, -weysse (152), -wiDend
) -sunnig (18).
Insipientia Ad. nd. vnwisheyt sem.
*Insipirare v. Inspirare.
*Insirtim (cf. sirtis) ags. sandgewurp
42
Insistere an-ligen, -hangen, gentzlich
dar vff geben (65).
*Insita geprost (st s&. ft) bawm (9).
*Insitare stengen (8, 9).
Insi-tio, -cio, -co (18), 7 incisio "ie
Seisio (sbst.vb. ? 7. insercio) Ad. pflan-
g; ein-, in-pfl. plantzunge (133). in-
antzen 7 -proffen (5), -praffen (21),
rapfen (7). eyn pruffen (18). impf-ung
4b, 110), -en (6). imtung (64€). eyn proff
e (17). pozz- (85, 132), pot- (99, 107),
i pot- (23), eyn pot- (9b. ent- (132)
ge. drenck- (8), krenck- (9) -unge.
Insitor empter, beltzer (112).
Insitum baum gepfroft(8). gepflanezt
).
Insitus Ad. ge-setzt (1), -pflantzet,
ewet, -sát (134), -seet, -profft. nd. ghe-
ghet (23), -seyet (92). inge-seyt 7 -po-
& (132), hd. -saezt, -setzt (76), -set (D),
rofft (12), -planezet, -pflanezet (76),
pfft (65).
*Insodabilis 7. non cessans (16).
INS
Insola v. Insula. |
Inso-, insu- (Db) -lens abwisig SUE
awis-e (21) -ick (5), -ich (23). awyse
(5). abitzig (1). vnge-schlaeht (75),
-zogen (17, 75). v'-laBen (11), -loDen (8),
-losen 7 eytel (9). stormig (12).
*Insolens v. Insons.
Insole-nter, -rter (65) dor- (17, 65),
vnwifb- (65) -lich.
Inso-, insu- (5^) -lentia, -lertia (G1.
m.) ab- (17), a- (b, 23) -wise. awil) (21).
ab-wyfe (75), weis (753). wei (szc 1).
awyschekeit (b^). dor- (17), doer- (11),
vngeczogen- (8, 9), vngeschlacht- (75),
virlaDen- (8), v'losen- (9) -heit. houer-
die (11).
Insole-re, -seere 4. solere, consuetu-
dinem frangere wider die gewonheit
leben o. thun vf) vnvernunfit vnd vf
vbermut (75). niet plegen (132). hd. vn-
gezogen sin. daobin (19).
*Insoler- v. Insolen-ter, -tia.
Insolescere (cf. prcc.; ?. crescere 5)
begynnen quade gewonte tzo halden
(132). beg. bob gewonheit haben (110).
gewonen (8b) aweis (3), ab weyss (1)
treyben. abwyse triben (75) abe wise
driben (55) a- (12), ae- (10) -wysen.
awisick (sic 13). douen 7 v'woden (99).
waschen (5).
Insolidum-: (7. nigrum 76 aus integ-
rum 3 &e., é£erminus vuris cf. Fr. 2, 141)
vnuerscheidend (74). mit gesam-pter (9,
4, 74), -ter (49), -elter (3), sammen der
(10, 12), sam der (13) hant, hant gelo-
bet (10). mit gesametir (szc 8).
Insolitus Ad. vn-, nd. in-gewonet
sim. vnge-went (76) -wone (85), -won
(68, 110), -wonlieh (65). onge-woen (132),
-wanet (18).
*Insoltare v. Insultare.
Insomnium misoghte slap (85).
*Insompnisnicht Ad. slaffende, schlaf-
fenden (21), sloffen (17), nd. slapende.
vnslayffich (19). onslaplich (11).slaf-loBe,
Mrg. -loyfó (13). slaples (8b).
Insonare luden (11, 19).
*Insonitus ge-luit (19), -luut (11).
Inso-ns, ens (110, 132) Ad. nicht
(b) vn-sehuldig, -schultig (8b). nd. vn-
schuldieh, onnosel (132).
Insontia onschuldicheyt (11).
Insopitus v. Insoporatus.
*Insoporare in den schlaff bringen
(110), sehlapff br. (68), slaeff brengen
(132).
*Insop-oratus, -itus (7. insompnis
q. v. 11, 23) hd. nicht, selten. nit, noch
nicht (9) slaffende, slaffen (3), slaiffen
(18), schlaffende, sloffende (17), entslof-
fen (8, 9) oder daz eyner slumet (5
rat (s. nit) vntslapet (85). wachender
(6). in den slaiff (132), in schlapff (68),
in den schlaff (110) gebracht, 4 negatiue
nit entscehlaffen (110), niet ontslapen
(132). vn-sehlafferig 7 -geschloffen (75).
*Ins- v. Inex-pectabilis.
Inspector schouwer Z anseher (175).
*Inspectrix schouwerin (75).
Insperato vngeferd (65).
*Inspexio (x — oet) ainsehunge (19).
*Inspicare (anders Gl.m.) straffen (9).
| (64)
E
| stroffin (8).
INS 301
Inspieere Ad. an-, be- (6) -sehen.
Inspira-men, -tio in-blosunge (8, 9),
-blasinge (23). eth- (99), ese- (106) -minge.
. Ins- (alph. insi- 66 &e.), insi- (123)
-pirare Ad. nd. in blasen. hd. in-, ein-
blafen, -plasen, -blosen, -blaysen (133).
eyn wehen (9 Ann.). ethmen (99). manen
(8, 9). inspirauit ein wehet (9 Aun.)
Inspiratus in gewechet (9).
*Inspirium ynseunfftz, var. einseuftze
4).
Instabilis Ad.vnste-t,-de,-tig.onstedich
(11). anstaende (132).
*Instagia verbenenkraut (74).
Installare hd. nd. in-stallen, Ad.
-stellen, -steln (18), -viren (13).
Installatio stifft (75).
Instans hd. vn-stet,-stát (134), -stede;
vnsted-elich, -ig (133, 152), ynstendig (67),
ic sor nsondu HEC S)
gegenwertig (6), korez 4 nicht kurczer
(17) zit, ezeit (152). vnendeliek tijt (22).
vnendeliek tijt (22). vndellick tijd S
viideilsam snelkeit (17 s2m.). vnd. £ snelle-
heit (10 s/m.). vnteilsam snelle (8). eyn
cleyne deyl der stunden ader eyn
a*genblig (55). Ad. augenblick.
Instantia hd. vnv-trof) (63), -drossen-
heit, -drossen flif) (10, 12, 15); flisB (17),
vnstedekeit sim., steteheit (8). anastanti
(141). aenstaendieheit (132). anstendikeit
(110).wider- (68), gegen- (65) -wertigkeit.
Instar Ad. glich-enes, -nis, gleychnus
sim. nd. ghelicnisse. Ad. glich, geglichet
(8)
Instare Ad. nd. in-, nd. an-, hd. ein-,
wider-stan sim. wirder- (wider-, ad.
wirdar) -stehen (4). ent- o. wyder-stane
(152). en- £ weder-stayne (133). ain stene
4 dingen (19). in stenen (21). ernstlichen
ansten zu vberkommen o. zu haben (110).
ernstlich aentasten om tzo krigen off
tzo hebben (132). be- (68, 132), ver- (110)
-letzen. wecherlich syn 7Z hart anlgen
&c. (65). an vechten (17). fliBin (8, 9).
Instaurare hd. wider machen. bessirn
o. vnuwen (9). v'newen (8). befestnen
(64). storen Z stigten (99).
*Insterilis (7. fructuosus Gl. m.) vn
fruchtbar (55).
*Instiea v. Instita.
Instigare (7. valde stigare; cf. in-
stinguere) Ad. reyDen 7 stocken. raytzen,
sto- Z plo-cken (2« incippare), dringen,
raten, einplasen (74). rif?en (18). wiBen
(7). reycen (13). reytzen, stupfen (65, 110),
7 rysen(110). stechen (5). stoken (99).
stochirn (8, 9). in stecken (8^). entzunden
(65).anschunden (125). tzo stochen 7 aen-
veehten Z -porten (132). anfechten (21 &e.).
stürn di zen £ stoppfen (6). steyn (9).
:|zu seherin (b^). tuschern (1). anfueren
(2). zueken £ in blaBen (17). tzoherden
(123, Ob.). priekeln (7. stimulare 3).
Instillare in-dreuffen (17), -drieffen
(^ -druupen (11), -tropffen (65), -fliBin
i eyn triffen (9). ynne druyffin dryefin
)"
Instimulare in stechin(8).eyn preckeln
(9). pyngen (17 szm.).
Instinetus (7. instigatio, perswasio
dc.) tzo stock- (132), anschund- (Fr. 2,
2339) -inge. zu neygung (110). wirckung
(76). in-w. (1), -gebung 7 -fliebung £
302 INS
-bringung (65), -blasung (5^). ein plasung
(1). in blaBen (7) gereist (17). ein einflos
(3). Ad. nd. naturlicheit.
*Instinga v. Instita.
*Insting-ere 7 -uere ontstechen (7)
tzo stochen (132). zuneygung haben (110).
*Insti-nguere, -gare eingeben vnd
raten (64).
*Instinon (? cf. isophagus?) magen
bodem (8).
*Instipare v. Insupare.
Instipare in dem libe vorharten (5).
*Instipulare bidden (17). bietin (8).
beten (9).
Inst-irpatus/ -upatus 4. perfo-ratus
i -ssus (16). Cf. insubulatus 7. perfora-
ius (Br.).
Insti-ta, -eca (76), -tes pl. (94, 136),
-nga (85), 4 -tura (75), -tuta (68) Ad.
Wd. kram, bant, doden-b. windel (9, 110,
132) dayr mau die kynder mit wynt
(132), da man die k. mit windet (110).
hd. wickelsehnure szm.; w. da man d
k. mit bint. snure (9). seil (6). seel (8b).
zel 4 clet(283). waglenband (25). toten-
(75), toden- (5), wygen- (8) -bant. doden
want (13). todin- (8), toten- (75) -gurtel.
bort blege, saum an kleideren, n/. zoom,
boort (116). hd. krame, krome, krom;
kran- (93), kram-, var. kroum- (64) -gaden.
laden der kramer (-tura 15). ags. suedi-
(136), suech- (94). -las, cf. m4. swa-del £
-chtel (fascia (Kil.).
Institor Ad. nd. kre-, hd. kra-, kro-
mer, hocker (7). nd. hoker (11). keuffer
(85). kauffer (110). zusammen-k. (68, sim.
in off die koeffmenschaff dyngen (v5.?
132).
Institrix kremer- Ad. -in, -sin (21),
nd. -sche. kram- (76), huck- (7) -erin.
Instituere Ad. nd. bested-, Ad. be-
stet-igen. hd. setzen (6); in-, vf- (79) -s.
inseetten 7 bieden (11). beschicken (110,
132). Ad. vestigen. besteten vffZ vor ein-
ander (75).
*Instit-ura, -uta v. -a.
paite (7. q. pisa habent im se) wick
16).
Institutio víf- (65), in-setzunge (65,
110), -setzynghe (132), -sitzung (68).
Institutus gesast (19).
Instruere Ad. nd. anwisen £ leren
sim. vnderwisen (8). Ad. lernen (66 &e.).
*Instrume-n, -ntum Ad. ge-zauwe,
-Zawe, -zau, -zug, -zeug, -rede (12), -reyt-
schaff (19). nd. ge-towe, -touwe (99);
reischap (11), tawe (225) zeug Z be-
raitschafft (14). gezaw o. schribunge (8).
beseribunge 7 geczewg (9) zeug (15,
134). z.brieff (64, 75). offe-n (65), -nbar
(4) br. offnernoderbriffe, geuestnotenotel
(14). hant-feste (3), -fest (4), -gezug (65).
werck-g.(65). w.-£ rüst-zeüg (Fris.).
*Instupatus v. Instirpatus.
*Instupefactio vnerschreckung (75).
Insubidus 2. setosus (Gl. m.) secu-
e Nae ein vnbesinnter stirnenstossel
126).
Insub-ula (sg. 943, Ki, pl. Pap.)
fulum (ki), -uli (Gf. 4, 257), -ulis (Sum.,
Gf.) -ulus (147, Br., Gl. m.), -Ilum £ -1us
(Gl. m.) (péc- Gf., fex- Sum. -forís) schai-
tinge (Sum., Gf. 6, 440. cf. scheidgarn
-orago). weppegerte (Gf, 4, 257). spoil,
INT
tot den webbe eynreley reytscap dair
de vadem in gheyt (147). wendelbaum
eines webers (Ki.) ags. meoduma (942),
Insubulare schuochpletzen (64).
Insudare Ad. swy-, schwi-tzen. swey-
Den (7), -sezen (18), -ssen (132). sehweissen
(110). nd. sweten. an hangemn (5).
Insuere ane naien (99).
*Insuere gewonnen (8b).
In-suetus, -swetus, -sechwetus (152)
hd. nd. vngewo-nt, -nte (133), -nd (7), -ne
(85),-n (110). vngwent (6). ongewoen (132).
Insuffieiens vngnung (19). onge-
noech (11).
*In sui pioso wituwerdan (141. zwi-
schen insuetum und insula).
Insula, insola wert (5, 11) Ad.
werd (1, 7, 91), werde, wirt. wer-ter (12),
-der (13, 23, 75). ein weder (3). were
11). eyn wer (6, 4) in aqua (6). gefloBen
lant (19). ein landt (68). ein eylant (99,
132). hellein (11). Ad. insel. au (1, 8).
*Insula-nus v. -tus.
Insularii 7. serui qui in insula reti-
nentur (16, Br.). nl. galeyboeuen (116).
*Insula-tus, -nus (110 &e.) ?. énsulis
habitans (16, 110 &e.), mulli contiguus
(Gl. m.). zu einer insul gemacht (Ki.).
*Insulens &oc. v. Insolens.
Insul-sus, -tus vnge- Ad. -saltzen,
nd. -salten (11), -solten (23).
*Insulsus v. Insultus.
Insu-, inso- (55) -ltare Ad. nd. stor-
men. be-st. (132), -stirmen (110). Ad.
sturmen, stürmen (6) ; an lauffen. springen
(4). an- (11), ain- (19) -spr. in zorn in-
spr. (Db). in posé auff-spr. (1). miDbie-
den Z spotten (17). Ad. be- (10), v?-sp.
v-wysen (68), -wissen (110, 132). streben
(4. stupere) ; trummeln (75). sich vff-beymen
? -lenen gegen eim (65).
Insultatio an-lauf (9, 65), -lauffung,
VPuEune (65), -sprung (8,9). strebunge
(15).
*Insultator streber (75).
Insul-tus, -sus (132) Ad. nd. storm.
hd. sturm. sturm- (9), ansturm- (110),
stor- (8) -unge. an-sprung (8, 9), -lauff
(65). vflauff (68, 110). vploeff 7 anstor-
mynge (132).
*Insultus píc. v. Insulsus.
Insum-ere, -mere (4) v'eczeren (8).
USER (é. sumptus pro alio expendere
, 4).
Insumptus vnuerzert (65).
*Insu-, insti- (76) -pare 4. inicere
(139), miscere (76, 129).
Insuper dar- Ad. nach, -nache (67,
152), -noch (69), -vber, -off (b^), md.
-ouer. dor noch (70). dairnae off bouen
heraff (132). b. al (99). hd. oben her-ab,
-abe (67, 133, 152). fort mee (19). vber
das (65).
Insuperabilis hd. nd. vnv'winlich.
Ad. vn-herwindelich (85), -oberwintlich
sim., -oberwuntliche (133).
Insurgere hd. wider-, wyeder-steen,
-stehen (4), -stan. weder-staen (132),
-Sstayne (133). wedder stan (23). in zorn
wider- (1), weyder- (b^) -sten. an fech-
ten (17).
Insurrectio widerstand (110).
Intabere fulen (8, 76). faulen (9).
INT
Intabulare schriebin (19). schriuen |
(11). Ad. beschriben sZm. stofen (17).|
schossen (8, 9). schoten (8b). scotten (99). |
Int-abus, 4 -rabus (147) la guanzata |.
(Gl. m.). halssslaceh (147).
Intact-a, -us vnberurt (8, 9, 65). vn-|
geroryt (19). ongeruert (11).
k Intaminatus Ad. vn-, nd. on-bevle-|
cket. L
*Integ-amentum &oc. v. -umentum.
Integer, intiger (b^) hd. nd. gantz.|
eR gans, heel, geheel. vff-, ge-recht &e.!
88).
Integralior gentz-licher, -er, gantzer|
? volkum-ner, -mer 7 zwifaltiger (65varr.).
Integrare gantz machen (1, 8, 9)j
zamenen (11). ;
Integre gentzlichen (110). alheel (132).
Integrit-as, -udo gantz-y (110), keit)
(17). gentzlichkeit (65). heelheit (11). |
mentum /d. vnbedeckunge. zd. onbe:
deckinge. vnv'deck-lieheit (17, 23), -echet:
(5), -et keyt (21), -tikeit (7), -et (8^), -t'
6). vnvordacket (9). vnvberdecklieh:
18). vnderdeckicheit (22). verholheit
(100).
*Intel- v. Inter-cilium.
Intell- fast nur in Hss.
Intelleecio vornufft (5b). |
Intellectualis v'sten-nig (21), -telieh:
(18), -tlicher (6), Ad. -dig, nd. -dich. v*-
standig (1). vnv'standikeit (V). ]
Intelleetus Ad. nd. v^nunfft, -nufft,
-stendenisse. Ad. v-nonfft, -nofft (21),
-stenteniD, -stendikeit. balderkennendsels
kraft (93).
*Int. adeptus follenkummen v'nunfit
(12 |
Int. agens, actiuus (74) wurcklicl
v'stentlichkeit (65). würckend sinnen (63).
wurek- (74), wirek- (8, 9), wurg- (19
-ende vnunfft. T4
Int.figuratus eingebildet vornunft(9).
Int. po-, 4 pa- (74) -ssibilis vnge-4
bildet (63), eyn vngebilte 7 mügende
(15), eingepildete, wurckende, mugliche
vnbederbete (74) v^nunfft. yngebyldet.
synne (12). |
Int. potentialis vngebilte virnufft(8).
Int. practieus grifflich (17), be-gr.
o. wircklich (17) vnunfft. zu- (9, 63),
be- (15) -griffende v^n. behendikeit (9,
63), ein bescheidenheit (15) der v?n. vere:
stentlichkeit die sich streckt zu dem
wirckenden leben &ec. (65). T UR
Int. speculati-uus, -onis ein wi
(62), wu- (74) -rekende, luter &e. (65).
l. heymlich (8, 17), lauter hymelische:
i musig gende l. einliezig frewd vnwir-
kende (9), beschawende (a) ein erken-.
nende (15) v?nunfft sZm. |
Intelligentia licht (64), lichte vnv!ges
liche vntregliche engelische (9), vngec
vangene (9, 15), vnbetroglich (15), engeisy
(19) v'nunft, o. bekennisse (9). v'stem
fnif$ (8, 65), -dikeit (13), -tlichkeit (654
Intelligere Ad. d. v'nemen. virstam
(19). v-stenen (21), -ston (6, 76), -Stan)
(1), -staen (11).
INT
Intelligibilis virstendych (19). v'sten-
delich (11).
Intelligibilitas (Br.)v?stendenisse(11).
*Intemeatus vngeheilet (8b).
| *Intemerare &oc. v. Inuiolare.
Intemerat-us, -a (8, 9) vnbe-vlecket
11, 68, 132), -maflet (110). vn vorvnreynt
8, 9. vervnrainigt (76). vngeletzter,
ynuermeligter (74).
Intemperantia vn- (110), on- (132)
messicheit.
Intemperatus vn- (19), on- (11) -ge-
3);
lo. on-weder Z -ge-
ontheit (132). vn-weder (22*), -zuntheit
23), -synnicheit 7 -tidich (22). Ad. vn-
idig, -zidekeit (18), -zucht (1). storm
|l], 19). vnmessig wetter (75).
| *Intempesta (2. eonticinium q. v.)
nitternacht (8, 9).
Intempestas vn-zidigkeit (13), -ezeyt-
iche (9). vngestumkeit des gewitters (75).
*Intempe-steries v. -ries.
| XIntempest-inus, 7 -us (16) vn-gestiem
(16), -ezeytig (4).
Intempest-iuus, -us, -uosus Ad. vn-
itig. -zeitig, -zidig, -zeytlich, -zitlich
remidder (8). vntercitlich (-iuus 100).
d. vntidich.
Intempestum vn-zijt (5b), -tijd (23),
zidig (18), -gezit (6).
| Intempest-us v. -inus, -iuus.
*Intemptare (2. non temptare 16, vrsch.
'on intentare) nicht virsuchin (8, 9).
| *Intemptatio ontidinge (11).
Int-, ine- (2, a/ph. 1) -endere 7d.
, àn-, aen- (132), am (133), ge- (68)
|dencken. Ad. an-dyncken (13), -sehen,
aercken (19). marken (11). Ad. mern (z.
|ugere 17 &e.), einmeren (1,2); mut (65),
pillen, wiln haben, han. meinen (8^).
|raBen (7) span (17). haben gespant
|ntenderunt arcum (65).
| *Intendium eyn wille (7).
*Intenerarium (sf.itinerarium) weg
| |pise (8).
| "Intenetangus v. Intercutaneus.
*Intensibilis deencklich (11).
.| *Inten-sio v. -tio.
Intensiue kreftiglich (9). mer kr. 7
maniger 7 manigvaltiglich (9 Ann.). kref-
ichen (13). ein krefftlich (63).
| Intensus zu-nemig (1), -nemunge
95). kreftich (13). gespannen (125).
Intentare (7. intendere 0 viriliter mi-
dr 66 &c.) drauwen (17 &e.) drewen
). driben (10). dreyben (12). driftich,
- rg. dreben Z dreffeligen (13). andencken
-(88). sich entgegen stellen (110). tegen
Jalden (122).
.| Intent-io, -um Ad. meyn-, meun- (13)
nge. intentio wan- (22), men- (23),
1ark- (11) -inghe. Ad. an-, md. aen-
jacht. aindaythe (19). inten-tio, var.
Bio vocis erhebung der stym, gy-, varr.
- (ry-llung (e intentum man- (22),
en- (23) -inghe.
Intentus s. mainung (1).
Intentus píc. ge-spannt, -mert, -dacht
17). krefftig (10 8e).
|
i
|
|
INT
Inter zuschen (5). ent-z. (19). zussen
(7). der zwischen (75). ezwoben (21).
vnder (V, 99). manck (22^). mang (125
twisschen (22). en-tw. (23). tusschen (11
intosgen (99).
*Interamen (sí. intraneum) ags. i-
(136), in- (94) -nifli.
*Inter-bellare v. -pellare.
*Inter-calatim v. -polatim.
Intereap-edo, -ido (Gf) -ito (136
griffunge (19). vnbe-gr. (5). vnder- Ad.
-gr., -griffen (9,21), -grieffen (85), -greiffen
(4), -scho (o. greyffunge 151, 152), md.
-gripinge. be-gr. 4 onderschot (11). eyn
begriff tusschen (132), b. zwischen (68),
begriffung zw. (110) zweien dingen. wit
zwischen dem end o. steet, var. stett
(Locorum 15). ain luck (v. spacéwum, inter
duos parietes (16). untarfrist (ar. 2, 838).
ags. frist- (fyrst- Bosw.) -mearc (94) ; frit
maerc (136).
*Intereapere onder gripen (11).
*Intereap-ido, -ito v. -edo.
Intercedere vnter gehóren(1).ezwisen
komen (13). dar zwuschen kummen &c.
(65). entgegen geen (110). tegen gayn
(132). Ad. nd. bidden. Ad. bitten, vor-
(8), fur- (110) -b. v/bieden (85). beten (9).
bedden (21). beyden (b^, 18). beden (5,
14). pitten williglichen vor einen andern
75). ver-sunen (12), -syenen (10). teylen
t cf. intercidere).
Interceptio vndernemunge (8).
Intereeptor Ad. vndernemer. vor-
kommer, var. -kómer (64). mittler im
scheiden (75).
*Interceptrale eyn vnder schoyfe
(19. cf. intereapedo). onderscheit (11).
Interceptum ags. are- (136), arae-
(94) -psit; i. est repsit uaes (136), raepsid
uuaes (94).
Intereessio bede (17,23). beede (19).
bedde (91). bet (76). gebet (8, 65). Ad.
bed- (5), beyd- (18), bitt-, sun- (9), son-
(8) -unge. sune (Z) erwerbunge der gna-
den (9 Ann.).
Intereessor bidder 7 soner (8). suner
(9). pitter (75).
*Inter-cidere v. -dicere.
Intereidere tusschen beyden (132),
zwyschen b. (68), ent-zw. (110) vallen.
Intereidere eynzwey- (8) entzwey-
(9), onder- (132) -snyden. vnder -schnyden
(110), -brechen (65). deyln (21). teilen
mit der schnidung (75).
Inter-, intel- (93) -cilium vndru
prau (2). vnder- (93), vnter- 7 zwischen-
(14) -braw. zussen den brahen (8). ezwy-
schen den wint proen (9). ags. betweoh
bruwum (942). cilre (Sum.).
Intercipere (in 16 untersch. von -pire
i. includere) hd. nd. vnder-nemen, -gryffen
(19). vnwordes grifen (14).
Intercipu-t, -d (b^) mittel an dem
houpt, v/g. scheitel (75). das m. des houptes
(67), heuptes (133), heupts (151), hauptz
(69, 70), haubtB (66, 151). m. vff dem
haupt (110). daz m. deyl (7, 21) des heubts
(1). das m. teil des hauptes (68). m.-heubt
18) -haubt (1) -heupt deyl (5) -heit
in wbe (17). mythel hobit (5b). dz mitel
am haubt (134). middel opt hoefft (132).
m.-houet (23).
INT 303
Inter-cise, -scise (a/ph. -cise), -cisse
tn -siee (110) vnder-snidig (5), -sniddich
21), -snedich (23), -seheidig (1V), Ad.
-scheidelieh, -sceheidlieh, -scehaidenlich
(16). vn-scheidelich(67,133,152),-schentlich
(sic Vl
Inter-cisus, -scisus (10, 12) vnder-
brochen (65), -nümen (12), -nomen (10),
-Schnitten (68, 110). ondersneden (132).
*Interclieus abe wisch (8. cf. inter-
lietus).
Intercludere in slieBen (17). vnder-
(8), be- (9) -slissen. ver-, zü-, von im
vD-schliessen, verschlahen (65).
*Intere- v. Interp-olare, -olatim.
Intercolum-nium (75, Ki.), -pnium,
-pnum (76) zwyschen den pheylern (9).
wijt zw. zweien sulen (15).
Interconseriptus, -um vmb- (19),
onbe- (11) -vangen.
*Intercoreum (cf. inter-eutus, -cu-
dium, -cutium) ein qwerder 2» calceo (3).
*Inter-eucida v. -necida.
*Intereu-daneus v. -taneus.
*Intereudium (7. coreum durum quod
sutor interponit in consucione calciorum)
eyn korder (4, 74). koder, vig. sta-, varr.
fla-sir (7. liripipium q. v., pietacium 75).
*Inter-eulus v. -ula.
Intercus (sbst. ad). ?. intrinsecus quasi
inter cutem, 110 &e.) hd. eyn suchte szm.,
such (5^), seuche (4), kranckheyt (110),
wetage (75), siechtag (76) zwische-n, -nt
)) zu-, zi-ssen fel, varr. hut, haut, vnd
eysch szm. eyn krenckde tuschen vel
vnd vleysch (132). en suke twisschen vel
vnd vlesch (23). Ad. waDersuch-t, Z -tig
(88). waterzuchtich (11). iucket (7. nu-
mida); der iuck o. iuckiger (74). md.
artyk eft vlersyn, Ad. dz ferch 2. para-
lysis £c. inter carnem. et cutem (109).
*Intereu-sium v. -tium.
*Intereu-taneus, -daneus (148), -tinus
(75), intenetangus (Y. cf. hespercan-
ceus?) (7. g. semiuiuens 75, intereus,
inter carnem ei cutem 66 &c.; patiens
morbum dc. 110 &e.) 2. hydrop-s 6 -icus
148). hd. zwischen, zwissen (152), zusczen
21) fel, hut (6) vnd fleysch sm. zwuschen
der hude vnd dem fleiseh (7). tusschen
vel vnd vlesch (22). twyschen velle vnde
vlesche (23). halb tod (15).
"Intereutarius eyner der dye sucht
(intereus) hat (18).
*Intereut-inus v. -aneus.
Intercu-tium, -sium (11), -tum
-dium q. v.) quer-der (8, 9, BM.), -tele
(8^), -del (11, 19).
*Intereutus querdel (23, 109). strick
6).
Fu ao -eidere (1) vnder-,
wyeder- (5^) Ad. -sagen, nd. -seghen
(22), -zeyghen (28). v^- (19 &e.), ge- (11),
weder- (132) -bieden. v^ 7 wider-bieten
(110). hd. nd. godes, Ad. Tod gottis,
ottes dinck, Ad. ding, dinst, dienst
d. v-sagen, -bieden, -beten sém., md.
vor-beyden, -beden. getz dienst v/pieten
(1. vndersagen gotis werk (4). gottes
dienst verkinden (68). gantz (sic) ding
v'bieten (Y). int. aqua et igni wasser
vnd wede vorbiten (125).
*Inter-dicium v. -stitium.
Interdictum Ad. v?pietung (1), v?bie-
tung, v/b. góttlicher ding (6); v-bye-
304 INT
dunge, -byete (5). vor-bedinge (23),
-byndung (5^). gebot (11). geboyd (12).
nidderlegunge godis dinst (17). singens
verslachung (2. cf. Sm. 3, 442). hd. banne.
interdickt (110 &o.).
*Interdu-etim, -atim (Ki.) (7. interim)
alslang, dieweyl (74).
Interdum Ad. md. vnder- stunden,
-stonden (21), hd. -wilen. zu zyten (15).
etwan (1)
*Interea (»« inantea) furbaf) (68).
Inter-ea, -ia, -im Ad. nd. vnder-des,
hd. -dez, -def, -à (v7). hd. dar-, da-
zwischen; dar-zwissen (133), -zuschin
o» -zussen. dar- (17), her- (19) -zuschen.
ar- (132), hier- (11) -tusschen. daren-
twisschen (22, 23). der weil (75). dye-
(17), aldi- (99), de- (13) -wile. sent 7 vffte
bynnen der ezijt (19). sieder (11). allen-
hand Z aldmule (77).
Interegermus v. Intrigo.
*Interemere Ad. doden (wss. mog.).
*"Interemptiuus totlich (19). getet (16).
Interemptor Ad. nd. doder. hd. doy der
(133, 152); tó- (9), tót- (151), tot-, tod-,
do-, dó- (6, 67), doit- (7), tet- (76) -ter.
vnder-kauffer (10), -keuffer (19).
Interemptus Ad. nd. ge-dodet, -doyt
(5, 132), hd. -totit (9), -tottet, -todet (1),
-tódt (134), -tóttet (151).
Interere (7. intricare 75) Ad. in-,
vnder- (6) -riben. ein-r. (75), -reiben (1,
4), -schmoldern (cf. sipare) 7 -brocken
(15). yn-br. (9), -pflocken (125). zu
Gs (8). in-wriuen (23, 132), -trucken
110).
Interesse (-66, -sum) Ad. zwischen
sim., vnder, mit (110), gegenwertig (65),
nd. twischen, onder tusschen (132) sin.
thussin wesen (8b) an horen (1). scha-
den (11).
Interest mit syn (68). mit- 7 teil mit-
haben (110). yt tzo behoeret off yt schelt
(132).
*Inter-fallum* v. -uallum.
Interfectus herslagen (16).
Interficere Ld. nd. doden. Ad. toten,
toden, doten, totten, tóttem (151), tódten
134), tetten (76). dótne (67), doyden
152). vordotin o. dot slan (8). dot sla-
gen (17). her- (17), er- (6) -stechen.
*Interfici-da, -a, -um v. Interneci-
da, -um.
Inter-finium, -funium (147), -sinium
(8, 75), -Ssimum 7 -sinum (75), -nimum
(17) nasaerustula (130). nafbkrostel (74).
nas-erostel (93), -eruppel Z underdautt
(2. cf. Sm. l, 461). die eruspel (64). or-,
ar- nasen-cr. Z knorpel (75). bandt der
nasslueher, »/. middenscehott van de
nuesgaten (116). das mittel (9, 17, 64),
mitten (8) in der nasen. der n. gater
dat myddelste onderslach (147).
*Inter-fitium v. -stitium.
" "nterilisgro drauwen (17). twingen
?
Interfluere (am zwei Stellen aufge-
führt) hd. nd, in- (23, 132), vnder-vliessen
sim., -vleten. intosgen flujen (99).
*Inter-funium v. -finium.
*"Interfusum iioi leprosorum; 'cf.
fusum) clipspandere (108).
Intergeries &c. v. Intrigo.
*Interia (i. intestina G1. m.) v. Interea.
INT
Interiacere vnderwerffen (8*).
*Interiare (sí. iterare) v'anderweyten
*Intericere entezuschen werffin (19).
tusschen warpen (11).
*"Intericere sterben 7 worgen (aus
vorgen interire; 18).
*Intericia v. Ictericia.
Interiectio hd.in werffunge ;vnder-w.,
-worffung (11), -wurff (68, 76), nd. -wer-
pinge. ingeworffen wort (65). interiec-
tiones sunt wapen mortio te iodute;
kus kis pullos (mouens), has har har
equos (109). Cf. v. huri; zwuder zwustaher
verba quibus aurige compellunt ducunt-
que ad trahendum ad. sinistrum manum
(15. 24. q. schwude, scehwode Fr. &e.).
*Inter-igo v. -trigo.
Inter-im v. -ea.
Interimere Ad. nd. doden sem. hd.
v'derben. nd. vordaruen. dylgen (13). (9)
decken (1).
Interior inwendiger (76).
Interire v'gen 4 vgan (b). Ad. md.
vgan. hd. v-gen sm., -gane (13); ver-
gayne (152), vorgain (19), vndergen
sim., virderbin (8), v'triben (9), sterben,
st. gan (1). nd. steruen.
Inter-itio, gew. -icio,4 -necio, -netio
der todt (110), dot (68), doet (132). Ad.
tot- (8, 9), dod- (85), sterb-, sterff- (5)
-unge. streyt do nyemant lebendig be-
leybt (9. cf. internecium).
Inter-itus, 4 -icies, -ities, -nicies
hd. nd. dot. hd. doyd, doyt. doyt vgen
((). hd. nd. v'gene-, nd. vgen-, zergeng-
(16) -lich. vergeung (1). hd. vndergang
sim. v'derb- (9), v'derp- (8), dodes v!dirpe-
(11) -ni&.
Interius Ad. in-, inne-wendig; in-
wennig (5), -windig (21), -wynich (13);
inden wenig (18) ; ynnwyndick (19). vd.
inwendich, van binnen (11). i. venire
innbaf) kummen (125).
*Interletus ?. deletus (76).
*Interlietus (s£. -litus cf. -clieus)
abe wischet (9).
*Interlimium, (sé. -lunium) vnter-
mane (Sum.).
Interlin-earis, varr. -iaris, -ealis
glosa ein vBlegung die da erfult die
s des texts, ein erfullung der wort
65).
Interloqui besprechen (9).
Interluetari menlich (8), menschlich
(9) rangen.
*Interluere (7. énferlabé 76, Pap.) val-
lin (8, 9). glyten (9).
*Intermaturare 4. interficere (16).
*Intermediare mittelen (5b).
*Intermediator v. Mango. :
*Intermedie vnder- hd. mittel-, mit-
teln (V), nd. -middel (23), -middelich
(22), -scheidelieh (6). mittelich (bb). in
mittel (110). onder dat middel (132).
Intermedium vnder- (21), zwischent-
(6), zwischen- (75), entzuschen- (5), zus:
sen- (7, 18) -mittel, -mitten (7). twisschen
middel (23).
Intermedius vnder- mittler (75),
-mittel (1), -middel (23), -scheydne (10),
Ad. -scheiden, -sch. zwischen beiden (110,
sim. 132), -scheid zw b. (68), -scheidig,
-scheider (7,76). vnterschy den (66). ein
mittler (110).
INT
Interminabilis hd. nd. sunder (18) |
sonder (18), an (85, 75), on (6) ende.
eyn end (sec 18). hd. vnendelieh sm. |
Interminus an (4), sonder (132) ende. |
an zal (75). |.
Intermissio acker-reihin (649), -ug|
(64b). |
Intermittere entzuschen sendin (19). |
vnder-wynnen (22b) -winden (110 E
-wegen lofjin (8 sóm.). an nemen (299)
af laessen (132). |
*Inter-modia, -mordia v. -nodium.|
*Internasum ags. neb (944).
Interneeare toten (9). dodin (8). |
Interne-, interfi- (74, 76), intereu-|
(8) -eida, 7 -eia (74) todter der einen]
menschen mit falscher zeugnif) todt o.|
vom leben zum tode bringt (T4) der!
eynen dodet mit gezuge daz falsche ist|
(8). der eyn totet mit. valschen ezewgen|
*Inter-necium, -necio (75),- itio (g.v.),.
-fieium (75, 76), -ficies 7 -ficio g. onis|
(16), -nicium £ -nicidium (Br.) strit do:
nymant ynne leben blibt (8), mit dem
l. darvon kompt (75). H
*Inter-netio v. -itio.
*Inter- (2« per-) -nicies vor dirpe-
nif) (bb). "MP
Internicio ster- (23), stru- (22) -uinge.| —.
Inter-nicium &oc. v. -necium. |
*Inter-nimum «v. -finium. ial
*Internix (vermis cf. hytter) horwurm ||
(76). en dou worm (23). $
Inter-nodium, -modia (pl. 136)
-mordia (v. acrocheria) vnterknebel |
(74). 9d'ern (sí. vndern-) kneuffeln (8).
knauff (5). knopf (76). knopflin (1). kney-
fel (291). knobel (5). knopfel (1). knoffel|
(4). knoppel e. eyn knepeln (18). kno
chil (9). knygel (13). kniehel (77). knouel
(22, 93). enokel (295, 132). eyn kmauff
loch (17). knye- (19, 110, 132), knu- (68);
-schybe, -sehyeff (132). rugge knaeck
(11). rückbein (19). been. (132). pedich]—
(13 Mrg.). Ó
Internuncius vnder- (19), tusscehen-j
(132) -bode. onderbade (11). mitte- 110),
zwischen- (68) -bot. iJ
Internus yn-wendig £ -lendig (8).
-wendicklich (9). der (verb.én dey)bym
den yst (13).
*Inter-palatim v. -polatim.
*Inter-pallum v. -uallum. d
*Interpassabulum (cf. intersabati. -
»« passus) dusent schrete (8). :
Inter-pellare, -pellari (94, 186)
-bellare (133), -pellere (1, 18) Ad. md.|
vnder-komen, Ad. -kummen (18 &e.), -k :
mit gebet (75), heyschin (55), -haysseny
(D) -nemen (5, 4). vndeneymen ( bie) ^
tin (8). beten (9). bitten (65). Ad. v'bies
den, fragen. an- (110, 132), ent- (6B)
-sprechen. erseregken (13) ags. rete
(136), raefsed (94).
Interpellatim entzeln (5b).
*Interpell-ere v. -are.
*Interpidus v. Intrepidus. k
Inter-pola (9, v6, Br. -polla (9
-pula (4) (4. vestis renouata 76 sim.)
vmbgekart cleyt (3, 4). gewalkt gew
—
eo
—
Inter-polare,-pollare, (-pellare qv) jj
-colare (7. »« -eulare 2. -ponere 110;
INT
si. -ealare) Ad. nd. vnder-nemen,
níg (7), komen (Y), lassen (75), lo-
(19 &c.), -laten (11). v'anderen (110 &e.).
auwen (133). beduyster (13). walken
trageliche (-re sé. -te 8^).
Interpolate tregelich (8).
[nter-polatim, -eolatim (1), -pala-
(68), £. -ealatim £ -scalatim (147)
nd. vnder-vellig, Ad. -feldig, -wendig
-wilen. allen-telen, -tzen, alleynckede
[nterpolator (4. mango) stumpfler,
enflicker , kleiderbutzer, »/. brodder
(116).
Interpol-atus, -atum (95), -us (9),
olatum (1) vnder-nummen (65), -nom-
14-gefudt (((), -lossen (9), -losen (8),
gin (95), -sehlagen (1). vornewet
1S, -us; gewalket -atus (9).
Interponare (s/. intonare) luden (1).
Interponere vnder seczen (19). in
en (11). dar zwüschen werffen (65).
Inter-positio v. -stitium.
[Interpres Ad.nd. beduder. Ad.be-duter,
iter; duter Z ezeyger (1); vD-, auf-
er; fursprech (65); tul- (75), tol- (9,
dol- (8) -meez; dol-metsch, -metsche
, mmescz (13), -meczer (21). dólmets
) doll mentü (sic 7). eyn dale
sche (17). tolmeschtz (6). nd. tolleck
), tolek, 7 de alle sprake kan (22).
Interpretari Ad. md. beduden. Ad.
üten, -duten, -dewten; ^edyden (13);
legen (13, 65, 75) die sprache (75).
ehm (8). thoveren Z maleu (22b).
netschen (1, 75). dolmethen (b^).
Interpretatio Ad. vÜülegunge sm.
Interpretatiuus hd. vzlegelich sm.
Interpretator eyn sprach kunder (5^).
Interp-ula v. -ola.
Interradere vnderseheren (4).
Interrasil-is, -ilis, 7 interreasilis (74)
nd. vnder- schoren, Ad. -scheren,
schoren (6), -geschorren (21), -tosch
ehereg (99), -graben (19), -geden
»-figelote (7. interlimatus 120), -filiter
). poliertz holtz (74).
Interreri vnerschrecken (75).
Interritus vnvirveret (19). onverveert
Interrogare Ad. nd. fragen. hd. er-
(15), fregen (9), frogen.
Interrogatio frag-e (19), -unge (85).
Interrogatiuus fragelich (19).
Interrumpere zu-(8, 11), zwey-, varr.
Zwey-, entzweyg- (65) -brechen. vnder-
--kummen, -reden (65), -schoren (99).
Intersabativ.Iter.Interpassabulum.
Interscalar-is 7 -e (19, 64, 74), inter-
lere (74), -stor (1) (cf. sealare) vnder-
radet ((, 8, 23), hd. -gegrabet (21),
s?raben, -graben (133), -gestiegen (17),
izet (10), -seczt, -setzig, -gescheyden
» -leytert (9), leyter (8), -geredter £
trepter (74), nd. -ghetreppet. steych
.eyn sproyB (scale 19). laytersprussel
. leytersta-ffel, var. -pfel (64).
Inter-sealatim v. -polatim.
Intersea-pulum,-pula,-phium vnder
Zwüschent (6), zwyschen (9), tusschen
) den (die 132) schuldern szm.zwischen
^Schultern die wyte (15).
Interscis- v, Intercis-e, -us.
Intersias v. Incerpias.
Di»zrevnACH Gr.ossARIUM
INT
*Inter-sice v. -cise.
Intersign-um, -ium (1, 110) fach £
vnderfág (12). vnter- (14), vor- (3, 5, 18,
22, 23), wor- (76), wort- (1, 69, 110), wart-
(2L), war- (bb, 17, 29, 4, 74), ware- (10),
ver- (1) -ezeygen (8, 55, 21), -zechen (18),
-ezeychen, -ez. der warheit (4), nd.-teken.
*Intersi-mum, -nium,-num v. Inter-
finium.
Inter-stitium, -fitium (7), -dicium
(18), 7 -positio (15) (cf. abseonsorium)
hd. nd. vnder-, wite v.- (75) -scheyt, nd.
-schet, Ad. -scheyd, -schayde (74), -schey-
dung (13), -stick (18). zwischen zweigen
dingen (75). vach (77). ereker (74).
*Inters-tor v. -ealaris.
Inter-trigo, -igo (132) (?. bubo,
paratrimma) der biekars (132). mL.
blieckaers (116). daf) fraten (125 Mrg.). der
fratt (Hen.). fratt-reibung (Ki2.). avs- (111,
116, Hen.), reit- (Ki*.) -wolff. ein abgenifter
bletz von der haut (Fris.).
Inter-uallum, -fallum, -pallum (18)
vnder-lof der zyt (75) hd. -lazz, -laf,
as, -layf) (133), lasse, -lassung (110),
-lofá (6), -loiG (1), -loyz (5), -seheyt (19),
-saez (3), -valle (10), nd. -lat, -los (23).
mitten-zit Z -stunde (8). tuschen tzijden
(132). die woche dy man hat zuchen
wihennachten vnd fabennacht (17). vastel-
auent (22). nawinter(109). mittel 7 merunge
(19). midder £ marringe (11) ain till
(.--vnde hec interua déc. cathenacio
palorum 16. cf. Sm. 1, 442).
Interuenire Ad. nd. vnder-komen 2
-bidden, Ad. -bitten Ad. fur-b., -biten
(134). byeden (5, 133, 152). v?b. (11). bieten
(€). byten (9). pitten (66). Ad. vber-, zussen-
(12) -kummen, -komen. fur-k. mit gebet
(75). ouer-k. (132). vnder laifen (18).
Interuenium ein keil berges (Aagr.).
Interuentio bede (11).
Interuentor bitter (8). beter (9).
*Interuentrix bittryn (8). beterynne
(9).
Interuentus gebeden (8b).
Inter-ula (7. camsea 16 &e.) -culus
(£. inferior camáisea, 16), ine- (9), 4 ins-
(74, 16) -erula hd. hemede (120), hemde;
vnder-h. (68, 74, 75), -pfaiten (7. placent-
rum 4 -um 25), -klayde (74), -rock (110,
132). hinde (8).
Intestabilis vngeczug- (8), vngezeug-
(15), vnbeezewge- (9) -lich.
Int-estatus, -restatus (85), -estator
dot an sele gerede (8, 11). tot oder(szc)
sel gerete (9). on (68, 110), sonder (132)
testament. sunder gut (8b, 99). on- (11),
vn- (19) -bescheyden, 7 arm (11), arme
(19). an ein geschefft, v/g. seelgeret, ge-
storben (75).
Intestinum, p/. -na, ineesma (v.
exenterare) Ad. nd. in-, ynne- (19) -ge-
weyde. inge-weit (21, 151), -wied (6),
-wede £ ecaldunen (9/4. 125). ingwaid Z
geterm (93). vnderwerd (18). darn, pi.
derme (95). derme (13). ingislahti ( p/. 104).
]ummelen (29b. i. g. làmmelse Br. Wtb.
2, 98; lummel abdomen 147). krieg
geyn den eldern (8). bellum dc. i. quod
est inter testas 7. mwros ciuitatis (Br.).
Intex-ere, -o 4 -to (76) wircken (3).
in-w. (825, 17), -weben (9), -tragen (11),
-binden (76). sailen (76).
INT
Intyba &oe. v. Intuba.
*Intiger v. Integer.
Intimainspiratio inwendige manung
(9), in-m. (8).
Intimare d. nd. kundigen. Ad. v-k.,
-kondigen; kunden (4); v-k., -künden
(6). konnigen (21). kunt doyn (55), thun
(1). gebyeden (11, 19). erbynden (8^).
vffen- (7), offen- (76) -barn.
Intimas spelgenoyt (19). spuelgenoet
(11). speelgenoef) (132). heymelich raetz-
man (132 süm.).
Intimatio v'kundigung (17).
Intime ynniclich (17 szm.). inwendig
(68 &e.).
*Intimi-ditas, var. -tas innerlichkeit
(65).
Intimus Ad. in-wendig, -wenig (5),
-wynnig M inweendelieh (11). ynne
wendelich (19). innerig (110). yunick (5).
305
ind-, var. inn-erlicher (65). der inderst
11). alder-inders, Mrg. -inwendigest (13).
ie bynnenste (132). en binnen (23).
Int- (85) ine-inetus ingeru-ret (8),
-ert (11).
"Intinearium (si. itinerarium) tage
spys (76).
Intingere in-duken (17), -dunken
(65, 110), -tunckin (8, 9), -doepen (132),
-ruren (85), -weychen (9), -steken (11).
ynne dasten (19). bespre-wen, -ntzen fes]
*In-, inat-tingibilis vn-gegriffen (8^),
-berurlich Z -begreyflieh (9).
*Inti'nus (sf. intimus) di bunen (bu/n€
— nd. binnen; 8b).
Intitulare schryebin (19). in-schriben
(110), -sehrijuen (132).
; Into-,intol-lerabilis Ad. nd. vnlyde-,
hd. vnleyde-, vnleyd-. vnlyden-2 vntregen-
(16), vntreg- (65) -lich. Ad. vnlydsam.
Intolerabilitas vngedultigkeit (75).
Intonare don-nern (5), -ern (17, 23),
-ren (22). tonnern, boldern &c. (65). tonen
(6). thunnen (99). denen (76). hd. luden,
ilauten, intonieren, anheben. vpheuen
(132). singen (8, 9). in scheln (17). er-
schellen Z -hellen (7. resonare 75). doben
).
*Intonitus lued (19). luut (11).
*Intorsio (-tio Ki.) erinium ingefloch-
ten lock mit hanff, var. hauff, vel aliis (65),
Into-, indo-xicare, -xitare Ad. v'ge-
ben; vg. mit gifft, v'gifft. nd. v'gheuen;
vgh. mit venyn (132), dar eyn van ster-
uet (22). hd. vgifft-en, -igen (76).
*Intoxieatio vor-giftnisse (9), -griffnió
(sc 8). vgiffenisse (11).
*Into-, indo- (133 &e.) -xicator, -xia-
tor (133) ein v'geber (110 &e.) mit gifft
(110). v'geuer (132).
Intoxieatus v^-gifftet (110), -geben
(68), -gheuen (132).
Intra in-wendig (1), -wenig (5), -wyn-
nig (21). ynne wendick (19). binnen (23).
van b. (11). b. in (125). bennen (99). dar-
zuschen; 2mper. gang enen (17).
*Intrabus v. Intabus.
*Intractus(?) vngezort (8b. s£.intaetus
vngerort? intritus?).
Intraectabilis vnhandeliche (19). on-
lidelich (11). antiger (74).
*Intragium einlaytung (74).
Intraneus Ad. nd. in-, ine- (17), eyn-
(21, 134) -lender. in-wendig (Y), -wenieh
39
306 INT
(D^), -newendiger (6). eyn die bynnen
eboren is (132). Ad. eyn heym-sucher
134), -scher, -ischer, -escher (152).
*Intrange (sí. interanea) indinta (?
Gf. 1, 298).
Intrare, introire Ad. nd. in-, (bes.
-ire) darin-gan sim.
*Intratare v. Intricare.
Intremiscere bebin (19). beuen (11).
Intre-, inter- (85) -pidus vnververeck
(19). onv'veert (11). kune (85) vner-
schrocken (65).
*Intrestatus v. Intestatus.
. Intrieare, intratare (1) (7. interere
q. v.) hd. nd. flechten 2 hindern. hd. in-,
eyn-, vnder-Hl. velehten (23). Ad. werren
(110); v?-w., -weren (19). in winden (17).
*Intrieatio vorweringhe (19).
Intrieatus vorvaren (23). erforst (6).
*Intrigo (76), inter-egermus (129),
-geries 7 -gerinus paries (Gl. m.) esé
paries que inter duas domus $in- (16),
inter- (129) -seritur sim.
Intrimentum v. Intritum.
Intrin-seeus, -sicus, introrsu-m, -s
Ad. in-, ein- (4) -wendig; inwenig s?m.
nd. inwendich. introrsus binnen (99).
en- (23), von en- (19) -b.
Intri-tus, -ta (116), -tum 7 -mentum
4 protrimentum (125) ynge-broch (8),
-brocket 7 -reret (9), -pflockt (125). ein
gebro-ekete, -semhte speiss (116).
Intro innen (110). dar-vmb (7), Ad.
-in, 2d. -inne. enynnen (125). bynnen (132).
Introducere d. nd. in-voren, -vueren
(11). Ad. in-, ein-furen szm., -leiten, -leiden.
*Intro- v. In-fligere.
Introgredi in-geen (110), -ghaen (132].
Introire v. Intrare.
*Intro-isare v. -nisare.
Introitus Ad. nd. inganck. an-fang
(10), -gang (ém Cultus b).
Intromittere (7. immittere) vnder-
wenden (13), Ad. -winden, -pinden (1),
-sten (75), -laen, -laiBen (T, 133), -thun
sim., lassen o. done (152), nd. -don. in-
laDen, -laessen (132), -thun (17). ynue
losen (19). an nemen £ beginden (17).
Intro-nisare, -isare (152) in tronen
(D. in den Ad. thron, tron (91, 22),
toren (23) hd. setzen, sitzen (21), md.
setten. Ad. nd. in , hd. ein-, eerlich in-
(110, 132) -leyden, Ad. -leyten. inforen
(13). einsetzen (75).
Introrsu-m, -s v. Intrinsecus.
Introspicere in-sehen (110), -syen
132).
*Intrunc-are, -eare Ad. nd. sto-, stó-
(134), ste- (Y) -cken. in den stok slies-
sen (6), setzen (110 &c.).
*In- v. Jus-trusula.
*Intu-ba, -la (94, 136), ine- (17, zu
yut- (9) -uba, int-yba (v. cichoreum),
-iba (131, Sum.), -ybus Z -ubum (116),
-ibus, inc-ubum (74), -ilia (q. v.), ru-
tibus (q. v.), bitubus? (q. v.) hint-laufft
7 -lefft (11), -loft (9), -lauff (74). hinelof
(8o). stur (m. 4, 131, Gf. szm.). har-strenge
(Sum.), -strang (Gf.). quecea (131). ein-
wurz (Gl. Zwetl). ags. uualhuuyrt (94,
136), wal'wr (942). sunnen-wirbel(74),-wend
(3). musscehate (11). ringelplum (74). sca-
ríol nl. witte endiuie (116).
Intueri (a6 intuor) hd. be-, an-sehen.
INU
be-senen (21), -seen (13), -zen (23),
-schauwen (1). aensien (132).
*Intueri (ab intueor) Ad. beschirmen.
Intuitus gesycht (132). an-g. Z -sichti
7 -uest (1), iius (110). tndet (2.5
*Intula v. Intuba.
. T*Intumare (7. tumare &oe. 76; ?. q.
incomare Gl. m., intimum facere Ki.)
geschwellen (76). zu sweln (11).
*Intumella grunt (19. »— intumescere
drinten? v.inualitudinarius grunt neben
sweller? »— grind ?).
*Intum-ere, 7 -escere 7 -ulare (66 &c.)
begra-ben (19, 66 &e.) -uen (132).
Intumere /d. swellen, ge-sw. nd.
zweellen (11). zu-dinsin (8), -donsen seyn
(9). hoehfertigen (8, 9).
Intumescere zerblasen (65). drinten
(99 &oc.).
Intumulare d. nd. be-, in-graben,
-grauen.
Intumulatus be-, ver- (110) -graben
(68, 110), -grauen (132).
"Inturis (7. eapparis) kappres, ni.
cappers (116).
*Inturtus (: turgere?) grindecht (8,
9). indoreus (a/ph. it-; ?. seabiosus)
kretzig 4 reidig (76). Cf. yrurchus?
Intus dar- Ad. -in, «d. -imne. do- Z
von-bynnen (125).
Inuadere Ad.nd.an-gan,-gane (152),
hd. -gen, -gone (67), -gayn (133), -langen
(verbis mit worten 75), -lauffen, md.
-lopen 2 -verdigen, Ad. -vertigen , -firti-
gen (17), -verten (8, 9). Ad. 1n-gan szm.
-Jauffen. anloepen om tzo vechten (132).
anlauffen vnder (134), v. die (68, 69)
augen. vB loffen (Z. crudeliter vadere 16).
Inualeseere Ad. nd. krancken. Ad.
krencken. kranck (22), krang (6),
starck (110, 132) werden. vbel mogen
(15). verschwinden (76. 2« inuanescere ?).
*Inualidare kraffilod machen (65).
Inualidus Ad. nd. kranck. Ad. krang.
vn-togelich (8), -tugenlich (9). ain vn-
migenlicher (76). machtlof) der krefft (75).
Inualitudinarius Ad. kranck, allweg
kr. (110). der allewege kr. ist (5). Ad.
nd. quele-r, -nde (132). qualieh (8^).
quiehlich (9). quielich grunt (8). sweller
(4). eyn siech (11).
Inualitudo siecheit (110 &e.). kranck-
keit (110).
Inua-nescere, -lescere (q. v.) hd. nd.
v'swinden. tzo niet gaen (132). zu nicht
werden (110). zenichten machen (68).
Inuanum vmbsust 7 vnfruchtbarlich
65).
ume v. Inf-atigabilis. i
Inueectio intragenisse 4 corn (100).
per inu-, var. interi-ectionem corri-
pere hefftiglich straffen (65).
Inuectiua eyn nyd-ung (110), -inghe
(132), -ige bittung (68). Dyasende vnd
boe berispinghe (132).
Inueetiuus nydischen 7 lasterlich
(110). nyde- vnd verrade-lich lasterende
132).
Inue-here, -ere, -o Ad. nd. in-varen,
hd. -furen, -füren, -fieren, -foren. nyde-
lieh be-rispen (132), -rieffen (110) vnd
byssen.
Inue-, inuo- (8) -lare in-hullen (9),
-hulin (8), -holn (17).
INU
Inuelatus bachtheubtig (125).
*"Inuenen-are, -ere vorgeben cum
veneno (19). v'geuen mit venijn (11). |
Inuenire hd. vynden.
*Inuenticius fundelinck (cuéus paren. |
tes non sunt noti 19). en vondelie (11). |
*Inuerare (cf. inueterare) alden (1).|
gan (23). |
Inuereeundus Ad. vn-, nd. in-sche-|
melieh, Ad. -schemlich, -schemig. md.|
vnschemelic, onschemel (132). on scham |
(68, 110). |
*Inuertare kloemaken (23. cf. inue- |
rare. inueterare ?).
*Inuer- v. Inue-terare.
Inuertere Ad. nd. v^-,hd. in-, ynne-t
(19), vm-keren; widertail k. (88). in|
kieren (11). om- of vterste bynnen-|
keren (182). r
*Inuestare (u2« f) hart beschwaren, |.
fest vnd hert anfechten mit pyenlich:|
keit (65). reysen (23). reissen (6).
Inue-, infe- (25) -stigabilis niet vyn- |
delich (132). vnerfar-lich (25), -nlieh (110). |
Inuestigare Ad. v-suchen, -soggen|
(21), -sporn (5^). nd. vorsoken 2 -spen
(23), -saken (220); ervaren. Ad. er-farm)
-forschen, -spüren (1); v-f. 7 -sp. (85);
sporn ; b/farn £ inforn (17). vijnden (132).
onder-v. (11), -sochen (132). vnder finden:
(19). vraghen (23). "
*Inuestigare (»« -tire) bestetigen vw
ein pfrün (6). | A
Inuestire hd. kleiden; in- (5b), vnder-
(19) -kl. onder kleeden (11). in-laytten)
(1), -furen (12). inpfrunden in leiten
(110). stifften (75).
Inuestis vngecleydet (9).
Inuestitura hd.cleydunge; in-, ein-,
be-cl.; in-weysunge, -furonge (1T). md.
kledinge. inleidinghe tzo prouen (132).
inleinung zu einer pfrend (68). beste:
tung (6). stifft. (75). i
Inuestitus gekleydet (5b, 68). ge
cleyt (132). vn-g. Nu gecleyd (110). ge
cleet (11). ingeleit (110, 132).
*Inuetera-nus v. -tus. |
Inueter-are, -eare, (1), -ascere,
inuerterare 2 hd. alden, v?-a., -alten.:
aelden (11). v'olden (93). vorladen (sie)
133).
V EanoterA alter bebwicht (64). |
Inuetera-tus, 7 -nus (76) voralt (8).
veraltet (65). dwelende wege (132).
*Inueter-eare v. -are. à
Inuia (/. errores dc. 66 &c.; énfuria.
61. m.) abeweg (6).
Inuice-m, -n, inficem (76) Ad. i
eyn, vnder einander. nd. to samde (227
sonderlinghe (132). j
Inuietissimus vn-virwunden (8)j
-vberwintlich (9). d
Inuietus Ad. vnuber-, -vnüber-, Yn*!
ober- (152 &c.) -wunten, -wunden, -wint-|
lich, -windeliche s/m., -wondliehe (152)) .
-windig (110). vber-wonden (7), -winde
lieh. (18). vnv-wundelich (17), -winüe
(23). ouer-wyndelich (21), -winlieh (182):
*Invidea v. Infidia. 2M
Inuidere hd. nd. niden, be-n. (132).
gram, grán (D^) sin. Ad. neyden, haBen?
haiBen (18). haessen (132). d. ha
ver-, varr. ent-, en-gunden; gunnén;!
g- (65). ver-g. (88).
INU
Inuidia (cf. infidia) Ad. hafj, hae,
asse, has (6) hay. nd. hat. hd. md.
ayt. hd. nyth (5b), nid. nydicheit (182,
Xm. 68). vngunst, ver-, ent-, en-gundung
|65 varr.).
Inuidiosus (Z. cu énuzdetur 110, 2. g.
c 5 &e.) vol hae (85). nydische
8
*Inuidus v. Infidus.
Inuidus (24. qué énuidet 110 &e. cf.
dus) Ad. nd. nidig. neidig (1, 7).
uder (8, 76). neyder (9). nitesch (29).
jd. hessiger, helig scm.,ge-h. Z -hasset
B). hatieh (11).
*Inuidus v. Inuitus.
.| Inui-gilare, -olare (11) Ad. nd. an-,
-|a- (17) -deneken. ange-d. (7), -dineken
8) hd. wachen, wecken. waken (11).
echerlieh anligen (65).
Znuiolabilis vn-zubrecehlieh (8, 9),
erbruehlieh (65).
*Inuiolare v. Inuigilare.
*Inuiolare, intemerare, illibare vn-
ersern (75).
*Inuiolatio v. Illesio.
| Inuiolatus, -ta bevlecket (sic 11).
d. vn-b. (19), -v"unreynget (17), -v?stort,
gerstort (65), -versert (65, 75), -gefreuelt
E -berawbet (9). niet gebroechen, niet
smitzt (132). nit gebrochen, nit be-
asiget (110).
*Inuirilitas manlosigkeit (65).
*Inuirtualis vn-geslachter, -kustiger,
ugentlicher (74).
*Inuirtuose vngeslacht-, vnkust-, vn-
gent-lieh (74).
Inuirtuosus vnkustig-, vntugent-,
flacht- (sc) -hafftiger (74).
B vn-geslaeht, -kust, -tugent
-| Inuis-ere, -cere (76), -o (17) besoe-
- hen (132). heimsuchen (110). nicht be-
m (17). vise- (8), visi- (110 &e.) -tie-
n. v'sichern (8, 9). beschowen (68).
"ww. uww————Á— Á
Tt
OE om mx»
-| Inuisibilis vn-sichtig (9, 76), -besen-
-|eh (19). onsienlieh (11).
- | Finuisitare nicht Ad. be-, heym-suchen,
— H. besoken.
-| Inuis-us, -sus (136) hd. vnbe-, vnge-
- hhen. 2d. on-gesien (11, 132), -achtbar
.|82). be-saezet 7 -sucht £ -huset (21).
—W. ge-hasset, -hast (4), -has (9), -haift
—|8), -haiBen (7). ge-hatet (23), -hat (8b,
—]), -aeht (85, ausgestrichen). ags. laath
—|4), lath (136).
:
&
]
&
LU
-
»
| Inuitare Ad. laden, l. zu dem essen
€
!
-|B); in-, ein-, zu-huse, nd.to hus laden.
; | hus (220), zu huf) (17), ten eten (11)
-|dden. Ad. nd. noden. noeden (110).
»digen (8^).
-|*Inuitatio (2« inundatio) eyn vber-
- |Bung (1).
Inuitatio ladung zum tisch (75).
Inuite vnwillieh (18), Ad. -iclich,
Jkliehin (5), nd. -iehliken. vnwildig
-1D. vngewilleklich (6). node (8^, 11).
- pede (19). dureh zwingnió (65).
-|Inui-tus, -dus (77) hd. vn-gerne,
1
1
i
$
iig, -wildig, -willecklich (55), -gwilli-
-— Pr (6). nd. vn-gherne, -willich. noedich
r
) note (74) node (295, z7). gram £
tisch (22b. —— inuisus).
Inuiu-m, -s (17) ane wege (5), wéch
3. an weg (1) week (55) vnweg.e
INU
(18), -sam (68). wassers-, (8, 9),wasser-
(17) irrunge. inuium pertinet ad. aquam,
sed deuium ad siluam (16).
Inula v. Enula.
Inultus vnge-rochen (110 &e.) -bro-
chin (19. b aus w). onge-wrochen (182),
-wraken (11).
Inumbrare mit schatten bedeeken
(15). hd. be-sch. (76), -schetwen (183),
-schedtmen (66), -schadeben, -schetten,
-scheten (7), -sehetigen (134), -sehedti-
gen (151), -schettigen, -schedigen (5),
-scheyden (18, 21), -seheydigen (18);
v/bergen. nd. beschem-mern, -ern (93,
132).
Inundare d. vnden (1, 2), aneunden
(Gf.); in- (110), vber-flieBen. ober fleien
(8v). floiBen (19). flüden (110). vloyen
(11, 132). ergissen TE vber-gieBen (11),
-llieben £ gu werden (75). in- (11), ein-
(1), ver- (68) -sencken.
Inundatio Ad. vber-, ober-flyeBunge,
-Hutunge (9), -flut (8), -lofe (8^), fluBig-
keit (65), -haBig (18. »«inuidia?). vlot
(222b). vloynge (11, 132). en ouer-vlet
(23), -vletinge (22). ergissunge (8, 9). gu
(15). hd. v'senekung.
Inungere Ad. salben, olen, oleyen,
oley (18). nd. olyen (132), olgen. smeren
(4). be-sm. (17, 22), -olegen (22). smirn
(18). schmiren (110).
Inuoceare Ad. ruofen (19), anruffen;
an-, in- (5), zu- (18) -heiBen. nd. an
roepen (11), in eschen (23).
Inuoeatio anruffung (6 süm.).
Inuocatus angerufft (110).0ngeroeffen
132).
Invociueus v. Inuoluerus.
*Inuolare v. Inuelare.
Inuolare (Z. intus volare 4 inuola
concludere 16; capere in vola 110 &e., 2«
inuoluere) in-wenden (10), -fliehen (8).
*Inuol-itum,-untarium vnwillig-keit,
-ding (65).
*Inuo-luerus, -lucris (Gf.), -Iutus (94).
-eciueus (136) -lucrum (62) schriphelin
(? Gf. 6, 573). vmbfang (62). ags. uulluc
(94, 136), uuluc (Hpt. 5, 197). inuoluc-o,
-u (136) ags. uudu- (Hpt. 5, 198), uuidu-
(94) -bindlae; uuydu blindae (sc 136).
Inuoluere Ad. nd. in-, hd. ein-, ynne-
(19) -winden, -wijnden (11), Ad. -wicklen,
-wickeln,-wichen(49),- walgern(6),-welkert
(21), -welken 2 -wolken (99), -weltzen (5,
67, 133, 152), -weltzeln (17 &e.), -weltzern
(4, 19), -weltern (23), -waltzen 4 hollen
(15).
Inuolui beweren (22).
Inuol-untarium v. -itum.
*Inuolu-osus (76), -olus (129), -ulus
(Br. &e.), 4 -ulum (ki) 2. bestia que in
visu hominis (16), viso homine (129), vt
homines facilius decipiat (Br.) se inuoluit.
wiekelraupe (Freund). nl. wijngaertworm
(116).
Inuolutio verwi-cklung, var. -lgung
(15).
Inuolutum, in-gewickelt (110), -val-
dinghe 7 -windinghe (132).
*Inuolu-tus v. -crus.
*Inurio t. Morio.
*Inusitatio vnubung, var. vnbewon-
lichkeit (65).
*Inusum vngewont (8).
IOP
Inutilitas vnnutzperkeit (75).
In vtroque zu beidé teil (8).
In vtroque penso ezu bannen vnd
ezu losen (8), lossen (9).
*Inwen v. Inguen.
Io (7. faeca sec 7, 76) ein kuwe (1).
*To (deutsch) i. interj. hortantis ut solet
Jieri equis (4).
*Iocacisinus v. Iota.
Iocale bispel (23).
Ioc- 4 ioeul-amen schim-p (23, 132),
hd. -pf, -pung (18). schymf ader schercz
(4). schympe (133).
Ioeari hd. nd. schim-pen, Ad. -phen,
-pfen. schempen (22). spotten (11, 19).
spiln (9). bo- (123), bue- (147) -rden £
locken. froelieh sin (110).
Ioeator fd. schimpfer.
iocker, boerder (132).
*Ioeatorius, iocosus buerdyeh (14:7).
Ioeista (7. iocularius q.v.) kaukler (4).
*TIocondus v. Ioeundus.
Ioec-, burd-ositas buerde &e. (147).
Iocosus v. Ioeula-, iocato-rius.
*Ioeulamen v. Iocamen.
Ioculari, -re froelich sin (7. gratulari
76). froelichen (110). spuelen (11). boerden
7 spelen (132). splen speln (19). Ad.
gaukeln.
E uo m -ris (Gf.), -tor, ioc-ista,
-osus Ad. gou-, gau-, geu-, gey- (21),
jau- (10), jeu- (12), nd. EE. Hn en
gó- (6) -gler. kocheler (23). kebeller
-ator; geukeler -arius (11). schimpf-
(64), Schimp- (18) -macher. bordmecher
(132). buerdmeker (147). spelmanne (19).
spuelman (11). scirno (Gt.). i
*Ioeulat-orius, -arius (19) speyllich
(19). spuelich (11).
*Toeulatrix geucklerin (16).
*Ioeulmen (7. iocus q. cf.) hd. schimpf
(Mss. mog.).
Iocundari, -re Ad. fro-, froe-, fró-,
frowe- (19) -lich, nd. vrolik sin. frolich
machen (-re, -ri 10, 12). frauwin (8^)
freuwen (9). erfrouwen im hertzen (75).
v'blyden (132). ioien (99).
Ioeunde ioileke (99). wunsam-, fro-
lich (65).
Ioeunditas Ad. nd. vrolicheit. won-
Ssam-, lusti-keit (65). ioie (99). iolijt &c.
(147).
Iocu-, ioco- 9) -ndus Ad. vrolich
sim., frowelieh (19); schimpfig E
-lich. wonsam (5b, 65). nd. vroliek, blide
(11, 132), gnochlieh (132), vroi- Z 1oi-lee
(99); genoiceh-, blijd-liek &c. (147).
*TIoeus Ad. nd. schimp £ spot. Ad.
Schimpf szm. gemmellichi (93). spet (109).
awys 6 scherzerye (Chytr.)
*Ioeusamen spot (11).
*TIohanna (n. pr. mulieris 66 &c.) iohan-
nin (1).
Iohannes hanns, hen-sichen, -ickeyn,
-ey (74).
Iohan-, ioha-nita johan- (1), joha-
(Db) -niter.
*TIonus (cf. ietinus) igel, 4 genus
testudinum fluuzale (v4).
Ioppa, iopa, ioppula (2. greméwm
3, instr. bellicum 91) hd. nd. iope. joppe
(4). jop (V). jupp (76). gippe (6). sehepp
(1l. cf. Sm. 3, 376 sq.). schube, scheke
39*
307
schimper,
308 EDO
(147). Schecke (5 &e.). iacke, £ troge
(23), troye (147). jack (97).
Ioppe (czwitas) iáffe (127).
. lord. 7 ior- (76) -anus jordan by
jherlem (5b), pey irlm (1).
Iornal-e, -es v. Iurnalis.
*Torritare v. Horrectat.
*Iosm-a, -enum v. Iasminum.
*Io- v. Iu-squiamus.
Iosue das puch der weyssagen (1).
*TIota (st. biota, diota) standt (74).
*Iota warmoet (11). wyrmüde (19).
Iota, icta (93) (v. mZnima litera) ags.
SO- (94, 136), Soh- (Somn.) -ctha. der minst
büchstab (65). iota- 7 lauda-cismus (3),
ioeacisinus (76) 7. speczes barbarismi €
exilis duarum vocaliwn pronunciactio dc.
lauatismus est vna sp. b. vt si pro vno
4 duo pronunciarentur vt aprilis pro
aprilis sicut faciunt affric? (16), 4. q.
labda- (Br., G1. m.), lapda- (141) -eismus.
labdarius qui mescit proferre latinum
(19). Cf. meta- 7 mota- (Br., Gl. m.),
moita- (141) -cismus; motacismi ags.
emleohtes (94b).
Iouis herba husloec (85).
*Ip- cf. Hip-, hyp-.
*Ipa, ypa (74), yppa (8^) (v. panis
tinctus in aqua 66 &c., ontànctio facta, in
pura aqua 16. cf. vipa) Ad. waDer vnd
brot (75). merat als prot in w. (74). brot
(93), merung (55) in w.; w.-suppe, -soppe,
-merott (6).
*Ipago v. Ipogabus.
*Ipania tüsch lant 4 panis pro deo
datus (6).
*Ipa- v. Hyperas-pistes.
*Ypare meren aus wasser (74). .
*Ipariton v. Hypericon.
*TIpaten leber (74).
*Ypaticus lebersuchtiger (74).
*TIpera-pistes, -spides v. Hyper-
aspistes.
*Iperbale v. Iperbole.
*Yperbigi-on, -um v. Epigergium.
*Iper-bole, -bale (76) offinbar obir-
(8), £ (sic) vber- (9) -tretunge der war-
(8), wor-heit.
*Iperbolice vn-glóvbig (6), -lobelich
(9, 17), -gelouelie (23).
*TIperdulia hoffe-nunge (17), -lich an-
beten (9 Ann.) zuversicht (17 &e.) vor-
dernisse (9). erbotner dienst o. ere den
heyligen &c. (74).
*Tperge-rus, -us v. Ipogeus.
*Yperica &c. v. Hypericon.
*Yperion, g. -onis vberalle ding (74).
*Iperiton &oe. v. Hypericon.
*Y perso-cia, -phia wijsheit die baeven
gaende is (147).
*Y pia v. Ippia.
*Ipidieatus mervogel (34). Cf. ispida?
*Ipion (auis, sí. ixion ?) wisser gyr,
var. wijsser gijer (75). E
^Ipiphania (7. superbia, aus Um&pT]-
QaysetX) hochfart (76).
*Ipirieum &e. v. Hypericon.
*Iplasmo v. Affurcillare.
*Ip- v. Hym-narius.
*Ipo- (11), i-basis eyn smid stocke
(9, 17). smede stag (8). ein stock in der
schmit, v/g. schmit stock (75). smede-
Stapel (11).
IPO
*TIpobradia v. Ipofrodia.
*Ipocoeus v. Ipocus.
*Ipocrandia &oe. v. Hespercanceus.
*Ipocri-sari &c. v. -tari.
*TIpo-, ypo-, hypo-erisis, ipocrosis
(9) hd. gliben-erye, -heit (185); gly-,
glis- (133) -nery; gleichs- (1, 134), gleif-
nerey. glitzenheit (23). glissung (6).
vynsinghe Z ypocrytschafft (132). liba
(Hpt. 5, 205). liha 7 lichezennes (Gr. 2,
118 $q.).
*Ipo-, ypo-, hypo-crita /d. li- Z geli-
chisare (Gf.); geleichs- (74), gleyehs- (1,
3, 134), gleiD-, gleis- (4), glie-, glisse-,
glise- (5). gh-, glis-, nd. glitze-ner.
sehónbose 7 schingut (12). vynser £ ein
gevinDt mensche(1232).vlenschen(vó.? 109).
*Ipo-, ypo-eritari, -erisari, -eritare,
-erisare glissen (6). glyBen (68, 110).
hd. glisenheit (52b), gliheyt (21), gliBerii
(18). gliBnery, glissenery (7,67) driben,
tribeu (7, 18); gleichs-nerey (134), -enhait
(1),gleyDnerey treiben. glitzenheit driuen
(23). vynBen (132).
*Ipocrosis v. Ipocrisis.
*Y pocundera &oc. v. Hespercanceus.
*Ipoc-us (19), -oeus (11), ypo- (85),
vpe-tus, ypocus (87) (?. huso q. v.)
mer-visch (11), -swin (85. 2« ipo-, hip-
popo-tamus?). meirfyssche (19). huse
(bb, 23). husen fische (11).
*Ipodes (cf. prc.?) wunderthier (74).
*Ypodion (7. subpedaneus) voyt
bauck (147).
*I- (9, 11), hip- (95), y- (66 &e.) -po-
dromium, ypo- (74), ipo-dromum (19,
14), -tromum £ -tronium 7 -dochium
(16), hi- (110), hy- (132), y- (74, 147)
-podromus (cf. spidromum Gl. m. 4,
110) berschip (1l. cf. ipogabus).
wetlawf (9). Ad. ro(à- (74), not-, pherde-
(9), pert- (147) -stal noytstalle (19).
scheyBhauf (74). martelye, pyne &c.;
duyster stede; spacierstede op baigen
geslagen (147). ipotróbus ?. equus veloz
(16). ipodromius wetlauffer (9).
*Ipo-frodia (8), -fradia (8), -fradia,
(15), -fordia (9), -bradia (2. passio t-
moris 16), -fertita £ ippofobis (74) lei-
den der vorcht (74). v.-suchte (8), -suche
(9). peinigung, v/g. forcht (75).
*I- (19, 74, 75, 76), y- (74), hip-
(Br.) -pogabus, ypoga-vus (130, Gl. m.),
-ubus (130, Sum., Gf.), ypog- (64), ipog-
(74, 93), ipp- (74) -amus, ipago (14, 75,
?6) aus hippago-gus, -S ?. nawes que
per equos vehitur (v6). varn, varr. var
dar vff man vber schifft (v. naues n qua
feruntur equi et currus 15). eyn vare-
(19), ver- (130, Gf.), fere- (Sum.), var-,
hege-, pferd- (74), rofb- (64, 74), vech- (93)
-schyff, -scif. ags. horsa scip (Gi. Aelfr.).
*TIpogeus eyn molt-werf 7 keler (9),
-werf kelir (8), -worffe 17). ipog-ium 4
-eum 7. talpa 4 domus subterranea, t ce-
larium; -ea 4. wia subterramea curua
(76). hypogeum ertkule (125). ypo- (74),
ipo-geum (74, 110), -genum ein huf)
vnder (68, 110) huys onder (132) der
erden. weberdunck; ippogum soler,
sumerhaufe (74). iperge-us, -rus (134)
i. sol quando est in superiori emispe
vio, hemispherio; ipogeus 7. sol quando
sub tierra vadi in mocíe (Vocc. ex quo,
IR
Gemmae). sunne so sie vnter dem ert-|
trich ist (74). ipo-, philo-genus, pyro-|
nus 7. soj die sone (5^). philogeus|
4. sol (Gl. m.), quartus equus solis (Br.|
cf. philageus). .
*Ipogirgium v. Epigergium.
*Ipogium v. Ipogeum.
*Ipomenes &o. v. Hippomanes. |
*Ipopan-ti, var. -thi ( Ucamcatvem of.
GL m. 4, 108) lichtmef) (74). des dsl
begegnung 7 gegenkummung (65). — |
Ypopyrgium &c. v. Bpigergium.
*Ipo- (hypo-) -phora, -fore (68) heim:
lich frag (110 szm.). |
*Ipoqui-nceia, -neidos, -stidus v.
Hippoboscides. f
*TIpora- v. Hyperas-pistes. |
TYporus (74), hippuris rof-tzagel|
(14), -wadel £ -schwantz (144). katzen-
schwántz, -helm, kanntenkraut, tauben-!
trock &c. (144).
*Ipos (i. sub & equus 66 &e. aus Ümo
»« Umnoc) huze (100. wett. huDchen m.|
pullus equinus cf. Sm. 2, 249). ipus eyn
phert (17).
*Ipostatica vnio personlich vereini-
gung (65).
*Ipo- 7 tramo-sericum wursat (125).
subserieum burschet (112). vesfís sub-|
7? hypo- 7 tramo-seriea bursat (V. a.|
1618. Cf. Sm. 4, 158 Fr. l, 157b). |
*I- &c. v. Hippo-potamus. |
*Ipo-, hypo-theea, -teca pant (132).|
hd. vnbeweg-lichs (75), -lich 7 fur- (4)
vnder-, erbelich pfant, pant, pfandt als;
hause, acker, wyse &e. (74). ligendew
phanunt (1). legende pant (55). pfand von
vffligende gute(75). vnderpflant (sc 110b).
*Ipotheea (aus ap., cf. ipothecarius
Gl. m.) specery (68).
*I-, im- (17, 90) -poteeare Ad..
v'seczen. Ld
*Ipothesis eyn sache tusschen zwey|
(132), zwischen zweyen (110), zw. zwyen
(68) menschen.
*Ipotimus v. Hippopotamus.
*Ipotro-bus, -mum, -nium v. Ipo-
dromium.
*Y potus v. Ipocus.
*Ippamus v. Ipogabus. 1
*Ip-pia 7 -pra (17), -ia (74) (herba, .
hippia Ki.) runsche (rimsche?) gedyrme.
(17). humerdarium (s2c/) o. hendwis (14). -
huenrtarn (93).
*Yppiricon v. Hypericon.
*Yppoeundrium v. Hespereaneeus.
XP (aus hypop.) fuBschemel
14). |
*Ippofobis v. Ipofrodia.
*Tppogum v. Ipogeus. i
*Ippom-anes, -ones v. Hippomanes.
*Ypsa v. Gipsa. Hispa. I
*Ipsalis (hypnale Ki.) serpens QU.
sono (aus somno) necat (64). 1
Ipse her (5). he (99).
*Ipsida v. Ispida.
*Ipus v. Ipos. D
Ir, yr (cf. elefsal; Gr. wtb. v. dárre)]
hant (8, 17). das mittel der hand (91).
tenre (Sum.). denr, o. gauff gawchfe 0.
vnperhafftig. feltpferde £ fructus €ew8-| -
dem arboris (14).
*Ir (2« ireus) augenwinckel (8). .
IRO
Ira, irra (bb) Ad. zorn. zornigheit
(i. iracundia 10). nd. torn (23). toern
(11). toren (225, 99). harm (22^). vnwursch-,
bofhafti-keit &c. (65).
Iracundia Ad. zorn-hafftikait, -haffig-
keit (21), -heyt, -icheyt (132), -keyt T
-sehkeit, var. -scher (65). zorn (18, 65).
alt zorn (8, 9) oder schem (8). tornaf-
ticheyt (23). torn (99). abolghe (108).
Iraecundus Ad. ezoren- (1), zorn-haf-
tig, zorn-ig, -mütiger (6), -iBe (8b),
-scher (65). nd. torn-haftich, -aftich. gram
(110, 147). geringhe gram (4. facile
?rascens 132). droigro (v. minac 14).
*Irale v. Girale.
*Irascari ezornick machen (19).
*Irascentia vis v. Vis irascibilis.
Irasei hd. zo-, zu- (110), zü- (6), zü-
134), nd. tue- ios -rnen. tzornich wesen
132). belgen (106). v"-b. (99).
*Irascitiua &oc. vis v. Vis irascibilis.
Iratus ein zorniger (65). toernich (11).
ertornieh 7 grel 7 vnmodich (92^).
Ire- v. Hirc-.
*Ireos v. Ireos.
Ire gen 7 gan (5). hd. nd. gam. Ad.
gen, geen, gon. gene (21) gaen (132).
gayne (133). itur man geet (110), gaat
(68).;men ghaet (132). itum est es ist
E (68), ge-g. (110). dair is geghaen
132).
Ir-eos, -eus (19, Gf.), -ios (85), -eos
(74), -ifieilis (Sum. Gf. cf. erificilis,
wozu auch vll.:) hyris £ isils (4) swer-
tele (nom. f., dat. msc. 4), -teln (17),
-dele (qui purpureum. habet colorem 41),
E rorczel (£ iris 153) gele swerdele
(24). mordiscele (85. c s£. t? : irificilis?
cf. imei). wey gilgen (74). wislylie (93).
Uuatuurz (Sum., 7. borith Gf). bohem.
ossatecz (4). iris swer-teln (17), -tel
(8), -telle, -dtige (Gf.). rotswertel, kreutz-
lum, plawegilg (74). blauw gilgen, lil-
en, schwertel; veielwurtz (143). witte
osen (11). blagleienbluom (93). blau
ilien (91). blaelylien (10). rote swertele ;
ireos illirieo bla sw. (Sum. V). iris illi-
jea ags. hwatend (949). iris yreos bla
ylige (12). iris, eris, eresirica swertella
Sum. VI).
*Iresipila v. Erysipelas.
*I- v. E-ricius.
*Irieus kleffiger o. redper (74).
*Irificilis v. Ireos. Erificilis.
Irina wassergalle (meteorom das fast
em regenbogen gleicht Ki.). Cf. wetterau.
aDergaukeln 4. einzelne Sterne am
pewólkten Himmel; versch. von wasser-
gallig paludosus (Fr.), gallen, na-g.
un, 30.
*Irinacius v. Ericius.
*Iringus v. Eryngium.
| *Irinotus v. Ironicus.
Irio (cf. erysimon) wegsenff 7 he-
143), frie- (Ki.) -derich.
|. Iris hd. nd. regen-boge, -pogen (9),
baghe (1D), -boeghe (33) Does s
og (74), hd. -bogep. reginboum (127
d. (Mss. mog.) ren- (55), reyn-boge. eren-
21), himel- (75) -bogen.
^| Ins v. Ireos.
.| *Yrmindactil-a, -ica v. Hermodae-
jylus.
.| *Ir., ie- (1) -oleus, irolens (75^)
- |cf. iron lepter?) eyn spier- Z rin- (17),
J
|
|
|
|
IRR
chier- (1) -swalbe. merschwalb (75).
trabeus tyier swalbem (2). Cf. ghier-|(2
Schwalben apus (Piet. cf. Fr. 1, 350b).
ger-, ber-, pyr-, spier-schwalbe hirundo
major (75. 2, 240). kirehschwalbe &oc.,
nl. gierzwaluw hir. apus Z vrbica (Fr.,
Nmn.). ghier-swaluwe apus, depes, eyp-
selus (kil.).
*Iron lepter (cf. prc.; lecter?) v.
Cristula.
I-, hi-, ir- (76) -ronia, ironica Ad.
spott, spotte (10), be- ge-sp., gespot
(134). bEEBUt (28, 133). EAE (8).
hinderspot (49). Ad. vspottunge. spott-
erye (132 sim.), rede (1). erscap(99).
schympff, bespilung (74).
I-, hi-, hy-ronice Ad. nd. spot-, spót-
(134), spótt- (6), spat- (18), lech- (17),
hón- (3) -lieh, -lie. spolichen (8b).
bespoliken (22). besputtung (18).
Ironieus, irinotus (1) Ad. spot-,
gespot- (1), spót- (134), Ad.nd. bespot-,
bespo- (85) -lich, -liek. spott-ig (68),
-elich (132), -er (6). sputten (18). spoth-
cher nar (75).
*Irosus v. Hircosus.
Irpex v. Erpica.
*Irra v. Ira.
Irradiare Ad. nd. er-, durch- (68,
110) dor- (132) -schynen sm. glantz
giessen 4 lassen gen (65). herschin (1T).
hd. er-, v- (11, 19), doer- (132) -luchten.
Ad. erleuchten. durchlychten (68). gli-
(8), glin- (9) -stern.
*Irradiatio inglastung (62).
*Irrangi v. Eryngium.
*Irrapinus v. Irropinus.
Irrationa-bilis, -lis hd. nd. vnrede-
lieh. onriddelich (21). Ad. vnvnunfttig,
-nünftig (67), -nüfftiger (6), -noftig (8).
an Sach (11).
*Irre-are, -ciare, -ciari v. -tire.
*Irrecitus v. Irretitus.
Irrefra-, 4 irrefle- (74) -gabilis Ad.
nd. vnvberwintlieh (68, 110), -v^winlich
(132), -sturlich, -stuerlich (11), -stor-
lich (85), -stormilich. (18), -sturmlieher
(14), -schinlieh (7), -brechlich (8), -zu-
brechlieh (9).
*Irrefrenabilis vntzemelich (19).
*Irref- v. Irreue-renter.
Irregularis Ad. nd. vnorde-, hd. vn-
orden-, vnórden- (151), vnordenc- (T, 152),
vnornt- (4) lich, -lichen (152). beraubt
der y'sterschafft (8, 9, 17). an regel (75).
Irregularitas vntüg-, varr. vntug-,
vntog-lichkeit ad officwa (65).
Irreme-, irremi- (17, 133), irreuor-
(17) -abilis hd. nd. vnwederkome-lich,
-ick. Ad. vn-, nit-wiederkomlich sm.
nicht wydder- (19), weder- (11) -komende.
niet weder-k. (132, sim. 68). vnwider-
komend (110).
Irremediabilis vnheil- (8, 17), vnhal-
(9) -sam.
*Irremineabilis (sí. irremunerabi-
lis?) vngeltlich (8^).
*Irremis-cibile, va». -sibile vnables-
sig, nit verziglich (65).
*Irremistes v. Irustes.
Irre-, var. irri-pere hynin-kriechen
4 -schlieffen (65).
Irreprehensibilis Ad. vnuer-, vnbe-
grifllich. on-begrieflich Z -straiffelich (132),
IRR 309
-begrijplie (11), -scheidelich 7 -freyflich '
1) vnbegriff- (6, 110), vnstreff- (110)
-enlieh. 4d. vnbegreif- (4, 134), vnstraf-,
vnstraff-, vnstrauf- (67), vnstreff- (8, 65),
vnschelt- (5), vnsehelde- £ vnvres- (23),
vnschede- (6, 22), vnschende- (17), schel-
(18), vnstur- (22), vnschreck- (7) -lich,
lie, -liek. vnbescheldig (8^).
*Irreptere (his, i. intrare 0 leuiter in-
iroire, cf. irrepere) ein-kriechen, -krei-
sen, -geen (74).
*Irrepudiabilis vnv'driplich (17).
Mr UE vngesücht, nit gefragt
(65).
*Irestrietus fry, vnverbunden (65).
*Irreti-are, -care v. -re.
*Irretigus (aus irretire 7 irritare)
gereyDet (8).
Irreti-re, 7 -care (74), -are, irre-are
(4), -eiare, -eiari, irritire (10) striken
(6). v^-str. (28). hd. stricken;be- (19), ent-
(10), an- (0), vB- (6), v- (6, 12, 74)
-Sstricken. strick aufrecken (74). vf-
recken (irreciare 17 &ce.) vaen (8b).
beheften (100). binden (9). v^werren,
-knypffen (65).
*Irretire (»« irritare)
krenceken (8). reysen (9).
Irre-titus (cf. Gl. m. h. v), -eitus
(86), irrieitus (Gf. pifangan (7. colle-
gatus 121). binatzer (86, Gf. 2, 1116 $q.).
Irreuer-ens, -us, adv. -enti, -enter,
irrefrenter (18) Ad.md. vner-, hd. vnere-
lich, -lie, -liken adv. vn-ersam (8), -sche-
melich (9). adv. on-erlichen (21), -wer-
delich (132).
Irreuerentia vner-e (9), Ad. -elichkeit,
-ieheit, -samkeit 72 -herbietung (65),
-samigkeit (15), nd. -likeyt. on-eerlicheit
(132), -irliehkeit (21). cleyne vorslaunge
(f) ruchelosigkeit (9 Ann.). forchtlosikeit
65).
M E vner- Z vner-samlich
(15).
*Irreuerior vneren (17).
Irreuoeabilis nit widerrufflich (8).
*Trreuor- v. Ireme-abilis.
*Irricitus v. Irretitus.
*Irricius v. Biricius.
*Irrieulus v. Irriguus.
Irridere spotten (4). hd. v-, hd. nd.
be-sp. belachen (9). b. spotliken (23),
*Irridiare (s/. irrigare) neetten (11).
Irrigans fruchtbar 7 feucht (9).
*Irrigare v. Irritare. Irrorare.
Irrigare erfeuchten (69,134). Ad. nd.
vucht, Ad. feucht, focht (18), wole fugt
10), innerlich fucht (65) machen, maken.
tigen Z begi&én (13). wesseren (65).
tungen (5). dungen (23). neezen (8, 9).
netten (99).
Irrigatio fucht- Z begeis- (8), feucht
(9) -unge.
Irri-guus, -ngnus 7 -eulus (. fer-
Glis, madidus, stercoratus 16) hd. fuchte,
vucht, füht (6), feucht, nasse, naf. nd.
nat. weich (68). ge-tungt (1, 3), -tingcht
(2), -dungit (bb). frocht- (5b, 8), vrucht-
(22, 28, 16) -sam, -ber (8), -bar (6).
*Irring-i, -us v. Eryngium.
*Irringnus v. Irriguus.
*Irripere v. Irrepere.
Irrisor hd. v-, hd. nd. be-spotter.
reyDen Z
310 ISI
Irrisorius bespottende (11).
Irritare (mit 1 w. 1 aus irritus),
irrigare (18), irretire (q. v.) trutzen
(75). irren (4. cf. G. Wtb. 1, 21 m erren
(99). paissen (1. cf. Sm. 1, 206). Ad. md.
reytzen 4 v'storn. hd. reyfen. rif den
zorn (18). reychen 4 ezerren (19). tergen
(107, 132). targen (11). Ad. er-zornen,
-zorren (21). nd. ertornen. v'ezuoren (13).
zornig 2 ytel (110), ydel(132), ybel ls
krafftlo (65) machen. yteln (5). idelen
(23). swachen, h'zorn (11). swechen (9).
kreneken (9, 17). vOleren (65).
*Irritare (»« irretire) best'ekin (8).
Irritatio reyez- (9), reyf- (8) -unge.
tenninge (106).
*Irritire v. Irretire.
Irritus (4. non ratus) Ad. nd. idel.
hd. ytel, eytel (9), vnnutz. krafftlof) (65).
nit vest (110). niet vast (132). leddig (21).
wilde (8. »« irritatus?).
*Irmacius v. Ericius.
Irrogare, irr'go, irrugare (8) (4.
destruere, inferre, malum nf.) zü fügen
(65). sehaden zu-ziehen (17), -sin (8),
-seyn (9). quait doen (132). geuen (22).
weder geben (1l rg.) verdencken (74).
*Irrogare (2« irruere) yune fallen
(19).
*Irro- 4 irra-pinus 7. ludus (16), aus
ironieus ?
Irrorare 7 irrigare reyffen (3).
Irruere Ad. nd. vallen, zu-(65), in-v.,
Ad.-faln. ein-fallen (134), -vellen? platzen
75).
M v. Irrogare.
*Irrugiare (leonis) prummen (75).
*Ir- v. E-ruginare.
*Irrugo v. Hirudo.
Irrumpere v (141), zu- (9) -storn.
zu stoDin (8). einbrosten (75).
*Irsutus, irtus &c. v. Hirsutus.
*Iru-da, -go v. Hirudo.
*Irundo v. Hirundo.
*Yrurchus, i- (74), a- (104) -rureus (7.
glabrio) grintoht-ir (104), -er(Gt.). grynd-
echter, -iger (74). Cf.inturtus;irrugare
Z. hirsutum facere (129)?
*Iru- 4 irremi-stes 2. genus rastrorum
eo quod dentes plures | habuit (16).
Isagoga anwysung (75).
*Isaris (cf. sq.?) v. Santonicum.
Isatis (herba) wata (Gf.) isia, vuata
141).
dur v. Isotus.
*Isea, ysea, isiea (Hpt.) (lat. $tal.
esea span. hesca, yesea dakorom. ésca,
altfr. eche Dz. Wtb. 131. rhaetor. eschia,
aschia, escha ngr. 3ioxa, ÜOXA., Tox)
Swam an pawmen (74). Ad. zun-dera (84),
-der (102 &ec.), -ter (Sum. &e.). ags. tynd-
irm (94), -rin (136), -ri (Hpt. 5, 197). 1sca
nuf)kern (Ki.).
Isca-, isco- (132), ischa-lidus (quas
excoli-tus, -dus 66 &e.) ein acker vyf)-
geploegt (152), der gebuwen ist (110).
*Iseus v. Viseus.
Ischas v. Apios.
Ischias v. Sciasis.
*Isdohagus v. Isophagus.
*Isella v. Ascella.
*Isera (fl. in bauaria) iser (75).
*Isia v. Isatis.
IST
*Isic ags. leax (94), lex (136). acc.
isicem, n0m. y-, i-sicius &oc. ?. esox,
salmo (G1. m.). corn. ehoe (Zeuss.).
*Isica v. Isca.
Isicium (7. salsitiam 141. cf. Gl. m.
4, 261) fülle (91). esitium füll (123). in-,
? i- (116) -sieium leberwurst &c. (Ki).
saltziss, ni. saucijs (116). isicia ags.
maerhgehoet (Gi. Aeltr. cf. Bosw. «v.
mearhgehzeca).
*Isida 2. auis que se mortua replumare
valet, vogel der sich todter entfidert (14).
*Isils v. Ireos.
*Isinaria v. Ptisanarium.
Ysis (isis Br.) est dea lanzficum got-
tin der wollslaher, sed isis einlaitung (74).
*Islandi v. Glaciarii.
*Ismanitiecus v. Monomachieus.
*Ismarena (aus murena-cismarus;
piscis) lanekbrett (76). lampre-t (74), -de
(4), -yde (23). marena pisces (16).
Ismarus ags. spearhafoc (942).
*Isocus v. Isotus.
*Isola v. Isula.
*Isopagus &e. v. Isophagus.
*Isopia filtz der augen (74).
I-, ysopus, hysopu-s/ -m (88) (herba
7 sparsorium aque ex tal? h.) hd. isope
m. (4), isop; ysop-e (55), -pe (8), -p (1).
nd. ysepe, ispe (99). ispen 7 seplhi (64,
88, 123). en quispel (108).
Iso-, yso- (64, 74), (oeso-) -phagus,
-fagus (74), -pagus, -phogus (76), isdo-
hagus (75 c2) 7. gula stomachi (66 &c.),
daraus gulasteim (sc 8^!) magen-ror
(14),-geycz 9. gula a/s gulositas!). spis
ader(?. meri? porta lactis 93). schlundt-
ror (64), -roren (75). ganck zum magen
(74).
*Isotus, -eus (76) | isaxus (74) Z4.
museus, mustus (76) crescens em vetus-
tate lapidum (4), lapidis t arboris (16).
mó0 (4). mof o. mie (76). flieg (»«
musea) die da wechst in alten steinen
(2« saxis?) o. paumen (74).
*Ispergus &oe. v. Ispurgus.
*Ispicio (sí.apicio; herba) velteruke
85).
Ispida eifhuogel(64).ipsida isuogil(95).
*Isp-urgus Z7 -oreus (66 &e.), -oreus
(133), -orius (68, 110, 132), -urges (132),
-ergus (5b, 929, 28, v4, 16), -arius (19),
-aridus (1), -ornus (11) (pzscis, cf. hispe-
rus, -nus) eyn wal (5). wal- (6, 74, 76),
wale- (7) -fiseh. woltuze (t oder e 92).
wakuse (93). stoyre (19). stur (11). stoer
(68, 110, 132). store (66 &e.). stor (134).
*[- v, Iu-squiamus.
*Isquibula (herba?) giwaneh (105).
Statt squibula q. v.? cf. disciplina
.geduuanch (Gf. 5, 277)?
*Issura (7. vervaetum; cf. issartaria
Gl. m.) bake (sz. brake) lands (85).
Istae dar-hynne (17), -hin (21), -hen
(93), -in (18). hd. da-, do-hin. dodurch
125).
Iste der (6). de (23).
Ist-ega (Gl. m.), -iga schiffstal (74).
Ister v. Danubius.
Istie dahin (b scm.) darhen (23).
*Istie-cine, -tine (76) dar- (5), do-
(6), da- (76) -hin. dartine (76).
*Istiga v. Istega.
ITE
Istine von danne (125).
Istomodo Ad. md. in der, vig. mit
der (75) maf), mozse (4), -mof$ (6), -mase
(3), nd. mate.
*Istri-atus, -us v. Pleeta.
Istrix v. Hystrix.
*Istrum hafenspulerampt (74).
Istue Ad. nd. darher. daher (16). do-
her (7), -hen (125).
*Isula, Isola 7 Fleuus, Siear (fuus)
dy isBel, wrg. isel (125).
Ita adv. hd. nd. also 4 ia; alzo (11),
alsoe (132), jo (6), ya (11). ja vmmers
(bb). als-mirgothelff, -michgotbehalt (74).
*Tta sbst. (i. via 66 &c., hinc semita) |
ein steick (3). steig (4). st.-pfad 7 ganek-
St. (76). itaver lo longo cam?no (Gl. m.)
aus itiner z. longa via, (16, Br.).
Italia (cf. v. gallia) walen- (5, 23),
ober w.- (10), walhen- (74), ober w.- (71),
0. walchen- (1), walisch- (753), walsche-
(16), Ad. welsch-, wálsch- (134), weliseh-
(66, 75), welsche- (152), wels- (12), welld-:
(133), weltsch- (68) -lant, dorinne rome
ligt (74. cf. gallia). lamparten (100).
lanebarden (99). ;
*Itali-a (7), -ca, -ace (85) (herba)
kazzun- (101, Gf.), kazzin- (103), katzen-
(1), wolff- (74, 75) -zagel. wlvessap (41).
wulvesaf (85). vvofosseife (104). wolues
lap (1 aus s? 94). wolfeszeisala (Sum.).
Italieum (7. gallieum 5b) wall- (4),
wel- (55) -iseh. walsch (225). welsch (6).
hd. welsche, welisch, welsch, welt, walfe
(21), italianiseh (110) spraehe, sprach.
Ital-ieus, -ius (18), -us eyn wale
(bo, 17, 23), wayle (5b), wail (18), waleh
(6 &e.), valde (21), welischer (66), Ad.
welscher, welser (133). ein ytaliaen (132).
italian (110).
*Ytan inster (109. 7. q. interanea Br.
Wtb. l, 699. Kil.).
Itaque darumb (110). daer omme
(132). also (22, 93). a. ia (75). alzoe UN
aldos (99). nu, var. nuw, nwn furbaf) (65
Itaver v. Ita.
Item, itemque Ad. aber. a. mer (66, -
151). a. oder meer (69), mer (134). a.
vnd mer (75). a. einf) 4 a. eynst £ a. ein
male (65). vort mene (133, 152). furter
mer (68). zü dem andern mol (6. 7«
iterum). auer (93). voert meer (1l).
*Itemdidem der selbig (75).
*Ite- v. Iti-nerarium.
*Itenerarius v. Iteratus.
Iter weg (19). wech (11). ganek (132)-
Itersabbati v. Sabatum. intersabati
(alpA. it-) 4. spacium mille passuum (16)-.
*Iteranus v. Itiner.
Iterare, interiare (q. v.) ander,
v'ander- (D, 74) -n (5), -weyten (4, 14)
-weyden (8, 9), -werben (17), -worbe
(e -werp done (21), -weruen (29)
widerum thon o. anheben (110 sém.)., Ad.
wider a. zwürent, var. zwirnet thün (65).
Iterat-e, -o, -im ander-werp donen
(21), Ad. -werbe, -waid (16), -wedunsu
(17), -werue (23), -worue 2 -weyde (225).
zü dem andern mol (6). ouer echt (22^).
Ite-ratus, bíssw. -nerarius ander-
gewerbet (21), -weruet (93), -werb (7)
-weit (17). ver ander wert (18). v'andert
(6). geendert (1). ,
*Iterdie (/. dieta) ein tagreyse (3, 4).
SEI aate A d crac
IUB
*Iterna-nus, -rius v. Itiner.
Iterum d. aber, a.-dar (74). nd. auer.
aver echt 7 echte aver £ noch ens (22^).
ander-werbe (19), -werue (99), -warue
(13), -worue (22).
*Ttia (tr£a) wit (Sum.).
Itinerare wanderen (76).
Itiner-, itener-, itine- 7 itin- 4 in-
tine- (76), intener- (8) -arium tag spys
(16). weg-spise (8), -spib (17). wege
spizze (9).
*TItiner (74), i, itern-arius, itin-
(16), it- (74, 15) -eranus, iternanus (74(
wanderer (68, 74). wan- (110), wen- (132)
-deler. lauffer (18). lantleuffer(75). weguer-
tiger (74).
*Itter v. Icter.
Itu-m, -r v. Ire.
*Tu (cf. sq.? herba) ziegen bein (17).
Iua feldcypresse 7 schlagkraut (Ki.).
ags. iue (942).
pore iu ares wegeschale (9, l oder
Iuba (Z. erimis colubri 0 equi 16, cutis
serpentum '( &c., crista, galee) pertz har
i lewen hair (5). rof-mond (1:5), -bar
(sc 76), -hor das an dé hals hengt o.
dz hor das dem lowen an dé h. h. e
dat har van den perden Z die maen (132
die man, varr. mene, an (110), das har
von (68) einem pferd. perdes hut 7 lau-
wer hutte (sc 18). hd. pherdes-, lewen-,
|leben-, nd. perdes-, perde-, lowen-, lewen-
|har. mane (11). manen (100). man (8, 9).
lein kreye-r, rer, krayer (?. cr?sta. galee
110 varr.).
Iubar, iuuar (94, 136) hd. nd. schin.
d. schein. sunnen-sch. 7 morgenstern
(9). sonnen- (8), clar (85) schin. nd. claer-
eit. ags. leoma Z ea- (94), oe- (136).
rendil.
Iubere Ad. hey-Den, -ssen, -sen (9),
Schen (5). nd. hey-, he-ten. pieten Z
chaffen (Osterr. 75). bidden (21). beyden
22). beden (23). Ad. ge-b. (18), -bieten,
byten (19). Ad. nd. gebieden. wollen
17). entpfelhen (88).
*[Iubilamen ynnege freyde (8).
Iubilare Ad. gotlich, goetlich (16),
ottelichen (21), nd. gotliken singen,
in (sc 7), frauen (8). frewen (9, 4). froe-
ieh syn (110). frolocken (68). blide sijn
11). wonderlich verblyden (122). iubi-
leren 7 iuchtzen vor freuden (65).
Iubilatio aus-brechende 7? -dringende
m "keit (9 Anh.,52m.15). vnufsprechende
eude (12). froelieheit (10). vrowde (23),
Ls Iubileus wunsam (1). en lut (23). en
jt (8b).
| Iubileus annus (7. a. requietionis,
audii, leticie, remissionis cf. v. a.
b.) iB heiBet daz gult iar (21). Ad.
aZ, das, dat (132) gulden iar, g. rich
); das gnaden-(110), iubel- (8, 134),
armherezig jar. das güldin ior (6).
Iubilum (;.iubilus 110 &c.) vnsprech-
ch freude (8 sim.).
Iubilus Ad. wunnie- (1), wonnick-,
On-, fro- (18), fró-(6) -lich, wun-
am, ynnig gesang. sunig (8b), wonlieh
33), wontlich (21) sang. wnlie (23),
rolie (22) sank. vn- (17, 110), vnuf-
5, 68) -sprechlich freude, freid (68).
nsprecheliche blytscehaf (132). adj. gogel
frolicher (15).
IUG
*Tubilus (7. porta) vmbganck o. tor (14).
Iudai-, iuday-, iudei- (76) -cum d.
judisch (55, 6); j., jüdisch (134), judesche,
Judische, iudise (76), judes (5), judden
(*) sprache, sprach. ioetsche spraech
(132). iodes sprake (23).
Iudaieus judisch (17).
Iudaismus Ad. judisch glaube, oder
syt (110). judscheit (93). justheit (25).
iudenlant (55). iudde- (19), ioet- (132)
-schaff. jodeschop (23). yoetscap (11).
*Tudaysosis judische leben (17).
Iudai-zare, -sare Ad. judisch, jude-
lieh (8) leben, gesetz halten (65). 1uden
nachfolgen (110). ioetschaff vpbrengen
off volgen (132). iudscheit vff bringen (68).
Iudas en v'reder (11).
Iudea Ad. iudisch sim., jüdesch (6),
jodeseh (21, 22), ioetsch (132), judes t5)
guddes (18), Ad. juden-, nd. yoden-lant.
*TIudeicum v. Iudaicum.
Iudeus Ad. eyn iude, iudde (7, 19),
god (21). nd. en iode, yode. ein bekenner
der warheit o. des glaubens (65).
Iudex delegatus eyner dem ettlich
sach empfolhen sind (64).
Iudex Ad. nd. ri-, rye- (19), selten
re-chter.
Iudex ordinarius geordenter 7 mit
recht erwelter richter (93).
Iudicare, -ri (1) Ad. md. richten. r.
de riehticheit (22^). /d. rechten. ryechten
(19). vr- (9), or- (17) -teyln. ortelin (8),
Iudie-, iudici- (68) -atorium richt-
(X, 17), gericht- (76, 110) -stat (17, 110),
-huB (7, 110), -hauD (16). eyn recht stat
(68), rechter stede (132). rayt huyf5 (19).
Iudiciaria potestas gerichtes gewalt
(8, 9). vrteil des gerichts; gewalt recht
zu Sprechen (65).
I. sedes richter stul (65).
Iudieiarius Ad. richter. rechgebber
(13).
*Tudici- v. Iudic-atorium.
Iudicium richt (18). nd. ge-r., richte
(23). hd. ge-r., -ryechte (19).
Iudicium rationis gehengen (15), daz
gemerekt 7 daz ussriehtung (63) der
vnunfft.
Iudicum das puch (1), buch (65) der
richter.
Iugabilis v. Iugalis.
Iugales zwe ochfen vnder eynem
ioch (110 sim.). jocken (90). wirten (G£.),
Iuga-lis, 7 -bilis (147) fügelieh (4).
gefug-e (8, 9), -lich (17). gevochlie (23).
el vngelick (sc 22). ain gezemptes tier
5l gewonet im ioch o. gezemet (110).
ghewoent ynt ioch 7 getzemmet (132).
juuge (junge? 8^). iucklick (141).
Iugamentum 'Ad. zusamen fugung.
tzosamen voeghinghe (132).
Iugare Ad. zusamen- sim., zuhauff.,
zuhuffen- (1) -seylen, -spannen, -kuppelen
(i10 sim.) md. tosame-de, -ne zelen.
seyln (17, V. 2.1455 Sm.). jochen (6, 76).
zemen (6). hefften (125). binden (11).
*Iugari v. Iurgari.
Iugarius scherremeyster (125).
Iugatio (vits) hefftung (125).
*TIuge abent- o. morgen-opffer (74).
opffer des morgens vnd naehtz (15).
Iugeniculaus v. Ingeniculans.
IUM 311
Iuge-r, selfen -rum, -rium (Sum.)
(é. 240 pedes 49) hd. eyn morgen. Ad.
nd. m. 4 acker landes. Ad. m. lans (13),
ackers; eyn morge; acker lant; margen
acker oder ain jawch (1). iuch (Sum.).
liuhe (104). jeuch (75), iauchart (143)
ackers. iauchhart (649). juchart (6, 64b,
76, 110). ein j. landt (68). dagmal (99).
*Tuges ebig (21).
Iugis hd. nd. ewig. hd. stete, stede.
ewe- (132), gewon- (68) -lich. henperlinc
(99). emfig (65, 110).
Iugiter Ad. stete- (21), stet- (5), stetig-
t ewig-, státik- 7 ewick- (134), eweck-,
ebee- (21), ewenc- (18, 66, 151), emflig-
(65), engst- (se 1) -lieh, -lichen. stede-
ewich-liken (23). ewe-lic (11), -lieh (132).
altos 7 dagelies (99).
Iuglans baumnuf) (s8).
Iugosus (Z. cacumén- i mont-osus)
jochig 7 gehe (1). jokieht (5). iokich (23).
jochet (9). iuchtieh (9b). iugecht (8).
junglich (6). Ad. geiocht 7 bergicht. berg-
(68), berch- (132) -achtig. berg- 7 rock-
-egteg (99).
*Tugube v. Iuiuba.
Iugulare Ad. nd. worgen Z doten.
her-w. (17). hd. wurgen, vir-w.(8), würgen
o. tódten (134), doden, totten, dóten (6).
droflen (75) keln absniden (17). kelen
(porcos 125).
Iugulatio droDlunge (75).
Iugulator drofler (75). hd. md. wo-,
hd, wu-, wi-rger. hd. doter, doder, totter,
ou (16), dóter (67). keelstecher (110,
132).
*Tugultare wurgen, kelssen (74).
*Iugultum Ad. kele, kelle (21), kóll
(67). kel o. drussel (74). strofà (6). strot-e
(22), -te (23).
Iu-, jin- (55) -gulum, iugolum (1)
Ad. kele. strote (8b). trü&& (6). truse (1).
trus (18). drüD (67). druse (133, 152).
druz (5). dros (283, 75). haghe dros (22).
chragen (1) krauge (o). gurgel (76).
Iugulus Ad. kele. trossel (111, Das.).
stroBe (13). eyn straitgatt (132).
Iugum Ad. ioch, joch, jach (5^). nd.
iok (23), iucke (147), osseniuck (11). holtz
do mit man die ochsen briekelt (75).
juchart (64). berckspitze (9). die hohy
an einem berg (110). hohin der berg (68).
die hoehe des bergs (64). die hoecheit
5 den berghen (132). roeken (99).chomat
(93).
Iuiuba ringele (47). iugube (fructus
arboris) mulderbrot (12).
Yuliana (herba) poley (9).
*Iuligo v. Iulligo.
Iulis (piscis) meer-, fisch-jünckerle
(140).
Iulius (monat 76) der erste auste (4).
der hauwe- (17), hoü- (41). mont. haw-
(D^), hoi- (99) -mant. hew maned (1).
hómanot (93). heumonat (75). haumond
(72). hoüman (22^). der rosen manet (12).
Iul-,iu- (74) -ligo (7. saxatilis 23, 74. cf.
jul-is, -à p2sczs Gl. m.) stainpeiD, prech6,
preBe (74). brasme (23).
Iulus kátzle (an der haselstauden
135). kotz, zapffen, woll (112). erstneuer-
part (174).
Iumenta kalb (9).
312 IUN
*Tumentale Ad. fehe-, nd. ve-, vey-
hus. Ad. fich-, fyech-hauf sim. vieh
haus (4).
Iumentum Ad.eyn iglich fche, yet-
lich fich, daz vns arbeyt, das do erbeyt.
ein yghelick vee dat arbeit doet (132
sim.). ein ieglich arbeyten vich o. thyer
(110). arbey-ndendes viche (74), -dende
fyhe (19), vey (23), ve (22). ein hilflich
thier (65). helfpertier als pferdt, ochsen,
esel &e. (74). eyn. eybyddende dyr (5^).
fehe (8). arbeyden f. (5). erbende f. (91).
erbede f. (18). eyn arbeyt-sam fich (64),
-sam vieh o. thier (75), -en vehe (7).
erbeitende wihe (6). vyhe (85). vieh (4).
wihe(9) iune vee (13 :ju-). jungk fyhe
10). jung viech (1). quiek 5os £ azinus
(1). merie (99).
Iuneata geronnen£ pars-melek ; prois-
kese (147). teckenmilch (91. cf. Gr. wtb.
671). schuphkese (125).
*Iuneeus &oc. v. Iuncus.
Iuncetum bintz-gaw (112), -gów (115).
*Tuncipendere achten als eyn byese
(147).
Iunetura (/. eompagies 76) eyn zu-
samen fugung (21, 65). ain ze samen
fiegung (76). wirbel (5). werfel 7 r'gel
(18 Mrg.). weruel (23). gewerbe (12).
geleneke (525). krokel (22). i. murorum
schlof) der muren (65).
*Tunetus s. v. Iunceus.
Iunetus gevoecht (11).
Iune-us, -eus, -tus, -etus (76) (?.
papirus, eirpus) Ad. nd. sem-ida (Sm.,
Gf.), -ede (47, 109), -de, -meden (12),
-den (535), -ef) (67, 133, 112. wetterau.
sime-ze, -De f.). hd. symde, sende (9),
scaftich seem (92). wasserseydm (3). Ad.
pimissen (3), piniz (104), byneze, bintz,
beynez (8) pun-ch (1) byse (132). bisse
(99). biese 7 rusche (11). risch (23).
bantwide (18 Mrg.).
Iungere Ad. zusammen- scm., zuhauff-,
z. an- (151), zuhauffen-, zühuffe-, md.
tohope-, tozamen-vogen, 7d. -fuogen,
-fugen, -fügen, -fiegen. fogen (14). byn-
den (Z. sub iugo ponere 19).
*Tungetum (sí. iuncetum) ags. risk-
(94), rye- (136) -thyfil, -dhyfel (942).
*Tunifagus (cf.turdus) kranwidfogel
(14).
Iunipe-, iunipy-, ianipe- (74) -rus
(arbor), -rum (fructus), inipe-rum £
-tus (Db) juniperium (87) (für -us er-
günze man im Folgenden meist -baum,
-stude, sim., für -um -ber sém.; ofters
kreuzen sich -us «. -um) chran-, kran-,
kreoz-, sporah-, uuechalter- sm. -baum ;
reeolter, spurcha (Gf.). wachaldern-
(Sum.), wachel- (69, 85), weckol- (110),
wehel- Z walch- (BM.), wallech- (47) -dorn.
wacheldor- (70), wecholdor (134) -baum.
wakel- (109), wakeldoernen- (11) -boem.
hd. wach-holder , -holdern , -older, -holler,
-alter (754, 105), -alder (3), -ardere (100) ;
wech-alter (15, 105), -uldernbaum (19),
-older (110), -elder (68, 76). weck-hol-
der, -holdern (12), -holler (18), -olter
(15), -older (8b), -uldernbaum (13), -oller
(10). wek- (6), walk- (16) -olter. weg-
holder (91). waklotern 7 éybe (st. eyn
beth-) fructus; beth hulder baym arbor
(9b). wa- (2925, 93), ma- n -chande-
lem (-bern, -bom). wachanderenberen
IUR
(-perus 24). recholtur (95), -dir (9).
reck- (87), reg- (93) -holter. kranawitu
(Gf.). kran- (75), ehran- (1) -bit. kran-
wid (53, 75), -wit (102). chranewite (104).
ehranbetpir (104) (-um 1). ehram-bid (1,
3), -ad (V. a. 1455 Sm.), -vitz (Anz. 8, 97).
krand-widper fr., -wirstauden a. (1).
krawentber (153). danbysen (110, 132).
genuuere (99).
Iunius brach-mont (17, 41), -mant
(bb), -monat (75), -mon (4), -ot (93).
prach-mond (75) -maned (1). jurrius
brackman (22b).
Iunonius luftlih (Gtf.).
Iupiter Ad. nd. eyn planete. ein ab-
got (65).
Iur-a, -assus der iurten o. láberberg
in nüchtland (135). leber- 7 bótz-berg
(Fris.).
Iur-aia, -eum, -um (gall. yuraie)
lulch, trespe, walch-tr., twalehweitzen &c.
(143).
Iurame-n, -ntum Ad. schwuor, swore
(1,133), schwur. hd.nd. swer-unge, -inghe.
hd. eit, eid. nd. eet (11). menheit (29^).
recht (19). ampt (1).
Iuramentum de non vindieando
vrfehde ist ein glubde mit ayden o. mit
bürgen das ein schulde o. verhandel nit
prechen wil (74).
Iurare Ad. nd. swern, sweren. sworen
Iurassus v. Iura.
*Iureum v. Iuraia.
*Turgalis streithaftig (9).
Iurg-amen, -ium Ad. nd. schelt-wort,
-rede, -rydde (21); seheld-unge, -inghe.
schaltwor (8). krig (8, 9). krieg; krieg-
hyseh, varr. -hisch, -isch (65). gekyuelot
(100). wyrrer vnd werrer; wirwer, varr.
wirenwer, wyrr. werr. (65).
Iurg-ari, -are, -iare, iugari (1) Aq.
nd. schelden 7 schuldigen. A4. schelten,
beschuldigen, zuchtigen. nd. tuch-, cas-
tighen. straffen (6). stroffen (8). strofen
(9). kiuen (13). kyffein (12). slinden (11).
streytten, wertlen (64).
*Turgiosus krie- (8), kri- (9) -gisch.
Iurgium v. Iurgamen.
*Turia (7. pedicula camis $& verba con-
tumeliosa indeiniuria:6: pediculus canum
3) hund-lus (76), -lauf) Z gerechtigkeit
(74). holezpock (3). uri-a £ -ea, -o (74)
(£. vermis caulis t porci 66 &c.) saw- (64),
verher- 4 viltz- (74) -lauf. swyneluys
(19). krut- 7 sew-wurm (110). eyn verkens
of koel luys (132). usia pediculus ouinus
(G1. m.), porc (Ki.). sia (q. cf.) ped. porco-
rum (6).
*Turidieosus stet-, burger-ischer (74).
Iuri-dieus, -duus (9) recht sprecher
(8, 9). Iuridieus 7. legisperitus (16).
*Turidus (sé luridus) bleych (8, 9,
17). plaieher (74).
*Turiduus v. Iuridicus.
*Turingus v. Eryngium.
Iurisdi-etio, -cio, -tio ge-piet (1,
71) -bite (4), -byde (55). gebietender
gewalt 7 gebietents recht; gewalt des
rechtens 4 des gebietz (75). eyns heren
(132), herren (110) macht Z recht. en
heren gerieht (11). eynes herren ge-
ryechte (19). hd. recht, retht (8b).
Iurisperitus (7. iurista) ain wyser
in den rechten (76). geriehtB-w. (64b).
IUS
recht-weyser (64€), -wisser (75), -versten-
der (1). asaga (Gl. Marient.).
*Turispeta rechtbegernder (74).
Iurista (cf. iurisperitus) nd. iuriste.
hd. jurist. recht-lerer 7 -wisser (75),
-maister (76). gelert ingeistlichem recht
(93. cf. legista). eyner der da kan daz
recht (17). der dy r. kan (8). krester (9).
*[urius gerechter (74).
Iurnal-is (Gf.) -es, -e (v. silla), ior-
nal-es (Sum. IV), -e (Gl. m.) juchart (Gf.).
morg-ana (127), -ini (104), -en £ iuch
(Sum.).
*Turrius v. Iunius.
*TIurum v. Iuraia.
Ius Ad. nd. recht. ge-r. (17). romisch,
r. (8). Ad. gewalt. macht (11).
Ius iuche (5, 11). iussel 7 brie (646,
76). gussel £ brue (64b). brüg (6). brue
(5, 64). supp (91). zot (23).
Ius bannitum eliche gerichte (9).
Iuscanonieum(gew.in Einem iusean.s
so auch die folgenden Ww.) Ad. nd.
geyst-elich (55), -hich, »d. gestlik, paffen-
(12) -recht.
WEN ciuile leyen recht 7 wertlieh r.
sche rechte (1).
*Ius contestatum gehegit reeht (9).
Ius iurandum Ad. nd. gesworen, Ad.
geschworn, geswarn (91) recht.
*Tus laridarium fürhef) (cibus 111).
Ius patronatus lehenhern recht (M
erbliche r. (75). angeborn r. ? geistlicher-
lehensehafft (74).
*[us pirium, Mrg. quirinum romiseh
recht (3).
*Ius quiarium. v. Iusquiamus.
Iuscellum v. Iussellum.
*Iuscu-m Z2 -lum ein supchen 7 sot-
chré (125).
*Tuspilio v. Vespilio.
*Iusquia-mus, -mum, -nus, -num
(1, 74), iusquamum (Sum. VII), jus quia:
rium (7), jo- (87, 146), i- (121, Gf.)
-squiamus, iusqui-lanus (secundum pre
philogum 16), -namus (35^), hi- (95),
hyo- (85) -seyamus, hoseuamus (125),
lutquiomum (131) (cf. Dz. Wtb. 176) bi-
(141, Gf.), be- (121) -Iisa. bilsa (131). pilise
(104). byls-e (12), -am (69 &c.). balsam
(16). pilsen-sam (1, 75), -samen (9, 67,
133). Poen hd. -same sém., -som 2 -krut
(110), -saem 2 -eruyt (132), -erud (24),
-korner (13). külsu- (87), külsun- (146)
-som. boin krut (7). bille (47). billen zat.
(22, 93). nd. belne (Sum.). dyll (105).
Ius-sellum, -cellum eyn eyersuphe
(19). suup (11). süpplin (50 iuss-al (8t.),
-el (127), -elin (91).
Iussio (4. iussus 1) Ad. heyssunge,
gehaissung (1). m4. heyt-, het-inge. ;
Iussus Ad. geheyssen. nd. gheheten.
gehorsam (1). ;
Iustificare recht-en (11), Ad. -verti-
gen, -firtigen (55). Ad. nd. recht, hd. ge
recht machen, maken. :
Iustitium die dag dar an man mit
rechtet o. niderlegung der recht der
zeit halb (s8).
Iustifieatus recht geuertigt(6), g€
maket (23). j
"Iusti reuetx (sic, cf. sq.) geriechte-
keyt (8).
*Tus cO'iurinum (sf. quirinum) roms
|
LAB
*Iustitenax eyn halder der gerechti-
keyt (9).
LAB
, luuenalis jungelinck (bb, 23). iunck-
"es (22). iunchlich (18). jugent (9). jogent
- Iustitia Ad. gerecht-igkeit, -ikeit, (5)
-ekeit. reeht-fertickeyt (19, sm. 68, 132),
nd. -heyt, Bicheyt.
Iustitiarius eyn rechtsprecher (7.
iudex 110 &e.). richter, griefhwart (74).
*Iustru-, iutru- (? 8), intru- (16),
-sula, -sale (8) (énstr. sutoris; 4. lignum
medium quod sutor imponit alys duobus
lignis cum occreas extendit 16. von intru-
dere) bolez (9).
*Iustus v. T'useus.
Iustus A4. md. recht-, rech- (23),
gerecht- (17) -vertig. gerehter (6 sZm.).
Iusumachter-, hynder-wart ; to rugge
147).
| E. v. Ius-trusula.
*Iutuba v. Intuba.
*Iutulus (auis) ein iuter (125. 4. q.
seolopax arquata Nmm.?).
Iuuame-n, -ntum /d. hulfe, hulff,
hülfe (4), hilff, holffe (11). nd. hulpe,
hulp (132).
*Tuuar v. Iubar.
Iuuare Ad. helffen. 2d. helpen. from-
men (17), -en (9). iuuat et helpet (11).
ej gelustet (9).
Iuuenea ferse (8). vierse 4 sterke
(11). eyn verseken (132), jung kalb (68).
kalbes verse (9). eyn kalbe (19 &c.). kalb
(93). stirke (19).
Iuueneula junge dirne (535). en iunc
qe luttik (22) derne. ein jungs wip
93). eyn jung meddigin (21). maghet
132). hd. megt-, jmágt- (134), megd-,
mede- (133), med- (152) -lein, -lin. mede-
gen (18). dóhterlin (6). jumpfrauwe (19).
ionefrow (11). diernl (1, 3, 71). verse
(99 süm.). à
Iuueneulus (7. iuuenis 1) iunck (1).
hd. iung-lin (1105), -ling, -elinek (5^).
ionghelinek (132). ein jung knabe (91).
hd. knáb- (134), kneb-gen (18), -lin.
knecht-lein (152), -el (4), -chin (17), -gin
(5), -ekin (23), -iken (22). varre (99).
verre (107).
ochsse (9). farre (85, 9). vaer (11). rintvar
(23). fal als ein rint (6. aus var méss-
verst.!). stier (76, 93). stier-ken (132),
-lin (110). eyn bofelinek (19. aws md.
botlinck).
Iuuen-eus, -tus (6, 8b, 9, 23) jung |
LAB 913
Iuuenescere junck (110), ionek (132)
Werden.
, Iuuenilis Ad. jung, j. geschaffen (75),
ain junger (76); gunck (21). Ad. nd.
iunek-, ionck- (11) -lieh, -leich (1), -liek
(23). Ad. kint-, künt- (67) lich. kyndesch
(68). ein jung kindelin (t).
Iuuenis hd. nd. eyn junger. j. man
(93). en ionek (11). jügling (6). Ad. jung,
iunck.
*TIuuenosus 7. contum-az £ -eliosus (16),
. Iuuenta jung- (68), junck- (110),
ionek- (132) -heit. manhait (91). kume
(85. st. kuwe?).
*Tuuentus v. Iuueneus.
Iuuentus Ad. jugent, jogent, joginth
(5b). nd, ioghet. 7. collectio twenwum iunck-
(110), ionck- (132) -heit.
*Iuuisse uiole (Sum. V).
Iuxta Ad. nd. by. bii (18). bi (21).
*Ixan pain pruichil (104. cf. ix-ion, -os).
, Ixioyeus sonus 7 galm (127. ,,aus
T X0Uc** ).
Yxion storche (93).
*Yxion v. Anxioma.
*Ixos (cf.v. eristula) rottelwyhe (125)
IK C
*Lhaba, g. -e gleyte (9).
*TLabacium v. Lapathum.
*Labanum v. Labarum.
Labare, 7 -ri (110 &e.) Ad. struche-n
6), -In. strauchen (4, 74, 75). Ad. nd.
anckeln. waeke-n (126), -ln (18). gly-
en 7 laufen (8, 9). gliden (11, 12, 18).
litssen (12). glitzen 2 beuen (122).
litzschen 7 statzgen (110). gledden e
hliffen o. fallen (z. labere 68). lucken
26). glipffen 7 swancken (s ). sehocken
Lab-arum, -anum (76), -rum, loba-
(94) (7. vixilla Hpt. 5) konnigis fane
; 9). fann, nl. vaene, kerckvaene (116)
s. Segni (Hpt. 5), segn (136), seng (94).
Labascere waggen, waltzen (88).
-| *fhabatium v. Lapathum.
.| *Labda-cismus, -rius v. Iota.
] DireewmACcH GnossantiUM.
—
15
Labe-, labi- (11) -facere (: labi »«
labes) hd. glat, glich, gleich, glidende
(5), glitten (21) machen. nd. glidenden
maken. vn- (8), v'vn- (9) -reynen. be-
masen (110), -smitzen (132).
*Labefactare 4. sepe maculare 0 de-
struere (110). wankelen (100).
Labefaetus beflecket (8, 9). vormay-
ligt (9).
*Tabefieo befleeten (17).
*Labefieri bemaset werden o. befleckt
(110).
*TLabella 7. oscula que dantur pueris
kinder kusse (110).
Labellum lefftzlin (91). welschfaf) (74).
Labeo (£. tabernarius i leccator G1.
m. &e. 4. q. labro 76) troll- (135), trollen-
(126) -maul. lefftzalet, streimharderer
(péscis 140).
*Labere (Z. labi 1, 6) gliten (5). gli-
den (23). Ad. glinden (Mss. mog.), glitschen,
| faln, fallen. gnapsen (gnapfen? 7. vgl. v.
4. gnappen vaeillare Piet. Voc. a. 1418
Sm., prosilire 75; gnepfen Piet., knappen
Fr. elaudieare) sehlü- (6), schli- (46)
-pffen. stammelen (19).
Labe- v. Labo-rintus.
*Laberna (»« zab.?) ehassin (104).
Laberna 2. gladiator dc. (Gl. m.).
laburna 7. gl. & fur Me lauerna 7. dea
furum (136, Br.); gaedynne der moerder
ind der dyeve (147); ferramenta latro-
mum; homo qui filios abducit; actualis
causa, (136).
*Labes v. Lebes.
Labes Ad.nd. vlecke. hd.fleck, flecken
(17). befleckunge (17). placke 7 ulacke
(99). mayl (9). mal (2) falle: (17). fal,
maf) mackel &c. (88).
*Labescere (cf. lubrifieare) beginnen
hd. zu gliden, gliten (21), glitschen, fal-
len (7), nd. to glidende. beginden zu
gliden (18). begunen zu glitschen (152).
beginnen oder zü gl. (134). b. vel fallen
40
314 LAB
(76). anfahen f. 7 glitzschen (110), zu f.
(68). anheben zu f. (75). schlüpffen (6).
*Labeseere (»« labes) vnreynen (8b).
*Labeten (cf. longale) lenge (19),
leenge (11) hael.
Labi Ad. nd. gliden, vallen, wallen
(93). hd. glyten (9), glichen (10), glinden
(Mss. mog.), gletten (?. eespitare 77),
glitzen (151); glit-, glyt-, glitz-schen;
gy (74), schli- (16), slu- (1) -pffen. hin-
schlupffen, var. -schliffen, 7 -sehlichen
(65). strauchen (3, 74). háliezen (1, 3).
Labia gleffp der wibe (8). weybes
lepfen (9).
*Labi- v. Labe-facere.
Labilis Ad. glat. glidelich (11, 19).
glydschelyeh (19). fellich (8). vorgeslicht
(9). flussig vnd vellig; geririg, als die
trubelen zu zeiten (75. cf. Sm. 9, 121 sq.).
*TLabillus (s/. lapillus) v. Caleulus.
Labina, labrana (29. hverher?) i.
terra mobilis (Br.), mollis (28 &e.), aquosa
7 labilis q aliquis cito labitur gladich
(11). letten 7 l. im. wasser; lau £ lo (7.
palus q.v. 75). wasserig- o. beweglichs-
ertrich (74). sleifa (130, Gf.). slef (23).
stichel (Gt.). broiek, venne, ollant, goir
(141).
Labiosus groyD lyppyck (19). groet
lippich (11).
*T,abita wotbeshé (85. cf. labrocera?).
*La-, li-bitina (cf. lib.) bair dair men
dye doden up dreght, doden bair (14:).
Labium (gew. ?. q. labrum, doch
auch, wie im Br., als superius von letz-
terem als inferius untersch., auch. umge-
kehrt; sodann wu. a. in 15 lab-ium mu-
lierum, -rum virorum, -rella puerorum,
wozu 0. ia; cf. bueculare) Ad. lefftz;
vnder-l. (-ium 6). dz ober lefftzlin (-ium
64). leb-s (1), -fb (66, v0, 152), -sen (2).
leph (93). ranffte 7 leff (13). gleff (19 &e.).
gleffe (10, 133). gleft 7 lefftze (152). gliff
(21). rant o. laffe o. kanne lyt (-ium 9).
brant (Sum. 1I de uasis cellarii mach
andena brantraite 2 rant? prart 1l.
Gf.? brenten tiprum O». cf. dolium
&oc. ?). lypp (19). lippe (85, 11, 23, 132).
liep (97). lib (17). -ium 7 -rum lefs
(120, Sum.). lefse (121). ein trock (7. lin-
ter, alphear 3). labal (Gf. 7 lubrum
labetroeh (120).
Labium, 7 labrum, 7 lauaerum (116)
veneris marien- (9), s. m. (24), sunte
m. (85), weiD- (91), karten- (116, 135,
143, Ki*.), garten- (Ki*.) gersten- (Fr.)
-distel. s. marien distele (47). breit d.
(Sum. V). gardenkraut, »/. volders kaer-
den (7. earduus fullonum &o. 116). grot
ladeke; grot vnd bret ledeke (47). bü-
ben-stràl (135), -streel (116, 143).
*Labolodium v. Anaboladium.
jj Labor /d. nd. arbeit. Ad. erb-eit, -et
(21).
*Laboramen 7 labor hantgeber (12).
Laborare, -ri (1) 7d. nd. arb-eyden,
hd. -eyten, -aiten, -aitten (1). erb-
d n (8), -eyden (19), -eden (18), -enden
)
Laborator erbeder (55). arbeiter (75).
Labo-, lab- (17) -ratorium Ad. werck-
stat /17, 76), -haus (sm.).
Labo-. rectus laby- (110), 7 labe-
(Br. -rintus (»« labor!) eyn plaetz
LAC
idair groissen arbeyt is (131). ein stat
dar in grof) a. ist (110). irgang (1V szm.).
Laboriosus eyn arbayttender (16).
eyn arbende (5), erbendeu (21), arbiden
(18) mensche. en arbeydende mynsche
(23). flyDig zu arbeyten (4). vol arbey-t
(68, 110), -ts (132). arbeyt- (69, 75), ar-
bait- (134), erbeit- (67), erbet-sam, -sem
(133, 152). arbeydich (11).
*Laborusca v. Labrusca.
*Lab-oruscus, -rutus (75) teufel (74,
15).
*Labrana v. Labina.
*Lab- v. Labo-ratorium.
*Labrilla v. Librilla.
*Labro (cf. labeo) lecker, bub (74).
*Labro-cera, -tera (74), -eer (64^)
wolgkenbrost (21). gro) regentropff (64).
platz-, geher-regen (74).
*Labros, Aafpóc (canis) huy, wind,
nl. vliech, snelle (116).
*Labro-tera v. -cera.
*Labrum v. Labarum. Librum.
Labrum cf. labium) óber lefftz (6).
dz vnder lefftzlin (64). mannes glepf
(8), glepfen (9). futlap (93). weschin,
waschfab (74). hant fas (17. szm.). labil
(7. leuter, conea 120, sm. Gf.). duua-
halehar (Gf.. trock 4). kindes bad-
geltlin, var. -zuberlin (64). stuntze &c.
(Ki.).
) Due eluaerum o4. wasch-, cleer-
tobbe (116). spühl-stander, -gelten, -fafó
(Ki.).
Labrum vinarium danse o.
bütgen (Das.).
Labrus-ca, -ta,labustra (a/ph.labe-
134), labrosea, lambrusea (Gf. s. w.)
win trub die man nit buwet (76). stau-
dieht ader walt 7 weyn stock (4). hag,
walde, walt, wilder weynstock, sant
marteims weinper, madruschel, nacht-
schaten (74). eyn hagen 7 eyn heyne Z
eyn walt Z eyn win stat wilde 7 eyn
sehe 7 eyn dier gart (11). haghen 2 velt
(23). hage (8b, 99). heck (75). eyn gehege
vmb eyn borg (21). hd. nd. wynstock,
wilt w.; eyn groD vinstagk s2lwestris
(21); wilde wyn bere szm. herlin-g (7),
-e (100). uuildiu repa. Z uuin-r. szm.; hane-,
hundes- wintar-beri (Gf.). huntespere
(Sum.). wyntertraub 2 wild reb (64).
winter-hol (74) -trola (7. vepres dc. 93.
tr st. h? 1st. b ??). (lambruseas) uuin-
tarhallun (Gf. 4, 859). nielen, lynen (144).
*Lab-, labo- (11) -rusea hondes vliege
(11). hundesehe flyeghe (19). Méssverst.
aus hundesberi pre.?
*Labrutus v. Laboruseus.
*Labula v. Librilla.
*T,abuneula v. Laguneula.
*Laburna v. Laberna.
*Labustra v. Labrusea.
Tuae hd. milch, milehe (19). d. mel-
lie (85), meelic (11), melck (22).
Lae pressum kes o. ziger (64). m.
platte keese (116).
*Tacaius (?. pedissequus)lackeye (xil).
*Laeanar v. Laeunar.
*Laeata standente (86). Cf. locata zd.
(Gf. 6, 591).
*Laccinia v. Lacinia.
*TLac- v. Lacti-cinium.
*Laecyride v. Lathyris.
*Laecula v. Lacula.
weln-
LAC
*Laeebra en groue 7 kule (22. of.
Gl. m. h. v.; aus latebra -« laeus,
lacuna?). í
*Lacena (cf. $q-) hechel, ein fisch (14).
*Lace-na, -ra (74) (-ua 19?, -rina 17 ?
cf. latinia, racenea) d. eyn hech-le
(Sum.), -eln (17), -il (19 &e.), -el (74, 110
&e ), ? mulier sparta (110). nd. hekel (11).
Die Deutung von hechle — ad. hachul
BM. 607 ermangelt der Begründung, wie:
wol eine spátere Verwechselung der Bedd.
von hechel, v/l. awch von laeaena »«
lacerna, móglzch ist.
v flaechs, var. flach hechlen
110).
Lace-r, 7 -rus (88), 4 -reus Z -ratus
(14) eyner der zurift ader zuriDen ist
11). eyn ryDer (19 szm.). ge- (110), zer-
88) -rissen 7 -brochen. orlof o. reyf
(8). orlas (9). or- 7 gelid-loser (74). glid-
lof (126). zer-zert (68, 126), -schrenzt
(126), -zaiDt ? -streut (88) geschoert
(132). crabber (11).
*TLacera v. Lacena.
Laecera-men, -tio rijóunge (90).
schoringhe (132). bruch (110). entglidung
(126). erabbinge (11).
Lacerare hd. riben, zu-r., zur-r. (65).
ryiDen (19). reissen (9, 134). zcu-r. (3, 4).
zer-zerren (65), -brechen (15). villen (1
19) crabben (11, Kil) schoren (y
spleten Z cluven 7 to cloven (22^).
*Laceratura ritze (74). ;
Laeeratus (cf. lacer) zo rifen (21)
*Lacereus v. Lacer.
*Laeer-na, -ua (Br. &c.; 7. palium.
74; pallium fimbria-tum, -rum dc.) man:
tel; ritters-m. der neben offen ist;
hoyceke (74). ragen-, watter-, reiss-
nl. vegen-, reys-mantel (116). vitterskleid
(93). eines r. (68). ein r. an den syten
(110), besyden (132) offen. kleet ten siden
open (11). offen nathe Z holnat (13).
holfaf) (49). mutz (112. «ett. mu-, mo-tzen
m.). ein beltziner mutz (V. a. 1618. Sm.
2, 664). echozzo sim. (Gf.) koz (100).
ags. hecile 7 lotha (94, 136).
*Lacerna v. Laterna. Latrina.
*Lacernia v. Lacrima.
Lacerosus zu riefen (1T szm.).
*Lacerosus v. Lacertosus.
Lacert-a, selten i -us alis. egithassa
(118). ege- (100), eghe- (23) -desse.
eghe- (22, 99), .hege- (132), haghe-
(10€), e- (20), af- (90) -disse, -dysse.
heptisse Z7 bemol (108). eg- (95), en-
(102), ay- (4) -dechse. egg- (46), e- s
91), ey- (115), eu- (753) ev- (3), a- (2),
au- (125 Mrg.), en- (adph. eck- 15) -dechs.
en- £ a- (15), e- (64) -dechf. eg-def) (68;
110), -les (6, 125), -leB (73, v5). ei-, hei-
4 a- (Ki.), e- (9), au- (5) -dex. eckes (16).
ecks (1). egef) (64). egd- (93), eg- (Ki)
heyd- (116) -ochs. ein grüner heidochh
(126, 128, Fris.). ey-des Qn, -def) (r1),
-tes (10), -desche (5). eudifó (8). iehtes
? moll (ki. eigelef (49). eghel (19)
laeta (e. sé. e?) zd. (11).
Lacert-, lacer- (68) -osus (7. fortis
vermis 16), -uosus (74. ?. habens E
bra et ossa magna "5, virtus
groD (6s, 110), groff (132) o. starck v
armen, grobnackig (75). endlicher,
tugendhafftiger o. starcker (74). knor-
rich; fleyss-, nd. vleesch-, poesel-achtich
(116). :
LAC
*Laeertum armbrust (104).
*Lacert-uosus v. -osus.
Lacertus dz deile an dé arm von
dem ilibogen bió uff dye hant (17).
elbo-gen (4), -chen (13). elb pogen (1).
hd. schulterblat. die muf (6). meuf)- (75),
seene- (100) -bein. armescehene (99),
-sehin (9), -sehein (8), -sehulder (7 sch.*?
19), -ror (91). arm (100, 104). arme ysen
(16). hinderarn (93). fleisehmaw, m.
Spiere, hijse (116).
*Lacescere (sf.lassescere) begynnen
mude zu werden (8, 9). laeesso ich
muden (85) mode werden (22). laciseo
2d. (23). laetisco desidero lactare ínüd
werden (6).
Laces-sere, -cere (99) ryssen (110).
l stimulo mit dem gart stupffen (126).
stoken (99).
Lacessitor (7. r/vator 16) krieger (8).
tryger (9).
*Laeesso v. Lacescere.
*Lacimare v. Laeunare.
Lacina uuegeuuah-ta (Gf.), -da (s6).
| La- li- (74), las- (132), pla- (15)
*einia, lacin-ea (23, 74), -ium (bb),
laeeinia (23), lacecuna(q. v.) (4. faciola
7 philateria 7 tramis 74, cf. licinicium,
leripipium) sóm 7 ort (Sum., 4. ora ves-
tument? Gf.). ein sleip an dem rock (132).
slippe 7 vffslag (125). die belege o. leisten
(126). geeren f. (114). ghere (lace.); en
knop hol(23). knauffil hol (5^). knewfel-
(D, chnewffel- (3), kneif- (75) -loch.
niehtigen.7 offen naet (12. cf. lacerna).
esper,; o. sam, car. same an einem
laide, o. ger (74).
Laciniare lappen (11, 68, 110, 132).
ren (107). schoeren (132). schroten
68). flicken (110).
|. Laein-iosus, -osus (75) gefliekt (110).
sol lappen (68), schoringhe (132). haderot
d zerrissen (7. laceratus 4 pannosus
5).
| *Lacisca (cf. ylias, lycisea, foca)
|prach-e 7 -inne (104. 2« vacisea píscis).
| *Lacisco v. Lacescere.
*Lacissca (-ea? -ta?) en mesvór (23.
esserscheide ?).
*Lacoeula (cibus) cambr. laidhver
Zeuss).
*Lacone, fossa (aus laeuna? cf.lau-
onie?) truku-, druki-lih (Gt.).
*La- v. Li-costrator.
" Laecrima, 52ssw. laehryma, lacernia
*Lachryma metopii ? ferule syriaese
lbenkraut (142).
Laecrimabilis weynlich (20).
"Laerimatio weynunge (20).
*Laerimena 4. liquiricia (94).
LAC
Laerimosus weynbarlich (126). zahe-
rig (7. trenosus 75).
*Laeta v. Lacerta.
*Laetago (herba) zungenblat (Fr.).
*Lactama v. Laeuna.
*Lactanda v. Lathyris.
Laetans seugende (20).
Laetare Ad. su-, seu-, sói- (6), sey-
(825, 21), se- (16), sau- (9), -gen. ed. so-
ghen (229, 23), 7 sughen (29b); zoken
(11) vmme-ziehin (8), -ezyhen (9).
Laetaria v. Lhathyris.
Laetatio seugunge (20).
Laetatum (o/us) wyD muybe (19),
gemobe (20). wit mues (11). mandelmileh
(v4. cf. sq.).
*Laetatus mandeln mileh (1T).
*Laetena (7. malleum G1. m.; cf. lacti-
cinia) mulke (9). mulkin (8).
Laetere Ad. su-, sau- (9), suo- (19)
-gen. nd. Zuken (11).
*Laeter-idia, -dos &oc. v. Lathyris.
*Laetero v. Lactucella.
Lact-es,-is (sg. est éntestinum piscium;
pl. sunt intestina in homine et oue 110 &oc.)
hd. visch-mileh, -micl (sc 13), -smaez
7 milez (9). vissche melck (22). visches
melie (23). mileher Zn pésce (20). milche-
ner pr. von eym herinck (19). milker of
roghel 7 pellicula ex qua lac coagulatur
die vorsche (107). lab (17). keslob 4 renne
(74). mileh o. roghen (68). m. im visch
o0. im hering (35). 4. pellicula dc. die
eüter (134), vter() (133), v- (66 &e.), y-
(69) -tersse. laetis nom. gen. meelkeken
(11).
Laecteus milcehecht (20).
*Laetiarida v. Lathyris.
*TLiaectibusia kernne tot botteren (147).
*Laetieapium &oc. v. Lactigerium.
*Laeticella v. Lactucella.
*Lacticin-a v. -ium.
*Laetieinator mel-cher 2 -cker (175).
*Laetieinatrix (v. mulier mulgens 66
&c.) mel- (74, 75, 110), mal- (4) -kerin.
mileh wib (76).
*Lacticin-ium, -ia, 7 -ea (74), -a (t.
mulerum 1), laectid- (106), laec- (12,
14) -inium, laetena (q. v.) spyó von milch
gemacht (68). Ad. m.-, milich- (1, 74),
milg- (20), melek- (23), molken- (11, 20),
wise- (20), wyf- (110) -spise, Ad. -spif),
-speyB, -werke (17), -mü6 (6). molken
(10, 12, 22b, 74). m.-werg (125). zuuel (11).
suvel (106). suyvel (KiL.) kef- 4 zyger-
wasser (-ea 4. serum 14).
*Lactieinius a um molken (13).
*Laeticopium v. Laetigerium.
*Lactieus v. Lecticus.
*Laetidavis v. Lectidicladum.
*Tiactides (cf. lactucella) milch- (20),
milche- 2 du- (19) -distel.
*TLaetidinium v. Lacticinium.
*Tacti-gerium ((, 75), -gerulum (66
&c.), -geruium (76), -grelum (68, 132),
-eapum (68, 110, 132), -capeum (75 va.),
-eapium (74, 75, 76), -eopium (66 &e.),
-cepium (132), -opium (134) 7. vas lactis
. | (I. c.). mileh-fafá (1), -hafen (75). milieh-
.| faf (74).
*Laetina v. Lange.
*haetinia (laecinia? cf. lacinia? la-
euna?) en brok (22).
LAC
*Lactiopium v. Laectigerium.
*Laetipa milieh vnd prot; proekat (74).
RC ADUEI (populi) milchtremmel
196).
*Lactiri-a, -de v. Lathyris.
*lLaetis v. Laetes.
*Laetiseo v. Lacescere.
315
Lactuea agrestis (7.q. coxima q. v.)
wilde latuch (95). wilder lattich (v, v6).
Lactu-, lacu- (74), laeti- (2, 74, 143)
-cella, ? laetero (143) (4 cicerbita,
cicharba, erispinum, sonchus 142, s/m.
116; endiuia) su- (94, 47, 85), sáw- £
dau- (143), saw- (74), du- (2, 143), mi.
dau- 7 gansen-, Ad. gens- (116) -distel.
*Lactula v. Laeula.
*Laectus a um meelkelie (11).
*Lacua, g. -e(cf.lama) woene, waecke,
bijte op demyse (147).
*Laeucella v. Laetucella.
Lac-ula (Br. &e.)| -eula (76), -tula
(69, 134), -ulata vestis (Gl. m.) bemaelt
eleyt (132). gemalt cleidt (110).
*Laeulus v. Loeulus.
*Laeulus cleyn see (8). ze- 7 pful-
chiu (9).
*Laecumar v. Laeunar.
*Laeumare hymmelen, rueven, wulven
(147).
*Lacumia v. Lautumnum.
*Lacumilla (cf. $q., laeunula) grub-
lein in eins waehenden menschen wang
(74).
Laeun-a (1Y &e), -ar (11, 94, 136),
-are 4 -arium (11) 4 luecana (1) £
lactama (74) (v. gurgustria; foruta [cf.
fori-ca, -na] ?» qua vremeat aqua i;
fouea im qua remonet aqua 2; fossa
ubi remanet aqua dc. 110 &ec. 5 lacunar
Br. &c.; lacinia) phueze (9). pueze (8).
bütz (93). phitz (-nae 43). putz; lauge
(17). putken; viverz. piscina; plas; euyl;
cuilken in die wanghen (107). plaets;
kuyle (132). kuylehen (132), ein lochlin
(110) in den wangen. wyer (110, 132).
plán Z kule (109). sumiph (125). sehe (75).
pauch £ p.-grub (fossa ventris); pfint-
grub (cf. sentina) o. grub nach aufguó
des wassers (74). wagen grub (9). wage
grube (8). brog (cf. laetinia) 7 sehyshüs
(2a £ -ar 13). adich (1. aus aquaeductus,
wie ühnliche Formen). ags. hrof (94),
hroflititen (136) -a; flodae (94, 136) -ar.
ruse (110. cf. v. gurgustium). hauf)-rate,
-gerete; lacken o. laube dor inne man
das haufgeschirre behelt (es leube (17,
i. sinix domus dc. 5). him-ilde (8*), -elte
(99). cleyder-ruppe (9), -rupe (8) o. gesliezt
(9), geslicht (8) gewant. kneuffloch (17).
knoblóch (sic 6).
Lacuna-r 4 -rium (110 &e.), -re (4),
7 laecumar (147), la- (68), 4 lu- (66 &e.,
!alph. la- 16) -eanar (i. testudo d&c., ad
40 *
316 LAG
modum, Yucune 76; cf. prc.) gewelb (7,
68, 16) in einem huf) o. kirchen (68). das
gehimels gewelbe o. hohin in einer k.
(110). dat verhemelt 7? die hoech van
eynre k. off huse off dat geweltffte (132).
hymmels ruefsel 7 gewult (147). himelize
(100). hymmelieze (9). hemelte (106).
lauben (4). bone (8, 9). eyn heymchin Z
czinser(19. cf. zünDler phalaena pyralis?
lae- »«lue-? laeumnar 7. lampas ardens
in aere 110 &c.).
TLaeunare,laeimare (8)vb.hemeliezen
(9). herneliezin (8). eine tilek o. grube
machen (Ki?.).
Laeunula (cf. laeumilla) kuylken in
die wangen (132). grublin in den w. (110).
pfutzchen (125).
Laeus hulgen (75). tewf h. (1, 3, 71).
hd. grube, grüb szm., phul, pful, puole
(19), pul (85), polle (21). grope (132).
erthgroue (G1. Mar.) pol (23). poel(22»).
seiw (93). sehe (8, 21). Ad. nd. see. zee (9).
ze (93). se (6). meere (99). broche (18). küle
(13). nd. kule. eyn vuyl graff 7 kuyle
(132). pfütz (134). pfutz o. lach (110). putte
7 sump (225). mof, var. mos (15). sutt (74).
staende wasser (20). wijnkupp of vat
dair he in loipt (147). trotten-bett (Das.),
-prett o. holin (74). bruekubbel (125).
diergart (6). troum &e. (Z7. trabs dc. ss).
kornkast, n4. korenkiste; Ad. kulwasser
faD, nl. coelvat, cuppe; wijn-, smits-back
(116). kunckel (12. cf. gurges).
Laeusceulus kaste; lautertrog; sumpt-
lein. (Agr.).
Lachesis 2. productio vite (Br.). des
levens verlengyng (147).
*Lachin v. Annuabile.
*Lada v. Ladum.
Ladanum (cf. laud.) panswurtz (14).
Ladon (7. auriga 75, qué producit
equos 14) bescheler (74). menknecht (75).
n. pr. Vérgil. (Ki). nl. hasewind (eanis
116).
Lad-um, 7 -a (14) (cf.forticia. obic-,
obit-, oblic-ulum.) hacke-bret (20),
-bretht (85). hack-messer Z -prett (74),
-bret (qd. musicalis forma, 15). velg (1).
velig (71). (felg damit man würst füllet
fartum oc. Hen.) felgholtz (74).
Laetus v. Letus.
La- (cf. lao-, loa-) -fieus eyn grüne-
(19), gruen- (11) -specht.
*Lagana (7.lagena 76) eyn wit schüssel
(6). en wigeschotel (22).
*Laganum v. Ancha.
Lag-anum, -inum (18), -ana 7 -ano
(Gf.) Ad. nd. flad-o (Gf.), -e, -en (10, 4).
hd. flad. himelfladen (77). plinfen (114).
pan-kuche (8^), -koke (23). Ad. pfan-,
varr. pflan- (110), phanff- (69 Mrg.), pfant-,
pang- (17, 21), oley- (7) -kuch, -kog (21);
panckoge (5); erep-pel, -phele (100).
*Lagapis (gemmq) der lagape (Naturb.).
*Lagdonum (cf. ladanum ?laganum)
himeltrór m. (17).
*Lag-ena, -oena (94, 136) (herba) ags.
eroog (94, 136), erog (9423), cf. eroh ero-
eus »« crog sq.?
Lag-ena 7 -ona (Gt.), -ana (q. v.),
-ina (17), 7 -uneula, la- 7 lan-guena £2
lasna (Gt.) lag-ella sim. (Gt.) ille (104),
-el (65). leg-elen (10, 28, 66), Ad. -ilu
(5v), -eln, -elyn (9). lágel (134). leegel
LAM
39). leyge-] (3), -In (21). erüg sem.
(3 flesch (68). laguena sechil (127. cf.
secel Gf. 4, 144).
*Lagenula v. Laguneula.
*Lagepus (aus lagopus) vogel der
hasenfuf) hat (74).
*Lagicia v. Accasium.
*Lagina v. Lagena.
*Laginum v. Laganum.
*Lag-oena, -ona v. -ena.
*Lagon-as (136) -es £ ligones (94)
ags. met- (94), mee- 4 me- (136) -tocas.
*TLagos v. Etna.
*Laguena v. Lagena.
Lag-,lab- (b^) -uneula, 7 -enula
(68, 110) (cf. lagena) eyn klein legelin
(8, 110), fledlin (68. st. fleschlin »« 1a-
ganum |!) chlain legel (1). lagel (4). logel
(49). croc (Gt.).
*Lagwor v. Languor.
Layealis leyelich (20).
*Laicari ley werden (110).
Layeus hd. nd, leye. hd. ley. leyhe
(19). lége (6). leec (99).
Layeus panis gemeyn (9), geneme
(8) brot.
Lallare (7. lactere, dormire sim.) hd.
nd. lallen. laln (17). leln (1). lallatzen
(75). kallen (lalla e sc 21). slaipen (147).
mileh saugen (64).
*Lallator laller £ -atzer (75).
Lama (ocf.laeua) 4. locus voraginosus
7 lapis én via o- 0 a-brutus (Br. sim.);
ruptura (b, 23), fractura (16) facta n
glacie, $ niuia (76); fractura, factura
(Br.), frustum (110 &e.) metalli (cf. lamen).
wune ein loch in dem eyfe; pofkieff-
wege, gumpp, tumpffel; wunderthier (74.
-« lamia). wone (5). wann (17). wake
(23). stach- ilig (9), -ling (8) weg. seharpf
ertrieh (64). platte (110 &e.). blech (49).
*Lamba v. Lamina.
*Lambada (psczs) bulche (19). Cf.
lampada — lampetra (Gl. m.).
*TLam- v. Longo-bardia.
Tiam-bere, -ere (18) Ad. nd. le-, li- (18,
923), la- (4), leu- (71), schle- (88) -ckem.
lappen (126). senlich, gemach, still flies-
sen, anlangen, rieren (88).
*Lambeta (a/ph. lampeta cf. lam-
bada; piscis) ezandas (9. cf. zander
s?m. perca lucioperea Nmm.).
*La- v. Lu-mbrieus.
*Lamea v. Lamia.
Lamell-a, -um (133) (Z. lamina)
chling (1). ^d. nd. celinge. hd. lam-ylle
(b*), -el, -eln, -eln elinge (152 sZm.).
leme-l (5), -len (22). lomel (49). blech
2 schibe (17).
*T,amen (7. frust-um, -rum metalli) hd.
blech, bleych (17), 7 blechlin (134), plech
(1, v5), -plechlein, bech (see 735). md.
blee, bleyg (29), blie 7 lemmel ( 107).
ysern (8), eisenick (9) blech. Ad. lamel.
losen (132). lemlin (67, 152). schine (15).
Lamentari hd. nd. weynen, klagen,
be-kl. (9, 23). be-trubig (5), -drouich
(23), hd. -trubt, -drubt, -drobet (21),
-dribet (13) syn.
*TLiamenm-, var. lame-tator (aus lamen
2»« lamentum) weyner, klager; eysen-
schroter (74).
La-, fa- (1) -mentum, lamentatio
| dia).
LAN-
chlagung (7. Juctus, vllulatus 1) hd. nd.
clag-, weyn-unge, -inge. beclagunge (9).
clarung (18). weelage (8).
*Lamere v. Lambere.
*Lametator v. Lamentator.
Lam-ia, -ea UD 7 -ila (Gf. -ima
(106), 7? lanna (74) Ad. mer- wunder,
-wonder; -w. das da hat leib vnd angesicht
als ein frau vnd fuf) als ein pferde
lanna; vnhold, nachtfar, merkatz, ge
slecht zu rome lamina (74). Ad. md.
mer-, walt- e -mynne. mere wyp
(10, 12). eyn walde of$e (17). holz-mua
(117 &c.), -mowe (Sum.), -runa (-ila Gt.)
holmuhwa (121). mar (20). pl. nachtmum:
mel (126) uneholdi (Z. lemures 104)
ageuggun 7 agengunt (acc. pl. Gf. cf
agemund Gr. Myth. 478?). belewitte (Kil
cf. penates). nl. vandoyse, heex &e.;
piscis potshooft, cappert (116). |
*Lamigo (aus lama »« lentigo?)
sprengen von wasser (8b).
*Lamila v. Lamia.
Lam-ina, 7 -ba (4. bractea 16) Ad.
blech (76 &e.), blegk (13); bleyen o
uldein blech (9 s m.); scharte 7 plótz
im; schene (20), lamel, messer lomel
i o (Gt. 2, 217). nd. lamble £ lekele
99 ).
*Lamina v. Lamia.
Laminarius blattner 7 harnáschter
(Das.). kirif-schmydt (88), -smyt (125).
Laminula (blech- Ki.), flánder- ?
leib-lein ( £Aaopa 112).
Lamiro smeycker, lunscher &oc. (147).
*Lamisese v. Lemena.
Lamium v. Archangeliea.
Lamnisea v. Lemena.
*Lam-orpha (7. larfa 3), -orfa (7. la-
rua 74), -uria, larmorpha (7. larua &c.
75) (aus larua »« lamia, lemur?) larf
(15). larfe (8). scehiem, schiempart, ioler,
putz, scheuhe (74). Cf. limu-tua (129),
-la (Gl. m) Z. larua, -vise. (v. lemur)?
*Lampada (2. lampetra Gl. m.) v.
Lampas.
Lampare luchten (9 &e.).
*Lamparis v. Incedula.
Lampa-s, 4 -da (88) liecht, sonnen-
schin o. glantz (88). liehtuas (gnus Ad. nd.
lamp-e, -el (110). ^d. ampel, torschen (186).
*"Lampates nsimiles sculdre (Gf. 6,
491).
MLampeis lampte (b5. cf. longobar-
*T.aampeste v. Lapas. |
Lampetra v. Lampreda. |
TLam-, lan- (129) -pium (7. lectrum
74, pulp-itum, -etum 76) pulp-t (8, 9).
-et, predigstul, leBpanck (74).
Tiamp-reda, -etra (91, 125) (cf. lam:
peta, -bada, lanibata; Dz. Wtb. 199.
hd. nd. lampre-de, Ad. -d, -th (V), -
(110), -den (125), -ye (132). nineg (76. 6f
v. murex). :
*Lampuea (7. aecipitrina, laetu
a.) habiehslattieh (143).
*Tiaampugo ( piscis, ?. hippurus) fede
kopff (140). , a
*Tampurus (canis) weisswadl, nl. wit
steert (116).
*Lamuria v. Lamorpha.
Lana Ad. wole, wol, woll, wolle
(19), woln (21). nd. wulle, wlle.
[5d
LAN
Lana facta plock wollen (20).
Tana sue-, su- (Sum. VI) -ecida bom-
wlle (24). geizewolla (Sum., gliz. Gt.).
Lana terre (cf. lanugo) mos (Gt.).
moes (Pdana t., d awsgestr.? Sum.).
*Thanaeussin (7. linteamen) linlachen
(Gt.).
Lanaria (herba, i. blandonia q. v.)
wilden (1). wllina (Sum.).
Lanarium wülhuf) (20).
Lanarius (au?s) sweymer (Albert.).
.Lanarius wollen sleger (6). woln-
knappe (75). wollman (74). kemmer (16).
*Lana- v. Laui-trices.
*Lanealata v. Lanceola.
Lanc-ea, -ia glafen (1). glavie (22,
132). pauio. -eke (22). glan-ie (20 &e.),
ize (23), -ez (8). hd. glene, glen, gleen
! spibe (13), gleyne (18). galeye (132).
relle (9. cf. BM. 569). lantze (1, 8b, es).
ant sper (22). Ad. nd. sper. spief (17,
110). spies (l1, 132). spet (225). raiDspie
(15). reis spies (Fronsb.). reisigen sper
(Keys.). scheffelin (126). schaffelein (Fris.).
Lanceea Christi 7. lueciola, lingula
vulneraria, lingua serpentina, vnifo-
lium &oc. Ad.»l. nater-zünglein, -tongen
(143).
Lanc-eare, -iare (11), -inare (132)
stechin. eum, lanceis (19). schieten (11).
Lancearius lantzknecht (88, 91).
Lane-eola, -iola (3, 4) kleyn glanez
(B). speirthin (20. th sz. ch). grelchin o.
vlit (9). flitte (4). flite (3).
Laneeol-a (8, 20, 74, Br.), -ata (ib.,
24 93, 131), lancea- (17), lanca- (85),
lancio- (Sum.), lantio- (105), lauteo- (41)
lata (herba) ripp-a (105), -e (Sum.). ribba
(131). ruopla (93). ribbe würez (20). blut
worez (8) kensen cruet (85). kem- (47),
ken- (24) -penerud. konigs kirez (17).
kleinwegriech, minderwegbrait (14).
*Lanci- v. Lance-.
( E cs 7 -tziger lantzenfurer
15).
Laneinare v. Lanceare.
Laneinatores slaht-ara, -ori (Gf.).
*Lhaneiolata v. Lanceola.
Landula v. Laudula.
*Lhanea 7. mendax (16). ?. ergaseulum
buer, vogelhaufe, kyfit (14).
.*Laneolum eyn wullein (9), woln (17
Sim.)- fadem.
*Lane owirra wullinkotz (74).
Lan-eus, -ius Ad. nd: wull-en, -ein
(9), -in (7, 67, 134). willen (13)... woln
(It). Ad. wolle-n, -thte (85). von wollen
(110). von w. gemacht (6s).
*Lang-e, -ea (74) (Z. pantheal 74;
laetina, avs laeuna? latrina? cf. nd.
lengene latrina; laetinia; langana —
lacuna Gl. m.) en schijt groue (23).
ScheiBhauB, pryfet (74).
*hangraui-a, -us &ec. v. Lantgraui-
2, -us.
*Langor v. Languor.
. Lang-uere, -were, of! i -wescere
E. deficere t pee dc.) hd. nd. kranck,
d. syech, nd. sek sin. krancken (16).
hd. syechen. suken Z queellen un
dgrllen (132). sucheln 7 harn lijden (17).
[ ? svachen (20). sochen (9). senen
Languena v. Lagena.
LAN
Langu-, langw-escere (cf. languere)
senen (75). begynnen zu sichen (9),
schiekin (sze 8).
Lang-uidus, -widus Ad. siech; ain
siecher (76); ein sich, such (18) mensche.
nd. zieck (11), eyn sek mynsche. serbend
7 mühlof) (126). muchtlol3 (128). muglos
(Fris.).
V
Lang-uor, -wor, -or, lagwor (5^)
sichheyt (5^). siech-ait (1), -tage (19 sm.).
suchte (21). zuueke dage (11). Ad. md.
kranekheyt. Ad. krancheit. quellinge Z
krenckde (132). lucke; müh-, krafft-lose
(126). müglosigkeit (Fris.). lasse, brust,
mangel (88).
Laniare/d. rissen(13), zu-r., -zerren.
nd. to-riten, -reten (22). schoren, scero-
den, lappen (107).
Laniarius wollen wercker (110 &e.).
zeyser (110). teyser (132).
Laniatorium Ad. nd. vleysch hus.
vleyB huez (20).
*Lanibata (scis, cf. lamb-ada, -eta)
cabbelyau (u? n? 11).
*Lanicia eyn geln (21).
TLanic-ium, -eum (11) wollen wercke
(19). wullen warck (11).
Laniena metzgbanck (91). schol (128).
Lanifex hd. wollen-, woln- (75 &e.),
selten woll-, nd. wullen-, wulle- (11) -sle-
ger, Ad. -schlaher , -sehleyer (21), -slacher
(9), -meeher (20), -weber, -weger (753),
nd. -weuer. wulleim weber (9). tuch
beraiter (1).
Lanifiea ein wollen slegerin (5 &e.),
wolle schleherin (6), wollschlaherin £
-weberin (76),woln-sleerynne (55), -schley-
ern (21), wullen-slegerinne (23), -leyer-
sche (st. sl. 22). tuchberaitterin (1).
Lanifieium, -eum Ad. wol- (75),
wollen-werg (835), -werk, -weirkunge
(19). wullen-wirkunge (20), -werkinge(11).
Lanifieus wollenkemmer (91).
Lanigeri greges schefllin (64).
*Lanigo v. Lanugo.
Lani-o, -us fleischhauwer (110 szm.):
metzger Z kuttler (126).
*T,anion fleisch vorkawffer (9). fleis
virkeuffer (8).
Laniosus v. Pinnosus.
*T,a- v. ld-nipedium.
Lanipendia spin-nerin, »/. -ster (116).
*Lanipendium wolleroche (Sum. an-
ders Gl. m.).
Lanipeste («ws lapaste) gumpst (6
Lanise-a, -us v. Lemena.
TLanistavleysch-hauwer (19), -houwer
(11), -haeker (74). wleyDheuwer (20).
vleyscher (9). flíscher o. metzler (8).
metzger (74, 93). fechtmaister (126).
wollweber (74).
*Tanistrum chanen- (131), chann-
(Gf), chanm- (131, 141, Gr.) -estila.
*T,an-ius v. -eus, -io.
*Lanna (st.lamina) hypocratis sniti-
mezres m. (Gf.).
Lanna (i. angulus auris) àgs. lappa
(136).
*Lanna v. Lamia.
Lano-eulus (147, Br.), -seulus (147)
dye syn ogen mit wullen doyck droget
(147).
LAP
*Lanpium v. Lampium.
«Lantana (ital. i. viburnum) kleiner
màlbaum (143).
*Lantantia (sf. lact.?) ags. beost (136).
Lanterna v. Laterna.
*Lant-, lanti- (110), lan- (67, 133, 152)
-grauia Ad.lant-grafhin (67), -gráfin (134),
-greffin, -greuine, -greuyn (152), -graff-
schafft (110).
*Lant-, lanti- (110), lan- (67, 133,
152) lang- (17 &e.) -grauius lant- Ad.
-graue, -graff, -graf, -greffe, -greue (23,
132, 133, 152) lanth groffe (5^). langt
greffe (17).
*La- (130), le- (Gt) -ntieulum (,sf.
ientaculum:'; 7. esca, 130, primus cibus
quo ieiunzum. soluitur Gt. 3, 337. wol
Lénsenbrez) bolz (U. c. cf. Sm. 1, 173).
*Lantinum chomat (equi; Sum. cf.
Gf. 4, 399. BM. 858 0. vv. camus, iacin-
thinus).
*Lantiolata v. Lanceolata.
*Lantumium (Znstr. verberandi; cf.
latumpnum,lauconie)martelkolben(75).
*Lantziger v. Lancigerus.
*Lanueulorum v. Strator.
*Lanugo (7. bombax) sijdworm (147).
Lan-ugo, -igo (i120) (Z. lana terre
120, 131, [. super poma t flos tribuli £
prima, barba Br. &c., pr. capillacio in b.
17; cf. eapparis) floccho sm. thisteles
8. (Gr.). locken (13). floch (49). vlocken
vppe den wande (225). vlo, vloe of nop,
noppe op den doick (147). florg 2n panno
(17). en muk bart moselich harZ flocken
bose har (23) plockhen (Z. pammus 1).
phloehken (2) plueken (55) plecken
10). nop (68). ein nap (sic 132), napff
e 110). dystel-plum (74), -blume (8,
11). disteln o. grane (9). gran (11). grafe
(sc 8). uchDenhar 7 har vnter den vch-
sen; der erst part (74). ein june (100),
jung (64,110), jone (132), niuer (93) bart.
nl. vlassenbaert, hd. ganghaar, gauche
federn, m4 poddenhayr (116). flum;
gauch-haar Z -federn (126). distelblumen
so die dur sint vnd flugt vom wind
hinweg (15). cutina (Sum. VI. eydonia Gt.).
*Lanus musere (100. sz. larus). spolo
(Hpt. 5. s£. panus).fluuzus vltra danubium
(Br.).
Lanx (7 diseus, seutella) hd. eyn
schussel (74); eyn praite (64), prait (1),
breit, breide, groD (21), gemalt (64),
wag- (74, 93), messer- (74) -schussel
sim. eyn breite platt (68), breit blat
(110). brede sehossel Z plateel (132).
317
- grote schottel, platteel (147). en bret
schotel (23), 7 en scotele (sic 22). scotle
7? wagescale (99). plackele (20). becken
(8, 9). kar (6). ags. helor (94, 136); ent-
stellt (von. Ohler missv.) laxe clor (136).
pl. lan-, lau- (16) -ees 2. vasa eum qua-
bus saerificatur (16, sim. Pap.).
*Lanxinaeta schüssel-korp (6), -korb
(46).
*TLao-, laof- (64^) (cf. la-, lao-) -fieus
weh-o (87), -e (95). wannen we-chel, var.
-her (64). gruonspet (103). laupfrosche
(19). loef-froez (20), -vorseh (11).
*Lapa v. Lappa.
*Lapacium &e. v. Lapathum.
Lap-as (Br, Gl. mJ, -ates (7, 13,
74, 16, 120, Gf., Gl. m.), -pates (8, 9, G1. m.),
-pacees (147), -ades (17), -atus (121, Gf.),
318 LAP
-ores (74), -astis (Sm. 2, 49. Gf. 4, 406),
-estes (74, Sum.) lampeste (74) gom-
(Sm.), kum- (18, 74, Gf), khum- ($m.),
chum- (Sum.)-bost, -post (74, Sm.), -pest
7 kaps (13) kappuD (Y) kab-us (74),
-as krut (76). speyse mit fleisch Z mit
crawte 4& wyge (st. vyge; 9). spyse mit
fleiB. 7 mit erute (8). spiBe mit fleusch
ader mit crude gesoden (17). flad-o
(121, Gf.), -en (Z. fructus fic inter duas
turtas pressi 120). breiting (7. placenta
Gf.) kraut, fleisch, grosserhafen, feyg-
ekuch, -pawm lapates; trester lapes-
tes, lampeste; muDkraut lapores (74).
droegh vyghe (147). 4 caréce (147, G1. m.).
*Lapastris (cf.lapistrus Gl. m. sm.)
gras (104).
Lapates v. Lapas.
*Lapatia v. Lapathum.
Lapatiea v. Lappacia.
*Lapatiolum schaaffampffer (143).
Lap-athum (131, 143, Gf.) -atum
(105, 110), -athium (85), -atium (12 &e.,
7. Cibus factus ex* lapato 110. cf. Gl. m.
h. v., 0. v. lapas), -acium, -icium,
-itium (76), aeceum (11), -pacium (8»^,
41, 93, Gf.), -atia (Sum.), laba-tium (Gt.),
-cium (87) (cf. lappa); lap-athum pleta-
7 pletu-cha (Gf). letacha (131). -acium
Sclichtladeke (sc zm s verb. 24). -aeimma-
eutum (szc) slecht-lauch, -kletten (74).
-atia pleticha (8um.). -pacium blatche(93).
sliehte ledeke (47). kleddo 7 chleddo sem.
(7. lappa. Gf.). lattich (7 -ieium 4). loeg
loppe (8^). ags. doece (913). -athium
selijtledeke (85). -atium, -acium,-icium
(Da, 23 &e.) pletieha (105). bleticha Z
zaisla (120). leticha Z huf-l. (Sum.). letech-
a (101, Gf.), -e (100). lade-che (8^),
-ke (23). latich (4, 87). lathieh (17). let-
tieh (74), -ich, 5o^. horly lupen (4)
latig £ addich (-acium 7 -icium 3). lat-
tich (Db &e.). L, latich (134) 7 kletten-
samen (19, 67), -sam (66 &e.), -saum (68).
chledda (121). krassen saet (11). (.Dze Form
lapicium gz/t nicht für Klette und deren
Samen und kommt in den. alten. Druck-
werken kawm vor: s. o. 76). hufleticha
(Gt). huofleteche (Sum.). schorflatiche
(9), ladieht (13), -lattich (12). sehurf£
laeken 7 bappeln (10). heyderieh (21).
dockenbleter (91. cf. ags. docce). lapa-
tum chle (105. s&. chletta sm. cf. lappa
eledistel) laba-eium spicig klet (873,
146); -tium pletecha 7 stripha (Gt.), of.
striph herba mercurialis (2b.), streifwurz,
strippert, stripplattieh, strópfelkraut,
strupsalat rumex (Nmn.). rumex /7 1la-
pathum streif-, mengel-, menwen-,grind-,
Zitter-wurtz; struplattich, lendenkraut
&c. (143). lapaeium strüpfen- (111),
strupf- (91), stein- (75. »« lapis) -wurz.
hasenoren; grintsatich meym (sic?) o.
mone newe (74). l. acutum ( para-
tella) le- 7 gri-nderung (Ki. lendi- Z
mengel-wurtz (141). slizletegen (Sum. v).
splez wegerich (153). n4. peerdick, patich
(116). lap-ieium 7 -acium (£. petra-
nelium, -pium, polipodium, nde cala-
mentum) vulg. steinmintzen NE lapa-
dium (9423), -tium gs. lelodr-e (942),
-ae (94, 136. cf. radinape).-tium rotun-
dum huflatich (91). lapituea 7. bardana
(16. cf. laptuea &oc. v. picris).
*Lapatus v. Lapas. Lappatus.
*Lapdacismus v. Jota.
*Lapecedina v. Lapicidina.
LAP
*Lapella v. Cynoglossa.
Lapena.sterne seer blenckende (147).
*Lapestes v. Lapas.
*Lapia (p sé. b) lippe (16).
*Lapie-edina, -edius v. -idina, -ida.
Lapi-cida, -scida (11, G1. m.), 7 ce-
dius (147), -eina (126), -dieinus (141),
lapsida steyn-bycker, -metzeler, -hou-
wer (147), hd. -hauwer, -metze, -meezel
(76), -maifel (3). stainpozil (141). stien-
hauwer (11). stenwerte (2225, 23).
IT bycken, steynhouwen
(147).
*Lapieidarium steingrub (65).
Lapi-cidina, -cedina, -cina, -cinia
(17, 74), -dicina, lapecedina (133) (4.
latoma-cia 4 -nia 74)Ad.nd.(141) steyn-
grube, -hutte (17, 64, 147), -hytthe (13),
-hutt?-statt £4 -metzhutt (74), -hitt (91),
-brueh (75), -loedse Z -kuyle (147), -kamer.
haw-k. (9). steempen (11). stem- (19),
sten- (20) -pel. stenpuel (99). Cf. steen-
poel 7 -put latomia (Kkil.).
*Lapicill-e (6), -ae (46) (cf. lapsile)
schliffstein (6, 46).
*Lapicina v. Lapicid-a, -ina.
*TLapieinia v. Lapicidina.
*Lapieium steynicht (18).
*Lapieium v. Lapathum.
Lapidare steyn-igen (7, 147), Ad. -en.
v'steynen (6, 68, 76). steyn (18). md.
stenen. mit steyn werffen (17).
*Lapidarium steyngrub (65).
Lapidarius 4. g. lapicida (110 &c.).
sten-en (22), -ich (23). die myt steynen
hantiert (141).
Lapidatio steynunge (20).
Lapidator steyner (20).
Lapideus steyn-e (20), -nennen (19),
-ieh (141).
*Lapidicin-a, -us v. Lapicid-a, -ina.
Lapid-osus, -iosus 4d. steyn-ig,
-ieht, -echt (5). nd. stenech (22), stienich
(11). vol steine (85), stein (17, 68).
*lapifare v. Lapsare.
*Lapi-, lapidi- (Gl. m.) -fodina steyn-
grub (74, 73), -pruch (74). stencule (225).
Lap-,lax- (1) -illus chlain staindel
(1). sten-ehichin (55), -ekin (23). fuwer-
stein (65).
Lapis d. nd. steyn. Ad. stain. md.
steen, sten, stien (11).
L. eala-, kal-minaris v. Cadmia.
L. funeris, imetis (? 2223) licksten
(222).
*TL. lauri (cf. sq.) lasurwurtz (74).
L. lazuli bergblaw, lazur (116). l.
-sten (85).
*TL. pistorius kuchenstein (125).
L. speeularis vnser frauwen eyss,
sperglass, ml. spiegelsteen (116).
Lapiscida v. Lapicida.
'Lapista (£. genus vasis lapide? et
aquari? Br., Gl. m. cf. lepista) martier-
stien d mortel kalg (sec 19). steyn-
trog, -faf) (74). watersteyn (141).
*Lapit-ium, -uea v. Lapathum.
*Lapores v. Lapas.
Lap-pa, -a, -pae (43) (cf. glis, lapa-
thum) kletta; cliba; leti-, blete-,
letha-cha (Gf.). pleticha (121). letteche
'(Sum.) Ad. nd. klette. Ad. klett (141),
LAQ
klet, kleth, cleth (7 ?) lode (17. cf. lapp-
atus). ladeke (85). chletten (1). eletten
? cledistel (75). distel (23). eliue (23, 94).
clesse (106). crasse (11). ags. clifae (5
clithae (94), clate (942).
*Lapa canina kleine klette; pfaffen-
luf) (125).
*Lappa inuersa (7. illafeos 24, cf,
ilancia; agrimonia 7 marmorella &e,
qq. v. 143), £ major (47) breit ledeche
(Sum.). rot ledeke (47). l. maior rode
ladeke (24).
*Lappaees v. Lapathum.
*TLap-pacia £ -pella (Pap.), -atiea (Br.
&c.) est herbà que stomachum confortat &c,
*Lappacium v. Lapathum.
*TLappas, g.-dis (cf.lapista? lampas?)
duppen (20). en beecken (11).
*Lappates v. Lapas.
*Lap-, la- (76), lip-, var. li- (r5)
-patus (£. pilosus) klet-echt (9), -tieh
(16). lod-iebt (17), -echt (8), -ert (49).
lódieh (3). zotti-cht (15), -g (76). raueh
(9, 4).
*TLappella v. happacia.
Lapposus cleetteeh (20).
*Lappus (awis) wazzerstellia (Hpt. D»
cf. wazzerstelza tapula Gf. svm.).
*Laprenus (: lapis? later?) schifer:
stai (16).
*"Lapsanus ags.
malua).
*Lap-sare, -ifare (18) 4. frequenter
lab-i (69, 134), -orare (66 &e.). hd. wetzen,
wefen KE nd. wetten 7 slipen. Ad.
sly- (12), slit, schli£, sley- (20, 74)
schley-fen. schleiffen auf dem eyf (134).
schlyffen vff yf) (69). den stein (: lapis)
wenden (110), vmb-w. (68), winden (132).
fain (1T. : labi).
Lapsari (Br.) vil (110), dickwill (132)
vallen.
*Lapsatio sleijfunge (20).
*Lapsator sleijfer (20). sleyffer (14).
*Lapsida v. Lapicida.
*Lapsi-dium (3, 8, 9, 17, 2), -lla (3,
76), -Ilum (6) (est ?llud quod cadit —
:labi— de metallo quum. acuétur 3, d.
de lama deriuatur 16; cf. sq., lapeillé)
sliff (3, 8). schliff (2, 76). slyfch (9). eyn
sliff hu (17).
*Tapsile (cf. prc.; lap-eille, -icille)
shff (5). sliff- (7), silff- (sc 18) -steyn.
sehlió (21). sleifrigs-, sleffper-ding (74).
*Lapsi-la, -]lum v. -dium.
*TLapsillus (1 s&. b?) eleppel in eyner
klocken (22^).
*Lapsim adv. weczen (12).
*Lapsorium (2. cos) hd. wetze, wecz
sliff-, schliff-, schleyff-, sleyfeh- (9), nd.
wette-, vet- (91), slipp-stein sim. schliff-
stat 7 -mule (175).
Lapsus geglunden (6).
*TLapticia 7. vehieulus (76).
*TLiaptu-ae, -ca v. Pieris. Lapathum.
*Laphus (i. ceruus 176, aus &Aatoc)
eyn hireze (17), hyrs (8, 9). |
Laqu-ear, -iar (Db), -eare, -earium
(111), -eor £ -erare (76), -iale (93 Mrg-)
himel-lizze (Sum.), -z (2, 76, 93). gehemelcz
?
eoydie (1365. cf.
(20). bóne gewolbe o. hemelte (13). helm--
zeychen 2 -ezóghen (19), -teyken (11). en
LAR
lemelie bone (23). ein heimelieh bübe
sic 6), tefel Z hengelpaum uo henghel
om (22). henge- (5), henkel- (17), hegel-
? 91) -baum (?. laeunar Z testudo lobie
1). bome (225). bodem (b^). gewelbe (9).
yyene-g. (10. d st. b?). gewewe (s2c 8).
en keper 7 worminghe (108). hd. nd.
Ik, rick. Ad. ricke (7. pertiea). reck Z
iek (18). latte (95). thyllen (111). balck
. tram (91). scheim (93. sf. scherm). eyn
rolffseil (133). ags. fierst (94), firt (136).
aquearia reben (7). hemelieze (8, 9).
imelte (99). latnagel (76).
Laqueare hd. nd. stricken. hd. ver-
tr. (D, binden, knoppfen (9). himmelcen
100). himelten (99). tefeln (74).
Laquearius adj. ge-brittert o.
himmeltzt (65).
Laqueator strick-macher (75), -er £
efler (74).
Laqueatus (cf. G. Wtb. 2, 551) stricket
23). Ad. ge-, nd. be-str. gefangen (17).
*TLaque-or, -rare v. -ar.
Laque-us, 7 -olus 7; -tismus (147)
d. nd. strick. strig (D^, 6, 82b). strecke
I3). sthrick (schrick?) 7 tyr neez (9).
ire garn. (8). hálsing (126 s£m. cf. G. wt».
, p druwe, val, sprynckel, stappe
LAT).
*Laquia-le, -r v. Laquear.
*La- v. Li-quiricium.
Lar (g. -ris ?. casa, domus, ignis,
0cus vbi fit ignis, foramen, n. pr. nymphe ;
.-rtis n. pr. regis; lares pl. . eude-
(ones dc.) md. heert, vuer, huus, hol
ID). Ad. hert, h.-stat (Sum.), fuer, fewr
) 74) hauB, hu, huysse (19), hutte
). en hof (23). neppersloch; name eins
unigs (74). long maghet ( 147). lares
lali serezza (Gt.).
*Larba v. Larua.
*Larbul-a, -u (136) (b sí. v) egisi-
rima (94, 136. cf. Gf. 1l, 104).
*Larcumea . Lauconie.
*Lardaceus specken (75).
-Lard-are, -&re (11,19) hd. nd. spicken.
peeken (19).
Lardariolus v. Sigitula.
Lardarium wyme (7. locus vbi lardum
endet 19). spechus (Gf.). fleischhus (93).
aischus (104). nl. lardeerpriem, gall.
irdoire (116).
*Lardere v. Lardare.
*Lardipolus mittel (76. vermzculus
idi? cf. larinus?).
Lardu-m, -s hd. nd. speck. nd. spek.
d. speg, speeh (Sum.), specke (152).
*Laretica (m large ef cariton gracia
5) milde gnade (17 &e.). laretice 7.
raciatiue (76).
*Larf-a, -acio v. Laru-a, -atio.
*harge v. Larua.
Larg-e, -iter rich- 7 fro- 7 miltec-
D, fri- £ volkumen- (63), wollene- 4
uldenc- 7 ryne- (20), milteng- (76) -lich.
. Largi-fluus, -pluus (17) Ad. nd. milde.
ültsam (110).
—Largiri hd. geben, miltclieh sm. g.
* gheuen. geuen (20). werdin gegebin
- Largitas hd. nd. mildicheit sZm. milt-
-gebatfft-igkeit (65).
hargitio Ad. gabe, gebung. gaue (132).
euunge (20).
Largitor geber (17).
LAR
*Largitramus 7. vermis quiintramire
qui et v. lignorum solet déc? (x6).
Largiuseulus wat milde (132).
Largus hd. nd. milde. milter (6). ein
Robur 7 vber-flussiger, varr.-nussiger
65).
*Laribate v. Lauribaeea.
*Lar-, larif- v. Loaf-, Iaf-icus.
*Larida v. Strula.
*La- v. Lo-rinarius.
*Larinus (aus tarmus?) made (100).
*Laris (cf. eharadrius. larus. lar.)
leracha (Gt.). «gs. meu (136. sí. larus
avis) men (sec 94); weiter w. 4. terra
profunda (136. cf. larricium Gl. m.?).
hertstat (104).
Larius, latius (Fris.) 4 7. comensis
(125), eomacenus (Fris, Ki. laeus co-
macher (Ki.) chumer (Fris) see. der
thummer sehe (125).
*Larnasos (auslarnax Gl. m., Adpya&)
arch Z kasten 4 truhen 7 almar (Aventin.).
*Larnatium (cf. prc. ?) v. Morga-
nicum.
*Laro v. Larus.
*Larpha v. Larua.
*Lartago (aus lanugo?) 2. erinis $n
membris pudibundis (16). fotzen- o. fisel-
har (74). s
Lar-ua, -pha, -fa (3, 55), -üua (9),
-ba (136), -ge (pl. 120), laua (20) (gf.
lamorpha, loruus) serato (Gf). pl.
serezZa (121, Gf.), scrate (120), screlz;
serezzolscraito; kleyn herchen (Gt.).
sceme (104), sehám (112). schem (7, 46).
schympart, schewhe, putz (74). sehiem
(14, 16). schoem (68). schónbart; butzen-
& bócken-antzlit (126). butzen antlit
7 schemper (88). b.- o. faDnacht-ange-
siecht (110). schonpert (116). ein mom-
men aengesichte (132). nl. mummen-
aensicht (116). Ad. ein laruer antlütz
(134); ein larffen-, laruen- (69) -antlitz,
-antzlitz (133), -antzlit (67, 152). lar-ue
(9, 18, 132), -ffe (5^, 17, 74), -fen (21).
en mumelmnx- (11), schodufels- (23)
-houet, 7 en rok (23). seho-tufel (12),
-dófel 7 diuels sehowe (13). schut dufels
heupt (pi. 19). eyn dufels-heubt (5),
-heybet (89), -gestalt an gedan (8).
tewfl haupt (1). tufels cappe; eyn
schufel (7. dyabolus 1l). ge-schü (93),
-schüch (46). gespenst 7 zünDler (126).
vladebijs 7 fladebijO (20). eyn hüner (6).
mer-wunder (9), -wonder (8). talmas-che
(106), -ge (99).
Larualis v. Laruatus.
Laruare bocken antlüt anlegen (64).
larffen machen (15).
*Lar-uatio, -uaecio, -facio (17) 2.
caducus morbus (16). sucht (17). vallende
s. (8), vbel (9).
*Larua-tus, 4 -lis (Fris) eyn butz
(110). fastnachtbutz (Fris). verbutzet
(126, Fris.).
Lar-us, -o (34), -is (g. v.), laurus (76),
lorus (5b) (aus ; animal $n. aqua etin terra,
habitans; cf. fuliea) Ad. md. muser.
mawsár (2) mauDer (1). maiser (34).
musaar (9). muf-ar (8) -er (7). müse
bifer; yysD fogel; merekacze (19).
musebiter 4 mercatte (11). wasser-rabe
(4), -rappe o. -rape (75), -hune (17), -hun
(3). vaterhoen (97). ar (45). holbrodt
(114).
*Laruua v. Larua.
LAS 319
*Lasan-us, -um (Ki.), -as (i. tabernas
136) trizstuol (Gt.).
*Lasce v. Lasse.
*Lasceratus (sí. lae.) tzuslagen (19).
*Lascifus v. Lasciuus,
*Laseinia v. Lacinia.
*Laseiu-are v. -ire.
Lasciuia hd. nd. geylheyt. geilkeyt
7 lustickeyd (19). SMOVI. eEIeLcid ne
weentheit (11). v^wen-theit (99), -ekeit
(85). wyldieheit (20) dragekeit (18. »«
lassitas?). wives lust (85). mütwil (39).
getlose (Hen.).
*Lasciuiosi ludi schentlich mit ein-
ander rammeln &e. (65).
*Lasciuiosus v. Lasciuus.
Laseiu-ire, -are (5") Ad. nd. geyl
sin. gayl 7 gogel sein(74). geylen (11,
20). geyl vnkuschelieh (8), g. vnd vn-
keuslieh (9), vnkeusch (110) leben. drege
(18. cf. prc.), gogel (74) sin. verwen-en
(89), -den (99), -t wesen (132). gettlosen
(Hen.).
Lasciu-us, -is, -iosus, lascifus (3)
hd. nd. geyl, verwent. hd. geyel (3),
gail, gàyl (9). geylof; schampar ; gümp-
pig; ramler (113, 126). birtzlich (125).
wylde (20). vn-kusche (8), ets)
getloD (Hen.).
Laserpitium (7. maguderis 88)
krautdorf (88). liebstóckel, badkraut
&c. (143). laserkraut, teufelskoth, meis-
terwurz (Ki.).
*Lasirium v. Lazurium.
*Lasna v. Lagena.
Lassare Ld. lassen (8, 9); laf) (bb),
trege o. müde (6), mueth, müed (134),
müeth (151), faul (1) machen. las Z mode
maken (23). modde werden (21). mude
(10), trege (V) sin. mueden (11). Ad. nd.
muden. v?-m. (110), muyden (133), -mieden
(67), -myden (76), -meyden (152), -moeden
(132), -moden (22), -mydigen (18).
Lassatus hd. mude s/m., müd (134),
mud gemacht. mode gemaicht (132). m.
? las ghemaket (23).
*Lasse, lasce (4) (si. lasciue) fieri
gell sein (3, 4).
*Lassera (aus
zerrer (74).
Lassescere v. Lacescere. lassisco
. incepto lassare (16).
*Lassetudo v. Lassitudo.
*Lassieius mus lassitz, l-maus, a4.
harnball (140. cf. -bellerle v. liecisca?).
Lassi-, lasse- (b^) -tudo d. mud-
ekeit, -icheit. rnüdikait (134); muy-(152),
mü- (151) -dekeit. mod-icheit (23), -eheit
(21), igede (85). mud- (110), muet- (132),
macht- (5^), trog- Z fiel- (6), las- (23)
-heit. fulkait (46).
*Lassitum v. Lituus.
Lassus Ad. mude. m. von erbeyt (8),
arbait (9). mode (21, 23). moede (132).
moyde (13). müde (3). máede (151). müd
(134). muyede (152). mied (38, 67). mat
(23). macht (b^). trag o. matlas (1).
las (1) las (1, 23). laseh (225). mud
ader lassigk (4). trege (6). erlágen Z
hellig (126). taub (125).
*Lasterna (bast. magés pro curru
mulierum) wage, var. woge, am wagen
(15).
Lasurum &oc. v. Lazurum.
lacerare) reysser,
320 LAT
*Lata v. Lota. Squilla.
*Latamus v. Latomus.
Latare breyden (20).
*Lataria v. Lathyris.
, Latax, AdzaE, t noerza (140, Alb.) ein
nürtz (114, Ki. mustela lutreola Nmn.).
nurz, ein otterngeschlecht ( V. a. 1618 &e.).
nórz 4 nerz (140). nertz 4 nóertz 4
nórtz, ist ein wysele geschlácht (Piet.).
Cf. vuss. tatar. wogul. norka der nórz,
nórzwiesel; poin. nurek 2d. (Nemn. &o.).
esthn. nirek mustela erminea.
TLatebra (7. latibulum $88, 110 &e.)
schul-unge (19, 110), -inge (293, 132),
-nisse (8b). Ad. sehol-, schel- (Y) -unge.
vorborgen (55), v?holen (1, 23) stat,
sthat (schat? 22) duster- (28), duyster-
(132), Ad. finster-nisse, -y (110). hol
(110 &e.). vnderschleiff (126). p/. hielen,
heler, locher (88).
*Latebrositas duesterheit (20).
Latebrosus Ad. nd. duster. duester
(20). hd. finster, gantz f. g. duyster
(132). dunsterlec (99).. demsterlie (106).
dunekel (10). vol finsternuf) (68).
*Tiatecula &oc. v. Laterula.
Latens lostende (t? e?) 7 verbor-
gen (9).
Later hd. zigel,'ziegel, zegel; z.-,
ezeggel- (21), zekil- (20), schifer-stein.
nd. teygel (22b), tigele (99), tegel-,
scheuer-steyn sim. breif) (15. cf.columna).
bryf) (755). breis (759).
*Latera-bilis, -lis Zd. sitig, -lich
(140), -tig (), -tlieh (18); seitig (1),
ich; sidig. «d. zidieh (23), scidich
(stidieh ? 22), sidelie (11). by siten har
(4. eonsodalitus 6). besytz (68).
Lateralis gut eid gesel (75).
*Lateratus (si. lacer.) to slagen (11).
*Latereularius tzigelborner (125).
*Latereulum ags. beolone (942. Àen-
bane Bosw.).
Laterceulus schindele 7 dil (100). latta
(pl. 141).
Latere d. nd. schulen £ v?holen sin.
Ad. scholen, v'heln, v'bergen, v?bergen
(9); v?b. sin, ligen (825); loschen (9, 74).
nd. vorholden syn.
*Latrieium ein ziegel offen (110),
tzygelouen (132).
Lateri-ecius, 7 -nus (75) zigeln (95).
zegelin (8). ezygel leym (sc 9).
*Late-, lat-rifex Ad. zi-, zie ce-
(21), nd. te-, tey-geler. ziegel-mecher
(1), -macher (68), -bacher (110). tzygel-
4 steyn-becker (132).
*Lateri-nus v. -cius.
*Laterna v. Latrina.
Lat-, lant- (Gt.), lae- (10) -erna Ad.
lucht-e, -en (10); luechte (20) lycht
(110), liohtfaz (Gt.), lat-, loe-, lutz-erne.
Laterna-rius -tor (74) laternmacher
(74, 75).
. *"Laterosus (:latex) water- 4 win-
ich (11).
*Lat-erula (3), -eeula (9), -eetula
(16) -egula 75), -ieola (8), -ieula (4),
lathetula (148) 7. tegula (75, 148) schin-
C (st st. sc) & taffel (9). sto-
1 .
*Latescere (2« lacessere; : latere,
LAT
latus; . incipere latere; irritare) reytzen
(23). reyBben (6). grosin (8). grossen (9).
vorborgen sein (4). begynnen tzo schu-
len (132).
*Lat-, lie- (9) -estea win (8). weynZ
winblech (9). Cf. latex 2. vinum?
*Lathetula v. Laterula.
Latex lid; uuazzir (Gf.). wasser (9).
hd. suf), süesse (3), sith (7), spring-,
springk- (74), springend, springen (91,
110), Vporgen (1l, 53) wasser. weyn (9.
i. vinum, Pap.). ein v/borgen qwelle (6).
Vb. win in dem bere o. wafer (8) w.
das vnder der erden v?b. ist (75). em
sprine water (23). en sote w. (23), w.-
sprine (22). quell-, queck-prunn (74).
keffbrunn (93. cf. G. Wtb. 2, 482).
*Latibulare verpergen, laussen (74).
Latibulum (cf.latebra) v'porgen (1),
heimlich (75) stat, o. end (75). en vor-
borghen stede (23). vinster verborgen
gemach (75). vorbergun-t (9), -e (8).
losch- (9), sos- (8) -unge. schulinge (11).
hude- (10, 12), hyde- (13) -winkel. hüle;
schlupff; klufft (126).
*Latibusiare (cf.laetibusia) kernnen
(147).
*Latieinium v. Latinieum.
*Latic-ola, -ula v. Laterula.
Latine loqui tateren vnder eyn an-
der Z tarten spelen also de kynden (22).
*TLat-inia, -una (14) (cf.laeena) hekele
(23). hechel (74).
*Lati-nicum, -cinium (69, 134) Ad.
nd. latin-s, -se (133), -ische (67), -isse
(152), latijusche (133), latein-iseh (69,
134), -seh (66), -iB (v0, 151) sprache,
sprach, sprake. latin spraich (7), ge-
sprochen (76). latinsch sproeh (6).
*Latinieus en dudesch (sc) mynsche
23).
Latini-zare, -sare latin d. reden,
sprechen, nd. spreken. latein r. (134,
151). latine r. (152), redden (133).
Latinum Ad. nd. latin. latyni (90).
Latinus latinre (99).
*Latipes breitfuf) (75).
Lathyris, v/i. »« laet-aria, -oris, /n
den Glossen wnd Vocc. lataria (101),
laet-aria (117. q. cf.), -arida (V, &t.),
-aridia (Gf. ,,a/. -ariola^, 7. cito -cacia
q. v. 130), -iarida (121), -iria (41), -iride
(105), -eridia (104, 131, Sum.), -eritia (87),
-erizia (Sum. V), -ericia (74, 85, Sum. V),
-er'dos (11), -anda 7 iactarida 7 actu-
reda (Gf), laecyride (943), slaetaria
(104), lectariea (7. sprinula 74) springa
(121, Gf.). Ad. sprinc-, spring- (17), spranch-
(105), sprintz- (1, 74), spinni- (104), spin-
(87), spi- (Sum.), erist- (74) -wurz, -wort.
spinwiz (Sum. V). kelerBhals, zeydelpast
(74). ags. libeorn (942).
*Latissa v. Lycisea.
Latitare verporgen sein (1). v'borgen
(23), gantz vb. (110) sin. v-bergen (6),
-birgen (13). stett verbyrgen (64). schulen
(71). diekwyl sch. (132).
Latitudo Ad. breyt-, nd. breet-heyt.
breyti- (6), breyde- (18) -keit. breidde
(99). der breit messykeit (63).
*Latius v. Larius.
*Lato v. Lota.
*Lato, pl. -ones laten, hyen, hayfs-
genoten (147).
*Latoea v. Laetuea.
LAT
Latom-ia (110), -a (75, 76), -aeia £f
-ania (v. lapicidina) (7. lapidis cesio t
domus latomorum 110 sim.) steiniger weg
(15). latonia. steinhütte (75). 4. diana t
luna, (110). N
Lato-,lata-,latha- (64) -mus, latoni
(gl. à. lapidum. eessores 136) Ad. stein-
meize Z -meizil (pZ. $m. 2, 627), -metze,
-metz, -mótz (67), -metzel (64), -metzler
(68), -metzeler(132),-brecher (75), -hauwer,
perte (23), -werue (22). stienbieker
Lator Ad. nd. bode. boede (132). Aid.
bodde, botte, bot, pot der etwas bringt
(15), dreger (17), briff-dr. (8), briefftrager
(110), treger der briff (9).
*Latozona brayt-e snure, -er gurtel
(14).
Latrabilis bellieh (8^).
Latrare Ad. nd. bellen. Ad. b. als
eyn hunt, hylen als die h. (68). bleken
also dey hunde (225). billen, muffen,
befftzen (Hen.). pellen (1, 2). bellen (99).
huylen £ beleken (132). bloken (camum
11). hulen (110). latrat bilt (40).
*Latrari (: latro) berauben (18b). .
*Latratio bellinge (23).
Latratus Ad. bell-unge, -ugunge (20).
blaffinge (132). hylung (68). ptc. ange-
bollen (Fris.), -bullen (128).
Latr-ia, 0Ossw. -a, litria (154) (7.
theofebia 75) Ad. gotis dinste, gotz £
gottes dienst szm. d. der, 7 erwirdikeit
die, got allein zu gehort (75). nd. godes
denst. gotlich ere (7). byddunge (19).
bedinge (11). ge-b. (99). sehoppers ane-
betunge (15). seheppers (8), der schef-
fers (9), dez sehópfers (63) anbeten.
anbetung der (63), anb. gottliche (76)
almechtikeit.
*Latrieolus 27. lunatus (76).
Latriensis (: latria) ynnick (19).
*Latrifex v. Laterifex.
Latrina, 7? laterna (1), laca (8)
Ad. schiBhuO, scheyskamer sm. dunne
tur gewant 7 eyn offenbar scheyshaus
(9). d. dure g. 2 o. schis ganck (8). feld-g.
(Gf.). snufje (125). anzueht (114). heym- -
elicheyt (20), -lieh zu der natuer (75). |
haimlicher gmaeh (91). profetle 7 sprach--
háufle (126). prophei (Das.). profey (110,
128). priuait (132). lengene (99. cf. lange;
linghene limus Kil w. v. stereulum).
een cleine (108, Kil.). |
*Latrix v. Lotrix. |
Latro hd. nd. morder. m. ader eyn|
morderin (61). mordener (132). murder
(19). Ad. schaceher (65, 95), schecher.
scakere £ dief (106). scheere (99). pfad-
hucke (9), -ehuche (Fr. 2, 46), cf. vespilio.
struchdieb (125). struekhan 7 stroder |
(92b). strotter (74). schnapphan (126). |
schyltknecht (;. satelles magnatum 91).
Latrocinari Ad. nd. mor-, mór- (6),
mur- (19), stro- (29^), stru- (71) -den.
strotten (74). perawben (1). rauben (20).
pfade huchin (8). pfad hauchen (9). sehe-
chery triben o. vben (75).
Latrocinium Ad. nd. mort. mord
(22). moert (11, 132). morderie (20, 65).
merdery (8). duberij (9). difde (99). scehe-
ehery 5 scháchraub (2). seah ($m.).
Latruneulator blutriehter (88). rü- |
mormeister (Ki.).
LAU
Latruneulus (27. paruus latro 16)
morder (1, 8, 9).
*Lattula languuid (Gf. l, 745).
*Latula lade (11, 19).
Latumia &e. v. Lauconie.
*Latumpnum (cf.lauconie &e.) mar-
telkolb (74).
*Latuna v. Latinia.
*Latura (cf. lacena. litura? anders
Gl.m.) hechel (6). ealke (17). kalk (9).
balk (8).
*Laturicium (7. enula; awslathyris?)
alant (74).
Latus adj. hd. nd. breyt 6 wyt. Ad.
breyd. nd. bret, breet. Ad. weyt.
Latus sóst. hd. nd. side. Ad. site,
sitte (18), sith (1), sijte (10), seyte.
Latus (piscis) latbrachüómen (140).
*Laua v. Larua.
Laua-erum (1l, 75 &e., 7. vas vinarium
Gl. m., lotio 4 ablutio Br.), -torium (6,
8, 9 &c.), -rium (11, 19, 20, 75 &e.), laur-
ium, var. -um (110) Ad. nd. hant-, waer-,
water-vaD, -vat. hant wasser (1). w.-vay 5
(19), -vas (20). wasch-faf) (4), -vas (1),
-haws (9). wesch- (8, 75), wafà- (18) -hus,
-uabh (75). gieB-vaf (76), -vas (6, 64).
deuff-, reyni-unge (17). laua-torium
hannthab vas (1). wesch-stat, -panck
(15). erum, 7 -ricium (75), 7 -rium (5),
-z0 (8) ein wesche (6, 75), o. baptismus
(6). wessunghe 7 deuff (19). wasschinge
i dope (11). waschung, tauf, brun (65).
tawift & bad (9). bat (7) weschunge (20).
bat wafer (8). bat (8).
*Lauaerum Veneris v. Labium V.
*Lauand-ria, -ula v. Lauendula.
Lauare hd. nd. wa-, hd. we-, wá-
(134) -schen / rey-,ra- (76) -nigen.waschsen
1105). waBen (18). wesBen (20). wóf)en
21). neczen (17). twahen (9, 74). zwahen
(11). zwagen (1. caput 113). blatzen (Hen.).
spulen (74). nd. dwan £ spolen. sp. ?
seholen 7 dwaghen (295). paden (111).
l. faciem 7 vultum mute also de lude
sich ringen vnder ogen (99b)
*Lauaretus adelfiseh, edle albulen,
weisse blauling, plitzling (140).
*Lauaricium &oe. v. Lauacrum.
*Lauatismus v. Iota.
*Lauazo &e. v. Lauaerum.
*Lauba (4 scena) loube (104).
*Lhauees v. Lanx.
Laucia v. Lauticia.
*Lauconie stricki (v. catene Gf. 1, 145.
5, 740) 2. q. hoconie q. v., aus lautum-ie
(i. vincula, G1. m.) cf. -ia à. custodia (136^);
*e i. carceres, latumi-ae i. verbera (1362);
"8 i. vinculum (Br.); cf. latomia, latump-
num, autumnum, lantumium, lacone;
E est cathena 1 genus carceris
76).
Laudabilis //d. lob-elich, -lich, -eklich
(67, 152), -sam (1, 75). loue- (20, 132),
Ero (110), lób- (6, 151) -lieh. nd. loue-,
of-lie.
Laudabilitas lobsamkeit (75).
Laudabiliter lobsamiglieh (75).
*Laudacia (aus laus»«lauticia) ere
9. lobligkeyt der speyse (74).
*Laudacismus v. Iota.
Laudanum nortman (24).
Laudare Ad. loben. louen (23). loeuen
(132).lauen (11). prisen; serden (Ad. zerten,
von zart, saerd); hyghen (22^).
DixrENRACH. GLOSSARIUM.
LAU
Laudatio louunge (20).
*hauditia v. Lauticia.
*Lau-,lan-(Br., Gl.m.) -dula (cf.alauda.
Dz. Wtb. 12) lewer-ich (11), -k (20). ler-
ieha (127), -yche (19 szm.), -ich (8), -che
(74, Sum.).
La-, lo- (47), li- (103) -uendula,
lauand-ula (75), -ria (6) lauend-la (103,
Gf.), -ele (85), -el (1, 19, 64b, 74), -er (v,
64€), hd. -el erut scm., -eln er. (5), -elen
cr. (22), -ulen er. (22), -er eruyt (132).
lobendel (17). lauander (18). laubangel
ein kraut (74). lofengele (47). lauand-ar
(110), -er (68), -el (75) krut scm. louendel
krute (133). ringelblüme (95).
Lauer (cf. berula) wasser epffich,
nl. watereppe (116). prunnkrefh (74).
*Lauere besprengen (74).
Lauerna v. Laberna.
*Lauerula v. Berula.
*Laui-, lau- (Ki.), lana- (14. -iani-)
-trices prüder- (111), bruder- (91) -weiber.
Zzweyer-br. weyp (74).
*Laurabiea v. Lauribaeca.
Laurea Ad. nd. krone (de lauro &c.).
eroen (1l) eyn kron von laurin baum
(4), des siegs vnd der vberwindung (45).
meyster kron (8, 9). signüst crovn (93).
kraneze (19).
*Laurea (herba) v. Laureola.
Laur-eare, -iare Ad. md. cronen.
krenen (110) krónen (6, 151). kron (18).
Laureatus ge-cront (8b, lY, 75) mit
lor-, var. lar-ber laub o. esten (75).
*Laure- v. Lauri-baeca.
*Lau-, 4 au-reola, laurea (13, 85)
(herba; species medicine 8, 9, 16. cf.
coecognidium) kelier- (3, 12, 4), kellers-
(10, 24, 143), kelrB- (74), kelder- (85),
kers- (13) -hals. kellerschale (sc 71).
Zyt- (64, 123), tzil- (125), ezei- (3 Mrg.)
-lant. zeiland (143). zeidelpast (74, 153).
zidel- (143), sute- (47, 85) -bast, -bist (41).
ogelinde (47. s£. eig.?). drüfwurtz (73).
láukraut, seheiflorbeern (143).
Lau-, au-reola sige-, sigef)-kron (14).
Laureolum asch (8, 9).
*Laureolus lorber wasser (8).
Laureus(cf.laureatus)ghecronet(23).
*Lauriare v. Laureare.
*Lauri-baeea, gew. -baca, laur-us
baecalia (116), -ebaeca, -umbaca, -abiea
(D^) -um (175) laribate (pé. 24) (cf.
baeea) hd.nd. lorber. l.- (3), lar- (75) -ber.
loreberen (24). laurbeer (68). lauwerbese
(132). lor-bon (649), -bir (1). layrbere (13).
*Laurieale ga/.. haubregons (122).
*Laurium v. Lauaerum.
*Laurum v. Lauaerum. Lauribacea.
*Laurumbaea v. Lauribacea.
*Laurus v. Larus.
Laurus Ad. lorber lorbern- (21),
lorbirn- (7), loerber- (20), lorberen- (23),
lor- (24, 93, BM), laur- (85), lauren-
(99), larber- (75), lauwer- (132), weckel-
doern- (11) -baum, -bom sam.
Laus Ad. lob. nd. lof. lop (5). lopp
(6). loff (20). loffe (13). pris (225). wernt-
lieh lob ader ere (17).
Lausare stedliehen loben (17). lob-
ben, rumen, prysen (12). beromen (10).
Laute lecker- (110, 132), rey-, reten-,
zart-, lieb- (74) -lieh. 1msawse (74).
*Lauteolata v. Lanceolata.
LEB 321
Lau-ticia, 4 -cia (74, Br.), -ditia (76)
i. gloria epistolarum (76) st. epularum.
leckerheit (20). kinderfreude ; lustliche
Speyse (74).
Lautriees v. Lauitrices.
*Lautum-num, 2 -ia 7 laeumia (147)
(cf. lauconie) martergerüst (93). stock,
hacht, bant (147).
Lautus (7. bene conditus t dedica-
tus 4, sí. deliec.) Ad. nd. gewaschen;
lecker. ghedweghe (106). Ad. ge-weschen,
-waschen (134), -wessen (7), -waDen (21);
koste-, kost-, kóste- (3), kest- (49)- lich.
vbir- (5b), vber- (1) -fullig. über füllig
(4). vrolie (23). welecleke (99).
*Laxabilis offloselieh (8*).
Laxare Ad. nd. vff-, vp-, ent- (110, 132)
-losen, -loysen (152), -loesen (110). vff-
(16), vB- (6) -lesen. auf-lósen (134), -lóssen
(151), -losen 7 weiten (9). weichen (8).
uff-w. 7 off loBen (17). loesen; intlasen
bleyden (20). aufflassen (752€). vnlaten
(99). Ad. int- (20), ent-, nd. ont- (11, po)
-binden. vnsaehte (sic 229). vns. 4 drof-
tich sin (23). durch-gengich machen (52v),
-brechen den buch (75), -fertigen (1, 3).
Laxatio losung (8). off- (89), vff-
(110) -l. ontlaessinge (132). entladung
(68). intbundunge (20). weyehunge (8, 9).
Laxatiuum weichinde ereznei (9),
artzty (8).
*Laxe v. Lanx.
*Laxillus v. Lapillus.
*Laxirium v. Lazurium.
*Laxistrum loug-sack, -hafen, -sten-
del; var. laug-ansack £ -enscherb (75).
Laxitas ags. placunis (136).
*Laxiu-ia, -& (st. lix.) lauge (8, 9).
*Laxus sbst. durehgang 7 ruor (16).
Laxus adj. duriehurtig (1). durfer-
tig (2). Ad. durch-uertig 1m buch (75),
-gengig, -gengicht (17), -genig (91),
-genget (18), -scheissiger 7 -pruchiger(74),
-bruchig(75). durftig(6). Eoi RIED UE
(0). weych in dem bauch (64). dvn schifj
(21). dunnschificht (17). dunne schifig(5).
loser gerumpffer (74). Ad. uff geloDt scm.,
offeeloste (8^). slap (22b). Ad. breit;
vnge- (110), ent-bunden, -gurt (1102).
"Lazarum weyssmyntz (74).
Lazur-ium,-um (95) éncaustum t hd.
farbe. blauw-f. (15). plow tincken-f. (110).
lazur (18, 23). Ad. lasu-r, -er, re 7 blaw
((). varwe (23). lasu-rum lasur (1).
blauarwe (93) -rium blawe dint (64).
blawlasur 2 -lium a4 1las-, laz-ulo
lasur stein (110, szm. 68, 192), untersch.
von lasirium gla-sur (110), -zuer (132)
t inc. 6 farbe, varwe (132). lax- (alph.
laz-)-irium lasur (68). lazirium lasuer
(133), laz-uer (66, 151), -auer (152), -ur
(69, 70), lasauer (67) 2 enc. £& farbe.
Le-a, -ena, -ona, 7 -na, -ua (152)
hd. nd. lew-, leb- (9, 19, 111), low- (23),
leuw- (76,110), lauw- (bb, 995) -inne, Ad.
-in. leind (13).
*Leba (cf. lebeta. liba.) pfann-kuche,
-tzelt (14).
*Lebefusor v. Lebifusor.
Leb-es, -eta, -ita,labes(8),leve-s -ta
ino) erin hafen (6). eren haffen (75). ern
doppe£irnedoppen(11).orin dopf(8).erein
copf (9). en erden grope(23).grape (Chytr.).
! hd. ti-, tü- (134), -te (68, 5, 125), dye-, dy-
4l
322 LEC
(12), de- (23, 133), dey- (97) -gel. kop-
peren degel (Chyt.) degil (bb). deckel
(21) tegel dar v man trinckt (lebeta
75). hd. kessel, erhiner k. (116). 1d. ketel
(99), en lepel-k. (11). duppen (20). rein
(71). reinel, ?/g. limpfendel (75). reindel
(2, 1, 3). rindel (1). reidl (v. a. 1468 $m.).
scape 7 schape? panne (225). ags. huuer
(94, 136).
*Lebesor v. Lebifusor.
*Lebe- v. Libi-sticum.
*Le-, li- (bb, 74, 109) -beta, 7 -betum
(74) (z. mellie-reta 77, -ora 74. cf. leba,
liba) letzelte (75). lebtzelt (74). honig-
(74), honnig- (10), honic- (12), lech- (49),
leb- (74, 75) -kuch (74), -kuchen. hunk-
cogen (13). en honich koke (23) eyn
honick brothe (5) honig- Z7 lech-kug
(17). lebküch (6). gérkoke (109).
Lebeta v. Lebes.
*Lebetarius Ad. kesseler. nd. keteler.
kessel- (110, 132), tigel- (68) -macher sem.
letzelter (75).
*lLebete- v. Lebi-fusor.
Lebia v. Dobula.
*Lebi-, leby- (66), lebe-, lebiti-,
lebete- (76), lembi- (68, 132) -fusor,
lebesor (49) Ad. dyegel-gesser szm.,
-macher (4). tigel-m. (76, 110), -giesser
(68). tügel-g. (134). degel-g. (152). pot-g.
(132). doppen gieDer (17). digkel- (21),
Em (8) -geiDer. glockengisser (9).
eghel geter (23). hafen-er (6,75), -macher
(76). heffener (49).
*Le- v. Li-bisticum.
*Lebita v. Lebes.
*Lebiti- v. Lebi-fusor.
Lebiton (Gl. m. 4, 385) 7. melota 7?
ependiten lachan (131).
*Lebra v. Dobula.
*Lecatricitas (cf. sq.) v. Seurrilitas.
Leec-a 7 -acitas (76, Br.), -atieas
(20) (7. liguritas 76, scurrilitas Br.)lecri
(16). leckerheit (20).
Lecc-ator, -itor (1) (v. trophator
76) hd. nd. lecker. kecker (20). Ad. bube.
nd. boue. rüffi-gan (1), -auner (2).
*lLeccitus v. Lecythus.
*Leceurire v. Lectitare.
Lecythus, gew. lechi-, lechia- (76),
leeci- (93), legi- (10, 94b) -tus, -thus
(945) ol-krug (1l, 75, 116), -uaf) (75). ól
chrueg (2). olefas (13 sZm.). oley-kruche
(20), -vas (20 sém.). ólehafen (93). ml.
olyeruyeke, knaertje (116). lüth schribil
(lechitus 8^). legel (17. cf. lagena). ags.
anpulla (94^).
*Leciua v. Lixiuium.
*Leekwarizium v. Liquiricium.
*Leeta sluezig (9). swucezil (8).
*Lect-ega, -iga, -itega 7. somentum
(14); stragula, velarium, thoral, togal,
lodex, selauina, euleitrum (75); lect
tegumentum. (148). pettzieche o. inguf
(14. cf. Fr. 1, 384 —5. Sm. 1, 71). bette-
(8), betten- (9), bethe- (85, 18), bet-zeghe
(20), -zieche (8^), -ziech- (49, 76), -eziche
(8, 9, 18, 4). bethezichen (3). pettziechen
(1). pettecke; deck-bet 7 -lach; golter
vber ein deck Z kuter (75).
TLecter (au?s, sí. ieter? cf. leter?)
huke (11).
Lec-, le- (136, Gl. m. q. v.) -tiea (c.
sponda; cortina; cwrrus in quo defer-
LEG
tur lectus dc.) sledde (Z. eurulis at.).
hd. bette. nd. bedde. Ad. nd. span-, spon-
(14), bar- (V), bor- (76), vor- (23), lise-
(106), lis- (99) Ad. -bette, -bet (76 sim.)
-pett (1, 74), nd. -bedde. rofbaar (110
&c.). bethzigel (16. cf. leetega). betstat
o. gardyn (110 szm.). vorhang (8). bette-
wan (8), -gewant (9). eyn flecht (17).
krentze, hurde, sperlach, hymlitz (74).
sanfte (116).
Leoctiearius betstat 7 rofbbar (110).
r.-macher (68). r.-, beth-trager (116). rof3-
baer 7 beddestede maecher (132).
*Lecticia (cf.leetica) matte, krentz ;
peeh, hartz (74).
*Le-, la- (8) -etieus hangder wagen
(9). hangende fan (st. wan; 8)
*Leetidi-cladum, -datum (94) ags.
githuorne fleti (94, 1362). laetidavis 7.
latum atrium, versch. von laticlavum 4.
latum. circum. s...-um. (136€).
*Liectiga v. Leoctega.
*Lectiminga v. Corona monachi.
Lectio Ad.nd. les-unge, -inge.leDunge
(17). leysung (21). liegen (55). leeze (20
&c.). lesse (99).
*Leetisternere petten (74).
Leeti-sternium, -sterrium (Sum.),
-sternia (74 &e.), -stremia (-strenua?
1) Ad. bette-, nd. bedde-gewant, -want
(22). bethte g. zauwen (-ium 8b). pet-
gwant Ts petewete (Sum.). pett-gewande,
-wat, hauDrat (74). beedde-kleet (11),
-cleyt (132). bedtkleid (68). bethunghe (19).
Tiec-titare, -turire, -eurire Ad. lesen,
leBen.
*Leetitega v. Lectega.
Lheetor hd. nd. leser. leBir (17). leyser
(21). lesemeyster (claustri 5b).
Leet-orium, -rum (cf. lampium)
lefbanek (76). lese hu6 (55). leez haws
(9). lecter 7 pulpet (20).
Leectulus bedchin (20). cleyn betlin
(68, 110), beddechen (132). gütschle (126).
Lectura lesunge (20).
Lecturire v. Lectitare.
Lectus ptc. ge-lesen (20), -leBen (17),
-leisen (21).
Leetus sbsí. (7. lectulus, stra-tum,
-batum 1) pett(1) Ad. bette, bet, beth,
bidde (20). nd. bedde, bede (22).
*Lechi-atus, -tus v. Lecythus.
Ledere Ad. lecz-en, -Bigen; neczen
(17), laidigen (15), seren, v-s.; be-truben,
-druben szm.; schlahen (68, 110). quetzen
(132). quetcen (99). queessen (11). seeren
i giftt (20).
TLedia (p?sc?s; ?. mulcta, G1. m.) korn-
(14), horen- (3, 4), hornen- (76) -fisch.
phor (3). forhen (76).
*TLedix (2. vestis linea 66 &c., lodix
74) leyneinklayde (74). ein lynen cleyd
(110 sim.).
Tiedo (942, 147), ledona, ags. nep flod
(942, Gl. Aelfr.), ebba (Gi. Aelfr.). vloit
4 stijghen ind wassen des meers (147).
Leena v. Lea.
*Leffas ?. occultus terre succus dc.
(124). die bundfarb haut auff pfützen
vnd morastigen wassern, ist der vege-
tabilische Sulphur und milehram gleich-
sam, aus Snc meerlinsen und unge-
ziefer wüchset (Ki?. Mrg.).
Legalis elich (20). stetlich (v. ezuzls
LEG
64). ge-schedick (5^), -setzlieh (1), -trew
(110), -truwe (68). wertich (132).
.Legaliter Ad. gesetz-, 4 sent-. (16),
crist- 4 ordec- (1) -lich.
Legare Ad. nd. senden, ver-s. (64),
bescheyden. schynden (13). be-seheden
(23), -scheuden (13), -uelhen, »/g. in bot-
schafft weise (75). Ad. setzen, s. in ein
testament (68), be-s., selen gerede machen
ite schaffen (1). ver-sch. am todtbette
(64).
Legataria eyn wijff die dat testament
ontfaet (132). eine die ein t. enpfahet
(110).
Legat-arius, -orius (9) (7. legatus
q. v.) bescheyden (85). b. ist (9). eyn
die daer testament nempt (132). eyner
der ein t. in nimpt (110).
Legatio Ad. botschafft sm. ge-b. (21).
boddescehafft (18). boeschaff (20). nd.
bodescop. send- Z besetz- (110 s?m.),
eynbind- (8), verschaff- (64) -unge.
*Legatorius v. Legatarius.
Legatum bescheydunge (8, 9). ver-
COMME (31), -net, var. -t (64). gesent
99 ).
Legatus hd. nd. gesant; g., gesenter
(16), eins grossen heren (6, s2m. 46) knecht.
eyn h.-bodde (5^). Ad. bote (9), bott,
bod, boede (20). nd. bade (11). eyn nam-
licher bot (110). Ad. legat. legaut (46).
der von dem babist gesant ist zu eyn
binden (8). gesanter bot vom babst (15).
*Legefer v. Legifer.
Legenda Ad. eyn buch. nd. en bok.
eyn boich van dem leuen (132), ein bueh
von dem leben (110) der heyligen. lef-
buch (17). legende (17, 75). lesung (16).
ain lesen (75, v6).
Legere (27. transire) hd. nd. lesen. l.
al& pucher; ab-L, -prechen, klauben als
plumen; vberlauffen, farn, gen; alfantz-
slahen o. prechen; lernen, sampnen (74).
hd. ober gen szm. nd. ouer gan. legen
bb). Ad. stelen (20, 74), steln. vber wasser,
wandern; lefen; blumen brechen (1).
Leges ^d. werlnt-(5), wernt-, werthe-
(55), welt- (76) -lich recht. wertlie r.
(93). en w. boc (22). früntlich geriht
(6
——
Legia (7. lembus 74, 147, leus &e.
147, nawis debilis & pauperum ; tentorium
t papileo; temwitas aeris pr. mas? dc.
16; Cf. Gl. m. À. v.) eyn. krang- (8, 17),
cranck- 7 tranek- (9) -schiff. rennschifte,
nache, zulle (74). scheep dat cleyn is
(147). gall. tendre cuir d'oreille (122).
nef ou le gras de l'o. (G1. m.).
Legibilis leflich (75).
Legi-fer, -fex (18), legefer (Gf.)
eatrago (Gf.). hd. eyn wernlt-, wernt-
(133, 152), werlt- (132), wert- (4), welt-
(110. &e ), frünt- (6) lieb, licher (4, 110)
recht sprecher, 7 trager (110), dreger
(132). eyn wertlie recht spreeker (23)
tereicht sech (99). eyn werntlicher (0). -
*TLegio v. Longio.
Legio schar (21, 23). legion (110 &e.).
eyn samenunge de da ist sef dusent
I hundert vnnd LVXI (17). tausenf
vnd X ritter (9). sef) dusent oder zwel
hundert r. (8). finsternif (17). fenster-
nes (21).
*Legion v. Logium.
*Legisdator ein lerer des rechten(11).
LEM
Legisdoetor Ad. nd. lerer, gelerter
(6) des rechten, der r. (134). recht-l.
(Db, 46). Ad. 1. des rechtes, der gesetz
(110). der recht ain l. (1).
Legislator (7. ?wrZstoa 66 &e.) ee- (1l,
12), e- (71), gesetz- (1l, 31) -geber. eyn
meister der gesecz (18 Mrg.). lerer g.,
var. des g. (15).
Legisperitus des rechten ain wyser
7 verstandner (76). Ad. nd. eyn recht-
v'standener (7), -v?stender, -vorsteh (5^).
eyner der das recht erfaren hat (110).
'die dat r. weys (132). weltlichs r. mei-
ster (64€). gesatz erfarner (64b). scepene
(G1. Mar.).
Legista gelert inweltlichem reht
93. cf. iurista). Ad. eyner der da, das
Eo) werlnt-, werte- (b^), welt-lich recht
weys (Mss. mog.), weil (sic Db), weiDt,
weist, waist (134). eyn die dat wertliche
r. weyf) (132). eyner der werntlieh wei)
(sic 291), werntlich r. kan (Y). der welt-
rich r. waist (46). en de wertlic r. weit
(23). en w. r. wetter (22). der weltlichen
r. wiser (1). ein lerer des rechten (18).
Legitorium v. Legium.
Le-, li- (5) -gittimare Ad. eelei- (1),
eli-, ele-chen; elich machen; e. wirken
t rechtfirtigen (17). eelieh machen er-
weiben (68). echtieh m. (132). echte
maken (23). echten (22^).
Legittimatio Ad. elich-machung, -keit
(D5), -unge. echt-inge (23), -licheit (132).
wetlicheit (132).
*Legittime ee- 7 gesatz-lichen (110).
eehtlich (122).
Legittimo thoro natus eelich ge-
born (75).
Legittimus /ZAd. eleich (1), elich.
elick (22^). echt- 7 wet-lich (132). echte
(Ll, 23). en e. man (22). recht (17).
gesatzlich (110).
Legi-um, -torium pulpt umb boicke
op to leggen (141).
*Legium v. Logium.
*Leg-u (136), -ulà (cf. Gl. m. 5. v.)
eoclea 2 (ags.? st. cocle?) code ags.
mete-lacca (Gl. Aelfr.); gyrdisl-rhyngae
(94); gyrdil hringe (136).
Le-, li-gumen (7. pulmentum &oe.)
korn (17). gemuseht choren (1.
2, 641 sq.). en corne mos (22). obef;
muse; festelspise (12). gedreyde (8^).
smalsaet (85). schmal sait; allerley ge-
iraid (75). erweiDen (68). gemief) als
erbiBen, bonen (110). ertzen, b. etc. (132).
*Legumen (alph. let-) fruchtbar (9).
frochber (8). i : em
Leguminarius ein gemief- (110),
frucht- (68), bonen Z ertzen- (132) -ver-
kouffer.
*Leyna (fluuius) leyne (295). lene eyn
water in suderland (147).
*Leinata v. Demon.
*Lei-, ley-son (2. méserere 66 &c.)
" herbarmen (11).
*Lema v. Leuia.
Lema augen-butzen o. -ziger (Das.).
Leman-us (74) -nus lacus, 7 alt-
mona (74) altmul, ein wasser also ge-
nant (74). der limacher sehe (125). 4.
wiwus in alemania (Br.).
*Lembasius (aus bomb. sim.) par-
Chant (74).
LEN
*Lembellus (cf. leuillus) ezagel (9).
*Lem- v. Le-bifusor.
Lembulus seafa (Gf.) schiflim (93).
kleinsehifflein (74).
*Lembum (7. purpureum, vestimentum
dc. 136. cf. lembum Gi. m. limbus)
ags. thres (94), dhres (136) £ listan.
Lem-, len- (93), lim- (Gf) -bus (7.
legia q. v. 74, carina 93) sSchiffboden
(93). spiseeife (Gf.). snelle (9, 74), snel
(8) schiff. weydling (116 &e.). n. schuyte
(116).
*Lemena sunt modica vincula (16).
Cf.lemmniZ. faseiole purpurez (Pap.);
lemniseae 7. f. puerperae (Gl. m.);
lamises (Pap.). lamnisea, lanisc-a, -us
(Gl. m.) 7. f. &c.
*Lem-ida 2 -era est vermis qd. (16).
Lem-ine (75, Br.), -niae (Pap., Gl. m.),
-pnie (76, Gl. m.) menschen die ir augen
vnd mund haben an der brust (75).
*Lemines (cf. lemur) :. exequie be-
genenisse der doden (29).
*Lemn-i, -iscae v. Lemena.
Lem-mones, -nones, -ores v. -ur.
*Lemp-inas, -ina, -nias (124), lim-
mas (Sum. VI) 4. arsenicon orgemint
(Sum.). 2. auripigmentum (24, 124). oper-
mint (95), -imut (47). oppriment o. ge-
muD (74. »« legumen ?).
Lempnie v. Lemine.
TLem-ur, 4 -ores (76, Mss. mog.), -ures
(Br. &e.), -ures: nocturni (116), -ines
(q. v.), * -nones (Pap.), -mones (Gl. m.)
i. apparitiones &c. que apparebant Eho-
mulo post mortem Rhemi dc. (Br., sim.
Pap.); nocturne visiones 4 exequie (cf. le-
mines) quas rumolos fecit fratri suo
(76). wiehtelen £2 helbe (100). zunssler,
nl. bijtebouwen, bommeleers &c.; nacht-
gelster, -fraw, nl. -geesten (116). n. be-
sehau-ungen (17 sém.), -wer (8) traum
im sehlaff (75). poldergeister (135, Fris.).
limu-rise 7. (aruae (136), cf. -la, -tua,
lamuria v. lamorpha.
*Lena v. Lea.
Lena (genus palli;) lihlaehan sm.
(Gf.) lin- (Sum.), li- (100, 121) -lachen,
-lahken (100). slavenie (Sun. cf. selauina).
Lena (i. leccatrix) huere (17). hurre
(8b). herhur (75). fü-, verb. füg-lerin (95).
riffianin (93). lodd-ighe (107), -eghe, -eke
(Kil.).
*Lenbus v. Lembus.
*Leneia (herba) sidle (47). violen (24).
rolen (85).
*Leneus v. Lentus.
*Lenchieus (aus leeythus?) vat van
myssynek dat kleymn is (147).
Len-dex, -tex (19), -dix (136) (7.
tharmus; vermés àn lardo 148; cinis
136. sí. eimex?) made (19). maede (20).
speekmade (147).
*Ten-dina, -tina (136) ags. hnitu (94,
126, Hpt. 5)
*T.endiseus v. Lentiscus.
*lendix v. Lendex.
*Lenia v. Leuia.
*Lenigal v. Leuigal.
*Leniger eyn brack (Ob. 119).
Leni-,5zssw.lini-men,-mentum,-tio,
-tas, -tudo samfft-, smeych-unge; sanfft-
ikeit (20). Ad. senfft-igung (110), -ikeit, |
LEN 323
-mutekeit sém. zacht- (11), suez- (90),
slycht- (132) -ieheit. sleychtekeid (19).
slechtinge (132). sehlieht-ikeit (110), -ung
(68). lindikait (76). weychigkeit (565).
Le-, li- (68) -nire, lenuere (8) sanfften,
sclechten, smeichen (20). senfften (9).
sachten (99). sampht- Z sund- (23), semft-
76), hd. senfft-, fenst- (sic 1), senftmüt-
6), gütt- (65) -igen. nd. sachti- (132),
smide-ghen (23). smyden (10). smucken
(12). slichten (11, 12). Ad. slecht, eben
(110), eeuen (132) machen. hofeln (11).
stillen (8, 9). linder-en (76), -n (14).
*Lenire (Mss. mog. »« linire) Ad. salben.
Lenis, 7 lenus (8) sanffte, sleecht,
süeze (20), schanfft, slech (13). samphtich
(23). hd. sanfftig (17), senft; semnft-ig,
-lieh (8); slecht, slichte (10). zacht £
slicht (11). sáchte (99). slegest (19). milt
(110 &c.). lind (76). sprink (9. 2«lentigo ?).
Leniter ságteleke (99).
*Lenitio &c. v. Lenimen.
Leno, lun-o (100), -io 7 -ies (7. /eccator
129) Ad. lecker. lodderer (10). scehalek
(109, 110) hurrer (85). vnkuscher (8),
vnkewsch (9) hurer, boebe (Z) huerer (20).
hürmechere (100). hoertfeut man (19).
hd. bub. bueue (11). bobenfrauwe (152).
büben-frowe (67), -frawe (133). ruffian
(4, 109, i10). roffiaen (132). Ad. riff-ian
(93), -in, -igan (5), iger (55), -ger (18).
ruffer (23). ags. wifthegn (942).
*Leno (»«1ena) bethlachen (19). deck-
(66 &ec.), dóck- (67) -lach.
Lenocinari vp hoerdom leuen (132).
bubisch o. hurisch leben (110).
Leno-cinium, -cineum (4), -cium (94,
136), -tinium (7), -nium (11, 19), -tum
i leoecinium (19) Ad. nd. lecker-heyt,
hd. -ii, -y, -ey, nd.-ige, -inge(23). leckarij
(21). leccerkeyt (13). lekerey (4). lekrig
(6). lodderie (10). bubery (110). roffiaen-
schaff (132). cart (100. d. 4. mAd. zart).
fygel(V.cf. vógeln sm., lena). vnkusch
gesangk (17). vnkewsche wort (9).
vnkuscehe w. o. liet (8). ags. scocha,
tycin (136), thycein (94) (cf. illecebra).
*Lenona (cf. lena) v. Conciliatrix.
*Lenoniter pubischen (175).
*Leno-nium,-tinium,-tum v.-ecinium.
Lens, g. dis Ad. nif, nie (133), nyBe
(19), nysehze (5^), nis (9). nd. nyt, nette,
neete.
Lens, g. -tis hd. nd. linse. lins (11).
lyns (o hd. linf. lynsin (68). lemse
64€). lense (21). wiek (110, 132). croeke
os cf. krock Nmn.).
*Len- v. Leu-storium.
*Lenta (piscis, aus tenea) slye (19).
zielt (11). ags. toch (7. tarda 94, 136. cf.
lentus.).
Le- v. Ge-ntaeulum.
*Lentago wilder lorbeerbaum (143).
Lent-are, -o, -ere(20), -escere bewgen
(8, 9). biegen (64). weychen (8). er-w.
(9). senft-en (9), Jes (8). mufig gen
(b musig geen (9) mul gene (11).
|tragen (20).
Lente lancksam e. lyse 7 meck-
licken (225). leyse 4 gemelich (74). traech-
(132), treg- (68, 110) -lieh.
*Lentere v. Lentare.
Lentescere Ad. trege, trág (134),
r3
324 LEN
drege, wecyg 4 drag (21), traich (132),
hd. ful, faul (66, 134), fol Z dick (18)
sin. dregen (8^). entweichen (17). traghen
7 weken (23).
*Lentex v. Lendex.
*Lentica (aus, alph. leg-; cf. loma-
eus, luciba &oc.) bachstelez (76).
Lentie-ula, -ola (23), -la (47) (7.
lentigo 107 v. eesia) hd. md. linse sm.
mer-l. (74), -lise (47), -lisen (24). linslein
(74). wiek Z vleck (110 szm.). sproet (107).
sprute (99). spruyte(132). oleyeruche (20).
oelyvat van gold of sylver (141). Ad.
ol-, el- (100) -vas szm.
*Lenticulosus fleckig 7 rysmet (110).
sprotieh (132).
*Le- v. La-nticulum.
*Lenticulus (cf. lentiscinus) eychén
Lentiginosus resem- 7 sprongkel-
(17), laubfleck- (rris.) -echtig. ryDem-et
(64b), -er (642). roBmugget (64^). rieselig
7 rof)-mücket, -muckend (112). sprinclieht
(125).sproeBlecht(20).mirelotZ sprencklyt
(65). masig, var. malig, vndern augen des
antlitz (15).
Lentig-o, -on (105) (v. eauteria 66
&c., anxillale q. v. 74) ros-myn, -ennun
(Gt. 2, 548). rosem m. (l. 2n facie 2).
rofimen £ ryDeln, var. ryseln (64) (eyn)
res- (17), reB- (13), rys- (110) -em. rosine
o. enger (74). rofimuek (morbus 91. cf.
Sm. 3, 136). rusile (herba? 105). rü- 7 ri-
sel am leib (Das.). riesel Z rofmuckel
(112). rüselen 7 laubflecken (126). rysel Z
lichtdorn (12). lihtorn (93). mirel (cf. $m.9,
620) £ mael, swartz male vnder augen am
antlitz; sprenckel nach forme der linsen
75). spren-ckel (133), -ckelt (152), -ckeyt
U &e.), -gelt (67). hd. nd. sprincke-l,
-lheit (68). sprune-kel (17), -ulieht (18).
sprengleyn vnder den augen (4. cf. 8m.
9, 592). ansprank (Stieler). spreklhayt (1.
Cf. Sm. 3, 589). spreck-chel (2), -1 (1).
spregkelig (134). sproezel (20). sprüfe
(8^) sproet 7 vleck (132). spruet (99).
sprute (23). vinne (22). messern (71).
nascl (Gf) -
*Lentina v. Lendina.
*Lentisca Ad. nd. heyde.
*Lentisceere drege sin (11).
Lentiseinus eyschen (8).
*Lentiseum (7. eseulum) mispel (17
&ec.). mestel (7). nesp-el (1, 110), -lin (6).
melbieren (75).
Lentis-eus, -tus (152) mel-boum (1,
Gf, BM.), -per (3 Mrg.). milebom (100).
wihesel- (105), wihsel- (Gf.), wichsel-
(Sum.), wispel- (74), Ad. md. mispel-,
mispelen- (22), nespil- (6), nespel- (1),
mistel- (53), hach- (102), ful- (19), fuil-
(13), ól- (85) -baum, -bom szm. mistel
(10). linde (Sum.). mastichen, o. zendscho-
rerbaum (116). eysche (8). eyche (9).
lendiscus est arbor glandifera cuius pira
décuntur mel piren e£ Zn latino dicitur
lentostum mispel bawm (4).
Lentus Ad. trege, trág (134), drege.
md. trach, traech. traege (20). trag o.
waich menseh; gmachlich (1). máleich
(2). machsam o. máchleich (3). mecklick,
lengsem (225). weych (9), wif (sic 8)
mensche. mude (17). fule (18 szm.). fol
(7. plenus sic D^). laf) (110). slap £ tay
(132). liedweych (126).
*Len-tus, -eus (85) poppel- (47, 85),
papplen- (24) -bom. popelpawm (74).
LEP
*Lenuere v. Lenire.
*Lenus v. Lenis.
Leo Ad. nd. lewe, lew. hd. lev (102),
lebe, leb. leu (99). leuwe (19, 132). lów
(134). lóuw (Fris.). lowe (22, 69). low (6,
116). lauwe (5b). nl. ondocht ( pzsczs 116).
*Leo lówendistel (143).
*Leobardus v. Leopardus.
Leo mari-nus, -us (1) mer-lauwe
(55), -leb (1).
*Le- v. Len-ocinium.
Leodium (cw. cf. bratua) luttich
(44, 15).
*Leofieus v. Loaficus.
*Leofili-a lewen dochter, -us l. soen
(141).
*Leona v. Lea.
*Leoneulus v. Leuneulus.
Leoninum (pellicium) lewin (Sum.).
Leoninus leewsch (147).
Leonto-, leon- (Sum.) -podion, -pe-
dium (942), -petalon 7 leucopedion (&c.
73 v. aconcilla) lewenwrz (Sum.). lówen-
fuB, schweiz. wülblumen &oe. (143). ags.
leonfot (942).
*Leopardinum (pelliciwn) lehpardin
(Sum.).
Leop-, leob- (Sum.) -ardus Ad. leo-
par-t, -d; Àóufiger lepar-t , -d (20). Ad.
nd. leb-art, -ard (74, Sum.), -hart (Ob.),
-are (22), -ar (17). lebe- (bb), lewe- (5),
lep- (21), lewb- (19) -hart. lechbart (0».).
lup-art (68), -ert (11). liebarde (104).
lybart (147).
*T;eoperina v. Leporina.
*Leo- v. Le-porarius.
*Leoterre (herba) meferon (74).
*Tieoza v. Leuga.
Lepadna pferdtgurt, bauchriem (Ki.).
Lepasta &ec. v. Lepista.
Lepida (7. statua) erhüwen bild (93).
gesnitenpilde (74). |a zmagine di sant
padri (Gl m.). antiquorum patrum imago
(Br.). byld der alden vader (147).
Lepide zier- (110), soef- (132) -lich.
Lepiditas gesprechikeit (9). hobsheit
8).
Lepidiumsteinkressich, wilder kress,
gauchblum (116).
Lepidus d. sprechlich. gespreche
(9, 20). wol-g. Z7 suefó. (110). soe; van
Soessen sprachen; smekende vnd hoesch
(132). selemp (99). scelmp (100): hubsch
mit reden vnd worden (75).
Lep-ista, 4 -risca (141), -iscum (147),
-esta 4 -asta (Ki.) (cf. Gl. m. 4, 374;
lapista) ampull (125). wynvat (141).
Lepo-r, -s (99) hd. nd. redesam.
redsum (18). rydsam (21). redesumkeit
sprechieht (147). hubscher redner (75).
hubsche rede (9, 75). schone redde (8b).
scone tale (99). ein zierlich red (110).
eyn soesse sprache (132). geschickheit
der sprach (68). /
Leporarium thiergart (91).
Le-, leo- (68) -porarius, leporius
(cf. odorisequus) Ad. nd. wint. wijnt
(11). wynt- (68, 132), iag- (6, 93), hasen-
(110) -hunt.
*Leporeus v. Leporinus.
Leporia 2. wits que cito tendit ad
maturitatem (Br.). wijnstock des druyven
snel rijp werden (147).
- LER
Lepor-ina, -nia (3), -inas (47), leo-
perina (Sum. VI) (cf. satyrion) standel-
worez (17), -burez (3), -wort (24, 47).
scandelwort (sic 85). leberstei (Sum.
aus lepor-). hasen-oren, -haut (74).
Lepor-inus, -eus heesen (20 &c.).
*Leporius v. Leporarius.
*Lepornia v. Leporina.
Lepos v. Lepor.
*Lepotentilla (cf. potentilla) gren-
sinc (24).
Lepra hd.eyn vz-, vÜ-setzige sucht.
nd. en vt zett-esch, -ich zuke. eyn sucht
flechtung (sl.? 21). hd. vseczi-, aus-
setzig- sém., 6 aufbmercki- (75) -keit.
feltsiechtag (64). mal-atrie (90), -ederie
(85), -tige (6), -etschei (74), -laitseap
i lazerye (147). malaetz- (132), maltz-
(110) -heit. melaescheit (11). laser-ie (106,
132), -heit (99). misel (93, sm. Fr. 1,
6471). maselsucht (74). meselseke (nd.
Sachsensp. a. 1269).
*TLeepras ein roter krametfisch (140).
*TLeprisea v. Lepista.
Leprositas vÜüseezekeit (8 sim.).
Lepr-osus, -us (1) Ad. vz-, v-, au-
setzig, -setzicht (17), Z -setzel (v4). md.
vt settich, -esch. auf)merckig (75).
feltsich 7 maltzig (64). mall-aitseh (147),.
-echs (85). maletschiger 7 guterman (74).
malaetz (20). maltz 7 maletzig &e. (Ob.).
lasers (99).
*Leptefilos (aus leptophyllos) ags.
hymelic (942).
*T,epus adj. hobisch o. wolsprechig (8).
Lepus. s. hd. nd. hase. haf (21, 110).
Lepuseulae (7. tesserae) ags. feder-
scite taefel (Gl. Aeltr. cf. sq.).
Lepuseulu-s, -m hes-lin (93),-eleyn .
(9), -elin o. wurffel (8). heschichin (9).
hef- 7 kin-le (91). muremunto (Gt.).
*Lere (7. applicare t delere 4, doleare
18) Ad. kleyben, klewben (1). kleuen ;
(23). elemen also myt dem lemen (225).
smyren (12). smeren (13). schoppen (19).
*Tere- v. Leri-pipium.
*Lerima v. Caroperina.
*Leripendium (cf. sq.; reli-, retro-,
capuci-pendium) kypp ? kogelzipff (17).
kappenzipffel (75).
*Leri-, lere-, lero-, ler- (46), liri-
bri- (q.v.), lili- (133) -pipium, liripium
(15, G1. E, 4, n zippe E € |
49). kogel-ezippe Z -zyppen (133), -zipp |
t. 10, yep (12), appel (dy SD
-züpfel (67), -ezipfel (152). kugel-czippel |
(2), -zyppfel (62), -hüt zippfel (6). gugl- |
gugil- (74), kapen- |
-Zipffel, -züpfel(46). |
ein tzeppell van eyner cappen (132) |
(«, 10), -zyep
-züpfl ? leidkapp ua
(134), kappen- (75 &c.
eyn tymp (132), timpe (109) van der
kogelen. temp van een caproen (107).
Für folg. Bed. gilt vorzugsweise hri |
pipium, ler. nur b, 17, 23. (cf. intereu- ;
dium, -tium, -tus, intercoreum, pitt- |
acius; Sm. 2, 403 sq.; Gl. m. 4, 427 lir.
ad modum cordarum?) liere-pijpe (&. H
epomis Kil). korder (2, 4, 74). eorder |
(4. q. sutor ponit inter soleam i cooper-
torium calcij 3). kóder (2). choder (1). |
koder, vig. stasir (7. interecudium &e.; |
flasir am schuch ; schuchriem, v/g. flasir,
i. corrigia, calcij (15). tlasir (op. cf. flanez- v
schier lacinia flentscher fimbria 25).
LET
l nd. querd-el, -e (74), -er (3) an
jme schuewe (19), an sehuhen (74),
; en schoen (147), van schue (11).
ürdel (17). eyn lege leder (5b). lori-
ipium ga//. poulaéne (G1. m.).
*Lerire ontreynen (11).
*Lerna v. Perna.
*Lerobendena (Aerbo, v. verbena)
bien (74).
*Leropipium &oc. v. Leripipium.
Lesio Ad. leczunge, v-l. (17), -serunge.
idigung (75). nd. zeringe. quetzinge
9, 132).
*Lesius (cf. lineus) flesen (21).
Lesus Ad. vletzet (11), -sert, -sche-
get Z -schmecht (65). verquetzt (132).
Letabundus d. Íro-, fró- (134) -lich.
eudenreiche (75). md. vroliec. dotlich
1 : lethum).
*Letafagi v. Letofagus.
Letalis Ad. nd. dot-, hd. doit- (1),
t-, tót- (4), tod- (9), tet- (66), det- (5)
ich, -lichen (7), -lic.
Letamen (7. glarea 74) Ad. mist.
iuw (126). bau (Fris.). mergel domit man
eker dunget (74).
Le-, li- (5^) -tania (?. rogac?o ) fle-
unge gode (8). fle- (9), bytt- (7€) -unge.
tani-e (23), -ge (5). littanie (5).
maptania maior crutze woch flehunge
ER Laus v. Letargia.
Letare hd. sterben. nd. steruen. toten
). doden (8, 11).
"hetarg-ia, -ium, -um, -us, let-ragia
P) -archia (67 Mrg.), lith- (136), lih-
gum (»« lethe) hd. v'gessenheit. vg.
es gemuts (74). sucht der vg. (1T).
'gess-icheit -ia, -el morbus (132), -ung
l 67 Mrg.) suche (8, 9). slaf- (19, 93),
irn- (75) -sucht. schlaffende s. (75). lant:
iht (Gf. cf. syriochus). twalben (75).
ert'aheit a ags. slegu (94, 136). liear-
ia tobende sucht..; wer sy hat der ist
merleich mit ezugetan augen also ab
r slafe; weiter u. den tobensuchtigen
y do di augen ezu tun alsi slaffen. di
euehe heiset litargia (4).
| *Letargia v. Litargirum.
Let-argicus, -argieus (4), 4 -argus
4 75), -ragus (8^), litargi-tus (74),
?uS (6 &c., 7. mortalis 16) (aus letum
« lethe) Ad. ein vorgeslicher (4);
gess-en, -er (17, 68), -ig (68, 74). for-
ehlieh (18). vorgheten (23). vergettern
22). twalb-ung 7 -en suehtig; hirn-s.
5). ploder; todt-er, -licher (74).
*Leth- v. Lit-argirum.
*Letargitus &oc. v. Letargicus.
Letari Ad. frau-, fra- (18), vreu- (20,
8), fre-, fró- (134), vro- (93, c8), verfrou-
132) -wen. frauhen (21). Ad. frolich sin.
ytsehaff driuen (132).
Jhetatu-s (147), -m irdot (8). gedoe-
et (147).
Letatus (7. letabundus) frowelich
| 2 er-frauwet (8), -frewet (9). vrolic
| Lete vrolieh (20).
*Leter (guis? ?. q. widdewal? cf. lec-
n eyn wót mal (6). en wedde mal
*Letes (7. fluuius infernalis et interpr.
liuio 76) helle (8). h.-floBe (11), -vlis
^» lethes 7. arbor cuius succus gusta-
LEU
tus confert obliuionem ( Br.), & letheis
id. € palus infernalis (110 &o.).
Letheus, ietuus v'gess-lich (1T szm.),
-en o. vorslieht (9).
Letiea v. Lectica.
*Leticop-ium, -erium (74) (cf. Gr.
Wtib. 274) poten- (74, 75), potten- (755),
(alph. peten- 75), botten- (Op. 177) -brot,
-prot (14). Cf. ahd. potin-, petin-brot
(Gf. 9, 81. Fr. 1, 122€); mhd. poten-, boten-
brot(BM.); botten-brod mercipotus (0»),
-brottet evangelizatum (Hedion).
*Letifania v. Letuania.
Letificari, -re (7. exultari, gratulari,
exhylerare 1) hd. frauwen sém., ir-fr. (8).
vrowen (6, 23). frewen (1). er-fr. (9, 76).
Letitia Ad. freude, freyde (85), froed
(68), frowelicheyd (19), fróliehkeit (67),
frelieheit (76). grof? breit (quas latitia
65, Br.) hertzlich freud e blytschaff
(132). bliscap (99).
*Leto en dode (22).
*Leto- lotho- (129) -fagus, -phagus,
gew. pl. -phagi, -fagi, -fagin (76) (?.
hilena 7 eantabrum 75, vermis corpora
mortuorum comedens, aus lotophagus »«
letum) toten- (75), todtenleichname- (74)
-wurme. letafagi 2. obleuionem edentes
(Pap.).
*Letoferus ualtestuol (Gf. 6, 664. cf.
octofarius) ;
*Letphania &e. v. Letuania.
*Letrag-ia, -us v. Letargi-a, -ecus.
*Letu- (6, 10, 12, 22, 23, 125), letph-,
lethph- (3), litu- (17), Iutw- (1), lithph-
(4), letif- (74) -ania litt-au (12), -auwe
(10), -aw (1), -auen (125). letten (3). 1.
(74), letanien- (6), letchin- (letph. 17),
litoger- (litu. 17), lytphan- (4), litten-
(b &e.), lettowen- (223), letowen- (22) -lant.
Letum, loetum (66 &e.) der dot (825,
17). doet (11). doit (8, 132). doyd (19).
tod (9).
Letum pecus feist fehe (8). veist o.
veth wihe (9).
Letus, laetus (66 &e.) Ad. fro-, fró-,
froe-lich s2m. nd. vrolic.
*Letuus v. Letheus.
Leua eyn linck (5 &e), ling (8),
lingk (134), linck-e (110, 132), -et (19),
lueht-e (132), -er (11, 12, 132), wenster
(99) hant, Z syt (110), 4 syde (132).
*Leua eyn jug kungel (V. »« lepus?).
*Leua v. Lea.
*Leuaeulum eyn winde (17). w.-rath
(bb). windt rat (2). wind rad (1). eyn
crange (11).
Leuamen lyechnisse (19). lycht-ung
(68), -inge (132). lijthunge (20). uerlieht
(99). vffhebung (110).
*Leuantarius (aus
walek-er, -ner (14).
Leuare (léu. z. exonerare, léu. 7.
planare) off hebin (b szm.). vff- (20), vp-
(23, 122) -heuen. hobeln £ sliehten (9).
lupffen (126). léuare slichten (132). lych-
ten o. vffhaben (110). einporen (74). of-
fenbaren (19). léuare glatmachen (110).
scha-ben (68), -uen (132).
Leuatio vff heuunge (20).
*Leuato v. Catillo.
Leuatorium hevel, boirboem (147).
TLeu-ea, -ga Ad. nd. rast 2 mile. r. o.
zwij myle (8). r. wegs o. zwu meyl w.
lauandarius)
z
LEU 325
(14). hd. meyle, meyl rayst (5). rost
à gewende (17). eyn ró stat (21). leuca
7. miliare galicum; leuma 4. spacium
terre quod quingentis passibus finitur:
intestinum. tenue 0$ vesica, (16).
S (s. tenea piscis?) eyn sly
98).
Leuciseus (pésc?s) furn (135).
*Leueopedion v. Leontopodion.
Leuco-, 4 macero- (649) -piper wys-
ser (64b, 123), langer (64€) pfeffer. wit-
peper (24)
Leuco-phaeus, -pheus liecht- (91),
kutten- (111) -graw.
Leucothea tageród (Gf.); 7 leuco-
thoe (Br.), leudoc-oe 7 -e: leutros (76)
i. alba, dea.
*Leuetrix (7.labrum) weschin, wasch-
faf) (74).
*Leve-s, -ta v. hebes.
*Leuga, leoza slit-a (Sum.), -o (Gf. 6,
792, wo vaudois luge Kinderschlitten
verglichen wird. Cf.Yeuiare schlitten 2«
schlichten ?).
Leuga v. Leuea.
*Le-uia (18), -nia (17), -ma (8, 9)
eyn winde.
*Leuia (cf. leuiga) schaue (11).
Leuia lantmate van viif schreden
lanek (147).
*Leuial v. Leuigal.
Leuiare (2« leuigare) lijchten (20).
vlliehten (132). lycht machen (110).
smeichen o. schlitten (18^).
*Leuiare v. Leuigare.
Leuiathan (cf. diabolus) mer notir
4 tewfil (9). dufel (8).
*Leuiator v. Odorisequus.
*Leuieordia lichmudichet (20).
*Leuicors lijehthertzig (20).
Leuidens-a (Kil. Ki.), -is (147, Gl. m.)
nl. baey (116, Kil). licht eleyt (147). ni.
grof laken, Ad. lautsecken 7 dunngewa-
ben tuch (116).
Leuig-a, oft 4 -al (q. v.) stosbon £
scab (93). stoyDbloch Z hobbel (19).
schabe (19 &e.). schaue (20). hubel (4).
hobel (65).
Leui-gal, -al, -ga, / lenigal (a lene
slecht €4) Ad. hobel, hobbel (17), hoffel
(21), hofel (3). hd. nd. houel. en h. den
de tymmerlude hebben e stoze bloc
(14). stoB-beumlin, var. -bemlin (64),
-bloch (12). gestob ysen (1). eyn stof
issen (6).
*Leuigantis gediegenholtz (74).
Leui-gare, -are hd. hob-eln, -elen,
-ellen (18), -len, -beln. »d. houelen. hof-
feln (21). huffeln Z hibeligkten (13). hu-
beln (4). &d. scaben (100), schaben. nd.
schauen (99), slicht maken (23). slecht
machén (1, 185, 1). lycht m. (,,pro leuiare*
65). slechten (21).
Leuigatio schauunge (20).
Du gU gehobelt (17). geschauet
*Leuigera hobel (76).
*Leuigo, g. -inis (7. leuigal 110 &e.)
slechtiekeyd (19). sliehticheit (11). sliehte
7 lichte (100). hobel? schabe (110). houcl
7 schaue (132).
*Leuillus (cf. lem-, te-bellus &o.)
zabil (8). zygel (18).
326 LIB
*Leuipendere (cf. deprauare) hd. v?-
schmahen, -smehen sém., -snoden szm.,
-sehnóden (134), -nichten; vn- (17), on-
(21) v, vervn- (133), vorn- (152), Ad.
nd. niet (132), snode, snóde (6) achten.
snod aichten (5). nychte aethen (13). nd
vor sman, versmaen (132).
Leuipes lijchtvoesig (20). lyechfüis-
Dick (19). lichtvotich (11). ring zu fuf)
(Fris.).
Leuir meins mans pruder (1), bru-
der (4). manB br. (55^). mannis brudir
(8, 9). mansbruoder (93). Ad. nd. mynes
man-nes, -des (18) broder. gellof, zeichir
(Sum.).
*Tieuire 4d. lich machen (18); senft-m.
(4), -mütigen (6), -lichen (21), -igen, -en
(b); gly-, giekehou; leiehten (4). lieht-
igen (5, 23), -en (22). samphten (23).
sachten (22).
Leuis glatt (1). Ad. nd. licht, slicht
(23), sacht (22). hd. leychte, leycht, ring
(Fris.), slecht, sl. 7 slichte (21), schlecht.
*Tieuis-eus, -ticum &o. v. Libistiecum.
*TLeuisomnus leifschláfig (128).
Leuita dya-cone (8^), -ken (23). alter
(8), alder (9) dyener. ein d. 7? euange-
lier &e. (65). leuit (64).
Leuitas lijehtikeit (20 szm.). lichti-
cheit (11). senftikeit (9).
*Leuitatorium (cf.leuitonarium &o.)
uberruchi (Gt.).
*Teuitendere (t s.p) vnichtigen (1).
Leuiter lichtliehen (85).
Leuitieus das puch der priester vnd
oppher (1). ein buch der opffer vnd
dinstbarkeit der priester (65). dinst-hafft
(8), -hafftig (9).
*Tieuitina (cf.leuitonarium Gl. m. &c.)
roch (125).
*Leuma v. Leuca.
Leu-, levu- (20), leo- (76) -neulus
lewe-chin (20), -ken (99). leolin (93).
*Leuomotus (ventus) winde (74).
Leuor schlecht- (110), slicht- Z sacht-
(132) -heit.
Leuorsum zuder lineketten hant
wert (19). ter lochter h. wart (11).
Leus 2. nauis pusilla (G1. m.). scheep
dat eleyn is (147).
*Leu- 4 len-storium 4. testa inqua
purgatur frumentum (6).
*Leuter v. Culpar. Luter.
*Leutros v. Leucothea.
*Lew- (1) lu- (71) -beek (ciw.) lew-
beck (1), -bechk (71).
*Lev- v. Le-uneulus.
Leuus /d. linckte (17), Iynck, lengks
(10). slink (99, 108). slines £ lufs (107 ).
luchter (132). lichter (110). lyeht (68).
quaet (108).
Lex Ad. gesetze, gesatz (110), ee (19).
E recht (225). ewe (23). reicht (99). p/.
werntliche, varr. weltlieh recht (75).
Lex eterna ewig gesecze 2 e. recht
(9 Anh.).
Lexis ein sprach (110), spraich (132)
7 rede.
Lexiua v. Lixiuium.
*Liatis nauis scalm (ar.).
*Lib-a, 4 -us (8, 17, 76), -um, -ium
(q. v.) (z. plaeenda £ panis ymolaticus
76) lep- (93), leb- (Y, 68, 88), lebe- (19),
LIB
pfeffer- (88, 110), pfan- (6), gotes- (9)
-küch, -kuch. leckuoch 7 letzelt (76).
pefferkoehe (132). phephireeltin (127).
bibenzelten (93). eyn phan koehin (5^).
pankoke (23). panckoke (22b). spende o.
gotes koche (8). sp.- (8, 9), spen- (17)
-brot. wastel (99 &e.). wastelle 4 coecke
108).
*Liba frieatus (cf. fricatum. africia
genus liborum G1. m.) ayr-kuch (1), -chuech
(71) libafriecus eyn eyer koche (b^).
Libamen Ad. oppfer. o. von wein,
feicht o. (75). ein essen-o. (111). opher
(X). Ad. nd. offer. liba-men, -mentum,
-tio eleibe (125). -men 4. exac-, ezam?na-,
tllumina-tio, diligentia, (16).
Liyybanon suozstanchperg (Gt.).
*Libanot-is, -us v. Ventus.
Libanotis ros (111), rof)- (91) -marin.
Libanum (7. panis ymolatus, ponitur
in thure 16. »« lib-aà, -amen Br.) wy-
rauch (8, 9), -rock (85). froch von dem
selben baum (sc. libanus 8).
*Libanus v. Librarius.
Libanus 2. solitudo (3, 4). ein berg
(8, 65), £ baum (8), n quo crescunt cedri
(65). msc. berk, f. paum (9). ein wustung
(4) wustenunge (3). der perg libanus
(1). eim wyrouch- (110) wyroch- ' (68),
wyrockf- US -berg.
Libare oppfern (9). fehe (5), vihe (6)
o. hd. nd. oppern. fye o. (18). offeren
(20, 132). vey o. (23). opphir kostin £
spenden (8). sp. 4 kosten (9). Ad. md.
smecken. Ad. smacken. smachen (132).
smaken (11). versüchen (65).
*TIibarius v. Librarius.
Libatio (cf. libamen) Ad. opper (21),
opperunge. offer-unge (20), -inge (23),
-hande (132). sehmackunge (68, 110).
smakinge (11, 132).
Libatorium opfir-, opfer-schussil (8,
9), -schosseln (17), -gelte (Ki).
Libatus Ad. geoppfert, gesehmackt
(110). geoffert 7 gesmaekt (132).
*Libea v. Libia.
*Tübedo v. Libido.
*Tibell-um, -ium (Gl. m.) bluome (19).
bluem (11). vno fiore (G1. m.).
Libellus Ad. puchel (15), buchelin. sm.
eyn cleyn b. (7). libell (110, 132). clage
(8).ein sprach-, var. spruch-(64), ansprach-
(93), anspruch- (75) -brief, in rechten (75).
pl. ain supplieatz (91).
Libens Ad. nd. willig, lustig. ge-l.
(69), -lustet (17). lostig (18). willet (100).
wileclieh (20). gerne (20 &e.).
Libenter geren £ willenglich (76). Ad.
nd. gerne; lust-lich, -liken (23), -elichen
(21), -ielichen (11), -ieh (18).
Libentia willikeit o. wollust (110 sm.).
Liber s. adj. hd. buch, buche, boch.
nd. bok, bock, bueeck (11). boich (132).
boech £ schoreze (vom seortia; 20). ein
büch o. ein frige; vnder rinde an eim
bóm (6). mittel-r. (55), -rindt (1). rinde
holez o. buche o. gut wyn (8). die donne
schal ander uDersten rinden dez baumf
(17). rind (134). rynd (69). bast (20 &e.).
hd. fry, frihe, frije (18), frey (1). nd.
vrij, vrig, vri. gen. liberi grece wijn (11).
wine 4 frye (19). holez rinde (9). gem.
libri puch £ weyn (9). pl. liberi fry (68).
vry getruwe kynder (132). fry getrw
kind (110).
LIB
Libri auieenne auicenne bucher (5).
*Liber bonati gweter richt pueh (1),
Libri ypoeratis ypocras buch (5).
5 Liber machabeeorum striter o. veter
büch (Anz. 8, 502). b. der strytter (65).
L. metamorphoseos ein büch der
verwandlung lyplieher ding der lypli-
chen gestalt (65).
*L. piralipopomeron v. Paralipo-
menon.
L. sapientie puch der weifheit (75).
L. summarum (cf. summa) das
pueh von den hohen sumen (1) eyn
buch v. d. h. synnen (sze 5^).
*Liberalis sbst. eyn wage; eyn phunt
(1*. 2« libra). ags. thegen Z twelfhaend-
man (Gl. m.).
Liberalis «dj. hd. nd. milde. myl:
dich (132). vry (21). kostfry, redlich,
eergeidig (88). frilieh (6, 110). vrilie (93).
freygebleich (1). artes liberales dy
fryen künste (19).
Liberalitas Ad. nd. mildicheit. milti-
kait 7 liederlichait (2).
*Liberamen (7. exactio 14) erlosenisse
(20). loB-, beschatz-ung, stewer, ge-schofj,
-werff (v4).
*TLiberaneia lieueringe (20).
*DLiberare v. Librare.
Liberare Ad. losen, er-L, offl. (21),
loysen (152), lósen, er-l. (134, 1151), lesen
(13), leben (68), loBen (17). frey machen
(1, st. libertare 134). fryen (21). v!lede-
gen (99). erledigen (75). entredigen (1).
*Liberari- v. Librari-a, -um.
Liberatio er-losunge (20), -ledigung
(13).
Liberator erlediger (75).
Liberatus erloest (20).
*Liberberi (aus liber g. beri »«
libertini?) freyen knechtes sunes kin-
der Z vrey (9).
Libere /d. nd. lusten. Ad. ged.
libet y (19), yt (132), en (11), mik (23),
mich (22) lustet. gelustet (21, 110). Ad. |
mich g.(7), gelust, glustet (6, 65), lustet,
luste (5), lust, behaget (17). het lust
(68). lusteh (10, 19). ge-l (8). behag-it |
(8), -en (9).
*TLüberilla &e. Librilla &oc.
Libertare Ad. fri machin; vryhen, |
fren (5b) freyhen (113), freyen (Fris). |
nd. vri (28), vrig (22) maken; vrigen.
*Libertarius libereyhuter (74).
Libertas hd. md. friheit. vrigheit |
(22). frei-e, -heit (ss).
Libertinus frigiline (104). der ein j
fri gelassen ist (33). fryes knechtes son |
(8). freyen kn. sun (9).
Libertus der vri gelassen ist (93). i
frey (1). vry 7 gevryhet 7 vrylink (20). |
vry gekaufft (110), gekoefft (132), gecocht
(11). gefryet (85). gefruiet (100). Ad. ge- |
frihet sim., entledig-iter, var. -et (64) .
knecht.
*TLübet-a, -um v. Lebeta.
*Libex (péscis 75, v6) lauben (15).
Lib-ia, -ea, -ie (9) eyn lant (/. aff |
riea 5 &e.). eyn stat (9).
Libidinose boslustiglieh (75).
Libidinosus Ad. nd. bose-, bofge- :
LIB
(17, 69, 110), be- (23) -lustig. bófgelü-
stig (134). bose gelust 7 b. geselschafft
(Q. vol boeser lusten (132). quatlosteg
99).
| En-ido, -edo (7. placentia 76) Ad.
nd. bose, boze (4) lust. Ad. bos-l. Z -lu-
stigkeit (15); bóser glust (6), bof gelust ;
flei-, leu- (bb) -schlich be-gerunge, -gie-
Immg (1), -gird, -gir (75). luste (10).
Jost (12). vleschlie (23), vleslie (22) be-
ghermge. vn-reynikeit (110 s/m.), -ku-
scheit (8), -keuscheit (9).
*Libie v. Libia.
*Libigu- 7 nuppaga- (cf. nupagu-)
-ndium (7. lamz dc.) eyn schussel (5).
*Tiibi-, liui- (85, 91), libu- (132, Gf. &e.),
lebi- (104), lebe- (10, 12), leui-, lupi-
(103), Iubi-, lubri- (76), ligu- (111, 125,
(19), -stieium (20), libis-ium (76), -tus
20 &e.), -eus (11) lubi-stechal (Gf.),
stickel (6), -steche (104). lubesteche
121). lub-stókeh (509), -stuekel (66, 70,
upstecke (93). lobistek (127). lob
stech (87). lób stok 7 lobe stikel (6)
lobbestiek ($5). lóbestockel 7 lübe-
stock (3). lübstuck 2 liebstück (4). leüb-
(91) luib- (76) -stiekel (91). lüb- (111),
lobe- 7 lebe- (19), leber- (10), liber- (125),
lever- (220), leue- (22, 24, 47) -stock.
libe-seogke, Mrg. -stok (13). lebe-stock
(T), -stockeln (19), -stoekyl (5b). Ad.
lyebe-, lybe- (12), lieb- (7, 152), lib- (18)
-Stuckel; liebestuckil (8); lieb-stockel
(69, 110), -stogkeln (21), -stóekel (134),
-stickel. leuistickil m. boh. libez (libeéek
/Kon.; 4). leuesteckil 7 louestockel (20).
lubbe-stok (93), -steck 7 -steke (11).
logestikel (99). ags. lufestice (942). winda
(Sum. V1). gall. luposche (122).
*Libitieum v. Libitum.
Libitina (cf. liburnus. labitina.)
hd. par (mortuorum 1), bare, doden-b.
Sim., todtenbar, bore (17); dodin bor o.
daz nymen gelustet (8). gemeyne boze
lust (9). abbet (/at. ? 20).
|! Libit-um, -ieum (74) (7. palacitum
(16. 57. pl.) hd. lust dezmenschin (5) ; l. des,
der menschen. l. des mensches (21),
mynschen (238). lustbar menth( (sec 1).
hd. will, behegelichkeit, gelust (20, 134).
. Tibitus wellig (49). glust (141).
*Libium (Mss. mog. cf. liba) Ad. flade.
kuehe (17). koche (18). laukogen (13).
spendebrot (8).
Libra hd. nd. wage. woge £ pfunt
(6, 9). hd. phunt. eyn pont groit (132).
XX schilling Z ezentner (9). hymmel-
zeiehen (8).
Librale kochstucke (125).
. Libra-men, -tio we- (9), wie- (8),
wi- (20) -gunge.
. Tibramentum (bilancis) der zungen
(126). das instehend ghewicht (116).
. Lib-, libe-rare Ld. hd. wegen. Ad.
wigen, wiegen. vor slan (12).
Lib-, gew. libe-raria (7. bibliotheta
1) pueh chamer (1). Ad. nd. liberie sim.
libo'rige (6). librarey (75).
. Lib-, libe-rarium, -raria büchner
(i. aymarium 90). buchsack (125). boick-
|
LIC
stede (147). ags. boe hus (Gl. Aeitr.).
weger (17). eyn wage-huus (11), -huisf
(19). weghuf) (110). wechhuys (132). libery
(645, 110). lieberey (64€).
Libr-, lib- (6, 23), liff- (7) -arius
hd. nd. weger. weghere(23). wager (8).
wyeger (19). byecher man (110) buch
V'kouffer (68). eyn die boecher bewaert
(132). boick-schrijver, -verwaerre (147).
buochschreiber (93). p/. schreiber (9 sm.).
*Librida v. Hibrida.
Lib-, libe-, lab- (76) -rilla, labula
(8, 9) poltz-, schofb-wag (74). botzer Z
plide (17). Ad. blide 7 blyestein (19).
blijd (147). blyklotz o. sehlenker (110).
slynger (132). geblit steck (8). gebleyt
stecke (9). loetkuse (2nstr. l£brandi 11).
loerkolue (Znstr. prozciendé lapides 20).
Lib- (Gl.m. 4, 403), libe-rillare mit
der pliden werffen (17). mit blijden
werpen (147).
Lib-, li- (69,141) -ripens (quz libram
tenet 129, Br.) liripenter (141). ezent-ener
(3), -ner (76). Ad. der wagen- (12), ein
wage-, woge-zunge; die z., zung in der
wag, eyner wagen. die zung an einer
133, 151), -stiekel (74), -stecken (1).| w, (18). nd. en w.tunge. wiegung (Y).
wagmeister (114,116). weger o. der wigt
88).
; "Li, ti- (1315, 141) -brugma (of. trae-
tula) ou- (1315, Gf.) ow- (141) -anchrucha.
*Librum (101, 121, Sum., Gf.), labrum
(Gf.) 4. humor sub cortice saf sem. (Il. c.).
Libum v. Liba.
*Libunus v. Liburnus.
*Liburcina v. Liburnum.
Liburna snelle (9), snebelecht (8, 9)
schiff. hurde (Sum.).
*Tiburn-ia v. -um.
*Liburniea (nauis) nl. fuste, iachte
(116).
*Liburnices ags. gerec (94, 136. go-
vernment Bsw.).
TLiburn-um, 7 -ia (110 &c.) renne
wagen (9).
TLibur-num, -na, -cina, cf. -niea (7.
fusta q. v.) fuste (Kil.).
*Lib-urnus, -itina por (feretrum) o.
grab (74).
*Libu-rnus,-nus (cf. sq.) bare; renn-
wagen; kock, goek (74).
*Tijbur-nus, -us (76), libornus rine-
(8), raiB- (75) -wagen. (reis-w. currus
malitaris Fr.). hd. eim groz, grof) sim.,
vast lauffe-nd, var. -n (64), snelle (17)
schiff. nd. en grot, grod CE schep.
kocke (12). koche (10). koke (55). cogg
(2). kogge (13, 23). koghe (22). kae (5).
holk (23).
*TIibus v. Liba.
*Tibuta (cf. libium &oc.) vlade (23).
*Tieare (si. litare) Ad. nd. offeren sim.
*Ticargia v. Letargia.
*Tieatus v. Lictatus.
*Lie-cion (76), -seus (Pap.)?. qd. deus
lupo similis qui et auarus a lieton 7.
lupus (16); die ebenfalls verworrene Glosse
bei Pap. 2st von der zu Yyeaon unterschze:
den. i
*Tiüceamen v. Lieimentum.
*Ticeari v. Liciari.
*Tideceator v. Lieitator.
*Licena ceyne (20).
LIC
Licenter by orloff (132).
Licentia or-laupe (133), Ad. -laup,
-loup, -lop (12), -lep (18), -laub (7), -lof
(13, 28, 132). hd. vr-laup, -laub, -lop (5,
6), -lob (76), -leube (17); laube (17);
de (75), -ung (134). verhengnif
126).
Licentiare Ad. vrlaup sém., vrlob,
orlep (18) geben. vrlaub g. ader nemen
(17). orlof geuen (23, 132). erlauben (7,
75, 110). erlouen (22). vrleuven (920).
vhengen (10 &e.). ubersehen (12).
Licentiatus gevrleubt (20). eyn licen-
ciatin (bb).
Licentiosus geil (11, 19).
Licere (lic-ére, -ére, 2c -iare) warffen
(£exttoris 5). worfen (18). warff machen;
zwirnen; zemelich sin (11). wefelen (23).
wesselen (sic 22). warpen, temen (22,
23). weben; schetzen (1). ezihen (9).
zyen (8). treckin (8, 9). Ad. loken, zu
sich locken (10); fugen, zemen, zymmen
(68); ge- (6), be- (68, 110) -z. betzemen ;
georlofft wesen (132). werden geacht (68,
132), geschetzt (88). erleubet (18). zym-
lieh sin. (68). lieeri eeren, werderen,
taxeren (132). schetzen (88). lieet Ad.
nd. bequem-et, -e (21), -lich ist 7 herleu-
bet ist 4 zemet (17). es z. (133). if) z.
sich (Y). iz zemit £ is ist gevrleuft (20).
Ziemet (8b). hd. es zympt, zymt sich,
gezimmet (6), ist erlobt (68). i0 beczemet
(19). orlaup (21). georlofft (132). it geor-
louet (99). et orlof (11). orlouet (23).
conj. waz dan (b^).
*Licestea v. Latestea.
*Licestes 7. qui limen 7 liecium ad
vsum calciatorum faciunt (6).
Liceus berg (8, 17). werk borg (9).
*TLicia sg. netze (74).
Licia pi. v. Licium.
*Lieiare weben 7 indragen (12). warfen
(3). werffen (1). warpen 7 wefelen (23).
tagern (68. cf. tagel Br. Wtb. 3, 4? tacht?).
garn (132) scheren. das g. strecken eu
*Ticiari wircken 7 indragen (10). swaif-
fen (75). (st. lieitari, cf. licior) werderen
(132). wirdigen (68). liceari achten, wenen
(14).
V iclator v. Licitator.
*Tieiator reyser (8, 9): gereiD &c. vv.
lici-atorium, -um; v//.: lemwandreisser
lintearius Fr.
Lici-atorium, 4 -torium (74, 75, 136),
gew. i -um anapint; mittuli sem. (Gt.),
mittil (104). eyn garren rocken (4). web-
paüm (1), -stuol (110), -holtz (64). Ad.
garne-, garn-, garen- (3), grane- (10),
grab- (9), webe-, weybe-, weppe- 7 fitze-
(121, Sum.) -baum. wef- (132), wever- £
volre- (147) -boem. Ad. weber-gezauwe
(133, 152), -gezowe s?m., -zeüg (134),
-gezeug. wóber kamp (6). weue- (22),
weuel- 4 weuer- (23) -kam. webe hufj
(17). wirk- (8), wirken- (9) -stat. wefel
(74). dz w.- (64€), weber- (64^), gereif-
(135, Das.) -holtz (cf. reistholtz emuneto-
rium Gl. Bas.?). ags. websceaft (942),
hebild (94, 136), cf. n4. heuel-, weuel-gaern
subtegmen (Kil.; heuelt v. licium.
*Tiücidari zedeln (49).
*Tieidus (,,5/.liquidus'' Mone) v. Lu-
cidus.
*Lücigium v. Licinium.
*Lieimen v. Liemen. Licium.
321
328 LIC
*Lici- (8,9), 1ie- (18), lig- (17)-mentum,
lieeamen (7. semilitudo 76) lichnusse(9).
glich-nisse (8), -nif. (17), -enef) (18).
*Licinator (:lituus) hornpfiffer, her-
hornblaser (75).
*Licinea v. Licinicium.
*Licinen v. Liemen.
*Licineum v. Licinium.
*Licinia v. Lacinia. Licinicium.
*Lici-nicium, -rieium (9) spaldener
(8, 9). Gf. liein-ia (74), -ea (79), -ium
genus vestis (Isid.), ora vestimenti (16);
Ort (Sum. cf. lacinia)?
*Licinieus (7. spaeus; cf. sq., 8m. 2,
101) gratt (2. s£. dratt?).
Lici-nium, -neum (4), -gium (134),
1 -nius (110 &c. cf. lieium) (7. spaeus, sp.
sutoris; cf. gracilium, lixiuium, liti-
einium, liemen) Ad. nd. drat. hd. drath,
draut (67), drayt (152), drot (6, 4), trot
(3), trait (V), bechdroyd (19). schue draet
(11). dr. 7 vese (107). tacht (9). docht
(8). d.-garn (110). wiecke 7 meisel in die
wunden (Ki.) eyn lantern of kerDgarn
(132).
*Licinium v. Licinicium. Lixiuium.
Licmen.
*lici-nius v. -nium, -um.
*Lieinus v. Liemen.
*Licio v. Licium.
*Licior eris (7. appreciare; cf. lici-
ari, -tari) lonen (7).
*Licirieium v. Licinicium.
*Yy- (104, 110 &c.), li-, lin- (Sum.), 1lu-
(Gl. m.), la- 4 va- (104. qq. v. cf. foca)
-cisca, lichiska (? v. liehis), li-, lin- (141)
-eiscus, litisecus (74), luceisia (104),
(s. wu.) lintis-a (Sum.), -ea (Sum. IV), -ta (?.
canis natus ex lupo et came 74, 110 &e.)
braceo, breckin (Gf.). brache (104, enr
bracke (9, Sum.),Z halb hunt vnd halb wolf
(9) lieisea. brack (49). breehin (1:1:).
breeklin (Op.). zoha (121, Gf.). zohe (lin-
tisà Sum.) winthohe (7. sparta Sum. IV).
mist-, onst-bella (Gf., BM.). mist-pelle
(104), -bell (Ob. cf. -beller Fr. l, so.
-bellerle mus alpinus 140). uuolfbizo
(Gf.). wolfsteuer ( 93). wolffischerhundt
(74). lintista (bissw. -sca? Mss. mog.)
hunt von wolfes ge-slechte (9 sZm.),
-slichte (8). lieis-eus, -us (68), lyseus
(110) (z. anzmal benignum 110. st. bige-
num s/m./) von zweyer-ley (110), -hand
(68) thieren geboren. van tzwe verschey-
den dieren g. (132). latissa zwydoren,
eyn tyr von einem wolff vnd hundt ge-
porn (74).
Lici-, lit- (76) -tari (v. appreciari)
lonen (110 &c.). aufflegen mit schatzung
eines dings (74). steigen (88).
Licitatio ein achtunge o. schetzunge
(110), wirdigung (68) was ein ding wert
1st. eyn werderinge 7 prysinge wat een
dinek weert is (132).
Lici-tator 7 -ator (110 &c.), liceator
(16) (7. prouocator 76, Pap.) Ad. vnder-
keuffer; vnterkauffe-r 7 -1 (74). schetzer
(68, 110). werderer (132). mekeler (78).
*Lici- v. Licia-torium.
cum nacht ind dach even lanck
141).
Lieitus hd. zeme-, zim-, zieme- (85),
bequem- (17) -lich. zd. temelic. dat is
georlofft (132).
! har-loui (f£. 104), -luf szm. (Gf., Sum., BM.),
LIC
Lici-um, -o (Gf.), -à (pl. 104, 114,
Gf., Ki.), 4 -atorium (q. v.), -nius (107), |
-men (v. liemen) (2. substamen 1,
ligatura 4 succus herbe 14, filum 4nno-
datum tele Br. sim., circulus ferreus 109,
132. cf. lix) fizza sem. (Gf.). ende 7 vieze
vaden Z trad (9). drat ende 7 wieze (8.
cf. wiza licia Gf.) draet 4 vese »x)
-lauff (64, 74, 110). herluf (93). halifa
(Sum.). das gezáhe o. haarlauffen (Fris.).
ags. hsera (7. cilicium Gf.). bindfaden;
kam (64, 110). kame (64€). weppff (64).
wep (110). wefel (1, 13, 76). webbel (11).
werpf £ zettel (6). hd. werff (21), warfte
(4), warff, w.-bant (64, 93). worffe (133).
warp (23). drat (1. cf. lieinium). drot
(4. filum. 49). hd. spuol (V), spül, spuel,
spul, spüle (67), spole (133). spille (8).
haspel (13). drümer (114). trümmer (Ki2.).
nl. druemen, het vulsel (116). maylge
(132). malge 7 mallye (109). leynbeth
(132). leen-, leem-bendt; lem-bind, -met
(7. ellyehnium Kil.) leembent, keers-
garen (107). heuelt, leenbint (108). twijn
(107, 108). hevelgarn, lizze (Fr.) gereif
$ weber-g. (112, Das., V. a. 1618 cf. licia-
to-r, rium). w.-greib (Fris.). canareba
(quo stamina, ligantur Gt. 4, 449).
*Licium v. Liemen.
*Lieius (cf. prc., sq. &e.) daycht (19).
keersensnoer (23).
*Lickwaricia v. Liquiricium.
*Lie- 7 lig-men, lic-ium (6), -imen
(6 &c.), -inen (19), -inus (132), -inium
(73,141),-mus(8,74),-nius (74),-nus,-us (8),
lich-imen (110), -inus (110, Gf.) -inum
(Gf.), num, nus, -nis (Gf.), -mus (9, 141),
7 -men (9, 134), -us (66 &c.), Ilucinium
(8, 9, 15), lineinos (Gf. s. v.), linchinus
(Gl. m.), lignus (225, 68, 132, 147.7. q. lych-
nus 110) (cf. funal-e, -ia, ellychnium,
liei-um, -us, -nium &oc., cincedula)
taht 7 dáht (at.). Ad. nd. dacht. hd. d.,
daycht (152) in eiem liecht sem.
tacht (lue. 9). daehte liemen; zachte;
7 zachen in einem liecht-schirben var.
-scherben, 4 wiech lueinium (einmal
lie. 753) 7 liehnum, quas ligmen (15).
zauche, zauch (74). daacht (68). daht (8b).
doht (6). docht (8, 19, 130). daehe (93).
dàcht 7 léiment 2» candela (20). lene-
ment (11). lennemyt tot kerssen (147).
lemet (229). leymet (132. cf. licium).
wiech (6, 4, 110). knoden (1). knote (8,
9). earz £ eharz lich-num, -inus; carchlih
lyehnus; leohtfaz liehinum; querdar
liehni, lincinos (Gf.). hgianum (»« lig-
namen? cf. sica) ags. algeweore (942).
*Lic- v. Lici-mentum.
*Liemus &oc. v. Liemen.
*Lüeodripon v. Liecostratum.
*Lieonia ein sta-te (18), -t (8, 9), -d
17).
: *Lyeon- v. Lito-tripon.
*Ti-, 7 vini- (20) -copium (aus nd. li-,
win-kop &c.) winicoep (81). winkauff (20).
*TLico- (47), lieos (24) spermatis (aus
lithospermum) 4. semen saxifrage.
*TLücostra-ges v. -tum.
*Lieostrare pflastern (75).
*Licostrat-a v. -um.
*Li- 7 la-costrator pflasterer (75).
*TLicostrat-um, -us, -os (65),-a (23, 108),
litho-stratum 7 -strata (Br.),-strotum
&o. (Gl. m.), litostrat-um (9, 67, 16), -os
LIE
(8),-us s littustratus (11) lieustratu-s
-m (133 &e), 4 lieo- (66, 70), lieu-
striges, -stries (110 &c.), lico-strages
(134), -dripon (76) (cf. ostraeum) Ad.
stein weg. «d. en slieht sten wee
(23). geplasterte stat (65). esterich (8, 9,
185). ein besaezet (17) gemalet (110),
geschakiert (a2 estrich. gesaez tenn
? mancher hande beleg (9). manger h.
belegit (8). paueysel; onderscokiert (108
ein gemischet ding von farben (68).
*Lictare (Wss. mog. aus litare »«lietor
cf. lieare) Ad. toten (9), todin (8), doden
*Tict-,lic- (9) -atus geoppfert; getote
(9). geoppert; Bog (8L 8 |
Lictor, litor (6) Ad. md. stocker!
stócker (134). Ad. pi-, pei-niger sim.|
heneker. nd. pinegher. en dijff henge|
(132). swert treger (9). doeder, doit)
sleger (147). hd. olbergher (116). budde|
i budel (100). bedeel (99). stadtkneeh|:
111). schergant (114). weibel (Fris.).
*Lietor (»cluter!) eyn otter (piscd
&c. 18 i /3) (p
*Lietor (-lingere,pollinetor)lecker
totengraber (74). 7. philo, g. -onisdoder
dreger to grave (14:7). |
*Lietuaria v. Electuarium.
*Lietus Ad. gepiniget sim. nd. gh«
pineghet.
*Lieus v. Liemen.
Licus, lyeus (125), litus (74) der (110]
dy (125) lech (fuuius in. sweuza 14).
*Tieustratu-m, -s &oe. v. Lieostratun
*TLi-, 4 ci- (Sum.) -euta scerline (131
scherline (Sum.).
Lichas fodere spann (111).
*Lich-imen, -inum, -inus e.
Liemen.
*Tichis kabraehe (? 121), aus liehisk
brache? cf. lyeisea.
*Lieh-men, -mus, -nis c. Liemen.|
Lyehnis v. Osyris.
*Lichnos (A6fvoc) fressig, begierli
88).
| *Liehnu-m. -s v. Liemen. |
*Liehsa (aus lixa »« lecken? (|
liehnos, lietor?) lechespiz (Sum. cf. Q
6, 366).
*Liehus hechil (121). hée-, here-bj
(Gt. 4, 796. cf. lucius? lunx?).
*Lichus v. Liemen.
*Lidda &oc. v. Lydia.
*TLidde-is (18) -rs eyn iudiseh (d
jodiseh (8), iuddes (18) meister.
Lidere (7. frangere (23, 66 &e.) brech:
(110). breghen 7 nypen (132). seregh)
(22). zergen (23). |
Ly- (110), li-dia, lidda (66 &e.), liy
(67) eyn lant (85). lantschaff (19 szm..
*Lidius (7. somws acutus 1l) oma
aA
V idum mist (104) 4. q. lidumen ()
2, 882) aus letamen? |
Lien (per i lat. 4. splen, sed pen
grecum ein arfdarm 110 szm. cf. longy
miltz, mylez (9, 74; m. 91, 128; m. 1j
f. 110). mulez (8). neeze (20). speyaq
(14). hd. darm; ars-, arB-, mast-, maj
schif-, scheys- (4) pag- (12), pak- (
93), quack- (19), endel- (11) -darm. Jj
(Gf. 4,.581). krag (14). |
Lienosus v. Linosus.
LIG
*Lüentaria v. Lienteria.
*Lientera slaycht- (19), slae- (11)
-brade.
Lient-eria, -erea (93), -aria (76) (?.
dissenteria) vnvertowe ruora (93). eyn
vnu'daute rore (Y). rur, vngedowte rur,
die scheisse (74). rure m. (4). ruor £
luotig (76). Ad. plut- (3, 15), blut-,
Boer (1) -sucht. blot-socht (4), -zucht
(23). hd. durch-, drugkch- (1), nd. dorch-,
dor-ganck sm. rot vDblauffen 7 blutschy
(110. der bauehlauff (128). die dunne-
sehyB Z roet buchouell (132). kuutouel
(11). Ad. buochwee 7 buchweten (I8);
buech weue (20); das buchwe, bauch-
wee. darmgicht 8, 9). rietkuchen (xis.
cf. diaphragma. 72. q. ribbenkuchen, zd.
revkoken Müllenhoff Gl. v. anwass).
*Lienvenis (cf. lyen 2. venus Br.;
lieium) harleua (130, Gf.). hélina (Gt.).
Lyeus (Br, Gf.) lieus, 7 ligens (76)
(V. vinum, t potus de pomis siluestribus
factus 16; & bachus) lith (Gt. 2, 192).
oppfeltranck (76). wyn (110). lieum wijn
(68, 132). Iyeum wein, got des weins (74).
- *Liffarius v. Librarius.
*Lyfonia v. Liuonia.
*Liga (7. ligula 6, 93, 147, ca-l. Z
subliga 93, lixula 75 Mrg., stringa 75;
anders Gl. m., Ki.) Ad. nd. bant. £ bunt,
zenkel (23). Ad. senckel, nestel; hose-,
hos- (93, 134), hofà- (69), hosen-, hoDen-,
hoysen- (133), hoyssen- (152) -nestel.
hosen nóstel (67). senkl o. hosnestl (1).
senghel 7 natelreme (22^). nastelinc (107).
hoesen bendel (20). hosvet-el (2225), -er
225. 147), -ter (11). ryeme (10). riem
110) reem (132). rim (21). sluh- (93),
nadel- (74) -riem (eque 93). een stertele
(108. cf. ligula).
*Liga (fuliga) v. F'ulgio.
*Ligabilis bendech (20).
Ligamen (cf. caropera) pannt (1, 2).
hd. nd. bant. band (1). bandsnur (74).
bynt (29). hosen nistel (85).
— Ligare Ad. nd. binden.
- Ligatio byndunge (20).
. Ligatura Ad. nd. bant; bind-ung,
AE (19), inge (11). spangi (104). eyn
wib fadem (18). ryge (hal £ ceparum
p» houpt-pinden, varr.-binden, haup-p.,
hout-b. (75).
Ligellum eyn cleyn hut-lin (110),
—ghen (132).
| *Ligens v. Lyeus.
- — Ligeris (ff) die loer (135), láer (112).
— *Ligianum v. Liemen.
b — *ligio 7. /auo (16).
|| — higista pentil (Sum.).
— *Li- v. Le-gittimare.
—— Ligius homo ledigman (Dz. Wtb. 674).
a. COOLE
— *"Ligmen v. Liemen.
"Lig- v. Lici-mentum.
. Lignamina ezymmer (9). ezymmir
holez (8).
E Lignari (7. //gna parare emere 110 &c.)
vDtzihn na holtze (125). nach holtz gan
9. holtzen; -re h. scheiten o. tragen (88).
— Lignarium holtz-huf 7 -huff (110).
uff holtz (68). holtz huys £ ein hopp
-holtz (132). ags. fin (136).
— ügn-arius, gew. 4 -ifaber, 4 -ifer
(6) (Z. artifex t portitor t ferens lignum
16) d. zimmermann. z. o. werckman von
holtz (110 &c.). holtz-ler, varr. -er, o. -man
— DierrevnACcH. GrossantUM. *
az:
EZP US
: LIG
(15), -hower (6). hulezhauwer (19). hole-
heuwer (20). holthouwer (11).
Lign-eus, -ius, lin-gneus, -eus (75
var.) holtze-n (20), -rn (19). hu-, var.
hi-ltzin (75). nd. holten.
*Lignieida holtz-snyder (132), -hou-
wer (68, 110).
*Ligni-faber, -fer v. Lignarius.
*Lügniped- 7 sole-arius holtschu-
mecher (125).
*"Lignismus (7. sca/prum ad lignum
secandum) cambr. uadimm (Zeuss).
*Lignius v. Ligneus.
*Ligno (aus mingo) v. Meiere.
*Lignosechin v. Cethi.
Li-, lin- (22b) -gnum Ad. holtz,
holtze (19), hulez (21). holt (23). knaup-
i klopff-holtz (sutoris 112).
*Lignus schit (8). seheyt (9).
*Lignus v. Liemen.
Ligo, 7 ligus 7 lio (Gf.) sech (6, at.)
an dem pluge (6). seche (17). sehe (104).
hd. nd. haeke. Ad. haek, hacce £ hav
(3); hauwe, hawe, howe (6, 67, 70), huwe
(85), haw, hauw (65), hau (8, 13, 110),
hauhe (4) haug (49), keilhaw (Agr.).
houweel (11) houmef) (132). karst (20,
645, 65). karsch (646, 91). hare (21). kratzce
(125).
*Ligonista hauwer (76).
*Li- v. Lu-gubris.
Ligula (cf. liga) hose £ nestel (sc
9). hossen nistel (8). hosvetel (23).
hostertele (99). sterte-l £ -link (kil.).
nastel, rym, sleup, senkel (109). bintlin
(110). bentehen (132). eyn hampvolle
(quantum duabus manibus capitur 19).
gaspe (11, 132). ein iaspis (sc 68).
mund-leider (112), leder (115) £ -halffter
der pfeifter.
*Tigula eancellaris snursenckel (125).
Ligulare myt hosveteren of ryemen
bynden (147).
*Liügumen v. Legumen.
*Ligur geneschiger o. nascher (74).
*Tágura (7. ligatura Gl. m.) zunga (141).
TLiügurinus (v. garrulus Gl. m., acan-
this 4 spinus 140) zinDlein szm., distel-
vogel (140). zinsle, zeisel, zischen (116).
TLigurire schli- 7 le- (110), schle-
(88, 126), verschle- (64), schlu- (68), sli-
(132) -eken. haistlieh 7 gulsieh (132),
brenggisch (88) essen. verslinden (11).
neschen, snupen, sufftzen (11). besnop-
pern £ naschen (9). naschel (13). naBchin
(8). nassen (10, 12, 49).
*Liguritas v. Lecca.
Ligur-ius, -rus (12, 49), -nus (10,
76) (2« lyneurius Naturb.) hd. edel-,
luch- (Naturb.) -stein. kóleeter (Japés 12).
nascher (13). nesser (10, 12). netzer (49).
*TLigus v. Ligo.
*Lügust-a v. -rum.
Ligu- v. Libi-sticum.
Ligust-rum (74 &c.), -ra, -ria, -&
(Gt.), lugustrum (293, 942) (cf. pullula,
eyperus) weif-glocken plum (74), -gl.
bluom, var.-gloggen pluomen (64). elocken
witte blomen (23). knopff (66 &c.), knoppe
(11), knotte (19), knot (6v, 132, 152) ex
quo proueniunt flores. genseblóme -rum ;
zungeblume -a; phafaling -ra (Gt.). hunge-
blume (-rà Sum., richtiger als zung.
LIM 329
cf. w. dgs.). phaffilinga, winda (127).
bon-w. (-ia 87). maidel, varr. meitel.,
meiel-blue, glockenblumen, bluet (75).
wilde lilie (74). weg- (74), wede- (10,
12) -winde. medeblume (10, 12). meyblum
(49). nd. megedeblome (Sum.). reinweiden
(114, 143). hartrigel, Z bei- (114 &e.)
-hültzen (135), -hólzlein, 7 bein-, heck,
mund-holz (143 &e.). ags. hunisuce (942),
hunegsuge (94, 136). bensege (24). byesuge
(47). sarteigel (126, Piet.). kerngert (116,
Fris.).
*Ligwa &oe. v. Lingwa 6o.
*Lihargum v. Letargia.
neo (4. phalangium) grafgilglein
143).
*Lilialis lyllyehs (14:).
*Liliare (cf. liliati Gl. m.) eziren (9).
Liliastrum schwartz 7 mittel, ml.
swarte winde (116).
*Lilifag-us, -lus (85), elirifagum (7),
lisifagus (4 v. saluia) (aus &ÀeAoqaxoy)
salbey (17). scalweye (85). wit salvie (2.
saluia agrestis 24, 47). velt-, wilder-
salbay (74). selbe (4).
Li-, ly- (4) -lium, -lia (87) Ad. nd.
lilie. ^d. lylye (4), lilge, lilg (18), lielge
(74), lelgen (125), eyn ligen (21), gilie
(87), gilge (6, 123), gilg, gylg.
Lilium eonual-lium, -ium (cf. eo-
ealia) weyf) liligen (1), lilgen (21). Ad.
eyn wiB-, nd. wit-hlie (17, 23), -lilig
(18), -lilge (5), -lillich (7), mege blüm (6).
ein wysDe lilige (5^). maiblumen (65, 91).
meyenryf)in (144). ein lilie, gilg (68) von
dem thal (68, 116), van dem dale (132).
confalgen-blumen (133), -blümelin (6:).
*Lima v. Limen. Limas.
Lima Ad. fihal (35), fihel, feyhel (67),
vigel, viela (93), fyele, feiel (91), veille
(9), feyle (3), feil, file, phile (19). vile (23).
*Lima (»« limas) broinghe kidel (7.
tunica 22b).
*Limaees cleber crut (8). slinceol
(Sum. v).
*TLimac-ia, -a v. Limax.
Limagus (/l. in Helu.) dielimagt (135).
*Limanda (piscis) ein rauch o. sehüpp
blatteyfle (140).
Lim-are, -uare (1) hd. nd. filen. Ad.
feyhelen (67), fiheln, vigeln (6, 49), fieln,
feylen. wet-zen (5), -zeln (21), -ten (23).
stofen (8b).
*Limaria (piscis) schlein (91). smerle
(125).
*Limarius v. Liniarius.
Limas (coc), lymas (i. lintheum
74) furtuch (74, 110). vorscoot (107). vor-
sehort (132). ein verscort (68). schurtz,
sch.-fleck, -tueh als die koch prauchen
(74). lim-as, -us, -a, g. -atis schortel-
doiek (147); -us ein schürez (vestis 9, 4).
slimsledria (aus dli- verb.) fur tuch szcu£
coci habent (1. st. ledrin furtuch? cf. v.
slembrida).
*Limatica petra (cf. p. l.) sliffistain
127).
: Limator viler (20).
*TLima-, limi- (74) -torium filhuf (8).
veilhaws (9). veyhel-hauf,, -stat (74).
Limatura vilunge (20). awfeyhel,
veyhelspon (74). figel-ung 7 -spann (6).
Ad. fyeln- (18), fil- (8), feyl-, nd. vilen-
span. feilspon (134). fihel spane (133).
eyn feyhel spanne (67). filen- (5), fyel-
42
330 LIM
(17), veil- (9) -spene. eyn file spon (21). |
eyn fiel- (€), vor- (se 68, 110) -spang.
vierspaen Z sprankel (szc 107). vorspan £
sprenckel (szc 132). sprengel (110).
Limatus abegefigelt (10). ge-filet (8),
-veilet (9), -vijlt 7 -tzirt (132), -fyelt o.
-zieret (110).
Li-max, 4 -maea (Br), -macia (68,
74), -miea (132), -niea (110), -mox (94)
(cf. luna-eia, -tio) groDsneck (74). Ad.
snecke, sneckh (1), schnecke. snigge
(93). slecke (132). snegel (19, 20). slegel
(11, z. lignum. quo zanua. clauditur. 19).
ags. snegl (136), snel (94).
TLimbare (27. limbo ormare Sr.) seu-
men (20).
*TLimbator eyn sleyher ryer (17).
Limbatus gibrortotiz (nfr. 104, sm.
Gf.). geseumet (20.
*Lymberida nebel-kra, -rapp (74).
*TLiümbos-, limbol- v. Limbul-arius.
*TLimbria (cf. limas, slembrida) sack,
kyttel 74).
*Li- v. Lu-mbrieus
*Limbrius (p?sc/s) peysker (9).
*Limbu- (91), limbo-larius, 7 -sarius
(Pict.) bertleinwireker (p/. 91). beleg-
(Kib., Hen.), blege- (Pict.), blegen- (Ki?.)
-macher, -sticker (Hen., Pict.). seyden-st.,
nl. borduyrwercker (116)
Limbulus soem (11). soemchin (20).
*Limbus v. Lembus.
Limbus (cf. fimbria) Ad. saum, seym
(18), seyme £7 sehoiDe (10), zaume £
schufe (13; ; schof? (12), sam (5^). zoem
(11). soen Z liiste (20). list (7). bleg-en
(135), -e (Piet.). bleg, beleg, vmblege, bort,
brem, leiste CR ein frauen rock vn-
den mit samat v'brempt o. beschlagen,
7 ora vestimenti ein bast. (64).
Limbus gew. l. infern-i, -us (1),
infancium (5), patrum. (13) Ad. die
vorhelle (6); forporge (9), forburg, forb'-
ge (17), vorborghe (23), de vorborch
(22), worburge (13 &e.), forbaige (5),
forbroeht (18), vorgeborchte (132) der
helle. virborgen hellen (8). v'porgen
hell (1).
Lim-en, 7 -es (1), 7 -à (74), -inare
(9, 110 &e.), inaria (8) Ad. swelle; ge-
Sw. (74), suelle (20), sewelle (93), swel,
schwell, sehwóll (134), swelde (18). sule
(12). sul £ sulle (109). geschwól 7 an-
trit (91). geschwelle 7 geschwel (5).
geswell o. druschüfel (1. cf. Gt. D, 266.
Sm. 1l, 416. BM. 396). hd. nd. dorpe-l, -ll
(69). durpel (11). poste (10).
Limes (»« limen; 7. semita; trans-
wersa, via in agris et vineis 4 sim.) an-
wan-ten, -den, -der (ett. anwender) Z
rain, var. ram, an einem acker (75).
zwercher weg (88) reyn ? steyg (4).
steick (3). rieht-steig (9, 74), -steg 7
-phat (17), -stug (8). pfadt 7 weg (110
sim.) pat (132). wech (11, 20, 106). die
grof) furhin quo agri déuiduntur (64).
marcek- (75), marceh- ( Fris.), marg- (6),
male- (17) -steyn, 7? -stecken (75). meer
(99. 106). gemerk (p. 62). vndermarche
(5 zulle 7? dorstender (23). swelle
6). driseupil (131).
*Limia v. Cenum.
*Limiea v. Limax.
LIM
Liminar-e, -iaà v. Limen.
Liminare niche, bilderblinde (kie.).
Liminare (4. tirare 17, abscondere
76. cf. eliminare) schwellen (68). schiw.
(110), dorpelen (132) machen. beschlissen
(Zanuam 5). beseezen (18). besolen Z
besodern (17). grauen (11, 20). stoten
(22). verbergen (76).
Liminatus gemessen nach der leng,
zyl vnd maf) als die ecker (75).
Liminium ellendikeyt (9 szm.). ver-
treybung in das elend o.vencknuf (74).
ge-v. (64), -venckniss &e. (147).
*Limitanus (v. deus dc. Br. cf. limi-
tinus) marchstein (141).
Limitare (7 tirare 117, cf. liminare)
hd. nd. gan. hd. gayn (133), gaen (8^),
gen, geen, genen (21); einer sach einen
gewissen tag setzen (110); male, ain ral
(76), mail (1), ein molle (21), ein zil (6)
setzen; zu-s. (1). md. en mal zetten.
meeren (99). meerren (106). einden gon
(68), of palen (132). ezechen o. greniezen
(9). zeichen (8, 17). gab iagen (18). máfe
(12), maf) 7 leng 7 zil (75) geben.
Limitat-us gegreniezt (9). geschro-
den (7) gemeDBen (17). -um virsroten muf)
(sic 8). gemessen más) £ geschroten (63).
-aà begreniez (8).
*Limitinus marchstein (141).
*Limi- v. Lima-torium.
TLimma vnderlaz (Gf.).
*Limmas v. Lempinas.
*Limo, lymo (74) (7. q. furcale 75. cf.
luno. lonum. Dz. Wtb. 506) naben- (93),
ru-,var: run-, ? wagen- (74) -nagel. leissen
am wagen (75). leuch-By. var. -se, lan,
kypff (74).
Limonium ». Bistorta.
*Limosa v. Totanus.
*Limostena v. Linistema.
Limosus leym-ig (75, 110), -echt Z
lettieh Z vnfledig (20). sehlymig (68). vol
slickachtich (132).
*Limox v. Limax.
*Limpes v. Linipes.
Limpidare (7. clarum facere 0 ornare,
-dio iui itum 7. profunde speculor 16)
durehluehtig : elar (110), dorluchtich
claer (122) machen. clarn (8). eleren (9).
dieff senken (17).
Limpidissimus slecht (8, 9, 17).
eulech-t (8, 9), -tig (17) steyn (9, 17).
Limpiditas(»-lippiditasi32)clarheit
(110 sim.). leepicheit. (132).
Lim-pidus, -phidus (b, 7. «quosus
17) hd. durchsichtig, Z lucher(17); lutter
o. durchsechtig (8); lawt-er (2), -ter (1);
lauther (4); slecht (9); schonli-cher, var.
-chter (752). elaer (11).
*Lympindieus (aws ympnidieus!)
lob-singer, -sager (74).
Limpus ags. hop-steore (Gl. m.).
TLimpha Ad. wasser. nd. water. trube
(9), drube (8), luter (75), clar (1) wasser.
lymphae nicchessa. (Gt.).
*lLymphanus v. Limphatieus.
Limph-are, -idare Ad. wessern. ad.
weteren. wasseren (68, 132). mit wasser
müschen (6). meren (7. mzscere 12). neezen
(1T). nessern Z druben (8). truben (9).
Limphari mit wasser mengen (110,
132). rasen. (132).
LIN
*Limpha-rus v. -tus.
Lim-, lin- (55) -phaticus, lympha-
ticus 7 -rius 7 -nus (74) waferiek (19).
waterich (11). Ad. waDer-suchtig sm.,
-sittig (49), -sueht (85), -wuetig (9) ; eyn
mande- (5), man-, mon-suchtiger; mayn-
den sichtig (5^). man sutich (29). en man
zucht (23). ein monet suht (6). monwend-
? men-iger (74). vnsynnig (11). wod- (132),
wiet- (68, 110), ras- (68, 132), tob- (110)
-end, -ende (132). «gs. wo- (136), woen-
(94) -dendi (-co).
*Lymphatio mischung mit wasser (74).
Limpha-tus, -rus (9) torecht gehirn
7 vnsynnig (9). dorecht o. unsynnick
gelrne (8).
*Limphidare v. Limphare,
*Limphidus v. Limpidus.
*lyymsimus v. Linistema.
*Limuare v. Limare.
*Lymula kleinuogel (74).
Limu-la, -riae v. Lemur. Lamorpha.
*Limus v. Limas. ,
Limus weycher dreck (7), erde (18).
weych e. medechte (5). mot 2 weg e.
i1 mode 2 wek e. (23). moet 2 * (0.
riche e. (74). n. modder, moeyer, slijm,
slibbe (116). modde (109, 147). mót (12).
mode (7. lassus! 13) made (lymus 47
terma 74). motecht 7? schemecht (9).
sIumecht (8). slam (9, 18, 64). Ad. slyme,
slyem (125), schleym (67, 135, Fris.), sehlyrà
(20, 64), lett (Fris.), letten (75), lette (20);
laim, leym, leym-e (6), -en (110). lym (99).
slijek (11, 109, 132). vuyl sl. (132). motter.
4 chottig laim (3). moter o. ch. (2). morter
ch.(linus sc 1). mórter (7) chotig (71). (cf.
molter o. kotts g. sg. Sm. 9; 572. koceo'
7 motto rancor Gt. 4, 361). mur Z kaat
(126). mtr (135, Fri). kat (Fris.). moff
(91, 135). dorpel (99. 2« limen !). snek an |
husli (93. 2 limax!). 3
Limus, lin-us Z -is (7. gueleus &o.
141, »« lineus?) (cf. luseus) vbersich-
tig (7). hoch sunig; flitzógig (7. lippus;
petus 93). sticksuynich; lijp-, loie-, aver- |.
ogich (147). scheyle (10). sehálb £
schlimm (128). krom vmganck (9. »«
limax?). krum £ versehrenekt (110).|
vercrenghet (132).
*Limutua v. Lamorpha. Eg
*Lina (4. funis in mowibus; anders.
Gl. m.) Ad. ein lyne, lin (17), lein (1,
134). lijn (11).
*Lina (»« tina) zuibar (Hpt. 5).
TLinamentum (vulnerum) weiche(125)..
nl. wiecke, hd. lumpel, meissel von
schleissen (116). m. aus sehlyssen ge
macht (126). |
*Linare v. Linere. Lineare. |
Linaria (cf. osyris) walwurtz (74).
s. marien vlas (47). flachs-, lein-, harn.
kraut (Ki). (auis) hánffling, flachsfinek.
(135): |
L. rubra rotbletle (135). l
Linarium flachf-marekt (68), -marel
(110). fla& mart 7 plaets (132).
(68). l. -koeffman 7 vlafkoeffer (1395.
flachss-ner 7 -verkauffer (116).
Linea v. Lynx.
Lineare v. Vereare.
*TLinecio leckunge (20).
*Lineeus lyntwormiüch (144).
LIN
| *Lineinos v. Liemen.
*Lineinura (pellicium) luxin (Sum.).
*Lincisec-a, -us v. Licisca.
Linetus (gr. eclegma) ein kliek (125).
latwerge (Ki.). :
*Lineus v. Linx.
*Lin-eus, -tus (121) (7. strab-us, -o)
seilihinder (121, sm. 130, Gf.). schinhenter
(Sum.). scheler (8, 9).
" *Linchetes (cf. linotes) cley wort (85).
*Linchinus v. Liemen.
*Lindex (aus lens »« lendex »«
lynx?) 7. pediculus (15), p. linquens 7.
e. deferens (16). laws (9). lauf. (74). luf
(8, 15). làGe (17).
Lin-ea, -ia, -gaà (110) lin-ee (23), -ie
(b^, 11), Ad. -ge, -g, -ger (93), -ig. lyn-
ee (55), -ie (20), -ge (110), -ig (134), -1ige
f zyle (61). lenie Z st'melle (17). ge-
Straekt lenge (63). richtholez o. ezyl
(9). zeil (6).
Lin-ea, -ia (4, 74) stricta (Br. &e.
Qf. Gl. m. 4, 421), scripta (76) 4. vestis
sacerdota (16), camisia totum corpus
eooperiens (4). vnter-klaide, -hemde (74).
enge h. (9), hempt (8). ein sock (4. aus-
gestrichen, doch cf. sack sagum vw. a.
Fr. 2, 141).
*Linea-le, -rium (64, 16) ling-er, var.
-jer (64).
Line-, lini-, ling-, liui- (5^) -alis
lini- (2), linig- (1) -leich. liniglichen (6).
ling-ieht (18), -elieh (5), -lieh (1). lin-lieh
(21), -lie (23), -ienliek (22). livillich (5^).
*Lineamen &oc. v. Liniamen.
Lineatim van lynye tot l. (141).
Line-, lini-, linig- (5^), lin- (133)
-are linieren (23). Ad. lin-, lyn-igieren,
-gieren (134), -gern (183), -geren (19).
lengern (5^).
*Linearium v. Lineale.
*Line-, lini-olus snór (121, sm. Suin.,
8f). lynen vadem (8). leynen vaden (9).
*Lineosus v. Linosus.
Lin-ere, (lini 7 liui 110, lini, litum
16), -are (6), -ire (q. v.) (7. deturpare, €
in-, inter-ficere; obturare 20) bestreichen
9. klaiben o. verspuntten als die vaf)
E bestr. o. kleyben o. verspontten
67). lymen o. pflasteren o. mit erden
Stop-pen, (68), -ffen (110). stoppen (20).
.plastern (8b). hd md. vn-, hd. ent-reyni-
gen szm. ent- (19), ont- (11) -reynen.
voreyngen (sze 18). beclecken (9). sod-
delen (10). sülen; swerezen; brun far-
wen Z swarez (12).
*Lineseus (c? t?) flaDig ? flessig (1).
*Linesis v. Linosis.
*Lineosus v. Linosus.
*Lineus v. Ligneus.
. Lin-eus-, -ius /d. nd. linen. Ad. ley-
nieht (77), harin (75); fleeh-en (10), -sin
16), -ssen sZm.; flehssin (6). vless-en
| 8b, 93, 132), -eln (o) flesen (13). fleDen
|. Q7. fla&en (5). fleschen (152).
| —. Lineus pannus d. nd. fleschen (1),
linen duch, dok. linitueh (:6).
— *Linga v. Linea.
.Ling-a, -ea/ -uia (sí. gingiua sim.)
pilar (104).
— *Lingalis v. Linealis.
— Lingere d. nd.lecken. hüt (st. hunt?)
LIN
l. (8). lieken (13, 23). laffen (8, 9).
sehlücklen (126).
*Lingn- v. Lign-.
Ling-, lig-ua, -wa /id. zunge. nd.
tunge, tonge (11). ezonge (132). ezong
(21). klincke (l. porte 125). hund (Agr.).
*Lingua agni (47), ligua angni (24).
wegebrede (4. c.)
*L.agnina scafeszunga (af.). schafes-
Zunge (Sum.).
*L. auis fogel-krute (18), -zung (74,
91), -tunge (24, 47). vogels-t. ($5). voil-
zunge (Sum. V). fogil wica (95).
L. boui-s, -na ki.) ochsenzvnge (87,
Ki.. ossen-tunge (47), nl. -tonge, buglos
(116). ligwa bouis coblome (24).
. ZL.eani-s (95, Sum.), -na,ligua eannia
(74) hundezunga (Sum. VI). hundstzung
(74). hunt- (95), hundes-zunge (95, Ki.),
-tunge (47). ags.- ribbae (94, 163), ribe
(Bosw.).
L. ceruina, l.-teruia (75bed) (of.
scolopendria) hirtztzunghen, n. herts-
tonge (116). hirsehzunge (Ki.). huntzenge
(sc 85). hertestunge (4).
*L. herbena v. Arnoglossa.
*L. ireina hirczen krute (18).
*L. pagana (7. bonifacia, bislingua)
zapffen- 7 keel- (143), zápfllin- (144) -kraut.
beer-, zungen-, 2/. tongen- (116), auffen-
(116, 143, 144), hauek- (116, 143) -blat,
-platt (144). n/.' keel-, tapkens-eruyt (116).
L.. passerina (7. centinodia 74) hertz-
span 7 wegherte (74). wegetrete (Sum. V).
L. serpentina v. Lanceea Christi.
*TL.-teruia v. L. ceruina.
Lin-, li-gwagium, lingua-rium (74,
110»), -dium / -ieum (74) Ad. sprache
sim. nd. sprake.
Lingualaea v. Lingulaea.
*Linguare (andirs Gl. m.) sprechen
(SOmtid
*Linguarium v. Lingwagium.
Linguatus (cf. sq. wol gezunget
(110). wal getzonghet (132).
Lingu-ax, -osus, -atus, -arius (110
&e.) cleff-er (20), -iseh (9), -ig UE
clepfi& (8). elaffhafftig (68). clapp-ic
(132), -re (99). bloderer (126).
*TLinguia v. Linga.
*TIinguilata v. Lingulaea.
*Tiüngula v. Laneea Christi.
Lingula kleintzung, zunglein (14).
rink (ephippit 93). schuch-r. (o satel-
(64, 74, 15), schuch- (74) -ryem.
TLingu-laea, 4 -alaea (Ki ), -ilata (147,
148. Br.) (péscis 129, Br., Ki.; Qués; augu-
ratrix 129, 148, 8r.) dorndráher (7. lanius
135). wachtelkónig (7. glottis 112). boeter-
sche (147). herba naterzunglin, ml. ons
heeren speereruyt; péscis zung, zunglin,
nl. iouis homo schwetzmaul, krum-
schnabel, bloderer, s. langetonge, elap-
per (116).
Lingwositas klaffunghe (19).
*Lini- v. Line-.
*Tinia (cf. lina?) visch garn (75).
*Linia v. Linea. Luma.
*TLini-, line-amen, -amentum /d.
nd. linen, lunen (7) duch, doche (18),
dok. lin doch (21). Ad. linin (6), leyn-in
(134), -en tüch, tuch.
LIN 331
Lini-, lim- (68) -arius ein netz o.
garn macher (110 sZm.).
*Liniea v. Limax. :
*Linicia (7. funiculus mollis cun quo
puer in cunabulis inuoluitur £c. cf. inicie
wiegen-pandt (74), -sehnur 7 bendel (76).
Linifex Ad. nd. linen-, leynin- (134),
lin- (17, 75), leyn- (4, 753), linde- (21)
-weber, -weuer, -reyder (132).
Linifieare lynen weven, maken, be-
reyden (147).
Linifieium die wurckung o. kunst
von flaschs, var. flach), bereiten (110).
lynen werck (68, 132), ampt (147), of
ambacht off die kunst van den lynen (132).
*Linigare v. Lineare.
*Linimen &oc. v. Lenimen.
*Lini-men, -cio, -tura cleybunge(8, 9).
*Linimentum ;. liniatio 7 formatio
linearum, etiam eyn lynen deck (110 &c.
cf. liniamen).
*Liniostenis v. Linistema.
Linipe-s, -dium, -ndium, lini-, lin-
Gl. m.) -tepium (Pap., Gl. m.), -tepia
m li- 7 la-nipedium (147), limpes
(alph. linipes 76) (V. neum calciamenz
ium) soke (4). sack (18). sock an den
voit (147).
*Linip-ilus, -us (68) (7. asser linarius
quo linum. mollitur Kil. of. cifraculum)
swing-brett (132), -hert (107). sehwing-
bret (68, 110). swinghelberd (kir).
*Liniprartum (aws prart -— linum
2« limbatum) gebrortet (Sum.).
Linire (7. vngere, palpare, destruere)
tasten (110). be-strichen £ -smeren (1),
-streichen 7 -smyren (9). smer-ren (0).
hd. -n,nd.-en. hd. smye-, schmie-, sehmy-
ren. smir-en, (74), -ben (1, 74). schmir-n,
var. -m, 0. -ben (75). sachten, stryken,
saluen (132). Ad. salben; kel-en (74), -ken
(17); vnreyngen.
*Linire v. Lenire.
*Linis, g. -itis (7. eceruncula &o.)
hachel (75).
*Linis v. Limus.
*Liniscenia &oc. v. Linistema.
*TLiniscipula v. Linistipula.
*Linispermatum leynsat (74).
*Linis-tipula (Gf.), -eipula (76), -tibu-
1um (19), -tubulum (11) poco sim. (Gf.).
eyn boyDin flayfó (19). bote Z vlas (sec
11) flachs ryst (£. vastieulus 76. sí.
fascio.).
Lin-, lim- (649) -istema (74 &e.),
-istima (Kil), -iscenia (3. 75), -iscinus
(755) -iseimus (753) -iostenis (8, 9),
-ostena (64), -ostema (147, Kil, Ki.),
-ostolia (Ki.), -ostima vestis 4 -ostina
palla (Gl. m.), -istinum vestimentum
(127), -seeuma (76), lon- (753), lun-
(15»€d) -scena, lymsimus (74) (V. vestis
ex lino et lana. contexta, quod — religiose
pro camisijs portant 110 sim., tabardium
75, burellum 74, Kil, cf. parehanus)
dier-tein (107, Kil.) -tyn (132). dirden-
dey (110). eyn dyrdenday (oy dyrdun-
day (74). dirdundey £ halbliemns (575).
tiere-, tire-teyn (Kil). dat van lynen
ind van wulen onder eyn gewracht
is (147). halp lynen vnd h. wollen ge:
want (8). halb leynen v. h. wullein g
(9).linwarfinez (127). eyn kleyd halber
wollen h. flechsin (64). bidermannkleid
(Ki?.). parchent (4). barchan (3).
*Linistubulum v. Linistipula.
42 *
382 LIN
Linitepi-um, -a v. Linipes.
*Linitura &e. v. Linimen.
Linitus gesmyret (8,9). gecleybet (9).
*Linnia (limna — A(pyr, linia Gi.
m. cf. fluetus?) tunne (9). dunune (8).
*Lino (sí. ecino? q. v.) zein (Gf.).
*Linocetos (entspricht linotes 47) en-
wort (23).
*Tiünodis (herba) melde (17). Cf. sq.;
linotes; linodella vifís speczes (Gl. m.).
Linodrys v. Chamsedrys.
Linosa v. Curruea.
*Linoleum linoley (24, 47).
Linosis, linesis (74) (7. morbus sple-
Wis 134, Br. &e. cf. linosus) ain kranck-
hait def miltz (76). wetag des m. (74).
linosus 7. morbis plenus (s?€ Vocc. ex quo,
untersch. vom folgenden 1.).
*Linostena &oc. v. Linistema.
Li- 7 lie-nosus, lineosus (110^) (7.
spleneticus 66 &c., Br.) miltz-suchtig (110),
-siech (68). miltsyechlich (122).
*TLinosus lynen, vlessen (141).
*Linotes (cf. linchetes, linocetos)
ruwort (4).
Linozostis scheif- Z bingel- (73, 126),
bengel- (73) -kraut.
*Lin- v. Lim-phaticus.
Lin-, liri- (9) -quens lof- (8), los-
(9) -ende.
*Linguentes v. Liquentes.
Linquere 4. lossen Z seczen (9);
lasen (13), laBen (8, 12); v-L, -lasen
(5), -laiBen (1), -laissen (132), -lossen (6),
-lozsen (4). nd. vorlaten.
*Linsa v. Lynxa.
*Tlünsceuma v. Linistema.
*Linta klyucke (20). klinecke (11).
clinek 7 falysen (19).
Linte-, linthe- (93, 132), lintig-, li-
tig- (1), liti- (68) -amen Ad. lilachen.
linen l. (13), laken (23). ^d. lin- (68, 75),
lei- (134), li-lach. slaeflachen (132). pf.
alterdueh (65).
Linteolum charza (-1o), taht (Gf.).
TLintepium v. Linipes.
TLin-ter, -ther (1), -theri (64^), -tres
(43) (cf. ara, alueus) ein drock (12, 43).
tro-, var. tre-glin (64). troch (11). ver-
kens-tr. (132). swin- d. -tr., hd. -drog,
-droek, -drag (21). Ad. schwin- (76),
swein- (74), swue- (6), su-, sauwe- (67),
Seü- (134), sew- (4, 110. 151) -trog, Z -stal
(74). eyns swins (17), eyn sue- (8, 13),
suwe- (19), sauwe- (152) -drog. suwe-
droick (10), -drayg (133). narten (13).
Sau-n. (7523), -trog (75P). érach (v. parua
nawicula 20). weidlimg (Das.). Ad. md.
segel Zn nau, an eym schiff (18), in einem
Sch. (67). eyn siegel; eyn lilachen (»«
linteum; 11).
"Linter 7. felter (76), velter winde
74). wint (nach lintisea Sum. cf. leuter).
*Liünter v. Luter.
*Lintheri v. Linter.
Lint-eum, -ium linen (11), lin- (99)
-laken. lilachin (20). ley lachen (1), -lach
(4). lynen duch (8). leynen tuch (9).
zwagtüch (111). schortzel doech Z lijn-
lachen (132). en scortel (sc? st?) dok
(23). sehortel dock (229). Ad. sehurtz-,
schorez- (1), storez- (scorez-?) -duch,
-tueh. schüreztüch 7 sturez (6. cf. Sm.
4, 661). Scherz doihe (18). eyn schere
LIP
quee (21). schnicel duch (b^). zwagtüch
113).
Linteus linen (12, 13).
*Lintigamen v. Linteamen.
*Lintis-a, -ca, -ta v. Lyeisea.
*Lintium v. Linteum.
*Lintres v. Linter.
*Lintus v. Lineus.
Dade (aus einum?) kriechensafft
(74).
Linum 5d. flach-s, -0; flaschs (3),
flaD, flaiB (Y, 152), vlaez (90). hd. md.
vlas (85, 23), lyn. Ad. lein, lyne (12,
152), leyne (67). linsat des flachs (75),
har (1). har o. fl. (1, 75). spagen o. bind-
faden (112).
*Linus v. Limus.
Linx, bissw. lineus Ad. luhs (6, 93),
luch-s, - (69). luhes (Anz. 8, 93). lohs
(100). lochs (18). lüefà. (20). lósch (19).
loyseh (5). losze (13). lof (10). los (23).
lasehe (21). las). (5^). daehs (4). lust £
luchs (1).
*Linx, 4 linea (147) lynt- £ slynt-
(141), lint- worm (v, 11, 147), -wrm (49),
nis (secundum aliquos sed haud verum
75).
Lynxa (Br), lin-xia (Gl. m.), -xà
(147), -S& (16, Pap.) ?. dea bestiarum.
gaedynne der beesten (147).
*Lio v. Ligo.
*Lioparis ags. mugwert (94).
*Lipaere schilhen (a6).
*Lipatum v. Lupatum.
*Lipatus v. Lappatus.
Liperus v. Lipperus.
*liüpidus v. Lippidus.
Lip-opsychia, 7 -othymia (Kki.),
-otomia (23), -podomia (7. extasis 6)
vn-, om- (111) -maht (6), -macht (28, 111).
*Lippa (cf. gramia) greek (91, V. a.
1539).
*Lippa lippe (Jfuueus ?n westfalia, 20).
Lippa 7. buccea, bolus, gall. lippée
(Gl. m. cf. Dz. Wtb. 675).
*Lippare schilehen (1).
*Lipparus v. Lipperus.
*TLippatus v. Lappatus.
*Lippere (7. habere oculos drupedos
1l. e. d. Nd.) lypogen (147). schellen
(8, 21).
Lippe- (147, Br., Gl. m), lipe- (74,
Gl. n.)), lippa- (74) -rus, -us (147) 7.
deli- (Br. &..), eal- (74) -eatus. waicher;
w. 0. klarer natur (74). cleynlick, tzart,
teder (147).
*Tiüpp-escere, -iscere (Br.) begynnen
ezu scheln (8, 9).
*Tláippeus v. Lipperus.
*Lippi-ditas, -do (1), 4 -tudo (14,
76) auge rodekeit (18). ogen roettin
(16). augenfluDigkeit, schilheit (74). hagel
rotung (sec 1).
*Tiüpp-, li- (46) -pidus Ad. augen-rot
(45), -rodiek, -rodig, -rotig, -rótig (134),
-croytig (152), -filtziger (74), 4 -trieffig
(69, 134), -ritzig (1, 3. cf. Sm. 3, 175).
ógen rot (6). ogen rotter (76) oghen
rodich (23). sawraugig (3. cf. $m. 3, 218). | (11)
TLiüqueseere Ad. weich machen Z wer- |.
hagel roten (T. cf. prc.). rode auge ( pisc?s
18). ein schilher (66, 70, 74, 151), scheler
(67, 133).
Lippientibus oculis mit triffenden
augen (9).
LIQU
Lippire Ad. nd. schelen. schél-len
(22), -n (18). sehilwen (T). schielen (6).
Schilhen 7 ougen fliessen (76). scheelzien
(11). süoggen (100 : lipothymia sim.).
leepen (Kil.). .
Lippi- v. Lippe-scere.
Lippitudo (cf. lippiditas) Ad. md.
schel-, schil- (85, 4, 74) -heit. schel-icheit
(11), Ad. -keit, -lekeit (18), -unge (8, 9).
ovgfluz (93). augenfluf) (74, 75). trieffunge
(125). trewschunge (9). tror; dy trorigen
& traurige oüghen (4 ohne lat. Glosse).
zarrougi (Gf.). ogensijpyng (147). mJ.
leep-, 7 druyp- 7 loopend- (116) -igheyd -
(Kil) -ooghe (116).
*Lippodomia v. Lipopsychia.
Lippus d. nd. schel (quz habet malos
oculos 5). scheel £ oech-, oich-droppich
(132). steyl (13. sz. sceyl) scheler (152) -
-de (21). schil-her (46, 74), -cher e
-ender (4). schielender (6). augen-filtziger,
-rotiger (74), -trieffer (69, 134), -trief-
fender (110), -tropfüg (68), -róttig (67),
-roetig (66, 70, 152), -roytig (133). drieffen
ougen (49). fluz Ógin (93). pleraugat (15).
ein-, plehin-ougi (Gf.). ruezengich (20.n
sí. u). maczeraugecht (12). sur-ouger
(Gf.), -oker (Sum.), -auig (8). swyr auggit
(9). sijpogich (147). leep, leepoghe (Kil.).
*Lipsa (7. truneus 7 cippus 75) bleich
(8). eyn blech (9, 17), ploch, bloch, v/g.
clotz o. stock (75).
Lipsia (cw) liptzk (125).
*Lipsit m?luus (123).
*TLipsanium (7.q.lipsanotheca Gl. m.)
v. Crispes.
*Typus v. Lupus.
*Liphania &oc. v. Liuonia.
TLiquame-n, 7 -ntum (19) (cf. garum)
weych fucht(12). geschmeltz,n/. droopsel
(116). eyn latte (19). ags. fisc-bryne (Gl. .
Aelfr.).
*Liquaminus irihiner (131, Sm. 1, 97).
Liquare (7. lique-re 13, -seere 7
mollefacere 4) Ad. smeltzen. nd. smel-
ten. weich (4), fucht (171) machen. dau-
wen, reyngen, vífen (1T). zu-gan (12,
18), -lossen £ -flissen (9). oppfern (9).
opphirn (8).
Liquari weyken ȣ cera (11).
*Liquarieia &e. v. Liquiricium.
Liquefacere waich (1), weich (8, 9,
18») machen. |
Liquefieri werden geschmeltz o. er:
weicht (110). erfliessen (65). smeltzen (1).
Li-, -lin- (136) -quentes ags. hlutrae
(94, 136). 6
*Tüqueratis v. Liquirieium.
Liquere /d.smeltzen,dauwen, zugeen,
weich werden sZzm. weichen Z er-w. S
wechen (Z) smelezin (8). dowen (6, 23). |
douen (21). doywen (22). zóigen (6. aus |
zugen»«manifestare?). tuden (v. man. 1). |
offenbar-sin (68, 110), -en (4). |
*Liqu-eri, -eor, -or znf. -i (134), -or |
-eris (9, 11) (Z. lique-fieri 7 -seere 69,
134) fliBen (8). vlieten (11). ezu geen (9). |
*Liquerieium &oe. v. Liquirieium. |
Liquescentia slaffunge (20). slapinge
den, dauwen, tawen, smelezen. weg m.
7 dauhen (21) wek (23), welech (22)
maken. doy wen (22). dowen (132). zergon.
(6). slaffen 7 entlasen (20).
(91), -ech (5^).
LIR
Liquet Ad. offenbar (5, 4); es ist o.,
uffenbare (8). QUA (23), -barn (22).
Ad. offenbart. uffenbar sin (11).
*Liqui v. Liqueri. ;
. diquidare 7. mamzfestare (6, cf.
liquere). Ad. feucht machen.
- quide offen-bar, -barlich, -barn (7)
naDe (11).
. Liquiditas (7. liquor 11) clare- Z
naD-heyd (19). feuchtikeit (110). vochti-
eheyt (11).
Liquidus Ad. weich flussig, w. Z fl.;
waiehflissig (76), fliessig (Fris.); floB-ig
nd. wek vlotich (23);
welich volotich (22). güssig (126). vucht-e
(20), -ich (132). füht (6). feucht o. offenbar
(110). claer (20).
*Liqu-irieium, -ericium, -iricia,
-ericia (4), -aricia, -ericum (76), -irium
(15), -eratis (Sum. vir) liekwaricia 7
leekwarizium (4), liqu-7 lis-atium (125)
hd. suf-, sue(- (76), süef- (134, 152)
syesse-, slef-, soef- (132), suyf- (152)
-holtz. liquirici (93). liq'riez(8).lickwerizie
1 leckwariez (4). lecker-ici (11), -itz (4,
110), -itze (109), -isse (132). lekeritz
(2, 75). laquerisse (41). lack-aricie (19),
-erisse (11), Ad. -eritz, -rieze (20), -riez.
laeceriez (21). lak- (6,85), lac- (23)-ricie.
lak-eritz (4), -riez (3). laeterie (Sum. VII).
lekervitz dekewitz? 1). Ad. claritz.
-. Liquor /d.nd.vuchticheit.Ad.feuchte-,
feüchti- (134), füht- (6), feychtig- (76)
-keit. liBende fuchtekeit (8), nessickeit
(9), naBheit (15). fucht-e (12), -ung (5^).
fueht 7 weyche (10). w. 7 flyDin (19).
flussig 7 fewcht (7. vdus 1). clarheit (100).
Lira (lyra und l$ra 110 &c.) Ad.furch,
forche. furieh (1). firig (49). vorch (68).
forg (13). forgh (8). fore (12). fohr (125).
furg (21). vor (11, 23). en vore (22, 108)
in dé lande (22). voire (147). voer (132).
vor (225). wasserführen (126). eyn seyten
Spill (7). lyere, eyn seyden spele us
hd. nd. lire, lyr (68), lier. Ad. leyeren
^5 leyr, leyer (4). vedel (82). harpe
(99, 108).
. "Lira (cf. lirare &c.) irrunge (17). en
dore (7. stultus 23).
. FLiramen v. Exorbitio.
Lirare, lyrare (147) Ad. nd. liven,
leyren (66, 134), lieren (11). Ad. furch,
yoren (132, 147) machen, maken (147).
lr. singen mit einé liren; lir. d€ (?) irn
(7), cf. lir-à, -amen, -amentum (G1. m.)
Qus delir-.
- *Liria (cf. pirula) z. anterior pars
nasi (16). d
Ly-, li-ricen, 7 -ricina (141). 7 -riocus
66, 110 &c.) leyrer (1l, 134). leyerer (9).
rer o. lyrerim (110 sZm.). liren-speler
(5, 23), -speller (22). lyeren speelre (14).
emer der uff einer liren singet (17),
in der Ll s. (8), op der l. spelet (132).
harper (283). herper (5,22). herphere (100).
- diric-ina, -ena (6) Ad. li-, lei-rerin;
leyerinne. lir-ersin (5), -ersche (93),
Qo (21), -inne (132), -en spellersche
*Liri-cum, -num
liet (8), leijt (9),
— dLirieus,
(11) mancher hande
ley (17).
dum, (1), /. duleis vbi opportunitas est al.
faciendi (66 &c., 110 &e.); i. d. € suauis
? liroeus (134, wo liriocus | d
: fehlt) est locus dulchern aliquid facien-
TOP
(Br.). totter lyeren hoerende (147). dich-
ter (10). lop- (12), lob- (93). d. lobtich-
ter 4 manigerley l. (75). liriei sunt
poete vor macher déct& (1).
*Lirida (: lira; anders Gl. m.) wagen-
layse (74), -leyse (3, 175), -leys (4). en
worstebogel (23).
*Lirinum v. Lirieum.
*Lirioeus v. Liricen.
*Li- v. Lib-ripens.
*Liripipium &oe. v. Leripipium.
*Liriquens v. Linquens.
*Liroeus v. Liricus.
*Lirus lirechtich (93).
Lis Ad. krieg, kr 8, 11). kyff (19).
kijiT (11). kiuinge (132). Span (CO ;
Lis contestata geheget ding (8, 9).
litis eont-estatio, -acio (17) eim gehe-
get dinck (3), gehegte banck (4. cf. Fr.
l, 394). erste (9), vordirste (y vor-
derseht (17) clage. bestetigung gericht-
lichs furgangs (74). litem contestari
die hand zum rechten setzen (Ki*. Mrg.).
*Lisatium v. Liquirieium.
Lisca (cf. sg.) sniede (Gf. 6, 145. 7.
carex Gl. m. demnach keine Speise doch
vgl. auch lista snydde &o.).
*Liseus (sf. riseus q. v. cf. lisea
caréx Gl. m., d. lieseh ?) holdrieh (102).
*Lyseus v. Liciseus.
*Lisifagus v. Lilifagus. Saluia.
*Lisinna (cf. infinna) lesa (130, Gf.
2, 250). lisina (Gf.).
*Lisis (A0otc) auff-, ent-losung (74).
*Lismen (lisinen? cf. lisinna?) le-
sung (1).
*Lispa bethysen (8^).
*List-a, -ea (19) (v. res spericat por-
cio panis; crustula 23; tell-erium 3,
-irium 1l. »« diseus? cf. lisea cylind-
TUS Gl. m. 4, 427) eyn snydde (19). en
snider (23). scheib, prockprots (e ain
schyb £ schniten (76). scheibe Z schnite
(4) schevbe (8). tálir (1, 3), 7 keller
(sc 1l).
*Listes (AXy90t17/c) schacher, dieb (74).
Listr-a, -um, Z -is (76) stat (8, 9).
*TLdüsus v. Elisus.
Litania v. Letania.
Litare (cf. lieare, littare) Ad. md.
oppern, offern.
*Tiütargi-con oc. v. -rum.
*Litargyrieus quecksilberachtig (68).
Litargi-rum, -rium, -rià (105) gew.
-um, -cum 4 -eon (76), -dum (13), -ton,
li- (74), lit- (4) -tarium, lethargirum
(Gf.), letargia (11) (?. scoria (14) sinde-r
(17, 4), -1 (b, v6). sudor (/at.? 21). zun-
del Z7 swam (szc 6. st. sindel 7 schum).
sindterstain, schum, glet (574). schume,
slagge (23). swer £ schume (2) suluer- |
seum (24), -sehüm (13). Ad. schum, schom
argenti (16). silber- (17, 74), silver- (85),
n golt-schum, -ertzt (74). silber-, 7
golt- (74) -schawm (4, i -phaim (1),
-fam (2), -stain (104), -ascha (Sum. VI).
selber schüme (13). silber- (lithargyrum
argenti), gold- (1. auri) -glàtt (Ki. Mrg.).
uoch- (105), queck- (68) -silber. quic-
siluer (11). kunterfey (64).
*Titargitus v. Letargieus.
*Tliütargi-um v. -rum.
LIT
*Litarg-ius v. -us.
*Litargum (herba) naht schett (6).
*Lithargum v. Letargia.
.*Litarg-us, -ius (66 &c.), litorgus (17)
(7. énuestigator miünerarum, extractor
metalli de foueis 3, 4) eyn ertz finder
(5). ireze sindel (17. »« lithargyrum).
eyn der do irtz findet (21), ertz f. (66
&c.), Irtz wendet (se T). ajmer der in
der ertz schmidet (76). een de eer (23),
arze (22) vindet. ertz-, 4 avtz- 75) -knabe
(15), -knapp 7 -finder 7 bergknapp (74).
hauer (3, 4). heimlich (8, 9. 2« letheus ?),
hymelisch (17) diener; cf. litiguri sunt
celestes ministri (16) aus liturgi zd. (Pap.)?
*Litarium v. Litargirum.
*Litator oppferer (8, 9).
cares eol-l. boickstaven, spellen
141).
esi E (cf. littoria) schiffesnack
74).
*TLüteu- v. Lito-tripon.
*Litiamen v. Linteamen.
Lithiasis der reisend (Das.), reissende
(Fris.) stein.
Liticin-es (Br. &c.), -atores 7 lituones
(16) Z. cormu canentes sim. litic-en, £
-inator (147) busaumer (74). so wye myt
metalen instrumenten speelt (141).
*Liticinium (sf. lieinium) schuowe
drayd (19). :
*Litigamen v. Liateamen.
Litigare hd. nd. krigen. Ad. kriegen,
kregen (5), kyfen, stryten, streiten; zwy-,
zwei-trachten. striden (11).
Litigatio krigunge (9).
*Litigenim ags. bleci (Hpt. 5).
*lütiger streyter (9).
Litig-iosus, 5éssw. -osus hd. krig-,
nd. krigh-, krieh-bar, -hafftig (18).
krieg-b! (6), -sam (76), -s (17). vol kriegs
(68, 110), kyues (132). haderer vnd krieger;
zaghafftiger (versch. von zank; 15).
Litigium Ad. crieg, krig (18, 4), kyff.
strijt (11). hader (15).
*"Litig-osus v. -iosus.
*Litiguri v. Litargus.
*Litirus v. Lituus.
Litis contestatio v. Lis contestata.
*Litiseus v. Lycisca.
Tito (Z.proprius seruus 110 &ec.) eyge-
ner (8, 9). oygen (20), egen (11) man.
aigner knecht (74, 75).
Lithocolla kytt (91). kütte 7 stein-
leim (Ki.).
Lithoglyphus staingraber Z ballierer
3938
91).
*Litor v. Lictor.
*TLáütorgus v. Litargus.
Litoria (cf.littoria) la naue (Gl. m.).
ding das zum gestate gehort (74).
*Litos v. Littus.
Litostratum &e. v. Lieostratum.
Lithotomus bróck- 7 stén-snyder
(Chytr.).
*Tito- (9), liton- (76), lyceon- (74),
liteu- (8) -tripon, lithon-tribon 7 -trip-
ticon 7 -thrypticos, gr. Av 9pon-
&UXÓG (124), litrentipon (74) (V. engen-
tum de hircóino sanguine confectum dc.
76) salbe von bockes plut (9), buckes
blut (8), hirfseinplut gemacht zu. pre-
chen den steyn in der plasen; salbe
die den steyn eíc. prichet (74).
834 Tog.
*Tlitphania v. Letuania.
*Litrentipon v. Litotripon.
*Litria v. Latria.
*Litrum, partiea, phalanga rick dair
men wat ophengt (147).
*Litta wirmlin das in der hundszun-
gen wechfit (91).
*TLittare opferen (4). oeueren (11. aus
litare -— litus cf. litorare appellere
Gl, m.).
*Littari v. Licitari.
*Littarium v. Litargirum.
Littera des buches stab 2. funda-
mentum (13). hd. buch-stabe, -stab, -stap
(19). boch- (14), Ad. bu- (5), buy- (152),
boy- (9), bo-stab. büstayb (19). botschafft
(20). bokstaf 7 breyf (23). hd. (sg. pl.)
brieff, briffe. lytter (132). schrifft (110).
lit-ere (64), -tera (75) absolutionis ban
ent-loDung, var. -schlahen o. auflesung
(64); brieff der entbuntnyD; appellatio-
nis br. der waigerunge (75); execom-
munieationis br. des banns (75) ; ban-br.
(64); interdieti kirchen v'schlach brieff
(64); br. der verbietung (75); recogni-
tionis kund o. vergicht br.; relaxa-
tionis entsehlach br. (64); r. £ abs.
entslabrieffe (74).
Litteralis litterlec (99).
Litterate papeleke (99).
Litteratio stoweghe (81).
Litteratura Ad. schrifft o. lerung;
Schr.l.; l. der geschrifft (6); g. oder
l. (110); g.-l. (134), -lernung; gschrifft-l.
(ens schrifft-l. (1, 4), -gebitte (5^). serift
eringe (23). buochwizi (Gt.).
Litteratus Ad. nd. gelert. gschrifft-g.
(1). einer der geleert ist (68). gelart
(10). Ad. eyn gelerter (110); schrift.
geschrifft-g.; schrifft-gelorther (152), -ge-
larter (18, 133); sehriff gelard (55). en
scrift ghelarder (23).
*TLitteus (ausluteus?)stinckende (19).
*Littineus en gaspe (11).
*Littor-ia, -aria (949) (7. trabaria
295 cf. lit-erateria, -oria) en schep (23).
ags. trochseip (9423). :
*Littos v. Littus.
*Littra (cf. litra Gi m.) hant-vaz
(20), -vat (11).
Littus v. Lituus.
Litt-, lit-us, -os (7. 9. portus) d.
vbir (9), über (19), uber (17, 75 s. v.,
114, 133), über (4), ober (Mss. mog.), oyber
(152). uuer Z ripe (99). uver (20). vfer
(12). ufer (3). ouer (10, 93). oeuer (11,
132, 147) an dem wasser (132). ober fare
(13). vr- (74), an- (66, 70, 74, 151) -far.
stad (49). ein stadt (134), stad-e (6), -en
(110 &c.) an dem wasser (6s, 69). ge-stad
(67, 16), stat (66, 70, 74, 151), -stalt (sc
1). merstedi (93). bort (295), boirt (147)
7 rant. lend; gestatt;
mit den schiffen fert; des vber (75). land
am mere, var. im meer (64).
*Littustratus v. Licostratum.
Li- v. Le-tuania.
*Lituones v. v. Liticines.
Lit-uanus, -wanus !(5^) litoger (17).
lithe (55).
Li-, se/fen lit-tura tunicha (af. 5,
432, doch wol lat. t. murorum. 140) tunch-
(100), cleyb- (8, 9), smer- (9 szm.), smicz-
-unge. smette (99) lieb der puch-|
staben o. morter (74).
stat dar zu man |
LIU
Liturgi v. Litargus.
Litus v. Littus. Licus.
*Litwanus v. Lituanus.
Lit-uus, -tus (20), -irus (15 var.)
(Z. lassitum 76 sí. classicum) horn (68,
11). hd. her-, hoer- (76), jage- (20), jegers-
(19) -horn. eyn herr horen (4). krumme-
pfeif (91). Ad. bo-, ba- (109, 132) -sune.
bubawme (9). trom-pet (132), -met (110).
trummete (109). ags. eryce (94, 136).
*Litus (,per simpler t) leiten an
einem berg; vnde wiltu sicher reiten,
hut dieh vor den leiten, so vellest du
nit víf die seiten (15).
*Liuanea v. Liuonia.
*Liuax (v. l/uidus 23, iémpetuosus 20)
hefick 7 swarcz (19). hatich 4 swart
(11). haestech (se 20).
*Li- v. La-uendula.
Liu-ere, -ire(16) 4 -escere (147) Ad. nd.
blawen, blausenaad. hd.blaen£swertzen
sim. bleuchen (1). blowen (6). blaw (110),
geel (110, 132) machen. vaelen (20).
swarten (ll, 23). swerten (22). smerten
(147). Ad, hassen. nd. haten.
*Liueus wont (11).
Liuia (cf. liuio) 4. émmundicies porz
corum. (16). gneyst (9). gnyst (8).
*Liuia harlifa (121. cf. lieium har-
lopha 22.).
Liuia holtztaube, óe/g. houtduyve,
brab. eroisi (116).
*Liuialis v. Linealis.
Liuida toxiea ags. tha uuanuan (m
94 zrrig Ein. Wort) etrinani (136), aetri-
nan (94).
Liuiditas neyt- (9), nyt- (8) -heyt.
Liuido geiten (Gl a. 1418. v. Sm.
2, 82).
Liuidus (cf. lo-, lu-ridus) geschla-
gen vnd hat sehwartz plutig straum
in der hant (75). plab stremiger (1).
blauwe stryme (5^). blaw (110 sim).
knütschblaw (140). kólsch, k.-lecht (Fris.
cf. Fr. l, 532€). geel (110): bleich gel
(1€ &e.). blawelich, geyl, myfivael (132).
dotfarbig (65). brun (Y). swartz; brun
farbe (17). sw. br. f. (5 &e.). sw.-fleckig
(65), -brüne (13). swart brun varwe (23).
blond varwieh (147). malschuartz (111).
teyg 0o. rof) (125). neydig (4). nid-efY21),
-ts (5), Ad. àg, md.-esch. geitig (Gl. a.
1418). Ad. hefig, hessig. md. hatesch.
gehessigk (21). slibberich (109). slipe-
fr Bet (23). smettich, smertlick
(147
*Tlüuio (7. macula 1 filum rethéis 14,
infirmitas $ iàmmundicia 66 &e., imm.
que fluit de fimo dc. 15. cf. lYuuio) un-
flat (8). atel (15. cf. Sm. 2, 26. Br. Wtb.
l, 10. aach. ad f. wanger. adel Aelgol.
edel) eyter, pfynne, vnreinigkeit, be-
fleckung; netz-faden, -garn (74).
*Liuire v. Liuere.
*Liu- v. Lib-isticum.
*Liuo (vnsula) lyue (12).
Liu-onia, -anea (18), 7 lyfonia (74),
liph-onia (11), -ania (b^) Ad. nd. hf-
(93», lijf- (132), leif- (71, 74, 134, 135),
hd. liff-, lifen-, lyphen- (b^), liffen-,
eiffen- (sze 4), liuen- (18) -lant. lofen
ein stat o. loffenlande (liu. 74).
Liuor grynt; vnstlath nicht (sé. vn-
flath Z nyt?) vnw*dickeit grymmyckeyt
'angist (DP). vnwirdekeit; male; wonde;
LOB
Rn dotbroch(Z) bule(17). bule (12,23) kule
(25). bole (18). eyn büb(sic6). nyt o. haf
o. vnwirdig (8). neyt, vngunst, blutrunst, |
vorwndet (9). wunde £ geezenke (8, 9). |
swartzer strame in der hut nach dem |
streich (75). hd. slag, 4 mayl (5). slag-
(22), slach- (23), dot- (65) -mal. slag-
maseln (1) -mosen (2). blaue vtreiait
mase (Fris.). narwe o. plage (8). narbe o.
pflage (9). plab (1). kóllsch (126). fuel-
4 swarez-heit; haaz (20). Ad. hafj, has, |
has (6). smerz o. haz (3023). smert (147). |
hat (23). nijth (93). |
Liuior inuidie entgu-, var. engü-
ndung des nydes (65).
*Liuorieus sture (74).
*Li-x, g. -cis, -tis (7. rotunditas T4, |
r. ferri 16 vnde texitur lorica. cf. lieium
drat, eysentzayn, preifringlein (74). Ad. |
eyn pantzer-, bantzer- (76), bancer- (8) |.
-ring, -rinck.
*Lixa gesotten wasser (75).
Lix-a, 4 -or (110 &e.) hd. wasser-
nd. water-dreger, Ad. -treger, -dreiger |
(21 &e.), -trager, -drager(132), -dreehter
(sie 5); w.-koch, -man, -er; ritter,
weppner, pub (74) sudeler (pl. Chytr.).
slahter (104).
Lixabundus wyt sehrydende (147).
*Lix-ale (4, 74, 75, 76), -alum (16,
18), -ialium (8, 9), -arium (17), -iuium|
(3) (& perpentaeulum 75) sprutze (8,
9, 16, 75). sprüeze (4). sprüeze (3). sprutz.
(74). sprotze (1T, 15). spritze (18). spritz
(16).
in seden (21). in water zeden (23). wallen.
7 sprutzen (75).
*Lixarium v. Lixale.
Lix-atura, -ura Ld. siedunge.
*Lixaturare v. Lixare.
Lixatus v. Lixus.
*Lixeinium v. Lixiuium.
*Lixere zieden (11).
*"Lixialium v. Lixale.
*Lixinium v. Lixiuium. Supposi-|
torium (»« laxatiua sim.) -
Lixi-uium, -nium, -uia, lic- (68.
132), liz- (46), 4 lixc- (64 : einis) -inium)
lexiua (121, 141, Gf.), leciua (Gt.), laxiu-ie!
& -a (g. v.) hd. lóga (121 sim.), lóge (Q—-
sim.) lauge, laug, laugk (4), lau (8)!
nd. loghe, log (46). sud (125). |
*Lixiuium v. Lixale.
Lixor v. Lixa.
*Lixula v. Liga.
*Lixura v. Lixatura.
Lix-us, -atus ge-, wolge-(75) -sotter —
(15, 110), -sodden (19), -soden (132), -soodey
(99), -saden (11). |
*Loafieus (cf. lao-, la-, ia-fieus|
eristula) wann-oweho sm 4 -unwuchel]
grünspeht, grountspeth (Sum., Gf. l, 634 |
6, 325). wannewehe (84). wech (93). grvonr
(127), groun- (121) -specht. queestert 23^
loaphicuslarifieus auis (76. cf.larieus.
loavatus wannenwecher (34). leofic
wannwehel o. rottelwey (14). |
*Lobarum v. Labarum.
*T,obia, Aóft« fásenárbO (144).
*Lobiea eabelow (98. péscés?). i
Lobium, louium (17) lubium (li
Fr. 1, 5839), lopis (Sum.) (cf. cenaeulum]
hd. lóbe (6, 19, Sum.), lób (7), laube (5
4), leube, leyb (21), vorlauben (Fr. /. €
loube 7 byne (71); büne (13), byene | —
Ee ein end (75). Ad. sach.
LOC
hijt (10). bone (23). bind (49). done (18,
ES dóne (12). solre (11). spacierstede
14^).
: Lobus ohrleplein (111).
*Loeamen setzunge (20).
Tiocare Ad. setzen. d. zetten. besetten
(eyn hus 22b), huren (99). v^-h. (20, 97),
-hueren (132), -lJyhen (110), -midem (7.
eondücere 10, 19).
Loearium (cf. dacia) stütte- (Fr.),
Stell- (Fris.), stíall- o. stand- (Ki.) -geld.
Locatio setz- 7? virhur-unge (20).
Y'hüringe (99). hure (81). bestentnif (65).
leyherung (64b).
Loeátum daz vmbzins gehhen ist
(93. cf. econduetum). gesetzt ding an
ein stat (65).
Loeatus gesetzet (6). gheset (23).
yndermeyster (5b).
*Loc- 7 lok-eyum lyhung (65).
*Locellum (7. praedium G1. m.) schrin
2 lade (6, 23).
Lhocellus (0/* 7. loculus, forulus &e.)
stetel (75). eyn eleyn stetlin (110), stedchen
(132), seeklim (68). seckel ander teschen
(6). eyn sach mder deBen (21). en vak
in der (23), falt, fach o. tate in einer
(14) taschen. eyn t. -fach (5). eyn falde
in der deschen (17). eyn walt in der
der deschü (7).
*Loceo v. Lotio.
*Loci-a,-mum, -nium, -um v. Lotium.
*Loeio v. Loti-o, -um.
Locitare seczen (19). seetten (11).
Loereectare v. Lorettare.
Loeculamentum dauben-hürdt (111),
-hurt (7. ndulus Sm.2, 231). fach, gehalter
(Fris.). waaben o. heussle der ymmen, s
honiehraet (116).
' *Loeulentus 4. puleer (Voce. ex quo),
ópulentus (Gemmae. »« locuples!) seer
(110), seir (132) rych.
Loeulosus voll dát- (12s), schluff-
126), schlápff-, vnderschlecht- (126, 128)
-linen.
Lo-, la- (1) -eulus (7. locellus q. v.
forulus, bursa &cec., ecremena sc 76,
feretrum t libitina 110 &e.) lichkar szm.,
serine, sarh-ser., seckil (Gf.). bore, sarch,
bette, diep bewtel, augen schalk (9).
Butel o. sarck o. bette (8) budel (99).
b. 7 bute (100). kleinf pudelin MN
beütelein (75v). todten-kist o.-bor (110),
-bàr o. -baum (126). doten baar (68).
doden kist of baer (132). gehálterlin
E, by-gurtel (1), -girtel 7 ain baur
(16). aser (1, 3. cf. escarius, cassidilis).
eser (55, Op.).
TLocuple-s, -x, -tus (110 &e.) /d. rich,
reich (9, 88). hebich, der vil gueter hat;
glaubhafftiger &c. (s8).
| .. boeupletare Ad. rich, reich machen.
nd. rike maken. reichen (64).
-. *Loeupletatio reichtum (9 szm.).
- boeupletatus rich gemacht (110 &c.).
emer der do vol im butel ist (65).
ÜLoeuple-tus, -x v. -s.
- Loeus stat, stad, stayd (19). sd.
; abunge
! gerieht sewl (9). sele not h. notdorffte
(I1). not Z not-durftikeit (9), -dorftig
(8. 1. eampestris platzfeldt; 1. sylues-
iris geholtze (125).1. a minori ad maius
bewerung durch ein cleiners zü eim
LOG
e . .
gróssern, var. grossen; l. maxima ein
vrsprüncliche warheit (65).
Locusta crepazun pl.; hou-scehrick,
-scrécho, -seriehel sm. (Gf.). Ad. hauwe- |(
sehriek (10), -schreeke (17); haw-, hau-
sehreeke (5, 133), -schrig (55), -sregk
(21), -sehriek; how- (68), hew-, heu.,
heü-(134) -sehrecke (4), -schreck, -schrick
(18), -sehrickel (74). hevscherken (p.
3). hosehrech (16). hóschrecken (25).
hoeusrech (102). heischreck (hey fenum;
75). hóscriehil (102). haulescerech (sc?
st? 13). hauspeck (71). haurecke vnd
ys gestalt vilna also eyn kolspranke
(22^). coilspronck, hoeyspring (147). kol-
sprenke (23), -sprinke (222), -spring
(74). koelsprenger (11, 132). kohlsprink
(74). kotsprineke (sc? 78). sprankele
(85). sprinchane (106). heusrecke 7 hup-
per 7 sprenger (20). welsche hówsprink
(Chytr.. matosceregh (Gf.. mat-schreck
(49, 74). haber-sehreche (Gf.), -sehreck
(1, 71), -sreck (45), -vrez (10 ). stafol
(Gf.). nd. stapel (Ohytr. &e.). hoi- sem.
(Gf.), hoei- (93) -staffel. ho€- (46), key-
(46) -steffel. heymgin (21). Ad. (Mss. mog.)
hummel. zd. hum-mele, -ele. herba (de
qua apes sugunt 18) hummel erut (17).
vile (/af.? 18). láàmmer-lattich, -weid &e.;
niesel-, nitzlein-, nósselgen-kraut; leb-
taressig ; »/. velderoppen (143). nl. stuer-
crabbe (péseis 116). langust ein kraut
davon dy immen das honig saugen; o.
klein vogelein davon sich sant iohanns
baptist nerte (74).
Loeutorium gespreche (7. locus col-
loquii 20).
*Lodal-gia, -lia (v. Hamb.) (p?scs)
lügena (Sm. 2, 448. Gf. 2, 159). rinne (v.
Hamb.).
*Lodex (7. lodix 66, 110 &c. cf. ledix)
Ad. eu-, gü- (4), ko-, go-lter, 7 coleer
(74), gulteren (Fris.), kuter (69, 75, 2
nd. colte. Ad. chotz (Z. euleitra 1, 2,3),
kotz, deck (19), leinen d. (91); decke.
eyn ruch d. £ cleit; eyn lin cl. a
horen el (8). ein bedtkleid (110 sem.
dekene (929, 109). wenneke (109. cf.
wenneckel v. reeidura). een vlasscaert
(108. é. g. vlassehaerd lodix »///osa Kil,
cf. balsehardus?). ein schalav 7 ein
teckt (2. vestis irsuta t pilosa 9. cf.
schalaune amiculum Fr., $m. 3, 342).
*TLodium (cf. lodia Gl. m.) vlemsche
vinstere (108). "
Lodix (cf. lodex, ledix) linen (8,
18), leyne (9), bet- (110 &c.) -kleit. lod-e
2 -o; farmahi (Aerba; Gf.) ags. lotha
(94, 136). zussa auis 4 genus vestoment?
(141. cf. Gf. 5, 111).
*TLioetum v. Letum.
*Tigeteea v. Logotheta.
Logica, loyea Ld. eyn konst der
wairheyt 7 daz bekenteniz (5 sm.) ; eyn
kunst (18); redende k. eyn k. der war-
heyt, 4 der bekantnisse (23), 7 her kant-
nuB (76). die k. der listigkeit (64). ein
bekenntnió (17). (m 65 lange Glossie-
rungen. loyca Biridiani, Bikleff, Al-
berti, Oceani 1).
Logi-, loi- (75), loy-eus ein lerer
der suchenden kunst (75), des weges
ze kunsten (93). hd. nd. eyn war reder.
eyn vor-r. (76), -ridder (21), -rede ?
-beschower (23). hd. eyn wair-, war-,
vor- (16) -bekenner, wair erkenner (T).
LOM 385
listiger vnerkanntlicher (649), vnd er-
kanter (645) warer disputierer. en be-
oid der warheit 7 der bekuntnissé
*Logio v. Longio.
*Logiteca v. Logotheta.
Logium (7. lamena 9n pectore sacer-
dotis) hd. prustplech (74); brost-blech,
-eysen (4). legi-on (74, 76), -um 2. mo-
nile (74, 75), ornamentum pectoris (75),
0. tectoris 7 rationabile (76). brustge-
spir, var. -sperr; 7. torax brustblech,
vig. blaten (15). hefftel (v4).
Logodaedalus lugimeister (Gf.). wor-
tendiehter, »/. schoon-spreker, -praet
(116).
Logos v. Logus.
Logothe-ta, -ca, loge- (76), logi-
(14) -teca (4. interpres) einn fursprech
0. sprecher (110). eynes fursten fur-spr.
(68). eyn vorsten woert halder of spr.
(132). bedeuter o. dulmetsch (74).
Log-us, -os (Br. &c.) rede (9). redde
(8). red, wort, vrsach, reehnung 7 rat-
tung (88).
*Loyoe- v. Logic-a, -us.
*Lokeyum v. Loceyum.
*Lol- v. Lor-amentum.
*Lolieo v. Loligo.
*Loli-eus, -tus (7. mundatus 16) ge-
reynget (18 sm ).
*Lolifa (aus eoliphium?) strucel
(Sum., Sm. 3, 691, cf. 682. Gf. 6, 761. vv.
tort-a, -ula, -illus. 7» nhd. Mundarten
wechseln str w. spr).
Lo-, lol- (116) -ligo (paruus piscis
76, p. 6 herba amara Br. &e.) dinten-
(116), blaek- (11 4&e.), plack- (Ki.) -fisch.
nl. zeecatte (116). Cf. luligo. lolieo
(piscis 141).
*Lolitus v. Lolieus.
Lo-, lol- (74, 97) -ium (?. consolida
74. cf. nigella. zizania &c.) lolli, ratto,
getto (Gf.). lulche (93). luleh, lolch (143).
lvleh (87). lilie (sc 18). hd. ratt; r. o.
schneller (91); rat (67); rat-e (8, 9), -te
(14), -ten (69, 134). Ad. nd. rad -e, -ele
(22), hd. -en. roten dE dole 7 nyghel
(108. aus nigella). dolck (Kit »nZ. dolyk
neben lolyk). miggel (99). ruchkel (106).
wal, walm-wurtz, zeit-, hertz-lose (74).
ags. atae (94), ate (942), atte (136). hd.
nd. heder3ich, -ech (97), -iek (11, 22),
-e (23). Ad. hed-, led- (se 8), hey- (3,
bb, 17) -derich. heidrieh (4). hadreich
(1) ee- Z ha-drieh (105). turt Z durt (75).
twaleh (Chytr.). tw.-weitzen, w.-tw., durt,
dort, trebsen, trespe, walch-tr., trest-
dorp, nl. dolick, hariek, dronceaert (143).
rouweetzen (116). wichen (71). hd. vnkrut.
dresp (47j. trebs 7 dotter (74). drepse
(85). dreffs (74). trefftz (75). soler, wig.
luben (7. zizania 75. »« lobium!).
*T.omaeus (auis, vor lobium; cf. len-
tiea, lucifuga) ein liegstelez, 4berge-
schrieben epich (6).
Lomentum (;. vtrieuli / redundago
125, fomentum 20, 147) fo- (20), fu- (19)
-dunge. vodinge (11). voed-, ner-yng (147).
groet (125). cicehe (104). vueska (141. cf.
Gf. h. v.). wasga (Sum. VI). abwaschun
der vnsawberkeit (74). bonen- Ad. -mal,
nl. -meel (116).
*Lomerillus v. Alietus.
*Lomieulator (cf. lomaeus?) legelen
(11).
336 LON
*Londonia v. Lundonia.
Longale (7. trahale 74, mediaminus
15; cf. prolongale, labeten) J/gnum
currus tusschen die achterste rad vnd
die vorderste (132). teysel (3). deyssel
(4). lang- Ad. -wagen, -wit, -wide (9),
-wid (6, 74, 75), nd. -we (22) im wagen
(15), an einem w. (74). lancwaghen (23).
eyn lange wit (19), lenquid (17) an éy
wane. linquet (21). lenghe-hale (22^),
-hal (109).
Longanimitas (7. evpectatio, longa e.)
hd. nd. stedicheit. Ad. lang-mudekeit,
-mutikeit; gros- (1), starck- (75) -m.:
verlengerung (68). beidicheit (20). gne-
diclieh gedult (10 szm.). gedultikeit (9).
Longanimiter lang wyrig-(110),lanek-
moede- (132), starekmutig- (15) -lich.
Longanim-us, -is hd. lang-mutig,
-mütig, -nudig, -modig, -samliceh (68).
nd.lanc modich. starck mutig (75). grof
mütig (1) grós XE (2). geduldig (8,
9). Ad. nd. stede. beidig (20). gebeidech
(99). gebede (100). wol-beyder (13), -be-
der (12).
*Long-anon, -aon 7. -io.
Long-are, -ere (5^) Ad. nd. lengen (
(147), v-I.lingen (13). legen (sZc 18). ^d.
lang machen. lanek maken (147).
Sir hd. verre. nd. verne. von vere
5).
| *Longere v. Longare.
Longeuitas eltin (76). Ad. alde-keit,
-r, -rheyt (9); alt-er, -heyt. «d. oldi-
eheit.
Longeuus Ad. alt, aldig, lang-alt
(55) -altig (1), -lebig (75), -wirig (64),
-werig (65). nd. aelt (11), oldich (7) olt
(28); lanek van tijt (147).
*Longinosus veer (11).
Longinquare verren (20).
Longinque Ad. verre, ver, ferr. nd.
verne. von vern (15).
Longinquitas verrekeit (8, 9). ver-
(20), veer- (11) -heit.
Longinquus Ad. verre; von verr-e,
-em (69), -en, vern, ver (133). fer her
fremd (64). nd. van verne; dat veer
is (11).
Long-io (8, 9, 18), -aon (75, 93),
-anon (114) logio (3, 4, 76), legio (75)
(é. viseus stercorum 3, fiseus 4 lien 15,
podex 74) mast- (3, 8, 4), maf- (16),
mas- (9), ar- (74), ars- (75, 93) -darm,
-darn (93). mafje baum (see 18). wust
(aus wurst), mittelfinger (74. cf. hes-
percaneeus, verpus).
Longitudo 7d. lang-, lan - ckeit,
lenge. nd. lancheyt, lengene. endeloz-
keit (9). der leng endlófikeit (63).
Longiturnitas langwirikait - (76).
lenge- (18), lengelechti- (17), werhafti-
(8, 9) -keit. lanckheit der tijt (147).
. Longiturnus lang-ig (18), -iek (b
-ich (93), lich (6), NOUS (30) m
(15). Ad. leng-ich (21), -leich, -lieh, -elecht
(11). von ferr-e (12), -em (10).
Longo- (17), gew. lum-, lu- (4),
lam- (1) -bardia, lum-pardia (61), -bar-
gia (17) lamparten (1); l., lamperten-
(4), lumbarten- (69, 134) -lant. lumb'ten
(23). lombardy (68). lumbardie (18).
lam-pert (6), -peten (5), -pden (4).
. Longobardus a um langbart, per
sincopam lumbart (19).
LOR
Longulus wenig lang (8. 9).
Longurio pagatz 7 langerstarr (112.
(5 aae Dx E nl. lange lenter (116.
wett. langer lenz, we fauler l. Fr. 1,
607). langreckert (rr.).
Longus Ad. lang. lanck (1, 18, 23).
lanckh (1).
*Lonsceena v. Linistema.
*Lonum v. Lotium.
*Lonum (cf. limo, luno) eyn speych
an ey rade (18). seych (8). seyte (9).
*Lopetus v. Huso.
*Lopieus (?. fresus,
tott-eler (147).
*Lopilopius gall. wingneron (122).
*Lopis v. Lobium.
*Lopheum spiegelladt (111).
Loquacitas redehaffti- (17), schwetze-
rig- (65) -keit. cleff-ikait (76), -ung (18).
lappinge (11).
Loquaciter clef- (110), claffe- (132)
-lieh. clapperig (68).
Loquaeulusredsam (110).vast schwet-
zig (68). wat claffachtieh (132).
Loquax Ad. cleffick, -is (12), -seh
19), -s, -ere (100). claffaehtich / 132).
clapp-ich (11), -art (99). cleppelesch (22^).
hd. sprechig, ge-spr. (17), -spreeh (176);
sprechlieh. sprekelick (23). Ad. reds
ród- (67) -sam.
Loquela v. Loquium.
Loqui Ad. spre-chen, -gen (13); red-
en, -den (1). 24 d UE. (62).
cosen (22^).
*Loqu-ium, -ela 4d. sprach.zd.sprake
hd. nd. rede. redde (21). reyde (13).
sagmer (-ela 74).
*Lora zügel (6); ein. togel (23). ge-
rems (Z. peribolus V. a. 1618. cf. Sm. 3,
92). giechhalme (Sum.). iochalmo szm.
(Gf. cf. lorum). :
*Lor-, lol- (100) -amentum Ad. nd.
gesm-ide, -eyde (9), -itle (99). festen-
(10), gruntfest- (8, 9), strigk- (8), serib-
t bild- (9. sf. strick- 7 bind-?) -unge.
gruntuest von holtz geschlagen (75).
bowred- 7 stakett-inge (2. concatenatio
lignorum dc. 132). giochelmo (Gf. cf.
lor-a, -um). beschot van plancken;
haenbalek (2. laquear. 147).
Lorare zeumen (110). breidelen (99).
strygelen (68).
Loratus ge-zeumt (110), -zemt £
-strygelt (68), -tzoemt -breydelt (132).
Lorarius v. Cireulator.
*Lore- v. Lori-narius.
Lorett-, loreth-, locrect-are ari-,
arc-etum voc (Gl. m. cf. orectare).
*TLor-eus, -iaà v. -ius.
*Loriare &c. v. Loricare 6c.
Loriea (7. pan-cerium, -serium) Ad.
nd. pan-tzer, Ad. -cer, -cir, nd. -ser.
bantzer (68, 76, 93). ein bancer rinck
(8). hals-bant (11, 17), -perg (93), -perge
(Sum.), -berghe (81), -bereh (106, 10s).
halüberch Z helm (20). halz berg (8).
bronige (bromge 109). brágendin (126,
Piet, Fr. Gf. Gr. Wtb. 292), brage-ndin
(116), -din (Onom. a. 1735 Sm.), práge-din
(Piet.), -sein (Das.), pregeisen (Alber.), n4.
pragesijn (116), sdmUch aus frz. brigan-
dine cf. Dz. Wtb. 70. — habberguyl (108,
Kil. afrz. habergon &c.). glenter (scale
111). geremD, lene, gelender (Das). gi-
Saruui (Gf.).
blesus) stam-,
LOT
Lori-care, -are (23, 152) wap- Ad.
-en, -ennen (19), -nen, -pnen (76), nd.
-enen. Ad. woffen(6), pantzern; pantzer
an legen (134), eyn paneer an dun sm.
Lorieatio wapenunge (20). :
Lori-eatus, -atus (23) Ad. nd. ge-
wapent. gewoffent (6). gepanezirt (8, 9).
*Loricifex v. Lorifex.
*Loridus (aus luridus) 2. pallidus
plaicher ; liuidus zd. 7 swartzpawm (sc) ;
Seabidus 2d. 4 grindiger. vinster, vnc
sawber (74).
*Lori-fex, -cifex (75 var.) sarwecher
(8,9. st. sarwercher). salwirt (74). pantzer-
(15), piB-, zaum-, ringel- (74) -macher.
*Lori-, lari- (19) loro- (74, 75), lore-
(14) -narius, lormarius (122, Gl, m.)
czaumemecher (19). zaum- Z ring-macher
(74). toem maker (11). riemer 7 zoumer
(15). gall. lormier (122, Gl. m.).
Loripes stel-zere (Gt.), -tzer (8, 9,
49, 64, 74), -ezener (10, 125). stulezer
(12). anfüs (93). erumbeinig (1T). ml.
crombeen, slimvoet (116). krippel (76).
*Lo- v. Le-ripipium.
*Lor-ius, -eus gepunden-, -ia krumpt-
ding (74).
*Loronarius &c. Lorinarius.
*Lorulus vort (22b).
Lorum 4Ad.zu-,zi-, zo-gel. nd.tugele |
(199). breidel (11, 20). Ad. zaum, zom |
(68), tzame (67); zovn- (93), zaum- (15
-leder; kordel£ bintseil (20); bant (10),
hals-b. (19). riem (110, 132). Ad. piz (2), |
piB (9), pis (1), bibe (10); ge-b., -bifj,
-biseh (5), -pifó (74), oft e» freno, am €
anden (5) zaum, o. an einem zugel (74).
en belte (2« bette) m ferno (sec 23). em
tom-b. (22). iohhalmo szm. (Gt.). geysels |
rim; pancerringlein; thires swantz (74). |
l. vagine ortband; restium dy welle,
(125). lynen of lederen bant (141).
*Lorus v. Larus.
*Loruus (aus larua) schutdouel £.
schutduuels heubt (19). mumme-hart (19), |:
-line (11).
*Lossia &oe. v. Lotium.
*Losstrum v. Lustrum.
*Lossus v. Colossus.
*Lot-a, -o, loth-a, -o, lato (2, 147) |
(pondus, III solidi) hd. nd. lot. hd. bot |
(sc V), lott (1, 1), lotte (21), loth z dry |
schilhng (68, 110), loeth (3), loyt. loi |
gewieht (147). ; Jill
*Loth-en (Gf.), -on (aus A«xóc), lat. |
mella geiz- (1215), gieze- (Gf.) -poum. |
*Lote-x, -r (85, 75) (é. attrillus 75) |
wesch bluel (17). bluwel (8^), blawil |
(9). pluel, varr. pleul (75). !
Lotio, locio, 1loeceo Ad. waseh-, |
wass- (D), wesch- (17), wess- (20), reyn- |
(21) -unge: wassch- (132), was- (23) inge.
Lo-tium, gew. -cium 2 -ssia 4 -num |
(é. vrina, (16), £ -scia ? -ssa (74) lauge |
(19), loeck (11) 2 vrina. esels seich (110), |
piD (132). s.-wasser (93). pruntz-w., harm.
(74). mannes seyche 7 gemene pissen i |
gemeyn pisse (8). netze (114). harn (100
esel-h. (75). bruntz (126). loci-a (astno-
rum 16 &e.) esil seyche (9). eusel seyeh
(sc 8). -o s. der tier (74). -nium meide
seich (17). -mum vréna virginum (16).
*Lotix v. Lotrix.
Loto v. Lota.
LUB
*Lothon v. Lothen.
Lothophagi v. Letofagus.
Lothor hd. wescher. seiffner (Agr.).
| *Lotria (cf. lotex?) eyn stecke (9).
steek (18). sterek (8).
| *Lotrieus (7. vispilio, parasitus &o.)
lotter (75).
9. hertzogthum (74).
' Lot-rix, -ix (23) latrix (1) Ad.
'waseh- (1, 116), wesch-, wess-, weD-erin,
-im, nl. -ersse (116) wesch-in £ -erin
(14). wescher-sche (22, 132), -che (szc 93),
|-son (sc 8b) der kleyder (22). wesserse
(20). latz (Hen.).
|! Lotura wessunge (20).
E gewesch-ein (20), -en o. reyn
| (64 :
*Lo- v. La-uendula.
*Louium v. Lobium.
*Loutrus v. Luter.
*Lox (a/ph. lod- st. lodex) ?. vestis
|pilosa et hirsuta, ain kotz (16).
*Loxi-a, -as (Ki.) (auis) kreutzvogel,
krumbscehnabel (140). grünlitz (Ki.).
*Lozos (cf. ludellus) stier (104).
*Lubella v. Cupella.
. *Lubesceere (: lubricus) halatzen
| vnd sehlupfferen; hel, var. hal vnd glat
| machen (75).
| *Lubigo (piscis, 4. pusillus; aus lu-
|ligo) stekelig (v. Hamv.).
*Lubistieum &o..v. Libisticum.
*Lubium v. Lobium.
*Lubriea 2nstr. ad plan-andum (66
&e, 74, 76, 110 &e.), 4 -tandum (74)
vestes lineas, 7 lubrum (175) ain waltz
(16). sehlicht zu dem linen tuch (575).
mang, planyer (74). :
| JLubri-eare, 7 -fieare (15) (7. lubricum
Limmundum facere) gli-ten (5), -tten (8),
"den (17, 21, 23), -tzern (1), -tsen (133),
|ztzen (132), -tzschen (110). Ad. gli-, gly-
| tschen. gleden (18). glat(110 &e.), vnreyn
- (11), sli- (9), sehli- (75) -ppferig machen.
E iipffe-n (6), -rn (64). intsluppen (20).
sehlymen (68). vnreyn-en (9), -igen (8).
"Lubricitas helheit (110). slymicheit
I: Schleymigkeit (68). quaede lust
- Lubri-eus, Z -s (8, 66 &e., 110 &c.)
slaffur, sleffar; ansliffonde Z enzlipftiu
(culpa, Gf.). mhd. slepfer, sleif. Ad. md.
slippe-r, recht (5). sliffer-ech (18), -ich
(9. haele 7 sliphich (Sm. 3, 456). schlipffig,
hàl; willwenekig (126). slipfrig (1).
sehlipffer-ig (75 &e.), -et (64). slup-fer (71),
| -pende (8). ExüinpssehHp. (15b) -perecht
en -fferig 7 hal, var. hel (15). heel (88).
ih: (71). lecker (12, 17). nd. slimich.
- slymi- g, -ck. schlimig (39). Ad. nd.
; Blat. ^d.glad.nd.glet. glaet (10). glát (19).
8e (8, 9). quaet lustieh (11, 20).
uylich (132).
*Lubr-ieus, -ieus (cf. lumbrieus) Ad.
(Mss. mog.) regen-, spul- (55), spil- (20)
| Wurm, -worm.
-"Lubrifieare (2. labescere, «andre
. Glosse 4. lubrieare s. o.) glat. hal vnd
Schlupfferig machen (75).
"Lubrinas uittriniu (si. lutrinas ot-
irm; Gf. 1, 158).
*
(C Duxersesacn GrossakiUM
LUC
*Lubripelium hant uuinc (104. cf.
ehirostringa).
*Lubris (cf. lubrieus) hel o. glat (75).
slecker (17). slimik (9). slipfferig als ein
ale (74).
*Lubr- v. Lib-istieum.
*Lubrum v. Labrum. Lubrica.
*Lubrum (cf. lubris) slecker (17).
Lubrum (7. rallum 74, rasele lign-
wm, -eum 66 &e.) holtz bequeem om wer-
den geschafft (132). hultz -inseharsach
(74), -en messer (75).
*Luburna v. Mustus.
Lucalis v. Gillo.
*Lueana v. Laeuna.
*Lueana (cf. lueaniea) mette- (23),
met- (29) -worste.
, Lucanar, laeunar (q. cf. 147) (v. fouea
inYuco Br., luto 74. cf. uear) fenster (110).
finster (132). oberste (9), dach- (6, 74),
slack- (3), sehlag- (4), aufgeschossen-
(14) -fenster. obirste finster (8). sneck
als in gewelbten heuseren; hangender-
leuehter (71). lamp bernende i der
lucht (147). mort-kule (132), -grub (110).
mordergrub (68). roeck- (132), rauch-
(110) -loch. kiste (81).
*Lueanar (cf. luear) walt zyns (11).
*Lucania (cf. sq.) leber-, lugen- (Gr.),
lungen- (Sum.) -wurst.
Lucaniea Ad. wurst (76, Gf.) ; lepara-
(Gf.), leber- (13), brat-, brot-, brod- (17),
braid- (7) -wurst, -worst. schibling o
suelt 7 sult (97). ags. maerh (94, 136.
mearhgehzecea Bosw.J.
*Lueanus (7. ceruus 125, bestiola) schró-
ter (111). schreter (91). hufenborner (125).
*Luear (7. fenestra furii / fumarium
7 tholus Gf. tholum 1?7. cf. lueanar)
rvhhus (127, szm. Gf.).
Luea-r, -nar (q.v.), 4 lugar (14) Ad.
walt zyns. nd. Soli tins. der zynf) von
einem wald o. busch (110). vorsters lon (92).
Luear msc. auis qd. (Br.).
*Lueari-s v. -us.
*TIuearium (cf. luear) eyn furer lon
(5b).
Lueari-us, -s 4 lugaris (74) (cf.
forestarius) heger (4. cf. Fr. l1, 395).
walt-furst ((), -weehter (132), -hieter
(76), -huter (68), -herre 7 -frawe (lug.) 4
-hawer (74), -meister (110). wolthoeder
(81). Ad. forst-m. (6, 69, 134), -er. vorsther
(15). schutze (132, 152). schytze (61).
*Lueeblandus ly-, lu-chtende ge-
noyehlick (147).
*Lucer (si. luter) otter (5^, 19).
Luce-re, 0f* 4 -scere hd. nd. schinen,
scheyn (18); lu-, Ad. leu-, li- (13) -ehten,
Lucerna (cf. laterna, erucibulum)
hd. md. lucht-e, Ad. -er, lhichter (76),
luethte (20). Ad. luc-, lut- (6), loe- (13),
lat- (68, 110) -ern. lant-erne (132), -eern
(11). lüeht faf (8). liecht. vas (9). nacht-
liecht 7 ampel (91). crusele (22V).
*Lucerna v. Milago.
Lucernarium d.nd.luchter.lewehter
(9). Iueern (17).
Lueescere (cf. lucere) anheben zu|
schynen (75).
*Luceus v. Lucius.
*Luceus (st.luteus) rot 4 geel (9),
gel (8).
*Y,uci-ba, -v& (Ono.) (cf. -da, -lia,
LUC 391
I :
lentiea &c.) ein bach- (3), beg- (Ov.),
wasser- (6) -steltze, -steltz.
*Lucibrum (st. ludibrum, anders G1.
(m.; cf. luei-dum, -tari) Ad. nd. spot.
| hd. spoet.
*Luci-bulum, -bulus (75), ? -nium
|(10, 12) (z. planetarium 7 ecra-, gra-
Ssetum 74) hd. lucht-schirben, -esterne
(sic 12). luchscherbe (13). lietschierben
(49). liehtseherbel (125). li- var. lei-chter
(15). leuch-, liech-scherb; liechtegel,
liechtstein (74). hangeysen (10).
*Lucieari v. Lucitari.
*Lucida (cf. Iuciba &oe.) Ad. nd. (132)
bach-, Ad. pach-, pflüg- (sec 6v. auis!),
wasser- (134) -steltz, -stertz (67, 132).
Lucidare nd. luchten. Ad. nd. er-l.
ver-]. (11, 19, 132 ). lichten (76). Ad. er-
luechten (20), -leuchten.
Lucide Ad. schyn- (110), cler-lich.
. Luciditas lhecht-e (134), -heit (67).
lieht-y (69), -keit (18).
."Lucidum (of. luci-brum, -tari) spot
(7. ludibrium 110 &c.).
Lu-, li- (91) -eidus Ad. nd. licht. Ad.
liecht. 2d. lecht. leeh. (14). luethtert Z
ercleret (20). ags. huet (94), huaet (126),
st. huit?
Lucifer hd. nd. morgen-, marghen-
(11), tag- (25), dage- (12, 20) Ad. -stern,
-sterre, nd. sterne. engelsch creature;
liecht-bringer 7 -trager (65).
*Lucifl-auus,-uus (G1.m.) lychtvloetieh
(147).
Lucifuga (aus Br. &e., 4. nocticorax
q. v. 15. gall. fresaye Gl. m.) Ad. md.
vledermus szm., -mauf) (134), -maus (151).
fledder-muf) (152), -muy$0 (19). Ad. nacht-
fogel, -rabe, -rapp (6), -sehat (1). ewle
4 rabe (9). vle (8). yll (67). epichein (17.
cf. lomacus).
*Lucili-a, 7 -us (74) (7. ripi-uaga 75,
-naga 4 glanea 74, furita 15, spitella
16. cf. lueiba &c. lucuna) wazz-
erstelea, uuarestelza (Gf.). wasser- (106,
75), baeh- (V, 4), paceh- (1, 2, 74, 15)
-steleze, -stelez. baehstertze (1T). Ad.
(Mss. mog.) beynstercez. bacstert (23). bek-
(22), water- (23) -stelte. plugstereze (133.
cf. lucida). luci-lus uuazzirstelza (84,
Gf.). -llus wasserstelez (45). -nio (aL.)
wasserstelza (87).Iuseinius wazzerstelze
102).
*T,ucilla (cf.lucifuga) steyn vle (8, 16).
*TLueil-lus, -us v, -ia.
*Lucima v. Lusceinia.
*Lueina (7. aecedula; «ws luscinia)
lerich (19).
*Lueinarium (pl. -ia £. lumina pen-
dentia 16. cf. laeunar) hangende licht
(8). hengende liech (9).
*Lucines v. Lucius.
TLucin-ia, -ta v. Luscinia.
*Lhucinio v. Lucilia.
Lucinium v. Liemen. Lucibulum.
Lueula.
*Luciola v. Lancea Christi.
*Lucioulum &oc. v. Lutiolum.
*Luciper ;. satrael lucifer (75). 4.
princeps diabolorum (66 &c.).
*Ymcipeta (7. noetieula q. v. 1) glym
(11). naeht-funken (17), .-vonckel (b^),
-voghel (22), -wukel (23). en vleghende
wormekin (22v).
*Y;eisia v. Lycisea.
33 LUC
*TLuci-tari, cari (11) (cf. lucibrum
&oc.) spelen (19). spuelen (11).
*Luciva v. Luciba.
Luc-ius, -eus, -ines (Gf.), lutius,
luzus (Gf.) (cf. dentex, galmo, lichus)
ha-, he-chit (Gf.).heget (13). heke-t (28 &c.),
-l (107. cf. lichus?). Ad. hecht, hócht
(134), heckte (85). nd. snoeek (132 s2m.).
Ruin iuuenis snokel, eyn iunck heket
(22^).
*Lucluentus v. Luculentus.
*Lucra-bilis, -tiuus gewinniger (76).
winlichen (20).
Luerari winnen (19, 28, 132). Ad.
ge-w., -wennen (18). Wynden (13).
Lueratio wynnunge (20).
Lucra-tiuus v. -bilis.
Lucrator gewynner (4).
Lueratus píc. sbst. hd. ge-wonnen,
-wunnen (19, 110), -winnunge.
*Lucrellum gewin-nel, var. -lin (75).
Lucri-facere, 7 -fieare (75) (7. lue-
rari) winninge doen (132). gewinnen (23,
15). mógen, var. mog g. (65).
*Lueri- v. Lucu-lentus.
Luerio gewynner (8, 9).
*Lucrones v. Lurco.
Luerose gewinlich (75).
Luerosus gewinhafftiger (75).
Luerum Ad.nd.gewin. gewinne (18).
winn-unge (133), inge (11, 19).
Luoct-a, -amen, -atio hd. ring-, ringg-
(6), rong- (? 18), wreng- 7 warstel- (20),
worstell- (110) -unge. wrang- (22), vrang-
2 rang- (23), wrant- (t? c? 11), S apsicll
(99, 132) -inge. rang- (9), ruwe- (sic 8)
COME stryt (110, 132). kijff (152). kanp
(20).
Luetari wringen (20, 132). Ad. rin-
gen, -hen (3), un (u? n? 6). nd. vra-
23), wra-ngen. Ad. (18) nd. range-n, -len
109). wo- (11, 132), wa- (20) -rstelen.
kempen (20).
Luetatio v. Lueta.
Luetator Ad. ringer. warsteler 7
kempe (20).
*Luetatrix ryngerin (64).
Luetuare schryen (68).
Luctuea (7.1actuea 23, davon versch.
125) lattich (125). ladeke (23).
Luctuose cleg- (110), schrey- (132)
-lich.
Luetuosus weinlieh (110). schrey-
achtich (132).
*Luetus v. Fluetus.
Luctus Ad. nd. clag-unge, -inge (17).
klau- (18), weyn-, sehry- (110) -unge.
Schreynge; wen-, kerm-inge (132).
Lueubr-à 7 -um (Br.), -uneula £
-acumeula (76) (7. labor?osa vigilia, dc.)
swerliche wache (9).
nneneramen Ad. wachunge. wakinge
132).
.Lue-, £ lug- (17) -ubrare (2« lugu-
bris) wachen o. leren (110). de doden
w. (10). toten w. 7 des nachtes w. (9).
doten o. nachtis w. (8).
Lueubratio (7. vigilia, 1 studium 110)
wach-en (8, 9), -ung (68). wak- £ studir-
inge (132). cleyn fuer (17).
Lueubre uhhizzenti (Gf. 1, 137).
Lueubrum (i. modicum lumen t mo-
LUD
dicus ignis 110 &e.) fuerlim (75). kleyn
fuer (8), vurer (se 9). wich (130). wioh
(Gf. l, 728).
*Lueubr-uneula v. -a.
*Lue-ula, -inium art van wevelen
(147).
Lueulentum ags. torht- (136), torcht-
(94) -nis.
Lueul., luecril- (11), Iuclu- (67) -en-
tus (»« lueus) claer (11, 19). offen- (19),
apen- (11) -baer. Ad. vol liehts 7 luter
Stm.; eyn grof) licht (18); eyn licht Z
eyn groib walt sZm.; eyn l. -groD, lichte
gr. (21), liecht, lie-, li-chter walt. en
lecht grot (22, 23) holt (23). boschethte
(85). liechter; wolredender (74. »«
loqui ?).
*Lue-v. Lut-ulentus.
*Lucun-a (9, 147), -ia (cf. lucilia &e.)
pach- (9), bach-steltz (9, 16), -sterez (8).
vynceke (141).
*Lueuna v. Laecunar.
*Tueuna (7. semplex domus) schlecht-
haufe (74). .
*Lueunar (cf. laeu-, luca-nar, lu-
cinarium) stópphüli o. himelz (25). lieht-
seil 7 -trag (93). hangetliecht (64).
Lueus Ad. walt, wald. nd. wolt,
waelt (11), bosch (99). buesceh (20). loch
(6, Gt, BM ). vorst (8, 9). diker (93),
duester (20), fynstrer (134), vinster (19.
64, 69,88), hoher (64, 88) walt (Gegensatz
zu lueulentus).
*Ludaris (cf. ludell-a, -us, lozos,
ludair:zus Gl. m.) ags. steor (94, 136).
*Ludarius (7. qui deludit 16, locus
deceptorius dc. 129; 7. q. ludiarius ki.)
spilman (8). schimpfer (9). ver-, be-
spotter (74).
*Ludella (cf. sq., ludaris &oc.) kalba
(Gf.). chalbe (Sum.).
*Ludellus stierlin (Gf., Sum.).
Ludere Ad. spilen, spyln, spieln (5).
hd. nd. spelen. spuelen (11). spotten
(110 &e.). schimpffen (v. a. 1618). 1. cum
taxillis dobelen (22^). toppeln (74). 1.
tesseras der prisDen; spheram der
bofkulen; morsicatim | muelpatzchen
(125).
Ludia (7 zoculatriz £ lena, 129) speyl
wyp (19). spuel wijf (11).
Ludibri-um, -a ( p/. 8, 9), Judubrium
(64€) hd. nd. spot. spoet (19). spod (5).
spottung (68). v-spotunge (61), -spatt-
nufs (1), -spottenisf 7 -spillung (b^).
bespot- (23), spel- (28, 132) -inge. spy-
lung (18). Ad. be-sp. (74), -spelunge.
schympwort (18). lechlich 7 schimpliche
wort (8), ding (9). treucknus, var. be-
trugnuf) (64).
*Ludibunde spyelich vnd geczelichen
20).
CR spel- (19), spuel- (11)
-ende. gammelieh (6). gescherzig (V. a.
1618).
Ludic-er, -ris spilsuchtig (110) speel-
achtig 7 bordelich (132). spot- (20, 68),
schimp- (9), schimpff- (74) -lich. tagolt-,
tagelt-samer (74. cf. Gf. 1, 198).
*Ludieium schympffworte (74).
Ludier-a p/., -um (5^) (v. verba
iocunda i redieulosa 76) schimpff- (110),
schimp- (Db), spott- (68) -wort. spot woert
| (41). sehympft- 7 leehter-liche worte (74).
LUG
schympfüge spyl (65). schemliche wor-
den (132). schentliche gesanck (8, 9).
Ludiere schympfflich (74).
Ludierosus (Br.) vol spils (110), spi-
les o. spottes (68), spels off borden (132).
.Ludifieare, -ri (64) Ad. be-triegen,
-trigen, -tregen (5), -drigen (21, 93),
-spotten. v^sp. (8). lachen; ver-l. in
spotterey (75). nd. bedreghen.
Ludifieatio Ad. spottunge (20), v^-sp., |
vorschimphunge (9). be-triegung (14, 76,
110), -dryeginse (132).
.Ludifieator be-trieger (74, 76, 110),
-triger (4), -dryeger (132).
Ludimagister schul- (110), schoel-|
(132) -meyster. !
Ludi-o, -us speyl manne (19). spil-|
(110), speel- (132), spuel- (11) -man. |
*Ludipilus (cf. lare Gl. m. 4, 458)|
bal-spul (11), -speelre (147).
Ludix (aus lodix »« ludere) cleyt
des men in spelen bruyekt (147).
*Ludu- v. Ludi-brium.
Ludulus (Br.) spilehin (20).
Ludus (7. hystrio 16. cf. Gi. m. h. v.
hd. spil, spyl, spele, spiel (b). nd. spel,
speel (132), spul (11). schimpf (93). sehul|
(110). schoel (132). 1. ealeularis der tzaelJ
phenninge; globaris der kueln; impe
ditorius spantafel; latruneularis de
« game at letters (Bsw-.).
Luere (2c lugere) hd. nd. gelden
hd. ent-g., gelten; en- (1), ent-g., be
flecken, intreynen, reynigen, bezalen
b. die pen (75), pynigin (20), lyden (13)]
leyden (9, 64), bleychen (9); weynen?
schreyen. moghen; vorlanghen; mot]
bersten (moodbasten amhelare Br. Wtb|
2, 172); iamern (23). |
*Luere lugere (s/.ludere, doch da
von untersch.) schimpfen (1).
Lues Ad. nd. plage. phlage (9). vleeke
132 sim.) zvere (100). sterbet (88). slag
C20. floDe (13). wieke (2. sordes 1071
betrubunge (8, 9). |
*TLuga-r, -ris v. Luca-r, -rius. ;
*Lugdumensis (cf. sq.) lugdumer (74!
Lugdu-num, -mium (74) (cw. $
francia) leon (110, 132, 134). lug, eH
stat (74). |
Lugens weynende (20).
*TLugere v. Luere. |
Lugere (cf. luere) hd. weynen, wey
nd. wenen. Ad. schrien, schrigen (6)
clagin (5^), betruben. druern (18). rowe
132).
2 gloez 7 klotz ein stat av
mere (74).
*Lugibilis v. Lugubris.
Lugubrare schryen (110 &c.). clagt
110).
ED pue (cf. Yucubrare) sytz4
(132). nacht waken (23).
*Lugubri-lis v. -s.
*Tugubriliter schryelich (68).
Lug-ubris, 7 -ubrilis (110), 7 -ibi
(68, 132), ligubris (68) Ad. nd. tru-, 1
LUM
|tro-rich. Ad. tru-, dru-rig. Ad. gar trur-ig,
-eh (6); weyn-ig, -lieh, -ber (64). nd.
wen-ich, -endich. wanich (€ schrey- (132),
eleg- (110), bedrub- (20) -liceh.
"*Lu- v. Li-gustrum.
| *Luligo 7 lunigo (74) (péscis, auis
! Pap. cf. lubigo) schezé- (verb. aus schehé-)
-vlieg (93). pliete (74).
*Lulus v. Exiguus.
uma diste-l (110), -ll (132).
*Luma (76), linia (Gl. m.) 7. stagnum;
|qus lama »« luma, linna 7. sagum
(G1. m.)?
*Lumba v. Lumbale.
| Lumbago lendtwee (111). lendouel
|(182). siech (6s, 132), s.-tag (110) in den
Jenden. lenndesueht (74). »/. t'spit (116).
| *Lumb-ale, -ule (1), 7 -a, -ar (75),
|-are, -atorium (7. czngulum lumborwm,
|brac-a, -ile, femorale, ren-o 93, -ale
| 121, suceinetorium 2, deurus,trubuena
| &e.) bruoch sm. (93, Gf., BM.). bruch (100).
|! thiohpruach sm. (Gt. ).diech-bruoch (Sum.),
-Óe (sic 121). diehbróh (Z. modica, braca
| 139). ags. gyrdilsbroee (94, 136). bruch-
| gurte (2), -gurtel (8, 9). bruc- (99), broc-
((23) -gordel bruec riem (11). bruoch
| bendel; lend- 7 leid-ner (75). by-gurtel
! (68, 110), -gordel (132). Ad. nd. lend-ener,
-enier cs -ner? (1), -er (49). lyndener
; (13). lentifano (-are 7. sella Gr.).
| Lumbardia &e. v. Longobardia.
. *Lumbare vó die lenden gurten (1).
: begurdeln (85). lendener andun (17).
| *Lumbare &c. v. Lumbale.
*Lumbieista v. Libistieum.
| Lumbifra-ctio (74), -gium, lende- (9,
| 14), lend- o. hufft- (75) -pruch Z -prechung
! (r4), -bruch. lendenbroch (8). brechung
Se (68). lendebreck- 7 sceor-inge
182).
- *Lumbifragum lend-bruch 2 -lof) (75).
*Lumbifragus lendlof) (75).
| *Lumbine-us, -s (76) awes en knüe
(93. aus kiuit?).
- *hum- v. Li-bistiecum.
*Lumbrieatus (sé. lubr.) gelit 7 vn-
stede (8b).
" Lumbrieosus pyrich (147).
— Lum.-, lim-, im- (q. v. c imber), lu-
12 lam- 4? gam- (1) sam- (53)
-brieus (mitverschzedener, aber gekreuzter
Glossierung in einzelnen Vocc.) hd. pauch-
1, 53, 75, Gf.), buch- (110, 132), darm-,
àrn- (93), spul-, spule- (10), spile- (9),
ypil- (9,20), spoel- (19), spoyl- (5), spole-,
Spmdel- (18 wre., 21), regen-, reygen-
(8 - 17), reyn- (8, 4) -wurm, -wurn (93),
"Worm, -wurne (neben -worm 20.).nd.en
Spol worm. ags. regen- (94), regn- (136)
; Huyrm. mettel (128). pijr (109, 132, 141).
" E dem saubern Denkreim : hic iacet
P cus quem merdauit Fridericus.
*Lumbule v. Lumbale.
— Lumbu-lus, -lum, -s, pi. -li lente-
pratin (pl. 104, sim. Gt.).
likunbu:, lungus (7. cf. longe &oc.,
| Dz. Wtb. 676) hd. nd. lend-e, -en (20), -er
(6 vor lumbale). lenndt (1) leindin
linde (13). leenden (11). lem (49).
lend 2 schleck- (7), sehleg- (6) -brat.
rbrat (93).
umen Ad. lieht (95), lyecht, licht.
nd. en lecht. lichts vmbschin (15, 65).
liechtz wyssehin (sc 63). schein
n dem liecht (1, 2).
^
LUN
*Lumen cong-, cone- (22) -lobatum
en wessen stapel (22). sthapel 7 wassen
lecht (225). stock von wachs gemacht (74).
Lumentum (/. nitrum 1s., uitrum
Pap. res facta in modum salis 16. cf.
lomentum) seuffe vinster glas (17). seyff
7 fenster glas (9). klaresglas (74).
Luminare sóst. vb. (v. lumen 8, 9,
eh 1) Ad. ein lieeht szm. liehtfaz
(104).
. Luminare v£. Ad. nd. lu-, Ad. lie- (6),
1i-, ly-, leu-, nd. v?-lIu-ehten. Iuethten (90)
clar maken (23).
*Luminatio luethtunge (20).
Luminosus lichtsam (110). vol lichts
(132), lieeht (68).
Luna der man vnd dez man himel
(93). der manne Z man (5^). Ad. der nd.
de (f. 85) mane, £ mande (74). maen
(20). der mant (5), mont (17), mon (6).
ein mon (21). monde (4).
*Lunacia (£. magna testudo 3. aus
limax; cf. lunatio) ein sehnecke (4).
ein grase snecke (3). grofBsneck (74).
spyn-woppe (8), -weppe uff dem felde
(1€ sém.).
*Lunapansilena (cf. panselenos) vol-
lerimon (74).
are (£. euruare Bx.) luchten (11,
19).
| trdnnrls monraut (143).
Lunaris mane- (5, 11), man- (29, 74,
132, 152), mayn- (1, 133), mone- (18, 21,
66), Ad. mon-scehinlieh, -schinlie (23),
-seheinlieh (66, 152), -scheinlieher (151);
-schlich (sc 91), -schinig (68, 69), -scheinig
(134), -scheynieher (70), -scheiniger 4
-wendiger (74). münig (6). meniger (74).
Lunatiea monsiechtag (25).
Lunatieus (Zmenstricanus 75) mano-
tuldo, -th wilino &e. (Gf.). ^d. nd. man-,
mane- (5) Ad. -suehtig, -zuchtich (23),
-suechtig (9), -süchtig (3), -schofftig (21),
-schinieh (92). hd. ein man- (67), mon-
suchtiger, -siehtiger (67, 134). monwen-
dig (64, z1, 110). mónig (Fris). meni-g
(64, 91), -ger £ -seher (74). maunsiech
i mániger (2). monnef) o. onsynlich (8).
vnsinni-k (9), -g an dez mandes ende
(10) dou- Z ras- (20), dau- (11) -ende.
lun-iseher (74), -esche (12, 71), - sch
(29^). lewnisceh (4). lins, Mrg. luynst (13).
linst 4 melst (49). naisch (75).
Luna-tio, gew. -cio hd. mane-, mon-,
hd. nd. man-, mán- (12, 13 Mrg.), main:
(133)-schin.mon-schein (66, 75),-scheinnng
(sic 134), -schinung (69, 76).
*T,unatio (4. testudo dc. ; cf. Yunacia)
sneck (49). schneck (76).
*T;unax (herba) starke letechin (Sum. V).
*Lun-, lon- (55, 71, a/ph. lun- (68,
110, 132) -donia (c/w.) hd. nd. ]unden.
lant (17) lünden (71). lon-don (110),
-den (D^, 132), -nen (68). lund (ew. ?m
anglia 69, 134).
*Tundraa v. Luter.
*TLunenpurga lunburg ein grosse stat
14).
: V Lungul (vomer, 1.) sear (Gf. 6, 527).
*Lungus v. Lumbus.
*Luniea (aus Iueanica?) v. Alerica.
*T,unies &e. v. Leno.
*Lunigo v. Luligo.
*Luno (cf. unonus Gi. m., limo,lonus;
LUP 939
ein lon vor dem rad (64^) eyn luner
(64€).
*Luno v. Leno. Luuio.
*Luns, g. luntis 7. énstr. purgandi
lini ein heychel; ec. déc. coclea ein wen-
delstein (aus limax? 3).
*Lunseena v. Linistema.
*Llunubius (c/w.) lunebig (5^).
,Lunul-a, pi. -es (94, 136), -e (65)
món-, fleiger-lin (65). ein spenglin als
ein mon (110). eyn spanneken als eyr
maen (132). hd. vor-span, -spain (3),
-spang (4) vurgespan (20). ags. meni-
(136), mene- (94) -scillingas.
*Luo 2. vorator (14, 16); «us helluo?
Lup-a, -ina (9, 64) Ad. wulf-, wlf-
(23), wlm- (22), wolf- (9, 11, 132) -inne.
hd..wulp- (75), wolp- (8), wulff-, wolft-,
wOlff- (6, 67, 134), welff- (69, 70, 152) -in.
wlpen (93). wolfyne (133). hurre (9). hurr
(1). peke (8).
Lupanar (cf. prostibulum) huren
haws (9). der bosen frouwen hus (23).
frawen huf) (15).
*Lupanatrix frawen huserin (75).
Lupari-us, -a f. wolíffhunt (110),
-hont (132), -peyBer (canés 74). f. alsulche
hontynne (132).
Luparia wolfswurz (132).
*Lupatium (sé. lap.) aeutum slizle-
teche (Sum. cf. sclijtledeke &e. v. lapa-
tium).
Lu-, li- (147) -patum (7. frenum aspe-
rimum 4) piB, krumef-, gellend6-pif
(14. fehlerhaft bei vv. 1, 3385). wolffzaum
7 krum bif, var. gebif (64). ge-bisse
(11), -beif (8), -pis (9). seharp Ad. zaum,
of getand toem (147). zugel (i10 sém.).
*Lupina v. Lupa.
*Lupina 2. 2nfirmitas deuorans per
modum. lupi wolff (15).
*Lupina (cf. sqq.) wolfeschern (? 16).
vighebone (85).
*Lupinia figbona (Gt.).
*Lupino fiekbaum (sec 1).
Lupinum fíic- (131), vighe- (105)
wich- (87) -bona. veikbone (4). nacht-
schade (19, 20) -schale (11). luvina (Gt.).
hoppo (131. 2« lupulus).
Lupinum montanum (7.
phrimma (&t.).
Lupinum pellieum wolfen (77).
Lupinus figbona (101!). vig- (100),
vich- (13), fiek- (12), vije (23), wik- (22)
-bone. feig-, weick-, wolffask- (116), wie-
(pl. 41) -bonen. viekwin (22*). fipon (11).
wick (11). wiek-e (20 &e.), -en (24). Ad.
wolffes-krut (18), -schoten. woltff-sch.
(1, bb, 4, 74), -chrawtt (1) -zaiD (6),
-zach (88), streel 7. phaselus (64), -milch
(X). naeht-sehatt (6), -schede (V). wólfli
93).
ipis adj. woluieh (133). weltli-
scher (110). lugenhafftiger (74).
*Lupipecten chemphe (105).
Lupire ci«mor mluorum (69, 76, G1.
m. &e.). heulen als die wolff (110). huylen
als die wolue (132). schreyen als die
weyhen o. als die puben o. spilleute (74).
*Lupistinum &e. v. Libisticum.
*Luppa (7. cyphus, st. euppa; ?. pan-
nus Gl. m.) ehoph (Sum.).
Lu-, lup- (93) -pulus hop-fe (93),
-ff (64), -fen (110), -pe (132).
43 *
mirica)
340 LUS
*Lupulus wolffeleyn (9).
Lupus, lypus (94?) (cf. harpago)
Ad. nd. wolf. wolffe (17). welf (22). wolp
(102). merwolf (93). «gs. baers (94, 136),
bars (942). hecht (5). suchte (8). seuche
(9). wolff ein wetag (pena 2n coxa i.
he-, ve-rpus 74). Marg. ?n 3 (vgl. Auz. 2,
184):
2450 pater noster addiscere lupus
volebat
Quidquid dicebat semper lamp lamp
referebat. dic.
*Lupus marinus eyn meer wolff
(piscis 1l, bb).
*Lupus rabiosus eyn werwolff (125).
Lura 7.05 ventris(66, 74, 110 &c. Br.),
utris (129) Z cullei; porus 0 vulua (66,
110 &e.) putrichs munt (74). cruycken
mont (147).
Lureare hefMich essen (110). sluechen
20).
Lurceo ein vnrein esser o. schlieker
(110). slocker (132). sluech (7) lecker
(20). schlemmer, ver-zerer, -temmer (88).
vros (9). lurd-, lurt-, luri-ones swní
leeeatores, deuoratores et scordones
(76). Iure-, luer- (136^) -ones 7. auidi
4gs. sigiras (94, 136), cf. sigora « con-
queror (Bsw. Cf. Goth. Wtb. S. 42, 45);
nach Leo st. swelgeras.
Lurdus (cf. Dz. Wt». 208) ags. laempi-
(94), lemphi- (136) -halt ; lemphald (Hpt. 5).
*Luria (esí genus ponis 29. 4. e. po-
üonis, cf. lora Gl. m.) en lur (23).
*TLuridieus (s/. iur.!) 7. legisperitus (16).
Luridus (g. pa-, sua-lidus 16 sim.),
swarez 4 bleich (20). zwart, bleec, on-
reyn(11). doit varwich (147). todtenfarb
(111). fuul (Gr.).
*Luriones v. Lureo.
*Luris 7. ludus (9), swalor (14),
pall-or (15, 16), -idus iu plaicheit (74).
vnfletig (9). toten farbe; gelb £ gelb-
olot, varr. -elecht (75).
*Lurtones v. Lurco.
*Lurum v. Obstructorium.
*Lus (sf. ius cf. Gf. 3, 291) prót (104).
Lusatia laufWmitz (ferra 135). lusitzer-
landt (74).
*Lusceibosus v. Lusibasus.
Lusci-liosus v. -olus.
Lus-cinia (110, 131 Gf.), -tinia (76),
-cina (17), -cinus (G1. m.), gew. luci-nia,
-nta (4) -na (q. v.), -ma (9, 76) nahta-
gala s/m. (Gf.) nacht-egal (87), -egael
(11), hd. -egall (9) -igal (9, 4), -galle,
-gall (110, 141), -gal (6), -gale (17). na-
thegalle (20). lewerca (131).
*Luscinius v. Lucilia.
Luscein-us v. -ia.
Lus-ciolus, -ciliosus, (147, Br.), -cio-
SuS (V. a. 1618, Fris.), -ecitiosus, -ticiosus
es 147, Br.) by- (116), stick-sehende
68, 110), -syende (116, 132), -sienich, ^d.
vbersehend (116). übersánig (V. a. 1618).
blintzaug (116, Fris.). die des avents nyt
en suydt (147).
Lus-citio, -cicio, -ticio (129), -citas
(74) vber-sewnigkeit 7 -sichtigkeit (74),
-senikeit 7 scehelheit (110). stieksyenich
of scheelheit (132).
*Luscositas schelheit (90).
Lus-eus, -tus (1) (Z. limus 74) Ad.
nd. schel. hd. eyn schel-er (b, 133, 152),
,
TEE
-ler, seilher (151), schilher, schyllender
(9), vber-sichtiger, -sieniger (69), -sew-
niger (74); schelle. scheell 7 eynogich
(132). ainÓkir (104, sZm. Gf.) eineugt,
der nit wol gesicht (88). ainegk o. blintz-
ler (91). nachsunig (93). »/. losch (116).
*TLus-ibasus 7Z -iterosus, -cibosus
(11) luusbalch (11). eyn luzebalek (19).
Lusor Ad. spi-, spie-, spil-, Ad. ad.
spe-ler. l. eum taxillis dobeler (22^).
Lusorium spil-huf (110), -haufóe (74),
-stat 7 platz zum spile (75). speelbaen
(132).
*T,ussus v. Lusus.
*TLustieci-o, -osus v. Lusci-olus, -tio.
*Lustinia v. Luscinia.
*Lustr-alis 7 -ia (7. odoriniseus, s/c)
sporhunt (9).
Lustra-men, -tio (7. lustrum 8, 9,
purgatio iio) erluchtung o. vmbgang
(110). vmmeganek (9). verlucht- 7 om-
gang-inge (132). verlychtung (68). reyn-
heit (132), -ikeit (68).
Lustrare Ad. nd. schinen. vnder-sch.
(85, 20). bekyken Z durchschauwen (20).
besehen (8, 9). er-Iluchten (55), -luthten
(20). vmb-lauffen (20), -gon (110 szm.).
reynigen (20, 25).
Lustra-tio v. -men.
*T,ustr-ia v. -alis.
*T,ustro &e. v. Luter.
Lustro ein vmlauffer (110 sZm.).
Lu-, los- (b^) -strum ein hol (68,
110, 132). Ad. (Mss. mog.) holtz, hülez
(21). holt 7? vijf ghebede iartijt (23).
fünf gepiet iar (1). lo (s£. V?) iar ezijt
(D^). V jar; beseunge 7 winkel boser
frawen (8, 9) o. tire (8). wilder tier luog
(93). thiergart (64).
Lustrus v. Lusus.
*Lustr-us, -is v. Luter.
*Lustus v. Luseus. Luter.
*Lusula 2. q. cieindela q. v. (Br.).
Lus-us 7 -trus (Gl. m.), -sus (139)
(aus glos »« leuir?) 7. frater maritz.
*Luta-, luti-nista lutenschlaher (75).
lautenslaher (175).
*Tta (76 &e.), lutina (64, 74, 76) (?nstr.
mus.) hd. nd. Yute. hd. luthe, luth, lawt
(1), laut (64). trumpe, quinterne (74).
Lut-are, -ere (8) dreckech (18),
quotik (8), kotig (9) machen. onreyn
maken mit slijek (11).
Lutea v. Datisea.
*TLutea (cf. Gl.m. v. luteus) ?. tega £
crocealis rubea, et est tegimen herile (16).
*Lutenta stinckende hur (175).
Luteola (cf. datisea) gelb veiol (91).
strich- (Ki.), strelch- (Fr.) -kraut. zeissig
um Ki.). l. eala (sí. calta) rotiz cleo
121).
Luteolus v. Luteus.
| Luter (7. lauatoriwm 1 sordes 66 &e.)
vas, geel, schaff, kuel becken (88). wasch-
schefflein Mer hantvaf (110 &e.). wasche
gevese (9). labal szm. (Gf. ?. q. leuter
*. labrum). moschel schoelpe (147).
luther (cf.linter) eyn hant fa (7) swins
drog (7) eyn eymer (17). lutrum was-
sertrog (111).
Lu-ter, -ther, -tor (18), -tra (110,
114, 132), -eer (g. v.), -trus (94) -strus
LLUU
(4, 75, 117, 130, Sum.j, -Stus (100), -Btro
(9, 74), -stris 7 linter (animal 16), lou-|
trus (136), lundraa (sum.). ottar (117).
hd. nd. otter. oter (Sum.). óter (4). odder
(130). atter (18). fischotter o. natter (114).
ags. otr (94), octur (136).
*Lutere v. Lutare.
Luterinus otteren (20). lut-, lute-|
(Sum.) -rinum ott- 7 ote-rin (pelliezum
Sum., Gf. 1, 158. cf. roecus lutrinus Gl.|
m. 4, 465). |
*Lutes v. Luteus.
*Luteum v. Datisca.
Lute-us 4 -olus (4. de luto factus]
66 &e. 110 &e.), -8 (7. rubicundus € croceus|
66 &e. ?. qQ. lute-us, -olus prima prod.|
110 &e.) eyn heidelber; erden rot gele
(14). horauuin, huruuin (Gt.). horig
slijkich (132). leymig (110). flissig
*Lutibulum v. Lutiolum.
Lutifigulus topfer (4). do- (17), du
(18), gro- (77) -ppener. en erden gropj
er (23), -e (sze 22). hd. haf- (6, 110, ibl
haff- (69, 70), hefe- (12), heffe-, hef-ner
potmecher (132). erugebecker (20).- hd
vle-r (91, 133), -ner.
*Luti- v. Lutu-lentus.
Lutina v. Luta.
UM trumpen, lautenslaher
74).
*Luti- v. Luta-nista. |
*ILuti-, luci- (752) -olum, -bulun!
(759), -oulum (752€) (7. areharium, eo:
claue, a&s latibulum?) heimlieh ge
mach (75). ; |
*TLutius v. Lucius.
Lutor geschmack von einem wustej)
&c. ding (88).
*Tutor v. Luter. |
Lutosus quottig (8) kotig (9). s
checht (20). vol schlymf,, vnfletig (65
*Lutquiomum «v. Jusquiamus.
*Lutra v. Luter. Lotringia.
Lutr- v. Lute-rinus.
*Lutrus v. Luter.
Lutulentia Ad. vn-, nd. on-reynichei
Lutu-, lucu- (9, 110b), luti- (T6
-lentus hd. vnreyn. phoczecht (8). poil
heyt (lue. s2c/); kotig (lut. 9).
Lutum v. Datisea.
dreg (8b).
. slym (5^). sleyme (74).
23), diy
(untersch.
varwe (132).
*Lutumen (aus lutum »« bitume
lyn (22).
*Lutuminare lymen (22).
*Lutumo (sí. lucumo) heimbur;
121).
*Lutus (genus lgn? G1. m.) v. Lut
*Lutwania v. Letuania.
TLuuio (Br.) luno (a/ph. lYuuo 1
vureyniekeyt 7 vnflot (9). vraitscap €
(z. ingluuia &o. 147). ;
| *Lluuius eyn pül (5b) Cf. pre.
fluuius? v//. loja Dz. Wtb. 418 6
|: luvia? n.
MAC
Lux d. liecht; l. das do scheint (1),
nd. lieht. nd. lecht. lietht (90). liecht
wesen (Z7) natuerlich grunt (17). lichtes
w. & an ym selber naturlich gr. def)
liehtes (15). daz liechtz w. an ym s.
i ein n. gr. dez liechtz (63). inwanen-
des lieht (93).
-. *Luxidare be-scheyden (9),-schifin (8).
Luxuri-a, -es Ad. vnkusch- szm., nd.
unkus-, vnsehusst- (6), geil- (20) -heit.
hurlost (99).
von im selbs sch. vnd leucht (75). Ad.|sin sim. vnkeüsch sein (134). vnkusch-
MAC
Luxuriari, -re (22) Ad. nd. vnkusch
heit üben (17). vnkeuscheit triben (76).
vnkusheyt don (22). vnkuyschen (19).
vnschusch (6). onkuf$e (21). hurlosten (106).
Luxuriose vnkueschlich (20).
Luxuriosus hd. nd. bose lustig. Ad.
b. ge-L; bof- (6), be- (v6) -listig ; vn-
kusch sZm. hurentriber (125). geudig
(126).
*Luxurius bose lust (23). geili-cheit;
adj. geil (11). |
MAC
*Luxus v. Fluctus.
, Luxus sóst. hd. bose lust 7 gelust
sim. bof) list (6). vnmaeDe 7 geilheit
(20). vnnaBe (se) £ SSVIUoRe d (o9)
onmaet geylicheit (132). vnmate (99).
vnkeuscbeit (110).
Luxus adj. (7. libidine solutus Br.)
geyl (19, es). lustig (68). bose-l. (133).
boser lust (69 szm.).
*Luzacia Lauzicer lant (4).
*Luzus v. Lucius.
941
*Maba-cematon, -chematicon, -ten-
ticon v. Bamadomaricon.
*Mabiles (aus inabiles) v. Grossus.
*Mae- v. Ma-cellum.
*Mace &c. »v. Macis.
*Maceanum &oc. v. Macianum.
*Macedo v. Macies.
*Macedon eyn kriche (9).
*Macedona (mala) v. Macianum.
Macedonia lantschafft (19). eyn lant
(85). krichen-l. (8, 9).
*Macedoni-cum, -um (sum. VI) (herba)
gir-el 7 -ol (BM.), -es (Sum.). cheruelle
(Sum. VI).
*Macelencia v. Macies.
Macell-a v. -um.
Macellare slachten (11, 19). metzgen
(64, 110). vleysch houwen (68, 132).
Macell-arius, -ator, -ius, -io, -o Ad.
nd. vleischhouwer sm. fleischauwer (20).
- flaibeh hower (6). Ad. metz-ger (110, 134),
- -eler,-iger 7 -ler (74). sleehter (23). speiss-,
— profannt-verkauffer, n/. suy velvercooper,
| — vettaglier (116).
*Macellent-ia, -us v. Maci-es, -lentus.
*Macell-io &e. v. -arius.
Macell-um, / -a (1, 75), mac-, mar-
— — (64*, Gf.) -eellum fleisch-huus (11), -huys
| — (132), -huf (19), -uBe (20), -pank (9), -panck
- — (D, -banck (15), -scharne (9). flesehbang
— (85). vlesch- (23), fleif- (8), schlacht- (75),
metzig-, var.metz- (64), metzel- (V) -hanek,
9. heuslin (645). fleys schare (12). scharne
— (225). seherne (23). schern Z hode (17).
. sSeranden (13). fleiseranna (Sm. 3, 560.
Gf. 6, 582). metz-ig (64, 110), -g (91), 1e
2» -! meezgg (64). speissmarekt, w/. de
- halle (116).
*Maceonum v. Macianum. .
*Macer .s. v. Macis.
Macer d. nd. mager. ran, klein,
..— Schmal (88).
—— — Maeera(ausmachaera ;-cmacellum)
| . fleisch-beil (95. -peyel 7 -messer; koch-,
|. Stuck-m. (4). fleyB-byhel(8), -peyhel (14).
— — fansoen (7. gladius longus ex una parte
—— GCuius 108. n st. u). matera eyn fleisch
4
B
M
byel (17). mathera fleisch-pank 7 -messer
? beyhel (9). fleiB-bang o. -byel o. messer
(8). sehirme- (9), schirm- (8) -swert.
mach-zsra, -eraà kürd (Alber.) schwert,
verborgene schwert (88). scehward, dagen, |
nl. ruytinck (116). maceria es! gladius
magnus 1 culter 0 securis cocorum t ipsa.
coquina, (16).
*Macernana v. Matricaria.
Macerare mager Ad. werden, machen,
nd. maken. hd. nd. magern; krencken |
(V. debilitare). mare machen (18). mer
werden (21). hunghern (22). kestigen (74).
Maceratio mager machunge (18).
Maceratus v. Semiustus.
Macere(a/ph.mare-,aber vonmarcere
untersch. 66, 134) hd. nd. ful, welck (5,
23), willig (18), Ad. mager, faul 7 treg
à plod 7 we- 7 swe-liek (74), sehüleken |
(6. cf. macies) werden. swel-, seu-, so-
chen (74).
*Macer-ia 7. -a. |
Mac-, mat-eria, -eries eyn leymen |
(D) limstain- (1), laimstain- (71) Ad.|
stein-, nd. sten-, steynen (20, 132 &c.),
geleympte st. (5^), pul- (85) -want, 7
muyr (132). en pol-w. lemechtich (23). ain
mageri mauer (76. maceries : macer).
eyn dunne muer (7). truehne maur, n.
scheydelmuer (116). ein muwer on spise
? vngespiüte m. 7 rowe m. (65). vnge-
mortelt m. (75). rohemawr; blanck 7
want um ein hoff o. garten; stein-hauff,
-wandt on mortter (74). steinzün (Gt. D,
678). zun o. wand, var. zaun o. wande
(64). maceria lang brytz of want dair
wynustock of anders langs her gepait
(sic) is (147). materies (etam genus teli
»« mataris) ein matery in holtz 4 Zn
pariete (110 &c.). ein bliehen (125. Demin.
von blide? cf. maciamen?). marceria
estcongregacto saxorum (16. cf.maneries).
materia s. u.
Macerio brytzen meker (147).
*Macersire mager werden (66).
*Macertudo v. Macies.
*Macia sg. ringung (?. /uctamen 14).
Gl. m. sardisch mazza dakorom. matiu)
ingeweid (110).
*Maci-a v. -anum, -s.
Macia gauchheil (Kib.).
*Maciame-n 7-ntum,macinamentum
(1103. as machin.?) bly (132. 04s blyde).
bly-nagel 7 -klotz (110 &e.).
Mac-ianum, -eanum, -eonum (76),
-ranum (23), marcianum (74) malum
71 pomum ma-, mo-cianum, mae. p.
7 mamaciana (11) maciana poma 4
malaciana (8), macia p. ^ malamacia
(9), mala matiana (85), mala malicona
(41), mala macedona (24), malum
maeiolum (6, 7), malumaceanum (4);
arbor : maceanus (18). pomus m., p.
macianus, p.-macionis (134), poma-
sceamus, -maturianus (1) malceha (101).
maleepfili (Gf.). malzóphil (95). mail eiche
(1). malaich (6). Ad. holez-, hulez-, halez-
| (imaeianum 6), nd. holt-, hol- (8^), wild-
| (14)-appel, -appil (825), -opphel (1), -opfel
(4), Ad. -apfel szm. (arbor -baum szm.).
Macidus magher (11, 19). maeger
(20). durre (9). dorre (8).
Mae-ies, -or, -edo, -redo, -ritudo,
-ertudo, -ileneia, -elencia (17), -ellencia
(76) hd. nd. mager-heit sim., nd. -cheyt,
hd. -keit. maigerkait (6). mairkeit (18).
macies magerung (64). weglichkeit 4
hunger (74). weygheyt (21). Ad. (Mss. mog.)
welek-, wille- (18), sehwel- (6), ful- (7)
-keit. nd. we-, wa-leheit. macilencia
ganz magerkeit (18).
*Macilenter magerlich (20).
Maci-, macil-, macel- (74, 76), mulci-
(1)-lentus Ad. nd. mager. hd. gar m.
(8, 74); gantz m., magger (21).
*Macilis, machil (Br.) Z. tunzca tala-
ris pertingens ad. pedes (16 sim.). klayde
das zum waden reychet (76).
*Macilla v. Marcellus.
*Macil-lentus v. -entus.
*Macinamentum v. Maciamen.
Macis sg. macees (p/. 24), matis
(14), £-mae-er Z -ir (144), mace (8b),
Macia pl. (i. intestina Br. matia Zd.| mate (47, 74), macia (23), macc- 7 mate-
342 MAC
corda (17) pl., mancia 7 macordis (74),
marcicordia (75,95) hd. muscat-bluome
(93), -blut sm., -blie (91), -plum (manoia)
£ -plude (74), -blüst (646, 144). muscaten
blüme (13). musseatenblome (85). muscha-
tin blümen (8^). muschaten- (99, 47),
museaten- (24) -blomen. muscaden blu-
men (17). macis (93, 144). mistelbluet
(15, 95).
*Macontiacum v. Maguncia,
Macor &ce. v. Macies.
*Macordis v. Macis.
*Macoro v. Marrubium.
*Maera, matra (alph.maera 47) swart-
wort (47), -wit (85).
*Maeranum v. Macianum.
Maeredo v. Macies.
*Mac-, mat- (74) -rellus (pzsczs) mac-
rel (92, 140), -earell Z -rill (140). matrel
Maeritudo v. Macies.
Maeroeosmus werlt (9, 147).
grote w. (141). groD wernt (8).
Macrologia vnnucze lange rede (8, 9).
*Macropiper Ad. lang-e (93), -er pfef-
fer; lang peffer (17).
Maetare Ad. slahen 7 toten sZm. ab-
dun daz fie 2 slagen (77). Ad. nd. slachten
7 doden. slayehten (19). dotin (8b). dot
stecken (23). doeden £ offeren (90). Ad.
metz-eln, -gen (64, 75, 128). sehinden
(Sab, 77).
*Macetarie v. Artemisia.
*Mactarius slechtynger (8, 9).
Maetatio slachtunge (20). schlacht
(15).
Maetator meczeler (20).
Maetatus seopffert 4 getot (110).
geoffert 7 doet geslagen (132). zutod
geschlagen (68).
Maetra brot-korb (110 &c.), -kenster-
lein 4 multen (126). multer, n4. moelie,
backtroeh (116). broitkorff (132).
Maeula v. Planeta.
Macula Ad. fleck, flecke, fleckunge,
be-l. »d. vleekinge, be-vl. beflegung
(21). maiD (1). maaf (68). maf) (76). maa-
sen, sehand-m. (Fris,)) ein mesch an
einem fisch garen (110). eyn loch in eyn
netz (132). mael (75). maylung (1). slack
(6. lues 49). schlupff (Ki2.).
*Maeula (aus matula) seyckvat (147).
Maeulare flecken (0; hd. nd. be-fl.
belecken 7 intreynen (20). folen (125).
besólen 7 smyczen (19). besolen, smitten,
sleckeren (22b). besmeden (109). Ad. be-
schifen. cleiben; masen, var. maligen
(15). malen (76). vermafgen (128). ver-
malgen (2).
*Ma- v. Manti-culari.
Maeulatio befleckunge (20). cleibung
(15).
*Maeulator bevlecker (23).
Maeulatus macklecht (140).
*Maeulositas fleckicheit (20).
Maculosus flecket (20). befleckyth
(19). vleckich (11). masig, var. malig
(75). mafechtig (128).
*Maeultergium (7. charta bibula) klak-
papier (109).
*Machali-a, -na v. Malagma.
*Machamet ain aptgott (v6).
*Machania v. Machinatio.
*Machari-um, -a sg. (74), pl. (i. ma-
die
MAD
galia 3) huot contra inimécos (76). hut
(8). hutte (9). hütten (3). hutheufilein,
saltnerhutt (74).
Machera v. Macera.
*Macheria (aus materia?) leip, leich-
nam (74).
Maehil v. Macilis.
Machina Ad. stifftunge, st. zu krieg.
stiffung (18). nd. stift- (22), sticht- (23,
132) -inge. gestiffte (85). gebuwe Z blida
(bb). Ad. nd. bli-, bel- (22), bil- (133),
hd. bley-, 4 pley- (74) -de. pildunge (61).
eyn bly ram (raid? 7). rat (rota 23).
rad (22). rayt (5). Ad. nd. pine. p.-ge-
rede (17). peinrade (74). gerust (65, 74).
streytzeüg (91). hanntwerch (1). hant-
7 ant-werck damit man wurfft (74). ant-
berieh (Fr. 1, 411. cf. Ob. 54). schyrm,
bolwerck da mit man her zü rucket (65).
M. mundi mach- 7 beschaff-ung der
welt (75).
QU I gepynse (7) genicheze
0).
Machinamentum arglistung, nach
stellung, bóf anschleg 7 rette 7 date,
var. rete 4 thete, contra aliquem (65).
eyn seche (17). seg (9).
Machinari Ad. nd. buwen. buhen (5).
buen Z schifften (sch? sth? 21). Ad. nd.
stif-ten, -fen (18). schiehten; bliden maken
(23). ark (8), arg schicken (8), zu-sch.
9), denken (8, 17), ge-d. (9). betriegen
16). boflich dun (11). arbeyden om quaet
tzo doen (132). arbeyten, zymmeren,
bolwercken (110 &c.). vndersteen zu thun,
druff gen &e. (65).
*Machinarius buchDensmiet (125).
Mach-inatio, 7 -inositas 7 -ania
(147) drub- (17), drav- (8), dra- (9) -unge.
pl. bof arglistig gedanck (75). behend-,
nauvund-, rijeksynn-icheit &c. (147). ||
gesch-efft, var. -ópfft; machinationes
diabolorum tuffels gespenst (65).
Machinator boef) denckender (110).
etwas bof thuer (68). quait denck- Z
do-ende (132).
Machinis (gen. -nis, instr. edéficziorum
Br.) gerust (2). geruefft (sic 1).
*Machin-ositas v. -atio.
Maehinosus (7. eernulus q. v. 147)
behend arbeiten (as). b. stifftig vff krieg
0. boefà (110). behendich; schedelich ar-
beiden om. quait tzo doen (132).
*Machones (cf. magonus, migo)
magesame (Sum.). b
Macehutaris v. Maguder.
*Madagabundum v. Nupagundium.
*Madalger trofwrz (131, 141). Cf.
basilieum madalger (Gf. szm.). poly-
podium tropfwurz (Sum.). :
*Madan (aus maeula »« madian,
dem. zweiten Worte nachher) fleckunge
(153).
*Madare (v. luere 76) fucht machin
(8). regenen (9).
Madefacere (7. mad-escere, -idare)
hd. neezen (19, 69, 134); naz (8, 9), naf),
fucht (17) machen. 2d. nat maken, vuch-
ten (132).
*Madela (cf. madula) eyn sieht (18).
*Mad-ella (démin. a madula 110), 4
-ulla (11, 19) spyse-fabó (20, 68), -vayf
(19); -vat (11).
MAG
Madellum v. Madula.
*Made-, mader-burga v. Magdebur-
gum.
Madere (7. exuberare 76) nafWin (8).
nessen (9). naf$ sein (1).
*Madialis v. Magalis.
Madidare Ad. netzen, neczezen (19),
nd. netten 4 vucht maken. betawen (4).
*Madi-datio,? -fieatio (147) netzunge
(20). natmaekyng (147).
Madidatus naf gemacht (20).
Madide naf)Mich (20).
Madiditas naefbheit (20).
*Madidolus v. Madiolus.
*Madidula v. Madula.
Madidus Ad. naz (85), naf, naef)
(20), fuchte (8), feucht (9). nd. nat; nacht
4 wucht (22b).
*Madi-fieatio v. -datio.
*Madi-olus 7 -dulus, -dolus (68) wat
fuchte (132).
Mad-itas, -or naticheit (147). fuchte-
(8, 12), feuchti- (9) -keit.
*Madrell-a, -us (ludus scruporum, ital.
marella, ga/l. jeu de merelles cf. Goth.
Wtb. 2, 54. Gl. m. 4, 641) marel-spel (xil.).
*Maduger &ce. v. Maguder.
Mad-ula (74 &e,)), -ulum £ -ellum
(20, 74), -ule (132), -idula (68), cf. -ela,
-ella, matella, maeula (aus matula «c
madere) seych-duppen (b, 133, 152),
-doppe (17), -toppen (5b), -scherb (69,
134), -scherben (66, 70, 151), -haffen (74),
-haff (20), -duch 7 -pfan (76. seiehen »«
seihen), -tüeh (67). seyg haff (91). Ad.
sich-duch £ -haffen, -napf (7 -ella 15).
seyge duch (3). seyffe (4). bruntz-kachel
(64, 110), -winckel (64). pibpot (132).
pisgrope (22). layterpawm (74). matula
madula &e. 74) seich-haffe (20), -topf
(4), -dopf (3), -poyt 7 -vayfà (19), -fafj
(8), -vas (9). pruntz-kachel (91), -seherb
(74, 111). pischpot (20). pisuat (11). sied
haffen (16).
*Madulla v. Madella.
*Madul-um v. -a.
*Maffa v. Omentum.
*Mafort-e (136), -ae ags. scybla (94,
136). w. w. mafort-ia ?. teretrum (q.
v.); -em £. peplum; -ium res quae ad
fortem pertinet (136) : mauortius 7. pers
tinens ad mauortem; cf. Gl. m. 4, 476.
maphora 4. qd. velum (16). mauort-e Z.
flammeum. (q. v. 141); -iaà z. marsupium
148). f
| edu -de (Gl. m.), -dium (116),
-s (112, 116) (cf. magadis) der brucken,
nl. d'bruexken (116). ein brock de soitt
(? saitten?) vff keigen vt habent in claf:
facordio (69 Mrg.). lautendaeh (112).
*"Magad-aris, -uris v. Maguder.
*Magadis 7 pectis virginal (112).
Mag-,mapp-, map-ale, -alia hirten-,
ald garten- (93) -haws (9),-hus (93). hirtin
huB (magalia 8) Mhirten- (mapale),
fischer- (magale) -huflin (64). hyt (68,
110). hutcehen (132). hutta £ louba sem.
(Gr.. hütten (magalia 7. macharia 3).
garten-huet, var. -hut magale 7. custodia
orti; hu& der armen 7 armer lut huf
mappale (75). chorbe, córbe magalia Jj
i. edificia rotunda in modum furnorum
(130, Gt. 4, 486). magalia sunt sugna
astrorum t emisperiwm 0 cauerne pastorum — —
MAG
I domus pauperis i gaza tagurium (76).
hirten- o. saltner-hutt (74).
*Maga-lion (17), -ria (herba) krus (9).
kruD (8). erispel (17). gruz (Gt. 4, 344).
*Mag-, mai- (111, 114, Br.), mat- (136),
meg- (120, Sum.), mig- (Sum. magin-
(10), madi-alis, mag-olus (176), -ius (6),
mieatellus (q. v.) hd. paruc sem. (Gt.),
parch (121, Sum.), parg (111); bar-ik (121),
-c (120), -ch (Sum.), -g (17 &e); borgswin
sim. burg (114), purge (4. 104), burgel
(11). eyn gelubt verken (132), verschnitten
schwin (110).
*Magalma v. Malagma.
*Maganus (aus mang.) blijd (147).
*Magaria v. Magalion.
*Magariarius v. Grutarius.
€Magdaleo »/. rolle (116).
Magde- (71, 74), made- (225), mader-
(D, mandu- (55) -burgum (74), -burga
meyde- (b^, 225), meyd- (74), maid- (1,
71), mey- (141) -burg, nd. -borch, ein lant
(141).
*Magdulans v. Maguder.
Mage v. Magis.
*Magestas v. Maiestas.
Magi-ea (ars), -à meyster-kunst (9),
-konst (8) »« magister? kunst der grof)
wurcklichkeit (65). hd. zeuber-ye (133),
-nyD (4); zaub-erey, -rey.
"Magica (mulier) zauberin
zobererin (68). tzouersche (132).
Magieus Ad. zau-, zeu-berer. tzouener
(132).
Magydaris v. Maguder.
Magill-, magil- (23, 141), magli- (18)
-are ruífen als eyn walt efjel (18). der
wilden eselen schrigen (23).
*Magirus (J&jstpoc) furstenkoch (75).
Magis (7. mina 97, pinsa 147) back-
trock 7 knetefa (114 s2m.). deych-troech
(97), -troeh (147).
Mag-is, -e (9, 20) Ad. mer. meer (69,
132). me (8, 20, 67, 133). meier (7) mehe
(19). Ad. nd. noch mer. Ad. noch, nach
(95,21) mer (5), men (21 &c.), me. vil me (9).
*Magispluris vil 1nee (65).
*Magista meisterse (20).
Magister Ad. nd. mey-, Ad. mai.,
meyn- (1) -ster.
*M. albi-fice, -uoce (4) ein bleich- (4),
plaich- (74) -meister.
M.artium meister der fryen kunst(15).
M. ciuium Ad. burger-, nd. borgher-,
borghe-, rads- (17) -meyster.
M.equitum obrister rittmeister (116).
M. fabrice Ad. nd. buwe-, hd. buhe-,
buch- (18), bauwe- (152), buw, bau-, paw-
(1) -meister. buhe meynster (21).
. JM. generalis hd. der oberst-e (21),
-er (21), a- (151), oy- (152), -berst, ober-
17), nd. ouerste meister, meynster (11).
ouer mester (22).
M. in artibus (cf. m. artium) may-
Ster in den freyen kunsten (1). eyn mester
yn den fryen k. (5).
M. memorias angl. recorder (116).
M. militum dem diu Ritterschaft
: beuolhen ist (93).
-. MM. pedaneus einer der den kinderen
- das A b c lehret (116).
(110).
MAG
M. virtutis ein liefhaber der weis-
heyt, ein gelarter fautast (116).
Magisterium d. nd. meyster-, meyn-
ster- (21) -schafft, -scop.
Magistralis Ad. nd. mey-, meyn-(21)
-sterlich.
^Magistraliter meisterlieh (73).
Magistrantia v. Ostrucium.
Magistrare Ad. meistern. leren (20).
meister werden (75).
Magistratus ^d. meyster - schafft,
-geschycht (152). meynster gemacht (1,
21). meyster ghema-ch (22), -cht (23).
meisters gemecht (9).
*Magitana v. Margaritaria.
*Magliare v. Magillare.
Mag-, magna-, diuina-mentum (cf.
magmentarius Gl. m.) 7. extum pinguis-
simum (Br.) ingeweide dat seer vette ls
(141).
Magnalia (?. prodigia) hd. groz,
groD, grosse, nd. grote, grot ere. grob
er (6). eyn groDer (se V). grobe dinge,
wercke £ dayd (19). grote dine £ warcek
? daet(11). Ad. groDe dugent szm., werck
(20), mechtige (var. groD-m.) w. (65),
ding (75), wunder-d. (68). wunderwerck
(9) gros w. ader gotis ere (4). grol
wunderliche ding (110). groze deger (8^).
Magna- v. Mag-mentum.
Magnanimitas Ad. obermu-tikeit, -di-
keit. hógemut (12).
Magnanimus /d. ober-, uber-, groz-,
groD-mudig, -mutig. obir mutig (3).
uber mütich 7 groló müttig (6). grol-
muytig (152), -mutig (151), -mütig (134).
nd. ouer-, grot-modich. kune (7) geher-
ezit (20). geher-tzt, var. -tz (65), -scet
(100). ghehertich (106).
Magna-s, -tes, pi. -tus adj. (2« na-
tus!) eyn frij herre (17). irye here (18).
frij (6), dye frihen (5 szm.), grol3 (8),
de vrighen (22), de virghen groten (23)
heren sm. frey als die herren des adels
(15). groD-machtig ear. -mechtig, leut
(15). die groBen menschen, die würdi-
gen amptlüt (p/. 65). grauen (100). barune
(99). gros geporen (1). gros vrey (9),
grof) (b^) geborn. :
Magnatus grob von stadt (110).
groef van stade (132). mechtig (110,
132). groD-m. (68).
Magne grofMich (65).
Magnes (cf. agates) agi- 4 nadel-
(Gt.), ach- (62), eydes- (11), ayt- (9), edel-
(8, 11), yddel- (19), an- (16), sy gel- (12)
segel- (13, 116) -stein, -stien (11). m/.
zeylsteen (116). agnet (1). magnet (2,
25) magnethe (5^). mangneet (64).
lapis magnetis. taplaminaris (24. cf.
cadmia).
Magnifacere groDachten (125).
Magnificare Ad. gro) machen. groben
(b, v6). grossen (1). erheben (20). erho-
ghen (25). herhowen Zliep haben? laben
(1). lip haben Z loben (8 szm.).
Magnifiecatus grof) gemacht (110).
Magnifice grof- 7 her- (20), grof-
wurck- 7 mechtig- (65) -lich.
Magnifieentia grobe dat (55, 20).
gros tot (1). grofwurckliehkeit (65).
grofheit; herlicheit (20). groifó (18).
wole daet £ kostlicheit (10). woldat 7
kostbarkeit (12). virhoeunge 7 lop (20)
virhoung Z loyp (19). verhoginge lof (11).
MAG 343
Magnifieus Ad. groz- groD-dedig,
-deidig (21), -tátig (6), -tagig (1), -gebi
(64), E RS RU bos e REA,
groef van dayt (132). von grosser dat
D hd. herlich, heyrlich (19). heerlic
(11).
*Magnigans (-as) probst in einem
here (174).
*Magnilo-ecus, -gus v. -quus.
Magniloqu-entia, -ium hoerende
(20. st. horedende).
Magnilo-quus, -eus, -gus groz
sprechlig (5 sém.). groiB sprechig (7).
groD spreche-nde (19), -r (6). gr.-gesprech
(16). gespreche 7 horedende (20). grot-
wordich£Z -spreker (23). berumik (9 sem.).
gerümich (85).
Magnipendere grof)b-wyegen £ -ach-
ten (20).
*Magnipensio grofachtunge (20).
Magnitudo d. grofheit, -ekeide,
(1T). groetheit (11).
Magnopere grof- (110 qur
flijOÓ- (20), ernst- (19), fleissik- (134),
fhDBig- (8) -lieh. flyOlichen (69). mit
groDe fliBe (20). vlit- (283), eenste- (sic
(11) -liken.
Magnus Ad. groz (5), grob, groef,
groif (7), grosse (13). nd. grot
*Magnus v. Mogenus.
*Magolus v. Magalis.
*Magonus magsaine (87).
*Magorana é&c. v. Maiorana.
*Magucia v. Maguncia.
Magud-er, -ar, -eris, -ris, -aris,
-erim (24), magyd- (114, 143), magad-
(131, 136, Gf.), 7 machut- (Ki.), madug-
(11, 19, 114) -aris, -er (11, 19), -uris
(136), magdulans (27. eaula Zeuss),
gr. pa[o0aptc (114. &e.) (7. tirsus 4
tusus 74, 7 cirsus abscisus s?m.;
silio 136 sí. siligo; sigal-e 4 -o Sum.)
dinchil (131, Sm.). rogke (Sum.). chole
sim. (Gt.). Ad. nd. kol-, kole- (20), kól-
(12) -stock. kole-, kol-stoch (19), -struch
(b), -struck (20, 4), -strunk (9), -struncke
(133), -torse (18), -dorse (6 15), -dors
(8), -dorf3 (21). torsecht kól (93). koyl-
strüch 7 stoylstrune (c? t? 19). coel-
stronck (11, 132). col- (24), hol- (85) -scot.
hd. nd. stengel. st. von dem kole (15).
hd. krut-st. (64, 123), -dorf) szm., -stump
(68); einn krutz- (110), kraut-dorD. stin-
gel (1, 2). krawt-st. (1). kag 7 dorf (14.
cf. Sm. 2, 281). d.- (74), krautz- (2, 74)
-kage. lakritz (10). meysterwurz (Ki. &e.).
Jaser (143). corn. caul (Zeuss.).
*Magu-ncia, -cia (55), -ntia 7 maeon-
tiacum (125), moguncia Ad. mentz. hd.
nd. mentze. maynez (1). meintz (v5b).
megentze (23). manyez (4).
*Magus v. Maius.
Magus Ad. geuck-, keuk- (20), koch-
(132), gok- (22, 23) -eler. Ad. gauck-,
gaugk-, gog- (6) -ler. geyckel (18). ko-
kelere (99). Ad. ezewberer szm.; war-,
wàr- (D), wor- (6) -sager. wairseger £
koniek (132). konge (7) varseyger (21).
konine 2 war zeyger (23). konnich 2
war segher (22). Ad. konig, kunig (85,
68). die wisen k. (p/. 65). groDB konnig
(8). gromeister (20). swartzkunster, var.
schwarezkynster (64). kunder zu kunfti-
ger ding (1) volkommener vnd ver-
erst-
344 MAL
nunfftiger (75). wol- Z vbel-tetter (74).
wyser (75, 110).
Maialis v. Magalis.
*Maides (cf. naides) «gs. feld ael-
finne (Hpt. 5).
*Maie sibinstirnes (121).
Mai-, mag-estas Ad. nd. gewalt. dy
herscheit (8^). herlicheit Z7 groeheit (20).
mogenheit (132). ma-, var. mai-gestat
15).
SEP RETCS v. Cyathus.
Maior grosser (76). merre (99).
Maior-ana, 4 -a (74), -ona (68), ma-
gor-ana, -onia (6, (), mar-gerona (15),
-garitaria &e. (q. v.), -iona (68) (herba
cf. pera, olimbrium) margramkrut (75).
meyeron, roter apffel (74). maseran (74,
143). mey-ron, -len (143). mai-, may-oran
(1, 12, 93, 143). mey- (10), me- (17) -rone.
poley (*). bolay. (6). pied (23).
Maiorare grosser machen (110). me-
ren (20).
Maioratio merunge (20).
Maiores nat-u (1), -i (5^) grof der
gepurd (1). wol geborn (5^).
Maioritas groefheit (20).
*Maiorona v. Maiorana.
Maius, magus, maijus (76) Ad. mei,
4 m6 (Mss mog.); mey* (21), meye
(41), mai, n aye (93), maij (76). die mey
n de mey man (22). en meyg man
(23).
Maiuseulus etwal) mer o. grof) (110).
e. groDer (68). wat meerder of groesser
(132). i
Mala v. Malum.
Mala gr. ouis (Pap.); ouis (Br.),
auis (110) alba. wyt schaip (147).
Mala (Z. mantica 93) waut- (92), pil-
greym- (74) -sack. male (79).
*Mala pyne (8).
Mala A4. nd. wange. weng- 7 beck
lin (64). der kiefel (126, Fris.). paeke (74).
kynback (110). kenebacke (11). p/. braon
(Gf., praon (127), braechon (Gr. Wtb.
290), vgl. Goth. Wtb. 1, 317. 2, 752, wo
zu der Vermuthung braecon vil. ,,buceas
i braecas* w. v. scolpus rüáthselhaft
an klingt.
*Malaciana v. Macianum.
*Malacissare v. Malaxare.
Malache altee o. eybifà (91). pappeln
o. kásleinkraut (Ki.).
*Malachia v. Malagma.
Malachim ebr. konig- (10), konge-
(8) -buch.
Malag-ma, -ina, -ena, -na (94), -inum |
(Ki), mal-argina (Gl. m.), -ogma (76),
-igina, magalma (9), malachia 7 ma-
ehali-a 7 -na (3) faski sem. (Gt.). Ad.
pflaster. waich pfl. (G1.). plaster (8, 23,
100). plaester (11). ploster £ NER.
ein binde tüch (3). wycke (bb). wick (1
wikch (2). weke (93). ags. salb (94, 136),
sealf (942).
*Mala- v. Malum-granatum.
*Malamaecia v. Macianum.
*Malamium v. Melanthium.
*Malan gr. rotundum /aí. scheibe-
lecht (74).
*Malanecium v. Melanthium.
*Malannum &oc. v. Malanus.
Mal-annus (cf. Gl. m. 5. v.), -us alpe|
|
(à. semzdei 104).
MAL
Malefi-cium, -tium (134) Ad. nd. bose
dat. b. 4 obel dayt (133). o.-dat (11).
boze- o. vbel-dayth (152). hd. vbel-that,
-tath (69), -tait (T). bof- (6, 134), übel-
(134) -tat. ouel dayt 4 bofdaet (132).
quade daet (11). hd. boDheit. zeubernif
(65). ezaub- 4 wyck-erye (19).
. Male-, mali-fieus hd. vwbel-, übel-,
(134) -tatig, -tatig (6, 134) -teter; obel-
dedig. nd. ouel-, quaet- (132) -dedich.
ein boefdediger o. ein zauberer (110).
der bose dut (8). misse deter (10). tzou-
ener Z gokeler (132).
Malefidus vngetruwe (110).
*Malefi-tium v. -cium.
*Ma- v. Mal-leolus.
*Malesanus (7. infirmus 176) siech (8,
11). sich (9).
Maleuolus &c. v. Maliuolus &e.
*Maleus v. Malleus.
*Malfesya &c. v. Malmasia.
*Malia (g. orbiculus, anders Gl. m.)
maelie (zta/. maglia Kil.).
*Malic-acium, -idium,
Mallicinium.
*Malicona v. Macianum.
*Malifieus v. Malefieus.
*Malifluus v. Maliuolus.
*Maligina v. Malagma.
*Malignanter vf) einer
bofbheit (65).
Malignari Ad. vbel, obel ton, thun,
dun; übel thün (134). nd. ouel, quat,
quaet don, doen. Ad. nd. bos-, boys-
(D), buD- (21) -heit, poshait (1) Ad. tri-
ben sZm., nd. driuen.
Malignitas bóDwilligkeit in harter
straffung (65).
Malignus(?. mal-ediectus 1, -iciosus
7 -iuolus 75) Ad. nd. bose. hd. grim-,
gry-mig. grunt pos (1). nd. grimmich,
grim; quaet dedich (11). greiniger,
vbeler, poDer (74). vnendlich (75). einer
der da brint in bófheit (65. 2« ignis?).
*Mali- v. Malum-granatum.
*Malimu atrament (147).
*"Maliterre (cf. malumterre)
elehtre (942. qus eleetrum).
| Malitia Ad. nd. bosheyt sem. bof-
hafft-, bof»will-ikeit &c. (65).
Malitiose boef- 7 erth- (20), schalck-
hafftig- (65) -lieh. felleke (99).
Malitiosus foi bosheit (8) vbeltetig
-inium v.
entzünten
ags.
*Maliuium v. Malluuium.
*Malium v. Amalatia.
Maliuolentia bof- (68, 110), arg-
((20), quait- (132) -willieheit. vnendlich
wijse (75). vbeltetikeit (9).
Mali-uolus, -fluus (1€ &e.) hd. md.
bose- sém., hd. pof- (1), vbel-, übel-
(134), vbel-, obel-, vber- (18), vn- (68),
arg- (20), nd. ouel-, quaet-, on- 4 quait-
|(132) -willig, -willieh. vbel mutig (15).
| bofbhafftig (4).
| "Malannus (herba) ahhalm (sum.).
, *Mal-anus, -cinus (76),-annus (Gl. m.)
|-annum (Sum.) i. vleus, swere (11 &oe.).
| ubel blatera (Sum. cf. earbunculus).
| *Malapuniea v. Malum punicum.
*Malare 2 mori 4 mutriri (16).
*Ma-, mo-lare malen (5^).
MAL
*Malargina v. Malagma.
*Malassare v. Malaxare.
*Malatoria commeten (85).
*Mala-xare, -ssare, -cissare kneden
4 deyg machen (12). weich m. (110).
beeren (126).
*Malba v. Malua.
*Malcinus v. Malanus. :
*Mal-drum, -trum (74, 93), -dorum
(74) (cf. moldrum) Ad. malter, malder,
multer (1). nd. molder. mudde (110, 132).
mult (68). viertail (74).
*Male v. Malle.
Male possleich (1). quaterleken (99).
Male habet dovet (85^).
*Maleare v. Malleare.
*Maleas segal (141. cf. malus alm.
sigla ?).
Maledieere zd. fluchen, v^fl. nd.
vloken. flochen (5). floggen (21). vloechen.
(132). Ad. vbel, übel (184), oeuel (132)
sprechen; maledien(20), v^-m. nd. male-
dighen.
Maledietio fluchunge; vbel- 4 mi-
sprache (20). maledy-unge (20), -inge
(225). v?maledi-jonge (132), -ng (133). .
Maledictus (cf. malignus) vir-fluecht.
i -maledyet (20 sm.), -smahet (20). ghe-
malediet (23).
Maledic-us, 7 -tus (132) vbel- (110).
oeuel- (132) -sprecher. gotschwerer (76).
Malefacere Ad.vbel, quait (132) doen
(20, 132), hd. thun sZm.
Malefaetor vbel-theter (68), -tetiger
(110). quait doender (132).
Malefaectum missedaet (20). *
Malefaectus vbeldaet (20).
Malefiea zauberin (110). tzouersche
(132).
*Malfieere quellike doen (11). à
Mal-le, -e (76), -uere (8, 9), -o (15)
merbellen (1). me wellen (9), wollin (8).
lieber vnd gern haben; wilgern, var.
wil gern, williger, vnd l. thun (75).
Mal-leare, -eare (76), -lerare (1l),
-liare Ad. nd. he-, ha- (20, 22, 132), Ad.
hem-, ham- (69) -meren. hámern (134).
mit hemmeren sehlagen (110) smidden |
(19). schmyden (68). smeden (20, 132). |
Malleatio smedunge (20).
Malleator tangelari 4 kaltsmit (Gf.). -
dengeler (Y, Gr. wtb. 2, 925).
Mal-leolus, -eolus (9, 76), -leulus
(16), 7 -lolus (74), palle- (64^), mell-
(649) -olus (z. nouellus palmes 64, Br. &e.). |
hamar £ spacha (141, sem. Gf.). hant |
hamer (16). h.-lin (75), -lein (74). hemer- |
lein (9, 74), -le (91), -ken (23). hemmer-
lin (8. hewrling o. grásehp an wein |
rüben (126). fechser (74). fesBer Z. sur |
culus vtrinque capitulatus; lunten, Mrg. |
fewrknote (125). beehring (mzltum. 135). ||
durre weyn holez (mal. 9). sehnittling,
són, rebknebel (112). sehnitzling, iar-
látlin (140).
*Mallerare v. Malleare.
*Malleulus v. Malleolus.
Mal-leus, lius, -eus (4, 76) Ad. nd.
hamer. Ad. hammer. kluppel (7). slegel
(éamue dc. 125).
Malleus ligneus heyge (125. cf. Sm.
2, 128). E
, i ES Ibiseh, heelwurtz, »/. witten huenst
I 116
r
|^ M
A
MAL
*M. lotorius waschebossel (125).
*M. stupa-tius (125), -rius bunnebos-
gel (125). flachs- o. werg-stempel (ki.).
eyn rátschen (126). rattschen, blewschle-
el, hanffpluwel, s. gareeloppel, vlas-
amer (116).
*Malleuus ( : malua) papel muf) (16). |
*Malli- v. Malle-are, -us.
*Malli-, mali- (76) -cinium, 7 -ecibium
(14), 7 -eidium (175, 76), 4 -cacium (16),
malleeinium Zd. hamir-, Ad. nd. hamer-,
hamel- (11) Ad. g,
sehlag (76), -sehleg (75).
*Mallolus v. Malleolus.
Mallum dinch (131, 141). dinc (Gt.).
ding, d.-hofe, rat-, rast-stat (74).
Mal-luuium, -uuium, -iuium was-
Ser val) (110 &e.). hand-beckin (88, 91),
-beek (111). maluuia (7. q. malluuium
.1103) hant-wasser (132), -vaD (1105),
-beeken (8, 9).
*Malma, g.-me des meers ebbe, krym-
pinge (147).
*Malmasia, malfes-ya 4 -etum (64),
maluatieum (91) (cf. vinum malmasi-
num) Ad. nd. edel win , malm-asie, Ad.
-asy, -asier, -atier (b^), -esie (D, 133).
malf-eseyer, var. -asyer (64).
*Ma- v. A-Imucium.
*Malnieium (7. manutergium) hand-
^ tueh (76).
*Malogma v. Malagma.
*Malogranatum (7. fintinnabulwm Ga.
m.) &e. v. Malum granatum.
Malo-, malum- (76) -mellum, me-
limelum, gr. MeA(wQov (126) (cf. ma-
lum musteum) suzepfili (101, Gf.). ein
suef)b- (110), suD- (74) -apffel. soef? appel
(132).
*Malones (cf. molones; anders G1. m.,
Br. vv. mal-o, -ones) rudin (104).
*Malopunieum &oe. v. Malum puni-
. cum.
*Malosus (sé. molossus) rude (9).
Malta, maltha gemengit pech (9).
—p. mit wasch g. (8). kleyster vnd ander
glótwerek (114).
- *Malteum (sí. balteum) balz (121).
*Maltrum v. Maldrum.,
Malua, malba (942) (v. aleia sem.)
pula (Gf. bapilla (»5). Ad. pappel,
» bappel, p., b.—
- -poplen-, pippelen-crut szm. wengebapele
.. (Sum.
bappeln, papel, zd.
V). baippel (6). popp-ole (47), -ele
j B5 Piin (10). popel (132). pope (22^).
pippole (24). ags. cotue (cf. lapsanus;
- -eottuc mallows Bsw.); geormant-lab (94.
— georman-leaf Bsw.); mealewe malba,
geormen leaf malue herratice (942).
*Malua major, minor (94) homes
- 94 an.
— Malua-, mal- (75) -uiseus (?tal.
malvavischio) papelkrut (75). eibisch
Maluatiecum v. Malmasia.
*Malue herratice v. Malua.
— fMaluere v. Malle.
—— *Mal- v. Malua-uiseus.
T
"
*Malulum- v. Malum-granatum.
"Malum (7) molitus a um gemoltern
/ als die muller (75).
LM
E.
DixreNBACH. GrossaRiUM.
-slag, nd. -slaeh. hamer-
|
MAL
Malum 4d. apfel. Ad. nd. appel. bose
? quatheit (20). peyn (9).
*M.-aceanum v. Macianum.
M. arantie, aureum Z aurantium
(116) po- (116), bau- (64) -merantz.
M. augustum augstappel (125).
M. ci- (Br), ey- (116) -donium, Z
lanatum £ eanum (116), mala citoni-a
(24), -ea (47), m. eoeogna (Br.) (cf. ey
donia) queden (94, 47). kutt-en, -inen,
nd. queappel (116).
*Malu- v. Malo-mellum.
*Malum claudianum 7/.
knoopsteertken (116).
Malum-, malulum- (7), malus- (8),
malo- (66 &e.), mala- (9), mali- (8)
-granatum (7. pomerium 74) Ad. gran-
(20), kran- (5), granat-, granet- (65),
roit- (1), padis- (22), padys- (12), parys-
(8, 9), páris- (2. cf. Sm. 1, 292), bers-
(16) -appel, Ad. -apffel. appel-granat (85,
22, 23), -granelt (69), -grubíà (21). Ad.
appel-, apffel- (74) -gart. malogranat;
malagran apffel 7 margram opffel (75).
margra-n (Ob.), -nat (74). malo-, mali-
(8) -granatus dez selben (mal) baum
(8). graneth appelbaum (7).
*Malum insanum, melanzana (tal.
melongena) melantzen, m.-apffel (143).
M. lanatum v. M. cidonium.
M. macianum &oe. v. Macianum.
M. musteum, 7 melimelum paradi-
ssle, -ss apffel, n/. sint Ians appel, eruye-
linek (116).
M. orbieulatum
schijue-rt, -ling (116).
M. orthomastieum m/. rab-, rap-
auwen pl. (116).
M. passum hotzel (125).
*M. petisium 7 curtipendulum pup-
pingh (kil.).
M. pulmoneum »om/. pl. potappels,
boggers (116).
M.-, malo-puniecum, malapuniea
(sg. 1Y) hd. eyn rot, roter, roit, pu-
niken- (17), maln-p.- (5) -appel. korn-
4 kern-apfil (Gf.). malpunige (74). mala-
(23), male- (22) -puniken. ein malken
punieke (5b). ein apffel von granaten
(110). malus-, mala- (1) -punieus eyn
mal puniekbam (5^). mala punikken
pawm (1).
*Malum rubell-um, -ianum &oc. p/.
rottlingen, n/. somerguldelinghen (116).
M. seandianum »/. winterguldelin-
ghen p. (116).
M. sceptianum /. kerlappel (116).
*M. scutulatum breydeling (125.2. q.
breitling Nemn.).
M. strutheum nl. queepeere (116).
*M. 7 anulum terre erdappffel (74).
*M. tortium holtzappel (125).
Malus sbst. hd. nd. appel- 7 mast-,
hd. apfel-, affil- (102), saga- (Gf.), segel-
(15, 76, 93, Gf.), maste- (13), maf-baum,
-pawm (1, 2), -bauem (20), -bom. affolter
4 alfo- (7525€), alfal- (759) -tern. ma5-
holter (4).
Malus adj. hd. nd. bose. Ad. bofhe
(21) bof), bof) (9), bós (134). bofarez £
snede (77). boese Z quaet (20). quat (23).
*Malus v. Malannus.
1oopken,
grunacher, 4.
MAN
*Malus- v. Malum-granatum.
*Maluuia &c. v. Malluuium.
*Mama gottin des glucks (74).
*Mamaciana v. Macianum.
*Ma- v. Mam-mantieus.
Mambre (hebr.) mer (8, 9).
*Mamb-rimus, -ryus v. -urnus.
Mamburni-a, -tas (20) (cf. mundi-
burdia) montsperschafft o. sprachhafft
(20). mommerie (110 &o.).
Mam-, man- (81), mum- (147) -bur-
nus, mambr-imus (19), -yus (20) (cf.
mundiburdus) manber (19, 20). menpber
(mamburnus 20). mundbaer 7 voermund
(81). mommer (110 &e.) mumber, voir-
munder (147).
Mamma (mulierum) bruste (19, 23).
hd. brust, brost (5). burst (11). borst
(132). tutti (93). tutt (91). dütten (111).
duthen 7 vtter, var. dythen4 vther (65).
titte (23). ezieze (9). mamme (99).
*Mam- (8), ma- (9, 16) -mantieus (7.
qui propria mamwu se interfecit et sine
causa racionabili 16; aus monomachi-
eus q. v., cf. hismatieus) der sich mit
siner hant dodet (8), seiner h. totet (9).
*Mammili v. Mannus.
Mam-, ma-milla (viri; 4. mamma
9) ein mans tutlin (1109). memchen van
manne (132). frauwen brust (17). nd.
bruste, burst, titte. hd. tudt (74), tittlin
(91), tutli (92), ezeczia (D*), deeze (wss.
mog.), deez 7 mam (18). mamme (68, 99).
meme (5). memme (8). memmekin (20).
*Mammina v. Mammona.
Mammon, mamon (76) schaez tewfel
(9). dz gutis dufel (8).
Mam-, ma- (25, 19) -mona, -mina
(18) Ad. rich-tum (V, 65), -tag, -tage
(5), -dag (18), -eit (8^, 79). gude rich-
tage (17). reichetag, zeitlich gut (74).
rikieheyt (23). vnrecht (8, 9, 22), vbil
gewonnen (5b), vbl gewunnen (1) gut.
wücher (25). w.-gewinn o. gulte (75).
Mammosus grof) tutten (91).
Mammotre-phus (Br), -pus sew-
geling (9).
*Mamo- v. Mammo-n, -na.
*Mana (arbor) eppe (20). eespe (11).
aspenbaum (19).
*Mana (cf. mna) phunt (8). namen
van gewicht (147).
*Manalis (cf. gutturnium) gief)uas
(91).
*Manalium v. Manarium.
Manare Ad. flie-Den, -ssen, -zsen (4),
flissen (9, 69 Mrg.) abflitzen (64€). nd.
vleten, vlieten (11). dryefen (19), trieffen
75). drupen (11). rynnen (22). rumen
t 23).
*Mana-rium, -lium (74) mule 2. mola
(74), £. molendinum (16) (cf. manuelium)
aus mola manuaria.
*Manatieus v. Monomachiecus.
Manatio trieffung (15).
Man- v. Mam-burnus.
Maneare lam (110 &e.), manck (132)
machen.
Maneatus (cf. maniaeus) ver- (110,
132), er- (68) -lampt.
Maneeps mit der hant begriffen (8).
der do m. d. h. wirt b. (9). slaue Z
945
*kneeht (132). buerg (88).
3
346 MAN
Maneer v. Manser.
*Manoia v. Macis. Mantia. Mathesis.
*Mancilio v. Manticulari.
Maneipare, -ri (29, 28) hd. vnder
hende dun, v. dye h. tun (1, 17). nd.
v. de h., v. henden don. hant-haben £
-geben (75). zu dinste h.-g.(8). zu dinst
g. zu dun (17). zu d. g. 7 tun (9). Ad.
dienstber (76) eygen machen. by der
hant nemen o. fahen (110), leyden of
vangen (132). leiten (68). handelung thün
(67). hentlie vt nemen (93). an-n. mit
gefeneknisse (75).
Mancipari (cf. prc.) geben sieh in
die hendt des gewalts (75).
Mancipatio hantgebung (75).
Mancipi (cf. sq.) erkaufft ding das
einer offentlich kaufft o. offener marckt
(88). adu. waz man mit der hant mag
begrifen (17). daz man nitt (sc) der h.
mag begriffen (8).
Man-, mani- (759), / mamnu- (75)
-eipium (cf. vreeus) hantgeber mensch
(7. mancipi 75). hant-grifgs (74),
-reich (75), -raich (1), -fas (3), -fa6 (17).
ein diener o. ein gefangen ding (110).
dat dient 7 1s g. (132). diner 7 dinste
(9 sim.). zu dinste geborn (9). waz zu
(17), daz in (8) d. wirt g. hivvin (-ia
pl. 104). knijt (99). gieDuaB (v4, 6).
heffte7 stiele (17). knechtlichkeit ; knecht
7 maget, Znterdum vir so er mül) die
windel waschen (65).
*Mancipo- v. Manticu-latio.
Maneones (Gl m. 4, 514, 518; 2.
philippos, numos bizanteos) ags. bi-
zantas (94).
*Maneor (7. corrupcio rei comestibilis
3, 4, raneor »« marceor q. v.; genus
frumenti Gl. m.) schim-el (3), -mel 4, 107).
hd. nd. finne, winne (22). Ad. finde (18),
phinn (2), phin(?), phum (s?c 1), pfynne
(74), pfinn, pyne (67), pinnieh (6). snyde
(sic 21). sure (10, 13, 22). pochz (13).
*Manoor-ina (est caro 3, 4), -ona (?.
caro fetida 16), -osa earo (15) pfinnicht
(3). pfinn (76). pfimni-gs (75), -g (74)
Beisch.
*Maneorosus pfinni-g (75, 76), -cht
(4), -gperlicher (74).
*Man- v. Manu-eulum.
Manc-us, -08(93) mit eyner (9, 132).
bit ener (99) hant. der eyn h. hat (8,
110). ainhentir (104). einhendich (20).
handtloser (74). hanlos (sic 93). manck
7 laem (132).
Mandare Ad. gebyeten 7 senden;
gebyten (9), byeden (21), ent-b. (19),
in-b. (20). beden 7 zenden (93). beyden
(222b),
*Mand- v. Ment-astrum.
Mandatio inbiedunge (20).
Mandatum bot (18, 23). Ad. ge-bot.
-boyt, -bod (91). boetsehafft (20). em-
pfelh-ung, var. -nyf (64). ein gebot der
schlechten heissung (75).
Mandax (Br.) vressich (110, 132).
frafig (6s).
Mandens essende (8, 9).
*Mander v. Meander.
Mandere Ad. kuwen, kuhen (5),
kawen (79). kewen (9, 99). kowen (23).
hd. efen. nuezen (?. epulari 1).
, Mandib-ula, selfener -ulum, -ilia
(Sum.), mand-ula (104), -illa 7 -ile (Gt.)
MAN
hd. kin-packen (4), -backen (75), -backe,
-back, -bacehe (20), -bein (93, szm. Gt.).
chinibain (104). chind pachen (l). ain
kindback (6). kenebaeken (17). kene-
(23), kenne- (29), -tzen (12) -backe. kynne-
(8), kene- 7? ezene- (13) -bag. kin- o
zan-paek (71). kenebae (99). kyn o. zan-
reff (91). hd. backen-, back- (8,9) -zan.
gume (759), gumme, 7 koy Z keu (7546).
ken (a/ph. keu, Z. fau» 1535€). chewe
(Sum.). byler, var. bilder (64).
*Mandicio essunge (20).
*Mand- v. Mant-iculari.
*Mandi-le, -llà v. -bula.
Mand-o, 7 -ox (147) vraez (20). fray be
(19). frof, var. frab (110). vraet (1.
eyn groDer fraf o. schleytzer (126).
vuylvraes (132). einer der vil it (6s).
fresser (88). lecker (110, 147).
*Mandocus v. Mandueus.
*Mandor (//gumen, cf. mansur. man-
Cor Gl. m.?) ryD (6j.
*Mandox (»« pandox?) v. Mando.
Mandra (7. pastor Br. &e.) ovvistal
(104). sehaeffery (68). schaiffherde (132).
schaffhut, pferrich, grub, hule (88). kripff
(1102). kripp (110b).
Mandra-, mandro- (4), -gora (7. po-
mum maeianum 6) hd. nd. alr-un, -une,
-uen (97), -on (6), -um (71), -avn (2 2
-an (64, 110b, 123), -ung £ -einichen (Hen.
eyn ald ran (21). aelruun (11). ailron
(6). olrawne (4). malawn (m ausgestrichen
1) akune (se 9). arzat- (Gt), dil- (153)
-wurz. twalm (105) maltz-appfel (6),
-appel (1), cf. macianum.
*Mandri-eus, -ta, -ea (76), -nus (131)
hirti (131). hirt (0). Ad. schaff hirt.
*Mandrix v. Mandros.
*Mandrogora v. Mandragora.
Mandr-os (Br. -us, -bix schaff (18).
schaeff (20). schof (9).
*Mandrum Ad. krippe, schof-kr. (9).
kropp (19). kribbe (11, 132).
*Mandrus (7. mandra Gl. m.) v. Man-
dros. Meander.
*Manduburga v. Magdeburgum.
Mandueare Ad. een, essen. nd. eten,
etten. niessen (65).
*Mandueator esser (8, 9).
Mand-ueus, -oeus (76) (7. zoculator
ore hians dc. Br., ferans &oc. 16) helich
(110), lelich (132) esser. gaper (132).
*Mandula (7. amygdalum Gl. m.) v.
Mandibula.
Mane d. frue, frü (134), frw (151),
fru, frie (76), fruwe (1, 110), fruye (152),
froe (18, 21). vroe, tijtlick (147). vro (23).
vroch (132). uruch (99). morgenstunde (c1.
Mar.. de mane schmorgens (75).
*Manea &e. v. Mania &c.
*Ma- v. Mo-nedula.
Manere Ad. bely- (69), beley- (er,
134), bli-, bley-, blie- (10) -ben. biben,
bestan; bekliben (12). bliuen (23). Ad.
beyden (Mss. mog.). fubhalten (114).
Maneries (7. congeries lapidum, 110,
c. cementi 15, forma 0 modus 4 similitudo
cuiuslibet rez. cf. figura, maceries) daz
eyn gestalt hat (bb). g. eins yglichen
dings; rohemawr, stainwande (74). ein
iklieh nidiges wisel mose (9. sé. ein
iklichen dinges wise 7 mose). manyere,
MAN
wijse (147). ein manier o. ein hauffstein
(110). morter-hauffen (75). i
. Man-erium, -sitorium, -sio be-leyb-
liche (74), -libende stat, o. ende (15).
Manes totenmenschen sel (93). hell
sel (9). sele in der hellen (8). selen der
h. (75). hellisch-s. o. schatten; todten-
greber, -graber (74). sielen (99). geysten.
by den grauen der doeden (142). geister
by den greberen der todten (110). uuizzi
(2. poenas Gt.).
*Mane-techel, -thetel (8), -tethel
(Br. ex Daniel. v) scheydunge (8). we-
guuge der sch. (9).
*Maneus 7. origenarius (76).
*Manga-rus, -mus, 7 -nus(74), mon-
ganus (Fr. 2 5. v.; 1, 129^. cf. mang-o,
-orus) bosser o. zwerg (74, Fr. jJ. e., Gr.
Wb. 267. cf. oberd. butz, butz-en, -el,
bautz, butt, bott nd. but pwmzlio sim.,
aber auch mango auffmutzer »- aus-
butzer Das.).
Mang-o, 4 -or (75), -orus (8) (gf.
equieius) ver-dauscher, -kauffer (8). ros-
(23), royseh- (5), royf- (sze 29), Ad. rof-
tuscher. hd. ros- (10), ru- (17), ruseh-
(20) -duscher; rofb-thuscher (133), -tau-
scher (64€, 134), -teuscher, -theuser (151), |
-tuser (13), -tusser (1), -hirt (64, 75), 0.
huter (75); ros-tauscher (1), -tuser (18),
-hirt; ra dueBer (21); ruf)- (5^), rus-
(9) -hirte. hirte (8). meeze- (20), merze-
(342, 93), mertz- (88) -ler, Z vnderkeuffer
(?£. intermediator 20). liutuerkoyffer
(34^). menger (7). mangare 7 mengari
(Gf.). ritter Z weppener (8, 9). menschen-, |
kindel-dieb; stumpfler, hosenflicker, klei- |
derbutzer (116). gr&mpler (126).
Mango boler (machzna 64, 93). holer |
(sic 64€). |
Mangonizare liegen als roftuscher |
(110). auffimutzen zu dem kauff (Das). |
*Mang-or, -orus v. -o.
Man-ia, -ea (18, 76) Ad. nd. awise,
dorheit, gemlicheit. gemmelich d. (8).
gemeynliehkeit 7 torheit (9). gemain- |
lichait (76). gemechlichheit (7). ^d. gem- |
lichkeit, -leichait (1) gámellichait (2). |
ejlichkeit (7) abwifó (17). gejlieh (7) |
abo wiDe (21). awis (6 Je (lat.2) t. |
awise (18). awiczen (4. cf. amentia).
abwise en aweib (134). awyeD) (69).
aywise (67, 152). elwisch (66, 70, 151) |
tob-ung 7 -sucht (75). helsche dolheit
(68, 110. 2« manes).
Man-iaeus, -iatus, -eatus, -icatus
(V) hd. nd. awisich. ab- (17), abe- (21)
-wiDig. awisch (22b). Ad. ay wisli-h (152), |
-eh o. gemechlieh (67); g. 7 an wisig
(0); geme- (66, 151, 152), elwisch- (66,
151), gem-, gemme- (18) -lich. gemmelich !
dore (8). ghe- (28), ghem- (22) -melie.
jemelich man (109). vnsinnig (6). doll (68, ?
132). dul (107). debig (110). tobyk vnd
herezslechtik; herezenslechtig; mansich
(4). tobsuehtig; abgezogen von der ver-
nunft der sinnigkeit (75).
*Maniare, maneare (19) (cf. mani-
sare; anders Gl. m. 4, 527) swindelen
(19). beswinelen (11).
Manica, 7 manulea (147) Ad. nd.
ermel. oermel (68). ermelen (12). arm-e |
(10), -rineh (12), -ring (93), -ysen (os)
-eysen (64€). hant-ketten (88), -eysen (15).
daum- (88), dum- (110) -ysen Z fessel.
MAN
| vesser 2 duym yser (110). kete (9). bant
(8). ags. glob (136), gloob (94). nd. cluue
1. vinculum 22, 23). stucha (Gt.). stuiche
ES stucke (20). Ad. nd. mou-, Ad. mau-,
| ma- (77), nd. mu- (147), mo-we. muef-
| blech (125). pi. hant duch (£ vincula
manuwm 1). hándschken (114).
Mani-eare, -tare (74) (é. properare
| £appropinquare ;75) ylen (8,20). kommyn
| (8). friw (9), fru (74) komen, 2 eylen, zu
| k. (9. zu ylen (75). haesten (11, 20).
| vachen (8b). vechten (79).
| .J Mani-eatus, -tatus (14) (quasi manu
pictus & punctatus 4, & pictatus &o. 76;
| cef. manieleata) geerm-ilt (9), -elt (8).
| gest-eppt (74), -yppet (4).
| *Manicatus v. Maniaeus.
*Mani- v. Man-cipium.
*Manicle-ata, -ta (9) zwy vach cleyt
| (9. el. mit zweyfachten armen (8).
| manueleata gistuchet roc (130). man-
uliatus 7 -ieatus ags. geslefef (sic G1.
| Aelfr) manideata :. (unica mancata
(148).
Mani- (16), manun-eula /d. arm
leder.
*Man- v. Mant-iculari.
| *Mani-, mnia-, (sc 753) -eulatio ent-
pfremdung (75).
|, "*Manideata v. Manicleata.
Manie v. Maniols.
Manifestare Ad. offen-, vffen-, nd.
| oppen-, apen-baren. offenborn (21). zeugen
i wisen (20). tonen (99).
Manifestatio tognisse (99).
Manifestatus oppenbaret (23).
Manifeste /;d. offen-, víffen-, nd. oppen-
barlieh, Ad. -berlich.
Manifestus Ad. offen-, -vffen, nd.
oppen-bar. offenborlich (21).
Maniflua (indumentum) gall. moufle
132).
ES. (nach maniea ermel) stinch
| (Sum. rv. sé. stiuch?)
Ma-, mu- (136) -nile hantuaz (:.
aqua-m. q. v. 104, sem. 121, Gf.). halbisin
(104. cf. anuabile; halb manubrium;
! Gnders BM. 756). ags. lebil (94, 136. lsefl
&e. Bsw.).
| "Mani-olae (114, Das), -&& (Das), -e 2
E mummenkater (125). butzenbóck,
auff die man den kindern trawet, die
| mümel (Das). pótzmánner 2 fafnachts-
larven (114).
— Manip-ula, la (23) (7. stola, pannula
Y hd. nd. hant-vann, Ad.-fan, -fon (10),
tol (75), -stoll (76), -zwehel (67, 68),
; *ezweyl (18), -dwale (107), -dwele (132),
d (manipula 23). stole (75).
! Manipulatim durch alle burssen £
YOtten (Das). von burf zü bur (Pict.).
; ags. threat- (94), theat- (136) -melum.
' Manip-ulus, -lus, hant-vane (8, 9),
" (65, 74, 93), -rolle (sc? 141), -vol
(14, 110). manipel (sacerd. 4, 110). gar-b
(15 65, 74), -we (20), -ue gb 13), Ad. -be.
be (21), -ue (12, 92, 93). gelider
vers. aus gelima); CC ritter;
ern kule (9). ysern k. (8). eyn
ehar von zweyn hundert rittern (11).
chantze —(qzlztum 125). rott (91).
iffel (7. aggellus 75). ein. michel zal o.
heüffle kriegs volek; ein rott
zehen die ein burB haben (Das.).
bursch von zehen kriegsleuthen (Das.
MAN
MAN 347
eath.). sehaupp (20). schoff (225). schoef | auf huben wonen (9). uff huffen ader
(11). hu. var. hau-ffel, h. vff einem
acker (75). armfol (65). sam (2. ach im
bóhm. Wald). sámnat (Sm. 3, 243). sang-e
(ib. 210), -a (als lat. méssv. 64). scho,
Ssampn-ot, -et, sang ein puntkorng (sc) ;
soldner; eyfmneinkolb; schar (74). m.
foeni ein bussle hews, n4. bussel 7 greep
hoys (116).
*Ma-, 7 ana- (74) -nisare hd. gem-,
nd. gheme-lieheit, gemechliekeit (1),
gefliehkeit o. abewif (107, awi (6),
dorhait (76) hd. driben, triben, treiben,
nd. driuen. gemlich sein o. werden; toben
7 wueten mit schande vnd vnzueht (15).
ghemelie zin (23). jemelich sin (109).
talmen (22b, 74, 147). boldren, ruyschen,
drammen (147).
*Manisatio bolderynge, geruysche,
drammyng (147).
*Manita v. Manica-re, -tus.
*Maniteca handtschuch, ermel (74).
*Mani- v. Manu-tergium.
*Manitieus v. Monomachiecus.
Manna Ad. hymmel-, lyblieh h.- (65),
hymmelisch, hymmels, he$mel (21), nd.
hemel-, hemelsch brot. hemelsbroet (132).
hd. hymmel-broit, -hung (4. aeromeli
116), -brod mannahu, -thau manna
(125). miltaw (126). ehruzzemelo; pilipi
(é. esca, Gt.).
*Mannalis hant slan (23).
*Mann-eiras, -aria (sg. Gl. m.) parta
(Gf.).
Mannu-s, 4 -lus (126, 128, Das.) Z
duetrimannus (147) ros (93). hengst
(19). heynst (11). folleyn (4). voelen (97).
füly (123). bieker-tle (126, Piet.) -thm 2
-lin (Das. cf. Gr. Wtb. 1809). nl. negghe
(116). en mekeler (£. equus paruus 23).
kleppher (p/. mammili 125). teldende
pert (147). zelter (64).
*Mano awis qd. (16).
*Manobium (cf. manubrium) hepfft
18).
*Man-phar, -phur v. -sur.
Mansare 7. frequentsr manere (Br.);
i. pondus ducere (16).
*Mans-, se/£en maus-, maue- (132),
maut- (76) -eolum, musileum (136) (7.
piramis 7 sandapila 93; mausoleum)
grab (6). edel (93), edeler lewte (9),
kostlich (8) grab. edeler lute grap (8).
sarg (76).
Man-ser, -sor (Y &e.), -eer, -zer Ad.
huren-sun (100) -kind. en hueren kint
(11). eyn vrkunde (! Z. f?lius spurti sc
D. hoern soin (19). hüren- (79), hüren-
(85) -hus.
*Mansi v. Nauci.
*Mansiare wandern 7 gruweln (77).
*Mansi-care v. -tare.
Mansi-o, -s (79) (cf. manerium) Ad.
won-, wan- (8b) man- (20), blib- (84^)
-unge. won- (23), wonn- (13) -inge. we-
sen, heim- 2 an-w.; belibnif) (75).
?Mansionarius ein stedewonhafftig
man (10). hofeman (12). Ad. hub-, huf-
(19), nd. hou-ener. mensner (v. edituus
93). mefiner 7 sigerstein (74). mesener £
chuster (104). mesinari (Gf.). selidari
141).
*Mansi-s v. -o.
*Mansitare (7. frequenter manere Br.)
—
uff hauffen setzen (sc 17). mansieare
uff horen wenen (sec 8).
Mansitorium v. Manerium.
Mansor woner (8).
*Mansor v. Manser.
*Manstr-aga, -uea, -uga v. Mastruca.
*Mansuans v. Gluto.
Mansue- v. Manswe-.
Mansu-m v. -s.
*Man-sur (131^, 141), -sus (Gf.), -phur
(141), -phar (1315) (cf. magalion, man-
dor) gruoz (131^). gruz (141, Gf. 3, 344).
*Ma- v. Me-nsurnus.
Mansu-s, -m (125) (z. eolonia 104,
Gf.,, areola sim.) huob-i (104), -a sm.
(Gf.). hóba (120). ain hüb (6). hueb (1).
hube (8, 4). hd. ein h. (Mss. mog.), huobe
(19), houe (12, 20), huyf (133), hauf,
huff (152), morgen (18) landes. houe
lans (13). h. (23), hube (9), juchart (7)
ackers. hoef (97) hufe (79, 125). huue
(22). hueue lants (11). eyn huff landt6
von (68), hoff lantz van (132) zwelff
morgen. ein morge (10). ein huff lands
von XII iucharten (110). ein kauling
(125). hi- (120, Gf.), bi- (Gf.) -saz.
*Mansu-s v. -r.
*Mansu-s, -etus (cf. Dz. Wtb. 216)
sachtmoedieh (14:7).
*Manswe- sí. Mansue- /n den Hss.
*Manswe-re, -scere (act. et inch.) Ad.
senft-en, -igen (17), -imutigen (6), -modi-
gen, -werden (8, 9), -mutich machen (68),
-muetig o. demutig werden (110); anhe-
ben zu senftmutigen (-escere). sanftigen
(18, 4). sachten (79). zacht-en 7 -modi-
um (28). sacht 4 sachtmodich werden
132).
e ccrut (-re Br. &e.) sanfftmo-
digen (18).
Manswete senfftmudeclich (20). milt-
samiglich (a/pA. mits. 75. cf. Sm. 2, 650).
Manswetudo d. sanfftmudi- szm.,
seníftmute-, senffmode- (5) -keit. fenst-
muttikait (sc 6, wo eine neue Hand stets
St «ede ft schreibt). nd. sacht-modicheit,
-enisse (79), zedicheyt. záme (126).
Manswetus, 4 mansues (110 &e.)
hd. sanfft-, senfft-, senf-mutig, -mudig,
-modig. sanf- (13), nd. sampht- (23), sacht-
modich. seunfftmüdick (19). sachte (79).
sacht (132). saegte (99). geduldig (18
Mrg.). zem vnd gietig (64). miltsam (a/ph.
mitsam 75) mit-wür 4 -ber (Sm. 2, 650
sim.).
*Mantele &e. v. Mantile.
Mant-ellus, -ellum (20), -us Ad.nd.
man-tel, -tell (1), -del (20). -ellus gemeyne
gewant (8, 9). heucke (55).
Mantelum v. Mantile.
*Manter 2. qui dicit obliquum. (16).
Man-tia, -cia (cf. mathesis) warsa-
gunge 4 goucklery (110). wairsaginge
i gokelye (132).
Mantiea (?. sarcina, mola, petra;
sarmancia 1) Ad. wat-, wait-, waet- (20),
wot- (9, 4), waat- 4 weid- (135), wad-
(17, Ki2.), waid- (Kib.) -sack, -sacke (17).
wat sag dasche (8). wetschger 7 efsack
(110). wetzger (88). wetzker (125, 132).
aessack (07, 132). wátschger 7 bulgen
(126). malaha 2 tasca. (120). malha 7 dasca
(121). male (99 &e.). maele (20, 132).
sweideler 2 renzel (Chym.). felis (74).
44 *
348 MAN
*Manticulare fatschónle (111).
Man-tieulari, -dieulor 7 -cilio (17),
-tillare Z -tilare (9), -tieurari (76),
-ijeulari (75, 76), -ticor (120), maculari
(sze 755) (Z. elepare 75) stilo (120). steln
(-dieulor 17). be-driegen (17), -triegen
(-tilare)? trogene tun (9). kippen (126).
ent- pfremden 7 -furen durch dieberey
15).
Mantieu-, montieu-, mancipo-latio
vntrew, falscheit (74).
*Manticulus (7. follis Gl. m.) ein eley-
nes mentelin (64).
Mantieum (7. follis G1. m.) ags. hond-
fulbaeves (Hpt. 5). handful-beouuas (94),
-beouaes (136).
Mant-ile (7. manutergium 5 &e.,
phinna 3), 7 -ilis (7. mensale 76), 7 -ele
(Ki., 7. gausape 4 mappa 66 &c., 110 &c.), 7
-elium (125, Ki., Chytr.), -elum (125, Ki.),
-elia p/. (121), -iolis 7 -iole (74), 7 ma-
nupiarium (66 &e., 110 &c.) duahilla szm.
(Gt). twahillun (127). twehel (1, 3). zwechel
(3. »« zwech phinna!). hant-zwehel (6s,
16), -zwohel (125), -zwele (111), -queln (21),
-dwele (23), -wél 7 serviet (Chytr.). hands-
quel (114). handquelle, fatscheinle, faci-
net (Ki?.). tisch-zwehel (110), -zwechel Z
-leg (75), lach (9), -tuch (1). tusch lach
(68). di- (8), vme- (85) -lachen. tafel-
laken (132). vlaken (79). stulach, serg
LEN hulle-duch: (8), -tueh (9). mantel
19). brot-, var. broit-tuch ; vmblege am
tisch; brueh (75). chinorest (Gr. ).
wetle (112).
*Manti-llare, -lare v. -evlari.
*Manti-ole, -olis v. -1le.
Mantissa (voc. tuscum 125) zugab
(91). dy hantgifft (125).
Mantua mantaw ein stat in lampar-
ten (74).
Mantus (cf. mantellus. »« wantus).
mantel (107, 110, 132). hansche (132). en
wante (11, 107). wandt (68). moffels aen
die hande (107). voirmuwe (147).
Man-ua, -ipula pigrift (Gf.).
Manuale hant-tüch (74, 93), -buoch
(64, 75), -puch (74). «gs. hand lin (7. ma-
nutergium ^1. Aelfr.).
Manualis das zu der handt gehort
(74). hd. hant-sam (8, 9, 68, 110), -zamer
(74), -wereher (1), -bucheleyn, -büchlin
(134. szm.), -buchlein (151). hand-ich (132),
-elik (11). hendelich (20).
*Manuarium (7. sclopetum, pugil-
lare) vüstlink (Chytr.).
Manub-iare v. -rare.
Manub-ie, -re (8, 9, 79) (Z. exeubie
7 exwwuie dc. Br. cf. sq.) wach 4 rawb
(9). wasceh o. winde raup (8). scharwathte
(QU peuth (Fris.). blütgelt (91). mamelen
2
*Manu-bium, -vium (136) (7. promp-
tuariwm Gl. m.) hant-gat (11, 20), -hoel
? loch (19). twirl (9). ain cluppert zu
zehem win (76; anders Sm. 2, 360 sq.).
&gs. uuael- (94), uuel- (136) -reab (st.
-biae cf. prc.).
*Manubius rou- (121), roi- (Gf.) -bare.
,"Manubr-are, -iare (64, 76, Br., Gl. m.)
(4. manmubria facere; vigi- 4 vio-lare
76, 2 mane »« manubie?) schifften
einen boltz o. stieken (75). hefften (64).
*Manub-re v. -ie.
Manubrium halp (104, Gt.). hónhalb
sal-
MAN
4 grabunscit (Gf.). helm (8 &e.). helue
(12, 23). helza (141). Ad. heffte, heft.
eyn hefft ain eyme mefr (19). hecht
am metzer (132). hechte Z stel (23).
heecht (11). hieht (97). hette (99b). d.
styel, stil, stele. sehale (eultelli 125).
*Man-uea, -uta (20. -iea G1. m.) mor-
genstun-de (19), -t (20).
*Manu- v. Man-cipium.
*Manu- v. Mani-eleata.
*Man-ueulum, -eulum (9) ymmys
(8).
Manudueere handeleyden (20).
*Manuelum (cf. manarium) querne
(109).
Manufidelis 5d. nd. (ein) getr-uwe,
hd. -u, -ewe, -eiü (134), -ewer (4), -av (3
sim.) hant (cf. Fr. 1, 408, 411. Sm. 1, 468.
2, 204). getruw von handen (68, 110).
druenhander (8). ein truwe- (55), trew-
(1) -halder.
*Manufortis starker mit syner krafft
65).
*Manugo stil (Gf.).
*Manula-bium, -uium (Gl. m.) 7. vas
ad lawandum manus aptum (x6).
*Manul-arius, -earius (Gl. m.) muwen
meker (147).
Manulea v. Manica.
*Man-uleare, -ieare muwen maken
(147).
*Manul-eum 7 -eas (gen. -ee 90. st.
-ea Br. &c), -ium hant-vat (11), -fayf
(19), -faD 7 maniea gewant (90. —
want v. mantus ?).
Manuliatus v. Manicleata.
Manumissio gebuntnisse oder. vry-
heyt (8). gebunden der vreyheyt (9).
ledig lassung (65).
Manumissus Ad. gefri-het, -heyt,
-et, -et der faneknif halben (75). ge-
vreyet (9), -freit (4, 134). nd. ghevriget.
ein lediggesagter (64).
Manumittere freyen (4). fryhen (90).
hd. fri-laBen, -laiBen, -machen, -m. der
feneknüf) halben (75). frijelaiBen (10).
virlayDin (se 19). nd. vri-, vrigh-laten.
Manumundium dwele (147):
*Manuneula v. Manicula.
Manupiar-ium, -um (76) (7. gausape,
mantile, manutergium qq. v.) handt-
zwehel (68), -zwechel (76). dwele (147).
Manus Ad. hant. gewalt (74, 110).
macht (132). herre 7 xpus 4 gotlich rach
i g. milde beschyrnisse 7 gewalt 7 got-
liche wirkunge £ 7wsticia (9). got £ got-
lieh roche o. g. mildekeit 7 gewalt Z
gotlieh w. (7) gereytekeit (8). rachsal
0. werck (74).
Manuseriptio hantmal (Gt.).
*Manuta v. Manuea.
*Manuta pl. mauwen spangen ermeln
sp. (19).
Manutenere frie halden (8b sm. ).
frij h. mit henden ader mit gewalt hal-
den (11). hanthalten (65).
Manu-, mani- (94) -tergium, manu-
teri-um, -a (Gft.) (7. mantile, causape,
eo-, to-gilla, toalia, mappa &oc., gu-
metarium £ eolliga 75) tuahilla sem.
(Gt). hant-duuehilla sm. (Gt.), Ad. -twele,
-zwele (7), -zweyle (18), -zwáhel (6)
-Zwehel (75, 110), -zwechel (76), -duelle
(19), -dwele (23), -dwale (106), Ad. -wele,
—
MAR
-wellen (21), -weule -tergium 7 -phane
-terium (19), -tueh (1, 2, 4), -duch (5).
haneezeugel (13). dwale (99). ags. liin
(94), lim (198p
Manutus mensch der da grof) hende
hat (175).
*Manuvium v. Manubium.
Manzer v. Manser.
*Ma-, var. map-pella ein klein zwe-
hel, var. kleyns zwehelin (64).
Map-pa, -a, -pula (120, Gf, -pola |
(1), -pale (9, &t.), -palis (120), -pile |
(Gt.), -ula (6, 76. cf. planeta), -illa (76),
-pella (v. discus), ma- 7 na-ffa (w. |
omentum) duahila sm. (Gt.). nd. dwele, |
dweel (11). twele (85). zwele (10). tweule
? hantweule (19). ezuegel (13). ezueyel
(14). hant-dwele (132), Ad. -twele (5), |
-twel, -wel (133), -weln (91), -ezweyl
(18), -zwehel, -duch sZm., -fan Z -illa |
[a0 handel (-pola 7). tischlach (9).
isch lachen (8). houbet thueh (100).
Mappa mundi beschreybunge der
werlde (8, 9).
*Mappale v. Magale. Mappa.
Map- v. Ma-pella.
*Mappile &c. v. Mappa.
*Mapula v. Mappula. Planeta.
*Mapus (s/. napus) reddich (20).
*Maphora v. Maforte.
Maranatha (hbr.) fervuazzot (Gt.).
*Maratro v. Vltrum. |
Mara-thrum, gew. -trum, matathris|
(85) phe-, ve-, we-nehil, àoh. kopr (4).]
fenichil (104). finechal (131). venecol (24).!
vencol Z semen (47). fengel (17). fenchel
(111). f-same (10, 74), -saet (132), -stoek]
(74). fenekelsom (110). venekolsaet (85).|
Marea (pecunie) hd. md. ein mark
m. des gewichtz o. der zal 7 ein halb|
pfunt (75). marcekt (64€). |
*Marceania v. Marchia.
Maroeasita v. Martasicci.
*Mareatus v. Mardarius.
*Mar- v. Ma-cellum.
*Mare-, mart- (64b, 75) -ellus, -ulusj
? mars-ialus (4), -eolus 7 macilla (14]
. ham-er, -mer; hant- (3, 17, 75), hu£
(3, 4. cf. Fr. 1, 472), schlag- 7 peschlag?
(15), vo lege- (16), werck- (8, 9), mittel;
(64, 74) -hamer szm. hemmerchin (19
hemerken (11).
*Marcensens v. Marcescere.
Marcere d. nd. mager, morghey
(23), dur (4, 110), dor (12), dore (V
werden, machen (1, 1). mageren (11,19
hd.nd. dor-, do- (22), dur- (5), da- (6), dex
(1), tor- (85) -ren. dornen Z krippen (13j
krimpen (10). serimpen (str.? 12). vorg
(8). drogen (99). zvinen 7 zoheken (100)
fulen (68). swelcken (74). |
*Marceria v. Maceria. Maneris. |
Marcees-cere, -sere mager werde
dorren, svinen (100). marcensens |
debilis (16).
*Marcessibilis dorrelich (20). vuylic
(132). ful-ig (110), -heit (68).
*Marcessibilitas mager-,dorre-,dur 1
(20) -keit.
*Mareessim dorlichin (19). dorrelie
11). *
: CENT. est munitio facta, p
prelium (16).
*Mar- v. Ma-cianum.
MAR
*Mar-ciea (11, 19), -toea (20), -topa
(11, 19) (auzs) trappe (20). drappe (11).
drap (19). krappa (martopa 11, 19. aus ?).
*Marcicordia v. Macis.
Marcidare welek (110), dorr 7 vuyl
(132) machen.
Marciditas hd. nd. mager- 4 dorre-,
durr- (110), durre- (20) -heit.
Marceidus hd. nd dorre. Ad. durre,
durr. dür (4), dirr (76). dore (18). dor
(21). dorr vuyl (132). durr 7 ful (68). durrig
(1. tur Z truken (6). Ad. tru- (74, 16),
dru- (5) dro-, dra- (21) -eken. droghe
(33, 19). marget (11). mager, maderteli-
ger (14). lamp- 7 hang-end (ars 126).
*Marci-, marceo-nella v. Valeriana
"Matucella.
Mare- v. March-omanni.
Marceor (7. maneor, mareiditas.
ranecor) Ad. fnmne, pfinne, pfinn, phinne
(3), phind (1), pfinte (74), find (21), fin
(133), feyne (152), pin (6), pfyme (67),
nd.vinne, gew.in carne.frey (67). schymmel
(68). durheit (20). mühelose (196).
*Mareorare hacken (74).
*Mareorella . Valeriana. Matucella.
*Marerabius v. Marchio. :
*Mareulum harke (125).
Mareulus v. Marcellus. .
Mar-eus, -tus hammir (8). hamer (17).
grof (64), groDer (110), der grof) (64),
vor- (132) -hamer.
*Mareus v. Mascus.
E mark (8) marthe 7 marcke
Bass march (23).
Mar-chia, -Ihia (s7c 1), 7 -cania (125)
marich (1, 71). mareke, vulg. marche (15).
dye mark (9, 76, 110), marg (17, 125).
Mar-ehio, -gio (60), -ggrauius,
-grauius, -grauus, -ecrabius (18) wnwe-
sentlich untersch. in einigen Voce.) hd. nd.
marck-, marg- (5, 19) -graue. //d. marck-
-grafe, -grafl, -greffe s/m., -groue (9).
marg-grebe (19), -grefe (8), -greue (132),
-graff (75, 134). mar-graf (4, 69), -gratfe
(bb), -grabf (6), -greue (11). marc- (23),
march- (11) -greue.
*Marchio marck, marggrafschafft (74).
Marchionatus (7. marchia 75) Ad.
markgrafe-, marckgrof- (3), marggraue-
(5, 133), marggraff-, margraf- (4), mar-
grabf- (6), marggretfe- (21) -schafft. nd.
—maregreuescop szm. marggrauenthum
—— (15). margdom (5^).
Marchi-onissa, -ssa (20), marggra-
fyn (4). margreff-ynne (20), -yn (5^).
Marcho-, marco-manni gesamet
volk (9). gesammit folg (8). die meer-
manner vnd mercker (114). dy voyt-
lender (125).
*March-us v. -iatus.
— *Mar-darius, -darus, -tarus (22b,
— 74, 76, 102, Kil), -turus (23), -derus
- (16), -tallus (Sum.), -dalus, -dulus, -del-
Tus, -tus (Gf.) -ta 7 -durus 7 -turellus
—. £ -ralus (Kil), -tasus (74), -tes (110, 111,
Kil), -trix (64, 74, 93), -eatus (91), -ga-
. — dulus (55), -tinus (? q. v.), mor-talus
| — (9), -darius (75), eartarius (g. v.) (anz-
—mal, cf. Gl. m. 4, 568, 582, 584) Ad. nd.
. —mard-el, Ad. -ar (102), -ir, -er (-darius
|. 19 &e.), -er beest (132). mader (15, 91).
- — marckdel (-dellus 19). mordel (22). maer-
3
MAR
ten (11). mart.e (23), -er (Kil.) mart
(102, eyn der 22»). morder (4). merder (55).
*Mardus hortulanus gartkerse (85).
,Mare hd. nd. mer. hd. meer (68),
mór (134), mere. dy sehe (125). see (99).
M. balthieum dy ostersehe (125).
."M. eneum (cf. m. vitreum Gl. m.)
gie-, handt-fal) (74).
M. galilee 7 tyberiadis (17), mor-
tuum (1, 74, z. locus aspelti 76) tot (1),
dot (17), dat dode (23) mer. vnfruchtper
wasser (74).
M. rubrum rot mer (1, 11).
*Marellus (7. vitellus) ey dader (141).
*Marelucium v. Merlucius. .
*Marena (tributum Gl. m.) v. Isma-
rena.
*Marexta (cf. maroxa, mataxa) en
grane (s&. garne) winde (23).
Marga (v. medulla) margh, mergh ;
(med. terra) ma-, me-rghel (xkir.).
Margarit-a, 4-um (110 &e.) Ad. perlin
(110), eyn fin p.; berlin (65). perle (97,
132). fine p. (13). veyn perleyn (9).
schone pferlin (10). margari-th (5b, 76),
-t (75), -tt (1). ein dir stein (99). mari-
greoz (Gf.).
*Margaritaria (herba, cf. maiorana)
maser-an (125), -on (123). magitana me-,
var. mas-seran (64).
*Margaritatus camarigreozzot sim.
(Gf.).
*Margerona v. Maiorana.
*Marges (cf. merges) grave (85).
*Marg-io, -grauuius oe. v. Marchio.
Margites, Lace ein schlüngel(114).
Margo (7. lab-ium, -rum, cireum-
ferenci-ale, (74), -à 4 extrem?tas, prec.
fontis, litus maris) prard (7. eire. fontis
1). prort (Gf. 9, 313). brort (2, 74). brat;
port; geschele; brunschwel; leisten vff
einem ding ; gefesse; zarge; vmbscehranck
(75). burte (10). bort (13, 74, 77, n£r. 128,
Das.). ge-b. (12). brunnen-b. (93). br.- (110),
brune (88) -schal. prunschel, prunnen-
geschell, port an einer schussel, pad-
schefilein, trog, leffs (74). born geschelez
o. offer an dem rin (8). vwer (100). oeuer
(20, 132) van dem wasser (132). gestalt
vmb ein w. (74). das gestad an dem mer
(110). eyn burren gestelle (55). slyng
(16). sline vme en borne (22), dat vme
de b. gheyt (23). born- Z zober-stein;
randt o. rang (74). eyn geremceze (14.
cf. lor-a, -iea). liste (77). vmmelauf (9).
vmsehwayff (64). die marchen 7 fron-
tieren (Fris.). ein ort br? o. aynes yeden
dings (91). dat spacium van dem boech
(132). das sp. an einem buch (110). ags.
(?) mengio (94).
Maria (maris stella 75 var.) mer (7.
mare 8). merstern (8, 9, v5. ep?th. s.
virginis). erlewehterinne (9).
Maria magna marie magdalenen
orden (1).
*Marina (ausmanna?) gotlick dranck
(141).
Marinarius schiffmann (110 &e.).
*Marinella v. Valeriana. Matucella.
*Marinus (7. Zwxía mare 68) menlich
(D^). manleich (1).
*Mariona v. Maiorana.
*Marionus 2. nauta (148). see- (8),
zee- (9) -man.
MAR 349
*Ma-, mu-riparum, mari-, foemini-
fieum welsch bingelkraut (143).
Maris-ea, -sa (v. vesica dec. 129) (cf.
extalis) eyn blaze (19). blase (11). plase,
et. macula (14). feigwartz (111). grozdarm
(Sum.). blaider (147).
Maris-stella, -tella (19) (cf. maria)
leide sterne (11, 19).
*Maristall-us, -a (Gl. m.) marstal,
inde marsehalkus (20).
*Maristella v. Maris stella.
Marita-gium, -rium (76) hd. lipe-
sim., leip- (9) -gedinge.
Maritalis ee-, man-lich (65).
Maritare, -ri (b^) hd. nd. man, zu
der ee (110) nemen. Ad. zu man, zu eym
man (18, 132), nd. to manne geben,
geuen. zu man gaben (6). eyn man
zufugen (17). hilliehen (132). vor-trewen
ader -loben (4).
*Marita-rium v. -gium.
Maritata hd. nd. gemannet.
Mariti-ma, -na (8) an der zee Z an
dem mer (9). an der see o. ander mer (8).
by den meer of see dat ertrick of lant
141).
Mariti-mus (12, 79, 110, 132), -nus
(£. vir legitimus 68) an (39), von (8b)
der see. ein seiweren (eiw? euv? 19).
en ze verder (11). en by de ze (23).
wonende by der zee (132), dem mer
(110). eyner der by dem see wonet (68).
anderwillen (s£. an der wilden?) wage
12).
*Maritin- v. Maritim-a, -us.
Maritus Ad. nd. man. man des wei-
bes 4 eeliceher man (75). E- (6) huó-
(21) -man. Ad. wirt, huD-w. nd. huswert.
eharl (141).
*Marlhia (laus t?) v. Marchia.
Ma- v. Me-rlucius.
*Marmarius mormelsteyn (1).
Marmor marmer (99). m.-stein (68).
marmel (64, 76). hd. m.-, mermel-, Ad.
nd. mormel-, murmer- 4 edel- (8), mur-
mel- (11), marbel- (2), merbel- (1), már-
bel- (1) Ad. -steyn, nd. sten. mormel
(13). m. album wy m'mel (5^), of.
alabastrum. m. rubrum roth m'mel
(D^). rot merbel stain (1, 2). m. viride
grun m.-stain (1).
Marmorarius (7. hermoglyphus 125)
bildhauwer (64). polyrer (125).
*Marmor-, abse-, as-, arc-ella (7.
eu-, he-patorium, agrimoni-a, -um)
à-, o-dermenig &e. (143).
Marm-oreus, -orius, -urius (11),
-arius (q. v), -oreum (16) von mermel-
stein gemacht (14). hd. marmel-, mer-
mel-steynig, -steynicht. nd. mormelste-
nich. mermel- (3, 9), murmil- (8), marmor-
(15) -steinen, -stein (2). mormel stainin
(6). murmel steynk (21). marmelstain
16).
e (herba) hóners- (105), maron
huener- (BM.), moron huner- (Sum.)
-darm. Vele meist zu moron stimmende
romanische und germanische Formen s.
bei Nemnich v. alsine.
*Maronium (7. rhapontieum ). rha-
pontick (143).
*Marophium (cf. prc.? marrubium?
mapus ?) rettich (74).
*Maroxa 7. instr. ad fila; cf. marexta)
ain garnschrag (76).
350 MAR
*Mar- v. Marso-pieus.
Marr-a, -o (74, g. -onis 7. go 4)
karst (20) hawe £ keyl (4, 74). hack,
howele (147). hepp 7 schnaitmesser (91).
*Marralus v. Mardarius.
Marrare hacken die erde (149).
*Marrhum krucke (125).
*Marridus (?./assus; st. marcidus?)
mat (23).
Mar-, ma-rubium, marrub-rum (1),
-eum (4, 110, 4. marsubium Z pium
est herba qd. bursa 3), amarubium (8^,
19), 7 macoro (74) (v. seropholaria 74)
gotfergezzan (Gt. taub-, tovb- (93)
-nezila (Gf), -nessel (74, 93). Hüufigst
Ad. gotvor-, gotver-, £ rotuer- (74) -ges-
sen; rot nabel, roitn. nd. rotnauel.maro-
pel (17), -bel (128, 153). andorn (74 &c.,
7. prasium Gf.) a. & andoren m., boh.
chebdye (4. chebz Kon.). aindorn (19).
an-torn (105), -thorn (Sum.) -dron (91,
125. nr. Anz. 8, 406), -tron (105), -dor
(100, 101), -rón. (7), -dren hulse (11).
hulst (68, 110, 132). hulft Z bult (107).
sigmüntze f. (77). segmüntz (111). sig-
mintz (91). lungenkraut (114 &c.). grean-
der (24. cf. andor). brun- (85), brim-
(47) -ader. duvelsbete (47). ags. hunae
(-uuyrt ?) 7 biouuyrt (94); CRAS (942).
beygürtel (3. cf. marsupium). wl. iol-
rove (143). amar. andorn (8^). enciain
(19).
Marrubium album gotiswrgefene
(Sum. V).
M. nigrum anderbrune (Sum. V).
Mars Ad. nd. eyn planete (also ge-
nant 66 &e.), ? stern des zorns £ kriegs
(65). eyn got dez strids (17). ags. tiig
(94, 136).
Mers-ealeus, -chaleus, -eallus, -al-
eus (4), -ealdus (v. gregarius) Ad. mar-,
mayr- (19), nd. mare-, maer- (18)-schalck,
-schalg (19, 152).
*Mars-eolus, -ialus v. Marcellus.
*Marsi-bium v. -lium.
*Marsi-ea (Sum. VI), -lea (herba, of.
sq.? maron? masilieus?) grozdarm
(Gf., Sum.).
*Marsi-lium, -bium, (8) eyn tyck
boin (19). vieh- (24), wie- (47), wikke-
(36), wolff- (8) -bone. wigbonen (85).
*Marsio (piscis) meer-seelen, -grun-
del (140).
*Marsiopolis merspurg ein stat (74).
Marsippa v. Marsupium.
*Marsopieus (sé. merops Mone) ags.
vinu (Hpt. 5); fina (94. woodpecker Bosw.).
marpieus pina (136).
*Marsopium v. Marsupium.
*Mar- v. Ma-spiter.
*Marstueium v. Nasturtium.
*Marsu-beum, -bium v. -pium.
Marsum ags. thytmgalere (Gi. m.),
aus galere éncantator thyt vox, wenn
micht entstelli aus thyrs (oththe wyrm-)
galere cf. marsu-r, -s; voces & meniae
marsae.
Marsupiarius seckler (91).
Mars-upium, -ubium, -ubeum (1),
-uppum (142), -upeum, -opium, -upius
(121), -ippa (Gl. Aetfr.) (v. bursa, erumena,
sacculus nummorum) hd. secchil (121, Gf£.),
$eckel. scazseckil (at.). zersack (75). budel
(132). butel (110). Ad. by-, bye- (19) bey-,
MAS
pey- (1), pá- (1,3) -gurtel. by-gordel (18,
23), -gurdel (11), Ad. -gortel, burse (99).
ags. leod (Gl. Aelfr.).
*Marsur (cf. marsu-m, -s) kokeler
(11) bückeler (19). bukele (20).
*Marsu-s, -sus (139) (cf. prc. parea.
flauilinium gogeler »« gaukler 2ncan-
tator!) i. pannus. lineus (20)5 2ncantator
(Br., Pap.); obsilla-s (r1sia.), -gis (1362, 139,
141), -ges (136 szm.); obsylla rex marsus
(Pap.), nach Mai st. psillus m. — gog- (19),
kang- (20). kou- (11) -eler. ags. pl. dryas,
luguleras, thyrsas, wyrmgaleres (94b).
*Marta v. Mardarius.
Martag-on, -um goldwurtz (143).
*Martalilogum v. Morraliolus.
*Martallus v. Mardarius.
*Ma- v. Mo-rtarium.
*Martarus v. Mardarius.
*Martasieci (aus mareasita) kaczen-
Silber (3).
*Martasus v. Mardarius.
Martellus v. Marcellus.
*Marter- v. Matri-eularius.
*Mar- v. Ma-tertera.
*Marticipula martfalle (125).
*Mart- v. Matr-ieularius.
*Martinus (7. martirium tenens 6, 16,
110 &e., mortem i bellum t. 16) marder
(6. cf. mardarius? vgl. die Thiernamen
Dz. Wtb. 218).
Mart-yr, -ir eyn m'tel (17). Ad. md.
marte-, merte-ler, Ad. -rer.
Mart-yrium, -irium Ad. dye nd. de
mart.er, Ad. -el, -ylie (132), -elunge (8b,
65), -ery (18). merteley (8). petapur (-ia
pl. &t.).
*Martirisacio martelunge (8).
Mart-yrizare, -irisare, -risare (D'),
-oriare (Kil.) Ad. nd. pinigen; mart-eren,
Ad. -eln, -iln (85), -eliziren (132).
Martisia «gs. gebeaten flaesc (7.
baptitura Gl. Aelfr.). Cf. Goth. Wtb. 2, 30,
wo m. i» mortario Isid. die mógliche
Beziehung zu der ahd. Glosse mardaro
fleise noch mehr unterstützt. | Hierher
mortisium (q. v); martrisea gr. fico
(136)? rmaartesia seicla parua (141)?
Mar-tius, gew. -eius mont (18). hd.
mertz, m.-mande (5). mertze (10, 41).
mircze (D^). merte (99). m.- (merce ? 23),
martze- (22) -man. sehreythaftig (sc 9).
*Marto-ea, -pa v. Marcia.
*Mart-oriare, -risare v. -yrizare.
*Martorium v. Mortarium.
*Martrisca v. Martisia.
*Martrix v. Mardarius.
Mart/x (st. mastix) bertram (8).
Martulus v. Mareulus.
*Martura wasser mus (18).
*Martur-ellus, -us v. Mardarius.
*Martus v. Mareus. Myrtus. Mar-
darius.
*Ma- v. Mar-rubium.
*Maruea ags. snaegl (Hpt. 5. cf. moru-
ea, -ta piscis Gl. m., morue &oc. Dz. Wt»b.).
*Maruella (s£. maurella) nacehtschade
(17). drusuurt (Sum. vit).
*Marusi-um, a (Gl. m.) van cypressen-
boem dat oeverste (141).
Mas hd. nd. man. knabe (7). knab
(88). ain krais (6). hij (99).
Masea v. Maseus.
*Maseula (cf. mascla Gl. m.) en masch
i en vrouwecken (23).
MAS
Maseulinus Ad. nd. men-, mensche-
(17), nd. man-, mens-lich, -lic.
Masculus (7. mas 7, marinus 1) eyn
clein man (8, 17). men-ckin (20), -nken
(23), -nel (75), -lin (9), -dlin (64). kneblin
(76). manleich (1).
Mas-, mar (136) -eus, masea (Gil.
Cott,.) «gs. grima (94, 136), eges grimma
(G1. Cott.). masea (cf. Gf. 2, $77) aus tala, m.
(nl. talmasche larua Kil.) si. talasmiea,
t6ÀeoUuXA von céAeoua — Weiheformel,
woher arab. talisman (nach Sachs Beitr,
zur Sprachforschung 1, 64).
*Maselue v. Cardiaca.
*Masi-gna, -ngna (19) (cf. mer-, mes-
enca, mezeuca, frz. mésange) mayse
(14). eyn meyse (19). en meze (11). mas-,
masi-lingua v. parix.
*Masilieus (herba) medewort (24, 47).
*Masingna &e. v. Masigna.
*Maspiea bruot henne (Sum.).
Mas-, mars- (110) -piter (7. pater
martis & maris 110, Br., p. matris 68, 132,
lo padre della madre Gl. m.) grof vadir
(8b). mans vatter (68), vader (132).
Massa, m. palatarum (11, 4. pondus
ficuum PBr.; m. 4 p. palatorum 1), mas
signa (13. cf. masignum Gt. m.?), maza
(Gf.) hd. nd. stucke (carnis 15). ganez
st. (b^), stuck (1) eyn sehuczhe (sch?
sth? ?. pecies 21) stocke (17). stock
(0). slegil (Gf. brade (19). swer b'/de
(17), burde o. ryfà (8), 7 b. (9). kloez
(18, 74). cluee (z. pars 12). clute 2 eluus |
(225). eluyt (147). hd. elumpe (17 &e.),
klump 2 ein deick (65). samanthaffti
(141). brant, stuck, knupffel, knoll (74).
*Massaget-e 7. pondus graue (148)5
-a i. massa stuck metails (14:7).
Massagetes (7. populus scythie 110
sim.) grol) von geburt (68).
Massarius hd. kuchen-, kochen- (19),
koken- (20), koke- (11) -meister. hufi-
halte-r, var. -l an stat des hufuatters
(75). des gesynds sorghdreger (141).
*Massatio (7. comessatio) brassung (68).
*Massicare schlahen (68). Cf. masti-
giare i. verberare (76), »« massiea sim.
claua ?
*Massigetha bethe (9).
*Mas signa v. Massa.
*Mastiea mastic (87).
Mastieare (v. ruminare) hd. kuen,
kuhen (5); ku-, kou- (6), kau- (12),
kü- (134), hd. nd. ke-, nd. ko-, keu-wen.
kewn (1). koyen (753). keuen 4 kifelen
-eweodu (15).
*Mastice (cf. -ix) ags. huuit-quidu (94);
-eweodu (Somner).
Mastiche hartz (110). harfà (132).
Mastigia (v4. nequam ancilla Br.) v.
Catacarisia.
Mastigia eyn zu zogel (17). mantel-
snoher (19), -snoer (11). gordelryeme
(147). ags. sui-bae (136), -pan (94).
*Mastigiare v. Massicare.
Mastix (herba) hd. nd. bertram. mast
(74). masti-ch (85), -ek (74), -e (47, -cum ?
94). krut daz zu den zenen gut ist (8).
grano (? Gf. sí. mystax, cf. greno?).
ags. hwitewuda (942).
Ma-, man-, mon- (17) -struga, mast-
ruca, -uea (68), -roga, -rago (16), -raga.
(16), -rüga 7 -rücht (3), manstr -ue&
MAT
72), -àga (74, 75) chürsinna, hadara,
lz (Gf. kurs-enna (Gf.), -na (Gl. Blas.),
-enn (93), -in (6), -e (b). kür-sen (32),
-sehen (67). kirs-en (Ob.), -sen (76), -ach
(1). ku- £ ko-rschen (17). kurBe (74).
korsehe (152). korsch (133). kireBe (16).
korsene (22). kortze (23). kurBen 2 belez
91). ein strupbeltz (mastruca 68). lachin
(a) haren (68, 132), herin (110) kleidt.
useck (91, szm. Kil.) hasuyk (109).
manstr-uga 7 -aga larff (7. lar-ua,
-morpha 75).
*Mastuo (aus museus?) deseme (85).
*Masus (s/. malus) affelter (Sum.).
*Mata v. Matta.
*Matalis v. Magalis.
Matare v. Mattare.
*Matassa v. Mataxa.
*Matathris v. Marathrum.
Mataxa 2. instr. ad capita lini de-
| ponenda (16); instr. texendi (Pap.); den-
tria 7 ritora (74); eorduetum 7 stra-
mentum (Gl. Aelfr.) meidun- 7 medim-
sporo (Gf. 2, v08. 6, 357. var. metara).
garn-stal- (64€), -winde (20). riffel, flachf-
r. o. kiffel (74). haspel (91). ags. strael
7 bedding (Gi. Aeifr. ga/l. serens (122).
matoxa en repe (23). metax-a, -ta (1102)
| (&. circularis adunatio forum; sericum
110) p (20), garne- (19), gar- (11)
-winde. garnstal (64^). ein strang garns
(110), gran (68). gyde (110 szm.). streng
garens (107). matassa garn; des garns
Ssamenknuppynge (147) Cf. mar-exta,
| *0xa, girgillus, eantherius.
*Mate v. Macis.
*Matelium handtuch (91).
Matell-a, -io harmglas (V. a. 1618).
wasservaí) (110, 182).
*Ma- v. Me-tellus.
Mathematiea messendi kunst (93).
| ein k. on materig (65).
| Mathematieus (7. doctrinalis & qua-
druuialis; matem. i. diuinator Br.)recher
| (9). matematieus (,,sne aspiratione** 74)
. reder (82b). rádere (99). zaubrer, war-
. Sager (74).
Mateola klüpffel (112). n/. beucker
&e. (116).
Mater muter (7, 110). müter (19).
mutter (6). Ad. nd. (99) muder. moder
?
M. familias ein huf)muter die ein
gantz gesind zu versorgen hat (110).
hus-muder (5), -moder (23). Ad. hu-,
dausse- (152) -mutter szm., -wirtin (75).
hauf-muter (66), -müter (134). hui. mo-
der (19).
—. JM. herbarum (7. artemisia 143) d.
€m muder, motter (20), nd. en moder
des krudes. ein mutter der gecruder
(0, krutter (6). muther werez (5^).
| met-er (1, 143), -ram, -tram, -re, -terig
| os (143), -ere (225). peypoz (3). puckel
n WA)
*M. sylua v. Caprifolium.
-*Matera (cf. Gl. m. 4,597) v. Macera.
— Mat/bula (cf. mater herbarum,
; matriearia) buc (8b).
| — Mater- v. Matri-cularius.
— FMatereclauia (herba) genDrich (14).
se diiaterfolium(? mff.)swertel,schnydt-
ledt (74).
. . Materi-a, -es (cf. maceria) Ad. nd.
. €yn materi-a (5), -e, -j (6), -g (18). ma-
MAT
tirg (21). lipliehkeit (65). gestalt (8),
syn 4 mute (9) eynes dinges.
Materia impressa gedruckt ding(75).
Materialis hd. md. materie- (5),
materge- (7, 22), mater-, matir- (21) -lich,
-lick, -lic.
*Materialitas materlicheit (20).
Materiare van materien wat maken
(141).
*Materiteria v. Matricaria.
*Materna v. Matrina.
Matern-alis 7 -us (20) mutter- (19),
mueder- (20) -lich. moderlick (11).
*Matern-alitas, -itas (65) mütterlich-
keit (65). mue- (20), moe- (147) -der-
licheit.
*Maternus eyn mutterlinch (19). en
moderlick (11).
Ma-, mar- (93) -tertera, 7 matrue-
lis (147) hd. muoma (93, Gt.), müme (67),
müm (134), mueme (20); mum-e, -en (1),
-me, momm (152). moem (132). moeye,
moyne, moddere (147). modder (225, 23).
medere (109). mueye (11). muje (99).
moje (109). wase (D, 133, 147) van der
moeder wegen (147). waBe (21). wa (17).
baf) (6, 134). Ad. babe, beDlin (64), mu-
tersehwester (75).
Mathesis (7. doctrina (110, d. sc.
quadruuium Br.; matesis 2. diuinatio
Br, mancia 74, scientia, dat diwinare
rat- (8), rot- (9)
-sal. reet-sel Z -nif) (20). retsele (8b).
rütsele (99). matesis ein leer (110, 132).
110:/6//: Glo emu 0»)
lererin (68). gokeler (132). gauckler (6s,
110). warsagung, zaubernus (74).
*Mathesiscentum maitdrechtich styp-
ken des cirkels (147).
*Matexta (7. mastruga &o. 74, 75,
76) kursen (1, 75). chursen (2). kurBe qo.
korsch (17). eorsel, mantel von ruvellen
(22v).
*Ma- v. Matu-tinale.
*Matis v. Macis.
*Mathoracius quagel (1l. coagulum
Kil.).
*Matoxa v. Mataxa.
*Mat- v. Mae-rellus.
*Matr-icaria, 7 -onaria 7 -onella (143),
(7. amar-ella,Z -usca 7 -aeus 7 tagetes
&c.143, mater herbarum 74, maceran-a,
varr. -e, t febrifuga 75) puckel Z
wermut (74). matra-m, ear. -n (75, sm.
143). muterkrut (153). sucus materiterie
meter saft (4).
Matricida muter-sleko (141), -toter
7 -morder (75). der seyn muter todt
schlecht (110). dersyn m. zutod schlahet
(68). die syn moder doet (132). morder
seiner muter allein (75). moedermoer-
der (147).
Matricidium moedermoerdery (147),
Matrieula (/. episcopalis ecclesia, T)
eyn dum (7). ain tüm (6). thumkirch
(15). kusterie (20). moeder (147).
Matrieularia custer-ij (68), -in (110),
-sche (132).
Matri-, gew. mater-, marter- (18)
-eularius hd. kuster. pfaffo (Gt.). doum-
pf. (121, sém. Gf.). tuomphaff (141). tüm-
schafft (6). thum- (75), tum- (9, 100),
dum- (V, 8) -herre. dom here 7 babst
(18). ba- (8), bo- (9) -bist.
*Matriculus (anders Gl. m.) meer-
schnecke, m4. porcelein (116).
MAT 951
Matrimes des moeder doit is (147)
Matrimonialis eelich (20). ee- (8), e-
(9) -gelt.
Matrimonium ein ee (3, 8, 9). EE
9). kan, vulg. ee; ee kan- (75), ee- (19),
- (20), wirt- (75) schafft. eehtscap (11).
esschap (85). d. elich, eleich (1), eelich
leben. elich leyben (21). »d. elie leuen,
leuent. eliche gabe (Db) ein eelicher
stat (75, 110) o. wesen (75). ein echte
Stait (132). Ad. erbe; ein mutter- (18),
muter-; muder-, muterlieh (110) erbe.
nd. ein, en. moderliche (m moderlie
(22) moder-(23) erue. moederlick guet
(147). hyenlieh (20). hiwelec (99). in meo
matrimonio in miner wirthschafft (75).
Mat-rina, -erna (100) stiff-mütter
(19), -mueder (20). stief-muter (74), -mo-
der (11). styfmoeder (147). gotta (93).
goede (20). godele (100). dotin (74).
*Matrinius (sé. matrimus) die moe-
der off alder m. levendieh heft (147).
*Matris animula (/. serpillum) Ad.
nl. quendel &e. (116).
Matri-saluia, -sylua, -osilue v. Ca-
prifolium. Gallitrichum.
Matrix muter, m. der vrawen, per-
m. (4). m.-saek (75). geburt-m. (Sum.).
di stat do daz kintin der muter bauche
leit (4), leibe ligt (75), vnd ezu seiner
geburt zut; dy stat do das weib das
kint treit (4).
*Matrix v. NNatrix.
Matri-zare, -sare fore der muder
folgen (17 sim.). muderslaethten (20).
*Matromoniea (aus -onymica) die
name oerre moeder heft (147).
Matrona hd. frauwe, frawe (9). nd.
vrouwe. huf-frau (7), -frou (6), -mudir
(bb). ersame eefraw (65). fraw die do
frum vnd erberig ist (75). erber husfro
(93). wirtin (1, 71). moeder van echten
kynd off kynderen (14:).
Matronalis frau- (19), freu- (20) -we-
lich.
*Matron-aria, -ella v. Matricaria.
Matruelis, p/. -les (cf. matertera)
hd. wasen (17), myner w., m. basen
(16), ain bafen- (6), muder- (bb), mütern-
schwester- (75, 111), moder- (23), modder-
(22), moenen- (132), momen- (110) -kint,
hd. pl. -kinder. muemenchint (71). ge-
swusterde kinde (7). muttersone (19).
moyen zone (11).
Mat-ta, -a (76), 4 -tula (121, Gf.),
-talis (120) 7. amicilium (75); planeta
(1); pleeta (66 &c., 110 &e); teg-a (16),
-umen (575) capitis. madda (121, Gf.)
mattha (Gf.). hd. nd. matte. hd. mat,
matt, matz (65 var.) matzen (126, 128),
math o. nath (67, 152. mf. ?tal. natta
nl. frz. natte). maid o. tochken (1). matt
o. tocken (3). tacha (Gf.). tucha (120).
tecke (8). teke (9). houpttuceh (75). ain
deckin def hopt (76). ein sergen (128).
Mattare, seltener matare (v. debili-
tare 75, matas facere 16) hd. matten
(vt in scato 74); m. (21), matt (6), mat
(28), hd. mude, mode, maehtlof (75),
loif (1).machen, maken, 4 sein o. wer-
den (75), u£ zm ludo, l. sehatorio (23).
Mattiaea saiffkugel (91).
Mat-, ma- (16) -tula ein clein matte
(110).
352 MAU
Mattus v. Monarsiceulus.
*Mat- v. Ma-tutinale.
*Matu-cella, -resia (143 v. valeriana) |
(herba) valeriane (24, 47). maura cotella |
baldran (17). marein-, mareon-, mar-
eor-, marin- (143), mutur- (74) -ella
(cf. nane-, ant-illa) tenn- (74), denn-
(143) -marck.
Matula v. Mattula. Madula.
*Matur v. Maturus.
Maturare (7. maturwm facere t festi-
nare dc. Br.) hd. zid-, zit- (110), zeit-
(1) -igen, riffen. nd. tidichen, ripen. Ad.
Zi- (1), zit- (6, 68), zey-tig, riff (17), zu
ziden r. (18), rijff (20), reyff (110), nd.
rijp werden, maken (147), machen (20),
oder m. (7,17). ylen (68). haesten (132).
*Maturatiua virtus krafft die frucht
zedick zu machen (65).
Mature (7. serzose 110) hd. zijt-, rijfi-,
reyft-, rijp- 7 haest- (132), zytteng- (68)
dum De (76). vro (23). REN
*Maturere (7. esse 0 fieri maturum)
ryffen (110). rijpen (132, 147).
Maturescere zitigen (1). zeitigen o.
reyffen (1). anfahen zittigen (68), zu ry ffen
(110). beginnen zo rijpen (132).
*Maturesia v. Matucella. Valeriana.
*Maturire riffen (55). rijp maken (147).
Maturitas zide- (18 szm.), zyttig- €
dapfer-, varr. dapferig- (65) -keit. zit-
(8), rijff- (20) -heit.
Matu-rus, 4 -r (88) Ad. zitig, zittig
(6), zeytig, zidig, z. sin (péc.? 18), tzy-
dech Z ripe (12), stidich (st? se? 13),
zit (8), riff, rijff (20), rieff, reyf. nd.
tidieh Z ripe. tapfer (74). ein dapfferer
(65).
*Matutin-a, -um, -us metten (147).
hd. m.-zijt, -zeyt, -gezit (67, 133), nd.
-tijd. metizit (93). mettizyt (76).
*Matutin-a (b», 225), gew. -e pl. Ad.
metten, mitten (bb). nd. me-, mee- (11)
-ttene.
Matu-, mattu- (64^), ma- (bb, 16)
-tinale Ad. nd. metten-, miütti- (649, 76,
93), mytten- (55, 133) Ad. -buoch, -buch,
-boch, -boieh (132), nd. -bok.
Matutin-alis v. -us.
; Matutinum dilueulum fruethauinge
5b).
Matutin-us, 7 -alis (147) Ad. md.
metten-, metti- (76), mette- (6, 147) -lick
(147), hd. -zidig, -zytig, -zeitig, -geczeyt
(152), md..-tidesch. vroech synde (132).
ein frue, var. frueg, vffstender (110).
*Mauceolum v. Manseolum.
*Mauis-tus, -eus (Gl. m.) ga//. mauvis.
*Maulistis ags. scyhend (94, Hpt. 5).
*Mauorciari streyten, ringen (74).
*Mauor-ius éco. v. -tius.
. Mauors strijt (20). Z. matronale ope:
rimentum (Br. cf. sq.).
*Mauorte &oc. v. Maforte.
Mauor-tius, -cius 4 -tinus (20), -ius
(1D), maurocius (76) kif- (20), kiu- (11)
-ende.
*Maura (7. mille-forbia 74, -borbia
101, -bordia Gf.) drüs- (101, Sum., Gf.),
drovs- (130), dróse- (105), trvs- (s7), trufó-
2 plut- (74), trouf- (sc 104) -wurz.
*Maura cotella v. Matucella.
*Maurea v. Mauria.
MEA
Maurel-la, -aà (4) (cf. maura, mu-,
mo-rella) bon- (Gt.), bón- (Sum.), drus- Z
druz- (4) -wurz. hilmibranda (Sum. cf.him-
melbrand verbaseum thapsus Nemn.?.)
nachtscha-de (74), -tten (ki.).
*Maure- v. Mauri-tanus.
Maur-ia, -ea, -itania 7 -usia (110 &e.
—
MED
*Meca (cf. gall. m&ehe ?) i. cieindila,
lychnus, candela. (129).
*Mec- v. Mechi-lensis.
Mecum mit hd. mir, mer (17, 18),
nd. my.
Mecha Ad. ee-, e-, he- (6) -brecherin,
P ECeheun (21). ebreckersche (23). hore
)s
hd. mor- (1, 21), more- (V, 49), moren-, | (90
morn-lant.
*Mauria (de auro facta in tonica cf.
mrica; maura Gl. m.?) ags. gespan
((IHptz25)* .
Maur-itanus, -etanus (17), 7 -usius
(110) eyn mor (17).
*Maurocitas cf. sq.) strijtberheit (147).
*Maurocius v. Mauortius.
Maurus Ad. swarez, swarce (100),
mor, eyn more (1).
*Maurusia v. Mauria.
*Mau- v. Man-seolum.
*Mausolearius graffmecher (20).
*Mauteolum v. Manseolum.
Maxilla Ad. nd. wange. wengli (mala
wang; 93). Ad. baeke, kynne-b., kyn-
back, bag (6). baecen (13). kenebae (11).
Maxillaris, dens m. (cf. molaris)
hd. stock- (91, Das.), toppel- (Das.), back-,
bag- (133), baeken- (67), kynn-b.- (110),
kynne-b. (132), bancken- (20) -zane,
-Zan, -zant (132).
Maximus der aller grooste (20).
*Maxinenses v. Misnensis.
Maza v. Massa.
Maza panis (i116), m.-stanis (Ki.)
martzepan.
Me mich (75).
Meabilis gáng 7 fertig (126).
Meand-er, / -rus (3), mand-er :
-rus (147) 7. fluuius 0 circu- 0 trans-itus
9 &e., fleruositas amnis 0 tortuositas Br.,
ambago Gt. , decepcio 9, Br., »« meare)
weg (9). durehgang (8, 4, 76). chrumpi
(Gf). water dat vlietende is (147).
*Meandrum gemelde (8, 9. Z q.
maeaader Ki. crum wech (11).
*Meand-rus v. -er.
*Meania mynge (19). m (?) eerne
(eerue? 11).
*Meap-aro, -ora v. Myoparo.
*Meapt-e, -o, -im v. Meatim.
Meare hd. nd. gan, wande-ren, -len.
hd. gen, geen (9), genen (21), gane (152),
gayne (133), flyessen szm., slefen (sc
18). nd. vleten.
*Meate v. Meatim.
Meates hd. nd. myner-, Ad. meiner-,
eyner- (sc 7), meniger- (6) Ad. -ley,
ay (1, 6, 3), nd. -leyge. mangerley
flo) (sc nach meatus 11).
Mea-tim -tum (136) -ptim (8, 76),
-pte (76, Br.), -te (16) (v. meo more als
ags. máissv. 94; meomoere 136) mach
mynen sieten (8). noch meynen syten
(9). ags. minlice (Gl. m.). meapto 7.
mea, voluntate (136).
*Meatio wandel- 7 ga-unge (20).
*Meat-rix, -ix (Sum.) (herba) at-ich
(105, sem. Gt.), -och (141), -che (Sum.).
Meatus Ad. gang, flof), flosse (152),
floDe (19), sloBe (sic 18), fluO, floiz,
floiB. Ad. nd. ganck. md. vlote; lop
des waters. condu-et (i10 &e.), -t (99).
aducht (20).
*Meauea mergans (Megenb.).
*Mecha- v. Mechi-lensis.
Mechani-a, -ea (4 ars manualis) hd.
hant-werck, -werch (19), -werg (8, 17).
ambacht (132).
Mechanieus zimmer- (141)) werek-
(17, 147), Ad. hantwerck-, hantwereks-,
hantwerg- (67), hantwirg- (5^), hant-
wergs- (21, 132), nd. hantwerkes-, hant-
warc-, ambachf- (132), amboehts- (147),
ampt- (110) -man.
"nuvole (2« meehus!) huerlich
*Mechari v. Meiere.
Mechari Ad. e, ee, dye ee brechen.
nd. de ee brecken; de ee to brecket
(séc 11). vnkuscheit 5d. tün szm., dune
(133), done (152), triben sm., md. dom.
vnkuschkait tüm (6). vnkusheit donen |
(21). vnkusch sin (68). vn-keüschen (134), |
-kuschen (110). |
*Meche- v. Mechi-lensis. |
Mech-ia, 7 -atio (20) Ad. vnkuscheit:
sim. ebrechunge (8, 9). hurye (85). hoez- |
(20), hur- (99) -dum.
*Mechil-, -mechel-, mechal-, meehl-
(22, 23), mecl- (1), mechilini- (110), |
mechlini- (68), metil- 7? metin- (75) |
-ensis, m. pannus Ad. nd. mech-els, $
-el (22), -el& (68, v6), -eliseh (69), |
-iseh (75), -elsseh (6), -lich (4), -eliehs |
(3), ma- (1), má- (134) -chliseh Ad. tuoch,
tuch, duehe (133), dueh, doch, doech |
(132), nd. dok, o. laeken (110), laken
(132), gewant (3). metilensis (cu.)
mechil (75). i
Mechus Ad. nd. vnkusceher. Ad. vn-
keuscher, -kuser (18), -kuDer (21); -kuseh 1
mensche, -kewschótt (1); eebrecher,
hurer. nd. ebrecker.
*Meda v. Medo.
Medalia en half pennynck (147) —
*Medea (i. ribalda, lena) bubim,!
ruffianyn, ludrerin (74). |
Medela (i. aratrum; cf. Gl. m. wv.
medela, medulla) phluoc (104). |
*Medela (aus melodia?) sote sanek
22).
esto. -ieina, -ieamen, -ieamen-.
tum, -ieatio Ad. nd. are iM Gm) J
-dyge (12), -dyhe (8»), -tij (17), -ndiges
i (M (77), cime (0), -dyunge (20). nd
arsedie, arcedege fo ersetrie (99). hd.
artz-tie (D). -tige (4), -tey (v4) -neys
ertz-ye (8), -eney (9), -nig. (6), -ney (Aj.
151), -ner (1) busse £ hilfe (77). hulpe
vor eranheit 7 bote (295). boite (147 )
medicyn (132, 147).
"Med-eri, -ere (1), -ieari, 62ssw. -icare:
Ad. nd. gesunt, nd. sunt, zunt, heyl (3)
machen, maken. Ad. nd. artzedien. artzety:
geben ader nemen (medicari l'1). artzeny
n. (id. 18), artz-endigen (77), -nen (126)4
-neyen (67, 134, 152). ertz-tien (8), -en (1).
-eneyen (66, 151), -nyen (75), -nigen (6)
ersetren (99). boiten (147).
*Media v. Mediana.
MED
Mediaeritus v. Mediarcitus.
*Mediale (cf. G1. 4. v.?) vnder-schoybe
(19), -schoef$ Z mittel (20). onderschot (11).
*Mediaminus v. Longale.
Medi-amnis, -ampnis, -annis, -anis
(74) -aninis (75 varr.), -amma (141).
-anus (18) Z. locus delectabilis & parua
regio inclusa, cireundata per aquam re-
centem, sic reperiuntur cis rhemwm (110
sim.); locus habitabilis, dulcis aqua, nauis,
insula (3); tortilio (74). Ad. nd. anger.
ein a. zwischen den wasseren (110).auwe
(Db, 12). awe (22^). owe £ vlet (23). velt
(22). werd-e, -er (74, 75). werd (91). vmb-
flossen w. (8). vmflissen werde (9). wer
ED. insel; werhe, pr. gebuet zwischen
en wassern (75). eylant (132, 147). uber
(17). tam; flub (74). Ad. flo, floiz (5).
langescheit (3).
Medi-ana, -aà (1) Ad. mittel-. md.
middel, mitl (1) median- (Kki.) -ader,
-oder (4), -doer (132). eyn ader mitten
an dé arm (17). ein mitlerin (68).
*Mediannis &e. v. Mediamnis.
*Medianorum (sf. -nox, -noctium v.
Septentrio.
Medianus mitteler (8, 9). mydden
(147).
*Medianus v. Mediamnis.
Media-reitus (147, Br.) -eritus (Gl.
m.) in dat myddel gestalt myt dwangh
(141).
*Mediastinare caecken (141).
Mediare Ad. mit-teln, -tel (13), -lin
(6), -len (134). nd. middelen. vnder-mengen
(10), -keyffen (12).
Medi-astinus, -astimus (1105), 7
-ustinus (74, 147), -estinus (175, 152),
-asinus (432), -atinus (q. v.) (?. famulus ;
remex Hen., cippus, stipa 7 puteale 15,
genus tormenti in medio ciuitatis : GO)
wonende mitten (8), m. wonung (9) in
der stat. sudler 7 bufler (126). bosse-
lierer (126, 135). bofler 7 haustrampl
(V.a.1618), schiffbub (112). drevel (Chytr.).
nl. scehommeleock 4/116). slavernij- (116,
Kil) hauf-, bossel-, bof?- (Hen.), padt-
(111) -knecht. die badet (147). bad-er
(74), -ryber s8). halDisen (1T, 64). snel
holez (18). ^d. pra-, bra-, pre- (3) -nger.
kraneker (sc 66 &e.). bran-g (6, 33), -gel
76). eyn cae gae (5). kae (23). kaeck
-(11, 13). en kacken (22). dye kaech (97).
káech f. (109). kag (5^). eyn gagken (21).
-geyke (17). kaecke, wrymp, schupstoil
(147). sthaper schel (13 Mrg.).
— Medi-astinus, -oximus, var. -oxinus
. in das mittel ge-legt o.-setzt (75). -oximus
tuschen myddel md uterste (147).
. *Mediatinus pranger, zeuge, lecker,
inwoner (74).
— Mediatio mittel- 4 deyl-unge (20).
- .Medi-ator, -tor (10) Ad. mitt-, md.
midd-, myd-eler, oft eyner, inder (5) sache,
-Sake. miteller eyner sach (17). mittel-
mann (10, 12). sunnere (100). sonari(Gt.).
Mediatrix mittelerim (8).
—— Medibil-is, -e heil:sum (17), -lich
| 9.
| t Media (/egumen 1 arbor, 2. trisicum,
tr-um, -ia, hydromella Br.) sam von
media (93). medischkraut 7 burgundisch-
- hew (114, Ki.). heiden korn (43. cf. merica).
-Sehneckenklee (143).
DigreNBACH GLOSSARIUM
MED
*Medi-cafera (153), -eauera (r753bo),
-taphora (74), -thaphora (16) (7. mensura
V modiorum) mes des mas (75). mef
von funff schoffeln (74).
Medica-men, -mentum, -tio v. Me-
dela.
Mediear-e, -bi v. Mederi.
*Medica-uera v. -fera.
Medicina v. Medela.
*Mediocola (aus meditullium ?) ezun-
der (19). tonder (11).
*Medieo-lium, -llum,
Medi-tullium, -ocalium.
*Medieul-ium, -lium, -um v. Medi-
tullium. Radius.
Medieus artz-at (6), -it (5), -et (20,
68, 110, 147,), -eder (147), Ad. -t, -e (19,
133); artz. arceter (85). arsetter (11).
ersetre (99). arste (23). eyn medicyn
meister (132). medicijnre (147).
*Medieus (digitus) lanemar (Gf. em
einem, wetterauer Kinderreim. laneman).
*Medie- v. media-, mediu-stinus.
Medietas mittelkeit 7 mettel (20).
mittel 7 helfft, wrs. halp (19). mydd-e,
-eldom (141).
*Medie- v. Medi-terraneus.
*Medile scérf (Gf.).
Medi-mnus, -minus (Br.), -nus (147)
mate van vijf mudden (147). schaf £
malter (91).
*Medio v. Medo.
*Medi-oealium, -collum 7 -collium
(16) Z. foramen medi-ali (76), -oli Z
gumphi nabloeh (74).
*Medioclium v. Meditullium.
Medioere middel maet (11).
Mediocris 4d. mittel-maz (9), -mayf
(19), -massig (1), -meliig, -messig, -mesig ;
mitelmássig (134). md. middel-metich,
-baer (132). halb geteilet (68)
Mediocritas Ad. mittelmefigkeit sim.
myddelbarheit (132).
-rrium v.
Mediocriter mittelmessiglich (110).
zwischen zweien (6s). tuschen tzwen (132).
*Mediolani (cf. mediolus) napa (141).
Mediolan-um , -ium (71) meyl-an
(b, 138, 152), -en (17), Ad. -and, -ant,
-ans (23). mayl-an (1), -aen (132), -on
(11), -and (76, 134). medlon (6). melin (22).
*Mediolus (cf. modiolus) Ad. nabe,
n. an e$ rade (18), nab, radefnab (74).
nd. naue. achs (110). aesch (132).
*Medio-, meodre-maticum, meodri-
matum, metis (céw.) meza (130).
*Medioxim v. Meditullium.
Medioxi-mus, -nus v. Mediastinus.
*Medioxinius(cf. prc.) tauschen uterste
ind myddel (147).
*Medithaphora &e. v. Mediafera.
Meditari Ad. nd. dencken. nd. be-,
ge-. hinder- (65) -d. dineken (13). trach-
ten (9). be-tr.Z tichten (114). pensen (99).
Meditatio denck-unge (20), -inge
(11). gedechtenisse (85). harrende be-
trachtunge (9 szm.). betrachtende trach-
tunge (15). bekumernif dez sindes (11).
stete bekommirnib (8), bekumernisse
das mutes (9). pensinge (99).
*Meditellium v. Meditullium.
- Mediterran-eus, -eum, -ium, -eum
mare (141), medieterraneus adj. sbst. ein '
| mittel von(110), yntmyddel van (132), myt- |
MEG 353
tenin (8, 9, 19, 8) der erden, 7 in der werlt
(9). mittail des lands (-eum 91). Ad.
mittel-, nd. middel-mer, -móre (151).
mitte mere (152). mere bey rome vene-
dig vnd das awe hat (74). meer by fene-
dyen 147).
*Meditolium v. Meditullium.
*Meditor v. Mediator.
Medi-tullium, -tullum, -tellium,
-tolium (22^), -eullium, -eulium, -eu-
lum (6,67, 74), -collium (?1, 76), -collum
(76) -cÓrium (18) 7 -oclium 7 -oxim
vndecl. (15) (?. q. est in medio, vitellus,
naucé dc.; foramen mediali 76) das
mittelste von einem ding (110). dat myd-
delste van eynigé dinge (132). mitten in
der werlnt(8), werlt 7 in dem auge (9).
kern im baum (75). Ad. müittel-, md.
middel-kern, -cheren (1), -korn (18), -erin
(sic 21), -tayl o. ayertotter (74). md.
pedik, eyn corne in den holte (29v);
dedder (23), doder (22). scholhus (ct.
sí. schalhus? cf. arulla).
Meditullium (cf. mediolus) 4. q.
eminet in medio rote (Br.). £. tympanum
des rats nave (147).
*Medivium mydwech (147).
Medium Ad. ein mittel, m.-deyl. nd.
middel, m.-del, dat middelste.
Medius hd. der mittel (dégétus 91).
hd. m.-, nd. middel-finger. mittler (dg.
93). Ad. eyn mittel-ler (17), -er, 7 sun-
der (st. suner; 21). middeler (23).
myddel CISD)E mitz (126). Ad. mittelste.
methilste (55). panthouder (81).
Medius fidius (adw. jurandi) ont-
truwen (20).
*Medi-ustinus, 7 -estinus (?. balnea-
tor Br.; »« ustus) mitten (68), mittel
(110), middel (132) in dem brant.
*Mediu- v. Media-stinus.
Med-o, -io 4 -us (147), 7 -a (6. an
glice ydromel 16) hd. nd. mede. Ad. med,
medde (67, 152); meede (20, 132), meyd
(21), met (8), meth, medt (110, 134),
meit (b^, 17), math (4).
*Medollieus v. Medullitus.
*Me- v. Mo-dulamen.
Medulla Ad. marck, margk, marchk
(1, marg (5, 12, 93, 133), mack (13),
márch (111), nd. march, 7 morch (141),
hd. hàufig in dem beyne, beyn, peyn
(66, 151); in beynen (5), in den b. (110,
132) nd. in deme knoken. marck an
ey baum (18). cheren arboris pawm ch.
(1) peddich; der gunst pomorwm; das
werck o. heden 7. flos linz (125).
Medullatum sacrificium ein getodt
opffer des mareks, dz aller best opffer
(65).
*Medulli-nus, -tus adj. morchlick
(141).
Medullit-us, 4 -er (110 &e.), -as (132),
medollieus (19) Ad. genezlich. ad. gen-
selicke. gantz von marck vfgemergelt
(110). gansselich zo gronde totten merch
qs mercklieh (68).
*Medusium v. Vlmaria.
*Mega v. Merga.
Megacosmus welt (93).
*Megale v. Migale.
*Megalis v. Magalis.
*Megare &c. v. Meiere.
*Mege- v. Miga-linum.
45
354 MEL
Me-, mele- (8) -gera 2. fura, znfer-
nalis dc. interpr. magna contentio (Br.).
kleyn werekyng (147). helle- (8, 17),
hell- (9) -zorn. wutunge (9). honig wilde
o. bleter die sint wyf) breytt scheibe-
lecht (8. 2 mel siluestre).
*Mego (7. sacrilegus) kircehenpruchel
74).
Meicedarii v. Mercedarius.
Mei-ere, -are, -gare, me-gare, 4
-gere (74, 76), 7 -giare (74), -echari (8)
(Z. ligno 76) seichen (V, 9). saich-in (8),
-en Z netzen (74) pruntze-n (74), -ln
[9p 7 har-men (125), -nen (74). bruntzen
64).
*Meire, im-m. 7. sinzugere, iungere
an eyn voigen (141).
Mel Ad. honig, Agk (21), -nyng (19);
hunnig (6). nd. hon-3ch (11, 22), -ech
(99); hanich (23).
*Mel attiecum (7. meletius; cf. atta-
eus) humb-ilo, -lono (Gt.).
*Mel eannze zuchara (95).
*Mel harundinis zuckerkan-del (125
Mrg.), -t (111).
Mel roseidum 7 roreum honich-
dauwe (116).
Mel siluestre wild honig 7 sufe
bleter (9. cf. megera).
*Mel vupinum ciclamma (105).
*Mel-agus, -ogus (19) (peéscis cf.
millago) bulche (20 &e.). bolck (11).
*Melam- v. Melano-piper.
Melampodium hemera (Sum.
schwartz niesewurtz (114 &c.).
Melamp-us, -tus (5^) Ad. nd. brack.
hid. pirsch-br. (Hen.), bracke; Sem lag-,
iach- (13), jayt- (4), leit- (68), poDb- (Hen.),
heeze- (9), hesse- (Sum.) -hunt. pirB-hund
Z -praek (74). eyn dept hon (se 5).
schwartzfuss, nl. swartvoet (116).
*Melana- v. Melano-piper.
*Melanool-ia, ua (1) -iea (93) me-
langema (18. »« aua 9) ein complex in
der do herscht das ertrich &c. (65). Ad.
irdens (93), irdes (5), irdesch, erdif5 (18),
erdisch (9), erdrisch (1) trocken (15)
bluot, blut, blud, pluet (1). natuer (7)
complexi als bleycke ertvarwige luyde
heben (147). melancoley 7 erdische com-
plexion (75). md. erde-sch, -rsch blot.
DURO (8. zu memor?). droffesuke
85).
Melaneolieus chalt truckcehner (1).
kalde vnd drocken (17). kaltvnd dracken
(b^). dyehter (19 Mrg.). swermütig (62).
eyner der do vil krummer fantasy hat
&c., sedet tristis erschlagen &c. (65).
*Melan-gema v. -colia.
*Melano-, 7 melana- (75), melon-
(76), melam- (93) -piper swartze phef-
fer (92). swarez peffer (8, 9). swartzer
pfeffer (15).
*Melanteria suerza (Gtf.).
Melan-thium, -tium, mala-ncium
(14), -mium (Gf.) mort- (Gf.), mor- (121)
-erut. protwurze (105). scehabab, sehwart-
zer kümmich &c. (143). ratten (2. nigel-
lum &oe. q. cf. 74). nl. nardus (116).
Mel-anurus, 4 -aurus (15), -omni-
rus (76), -quemurus (122) (piscis) snez
(87, Gt.. slige (95). milling (64). jochial
(Ki.) kulparseh (114 AUN swartzer
merevisch (75). gall. morue (122).
VI).
MEL
*Melanzana v. Malum insanum.
Melap-ium (Ki.) -ia (116), -pia
'rünacher óppflen; grawdetling; stich-
oppfel (126). apffelbieren, »Z. appelpee-
ren (116).
*Melarium (cf. pre.; anders Gl. m.4,
629) ags. milsc-apuldr (94).
*Melatagra v. Melota.
*Melaurus v. Melanurus.
*Melega v. Melica.
*Melegata v. Mellegetta.
*Melegera v. Megera.
*Melena (cf. melinus) v. Dosinus.
*Meles » Melos.
*Melesi-a, -o (19) (7. bumbus, bom-
bus) eyn fureze (19). en vort (11).
*Mel-eta, 7 -us ezabil kurse (9. d. 7.
Zobelpelz cf. melot-a, -es).
*Meletius v. Mel attieum.
*Meletus v. Meleta.
*Melfrugum (péAovoc, ÉAopoc, mi-
lium agreste; cf. meliea) fench, pennieh
&c. (143).
Meliboeus der brockel (125). catzen-
elleboge (i16).
Mel-iea, -ega (7. sagina, sorgum,
! milium saburrum &oe. cf. cardiaca)
| sorg-, surg- saamen, -weytzen (143).
Melicus v. Mellieus.
Melilotus v. Mellilotum.
Melimelum v. Malomellum.
Me-, mel-inus (rAaetor. mellen
gelb) i. glaucus geel (110), geyl (132).
mel-inus apffelgrun ; -linus, -leus honig-
farb (116).
Meli-or, -us Zd. bab 2 bas (4), dester
baf (65); besser, weyger (74) wáüger
(Piet.). nd. bed, beth (147), beter; weger
(229 wegher (147, Kil), gewegecr 4
-nre (147).
Meliorare /,d. beDern, v-b. (19), pes-
sern (1). nd. bettern Z zote singhem (2
melos! 23), v?beteren (11).
Melioratio besserunge (20).
Melioratus gebessert (20).
Melioritas besserheit (20). betericheit
147).
Meliphyllon v. Melisphilla.
Melis v. Melos.
*Mel-isphilla (&t.), -iphyllon (Ki.),
-issa 7 -issophyllon (143, Ki.), -itis (143),
mellisoph-ollus (47), -yllum / -ilus
(Sum. VII) piniuurz (Gf.). bensu-ge, -he
(Sum.). biensauge, mutterkraut &c. (143).
imen- (143), iven- Ki?.) -blat. boraeus (47.
d cf. barotus). mellis offelli bysuge
(41).
Melissa p/. bini (Sum: VI).
Meliss-a, -on v. Melisphilla. Mel-
lissa. Cardiaca.
*Melita (cf. melota) aychhor-n Z -npalg
(74).
*Melitica v. Cardiaca.
*Melitis v. Melisphilla.
Meliuseulus etwas bessers (68). wat
besser (132), beter (141).
Mell-arium (Br. &e.), -orium 4d.
honigfaB szm. eyn honnyck vayf (19).
honich vat (11, 147). vas e» quo mel con-
seruatur € in quo vinum ponitur 0 in quo
vue calcantur (PE &c.) mellearium vat
dair men wijndruyven in tredet (147).
MEL
*Mel-legetta, -egata, milleguetta
pariBkorn (143).
*Melletra-cum, -tum v. Mellieratum.
Mell-eus, -ius (11), 7 -ieus 7 -inus
(147) honig-farb (116), -suefó (110), -ych
(147), -ethtig (7) suDe (90). zutte £
honicheit (11).
*Melliborium müskayd (10). mus-
schaten note (11).
*Mellibotum (»« potus?) mede (11,
20). med (19).
*Mellicora v. Lebeta.
*Me- v. Mo-llicorium.
Mellieratum Ad. honig wasser. md.
honich water h. ind wijn onder eyn
|gemengt (147). kobolt (8, 9, Bw.). luter
drang (20). mollieratum clareyt (&.
commixto mellis et vini 91). melletra-
tum esí vnum melle mixtum, -eum positio
er m. ei aqua (16). Von mellieratum
untersch. melli-granum (Mss. mog.),
-eranium (3), -gratum (Voce ex quo,
Gemmae) Ad. nd. luter-, lutter- (23, 132,
Gl. Bl.), soessen (132), sief3- (68, 110), Ad.
lauter-dranck, /d.-trank. luterdrang(133).
*Melliereta v. Lebeta.
Melli-cus, -fieus (cf. melleus) suf)
als honig (75).
*Mell-, mel- (74, Ki), 7 melo-yeus,
-ieus saitenspieler (75). meister o. kunster
des gesangs (74).
Mellifieare honich machen (110 &e.),
maken (147).
*Mellifluuius hongfluf) (76).
Mellifluus Ad.honig-flussig, -flieBend, |
-suf (18); hónig flussig (2),honick vlossiek
(b^). nd. honich-vlotich, -vloeyende (141);
hanich vlutich.
*Mellifolium (cf. millefolium, davon |
untersch. ?. satureia) garthaim (175).
*Melligra-num, -tum v. Mellieratum. |
*Mellilo-tum, -cum (74), -ta (Sum. VI),
melilot-us (85), -of) (91), 7 mellotum |
(125) (ZA. mellisa 74, corona regia 93)
himelslüssel (92). binisuga (Sum. VI).
byn-sauge (64b, 125), -gsang (sec 64€).
bynD auge (sc 123). pynsaug, gachel |
(04). stain-, romischer-klee (14). |
(74). ele
steinkle (153). wildkle (95, mellotum 125).
wilder klee (91). beensuge (85).
*Mellimorbia (cf. millemorbia) v. |
Castrangula.
*Mellinus v. Melinus. Melleus.
Mellire honigen (20).
*Mellis v. Melota.
*Melli-sa v. -lotum, -ssa.
*Mellisatum v. Herba paralysis.
*Mellisophyllum &c. v. Melisphilla. .
*Mellis-sa, -a, meliss-a (47, 85), -on |
(125) (cf. melisphilla, mellilotum) meter
(10). methern (17). minte Z martere (24), |
matere (47) macere (85). muter-wurtz|
(74), -kraut (91, 111). mutterkrauf) (125). |
wantzenkraut (153). melif) (91). melli
(123 sim.). bymince (74).
*Mellitura v. 'l'orta.
Mellitus Ad. nd. gehon-iget, -get (20), ]
-icht Z soef3 (132 szm.).
*Melium suyD wayDer (19). zuet?
water (11).
*Mellius v. Melleus.
Mello (czv. £ profunda vorago vallis?
Br. forago fallis sub monte syon 1, pre--
cipitium dc.) mello stad ; niderwerffunges
(17). der steyn want schüpfung (V). |
i
LI
E]
MEL
*Mello v. Melo.
*Mellolus v. Malleolus.
*Mellorium v. Mellarium.
*Mellota danez knecht
melota dachs- sZm.?
*Mel- v. Melli-lotum.
*Mellum (cf. malomellum) süe apfel
Qus
(19),
Mel-o, -on, -lo, -ones (6, 100 &o.),
-lones (24) mel-one (1), -on (91), -oen
(68), -aun (75 &e.), -onen (22), -une (23).
myl-on (110), -oen (132). meylon 2 pfá-
dame (6). pa- (24), phe- (101), pe- (47,
85) -deme. pheddan (8). phedemo 7 pedena
Sim. (Gf.). pheden (67, 133). pebenun (pi.
6, Gf). pheben (66 szm.). bebenne (93).
pi- (121), bi- (Gt.) -boz. befe, v/g. erd-
Opffel (75). moren; visch; egel (23. cf.
mel-ota, -otus, -os, -agus?) hartvo
(100). plutzer (1, 3. cf. Sm. 1, 340).
*Melo honig (110 &e.).
Mel-o, g. -otis (76 &e.) -onis (Br.);
t-on (75).2 -us (74) (7. taxus; cf. melo-s,
-ta) dachs o. leb (74). hermel (83, 75).
harmel (4). grutsch (75).
Melo-dia, -dium (94, 136), -diania,
-8 3 armonia, simphonia, dulcis cantus
dc.) suazzaz 4 scaoni (Gf.), zuze (100),
Zote (23) sanc. suze sang (8^). ^d. sub, o.
lieblich (ss) gesang szm., gethon (65).
Sieb geden o. gesang (91). suDer thon
(duleis melodia 15). guot gedóne (93).
ags. suin- (94), ruin- (se 136) -sung.
wijse eines gesanges o. lieds, gesteige,
. dab
pr. ascendendo et bassando vocem (15).
Melodiare, -ri (75) suef) (110 sém.),
sublichen (75) singen.
Melodi-um ». -a.
*Melogus v. Melagus.
*Meloyeus v. Mellicus.
*Melol-antha, -ontha (Ki.) ein gruen
wefer (125). grien roDkefer (91).
*Melomnirus v. Melanurus.
*Melon v. Melo (77s).
*Melon- v. Melano-piper.
*Melonta v. Melota.
*Mel-os, -us, -es (102, 109), -is, -o
L? v.) dahs (120). dachs (91, 102). dachf
110). tachí3 (68). tasch (93). taschs (6).
(132). das 7 grevel (109). kanyne
(eus 19). hermil (9). hermelin (93). igel
(melus 76. cf. mel-o, -otus).
Melos v. Melodia.
Melota, / moleta (;. appriolus Z
mellis eius s£. pellis &c. 76), ? mela-
tagra (6), melonta (Z. matexta, man-
Struga, andromoda 76) (7. taxus, asprio-
lus, vestis, lebiton q. v. cf. mel-eta,
-Otes, -o, -os, -on) Ad. eyn eych horn
(Mss. mog.). aich-orn (6), -aríi (76). ci-
thorn (sc 21). ekern (93). ecken (22).
herm-el (3, 75), -li (6), -lin (15), -elgin
(85) -el futer (75). tahs (127). daehs 7
pellis eius (67 &e.) tach( 42 westis dc.
von tachBen velen gemacht (68). daysch
(D. taschs (6). iltiB, kotzenklayd (74).
orustbeltz (6, 76, 95). smaschen (125.
O. Fr. 2, 205. smaasken Pr. wtb. poín.
Smusik &c.). schurtz fel (4). in lidrinem
kauuatim in melotis (Gf. 2, 203). quappe
(piscis 19. cf. melo).
. Melot-es, -e 7 -a (110), molotes (64)
(i. anticorium, nebrida 75) czigen-vel
(9), -felde (17). gey8 fel (8). belliz 7
MEM
roch (127, sim. Gf.) eueulla 7 pera (127.
lat.?). scheren fel 2 mulwerff hut (75).
kur(-, var. kyrs-enmantel (64).
*Melotus (cf. melo &e.) egel of das
(11). daas (99).
*Melquemurus v. Melanurus.
*Melter (sí. velter) wynde (9).
*Melus, jg. -li zedewynnesrynden (19).
*Mel-us v. -o, -os.
*Membra-cius v. -tius.
Membrana d. nd. hut. hud (1). hit
(76). fell (110). felehin (20). Ad. nd. pla-,
hd. play-, plo- (4), pfla- (74, *6) -ster.
dunne permyt (9). dynne pergemen (8).
hut die da dun ist als das bergamen
(15). ey. wifó (17). sliem, schliem, heut-
lein, vngesigeltbrieff (74). schlem 4
pirmithaut 7 phlaster (2).
Membra-narius &o. v. -tius.
Membranula uellili (120).
Mem-, men-branum (est illud. tenue
in ouo 110) fel (121). fellein der ayer-
schaln (74). hut in dem ay (75). flech
(Sum.).
*Membra-nus v. -tius.
Membrare /d. zu-gliden, -gleden
(5), -lieden (17), -gliddern (v). ge- (18),
to- (23) -leden. ledieh maken (23).
adern (75).
Membratim (7. de membro ad mem-
brum 20) von glyd zu glyd (19). von
lede zu liede (20). van leden to leden
(11). stugkecht (8). sthueket (9).
*Membra-tius, -cius, -nus, -nu-
eius (122), -narius (?. factor perga-
men? 66 &c. 110 &e.) pergamener (125).
per- (111), ber- (76) -menter. permeter
(74). gall. parcheminnier (122).
Membr-atus, -osus grofge-lidiger,
-leuniger (74).
Membrum /d. glit, glid, glyd, ge-
lith (6), gelit (18, 49), gelet (12), gliet
(11), glitt (0), glitte (10). glet (13). lyet
7 lyedemyt (20). nd. lit, let, leet, lede-
mate.
Memento bif gedenck, in-g. (116).
Memin-i, -o -is -ere (147) gedencken
(8o). hd. ieh g. (Y), gedancken (18),
deneken, gedencke, gedacht (1). nd. in
(92), en (283) dencke. Ad. ich habe, han,
hain (132), hon, nd. hebbe gedacht. me
uerhoecheit (99). ge-hoegen, -dencken
(147).
*Memioy- (74), memnoi- (Pap.), me-
noni- (93) -des (7. diomedia 74) (aus
memnonides) merfoge-l, -lein (74)
swartz merfóügel (93).
*Memi-taà (Sum. V), -tha (7. cerinthe)
cerinthe (143). wiltstilph (Sum.).
*Memnoides v. Memioydes.
Memor vb. ich gedenek ader habe
gedacht (4).
Memor adj. sbst. hd. nd. dechti -g,
-ch ; gew. ge-d., -dethtig (20), -denkig (6).
an- 4 ge-dathtig (20). an-dettig (49),
-denkende (17). gedecht-icheit (132),
-nuf) (68).
Memorabilis denckens wert (110,
132). gedenckens wyf) (68).
Memorale gedech-nisse (8), -tnuf)(16).
Memorare (v. narrare 4 dicere 110)
denceken (28, 110). verzellen (132).
Memorari (2. recordari 110) md.
deneken. Ad. ge-d. uerhochgen (99).
MEN 955
Memoria gedenck-nif) (6), -nust (93).
hd. gedeehte-, gedecht-, wd. gedech-,
gehug- (20), hoch- (109), uerhoch- (99)
-nisse. behaltende crafft (15). aindaycht
(19). aendacht (11). andatht (20).
Memoriale 4d. gedechte- (19), ge-
decht-, gedath- (20), nd. gedech- (11)
-nisse. dechtny-z (2), -0 (6). gedachnuó
(1). hinderdenek- 7? herinder-ung (65).
Memori-ter (20, 75), -aliter (20, 65)
bedath- (20), gedechtig-, mercek- (65) -lich.
n kunnen o. wissen (7. mentetenus
15).
*"Memperium (i anutergium) gall.
torchon de cul (122).
Memphis ein stat in egypten (110).
Men (herba 16. cf. meu) tille (93).
mesloe (23).
Mena (140), mena (p?scis) scheisser,
meer-sch. (140). Z. pisces qué cum luna
crescit et de-cr. (Br. &e.).
*Menandrus (cf. meander) flüyt (19).
vloet (11).
*Men- v. Mem-branum.
*Mene- v. Ment-astrum.
*Mencennarius v. Metellus.
*Menciari v. Mentiri.
*Menda (aus mentha) v.
sinum.
Menda (Z. macula in libris non emen-
data 4, nondum, emendatis Br.) gemerk
(4. cf. merda. nota. Sm. 2, 619. Fr. 1,
659). gemerke (293). pletsche (11). plecze
(8, 9) vnder dem antliez (9). placke (8b,
99). hd. nd. vlecke (Mss. mog.), Ad. fleck
o. mal zm libris (sed mendum Zn alis
rebus 110 &e.), vnder den augen Z mael
im buche (75). falscheit (110 &oe.).
Mendaciter lugen- (110), lugenhafftig-
(68), loegenachte- (132) -lich.
Mendacium Ad. ain lug (6); lug-in
(76), -en; lágen (10), lygen (152), logen.
l. -taell (132). lugenmere (p/. 65). loghene
(93)
Hedio-
enda hd.nd.lo-, hd. lu-, lig- (13)
-gener. Ad. lieger (75), lugen (6); ]-hafft
(110), -hafftig. loegenachtich (132).
Mendicare Ad. nd. bedelen. Ad. bed-
deln, betteln, betlen, petteln Z smorotzen
(74), betten 7 bitten (18). bydden (29).
brot (11, 20, 92), broyd (19) b., bieden
(20). naschen (225, 74). gyren (22^). nassen
(17). gilen (22b, v7). geylen (74).
Mendicatio bettel-(8), betill-(9)-unge.
Mendicitas bedell- (17), bedel- (21),
betl- (18, 76) -ery. betteley (8). betle? (6).
bedelinge (23). vuod (?) b. (22). arm-ud
(17), Ad. -ude, -ut, nd. -ot.
Mendieus Ad. nd. bede-, hd. bedel-
(17), bedde-, bette-, pett- (74) -ler. ain
betler séeut (?) bart (6). broet- (11), broid-
(132) -bidder. giler (22b). smorotzer (74).
Mend-osus, oft 4 -ax, -us (v. sordi-
dus doc.) hd. nd. logen-, hd.lugen-, fleck-
(c8, 110, 132) Ad. -hafftig, nd. -haftich,
-aftich, -achtich.
Mendum v. Menda.
*Mend-us, 7 -osus (66 &e.) logenhafftig
(17). vnreyne (19 szm.) von sunden (19).
onreyn van zunden (11).
*Menea v. Menia.
*Menearium v. Menianum.
*Mene-ea, -nea v. Meniea.
45 *
356 MEN
*Menglinum vat van en echtel of
menghlen dat is en halve quarte (147).
Men-ia, -ea, moenia (91) Ad. ein
zinne, zinn, ezende (13); p/. zinnen, nd.
tinnen. eyn teyn (97). tinne Z borghwal
(81). eyn ring muer (V szm.). statmaur
(91). vesti (7. oppidum 93).
*Mnia v. Menica.
Men-ianum, -ionum (6), -earium
(76) (z. solarium Br., solacium decena-
eulorum 6, 4, s. dec. pavietibus eminens
16. m. de saxo, prosectum //gno 14) eyn
by- (6, 7), bey- (74) -stal. sal £ ausge-
-heuDe (74), -hus von steinen (2). erekner
(114). soler, sumerhaufe (74).
*Meni-are, -re (Br.) (v. men?a, facere
16, menire f. 185) zinnen (6, 8). vnder
wasDen (18b).
*Meniari (2c mencionari) v.Micolari.
Meniatus gezinnet (20).
*Men-iea, -ita, -eca, -itas (110 &e.), -iga
15, 141), -enea (141), -inges, unvtyrec
n meeni-ea (130), -a (100) (4. Zmfir-
mitas cerebri 0 pellis que circumdat cere-
brum 16 sim.; cf. mirtaga, meringa)
eyn hirn-, hern- (17) -hube (8, 11), -hawbe
(D -háutlein (114). hirni- (130), herne-
100) -vel. syechte in die hernen (132).
hauptwe (110).
*Menionum v. Menianum.
Menire v. Meniare.
*Menisura 7 waranda (monete) we-
rung (b^).
*Meni-ta, -tas v. -ea.
*Menium v. Minium.
*Menonides v. Memioydes.
Mens danke (10, 23). dank (71). Ad.
nd. ge-danck, Ad. -danckeh (1), -dachte
(132), -dachtnuD (68), -myet (16, 110).
mut (21, 4, 71). hochiselkraft (93).
Mensa hd. nd. disch. tisch (1). dife
(18). dischz 7 taffel (20). tafe-l (97), -le
109)
*Mensa-, mensu-, menssel- (3) -la-
rius hd. wechs- (4), weichsel- (3), wesche-
(9), weDe-, wesse-, wech- (8), waschs-
(6) -ler.
Mensa-le (7. presepe 1), 7 -rium,
-rius Ad. tisch-, tis- (120), diO-, Ad. nd.
disch-, disc- (121), dis- (V), tafel- (11,
132) hd. -lachen, -lach, nd. -laken, -dwele
(225); tavelake (22b). tisch- (134), tif-
(4) -tueh. tuschlaeh (68). dislaehe (133).
Mensare (7. saepius méngere Gl. m.)
dieke seychen (8), zeychen (9).
*Mensa-rium v. -le.
*Mensa-tim, -um (75 varr.) von monet
zu m. (110 szm.). von tische zu t. (Ki.).
hd. zü, zu manet zitten (6), mande ge-
ziten (5), mand geziden (7), man-ezijt
(21), -ezytig (152), montzyt (67), mon-
Zytig, monzeitig (134; 151), male zijden
(18). to mant (23), mal (22) tiden. man-
zytig (133). tischzyt (75).
*Mensator Ad. tisch- (110), tusch-
(68), disse-, dis- (6), Ad. nd. disch-macher,
MEN
nd. mane, man, maent. 7Monatsnamen s.
im, Einzelnen; ausserdem uw. Gà. Sm. 2,
2335. dus 1471: l. hardmaynt. 2. spor-
kel. 3. merte. 4. april. 5. meye. 6. hoey-,
1. bra-maynt. 8. oist. 9. herfst-, 10. ossen-,
ll. alreheyligen-, 12. wynter-maynt.
Aus 4: (1—9 dat.) 1. dem mondeso dy
kelt sich anuehet. 2. den maned so sich
di achte kalende anvahet. 3. dem mo-
ned so sich die ningist kalende an ayne
anuehet; dem mertzen. 11. der erste
winterman. 12. der andere w. Die bóh-
mischen: leden, vuor, bizyzen, duben,
may, ezerwen, czerwetietz, serpen, Zavzy,
rzygen, lystopad, prozynetz. Aus 116:
2. rebmonat, n. sporckelle; nZ. 6. braeck-
i weid-, 8. oogst- £ oost-, ll. slach-,
12. hoere-maent; cZmór. (chersomn.) 1.
klug-, 2. blijde-, 3. tor-, 4. fare-, 1l.
slachte-maanet. 9—12 fier herpst ma-
not (93).
*Mensi-vagus, -fagus (74) (4. histrio
vagusque circa mensas aliorum 15) zipf-
ler (74, 15, Sm. 4, 219).
Mensor (7. mensator q.v. 3) messer
(9, 76). marscheider o. schiner (Agr.).
Mensorium essenfaf) (74).
*Menssel- v. Mensa-larius.
*Menstrieanus v. Lunatieus.
Menstrualis maynstundelick van
krenckten (141).
*Menstruosus mayntsyeck (141).
*Menstruosus (sé. monstrosus) wan-
schaffen (16).
Menstru-um, -a (9, 85) vrauwen-
seuche (4, 9), -sucht (8). der vr. maen-
stont (132), mayntstunde (147), natur
(68), kranckheit (110). frawen-kr. (75).
ez bheisen auch dy erezte eyn blume
(4). blomen; sichdom 7 suke (85).
Menstruus menig (110). maendich
(132). monachtig (68).
*Meensuale (anders Gl.
sula.
Mensula tischlin (74).
*Mensu-la (75), -ale (64), densula
(14, 15) hack-banck (64), -plock o. -stock
(74), -bret dar vff man hackt (75).
*Mensu- v. Mensa-larius.
Mensura (7. bria 1) hd. eyn maf,
m.-wiB 4 fir-m. (11), maiD. mase (5),
maysse (13), maesse (20). nd. en mate,
mat. form 4 wyD, var. furm £ weyDe
(65). mas der mensuer (75).
M. bona walgemessen (12).
M. eoagitata, 4 conserta Z effluens
(65 Mrg. gedrucket (12). vber schüdt,
auff geháüutfft, vber flussige, vol, gedrückt
mo5 (652 Mrg.).
M. conserta (cf.prc.) gerodelt (12).
M. superfluens gehauffet (12).
Mensura-bile v. -lis.
Mensurabilis meselich (20).
Mensurale eyn mase (5), mafà. (11).
adv. messenlich (75).
m.) v. Men-
-mecher, -meker. Ad. ti-, di-scher, tich-
Ser (3), messer (15).
*Mensat-um v. -im.
*Menseea v. Mesencare.
*Mensi-fagus v. -uagus.
"Mensim zu mande geziden (5^).
Mensis Ad. mant, mont, monat (110),
monet, manat (93), maneyd (1), mainet
(1), moynt (19), mande (55), mon (21).
Mensural-is, -e maf- (17), mesDe-
(D^) -gezauwe. mensurabile mayzo- (1),
maz- (2) -gezeug.
Mensurare hd. meDen, messen. m:
naeh der leng vnd zal (75) md. meten,
metten.
*Wiensurarius (cf. mensurnus) man-
nig (1).
MEN
Mensurarius ein messer (Ki.).
Mensurate meselich (20).
*Mensuratim (cf. mens-atim, -im)
zu monatzyt (76).
Mensuratio messunge (20).
Mensurator hd. messer. nd. metter.
*Mensurius mayntstonde hebnde van
eniger eranckheit of gebreke (141).
Me-, ma- (74) -nsurnus man-lieh
(5), -lie (23), -yek (4), -iger (74), -etlich
(6). hd. mon-, monet- (110), maent- (132),
inef- (18) -lich. zeit eines monats (74).
*Mensurus mand-ick 7 -elieh (bb).
monlich (67, 152). menliche (133).
Menta (herba) hd. myncze, myntz,
myntzen (1) müntze (93), müntz (6),
mentz (16), menczen (21), müntz £ bey-
mendt (112), deumente (Ki?.). nd. mynte,
meente (11) mente (68). mergen- (18),
cruse- (10, 12, 13), erau- (3), krawsem-
(4), baeh- (65, 16) -mynez, -meneze (10),
-muntze (65), nünez (3). rut (76). wyn-
rute (17). balsme (11).
Menta eaballina, equina v. Equi-
menta.
*Menta nigra rosminze (Sum.). gart-
minza; alba m. wizu munza (Gf). m.
venenaria v. Sisymbrium.
Mentagra geflecht (111). bóse raud
an dem keine (Fris.).
Mentalis gedenglieh (20).
*Menta-rium v. -strum, -tum. |
Menth- (85, 91), ment-, menc-, me- |
tac- (17), met- (q. v), 4 mand- (14
-astrum, menta-strium (8Sum.,Gf.), rium
(942) (cf. equimenta) visc- Z rozzes- |
minza (101, Gf.) fisci-, fis-minze (Sum.).
visehmuntze (75, 95, 116). wise müntZ |
(6). wizmunza (87). wide- (85), wilde- £ |
rosin- (47), ros- (24) -minte. wilde (14),
wille (17) mynez. rosse- (105), rofó- (14, |:
116), herse- (20), felt-(12) -myneze,-muntz, |
nl. roode watermunte (116). ags. feld |
minte (942). hiersche mente (11). baeh- |
muntz (125) -mintz (91). kornmoneze |:
(ment. 17). singrone (24, 47). alsine (47).
gruensol (93).
*Menta-tum 7 -rium (2. hosp9ale)|
spita-le (74), -l (15, 76). |
*Mente-tenus, gew. -tinus, -nius (18
: tenere) mit Ad. dem, nd. deme, Ad. nd.
dé danken (22, 28), Ád. ge-d., -danek,]
hertzen (132), gemyet (110). mitten dang-
ken (21). mit hertzen (68). in den ge-|
dancken haben (píc. 18). gedencklich (55).
*Menti (7. ecotturnus) filtzschuch (75).].
*Mentibula (aus mandibula 7« men:
tum) kynnebache (16). |
*Mentiea (7. saecina, sí. mantica
wat sack (76).
*Men- v. Me-ticulus. !
Mentio ge-dechnisse (9), -denckungu
7 -wach (20). hd. meynung,
(12). redde (8). rede (132 szm.).
Mentiri, menc-ior, -ari(11) Ad. nel
lie-, le-, li-, là- (67) -gen. ire sprecke;
weden dynes herten warheyt (23).
Mentitum gelogen (75).
tula, muto) v. Dactylus.
*Mentola v. Mentula.
*Mentresta gerbe huf) (11).
: vor-tr.
MER
Ment-ula, 7 -ola (7. muto, erreus q.
| v. 125) zumpffel (111). eulbaleh (108).
*Ment- v. Metic-ulosus.
Mentum /Ad. nd. kyn. Ad. kinne,
der kin (125), kunne (Y), kyen (65), chind
| (1), kind (49).
T Menus v. Mogenus.
*Meodrimatum &e. v. Mediomati-
eum.
Meon v. Meu.
*Meota v. Monedula.
* Mera-ea, -ta, (8, 16, Gf.) . pocio vi-
| mosa ad purgandum cerebrum 16 sim.,
| medicina Gl. m.) win dranck (8). suppa
| (Gr). vipa merata merot, als prot im
wein (74).
| ' Meraci-or, -ssimus aller lutirst (8),
lewtirst (9).
| Meracitas reyn- (110, 132), clar- (68)
| -heit.
| Mera-eum, -tum (68), -t& (76), -eu-
Tum (129, Br.), cf. -eà schon (68, 110),
|! schoen (132) wyn. 4 potio mentem exa-
€uens 129; p. vinosa ad purgandum. cere-
| brum (16. 2« mirtaga?).
Mer-aria, 4 -oteca (74) ein wein-
| keller (4), -keler (74). tafern (75).
*Merat- v. Merae-a, -um.
Merealis feyl (65).
Mercan-tia, -eia, -ela (134) (7. mer-
| eimonium 110 &e.) hd. kauff-, chauft-
|. (1) -mansehatz; kauff- (110), kofft- (68)
. -manschafft. koff (19). nd. kop-schop
. (22), -enseop (23). kramerey (64*).
! Mereari kau- (8, 20), kou- (132), keu-
| (9) -ffen. kopen (11). Ad. kauff-slagen,
-triben (5); -manschaez treyben, triben,
(5b), driben. md. kopenseop
driuen. koffmanschafft doen (132).
*Merea-rius (arders Gl. m.), -tor hd.
| kauft, nd. kop-man. ain kammer kouff-
man (6). Ad. nd. kremer. kramer, var.
| kauffer (-tor 64).
Mere-ator v. -arius, -edieus.
| Mereatorium /;d. kauff-, kaupp- (20),
md. kop-hus, -hauf (21, 134). koephues
(97). kremer-y (1), -hufb (16).
*Mereatrix (auders Gl. m.) kauft-, var.
kram-erin (64).
Mereatu-m v. -s.
Mereatura kauff? kram (20). kopen-
Schap (85).
. Mereatu-s, -m marckt- (8, 9, 2),
marek- (16), mart- (17) -stat. kauffman-
(68, 110), koef- (132) -schaft.
" Mereatus keuffevy 2 v'kaufft (11).
halle 7 kauffphus (20). keuffen schacze
E ge-kaufft (110), -kofft (68), -koefft
132).
Mereed-arius, -onius (»« dare,
donare) die loen betzalt (132). lonherre
(110). meicedarii ags. hyre-gifdan (Gi.
Aeltr.).
- *Merc-ediecus (75, 76), -editus (7€),
-editius (129), -edieius (74), -idieus
(& 64, i. -ator 75), -idius (Br., Gl. m.)
vnterkauffe-r, -l (74). vnder-kaufer, var.
"keuffer (64). zubringer 7 kramer (75).
fursprech (4). 7. loquens propter mercedem
(76, 129). z. eause- (4), easi- (76) -dicus.
Gmeredieus vorsprech (74).
— *Mereed-ola v. -ula.
.*Merced-onius v. -arius.
Merce-, merci- (8) -dula, -dola (141)
loenlin (141). cleyn lon (8). longin (17).
MER
*Mercemannus (5l. meersman?) ein
marsman (68).
*Merce- v. Merci-monium.
*Merce-, mercen-, merci- (76), merco-
nari hd. koufin (8b); v^-kouffen (6),
-kauffen, -koffen (76), -keuffen 7 -muden
(11). nd. vor kopen.
Merce-, mercen-narius Ad. ein lon-
(652 Mrg.), geding-et, -t, -ter (1102, 134),
gedine- (8), v'denekt (18), vor-mit ader
-dingt (4), gemyt (9), v myet (5), nd. vor-
medet (23), gehuert (132), gehurt (99)
knecht. Ad. ein arbeyter, arbeit (69),
erbeiter (133) eins tags, ein t. (1109). en
arbeyder enes dages (23). eyn erbeder
dez d. (18). soldener 7 loner (75). tag-
(68, 75), dage- (5), dag- (19) -loner. hant-
recher (7. minister 5»). ^d. mede-, midde-
(85), vernnet- (sie 71) -ling; v^mietlung
(D, dyener. dener (12, 23). gedyenen
(13). offieiant (clericus 125).
*Wrerce- v. Merci-potus.
Merees (7. mercancia 23 &c.) Ad. nd.
lon. Ad. lone. nd. loen. Ad. kauff-gut
(91), -man 7 -mans schatz.
*Mercei-dieus, -dius v. Mercedieus.
*Mercidula v. Mercedula.
*Mercimonia (pl. -ae Gl. m.; 4. mer-
eancia 29 &e.) Ad. kauff-e (10), -unge
(D), -manschaez.
Mercei-, merce- (68) -monium Ad.
kauffman-sehaez, -schat (6), -schafft,
-s sehaeze. gescheffnisse vber keuffery (8).
war geschepfnisse (9).kraem(20).kremery
(68). merserrie (132).
*Mercinari v. Mercenari,
*Merceionari kauffslagen (20).
*Mercipitus v. Mercipotus.
*Mercipotales leytkauffleute (74).
Merci-, meree- (2) -potus, -pitus
(18) (z. arra 74, 75, vini-, leti-copium
q. v., commercium) Ad. win-kauff s?m.,
-koff (19, 68), -kofft (21); wikayff (13);
wein-, wen- (17), wine- (10), leit- 7 leut-
(15), leyi- (1), leyn- (9), lin- (8), ley- (2,
4, 14) -kauff. leit- (3), ley- (1) -chaufft.
nd. winkop; li-eop (132), -coep (97). kauff-
tranck (1) kopdrane (23). bottenbrod
(Ob.). petten- (2. cf. Sm. 1, 223), poten-
(74) -prot.
Mereonari v. Mercenari.
Merceu-rialis, 7 -lialis (74), -liale
(91), merchaeris (? 85) steyn-, sten-
(41), seem- (85) -peffer (12), -peper (24,
41, 85). (im wormbser gáw) wintergrün
(144). wild stawr (74). ringel- (4), bingel-,
scheiss-, mercurius- (116 s?m.) -kraut.
smer- (74), ku- (116), schniet- (91) -wurtz.
vridelisoge (Sum. V). malta (Sum. VI).
hunds-melden, -moleen ; quecksilber (74).
ags. cedele, eyrlic (942).
Mereurius der kremer got (23). Ad.
quecksilber. nd. quicksiluer (132).
*Merchaeris v. Mercurialis.
*Merchidus (aws, cf. mergulus &e.)
tuchare (103).
Merd-a, 4 -um / -ula 7 -ulum (147)
Ad. treck (75, 110, 134), dregk, dreg (5),
draek (6). Ad. nd. dreck. dreet (132). kat
(110). Ad. scheyB. ghschetten dinck (22).
stront (99). strunt (147).
*Merda (»« menda) ge-merch (2),
-werck (1).
*Merda daemonis laser (143).
MER 351
Merdare d. schien, schissen, scheis-
sen. hd. nd. vn-, v'un- (6) -reynigen szm.
driten (11). vijsten (107). vyesten (132).
fysten (110).
*Merdator schisser (75).
*Merdatorium schieD huef (90).
*Merdifer eyn rochen vorer (22).
Merdula (cf. merda) dregk (11).
*Merd-ulum, -um v. -a.
Mere clar- 4 reyng-lich (110 sZm.).
rain (76).
*Mer- v. Merc-edieus.
*Meredies v. Meridies.
*Merenea (alph. metenca; cf. me-
senea &oc.) mese (11).
Merenda v. Meringa.
Merenda (7. anticenia 75) vntar-n,
vig. -en male (75), -en (1). vnderenbrot
(Gf.). vnter-zech Z -brot (112). vndtere
(74). vnder-e (Sum.), -eyn (20), zundern
(116) essen. onder eten (11). eronderen
broot (108). hd. ein mittapes- sm., mit-
dag- (18), mittag- (1, 75), mittendag-
(6), naehmittag- (91), sneder- (5^) -essen,
-mal (75). en middages-etent (22), -etten
(23). Ad. mittag- (8, 9), abent- (93), vesper-
brot. merend (91). mereda (Gf.) brend
(Hen.).
Merend-are, -inare Ad. mittag (1),
zu m., mittages, des m. (Y) essen. zü
mittentag assen (6). eten (11). des mid-
dags etten (23). eeroprderen eten (108).
zu vesper zeren (68, 69, 70, 134).
Merere hd. bedruben sZm., weynen.
nd. drouen (99), be-dr. (23), wenen. be-
trubt (6), betriebt (76) sin. truren (12).
heimlichen tr: vnd weinen (75). trawren
(1). druren (10). trurig, leydig, vnmutig
sin (75).
Mereri Ad. nd. v?-dienen, -denen,
-dynen (13), -dinen (9), -deynen (12).
wirdig werden (8, 9).
*Meret-oria v. -rix.
*Mere- v. Meri-torium.
Meretricari vnkuschen (20). huerheit
driben (Db). huyren iagen &c. (141).
*Meretricarius Ad. nd. horer. hurrer
(6). horen man (22). hurnwert (125).
huyrenieger (147). bosewicht (11).
Meretricatio hurye (20).
Mere-, mer- (1) -trieium hur-hait
(1), -werek (1). Ad. hur- (6), huren-, Ad.
nd. horen-, horn- (133), hoher- (17) -gelt.
huren dot (? 55). huerdum (20). hürisch-
keit (65). huyr-dom, -huys, -en iacht (147).
Meretrieius verhuret (110). v?hurt
hurer (8). vorhurret hurrer (9). hoeraf-
tieh (132). hur-achtig (68), -echtig (8b),
-er (V). horer (20). Ad. huren-wirt,
-wurt (69). hoerenwijrt (132). hoerheyd
7 hoernfeut (19). horen vaget (11). Ad.
nd. bose wicht. boswecht (18). bófwich
(6). eyn bose bobe (21).
Meretricula hurichin (9). cleyn hurlin
(8). en bose wif (23).
*Me- v. Ne-retrix.
Meretrix, mere-, meri-toria Ad.
hure, hur (6), huer. hore (18, 23). eyn
gemeyn wyb (110). pute Z7 cute 7 stoke
(225). deippel (ss). metz (116).
Merg- überall nach WMerd-.
Merga koren- (3, 4), korn- (8, 9, 74,
175,16) -gabel, -garb (76. cf. merges &o.).
haber-raff (113), -reff (126, 135. wett. —
Habersense).
358 MER
*Merga, mega (104) (awis, cf. mer-
gus) sear-ba (103, 120, Gf.), -ua (104).
*Merganser meerach, seefluder (140).
*Merge-des v. -tes.
Mergere Ad. tu- (76), tau- (3, 9, 4,
74), du-chen, ducken (74, Mss. mog.), vn-
der duken (17), deuffen (20); dunce-,
duen- (13), dreng- (21), sine-, senc.,
vorsimc- (85), jnsene- (76), md. zeen-
(11), du-, v'drin-ken. beduxen (x? p?
29v). duklen (99). swemmen (14).
Merges, g. -étis, margetis (76) (cf.
ma-, ne-rges) Ad. garba (Gf), carpa
(Anz. D, 464. manipulus Gt.), garbe, garb
sicheling, schaup (110), schouf (68). schoff
(109, 132). garue stroef (132). ghelegge
€
(90). swat (23). swaet (109).
*Merges, g. -itis (29, 76) (auis; vnius
76) hd. tu- (69), tau- (9, 4, 134), tew-
(9), du-cher; vnder ducher (8); tuchen-
tel (75), dueker (21). nd. duker.
*Merg-etes, -edes, -ites (sg. pl. 4.
Jaces spicarum 5) hd. ei schaup (Mss.
mog.), Schob (6). eyn schof (92). en borde
helmer (23).
*Mergillus ducher (8^).
Mergo (Gl. m.) brunstang; wasser-
schwalben (75).
*Mergu-la, 7 -lus (110 &e.), £ -S, g.
-Oris (74, 110 &e.) (g. vas; ornamentum
vestium. Gl. m., aues 19, Gt. cf. merg-es,
-o, -ulus, -us) searua sZm. (Gt.). dücker
(19). eymer (3, 4, 74, 110). brun- (75),
born- (8, 17) -eymer. brunnen aimer
(76). korn emer (se 9). komp (5). kolle
(49). vorek (132). zickel (74).
Mergu-lus, oft 4 -s, -la (110) (aus)
scarua sZm.; alaera; tuch-il -ari szm.
(Gt.). scarb, scharb, tau-, dau-cherlein (74).
hd. tauch-er, -entlin (649); tuckenten
(1) tuchk (45). Ad. nd. duker. en clene
d. (23). dukerken (99). tucherlin (6, 645).
tiucherlein o. mergigeln (Gesner) tumn-
cherli (93). ducher o. wasservogel (110).
ducker (55, 20). ags. scalfr (94, 136).
Mergu-lus, 7 -s (74) lampen ror (8,
9). henckel in der ampel (75). daucht-
eysen als in lampen (74).
Mergus (cf.mergul-us, -a &c.) eyn
fogil 4 emer (9). eyn f. der sich duchet
(8). tuchari Z scarua szm. (Gf.). merri-ch
(103, Gf), -cho Z tuchil (84, Gf.). merch
(126 &e.). meerach (126). Ad. tu-, tau-,
teu- (116). du-cher; duchervogel (110),
scharbe. «gs. scalfr (94). mi. scoluer,
duyeker (116). tukere (100). nd. duker.
d.-vogell 7 putz eymer (132). eymer (19).
legeln (g. -oris 125. cf. G1. m. v. mergo-
rae). visch vogel; schaubs bant (7. funis
garbe 64).
*Meri (endecl. 74. 7. porta lactis, iso-
phagus) spis- (93), spif- (74) -ader.
Me-, my- (85), mi-riea (7. iga; ge-
nesta / simiecia 74; parua arbor in-
fructuosa 16 sim. cf. medica. Gl. m. 4,
647. Ob. 1032. Fr. 1, 643) Ad. nd. heyde,
eyn h. 4d. h.-erawt, -krut; heida (87),
heyd (70), haid (1, 74, 91. ain h. 6, 76).
heude (13). hey (97). mirieae eyden
(104). heidahi (Gt.). myriea zd. £ nivuiht
holz (Gi. Mons. Fr.). mirice heid-a 7 -ah
(Gf), -e 4 -ehe (BM.). tamarise; bartz;
bur- 7 ber-tschen (7. tamari-x, -scus
73). myric-a 7 -e, puptxr) tamarisken o.
porst, sed eriea heiden (114). meriea
MER
primma (127). miric-a (84), -e (Sum.) 2d.
brim- Z7 bri- 7 phrim-ma 7 genest (Gt.
cf. genesta). phrimmen (Sum.) mispil
(8, 9). birek (( &e.). birche (myr. 95).
smel-ohe 7 -hen (Sm. 3, 469. cf. vimen).
Meridianus /d. mit-tagig, -tágig
(134), -tegig (2, 7), -dagig (17), -dag
(18), -tag (67, 133), -degelicher (20).
mitten tagig (1, 6). mittel tegig (76).
nd. middagich. myt dag czydick (5^).
mittages ezeyt (? 5). tzo middag horende
(132). zu mittag ge-h. (110).
Meridiari,? -re (76) zu mittag ruwen
8, 9
Meri-, ofí mere-dies, meries (76)
hd. mit-tag, -dag, -tendag (6), -eltag
(93). myd-dag (19), -thag (5^). nd. mid-
daeh. suden (1, 3). none (22b).
*Meridionaliter middegelich (20).
*Meridionare mittage esf) (D).
*Meries v. Meridies.
*Merillus (cf. alietus, amarellus)
merling (aués 74).
Mering-a, -e (5), miringa (1T, Gi.
m.) (Z. pellicula in aure ubi fit auditus
Br., merenda Gl. m. cf. meniea?) fel-
lein in den oren (74). orn fel (5^). en
ore vel (23). or fandl (1). ohren-bláttchen
4 hüutehen (ki.).
*Merisillus (aus, cf. mer-illus, -lus,
-ula) merlingh (22*).
*Meritari v'dyenZ wirdig werden (17).
*Meritarium v. Meritorium.
*Meriti 7. q. cothurnus q. v. (16).
*Meritiuum ex eongruo von gnaden
t von vnplieht (12).
Merito (7. racionabiliter 2) Ad. pill-
ieh (151), -eiehen (1); bliche (21); bil-
iche (152), -lich, -ch (17), -cher (5). nd.
bilker, biliken (147).
Merito-ria, -ma (Sum.) (£ penus,
promtuaria; cf. meretrix. Gl. m. 4, 648)
trincheller (Sum., &f.). horhus (G£.). lon-
hub) (Z. domus eius qui pro precio labo-
rat 15).
Meri-, mere- (76) -torium, meri-
torius (17, -us à um 110 &c.), -tarium
hd. lon-wirdig, -werdig, -werdigk (21);
langwirdigs (74). nd. lonwerdi-ch, -gher.
lon&ü wernt (se 17). lonlieh werck
(12). wirdig lon (76). werk- (9), werg-
(16), v'dinst- (8) -stat. virdyenlich (20).
vdien-lieh (65), -stlich (110 &e.). kouff-
huf) (68). halle Z koeffhuys (132). kauff
(74), werck- (64, 74) -hauf.
Meritum, m. digni(15, 17), m. con-
dignum (63), m. eongru-um (75.), -i
(74) hd.gut- (110), wol-, nd. wael-daet (11,
20), Ad. -that sim. waldait (132). hd. md.
vor-dienst, -denst (23). Ad. v'dim-st, -et
(7). v'dienung (6). v'd. gotes holde (me-
ritum 15). wirdigung gotz gnad o.
hulde (m. 63). virdyeniDe (20). verdien-
lieh werk (pé. 65). vordint lon (55). be-
quem-er o. -uevdinter lone (74). verdient
0. benantes o. gelobtz lón (m. cond.
63). v'dienunge b. soldes (15). vorderunge
genantes (8, 9), genands (17) soldes,
geldes (9). von pflieht 7 von vor bun-
des eder gelobes soldes wegen (12). uff
£nad o. verplicht wider gab, vnverbun-
en gaben (m. congruum 63).
*Merla (herba 995, 74. anders Gl. m.)
merle (225, 74), ein kraut in dem was-
ser (74). mergel (20 &e.).
MES
*Merlangus (cf. merlueius) meer-
esel (140).
Merlare (Gl. m.) mergelen (20 &e.).
bomin P (anders Gl. m.) mergélunge
| *Merlator mergeler (20).
Me-, 4 ma- (Gl. m.) -rlueius, mare-
luecium (122) (piscis, ital. merluzzo Gl.
m.) meeresel (140). gall. merl-ens (122),
-àn (Gl. m.).
*Merlus (auis; anders Gl. m.) v. Ama-
rellus.
*Merobs v. Merops.
*Mero- v. Meru-lentus.
Mero-ps, -bs, (75, 76, 108),-x (3, 4,
75) (cf. loafieus, sepieecula) specht
(4, 76). speicht (3). groner speht; gruon-
speht 7 -speieh szm.; ronsphet; grunt- |
spech £ -speth (Gf). Ad. grune-, grun- |
(102), grün- (111), gruene (93), gruen- (11,
93), en grone (23) -specht. pruoespet (ros
eyn groen (132), gryn (68) spechtvogel.
em grien vogel (110). krinitz o. wint-
half) (Eber.). heher (34). bóm- (715), poum-
(15) -heckel merox, sed merobs grüen-
speeht 7 grunspach (75. cf. spanieta).
lustere (108. cf. sepiceeula. lijster tur- |
dus Kil) meer-, see-schwalm (Fris.).
imbenwolff (116).
Meror bedrub-ekeit (9) -heit (20). |
drupenisse (55). be-dr. (19. sZm.), -trats |
nisse (12), -druefenisse (11). drur-heyt |
(b^), ichkeit (17). trurig- (76, 110), truri- |
(6), trawri- (1) -kait. trorieheyt (23). |
druujnge (99).
Meroteca v. Merararia.
*Merox v. Merops.
*Merra (si, marra, «anders Gl m.) |
eyn karst (19).
Mersus gedaufft (20). versenckt (65).
virdruneken (19). gedrenket (11).
*Mer- v. Mere-tricium.
*Mertus v. Mirtus. Trueta.
Merul-a, /éssw. 4 -us (cf. turd-ela,
-us) Ad. amis-ala sZm. (Gf.), -silla (84); |.
ams-sele (104), -elle (17), -el ; hamsel (102)5 1.
am-Del (69, 110), -schel (75, 111), -psel
(34, 75), -mels (8); tro-stel (6, 64, 68, 91, 1.
BM.), -ssel (3), -schel (70); trus-el (115), ||
-sel (7); dru-ssel (D^, 133), -Del (18), f.
-schel (4, ES dro-stel (1, 67, 88) |
-Dchel (5); -schel (2, 66, 71, 151), -Beln
(21), -ssel, Ad. nd. -sel, -sele (22), -sen
(11). droyssel (10, 19). drasel (22b, 28). 1
geyte- (122), ghiete- (kii) linck. merl|
(Sm.) merle (8b, 99, 110, 132). amarl &e. 1
(Nmn.) meeramsel (-à piscis (74, 93). 1
smerlickin (-us flos 11). ags. oslae (94, —
136).
ferus (76), mero-lentus win drune- |
ker (8). |
Merum (Z. themetum) wein (1). | —
lauter w. (9). lutir wyn (8). clarwin (15).
win (99). E
Merus clar o. reyn (110). clar gelu-?
tirt (8), glewter (sic) £ geclaret (9).
suuer (92). |
*Meruta (piscis, $ moruta süm.)|
cabeliau 7 bulche (20). kabylygauwe
(19). eabbelyau (11). eólwurm (Anz. 4, 98). 1
Merx Ad. kauff-schaez, -manschacez, 1
-mans gut; 4 schatz 7 gutter des kauff-
mans (65). kremlach (93).
*Mesbilla v. Mespila.
MES
*Mesenea (cf. mas-lingua, -igna.
eapula. »« messis 110) eyn meif) (68),
meese (132), segyf) (110b), seges (1102).
mezeuea meyse (19).
*Mes-, mez- (107) -eneare (7. mesen-
eas, menseeas 110? capere; »« messis
110) meesen (107, 132). meyen (110).
meifen vahen (68).
*Meserasus v. Mezerasum.
*Mesi- v. Meso-potamia.
Mes-oechorus (Gl. m.), -ocorus, -to-
| eorus (8, ;4), -sechorus (9), -iocorus
t in medio stans 76) hd. mitten in dem
kore; m. im kor steen (74).
Meso-, mesi- (110?) -potamia, me-
sopotan-ea (76), -ia, mesuppotania
| (152) Ad. eyn lant.
Mesp-ila, -ilia, -ilea (4), -ula (75),
-ilus, mispil-ea (4), -ia (3), mesbilla
(3) mospilea (76) Ad. mispel baum.
| mespel boem (67 Mrg.). mefipelpawm (74).
| missilea (arbor, cuzus fructus esculum)
mistelbom (76).
Mespilum /d. mispel, mespel (67 wrg.).
*Mespula v. Mespila.
*Messagius messelgier (108).
*Messarius (7. metitor; anders G1. m.)
| messer (74).
| *Messe- v. Meso-chorus.
*Messembria (7. merzdies 16) mit-tag
1 (9, 75), -dag (8). vntarnzyt (75).
| *Messere ernen (22^).
*Messiare mehen (133. anders G1. m.).
*Messieus v. Dorilus.
, *Messiere meyen (9:).
ll Messio Ad. meh-, me- (18), mey- (68),
|ma- (21), má- (134), snyd-, schnyd-,
| sehneyd-, scheyd- (sic 17) -unge. meughe
[ cH meynge (132). meg- (11, 23), megh-
| (22) -inge. der scehnit (6, 76). meer (8^.
| 7X messor).
)
)
(15),
(64
132),
*Messo v. Mesuere.
. Messor, mestator Ad. meher. mewer
Ivi meger (28, 125). meyer (11, 110 &c.).
; hd. mader (645, 134), meder, messer (20),
meiser (21), snider. ern- (55), arne- (25)
| -$n. snidder (10). 2d. schnit-er (64), -ter,
"ter in der erne (75). niscehter in der
|aren (sc 753). snedir (8). snytterer (9).
|
| arner (75).
—Messorium beygurtel (74). messer-
| Sehyssel (64). i ES
*Mes-suere, -sure (152), -so (17), -tere
- mehen. mewen (18). megen (23, 67).
| méyen (97). meen (74, 76). magen (6).
| Snyden inder ern (17). schniden (6, ri
Sehneiden (74).
| Messulus (7. maturus ad messem Rr-)
| Zyt zemeyen (68).
Messus pfíc. sbst. gemehit (20). meh-
? snit-ung (1).
*Mestator v. Messor.
*Mester v. Messuere.
Mestifieus drueuich gemaket (11).
*Mestis v. Mestus.
Mestitia hd. be-drupnisse (152), -drup-
MET
niz (5), -trubniD, -trubnuD, -trübnyb,
-tropenifi (18), -drobenes (21). md. be-
droifnisse (132), -drofnisse (23), druef-
heit (11), -drouicheit (22). Ad. drubnif
(6); trur-ung (110), keit sim. trawrig-
keit (1). troricheyt (23). drurheit (18).
druwelicheit (20). vnmutigkeit (65). '
*Mestocorus v. Mesochorus.
Mest-us, -is Ad. tru-, dru-, drau-
(152), trau-rig. nd. trorich. druwe 7 drue-
lnieh (20). Ad. be-trubet, -trobet (18),
-drobet (21). bedrouet, serech (99).
heimliehen trurig vnd betrubt; swer-
mutig (75). vnmutiger (65).
*Mesuppotania v. Mesopotamia.
Met Ld. selber, selb-. md. zulues,
zulf-, zelf- sim. metquotus selb-wiefelst
(1€), -velyste (5^). zulues wo vel (23).
sulf verde (22. st, metquartus?). met-
huotus selbwoneste (1). metro-tus
selbes eyne (5). alleyn selber (11).
-nus selballain (2). metenus selbainer
(1). met-unus, 7 -solus (74) Ad. selbes
eyner sm.; selb- (74), selbs- (110), sel-
ber-allein. selffs alleen (132). metse-
eundus /,d. selbe-, selb-, sab- (7), nd.
selff- (122), zulf-ander. mettercius selb-
dritter (Db). zelf- (23), sulf- (22) -derdé.
*Meta (si. menta) mince (Sum. V).
Meta, metha (b^, 68) hd. nd. mal.
nd. male, zyl, ezyel (66, 151), zile (75),
ende. mayl (5). mól (8^). mate 7 mael
(11). maese 7 zeichen maele (20). teyken
(97). greniez (8, 9). bude (9). bode (8).
der vnterste stein in der mulen (110).
schochen, tristen, birling (m. foenz 126).
hauDhauffen ; thurold (caseus 125). ziger-
scheiben, -stock (134).
*Metae- v. Ment-astrum.
Metacismus v. Jota.
*Metadus v. Methodus.
*Metaellus v. Metellus.
*Metallarium ertzgrub (65).
Metallarius fincker (125. s£. finder?),
Metalli-ecus 7 -nus (20), von metall
(110). metaeln (20).
*Metallum seyck vat (147).
Metallum smida pi.; gasmide (Gt.).
gesmide (93) . gesmeyde (74). ereze 7
smyde (13). gesmeleze Us hd. erez,
irez, erezet (6). erczt o. glock spysse
(9). golt spyse (sze 8). spibe (5b, 71).
speis (z. es 1). speiz(2). Ad. nd. metal,
alse klockenspise (23). metalle (5). metail
(20). metael (11).
*Metallus v. Methodus. Metellus.
*Metallus (cf. metellus) plewl;
schnitter (74. »« metere).
Metamorphosis ver-wandlung, -ke-
rung, -enderung (88).
Metaphysica (sapiencia 93) vberna-
turliche kunst (93). vber die naturun (63).
Metaphysieus obernaturieh (12).
Meta-phora, -fora, methafora hd.
nd. by-spil, -spel. Ad. ein beyspyl (65,
134), EA sim.; gelychnuf (68). hd.
glich- sim., nd. gelike-nisse. methauo-
rum das pueh von der holden red (1).
*Metaphoriea vBblegunge (8).
Metaphorice by glychnisse (110, 132).
gelychung (68).
Metaphorieus glych (19).
Metare Ad. mal seczen. nd. en mal
"zetten. zilen (175).
METH 359
Metari (Br.) Ad. eyn mal, mail, maefó
? tenten (castra 132) seczen. buden (9.
cf. meta). zilen (S). zeichenen (20).
messen (110).
*Metastrum (7. falcastrum 74) segen,
sense, sichel, rebmesser, hepp, ieteysen
(74). Scheffel 7 symmery (110). seheppel
(20). nd. schepel. symmer (132). wirtel
(19. w st. v).
*Metastrum (aus ment.) amynte (85.)
Metator (: met-ere, -iri, -are) Ad.
messer, mefer, másser (6). nd. meter.
mewer (5). ziler (75). bender (8. beuder ?
cf. meta?). tenten seczer(132). eyn her
schlaher, var. hoerschlager (64).
Metaxa v. Mataxa.
Metaxarius (aus metaxa »« meta
-- taxare! cf. Gl. m. A. v.) der die guter
taxiert o. ansehlecht (110). ein der gut
t. (68). eyn macheler off die die goeden
taxeren (132). achter, taxierre (147).
*Metaxta v. Mataxa.
*Me-, ma- (1, 5^) -tellus (cf. mateola,
metallus) Ad. bluel (Mss. mos.) bluwel
(12, 93). pleWl (ad lauandwum 1). wasch-
plewl (74). bluwesehel (71, 77). pleuel £
poBel (74). botel (23).
Met-ellus (Br. &e.), -allus (110, 132),
-aellus (68) 7. mer-, men- (110 var.)
-cennarius.
*Metenus v. Met.
Metere ernen (4) arnen (23). Ad.
mehen, mewen. meyen (li, 110 &e.).
mágen (6). màen (134). meen (12). ogsten
(99). Ad. sni-, schni-, schnei-den. abe-
snidim (8b).
*Meter-a (76), g. -arum (16), methe-
rorum (1l, 76) (v. ber loquens de eleua-
atione et impressione elementorum. et dic.
vnius elementi mutatio im aliud 6, st.
liber meteororum) das puch von der
schikkung des luffts (1).
*Metieul-eneia, -ositas anxt, vair
&c. (141).
Metieu-, metico- (11), mentu- (74)
-losus, 4 -lentus (147) blode (85, 11).
bloede (20). seer bl. (132), bloed (es),
bloei (107), ersehrocken (110). vol foreht
(68, 110), vreese n 132). voreht-samer
(14), ig (9). furchtig (8). virvort (20).
ver-veert, -suft, lagen (147).
Me-, men- (132) -ticulus (7. metus,
paruus m., qui metet 107) forchtel (74).
angest (20). angst (19). anxt, bloedicheit
&c. (147). bloed (68). bloei (107).
*Methida (7. nota) nerbigen (5^).
*Metidus v. Methodus.
*Met- &c. v. Mech-ilensis.
*Metilius (7. nocturnus) nachts (147).
Metiri, re Ad. meben, messen; m.
nach der zal des hauffen (75). másser
(ri sic 6). nd. meten.
*Methis stanck van swevelechtigen
water komende; stinckende stede (147).
metis 7. vapor dc. (148).
*Metitor v. Messarius.
Metodieus (Br.) vngeubter artzt (74).
Meth-, met-odus, -adus, met-idus
(16), -allus (V) (V. semita, callis q. v.;
via, breuis via 6 finalis terminus, a meta!
Br. vadum 1 braceum 147) Ad. eyn
recht weg: gerechter weg o. steig (75);
fuD-pfad, -pat, -pait; ein recht fuf)-pfad,
3560 MET
-pfat; styg. richtig wech (6). w. 7 pat
(21). voepat (132). phat (11). payd (19).
steg (V). steig (75, 76). nd. riehte stich,
pat; schym £Z stech 7 vonderen (147. of.
viale; vonde-r, -l ponticulus Kil); voet-
vech (szc 97). zucht 7 kunst (88). metadus
i. pedester fubgenger (75).
*Methor v. Metus.
*Metoscopus (sé. metopose.) war-
sager (110). wicheler (132).
*Metquotus v. Met.
*Metra (herba) v. Amarella.
Metra mecz (16).
*Metrea 7. arbor omni tempore pomis
plena. (16).
Metreta (7. modulus, bria, gelta
29b, 75, 141, mensura liquidorum V. &e., m.
liquidi et aridi 14) hd. sechter, gelt,
maf. eyn sige (1). ain sicht ieher (ither?
6). ayn ich (76). metz (1, 21). meeze (5^).
mefe (13). mel) (74). messe (75). meste
4 eycht mof5 (17). maz (2). maese (90).
mof3e (85). maif3 (18). biermaf (74). bijr-
mate, teute (147). gelte (22b, 74, 147).
mate (23). stobichen (125). lantvaget (11).
*Metr-etos, var. -os, et mensura
maf) vnd ziel (65).
*Metribilia v. Calyptra.
Metriee verflieh (110). by versen
(68, 132).
*Metridatieum («us mithr.) boite,
medicijn (147).
Metrifieare versch machen (1).
Metrista versdichter (74).
*Metronus v. Met.
Metropolis Ad. houpt-, haupt-; haup-
(110), haubt- (9), heupt- (19), heup- (133),
heubt-, heub- (20), nd. hoeft-, hoeff- (132)
-stat, Ad. -stad, -stayd (19).
*Metropolitan-ia, -a, -ecclesia 7d.
bistum (18); ertz-b., -bistumb (134),
isthum (4), -tum, -dum (Y). ertzedom
(23).
Metropolitanus d. ertz-, irtz-, artz-
(6) -bischoff. ertz-buschuff (19), -pischoff
(1). eins gantzen landes o. baly bischoff
o. ein furste der bischoffen (64). ersche-
bischop (22). ertzebiscopdom (sze 23).
*Metros v. Metretos.
*Metrotus v. Met.
Metrum /d. eyn vers, fer (91), faro
(6), versehe (17). mal o. zil (6. cf. metum).
gemessen gedicht (75).
*Met-secundus, -solus, -tereius v.
Met.
Metuendus zu foerchten (110). vort-
lich (20). forcht- 7 gru-samlich (68). ont-
sienlich 7 geduldich (132). ersehrocklicher
(116).
Metuens furtende (20).
Metuere Ad. fur- (8, 68), vor- (9),
foer- (110), fo-, foy- (19), nd. vru- (22),
vro- (11) -chten. ontsien (132). untcien (99).
*Metuibilis fortsaem (920).
*Metum d. nd. mal. hd. zyle, zijl
(5), ziel (7). male o. zale (17) vers (99).
versch (23).
*Met-unus, -huotus v. Met.
*Metura (i. mixtura Gl. m.) scheffel
mayb (19). nd. schepel.
Metus, methor (21) hd. vorchte o»
foreht, furchte (8), foehte, forehyt (Db)
?
MIC
vrocht-e 7 -inge (23). vruchte 7 vare
(22). vreets (132).
*Metus adj. (/. perplexus) geschweifft,
vlg. betrubt (75).
*Me-u, -um, -on, -n (q. v.), u7j0V,
mion (7. spondilion, astrantis, ostru-
tium, daueus eretieus, daution &oc.
73) ber-, hertz-, meyster-, stórings-, laser-
wurtz szm., wilder dill, sew fenchel, rof
kümmel (73 sm.). perwurtz, ingrun (74).
Meus Ad. nd. myn.
*Meza v. Mediomaticum.
*Mez- v. Mes-encare.
*Mezerasum gall. merise; meserasus
merisier (122).
*Mezeuca v. Mesenea.
*Miaparo v. Myoparo.
*Miapo (aus migale?) v. Paristulus.
*Miapora v. Myoparo.
*Mibra mirre (41).
Mica (cf. insata) bros-me (85, 12,
23), -seme (19), -sem (8), Ad. -em, -am,
-om (68), -um (49), -en. brofób-am (11),
-um (21, 133), -sum (152). brosem aus
dem brote (4). broek (110, 132). broech
(91). brucke 7 grumme (20). grünel (10).
krume (11) krome (19, 23, 132).
*Micabilis schinber (20).
Mical-e, -us v. Mygale.
*Miear sonat cerebrum t fugatur rhe-
&üs (16).
*Micare (cf. mieatus) v. Vereare.
Mieare (7. rutilare, salire &oc., saleo
7 splendeo 16) hd. nd. schinen. Ad. schei-
nen, schinnen (6), schin (18). schirmen
(2« minare) 7 burnen (8). prynnen (9).
springen (8, 9). glantzen; gli-, zwi-
tzeren (126).
*Miea-ria (28, 91), bissw. -taria, -teria
(9, 4, 75, 76), -toria (Gl. m.), -torium
(pro pane fricando € frangendo, : mica,
afrz. esmi-oere, -eure) 7. radula (-taria
148). rybe (19). riue (23, 97, 132). hd. rib-
ysen, -eisen, riebe ifjen (11), reib eisen.
*Mieatellus (cf. magalis; 4. porcus,
parcus! 19) hd. barg (66 &c.). karg (sc
19). berch (110). b.- (132), borgel- (109)
-verken.
*Micateria &e. v. Micaria.
Mieatio schynunge (20).
Mieatori-a, -um v. Micaria.
*Mieatorium /d. (Voce. ex quo) ein
rinde, rynd de pane.
*Micatum (sí. -tim, 2. splendenter)
schimplieh (se 20, p st. p?).
Mieatus vrsi clamor (Gl. m.).
Mic- (Gl. m.) mir- (141) -cire, nue-
tire (147), -lire (147, Gl. m.) Aercorum
vox. des bucks geluyt (14).
*Micifillon v. Millefolium.
*Micili (zndecl. ?. vitrum. qd., cf. eya-
thus, fiala) mygel (74).
Mico-, mieu- (74, 110, Br.) -lari
(é. meniari &e. 147) clappen (107, 141).
cutsen (107). klaffen (68, 132). sprechen
(74). eallen, onnutlick sladren &c. (141).
*Micolator die vele onnutlick callet
141).
; Mierocosm-us, -on (4) (7. antropus
1) dy minner werlt (4). die cleyn (65,
147), o. miner (65) welt. mensch (1, 8,
9). minderwelt als der mensch (74). ags.
fort (6). angest 7 furche (20). angst (19). | lzessa middaneard (943).
MIL
Miero-psyehus (Br., -sithus siche
(deutsch? i. pusillanimus 90).
*Miete (aus) dornkraul (75).
( Fus mischung eins igliehen dings
74).
*Mietor v. Minsator.
Mietura bruntz (64).
Miculari v. Micolari.
*Micus (7. eulitergium), mitus (a/ph. |
mieus 20) ars-, arf-, nd. eers-wisch. |
arswusche (152).ayrswoysse (19). erwijf |
(sic 20).
*Micha v. Nucha.
Michahel &oc. engel (5^).
*Mich-ania (untersch. von mech.), -ing |
(11) Ad. nd. behendicheit sim. |
*Michanieus behende (19, 20).
Michi, se/fen mihi hd. mir. nd. my
(222»), meck (22b). michi, mis, me my, |
myr, mich (147).
*Michimet mir selbe (2).
*Michina v. Michania.
*Michomes (aus MYXQ9v, cf. migo)|
magensame (Sum.).
*Migale v. Enistis.
My-, mi-, me- (94, 136) -gale, mig- |
alus, -alis, -ale, -arus (7), -ile a |
mieal-e (Gl. m.), -us (97) harm-a (120), |
-0 (131, Gf.), -e (100), -ili (6), -elin (G£),1
-ele (116). háàrmli (6). harm (84, 102, 121, |
Gf., BM.). ags. hearma (/l. c.). Ad. nd. J
herm-elin, -elen, -li (93), le (91), Ad. lin]
-ein, -elgin, -ilehen (55), -lehin (19),]
-eliehin (12), -elkin (20), -elken (109),
-elehen (8^, 132). hernielyng (sic ip]
wisel (75). eltnys (4). mutzer (116). mi]
tzer (126), -ger (Ki., Nmn.). swijn-eghel
(Kil.). |
*Miga-, mege- (Sum.) -linum harm-in|
(Gf.), -elin (Sum., Gf.).
*Migalis v. Migale. Magalis.
*Miganus (herba) bilse (Sum.).
*Migarus v. Mygale.
*Migdolas v. Amigdalum.
*Migile v. M ygale.
Migma (2. smigma 1, commotum i
mixtura 121, Gt., tipsana 104) seuff (7)!
seif (110, 132). seif- (121, Gf.), self- (Sm.
Gf.) -salba. smyncke (8, 9). minze (104),
futter (125). en man (sé mang) corr
(23). kasofo ("ngt am ett. gesoff m,
;d.); ahana; uesiga 4 giuesahi £ giuasg;
Stm. (Gf.).
*Migo 7 follieulosa mage samen |
mah sat (74). |
Migrare Ad. nd. wande-rn, Ad. -lr
tzogen (125). gaen (20). gen (7) flehe
(17). fliegin (8). v-husen (110, 132]
-Scheiden (110 &e.) -scheden (132). J
M. e vita scheiden von dissem elen?
75). |
Migratio ganck 7 wandelunge (207
M. ex vita scheidung des lebens (75
Myinda blindermaussen (112). dzj
blintzenmausen (Fris.). n4. suyckernoen|
cken, haegercour &c. (116). |
Mil-ago, ago, -uago (140), 4 -ut
(&. lucerna 114, 140) (péscis) nunoge
hylare (Gf.). vare (varo ? 87). meer-liech"
-kertzen, -wey (140) gornart 4 cur
red-, schein-fiseh (114). boleh (Fr.). 1t
lius ein spiering (68). millius spieruü
(107. spiringus 4 apua cobitis Kil.
Fr. 2, 303). |
Milcecus, mileea muheim o. ohre?
mittel (Fris.), -mützel (Xi.).
MIL
Miles Ad. ritter. 2nd. ridder. eyner
der ritterliehen ubet (17).
*Mi-, ni-leum (Aerba) hanenfuf) &c.
143).
*Miliaeeli (,vna dctzo 4. agmina
eeli, a4s millia »« militia e.) him-
lisehe schar (75). engele, tzaichen am
himel, vilikeit o. guldin sehein der
sterne, vnaussprechliche wirdigkeit der
himlisehen erbe (74).
Miliar-e, -ium /;d. mile, eyn m. wegs
(0), meyl (9, 134). nd. mil.
*Miliarches (7« myriarcehes) haupt-
mau vber zehen dusent (88). mi- (64),
ei- (q. cf. 64€) -liareha geweltiger vber
tusent ritter (64€).
*Miliaris (7. eenehri-nes, -s) berg-
schlang (140).
*Milicie v. Militorie.
*Milieium senjph (Sum. VI) cf. mi-
lium, -« melitismus mostmeth (Ki.)?
*Milies v. Millesies.
Milim- (Gl. m.), mil-, mill- (Sum.)
-indrum bilsa (87), -isa (Sum. VI).
Militare, -ri Ad. ritter-, 2d. ridder-
en, £-lieh, -liken vechten, leben (20), don
(cris sic 22). ritter 7 fechten (sic 76).
-xitterschaft vben (4), pflegen (64). rei-
sen (62). striden (8b),
Militaris /d. ritter-lien. (19, 75),
-lieher (20), -messig, -massig (1), -mif-
lich (21). ridder-lich (11), -mechtieh (23).
haneman (109).
Militariter ritterlichen (20).
Militatio (7. exercitatio militum) ve-
derunge (20).
Militia Ad. ritterschaft. ruter-ey 4
| schaft (65). nd. ridderscop.
* Militia celi engel (9). e.- (8), engelsch
(11) schare
Militissa ritteryn (8, 77). ridders
vrouwe (11).
Milito (v. miles Br.) ein ritterD ge-
nof).(110), ridders geselle (68, 132).
*Mili-torie, -ecie (8) werdir (8, 9).
— AMi-, mil-lium (7. olizaerum 585. cf.
| eucius, ardor) Ad. hirs-e, -en, -ing (20);
| —hirs (Fris.), hirze (4), hirO, hirsceh (91),
-hers 7 hirBen (18). her-se (24, 47), -sen
-(21), -Be (8b), -Ben (125), -sil (59), -tze
E». heerse (99). hürsen (67). hresen (10).
—kerse (85). prein (1. cf. Sm. l, 256 sq.)
^hirs preyn (1). brein 7 hirse Z hirBbrey
genus leguminis 15). hirsegriuze; milli
(Gt) Ad. senffsam-e, -en. mostartsaem
(132). mosterzaet (11).
í *Mi-, mil-lium solis, 7 folis (74) (?.
morsus demonis 74) mer- (64, 122, 125),
-mór- (91) -grieB. mer-hirf (4, 116) -linBe
(125). sunnen-korn (94, 47, 85), -kron £
-Ssteinprech (74). kleiner meerhirse, stein-
saamen, zi. peerleneruyd (143).
— *Milius v. Milleus. Milago.
*Millago v. Milago.
—— Millare (7. suere Br. &c.) newhen (20).
, plan (147).
| — Mile Ad. ad. dusent. tausent (134,
"m tusen-t (7, e8), -d (6). dusint (19.
düDent (13). milleun-us, -a Ad. nd. eyn
lusent sm.
— *Millebor-bia, -dia, -ia v. Mille-
morbia.
: dde ne tausentfeltig (1). dusind
POR
feldig (5).
DierzssACH GLOSSARYUM,
|
|
MIL
*Milleduplex dusent- Ad. -falt, nd.
-valdiceh, -feldig (18), -feltig (V). tusent-f.
(16). tusich feltich (6. cf. «ett. dausich
málle).
. Mille-, milli-, melli- (8, 75) -folium
(4é. mieifillon 136. sí. myriophyllum
q.v.cf. potentilla, aconcilla &o.) Ad. nd.
dusent-blat sZm., -blatkrut. Ad. tusend
blet (6); tusent plat; tausent-plat,
-spalt (134); garuua (36, 95, Gf.), garwe,
garbe, garb, gürwel (93). gerwel, gar-
wel, gerbel, gertel, kerbel, schabgrab,
barbune (75). nd. garwe (24), keruele
(22). ags. ger- € gear- (94) -uuae (94),-ae
(136); gearewe(942).schaft-,schof-(4)-garbe
(3, 4, -rippe (17). gach-heil (47 Mrg.),
-ol (5043). gahel (74). chatzen- (1), kaezen-
(8, 3, 75) -zagel, -zegel(15). rol-ike (12),
-yck (19). relick (Fr). bolick (74). wunt-
krut (153).
*Mille-forbia v. -morbia.
*Milleguetta v. Mellegetta.
*Mille-morbia (131, Gl. m., Ki.), -mor-
bium (95), -morbida (24, 47, 105, Sum.),
-marbeda (17), -moria (852), -maurea
(859), -borbia (103, 130), -forbia (74),
-bordia (Gf., -boria (87), mismorbia
(Gl. m.) (cf. maura) druos- (103, Gf.),
hd. nd. drus-, druf3- (17), drovs- (130),
dros- (94, 855), blvt- (87), truO- Z plut-
(14) -wurz, -wort. morella (105).
Millenarius d. nd. dusent-zal, -zail,
-tal. ein tusent zal (8b, 76).
Mille-nus, -simus Ad. der tu- (68),
tau- (134) -sentest, dusen-tste, -ste, -ts
(10), -de (5). dusinste (19). die dusenste
(11). dusent dieht (sc 21). dusent-ich
(23), -ech (22).
Mill-esies, -ies 7 milies (17) dusent-
werbe (17, 19), -werff (20), -warue (11).
Mill-eus (74, 129, Br.), -ius (11, 19),
milius (20), mulleus (114, Br. Kil. m.
caleeus Piin.) (7. calceus militaris .perfo-
ratus 90) muyl (Kil). kuniges-, ritters-,
kunig-, ritter- schueh (74). durhauwen
schu (20). doerhauwen schoe (11). vnhau-
wen sehuowe (19).
*Millies v. Millesies.
*Milli- v. Mille-folium.
*Mill- v. Milim-indrum.
Millio (cf. tunna) ein tunne (125).
*Millium v. Milium.
*Mil-lius v. -ago, -leus.
*Millosus v. Milosus.
Mills (millum 114 &e., maeli-us
114, -um, mel-lum, -ium) Ad. halsbant,
hunds-h. (68). ein hundBband (88, 110)
vm syn halb (110). eyn hondesbant om
synen hals (132). ridenbant (91). rude-,
wind-, hundeDhals-pande (74).
*Mi-, mil- (76) -losus (aus molossus ?)
spore hunt (8, 9). spir hund (76).
*Miluago é&c. v. Milago.
Milu-us, 4 -ius (93), 7 -io 7 giluus
(74) wigo (93,. Gf). wige (12, 23, 6s).
wig (34, 49). Ad. weieh (9), wyhe, Wy;
weye (67), weyer (649), weiyárar (1),
wey 4 ar (14), geyr (134). hd. nd. wye.
nd. wywe (109), wuwe (106), wouwe (107).
arenweihe (113). Ad. are (67), ar (1, 75);
aer 4 geyer. or (4, 64€). gyer (69). gyr
(75). müsar (45). kukendyeff (107, 132).
*Miluus regalis rotelweih (115).
MIN 361
Mima d. spil-, spyle, spiel-wip. nd.
spel wif. spil-wib (110), -weib (134),
-frawe (8^). spiel frauwe (68). spele wipe
(133). Ad. lant-, land-, landt-loufferin
(68), -laufferin (110, 134), -louffer (132),
-leufferin, -leufferschin (133).
*Mimera (st. minerua q. v.) eyn
jungfrauwe (1T).
Mimieus scernlie (Gf.)
*Mim- v. My-oparo.
Mi-, my-, 4 ma- (Ki.), ni-(91)-mphur
tre- (110), trey- (88), drey- (132) -holtz.
klaibspindel (91).
*Mimuricio sanck der cleynster vo-
gelken (147).
*Mimur-ire, -ere v. Minurrire.
Mimus, minus (1, 151) (7. truuator
6) hd. nd. lant-lauffer, -leuffer, -biffer
(21), -loper. land loffer (7) gógl (6). Ad.
gaukeler szm.; gaug-ler (35, 88), -elspie-
ler (88); spil-, spiel-, nd. spele-, spuel-
(11) -man. lotterer (49). lodder 7 nette-
bueuene (11), afentheurer (126). freyhart
(91). piffer (8).
Mina (cf. mna, mana, hemina)
pfundt (110). pont (132). eyn maf Z
fernezal (85). eyn firntzel (1). fere ein
vngerf gulde (125).
Mina, mnas 2nd. (cf. mine »« mna)
maurhohin o. das oberst der maurn (74).
*Mina (cf. magis, ascia) mellie vat
(11). dech troch (23).
Mina eine dutte Z brust, Marg. da-
rinmmen kein milch ist (Kia.).
*Minabundus drew- (110 var., 132),
treu-hafftig (110), -aehtig (68), -achtich
132).
: Ds rot wie menninge (112).
Minaciter drauwe- (19), dreuwe-
(132), treuwe- (68), treu- (110), trotz-
(126) -lich.
*Minare v. Miniare.
Minare (2« -ri| drowen »« driuen)
ld. driben, triben (110), treyben ,o. be-
schirmen (9); tro-gen, var. -en (75). nd.
driuen, drowen, mennen (99, 132). me-
nen (110). hueden (20). huden (11). Ad.
nd. leyden. furen o. zwingen (68).
Minari Ad. drau-hen (21), -en (5);
drau-, dra- (18), tra-, tró- (67), treu- (6s,
110), tro- (6, 76), dre- (9, 4, 132), dro-
(8», 28, 75) -wen. drwen (7549). dreygen
(11). treüen (134). traüen (3). trogen
(15). vbels verheissen (65). Spruch zu
minar-i, -e (110 &e.) : dum grex minatur
dat wort gedreuen /upus ell dente mi-
natur dreych mit sinen tzenden (13?).
Min- v. Niniui-arius.
Minatio (: minar-e, -i) drib- Z
dreuw-unge (20). b
Minator (ebenso) driuer 7 drauwer
(20). drouwer, varr. drower, drwer (75).
Min-, minor- (110) -atorius (7. mi-
naàx 1i6 &e.) drauwelieh (19). druelic
(11). a
Minax eyn trauwer (7). treu- (68,
110), dre- (1102, 132) -wig (110), -wich.
trotzlich (126).
*Mineo (7. veretrum) cers (Gf. 5, 107).
*Mineta harn 7 pissade (99).
Minetio seychunge (8, 9).
Minetura seyche (8, 9). besaichung
(1). harn £ gseieh (75).
46
362 MIN
*Mineture (s&. rire) seychern (9).
Minetus beseicht (19).
Mine jf/. (7. minatoria 75, summitates
murorum) hd. drauw-e (12, 19, 19),
-unge, -eworte (9); drau- (85), draw-
(18), dreuw- (20), treuw-, trov-(6), trow-,
íraw-, trew- (134) -unge. drauug (1).
trauwig (7). nd. drow-, dreuw- (132),
dreyg- (11) -inge. tro-ung Z -nüf (75).
ei- (Sum.), ce- (100), zy- (110) -nnen.
Min-era,-ora (11), of? -eralia, -erale
Àd. ertze, ertz, erezt (2), arezt (1). arcz
7 abreisung des geschmeids (2). irdinschi
materie (93). erd-ader (1105), -oder da
man goldt silber o. metall grebt (110,
sim. 132). :
Mine, -mino-rale, ?/. -ralia (cf. prc.)
artz ader (75). golt aderen, 7 gruben
(110), 7 minen (132).
*Minerare bergwerck triben (110).
mineren (132).
Minerua (cf. mimera) jungfrawe die
irdocht hat vollen (sc) werk (9).
*Mingare 7. plantare 1 serere (16).
pflanezen (9). planezin (8).
Mingens seichende (8).
Mingere d. seichen, saichen, seigen
(21), bruntzen. nd. seiken, pissen. biese-n,
-len (Hen.).
*Mingere (m sí. n) sneyen (17).
Miniare, minare (132) rot (110), roit
litteren (132) machen. rubricieren (110).
*Minicia (frumentum) kellite (104).
*Minicius v. Ericius.
Minieulari Ad. helffen, hilffen (21).
nd. helpen. rot (8, 9), rad (17) geben.
dienen (111).
*Minieulat-iuus 47
(19). hulpelieh (11).
Minieulum holff (19). hulpe (11).
*Minigium v. Minium.
Minim-e, -um aller-wenichst (3),
-wenigste (5), -wenigs (18), -wingist (21),
-mynst (17, 76), -minste (55), -menst (6).
alder wenegest (22). alle weynigest (23).
neen (-e 99). altzu vil (-e 7. nimium 5^).
*Minimus orfinger (91).
Minista (7. vena pulmon?s 4, 76, pul-
matiea 74, 15) dy lunge oder (4). lung
ader (74, 75).
Minister hant-raicher (71), -haicher
(sic 1). Ad. die-, dy- (5), dey- (12), md.
de-ner. dienre (11). dinstknecht (8).
Ministerialis dienst-elich (11), Ad.
-man. denstman (12). dinst-lich (19),
-haft (8), -haftig, (9).
Ministerialiter dienstlieh (20).
Ministerium Ad. dienst, dinst. md.
denst.
Ministra hant-raicherin (1), recher-
ynne (5^). dienerse (20). denstmaghet (23).
*Ministrabilis dyenstlich (20).
Ministrare Ad. dyenen, hant-d., zu
hand d. (76). nd. denen, hant-d. h.-reich
thun, handelogen (62. »« andelagen Gr.,
RA. l, 196 sq. BM. 35). andelen (Alberus.
cf... (.. c.).
Ministratio dyenunge (20).
. Minitare, -ri seer treuwen (110).
.diekwil dreuwen (132).
*Minitum v. Minutum.
Mi-, me- (b^, 19) -nium, minigium
(18) menine dar men rot blac van maket
-orius holfflich
MIN
(23). rot myngen (21). men-ige (55), -yge
(11), -ge (3, 12), -ginge (29), DUE
-ynghe (19), -y (132), -ye (225). myn-ge
(5), -ye (20), -y (110). min-y (1), -ig (649),
-in (76). meynig (18). rub?ke (22). roti-
uarwe (93). rote dint, var. rodt dindten
(64).
Minn- v. Niniui-arius.
Minor cleyner (17). der minste (20).
frater m. parfuDer (71). ein minnor
pruder; ordo minorum fratrum minner
pr. (1. cf. Ob. 1045, 1050, 1096).
*Minora &c. v. Minera &c.
Minorare myn-, min- -ern (18), 7d.
-nern, -deren, -ren (20, 23). nyddern (12).
gebrust han (65).
Minoratio mynn- (20), mind- (65)
-erunge.
*Minor- v. Min-atorius.
Minoratus ghemynnert (23).
Minorissa parfusin; reglerinn par-
fusserordens (74).
Minoritas münderlich-, vor. minder-
lich-, minderrich-keit (65).
*Minorosus cleyne (11, 19).
Minsa-bilis leicht harnen (Ki.). -tilis
myghe-, seyck-liek (147).
Mins-are,-itare &c. myghen, feycken
(sc), streulen (147).
*Minsa-tilis v. -bilis.
*Minsator, mietor mygher, seycker
(141).
Minsatoriuam myghe-, seyck-stede
(141).
Mint-rire 7 -arre (Gl. m.), -are (141),
-rare (123), -tire (129) murium, musarum
(141).
*Minuciam v. Minutal.
Minuere Ad. mynnern, minderen,
vm. ad. minren, minueren. Zd. laDen,
ader L, dye adern l, zu der a. l. tzer
aderen laissen (132). zu der ader laussen
(68). nd. de aderen laten.
*Minupare v. Myoparo.
*Minuperare (7. intentari) drowen,
vorchtmachen (74).
Minur-rire, -ire (Gl.m.), mimur-ire
4 -ere (141) hzrundinum. der swaluen
geluyt (147).
*Minus v. Mimus.
Minus Ad. nd. mynner. Ad. minder.
min (99).
*Minusatorium (cf.sq. ?) laischfas (74).
Minutal (cf. secamen) in- (Sm. 3,
421), ingi- (131b, Sm. £4. c., Gf.) -slahti.
rónkraut (111). heckerling ; lungenmuf
as) geha-ekt krut (88), -ck, -cklete
speiss, n/. -ekte spijse (116). m4. nd. pot-
pastey 7 ploekte (116), plückede (Cnhytr.)
vineken. kobelein, mursel (74. cf. Fr. 1,
6709). minuciam inslahti (Gf.). minutium |(
ingesneite (127).
Minutare Ad.mynnern. Ad. nd. v?-m.
hd. mindern, vm. augenblicken (18 : (
minutum).
Minutatim Ad. gemindert. langsam
(19). lanzen (z. tractim 11). allintselin-
gen (93). durch clein stucklin (65).
Minutatum ghemynneret (23).
Minute kleynlie (11).
Minutia v. Minutal.
Minutim /d. cleinlich.
*Minutio v. Septum. Vallum.
Minutio mynrunge (20).
MYR
Minutium (cf. Gl. m. 4, 691) v.
Minutal. ;
Minutor (7. fleubotonus 1, flebota-
nus 2) lazer (5), later (23) Zn vena. hd.
lasser; ader-, ayder- (133), oder- (6) -l.
leer (18). leBir (b^). adern-l. (17), -later
(d laufver (68). ader-lausser (76), -laisser
(132).
Min-utum, 7 -itum (7. pondus 16)Ahd.
augen-, auge- (21), euge- (1), nd. oghen-
bliek, -blig (17). ogenpliek (6). minut
(68, 110). wynlink (s2c 9). firling (8). halb
helbling (25). haller, var. heller (65).
Minutus Ad. nd. geminret. hd. gemyn-
nert (19), -dert (110). uf) der aderen lasen
(-us, -a, -um 14).
*Mi- v. Mir-ocopus.
*Mioliea v. Cyathus, cf. Gl. m. *.
miolium.
*Mion v. Meu.
Myo-, mio-, mia- (74, 16, Sum.), mea-
(121), mimo- (94, 136) -paro, 4 mio-pero
(16), -parus (74, 76), meapora (8,
9, 17), minupare (741) scafa (121, Sum.).
eyn cleyn (8, 17), raup- (110), roff- (132)
-schiff. kleyn (74), elyne (9) sehiffe, mit
einem segel (74). schifflein 7 merrauber-
schiffe (7. piro 74). ags. theb- (94, 136),
hith- (Gl. Aelfr.) -scip, -scib (54). gnarrun
(130, Gt. 4, 296). 1
*M.;yopia veldmaufb (91).
Myops mindergsichts (113). |
Mirabilia wunderlich dinge, wercke
vnd zeichen (575). |
Mirabilis (of? 7. mir-us, -ificus;
jocosus 22^) hd. wunder-, wonder-, winer-
(18) -lieh. wundersam (65). wnderlie
mynsche (23). geme-lick (22b), -lich (77).
Mirabilitas hd. nd. wunderlicheit scm.
*Mirabo-lanum, -anum(47) (aus Mop0*
BaXavoc) grot distelsat (24, 47).
Miraeulum d. wonder. hd. nd. wun-
der. w.-werck (4).
*Mirago v. Mirtaga.
*Mira- v. Miro-polium.
Mirari hd. nd. wondern, wundern,
v'-w. nd. be-w. irsehreckin (8).
Mirator v. Miro.
*Mircire v. Miccire.
*Wiretigas v. Mirtaga.
Mirie-a, -e v. Merica.
*Miriea v. Mirmica.
*Miridiada (7. metreta) mate van VI ]
eymeren (147).
Miridieus wunderseger (20).
Mirifieare 4d. nd. wondern, v-w. Ad.
wunder (20), w.-berlieh (75), w.-lich)
machen, o. sin (75). wonder thun (76).-
Mirifice wunderliche (20). winderlieh
19). |
P RCUIE hd.nd. wunder-, wynder-
(133, 152) -licheit, -heit (110), -samichait
2), -smachait (1). -berliehkeit (15).
wondersamkeyt (bb).
Mirifieus (of? ?. mir-us, -abilis)
hd. nd. wunder-lich, -lie, -berlieh (75),
machender (110 sZm.). winderlieh (18, 21).
wondersam (5b).
Miringa v. Meringa.
Myrio-phyllum, -philum (91) garbe
(91). schaafgarben (114).
My-, mir-ristica nux musc-at (110);
-aet (132), -atnuf) (91). j
MIR
Mirl-e, -us (aus) smirl (103, Gf.).
smirli (95). smerli (84). smillin (74).
Mirmi-ca, -x, -con, -n amayf (74).
amei (88). mirica ymmaif) (7.formiea 6).
*Mirmiealeon amayfkunig (74).
My- (Br.), mi-rmicea, mirnutia (s?c
Gl. m.) (7. verruea) wratte (141).
Mirmidones vntrewfolek, krichen,
arbeitsamleute (74).
Mirmil-lo, -o scirno (1315, 141), skirno
(141), 2« skirmo ?
Mirnutia v. Myrmicea.
Mir-o, 7 -ator (4 147) erudener (11,
19). zaubrer, wundrer (74. cf. Gl. m. 4,
692). eyn verwunderre (147).
*Miro-, / mio- (74), myrro-, 7 chiro-,
eiro- (qq. cf.) -eopus, 7 mirocomus (76)
salben-macher, -verkauffer (74).apoteeker
(110). apteker (132). erudenier (107).
*Miropo-dium v. -lium.
Mi-, mir-, mo- (74) -ropola, mriapula
(aiph. mir- 76) eyn salben- (6s, 74, 75,
110) saluen- (132) -verkouffer sam.
Miro-, mirro- (110), mira- (75 va.),
moro- (74), mitro- (132) -polium,
-podium (76) aptecke (17) stat 4 das
huB darin salben verkaufft wirt (75).
Staeion doman salb v. (74).
Myrotheeium ain kast darinn man
die auBprenten wasser behelt (91).
Mirra, selten myrrha (cf. conila)
der mirr, var. myr (65). mirre (11, 20,
24). mirren (1). m.- (68), merren- (8),
myr- (110) -baum. myrboem (132). smirna
| (6f.). huffelkorn (7. cf. mirrus).
Mirratum vinum bitterweyn (9 szm.).
B vvin (104). mirtatus 7. amarus
76).
*Myyrretum mirrestat (74).
*Mir- v. My-ristieca.
*MEyrro-, mirro- v. Miro-.
Mirrum, myrrhum mirre-salb (74),
-nsalbe (68). myr-salb (110), -salff (132).
Mirrus (.gutta ex qua manans stack
. ten sc 6) mirbom 7 hoffeldorn (1).
| *Mir-taga, -ago (75), -etigas (acc. pl?
76) (Z. pellicula: n. cerebro 1V, 66 &e., p.
€ircwmndans cerebrum i meniga 75. cf.
meniea, meringa) dye lise (5). hiren
blat da mit vmbgeben ist das hirn (75).
hewtlein in dem hirn o. hirnfellein (74).
"Mirtatus v. Mirratum.
*Mirte-etum, -tum (74) mirt stud-
vewáaschts (6). mirtelpawmgewechst, mir-
restat (74).
— Mirtum gagel (11, 19, 20). mirren-
(8), merren- (8) -salbe.
— My-, mi-, me- (1). ma- (94) -rtus
(eyn krut 89, ein wurtz 65, 7. misach
| "ndecl. 14) hd. mer-, Ad. (74) nd. mir-dorn
|: Udufigst). mrkrut 7 midarn (szc 6). mir-
; den (21). mirtel-boum (102, Gf., BM.),
-pawm (74), -bom (6), -stude (93). mistel-
; bom (Sum.). wirtelbaum (1). ags. wyr
(i4, 136). bors-a. (Gf.), -e (Sum.), -er (102).
ie. (74). pors (8, 9, 94, 47, 85). pirsch-
m (17). (2« myriea? cf. Gr. Wtb. v.
- gagel (11). g.-boem (11 &e.),
auem (20). gagewoem (szc. 19). Ad.
Igen-, galgayn- (133) -baum (rz. gauge
m., Gnders Dz. Wtb. 640).
. Mi hd. wonder.
- Mirusd.nd. wunder-lich, -lic,-sam(3).
MIS
*Mis v. Michi.
' *Misa v. Misnia.
Misach (7. gaudium 1 risus Pap., Br.)
v. Myrtus.
*Miscel-lanium 7 -laneum (147),
-aneum 4. cibus gladiatorum (Br.). spijs-e,
-evat der sehermer (14:).
Mise-, miss- (11) -ellio (cf. eoqui-
narius) menger (19, 20) spijse-m. (141).
meenger (11).
Miscere Ad. nd. mengen. meengen
(11). myngen (13). Ad. mischen, vnder-m.
(65), v^-m. (68), zusammen-gleDen sZm.,
-gessen (5), -kiesen (68), -dun (17). nd.
to samede gheten. daran Z an ein anders
henckemn (65).
*Misconii ». Mosci.
*Misell-ius v. -us.
Misellus ellender o. armer (68). wat
ellendieh (122). doet (11).
*Misell-us (76 &c.), -ius, missel-lus
(11, 74), -uis (8, 9) (v. énstr. péstoris 74,
76. cf. exes, »« exers qmser Gl. m.?)
schussel (74). offen- (8), ouen- (9) -schus-
sel. ofenschissel (76). seotel (11).
*Miseni &c. v. Misnensis.
Miser du- (4), do- (5) -rfftig. dorteghe
(22v) ain. darftiger (7). hd. nd. arm. hd.
arm-e, -en (6), -er man (1). arm vnd nit
rych; armer der verlassen ist (75). Ad.
vn-, arbeit- (58, gl. a. 1485 Sm.) -selig,
-fellig (1105). ellend &c. (88). en stump-
per (22b, 23).
Miserabilis berme- (20), herbarme-
(19), erbermk- (64), erbermb- o. weinber-
(88) -lich. armelie (11). untfarmelec (99).
Miserabilitas bermlicheit (20).
Miserabiliter gemmerlich (65).
Miser-ari, -iari, -are (est homnum,
-eri dei) hd. er-, nd. ont-barmen.
Miseratio Ld. erbarmunge. »d. unt-
farmenisse (99).
Miser-ator v. -ieors.
Miserere herwarmen (19).
Misereri Ad. nd. er-, nd. ont-barmen,
-warmen (19), -parmen (1). untuarmen
(99). jameren. (22^).
Miseret hd. erbarmet; ef, es, ist
(110b), yf) (133), hat (6s), nd. ydt (132)
erbarmet. ef) en- (19), et ont- (11) -barmet.
jamern (1). ,
Miseria Ad. turftig (16), durfftig-,
durffti-, dorffte-keit. dorftig (133). drof-
ticheit (93), -nisse 7 herteleit (225). ja-
mer (225, 75). kumer (7. znopta 1). arm-
uede (11), -ude (20), Ad. -üt, -uut (134),
-ut, -od (12), -ot (22), -ekeit (21). ermud
(17). un-selicheit (20), -solde (109). ellend
(110 sZm.). not (75).
*Miser-iari v. -ari.
Misericordia /;d. gned- (20) barm-
herez-, nd. barmhert-icheit.
Misericorditer barmhereze- (20, 73),
gnedec- (20) -lieh.
Miser-ieors, 4 -ator 4 -tus (20) Ad.
barmhertzig, gnedig (20). nd. barmher-
tich, genadich.
*Misero- (8) mistria-tica (cf. minis-
ta?) ader aus (9), such uf) (8) dem ma-
gen zu der lebern.
Miser-tus v. -ieors.
*Mis-ia, -ina v. -nia.
MIS
Mis- v. Mille-morbia.
*Misna v. Misnia.
Mis-, mif- (74), mise- (5^), misi-
(68 &c.) -nensis, p/. mis-7 maxi-nenses
? miseni (125) eyner vf) miDenlant (11).
eyn mise- (5b), meys- (4), meichs- (74)
-ner. dy missenehr (125).
Mis-nia (71) gew. -na, -ina (b),
-ona (17), -sena (147), -a (132), -ia (6s),
-sia (66, 67, 133) (regio $ vrbs) mysen
(55) mijssen dat lant (147). meychsen
(1, Ob). m.- (74), misen- (5, 22, 6),
mijssen- (132), myssen- (67, 68), missen-
(1€ &e.), myschen- (133), mitzen- (93),
meixsen- (71), meichDner- (134), meys-
ner- (70), myDner- (69) -lant.
*Mispilea &oc. v. Mespila.
: uide hid. messe. nd. e hd. eyn
aeylhig sang (5), gesang. hellig eesanck
diriudNen pu bie i zask
,Missale Ad. mes- (93), messe-, mef-,
maáf- (6), mif-bueh. missenboech (132).
missebok (23). misbueck (11). missales
missula (141).
*Missarius equus (sé. e-m., anders
Gl. m.) eyn faele (Marg.) voule (19). en
vael (11).
*Missellio v. Miscellio.
*Missel-lus, -uis v. Misellus.
363
*Misi- v. Mis-nensis.
*Missia &oc. v. Misnia.
Missibilis bequermn zu senden (110
Sim. ).
Missi-cius v. -rius.
Missile Ad. schof)5 md. scot, scoet
(91). hd. ge-schutz, -schoeze (IO -Schoiz
(5); gschofó (75), phile, pheil (9), pil (6).
*Missilea v. Mespila.
Missilia collatz in dy rapueDen (125).
Missilis gut (11), bequem (68) zu
senden. sende-lieh (20), -brieff (5 &e.),
-breff (22), -breyf (23). spitz- 7 worff-
barte (é. securis 125).
Missio sendunge (20).
*Missi-rius, -cius (Br, Gl. m.) der
ritter werk oevet (141).
Missiua (n.pl. Ki.) sendbrieff (110 &c.),
zende breff (22).
Missiuus Ad. sen-, mad. zien- (11)
-delich.
Missor sender (20).
Missorium vat dair men wat nats
of vuchtes in doit (141).
Missus Ad. gesant.
Missus s. richt (91. ital. messo cf.
Dz. Wtb. 686).
Mista, mysta (7. secretarius dc. Br.)
heflieh (8). haimlieher (76). orthaber
der heimlichkeit (74).
M;ystax (cf. mastix) knebelpart(111).
Misterialis heyme-, he$-, bezeichen-,
bedut-, got-lich (20).
Misterialiter heyme-, virburgen-,
got wunder-lieh (20).
*Misteriarchus he$lich furst (8).
*Misterium v. Mistrum.
Misterium v'borgen, heimlich (110),
verholen (132), £4 gaistlich (63) haim-
lichait (76), heimlikeit (62), heylikeit
(12), geistlicheit (68, 110, 132). verbigena
(aus v'borgen!) heilikeit (Y). heimelich-
eit 7 virholenheit (21). goetlich open-
barineh (97), werek (76). Ad. gotlieh w.,
46 *
364 MIT
offenbarunge, dinge. nd. gotlie werk,
openbaringe. heiling dingk (20). geilich
offenberrunge (21). geystelich syn (5^).
en geystelie sin 7 hillichnisse (23).
geistlich byspil 4 vnsers herren leich-
nam (9). g. petzaichnuf (3). gotis dinst
(8). bedrub- (20), bereeg- (79) -nisse.
boken (99, 106).
*Misterte heymlicher (9).
Mistiee gotlich (19).
*Mistic-ieus v. -us.
Misticum geistlieh vorspil (15).
Mistieum eorpus, m. c. domini (15)
eiu geistlich liehnam (63). gs. licham
vnfers h/n ihu. xpi (15).
Misti-eus, -us (23), -eieus (2) fro-
nise (Gr) geist-synnig (2), -sunig (1).
geystlie sinnich (23). Ad. geistlich. g.
synen (97). Ad. gotlich 7 heymelich.
heymliehe beteutung (75). heilig; vir-
holen; beduet-, bezeigen-lich (20). beeze-
gelieh (9). bezeigelich 7 geglichet (8).
Mistis (7. secretum 16, Br.) heylig (8,
9). heymlich (9). hymmeliseh (38).
*Mistius v. Misticus.
*Mistrare (cf. mistrum) heymlichen
nyden (153).
*Mistriatieca v. Miserotica.
Mist-rum, 7 -rium (3, 4), 7 -erium
(15) (Z. latens odium, a mystis Br. cf.
Gl. m. 4, TOT. aus piooG »« MOOTUXÓC)
v'borgen hat) (3, 4). lagende hasse (11).
loschender has (9). haz (8). heimlicher
nyd (15).
Mistura mischleten (Ki.). das pleich-
mal (Agr.).
*Mita mancherley farwe (9). manicher
ware wanf (szc 9).
Mita gall. mitaine (122).
*Mitam mirice eheidehe (Sum. cf. m.
heidah Gt.).
Mit-e, 7 -iter (110 &e.)
declieh szm.; senfft-modig (21), -lichen
(110), lich. zachtmodich fon. sachtmo-
deli-eh (132), -ken (22). milt- (110, a/ph.
mit- 75), mit- (753) -samiglich (75), -lichen
(110). willik (21). wolwill-ig (5), -enklich
(6). :
*Mit-ea, -itas, -itudo, -icia (76)
sanfftmudicheit (20). seunfftmodic- (19),
semffti- (20), temietig- (76) -keit.
Mitescere (7. mit-ere, -igare, man-
swescere) hd. senfft-en, -igen, -machen,
-ig m., -werden. sanfft-w. (55), -en (22).
zamphten (23) sacht-en (79), -werden
(132), -modighen (28). geswigin (8). ge-
sweygen (9).
*Miticia v. Mitea.
*Mitigabilis semffteclichen (20).
Mitigare (cf. mitescere) samfften
(20). semften (100). Ad. senft-, nd. zaeht-
modigen, Ad. -mutigen, -mudigen. sanfft-
mittigen (5^). zamphtmodighen maken
(23). sacht (132), Ad. senfft machen. senfft-
mutig (sc 1). hd. senftigen. ,s. 7 milde
(52€ 67, 152). miltren (64).
Mitis /d milde, milt; milt- (aZpA. mit-
7525c). mit- (755) -sam; sanffte, senfft,
S.-mutig, -modig. seunfftmodiek (19).
sacht (132). saftich (79). zachtmodich Z
wolwillich (23). gudwillig (17).
*Mitissari zachtmodighen (23).
*Mititer v. Mite.
*Mitit-udo, -as v. Mitea.
*Mitologia (cf. mitos; »« ad. mit-
hd. sanfftmu-
MOD
tuli lieiatorium s/m.??) dacht o. faden
(14).
*Mitologus mersager, sprecher eins
spottlichen gedichtz /74).
*Mitos (7. gutta 1 fabula, 16, filum G4.
m.) eyn drophe 7 mere (17). droppe o.
mer 4 fabula (8). drot ende ? vaden
(sc 9). vadem (8).
Mitra Ad. hube, hawbe, hub, haub,
mutsche, mutz. Ad. nd. mutze, musse
(2225), musche (109), moeze (b^). hubbe
(13). huwe (20). nd. huue. hote (18). eyn
stuch vmbD haubt (65). bischoff hut (68
Mrg.).
Mitrafer-rea, -a (74) huntzkappen
(75). peckelhawbe (74).
*Mitrale hawbe (9. anders Gl. m.).
*Mitrare hd. huben, be-h. (76), h. vfF-
setzen (75), hauben (9), hauwin(8). huwen
(79). huuen (23). huden (21).
Mitratus huuer 7 gehuuet (25). ge-
hüvet (79).
*Mitriola hubel (Sum.).
*Mit- v. Mi-ropolium
*Mittalus (7. neumaticus &o.) guter,
der pest singet (74).
Mittere Ad. nd. senden. synden (13,
91). laBen (11). .
*Mittologia spottieh gedicht (74).
*Mittulare (cf. mixtulare) mengen
7 zu samen mischen (76).
*Mitus v. Micus.
Myx-a, -aria v. Sebestena.
Mixa schnuder (110). snodel (132).
Snotte (109).
*Mix-ceio, -tilla v. -tio.
Mixtillum (cf. Gl. m. 4, 712) 7. dvuer-
sarum vocum commixtio (16). manigerley
o. gemengte stymme o. vermischung (14).
Mixtim gemengit (20).
Mix-tio, -eio, -tura, 7 -tilla (74) Ad.
nd. meng-, menig- (20), Ad. misch-
unge, -inge.
*Mixt-ulare, -olare, -urare d. nd.
mengen. mischen (17).
Mixtu-s, -r (sic 16) Ad. nd. gemen-
get. hd. gemischt, gemist (76), v mischte
11).
!Mixus das wiest in der amplen (110).
dat noseken in der lampen (132).
Mna, mmnas (25; hd. nd. gelt. golt
(6). phuntt (1). pfunt (9). X stet 74 X
pfennig (25).
*Mnia- v. Mani-eulatio.
Mo-, moa- (11) -bilis bewege-lich
(19, 20), -lie Z ruerlic (11). roirlich (19).
*Mocidus (st. mue.) modech (22b).
Moceulus (cf. loculus) v. Cassidilis.
*Modellus (7. nouellus, »« moder-
nus; anders Gl. m.) junger (76).
*Modera- (19), modura- (11), moder-
eula, muder-ca (9, 148), -ta (16), mu-
terea (8) (vestis) fuoter (19). vueder (11).
mueder auf einé seydel (1). muder (8,
9, 16. nd. Gl. Sm.). vbermüder (zn camz-
sia, mulieris 2). 4. mater (sic 148).
Moderamen messigkeit (65).
Moderantia Ad. mess-, mes- (20)
-icheit. mayDin (19). mate (11).
Mode-rare, -rari, -tari (76), modu-
rari (1l) Ad. mef-, mess-, mes-, máss-
(134), mass- (15),nd mat-, met-igen. massen
MOD
(75). maesen (20). moten (-re 99). melfj-
lich dun (8). meslich tun (9). meistern
(5). meste-rn (23), -n (22). Ad. nd. re-
gieren sm.
Moderate meeselieh (20).
M.oderatio mess- (9),mes-(20)-igunge.
messunge (8). motinge (99).
Moderator kon- (19), ko- (11) -nynek.
Moderatus Ad. mefWg, ge-m. (18),
-mesiget (5), meDsig, messick, mesig;
eyn messich, mefüig, meslich (21) men-
sche. nd. mat-ich (79), -sum (85b), ghe-
metighe (22), en metich mynsche (23).
*Moder-eula v. -aeula.
*Moderne nuwelich (20).
Modernitas junghait (76). neulig-,
neuling-, messig-keit (74).
Modernus (7. nouellus) new fundig
(1, 4). nu (17). nuw (19). nye (11). neu-
7 schuD-ling (74).
*Moderus v. Modrus.
Modestia hd. messig-, mássig- (134),
mesig-, mef»e-, mese-keit, off im facto.
nd.met-, gemat- (132), zaehtmod-1icheit.
saüfftmüdickeit 7 hubischeit (20). hoe-
scheit (132). seunfftmodickeyd (19).
mesheit (21). kusheit (79). kuscheit (8b).
stillikeit (9). hd. stil- (8), bescheiden-, .
beschenden- (132) -heit.
Modestus Ad. meDig, meDsig (5), |
mesig, meyDich (13), mássig (134) ]
sanft-, senft-mutig. nd. metich, gemate |
(99), zachtmodich. mate-, hoeseh-, be- |
scheyde- (132), sanfftmudee (20) -lieh.
bescheyden (11, 110). mefMich beschei- |
denheit (sze 68). rede messig (9). red
hobif o. stil (8). kusch (85). kuceh (19).
*Modetari v. Moderare. |
*Modialus v. Modiolus.
Modieare (Br. messig machen (110,
132).
*Modi-eator, -fieator matiger (147).
Modice Ad. cleyn-, mef- (20) -lieh.
mesenkleich (4). wyenieh (20).
Modicitas kleinheit7 mesicheit (20).
wenig-keit (65), -ung (7. parutas 15).
Modieum Ad. wenig, wynnig (14).
nd. wenech, weynich. |
Modi-eus, -m Ad. weniger, klainer
(76), kleine, elyne (9). nd. weyniger,
wenegher, kleyn, metelich (79), voghe £ |
luehtieh £ weynich (Z. paruus 22). |
Modifiecare Ad. mef-, mes- szm., nd.
metigen. mafMich machen (68).
Modifieatio form, ma, weil (65) |
Modi-fieator v. -cator.
*Modina v. Mosina.
€Modi-olus, 7 -olum (Gt.), -alus (110)|
(cf. mediolus) hd. nabe. ein nawe anj
eyme rade (20). einn speich in dem;
rad (110). dy busDe o. naue; stuntze.
(vas; 125). vierdling (91).
Modiu-m, 7 -s(68) mudde (11, 20).
schepel (11). firnzel (8).
Modius (7. renda q. v. 14, sea-phum
i -fum 75) hd. maD, maie (133), mail
(132), m. zu dem getraid (75), metz
(91, 125 Mrg.), mef) o. maut (2); muti
(104, Gf. mutte (93), mudte (68), mutt
myet (64b) mut (74, 109). mudde (132)
schó- (67), scho-ffel; me
scheppel (10). nd. schep-el, -pel,
MOL
scheffil 7 sthrich (9). mast-schafft, -pawm
(14). ster (91). firteil (17). firntzel (12).
sester (25). seyster (97). summer-n (1 &c.),
-en (109), -y, var. -ey (64). sumerin (74).
sümern (6). symmern (13). semmern (5).
Modo /d. nu. nün (6). nun (16). myn
(sc 21). nuw, jetzund, etwen (65).
*Mod-rus, / -erus (mensura vini) ain
win aimer (16).
Modulamen (7. melodia) Ad. suD
gesang.
Modulare (Br.) messin (8).
Modulari singen (64, 79). eyn hellig
S8. (1). flotehen (125). vnderschidlich wort
setzen (65). stymmen, lauten mit der
rede (74).
Modulatio meysterlich bruch (65).
Modulus en klene mate (23). dün
(20). wasserzober (Agr.). stymm, laut der
rede (74).
*Modu- v. Mode-raceula.
*Modurari v. Moderare.
Modus /,d. maf. nd. mathe, maet
(11). maelà (10). maesse (20). mai (7,
132). mayDe (19). masehe (7. temperantia
5). ain massung (6). manijr (110, 132).
*Moeniehus v. Monacum.
*Moenis v. Mogenus.
*Mog-amus (3, 8, 9, 16), -anus (4, 14),
-enus (76), -abus (3, 4, 74, 75, 16) (4.
lectus t pr. n. aque 4,16) bette (8). por-
b. (9, 16). span-b. (3, 1), -bet (76). spon-
pett (74).
*Mog-enus, -anus, -inus, -abus (cf.
prc. -us, -onus 7 magnus 7 moenis
7 menus (fluuius) hd. der meyen (4)
meyn; main (1, 74) in francken (1).
man (2). menen (20). mone (22*).
*Mogio (aus logio) mastdarm (74).
*Mogonus v. Mogenus.
*Mo- v. Ma-guneia.
*Mogus v. Mogenus.
*Moitacismus v. Iota.
Mola churne (104). mole (8, 11, 12).
mule (20). mul (1, 9). müle (8^) moel
(132). myel. (110). mil (91). groez peffer
mole (14). Ad. pfefir mul szm.; molem,
(0 mollen- (20), mul-, myl- (68), sliff-
(20), reib (91) -stein. alb in der beer-
mutter (Hen.). mon-kind, -kalb (xi2.).
Mola ladung (7. sarcina 6. sí. moles?
mala? cf. Gl. m.).
Mola (7. puls c. Br.) meelbry (14).
Mola (cf. molaris) back- (9), backen-
(11) -zan.
M. asinaria ros mul (9). rof) mol (8).
M. manualis (cf. manarium) eyn
groez.mole (19). queerne-m. (11).
- *M. pannifieum, textorum (77) eyn
valke (sc) mole (22). walchen mile (77).
— *M. trus-atilis 7 -oria hanmole (125).
*Molaerum eyn korn mylin (68), kern
myel (110), quern-moel (132), -mole (109).
Hd. senff mole (109). mol-laerum, -atrum
-(8, 11, 19 &c.), -atum (75), -trum (23),
erum (74), -oeorum, -ucrum (11, 22
instr. latomorum
29, 91). hd. bickel. ein pickel (74, 75).
-Steyn-p. (4). eyn piece (3), lu (22). mo-
| Men um (11). quirnebeth (19). queerle
. beedde (-atrum11). pill (74). molu-erum,
MOL
-trum (68, 107. 133) 7. cum quo mola
vertitur 0 tumor ventris (Br. sim.). dair n.en
die moelle myt vmbwendt, des buycks
swellyng off hoeghede (147). myelbaum Z
buehgeschwulst (110). molenspyl (107,
132). buych-swellinge (132), -effinghe
(107). geswulst des leibs (74).
*Molandin-um, -a v. Molendinum.
,Molare Ad. nd. malen. mallen (6).
moólen (21). ophirn (8). oppfern (9).
Molaris /d. nd. molen-, moel- (132),
mole- (152), hd. molu-, mulen- (8), mul-,
myl- (68, 76), myel- (110), oberster mol-
(15), churni- (104) -steyn.
Molaris, dens m., mola (q. v.) Ad.
nd. backen-, hd. back-, bag-, kin. (93),
Stock- (64, 88) Ad. -zan, -zane, pl. -zen
(64), nd. -than, pl. -tenen (7. maxillares
99). pl. stoiche (104). kusen (99).
*Molarius (anders Gl. m.) vleischhou-
wer, mettzigher (14:7).
*Molerum &oc. Molaecrum.
*Molcta v. Muleta.
*Moldrum (cf. moldium ZZ. modius
Gl. m., maldrum, mulgarium sm.) sech-
ter o. gelten (1).
*Molebestia v. Molecinary.
*Mole-bista 7 -bissita (74), -dista £
-discita (23) (aus eollybysta) 7. mone-
tarius münezmeister (3) ; numi-, numu-
larius muntzer (74).
*Molecinary sunt qui panes poscunt;
mole-bista, -bestia, -ntarius Zdem (16).
*Moledis-cita, -ta v. Molebista.
Molendina-rius, -tor, mol-empti-
nator, -itor (4) multor (64, 74, 93) Ad.
mul-, mül- (8), Ad. nd. mol-ner, -enner
(11). hd. mu-, mü- (67), my- (110), mi-
(91) -Iler. molendinarius mülherr (114).
milmacher (91).
*Molendinatrix mollryn (8).
Molen-, molan-dinum, -dina Ad.
nd. mole. hd. mule, mul, muele, müle,
myel. moell (132).
*Molentarius v. Molecinary. ;
Molere (»« mollire, moliri) Ad. nd.
malen. m. dat corn (22). Ad. maln. mae-
len (20). weychen (9). weezin (8). helfen
4 vnder drucken (8, 9).
Moles Ad. burde, burd (6). Ad.nd. last;
bord-e, -en (147). berdine (106). swere
burde o. sunde (8), sund? (9). swere- (19),
swer- (90), zwaer- (11) -heit. wáher m.
(114. sf. wehr). ags. or-, os- (136) -metum
(d. pl.).
Molestare Ad. vnruwe dun sem.
vnrü tün (6). onroe (21), vntruwe (22)
don. vnrieig machen (76). mit vnwil
done (18). moyen; moynisse andoen;
quellen (132). mueyen (11). mohen (19).
muewen 2 besweren (20) miegen (68).
noeten (110). Ad. letz-en (69, 110, 134),
gen. ledighen (29). laidigen (1, 3, 75).
schau-, sehaw- (109) -ernacken (23, 109),
-ernaklen (22). Ad. be-truben, -druben,
-driben (13). bedruven (79). molestieren
(134 Mrg.). handlen, schelten (64).
Molest-atus, -us (q. v. 110) gemoy et
132).
Moleste node (99).
Molest-er v. -ra.
Molestia (?£ tristicóa, -a 134) Ad.
bedrub-, beswer- 7 mu- (20), mühe-(19),
MOL 265
mueye- (11) -nisse sim. miegl- (68), moil-
(132), miel- (91, 110), bedrou- ? led- (23),
laid- (1) -icheit. leydig- (5^), gramiti-
grannti-?) o. wederczeme- (9) -keit.
triebsali (-iae 38). traurigkeit (74).
*Mo- (20, 129, 147), mol- (Pr. &c.) -lestra,
molester (Gl. m.) (z. pellis ouina) stueffil
(20. aus scaeffil). sehaipshuyt (147).
. Molestus muwe- (19, 20), mueye- (11),
mie- 7 vertruD- (110), moi- Z verdrijs-
(132) -lich. gemiet geletzt (110. st. -tatus).
miegig (68). leyd-sam (62), -ig (5^). laidig
(1, 75). ledich (22). leit (8). gr& (Z7) wedir
czeme (9). beswerunge Z bedruwet (20).
bedrubet (8b). droef (97). trauriger (74).
swere (19). zwaer (11).
*Moleta v. Melota.
Moletrina mil (91). treib-, hand-mulle
&c. (116).
*Molia sliffstat (20).
*Molidrum v. Molaerum.
*Molimellum (s/. molinellum) mol-
lekin (20).
, Molimen Ad. wirckunge (9), pyne
sim.
*Molimentum (/. emol, multrum,
lucrum, superuenzens; cf.multa) multzer
(110). molfster (132). teigtrog (68).
*Molimola (7. amolum) stofmeel op
der moellen (147).
*Molire maln Z aeeuere (18). malen
(V. temperare 4 eneruare 1. »« mollire).
nd. erweken (79. ebenso).
Moliri (cf. molliri) mit pynen (110
sim.), 8wa-, var. swe-rlichen (75) arbeiten.
arbeyden mit swer (28), swarheyt (22).
swerlich erbern (3). welich erben (21).
bof vmb bof) thun o. deneken (110).
quait doen off dencken om quait tzo
doen (132). ark denken o. sehickin (8).
arg gedencken 7 wenen £ schenden (9).
mefg reden (18).
Mo-, mol-litio (7. mal? meditatio) avg
gedencklichkeit (4), gedanck (8), denck-
unge (17). arges d. (9).
Molitor v. Molendinarius.
Molitor stiffter, pawr (14).
Molitus v. Malum.
*Moliuaga v. Mullis. Moocha.
*Mol- v. Mo-lacerum.
*Molle- v. Molli-corium.
*Mollefacere v. Liquare.Mollifacere.
Molle-re, -seere Ad. weich sin o.
werden. 2d. weken. wollen (1).
Mol- v. Mo-lestra.
*Molli-, molle-corium, -coreum,
mellieorium (147) seemsch dns samisch
(1) sámiseh (3), semisch (2), semi (1C),
semf) (17) leder. sehems (12).
*Mollie- v. Mellic-ratum.
Molli-fieare, -faeere ^d. weichen
(8, 9), weich machen. 2d. wek maken.
Mollire (7. moll-ere, -ificare 75)
senfft (68, 110), sacht (132), teig (75)
machen. Ad. sanfften £ weichen. er-w.
(8b). weyhen (151). weiken (99). molle
raden (5).
*Molliri (»« moliri) arbaitten (1).
arbeiten swerlich (b). sw. erbitten (18),
erbeten (4). swerlichen erbeiden (11).
weken (23). teig werden (7. mollescere
15).
Mollis Ad. weich. wech (5, 6, 12). wich
(183). wech (99). wek (23). wiek (14). zaeht
i weerck (11). seunfft (19). sanffte (20).
366 MON
licht 7 sundig 7 vnkuseh (19 szm.). idel
(11). teig (75).
Molliter weichlich (20).
Molli-tia, -ties (-cia, -eies) ^d. weich-
eit, -heit, -keit. wychikeit (13). wechheit
(Db). weecheit (11). wekicheit (23). knel-
i wék-licheit, wen ener gár nichtes kan
edder wil lyden (Chytr.). unkuscheit (8).
*Mollitio v. Molitio.
Mollitus geweichet (8, 9).
*Molliuaga v. Mullis.
*Mollosus v. Molossus.
Mollugo sternmegerkraut (145). fla-
der (144).
*Mollum (? moll) mol, ein olt bere
(22v).
*Mollus v. Mullus.
Moloeenarius hundvoeder off ver-
waerre (147).
*Moloerum v. Molaerum.
*Molones (wntersch. von malones 104)
rude (104). hessezohe (Sum. III).
Molosium v. Museulum.
Molossus, mo-, mol-, ma-, mi- (qq.
v.)-losus, molones (q.v.) (7. canis molen-
dinalis! 4, ef. arbor 14) hd. rude (20, 75,
Gf.), rud (1), rüd (6), rüd. stock-rude (55, 74),
-rud (1), rode (23), -rodde (125). stocke
ridde (10). seháfferriede (Fris.). stochünt
(13). stack wynt (16). Ad. stok- (12), eyn
groz, gro), nd. grot (97), hesse- (Sum.
r1), fugel- (20), Ad. nd. vogel-, spore-
(17), bant- (19), layt- 7 iag- (74), Ad.
leit-, mul- (4, 74, 75), puren- Z pauren-
$ schaff- (75) -hunt. braek (16, 132).
leudebrach (13. leitebracke BM.).
*Molos-us, p/. -i (76) en backen than
(23). i. dentes molares (16).
*Molotes v. Melotes.
*Moltrum v. Molaecrum.
*Molu-a,-us, morhua stock fisch (140).
Molucea &e. v. Cardiaea.
Molu-erum, -trum v. Molaerum.
*Molus v. Malus.
*Molusea v. Herocleata.
*Moluus v. Molua.
*Momenta-rius, -nius, -neus Ad.
vergenglieh szm. augenblicklich (110).
kortze- (132), kor- (11) -stondich.
Mo-, mow- (b^) -mentum stund-e
(55, -echin (20), -elin (93). eyn kurtz
zt (110), kortze tzijt (132). Ad. augen-
blick, -pliek (3), -plik (9), -blig (21),
-bleg (15). oghen-bie (sc 23), -blich
(97). schrot-wage (8), -woge (9). suoh,
such (Gt. 6, 137). ags. scyt-il (94, 136),
-el (z. testieulus Lye).
Momordica (7. viticella, charantia,
ital. caranza) balsamapffel (143).
*Momoticus v. Monomachieus.
*Monacordium &ce. v. Monochor-
dium.
.*"Monacum, moenichus (5^) (cu.) mu-
nichen (1). monehen (bb).
. Monacha nunne (20). nonne (9). nun
? mün-ehin, -iehin (65).
Monach-alis, 7 -ieus 7 monastieus
(147) hd. monch- (19), mong-, nd. monik-
lich. monieks (147).
*Monachalitas moenlicheit (20).
*Monachaliter moentlich (20).
Monachatus Ad. nd. monich-eit, -keit
(21). Ad. muni- (6), müni- (71), mun-,
MON
myn- (18), mon- (152) -cheit. monchheit
(5). minthait (76). moenthie (20). eyn
monich stayt (132), munchí) stat (68),
munch statt (1105).
*Monach-ieus v. -alis.
Monaehus hd. mu-, nd. mo-, mon-
(8), moe- (20) -nich. 4d. munch, monch,
monche, mynch (18). minch (76). md.
mon-ech, -nick, -neck.
*Monaehus alamt (pzseis 95).
Monag-a, -ia v. Moniea.
*Mona- v. Mono-gamus.
*Mon-aydas, -eydes (9), -oides (0,
-ides (76) 4. mensis vnius diei (9); luna
que apparet vt cornu quando est vnius
diei dc., a monos vnus et dies luna
(16). mane eyns dages alt (8). eyus ta-
ges alt (11).
*Monaludium (cf. monochordium)
est ludus vnius corde ein snar £ alio no-
mine ein rummelscheyt /udus qd. cor-
darum (3).
*Monamentum manunge 2 grabe (18)
*Mona- v. Mono-polium.
Monareh-a, ó/ssw. -us, -ia (1) ein
einger herre der welt (93). eyn h. der
w. (D), werlt (5), wernt (21), wert (5^).
en here der werlt (22), her de w. (23).
eyns landes furst (8, 9), 7 furste aller
werlde (9). einiger furst (64, 65, 75) des
lands o. ryehs (75). eyn keiser (17). allein
herr &c. (116).
Monarchia (cf. prc.) enuuich (Gt.).
keyser-, kayser- (9) -tum (9, 15, 65),
-thumme (1t).
*Monareh-us v. -a.
Monarsieulus (7. stultus, € iracundus
148, Br, 7 mattus &oe.) onvroit, mall,
dwaiss, dollart &e. (141).
*Mona- v. Mono-syllabus.
Mona-, mone-sterium (ecclesia 4
nomen ciuitatis) hd. nd. mu-, hd. mo-,
mol- (19), my- (18, 70). -nster. closter
(76). hd. kirch, kelch (Y). nd. kerke. ein
stat der einigkeit (65). :
Monastieus v. Monachalis. Mono-
sticius.
Monaulus zinck (91).
Mone-, mono- (18), mane- (1, 67,
74), 2 tore- (74) -dula (7. meota; cf. cor-
edula, -nix) tah-a (84, Gt.), -en (75), -e,
-el (110 varr.). tha (Gf.). taub (szc 64€).
daha (Sm. 1l, 360). dahen (3, V. a. 1618).
dach (4, 74). techen (1). dale (3, 17, 19,
21, 114). dayl (147). dol o. dül (Das.).
duol (Keys.). hd. nd. dole. dolen (114).
doele (20). doel (97). doyl (13). dula
(34, 111). dule (69, 70). dul (68). dull
(134). thal (67, 152). thale (114). thole
(b). tole (9, 102). tül (6). tul-a (754, 151),
-e (66, 715, 75). thuol, varr. thul, thoel,
o. rab (110). tul (34, 75, 87, 126). cah (34).
schweiz. kachlen pl.; gacke 4 &elcke
(Piet. sém.). kae (108, 132). ka (1l, 19,
99, 147, Gf.). nd. cauwe (108 &e.). cauke
(109). saz. kayke, flandr. gay, hanneken
(116). hatz (75). hetz (64^, 74). atzel (74).
*Moneydes v. Monaydes.
Monere Ad. nd. manen, ver-m. mae-
nen (20). monen (67). gebieten (110 szm.).
*Monergium (nstr. brazandi, cf. mo-
rungum oc.) brie schyt (16).
Mone- v. Mona-sterium.
MON
*Monesum v». Monetarium.
Moneta ^d. muneze. moneze (19, 132).
mynez (19, 110). nd. munte, monte.
Monetare hd. mu- my- (68, 110), mo-
(132) -nezen. nd. munten.
Mone-tarium, 7 -sum (147) munt-e
(11), -stede (147). moneze (19).
Monetarius (7. moledis-ta 7 -eida 3)
hd. mu-, mo- (19, 132), my- (110) -nezer,
nd. munte-r, -ner (11). 4d. munez-, münez-
(8) -meyster.
Monganus v. Mangarus.
Monialis (7. monacha 110 &c., sane-
timonialis q. v. 93) Ad. mo-, mu- (6),
my- (18) -nehlich. zd. mon-lic (23), -liken,
(22). hd. kloster-frauwe szm., iunckfraw
(67), iunfrauwe (133); kluster fraw (18),
klauster frowe (6). Ad. nd. nunne, nonne,
de (97). hd. non. mona-, var. mun-chin
75).
*Monibilis maenlich (147).
*Mon-iea (anders Gl. m.), -iga (108,
147), -aga 7 -agia (Gl. m.) (7. eirsum 147)
ein karch mit eynem radt (68). een
kerre met enen perde (108). ein kurtzer
(s?c 110), korde- 7 eruye- (132), cerude- (108),
eraid- (147) -wagen, cf. koorde- Z korte-
? krode£ kruy-waghen sarraeum (kil.).!
*Monides v. Monaydes.
*Moniga v. Monica. |
*Monigarius eyn kordewagenschuuer |
132).
Mo-, mu- (136, Gl. m.) -nile (7. le-|
gium, naseula, spinter, armilla &o.)
menni jJ. (Gt.). hals-golt (Gf.), -colt (104),
-Zier & -ketten, geschnier am h. (88). Ad.
nd. vorspàn. Ad. vor-, fur-, fure-spang..
verspande (19). vurgespon (20). vorspen-
gin (10). firspeng (38). gespan £ hegtsel
(99). heftel (74, 752). hafftlin; gespir £
brust-g. (75). spendel, gluffe, guffe (74).
klainat (91).
*Monilium vorspan bant (8, 9).
*Monima (aus mamma) v. Ruma.
*Monimen v. Monitio.
Monimentum Ad. nd. man-unge,
inge. gedecht-nif (8, 17), -nisse ezu.
gedeneken (9). grapp (20).
*Monimuna (7. artificia) pustare (Gat.).
*Monitio v. Sepes.
Moni-tio, 4 -men (110) Ad. nd. man-
unge, inge, -inech (97). monunge (9).
warnung (110).
Monitorium man- (74, 91), manung-,
var. warnung- (64) -brief. beleibliche
stat (74. »« man.). maenstede (14:).
Monitus gemaynt (19).
*Monocasmum v. Monocosmus.
Monocen-taurus, -thaurus (74) 4. |
monstrum caput habens bouis (Br.).mensch |
mit einem ochsenhaupt (74). 4
Mono-eeros, -eeron (g. -ontis),
-eherus (67) hd. eynhorn.
*Monocordium &oe. v. Monochor-.
dium.
*Mono-cosmus, -eosmum (al. m.&e.),, |
-casmum (Pap.) ein schlytt mit einem.
pferd (68). E
Mono-eulus, -phtalmus (Gt.), -pthal- 4
mus, -thalmos (76), -talmus, -ptolmus;,
-facalmos (136) Ad. ein-ogi (Gf.), -0oug- X
(6), -aug, -auge (16), -euger (117), -eugk:
! (134), -augig (75), -augich (5), -eugiek.
MON
(19), -eygich (20). ogheline (109). en en
oghelinc (23). eynr mit ey augen (18, 21).
*Monoeherus v. Monocerus.
*Monochia v. Monomachia.
*Mono-ehordium, -cordium, -chor-
dum &oc. (G1. m.), mona-, mono-cordum, :
monacord-ium (1, 4), -us (5^) mono-j
eord 2 schitt (6). trum- (64b, 91, 125)!
trummel- (75), drum- (2, 64€) -schyt,:
-scheit (91, 125). eyn spil mit eyner seytin
(5^). saitten spil mitt zehem saitten (1).
Monoehroma (7 homeosis, zn ludo
chart.) ein rusch (125. cf. Sm. 3, 139 ,im
rauchen**).
*Monodula v. Monedula.
*Monofacalmos v. Monoculus.
Monogama fraw o. wib eins mans (75).
Monogamia ezu eynem mol (9), der
sich eyns (8) vor andert.
Mono-, mona- (132) -gamus wybis
(8), eynes weybis (9) man. man eins
einigen weibes (75). der eyn eefrawen
hat (64).
*Monoides v. Monaydes.
*Monolosis v. Artemisia.
Miono-machia, -chia (68) streyt zwi-
Schen leyb (9, 74), strit zussen lib (8)
ynd sele, vnd sel (74). strijtlibs an der
sele (17). kampff (110). k.- (68), kamp-
(132)-spyl. emuuige (52c141. sf. einwige.).
*Monomachieus (75), mono-, var.
momo- (75), mana-, mani-, ismana-
(74), cf. mamman-tieus sichselbstoder
(74). mensch der sieh selbs tot (75).
*Monopistrum munczeysern (20).
monezysen (19). muntyseren (11).
*Monomotopeium (sí. onomatopo-
eium) v. INenia.
Monopolis (7. czwitas sub se habens
ciuitatem vnam br.) ein statt die meir
dann eyn stat onder ir hait (132): . einn
Stat die ander stett vnder ir hat (68,
110).
Monopo-lium, -polium (22),mona-
polium (10) gilde (19, 22). tzunft (10,
12). einn. platz da man verkaufft (110).
meut-inghe Z -erie (132).
*Monoptolmus v. Monoeulus.
*Monopulus entspener der eim das
Sein entspenet (74).
Monophtalmus &e. v. Monoculus.
Mono-, mona- (68, 132) -syllabus
von eyner sylbe (68), sylben (110). van
eyner syllaben (132).
- *Monostica (kunst) gelert guot sitte
ems mónschen an im selben (93).
.. *"Monosti-cium, -eum v. -chium.
. *Monosticius (cf. sq. »« monasticus
4. solitarius 110, 132) von eynem sen-
-tentz (68).
Monosti-chium 7 -ehon (110), -eium
-(68), -eum (132) ein verf. mit eyn gantze
Sententie (132), eym gantzen sententz
(110), einem g. s. (68).
*Monotalmus v. Monoculus.
- *Mlonotieus v. Monomachicus.
— Mons 7d. berg, berke (17). Ad. (13)
d. bereh; bareh (11).
Dp . *Monspauonis, bamberga babenberg
E.
. Monspes-sulanus (22, 71, 76, Ki.)
-silanus (Db, 74), -selanus (4), -lanus
" en Stat (74).
MOR
(1, 3, 5^, 71), -sulus (O0b.), -sulum (126)
eyn berg by selan (b^). montpolier in
langendock (126). monaplir (1). maiopo-
lir (71). mumpelier (74). munpeler (29).
munpalisiere (O».). heidelbergk (4).
*Mons pharetratus der kochersberg
(1:5 Mrg.).
Mons Synay der perg synay (1).
Mons Syon der perg syon (1). berg
syunge (55).
Monstrabilis bewiselich (20).
Monstrantia monstran-cie (5, 23),
-eien (17), -ey (18), -eze (3), -tzen (1),
hd. -tz, -s (6). monstanse (97).
Monstrare Ad. nd. wisen. be- (17),
onder- (132) -w. Ad. weysen (9, 134),
czeychen, zeygen (5), zeugen (20), zó-
gen (6). tonen (99).
Monstratio wisunge (20).
*Monstratiuus bewisende (20).
Monstrose wunderlieh (20).
Monstr-osus v. -uosus.
"Monstruga v. Mastruca.
*Monstrum Ad.wunder,meer-w. Ad.nd.
wonder. mer-w. (8, 71). wunderlichs ding
von gepurdt(75). trugnisse (Sum.). eislic
dyr (79). m. marinum /d. nd. mer-, 4
Zee- (132) -wunder, -wonder.
*Monstruositas wunderlickeit (20).
Monstr-uosus, -osus Ad. nd. wun-,
hd. won-, win- (18) -derlich. naturlich
wunder (1).
Montana (7. elpes) hochge-pirge,
varr. -pirbe, -bürg (75). die gebirg (65).
Montanus /d. nd. eyn berg man.
*Montapium (7. oreoselinum, voel-
gutta &e.) berg-, hirtz-peterlein (143).
*Montes alphei &e. v. Alpes.
Montie-ola, -ula (132), -ina (68)
ein bergmann: der vff den bergen
wonet (110). eyns das víff einem berg
w. (68). eyn die vp dé berch woent off
bouwet (132).
*Mo- v. Ma-nticulatio.
Montieulus bergelkyn (20). eyn
cleyn berg (11).
Montiuagus wild in den bergen (68).
w. vnd berget (110). w. ynt gebercht
132).
VMEOUtOBG bergecht (20).
Mon-tosus, -tuosus, -uosus (79)
berg- Ad. -ig, -icht, -echt, -ith (49),
-eechtig (17), nd. -ieh. bürgechtig (126).
hobbeleeht (6).
*Monubrium (sé. man.) hefti (93).
Monumentarius graff mecher (20).
Monumentum Ad. manunge, grap
(8), grab. nd. graf.
*Monuosus v. Montosus.
*Monus (anders Gl. m.) eynis (8).
*Moocha (£. mon-, cor-edula, mo-
Huaga) tula (92).
Mora (cf. sagum) hd. nd. wile. Ad.
weyle, weil, eyn cleyn weil szm. muse
o. weyl (9). mise (18). mote (225). wo-
nen (8). mer- (18, 19), merr- (20, 99 &c.),
marr- (11), harr- (16, 75), verzieh- (75)
-unge, inge. harr, pit, belibniD (175).
vnderlat (23). dimitte mihi moram gib
mir wile (75).
Mora tup- (Sum.), duf- (131), du- 7
inul- (101), mor- (85) -bere. mulbeire
(36) suarz pere (104). tupber (Sum.).
MOR 261
brabiren p/. (Gf.). mura mosbere (Sum.).
muras suarzperi (acc. pi2) pomo
mora 24. (Gt.). m. agrestis swarzwrz
(Sum.). m. sylvatica brambere (Sm.).
mora-bati (7. batus, rubus, uatieana
73), -batus (3), -batum (74), -bath (85),
-baeci (17, 73, Sum. V), -bacce (88), -ban
(47), -bita (28, 47, 91), morebati (24),
morbatus (1) pran- (1, 3), pram- (74)
-per. branbere (17). bram-bere (Sum.),
-beren (47, 97), -bern (23, 24), -mere (85).
mulber (88). moribac-eus, -eus maulber-
boum (64). moracel-si, 7 -la (74) ert-
(64), mul- (17, 153), maul- (74, 91), braun-
? hol- (91, 125 Mrg) -ber, -per 7 -per-
pàwm (Z. morum 74). morbern (41).
moradum-i, -um v. dumus. mora her-
barum knackel- 7 erd-bern (125). m.,
morum (i11) rubi bram- (93), brom-
(64), bron- (111), braun- (91) -ber (64),
-bern. bie-beren (24), -bern (47). m. ve-
prium, »/g. biee brombern (125).
*Moracia (7. dura muc 129, Br., cf.
Gl. m. v. moragiis) brunber (76). not
dye ald ind hart is (147).
*Moradium &oc. v. Dumus.
*Morala v. Propola.
*Mor-ale, -dale (9) welle (8, 9).
*Moralia v. F'eminalia.
Moralis, / moliosus (6) sittig (6,
75). sitig (4). zedieh (11). Ad. (Mss. mog.)
sedi-ek, -ch (20), -g (12). stedig (7. fa-
cetus sic 1). Ad. sit-, sitt- £ zijt- (1),
sede-, sedek- (67), sid- 7 dogent- (18
Mrg.), sind- (18) -lieh. zedelie (23). har-
risch (15 : mora!).
Moralitas siddigkeit (17). zedekeyd
c sitl- Hn 110), sedel- (132), zed-
(283), zied- (11) -icheit. sedyeh ztucht (12).
Moraliter sytte- (68), sede- (132)
-lieh. sitlichen (110). von der selen (68).
*Moralogium v. Breuiloquium.
Morari,-re (5b) Ad. md. wonen.
waenen (20). harten Z wilen (55). harren
(9, 15). verziehen; beiten Z peiten (75).
merren (20, 99 &c.). marren (11).
*Moraria tab-, taf-, teff-ern (14).
Moratum (cf. moretum, merae-a,
-um, murina) moraz (Sum. VI. cf. Gf.
2, 846).
Moratus gewont (110). sedich (132).
Moraui Mererhn (125).
Morauia more lant (10). merr-hen
(135), -er (12).
*Morbatus v. Mora.
Morbidus /d. sucht-, sicht- (18)
-hafftig ; suchti-g, -ck; siech (20), siechaft
(76), sichkeit (5^). nd. zuchtieh, suckaf-
tich, zieck, eranek. cogesch (55). mor-
bida ouis ein schelm- Z rud-isch, var.
-igs, schaff (65).
*Morbigena suchtnemer (74).
*Morbil-ia, -la (147), -li (116, Ki., Kil.
Gl. m. Znfirmitas puerorum) wrschlecht
(76). pock-skens 7 -elen (Kil). pock (147).
die kinds blettern (116).
*Morbillare pocken (147).
*Morbillosus vol pocken (14:).
Morbosus Ad. vol sucht; suchtig,
sochtigk (21). nd. zukich.
Morbus Ad. sucht. eine suchte (125).
zucht (23). sycht (13). sichtlieh (szc 18).
siech-tag (76, 110), -de (132). zuucke (11).
suke (23).
368 MOR
Morbus gallieus frantzos (111).
Morbus regius gelsucht (91, Sum.).
ghelesocht (85). ausseczikeit (9).
*Morcia est qd. nfirmitas (16). . Cf.
Gl. m. v. moreca.
*Morcissum (cf. martisia?) visch
spijse in en mortierstein bereydt (14:7).
Mordacitas by Dekeyd (19). beticheit
(11). beetscheit (147).
Mordaciter by(í3- (68), bijs- (132),
bis- (110) -lich.
*Morda-cius v. -tius.
*Mordale v. Morale.
*Mord- v. Mort-arium.
*Mordarius (cf. morder Gl. m.) v.
Mardarius. :
*Morda-tius, -cius (94) «gs. clofae
(94, 136). clox (Hpt. 5). -
Mord-ax, -ex (70, 151) beyssi-g (61),
-gk (4), -ek (3). beiBieh (14). Ad. bibig,
byssig. bijslich (132). bisende (20). betich
(11). beetsch (147). peisetz thier (75). Ad.
frefig, fres-ig (11), -sig, v'essig (6). hessig
(70, 151). nd. vratich, vretech.
*Mordella kernbysDer (aus 125).
Mordella puystebijter 7? rombout (116,
Kil.).
*Mordella pratvurst (Sum.).
*Mordellus swarcz (19). zwart (11).
morellus (v. subfuscus (Gl. m. 4, 749).
Mord-ere, -ieare Ad. bifen, bissen,
beyssen (9). nd. biten. mordet czengyrt
vnd bizit an di czvngen (4).
*Mordex v. Mordax.
*Mordiaeulus wat beetsch (14:).
Mordicare v. Mordere.
Mordic-us, -os /136) ags. bibitnae
(94, 136).
*Mordifieare beysen (9).
*Morebati v. Mora.
Mo-, mu- (Gf., Sum. VII) -rella Ad.
nd. more. hd. mor; mor-en, -el, -ell (2),
-rel (67, 152), -gen (21), -ch, -he (7 aus
74), -helen (110), -chel (69, 134), -gel (18,
49). eyn mer (Y). moircruyt (132). ere-
telmoren (cf. pastinaea) 7 nach-seade
(41), -scede (24). naht-scato (Gf.), -scede
(Sum. VII). naeht-schato' (7. solanum 85),
-scathe (Sum. V), hd. nd. -schade, Ad.
-schede, -schat (76), -schatt (6), -schad
4 -schatten (105). rappe (4). raben 7 gelb
ruben (75). eattenbere (47,85). catteberen
(pl. 24). druswrz (Sum. VI. cf. maurella).
seuwkraut (143).
*Morellum rannen (genus rape 75).
Morellus v. Mordellus.
Moretum mor-ayd (19), -ieh (11).
mehrte f. (Ki.). leckerye (19). maulper-
trangk (74). mulberwin (93).
*Morfex v. Mortifex.
*Morforium v. Mortarium.
*Morganieum (7. larnatium) gall.
chalivali (122). . r
*Morgellina (herba) gauchheyl (144).
*Morgit ags. milei-th (94), -d (136).
*Morhua v. Molua.
Mori Ad. sterben.nd.steruen, staruen,
vorscheden.
*Morian v. Morion.
*Moriatus v. Moriger.
*Moribac-eus, -eus v. Mora.
*Moribunde sterfüich (20).
MOR
*Moribunditas sterffüicheit (20).
Moribundus der geschaffen ist als
eim tod (7. morienti similis 110, sim. 132).
ein gestalt eines totten (68). sterbe- (19),
sterff- (20), starf- (11), tote- (9), dot-
8) -lich. sterbender (9). dodig 7 sidig
8b. : mos).
Mori-ger, -gerus, -geratus, -eratus,
-atus (22) (g. mor-alis 7 -osus 1) Ad.
sitig (1), sittig, siddig. sedieh (13). wol
siedich (20). gutsitiger (74). nd. zedech,
zedehaftich, waelzidieh (11). ge-sittet
(6), -sedet (19), -sitikt (9), -setik (8),
-seteit (5D), -sedeget (21). -folgie (8),
-vollig (9). volkommender (75). vnder-
tenig (110). manijrlich (132).
Morigerari vndertenig syn (68, 110).
onderdenich (sze 132). syedich (see 20).
*Morigerate sittiglich (75).
*Morilegus v. Muriceps.
Mo-, / mu- (Pap), inu- (19) -rio (7.
fatuus 19) torócht (9), dorrecht (8) ge-
born. ein g. (75 &e.), naturlicher (74, 75)
thor (68), doir (19), nar (75, 110), narr
(74), geek (132). fyh-, fich-esch, vi-, fü-
hiseh, grob mensch (65 varr.).
*Morion (entspricht mozion 47; of.
musaurium) mushor (24).
*Mori-on, -an (7. turba centum mili-
tum 16) en schar (23).
*Moriuirgum v. Morungum.
*Mormy-rus 7 -lus, -ra (Ki.) (piscis)
marmelbraehmen (140).
*Morofieus maulberfeigen (143).
*Morois («us haemorrhois) 7. serpens
sanguinolentus (16).
*Morola v. Propola.
*Moron v. Marona.
*Mo- v. Mi-ropola &o.
Morosa delectatio bedracht lust (12).
Morose Ad. lang-, nd. lanc- sam, -sem
(23). siddie- (17), sit-, sed- (132), Ad.
hupsch-, hubsch-lich. sedeclyche o. hubs-
liehe (152). gemachsam (75).
Morositas lantzem-, loey-heit, lug-
gery &c. (147).
Morosus /d. sitt-, sit-, sic- (sc 151),
sid- (5), sede- n 133, 152), senfft- (21)
-hafftig. nd. zede-haftich, -aftich. sitt-ich
(6), -lieh (68), -ig £ siddelich (7). sid-
dig (10). sytig (9). sithig (5^). siedig
(11, 20). setyck (8). syddyck Z drog
(19). sit- (110), lang- (9, 110), lanck- (8,
4) -sam. gemacher vnd langsamer (75).
meckeliek 7 lantzem (14:7), -ck Z lanck-
seme (22b). verlan-g (132), -gen (6s).
trach (23). traich (147). eigenrichtig (Fris.).
Mor-phea, -phia, -uia, -phalazeri
(68) Ad. nd. grint. grof grintt (1). gros
grintht (5^). grint vnder den augen so
einer rot ist; rot v. den augen an dem
angesicht (75). misel-glich (93), -suht
(Sm., Ob.), -sucht (74). müsel- (2), masel-
(Fr., ob.) -sucht. pis (2). lazer siechde
(132).
Morpheatieus grindig (75).
*Morphos-eon, -to (9) vor-anderung
(8) -wanderung (9).
*Morra (anders Gl. m.) v. Sagum.
*Morrali-olus 7 -galum, martalilo-
gum (1) (aus mortariolus, das jedoch
in lY morsel glossirt £st) morser (1, 11).
*Morruita v. Emorrois.
MOR
Mors /,4d. nd. dot. Ad. tot (4), tod (6),
todt (110), doet (20), doit.
*Mors eadueus vallend ovel (29b),
*Morsatilis byDe- (19), bi- (20) -lich.
betich (11).
*Morsella v. Mosella.
Mors-ellus, -sellus (4) eyn bibchen
(11), byssel (4), bisselein (9), biflin (8,
110), klains b. (76).
Morsi-, mortifi-(132)-catim byssende
(110, 132).
*Morsilis peyfper, mar, murb, mursch
(14).
*Mors- v. Mor-sellus.
Morsus jpíc. sbsí. genaget (110).
gheknaeget ur hd. gebiben, piz (141),
bif, bisse (9), bitz o. bi& (126); bisch
(5). bee (14). nd. bette (23), bete (1l, |
22), beet (99). die nyet en vast (141).
*Morsus demonis v. Milium solis,
Morsus diaboli (Aerba) teufels-bif |
(91, 143), -abbif) (143, Ki.). ver-betene (47),
-byre (85). ab-, an-bifkraut (143). |
Morsus gall-ine, -ie (17), -i (Sum.)
(herba) mu) gedyrm (17). hunerdarm,
hunderbiB (116). hienerderm (91). varm |
(85). hanvuz (Sum.).
*Mortaliolum morselin (75).
Mortalis (7. letalis 1, mortiferus) |
hd. tot-, tót- (6), tod- (Db), todt-, dot», |
doit-, hd. nd. doet-, sterb- (110), sterf- |
(132) -lich. todemig (Anz. 8, 410 sém.).
Mortalitas doetlicheit (11, 20).
*Mortalus v. Mardarius.
Mortariolum capellenfutter (Agr). |.
rouchfaf) (74). |
Mortari-um, -us (29), -olus, mota- |
reum (22b) morti- (v. erueibulum), Z
marta- (76) morda- (3), marto- (17), |
morto-(64*), morfo- (64^) -rium morreser |
m. (4). hd. nd. (85) morser. Ad. m.-steyn
(13), morsel, m.-steyn, morscher (91), |
mórscher (111). nd. moser (29b, 93, 109), |
moster (22), vysel (109), visell (132), morter |
7 marteyr 7 kump (85). morle- (97), pfeffer-
(93) -steyn. mirsal sten (71). |
Morticinium azz (1). oz von slaeht- |
ung (9). os von suchte (8). schelm "s
dot-unghe (19), -inge (11). doytslag (133
totschlag (7 cadauer 66 &e.). |
Morticinius eyn oDe 7 doder (17).
hd. nd. dode. |
Morticinum 4. cadauer, «a eado,
sed -inum a cedo, wan einer am schelm |
stirbt (63).
Morticinus (-inus £. morte cesus à |
cedo, -inus 2. m. cadens a eado 110 e ]
doet (11), doyd (19), van der doyd (132) :
geslagen, 7 geuallen (11). von dem todt |
geschlagen (110). os von slaung (8). hd. -
ein totter, tótter (6), doder (133), dot.
(21). gedoet 7 doet slagen (20). ein todt- /
schlager (143). l
Mortiferus Ad. dot-, tot-lich sém. nd. 7
dotlie. todig (1, 5*).
*Mor-tifex, -fex (140) (aus aquatica)
nd. nl. stolucherez (140); scholucheren;
(109, 140), of ein vuchtárs (109). Ad.l
Schaluchorn (140). Cf. pelecanus carbo,
mergus merganser Nmn. |
Mortifieare hd. nd. doden. Ad. toten;
totten, morden (1, 524b), murden (6). |
4
MOT
*Mortif- v. Mors-ieatim, cf. Mordi-
fieare.
*Mortio v. Immarcessibilis.
*Mortirium v. Mortarium.
*Mortisium (cf. martisia) alles das
man im morser zurstampfft (64).
*Mortorium v. Mortarium.
Errtuus hd. tot, todt, toid (1), doet
20).
B toruia v. Morphea.
*Morum (piscis, cf. moru-a, -ca, -ta
Gl. m.?) bullie (11).
Morum Ad. mul, maul- (1), moer-
|
(132) -ber, -berr (93), -bir (1).
*Mor-ungum,-iuirgumY( ? 8)rur-scheyt
(9), -sehit (8). Aus monochordium, wie
monergium? cf. rutabulum.
Morus (7. siecomorus 1) mul- (93,
102) mur- (BM., Gf.), Ad. mulber-, maul-
ber- (1, 134), mulbern- (23), mulbirn- (7, |.
19), mor- (55), morberen- (132), moerber-
(20), moerbesen- (11) -baum, -bom. mul-
beri (Gf.).
Mos, dZm. mose- (16, Br.), most- (ai.
m.) -ulus, -illus Ad. sitt, sytt, siett (1),
sidde, sydde (19), sede. zede (19, 23).
ziede (11). gewonheit (8). lobelieh g. (9).
Mosa (fl. cf. mosella) dy mof (125).
| . musel (74).
*Moseatum v. Museatum.
Mosei 7 Miseonij mofckkawer 7 mos-
kabiten (125).
Moseouia moschaw (135).
*Moseu-,musil-, montieu-lus kleiner-
perg (74).
*Moscehatell-a ,
bisemkraut (143).
Mosehu- v. Museu-m, -s.
Mos-ella, -gella,-sola, -ola (55),-a(74),
mu- (74, 75), mor- (67)-sella, £ -sula (74)
est nomen fluuii by drere (6), by trere
(23), dye (sc) trere (5). ^d. dye mosel,
m. pey trient (sc 1); dye moseyl by
drier (5^); dye musel (74, 15 &c.), müsel
(11), moesell (132). dy mufel (125).
*Moseminata 7. plantationes adultery
16).
*Mosicium (7. marsupium) bigürtel
ald butelli (93). peutelein, armmenschen-
peutel (74). Cf. mosina; mosicha :ta/.
pocha (Gl. m.) — rz. poche? moziea
(cf. Gl. m. h.v.) ein beháltniB für kleine
sachen (Ki.. mozytia (7. arcula) ags.
taeg (Gl. Aelfr.).
Mos-ilieum, (9423), -ieum, -siclum,
-suclum (136) (herba) ags. vagu (949b,
136, Gl. m.). 3
*Mosina behaltnif (110). cótoir (132).
mozina 7. genus repositorii (Br., Gl. m.
€f. mosicium &o.). modina d. (148).
*Mosium v. Museulum.
*Mospilea v. Mespila.
*Mossella v. Mosella.
*Mossiclum v. Mosilicum.
— "sni mucidus) schimmelig
*Mossola v. Mosella.
*Mossuelum v. Mosilicum.
Motabilis beweglich (74, Ki.).
—— Mot-acilla, -ula (11, 19, 20, Chytr.)
E eo» -stert (107, Chytr.). quec-
-tért (109). queeestart (11). wassersteltze
-ina, musehatella
— (126). paeh- (111), bach- (110) -steltz.
DiaxrxNBAcH GrossARIUM
MUC
baesterez (20). bytstereze (19). acker-
men-chen (125), -neken (109).
Motacismus v. Iota.
*Motareum v. Mortarium.
Motare Ld. steticlich regen sm.
*Motire (é. monere Gl. m.), -ri (110)
e tricare 75, crines conflectere 4, ornare
9 &e.) hd. nd. flechten. fl. das haar (75).
vleeten (91).
Motiuum ein beweglich sache (4).
Motiuus bewegeliech (19, 20, 65).
beweeglie (11).
Motor beweger (20).
*Motula v. Motacilla.
Motus píc. sbst. hd. nd. beweg-it
(20), -et (11), -t(110), -elich (19), -unge,
-inge, -nufb (76). ge-rurt, varr. -rut (15).
berier-t (110), -ung (68). beroret (132).
Motus terre erdtbidung (64).
Mouere wegen (1, 9, 20). hd. md.
be-w., -weygen (21), -wechen (13), -ruren
(110), -roren (132). ruren (20). rueren
(11). roren (19). regen (9, 22^). schicken
(185). m. de loco rueken, af-r. (225).
*Moueta gewicht, g.-schaile (147).
*Mow- v. Mo-mentum.
Mox Ad. nd. zu-, to-hant. altzuhand
de futuro; alrest de preterito, 4. iam
(123). flux (126). drade (23).
Mozi-ea, -na v. Mosi-cium, -na.
*Mozion mulsberen (47).
Mozytia v. Mosicium.
*Mriapula v. Miropola.
*Mue-a, -or (cf. -ea) sehnuder, schy-
mel (74).
*Mueare v. Muncare.
*Mueea hroz (Gt.).
Muecinium fatzoletle (116).
*Mrueeo (Zvomex, morbus ;cf. mungio)
snegil (Gf. 6, 839).
Muceus v. Mueus.
Mucere nüchtelen (126, Fris.). mü-
chenzen (Coler.). schruteln (Ki?.).
*Muces rotz (121).
*Mucia (emal alph. xuleia 141)
antpláze 7 amplaza, -eza (Gf. l, 263).
mu-sia 4 -tia ambleza (Gl. Zwetl). Jus
almucium q. v., wie ambucius s/m.?
Mucidus (cf. muse-, muss-, moss-
idus) skimplae 7 scimeloc (Gf. 6, 498).
schim-, sehym-eleeh (22), Ad. -elich,
ich, -melig (1), -melieh, -melicht (18),
-melit 7 snüiezet (90). sehyem- (17),
scheme- (13) -leeht. beslagen, kysitijch,
muddych (12). müchscende (sc. panis 4).
moch- 7 mon-tzel (17). nücht-lieh (Fris.),
-lecht, -lende, konechtig (126).
*Mucio v. Mucro.
*Mueius stumelter (74).
*Muelor seiuerduch (85. cf. muneto-,
mutela-rium).
*Wruco (7. mixon, piscis) schleim-alet
7 -harderen (140).
*Mueo- v. Mucu-lentus.
Mucor (/. mue-a 74, -os, mufa vin)
scembel (Gt. schemel (8, 12). Ad. nd.
schymmel. sche mmel (21). schimelicheit
(23). schymme-keit (85), -lig (10), -letht
(20) wynstanek (11, 19). kün (m. vi
111 kon (112). das nüchtelen, gráue
(Fris.). muchtel (73).
*Mucorare schemelen £ be-seh. (22^).
sehymeln (74).
MUL
*Mucos (cf. mueor) roez (9).
Mueosus v. Muneulentus.
*Mucresceere schimlen (64).
Mue-ro, 4 -io (76) hd. swert. spitz
(91). seher-sal 4 -san (aws -sach sém.?);
peidhander sehwert (75). sper-, spie-,
glefen-eysen; kronlem an eim sper;
swert (74).
Mueu-, muco- (19), muneu- (q. v.)
-lentus ruzzig sim. (Gt.). vol schymel
(68), schymmels (110, 132). schymmelick
4 snode (19). sehimelieh (23).
Mue-us, -eus (136) |((cf. mu-, ru-
neus) rotz (104, Gf.) butz (91). sehym-
mel (11). seh. von brot (110), van den
brode (107 szm.). schymlig brot (6s).
sehylmel 7 sniyd (19). snotich (132).
schnuder (£4. hwmor mariwm 110). ags.
horch (136).
*Mueus, (2. eorrosiuus papirus,
aus iuneus) schaffris (22b. z. q. schaf-
riet &e. v. papyrus, schaffruf) equi-
setum hyemale Nmn.).
*Mruderea &oc. v. Moderacula.
*Mufa (Z sanguinaria 7 carectum
Sum. cf. mueor 2» aqua Gl. m. h. v.?)
mies (105). saher / sporgras (Sum.).
Mufa v. Muocor.
Muffula fuist- (131b), fusti- (141),
fVst- (Sum.) -line. hantseoh (Gr.).
*Mufra (4. vngulaeaballina;
nenufar) seeplat (74).
*Mugere (s. mungere) snuten (8).
*Mugere v. Mugire.
*Mug- v. Mu-gilare.
Mugi-l, -lis (péscs; cf. barbus)
nvnogge (87). grofkopff (135). ags. heeid
(94, 136).
Mug-ilare, -illare, -gilare, 7 -ulare
(147) des waltesels (147). schrihen als
eyn wald esel (17). schryen (110), roeffen
(132) als wild esel.
*Mugio (vc5.?) swegelle (104).
Mug-ire, -ere, muire (£oum praes.
vaccarum) prüllen (4). hlojan, luon sm.,
hlu-, lut-ten (Gf). lüejen 4 lüen (Bw.).
luoginda, p/. luonde p£c. (Gi. Lips. ). lü-
gen (39). luen (74, 88, 110). lüyen £
muehtzen (126). lyen (68). lujen (99).
loeijen (106). liewen (76). lawen (7). lut-
ten (100). luten (vacc. 8, 9). lotten (17,
21) als eyn ku (17). luyden (132). pa-
katzen als die kue (75). blirren wt bos
(10). mugen (1) muwen (18) muen (2).
mohen (4. boare 5). mowen (13). moken
(vacc. 19). bolken (12, 23).
Mtugi-sor, -ter (4. calidus 76) mur-
meler (8). listig murmvler (9).
Mugitus hloh- 7 lu-unga (Gt.). ly-
(68), lut- (9), lott- (8) -unge. lujinge (99)
luot (BM.). das làhen der küh (112). das
luyen, muehtzen (116). ku geschrei (17,
15). pakatzer (75).
*Muire v. Mugire.
*Mula (Aerba, 4. heminos, asplenos)
hirtzenzung (144).
Mula muli-nne (20, 99), -n. (88). (4.
pernio, gall. mule) muyl, kackverssen
(Kil.).
*Mulatarius (7. custos 4 sessor mule;
cf. muleterius Gl. m.) muelnmecher (20).
*Mulea v. Muloeta.
Muleare pitritan (Gf. b, 524). myt
haeken of verssen stoten (141).
4T
369
aus
310 MUL
Muleedo sanfftickeit 7 weycheit (20).
zachticheit (11).
*Muleedo (i.
(147).
Muleere Ad. weichen, wechen (13);
sanfft-en (20), -modigen, seunfften (19),
senfftigen (110); sehmei-chelen, var.-cken,
mit worten (75); melcken. nd. weken,
Weyken, zachten, sachtigen (132); sacht-
(22), zamph- (23) -modigen; smeren.
Mulei-ber, -fer (74, 131b, Br.) esf
faber hd. der daz ysen, eysen wircket,
würcht (4), wurckt o. macht (74), weich
macht (18), nd. de dat yseren wercket.
smit (1315). dufelz smet (8). eysen-ble-
ser (9), -smidt Z2 hamerschmidt (74).
*Mul- v. Ma-cilentus.
*Mulela, g. -e (cf. mule-ra, -tra)
melk ezeyt (9 szm.).
*Mul-era (17, 66, 76 &c.), -tra, -etra,
-chra (20), -erale, -etrale, -trale (l1,
71, 74 &e.), erum Z7 trum (q. v.) (7. vas
in quo mulgetur dc.; tempus àn quo
debet fieri caseus 16) melek- zijt (11), d.
-vaD, -stat (-trale 8, 9), -gelt (74), md.
-vat. melik faf (12). mellie vat (11).
málken- (6), mele- (74) -kubel. molken
vas (8). hd. mych- (13), mileh- (20, 68),
kef)- (-era 68), kese-faf3 szm. kubbel (1).
gelte ; milch-, meleh-gelten (-erum, -era,
-erale 75). sechter (1, 71). melehtra (93).
milich-faz (Gf.), -fat) 7 mulehter (*4).
*Mulerale (cf. prc.) mileh spise (6).
Mul-erum (75 &c.), -trum (20 &e.)
(cf. molimentum, mule-trum, -ra) Ad.
iilch-, nd. mele-spise. milichspeise (74).
melek-faó (90), -vat (93). kubel, v/g.
gelten (75) mulerum est viseina 7?
vistela (sí. fisc-ina 7 -ella) sc. énstr.
ligneum in. quo. exprimitur caseus kef-
ker mulgarium zd. (76).
Mul-erum nyh melck ; 7 -trum, -tra,
-garium melekens-tijt 7 -stunde (147).
Mul-eta, -ta, -ea 7 moleta (68) Ad.
pine. pyn o. quelunge (110). quellinge
(132). broke (109, 132). pfennik buchzse
4 rachunge 7 leyplich peyn (9). phennig
bosse o. liplieh pin (8).
*Muletare sbsí. v. Mulectrale.
Muletare pin-en (100, 132), -igen (23,
76, 110). qualen (5). hd. nd. quelen. pla-
ghen (23). Ad. clagen. straffen (68). v-
tumen (9), -dumen (8). schetzen (110).
meleken (Y). kneten (8, 9).
*Mulet-arium v. -rum.
Mule-tator, -ator (142, Pap.) hd. ein
sleger. z. qui blandis verbis mulcet (6,
Pap.) sc. blanditor (16); peremptor (142,
Pap.).
Mule-, mul-tatus Ad. geslagen. ge-
piniget (76, 110). beschetzet (132). ge-
Schetzt vmb gelt (110).
Muletra (cf. mulera) eim melck kybel
o. mileh vaf) 7 hora mulgendi (110 svm.).
mileh pot 4 kese vaf) (132).
Muletrale (7. locus 4 vas 2n quo
lacticinium) molken
mulgetur, mule-ra, -tra, -trum; mul-|8
ctare 7 -gare 125) sechter, v/g. gelten
(vas dc. 75). gelthen o. milchfafà (125).
keef-bor 7 -vaf £ milchhaffen (110). kees
as ? kesevab 7 mileh pot doppen
132).
Mul-etrum, -trum (1103), -erum
(68, Br.) (7. nouum lac) gemolcken mileh.
mileh spyB; mul-etrum ein keeD vab
MUL
(110 &c.); Z -etrarium, var. -ctarium
(110), -erarium (132), -garium (68) ein
milehvafó; mulet-rum (1102), -um (68s,
110", 132) gemalen meel (i10 sm. cf.
multum).
*Mulchra v. Mulera.
*Mulgal-e 7 -ium melk vas (8).
*Mulg-are, -ere /d. nd. meleken. mel:
chen (1). milken (99).
*Mulgare sbsi. v. Muletrale.
Mulgarium (cf. mule-rum, -trum)
gell-ate (Gf.), -ete (BM.). melefaz (ar.).
Mulgere v. Mulgare.
*Muli- v. Mulier-arius.
Mulieb-ris, -er (55) Ad. wip-, wijp-,
weyp- (66, 134), wippe- (55, 18), wib-,
weybe- (9), frau- (21), nd. wif-lich. wei-
biseh (64€).
Muliebritas wiplicheit (20). wybli-
cheit, var. weibheyt (64).
Muliebriter wip- (20), wyb-, var.
weib- (64) -lich.
*Muliebrium (-iaà2/. Br., Gl. m.) frau-
wen sucht (8). frawen gesucht (9).
Mulier Zd. wip, wijp (1), wib (6)
weib, var. weyp (64). nd. wif.
Muli-erarius 7 -arius wibler,
fude esel (75).
Muliereula wibel (75). weyb-leyn (9),
-isch (1), sehen (2). cleyn wip (8). wiue-
kin (23).
Mul-io, -o (68) Ad. nd. mul-, Ad.
maul- (1,9, 64, 74), mole- (18) Ad. -hirte,
-hirt, -herter (1), -triber (88, 93), md.
-herde. mulen hierde (11). esel driber
(18). stuotari sZm. (Gf.).
*Muliones (cf. multo) hamal (Gt.).
*Mulis v. Mullis.
Mulleus v. Milleus.
*Mullicia (cf. mulera &o.) kese faf
18).
*Mull-is, -us, -is vaga (87), -isnaga
(45), mulis (34), molli- (74), moli- (v.
mooceha), multi- (Gf.) -uaga (auis cf.
attagen &e.) hagel- (34, 87, 102), hagil.,
zasil-, zesel- (Gf.) -gans. zasil- 7 birc-
huon (Gf.) hasel hun (8, 9). háselhón
(45). pirekhan; moll. wey, ar (74). wafer
hün (19). water hoen (11).
Mullus, mollus (20, 74, 75) (7. piscis
mollis 76, ostrum 9, 16, tigla 125, trigla,
gr. xp'[)3 114. cf. pre.) suezer mer visch
(92). karp-e £ -ffe (75), -ff (14, 75, 16).
nase (Anz. 8, 98). barb (91 &e.). barben
7 barmen Z rotbart (114). mume (125).
moeme mullus mone mollus (20). wels
(9). wollif) (16).
*Mulo v. Mulio.
Mulsa (»« mulera sem.) byr vnd
mede (9). m. unt beer (85). m. vnd ber
(24). meth alde bier (36). biere vnd met
(8). med und bir (47). meele- 7 kese-vat
(11). seruaf (Gf. 6, 581).
*Mulsor mulcker (20. anders G1. m.).
Mulsum honeg unde wazer (Sum. VI).
emisch-ter wein (1), -et wyn (55). wyn
unt honich (85). weyn vnd met (74), mede
(9). m. vnd win (24) metwirtz (74).
meisch, morat, kobolt (8,9). mete, meisch,
kobalt (V. see. 15. BM. cf. mellieratum).
lutertranch (100, 121). eyn biest (/ac '7).
bienst (93). mulkin (8). slegmileh (74).
*Mulsus sbsi. weyn vnd honig (9 szm.).
win vnd honich (24, 47).
vig.
MUL
Mulsus píc. gemolcken (17).
rr emolumentum mol-ter, -fter
141).
Multa &e. v. Muleta sq.
*Multacium v. Multicium.
*Multator 2. qw; molit e£ conterit
triticum (16). mulner, slaher, smaicher,
zuduttler (74).
Multi-cium, 7 -eius (76) -tia (pi.
Ki.) multacium (129) (v. leuis vestis
76, 129, lieia Gf.) vizze (Gf.). geueltlot
cleit (93. cf. multipliea Z. vest?s multas
plicas habens Px.). borat (Kil).
*Multieub-us, -a (147) der vil wyber
hat (110 5m.). man van vele wijven (147).
*Multifaria (: fari cf. sq.) vil (8),
gruntlose (9) rede.
Multifari-am, -a, -e adv. (cf. sq.)
mancher wise (20). meniger-hande (110,
132), -ley (68). mengerleye (22). manigers
ley-weise (75), -gich (23).
Multi-farius, -pharius (147),-uarius,
-narius (7 -linguis 76), farie (adv.) («fari
2»«varius) der mit Mec 110),-ley.
(68) zungen redet. viel reddig (7). manig
sprechig (11). maniger-lay (1), -leyge (23).
hd. mancher-ley, -hande (9). manger ley |:
(18). menger-ley (6), -leych (22). manich:
feldich (14:7).
Multiformis Ad. manch-, mannig-,
mencherley-, nd. manich-formig. von |
manger form (17). mancher-, von m. (17) |
-hande (8, 17), -leye (20), -ley (bb, 85).
mencherley form (68). mancherlay gestalt |
a meniger-g. (110), -hande formiringe
132).
Multiformiter mangeformig (17). |
*Multigama fraw o. wib die vil man ||
hat ge-habt, varr. -hebet, -hapt (175).
*Multigamus man der vil weiber |
hat (75). man die vele wijve hevet (147). |
*Multigen-a (75, 76), -us (Ki. man- |
cherlei gestalt (75). J
*Multigrada eyn krebef (19. cf.|
multipes).
*Multigraph-us 72.multa scribens; -1a |
i. talis scriptura (16).
*Multi-linguis v. -farius. |
Multiloqu-ax, -us (8, 9, 75, 76), -ens! —
(96) Ad. ein vil-, viel-, vor- (21), manig- |:
(1) -sprecher, -sprechende (20), -spreehug |
(4, 17, 16), -redener (18, 1105), redender |
(110, 134). en vele spreker (23). kallende |
(9). viel-k. (8). menseh der vil wort kan |
vnd tribt; elaffig (75). eyner der vil klafft |
7 vil red ist (68). eyn die veele worde
hait (132).
Multiloquium vele sproche (19). Ad. |
(9) nd. kall-unge, -inge. kalunge (85).] —
claffung (975). ]
*Multi-milia v. -uira.
*Multimo manich metich (23).
Multimode vilmáfleich (3). maniger-
ley (147). i1
Multimodus Ad. viel-, vil-, all- (2):
-messig, -mássig (134); als massig (1). nd.
velle metich. mangerley wif)(110).in m4
manier (68) in mengerhand wyb (110). |
in menniger hande mamijren (132). ]
*Multi-modus 7 -tudo menigung (65).
*Multi-narius v. -farius. |
Multi-nuba v. -uira. j ]
Multipe-s, -da (116) (Z. vermis die
66 &e, oniscus 73) das vill fue h
E
MUM
(110). dat vil foe hait (132). der vil fie
hat (68). eysselwurm (73). esel (73, 116).
holtzwentle, »/. pissebedde, suege (116).
Multipl-ex, 7 -us (147) hd. mamnig-
faldig (1), -feldig (66, 152), -feltig (v, 75,
151); m.- (134) menig- (68), mang- (21)
-faltig; manch-, menig-, mannig- (18),
mang-feldig; manichfalt (12), viel feltig
(1). nd. manich-feldieh (147), -voldich.
Multiplieare hd. manig-ualden (1),
-altigen, -feltigen (75, 110); manch-,
manche- (11) -feldigen ; menig- (6), meni-
(68), mani- (1105) -valtigen. nd. manich-
feldigen (147), -voldighen. mangfeldig
machen (18).
Multiplieatio maniguel-digung (11),
-tigung (75).
Multiplieitas manigfeldieheit (20).
Multiplieit-er, -e (18) Ad. mang-
feldiglich sm., -feltigen (18). manig-feltig
wn -feldeclich (7), -faltiger (76). manch:
feldelieh (5). manich-voldich (23), -valt-
liken (22).
*Multiplic-ium (75), -um kittel (14,
15, 16). sluek Z morschnytz (74. cf. teris-
trum).
*Multiplitudo manichvoldieheyt (22).
*Multipl-us v. -ex.
*Multi-pharius v. -farius.
*Multi-suria v. -uiria.
Multi-tia v. -ecium.
Multitudo Ad. vil-hayt (1), -kait (2);
filheyt (21); vil- (5), vih- (6, 76), fiel-,
fel- (55) -keit. velieheit (23). menige (11).
mengin (74). meringe (22^).
Multiuaga v. Mullis.
Multiuagus vilhirrer
vagus Gf.).
Multi-uira (75, G1. m.), -Suria 7 -milia
(o, 7 -nuba (16, 147) (z. meretríz) wib
ie vil man hat versucht (75). wijff van
vele mannen (141).
Multiuola 4. mulier vaga (16). ebre-
eherin (74).
Multi-uolus, -wolus, -uanus (76)
fiel wollen (8). weyl wellende (9).
Mult-o, -onus ham-er (11, 19, 20),
-el (Gf.). uuider (127, Gf.). stuoter (104.
sí. mulio).
*Multo-eiens, 5/ssw. -cies, -ties (G1.
m., Ki.) Ad. nd. dieke. manigs mal (75).
*Multonus v. Multo.
Multor v. Molendinarius.
*Multhra ags. celdre (Hpt. 5).
Multr-a, -ale v. Muloera.
*Multrum v. Mulerum.
*Multum (cf. -us; muletrum; scri-
bunt quidam cwm e) staub in der myelen
(110). stoub in der mulin (68). stoff in
der moelen (132).
Multu-m, -s Ad. vil, viel. d. vele.
fyele (10). fyel (18). fiel (8). wile (21).
veel (13). fele (19). vill-ich, var. -echt,
1 xilieh (65).
Multus (7. molitus G1. m.) gemaln (17).
. FMulurale (mul-uále sí, -etrale)
melek uaD (11).
Mulus (7. burdo) hd. nd. mul. maul
(06, 134).
*Mu- v. Ma-mburnus.
*Mummia (cf. gabaria, Gl. m. v. mu-
mia) ga- 7 gal-baren, gebalsamde dode
lijehamen (141).
- *Mumurire (alph. murm-) pr. érun-
| dinum. (6).
(141. hirrer
MUN
*Mum- v. Mun-useulum.
*Mtuna (mua, a/ph. munera, cf. mna)
gelt (11).
*Munada (z. monedula) tahe (104).
*Mun-, mu- (a/ph. mun- 110, 132)
-eare (£4 deturpare) schnutzen (110).
schnytzen (68). snuten (107, 132).
*Munetio (s. munitio) v. Sepes.
*Munet-or (23), -orium, -urium (8)
(cf. emunetorium, muelor) cholezanga
(pl. Gt.). abbreche (64) subir- (9), siver-
(100) -tueh. suber dueh (8). seuerduk
(99). snutel dok (23).
*Mun-, mu- (a/ph. mun- 110, 132)
-eulentus, -eosus voll sehnutz (110),
snoetz (132), rotz (68).
*Mun-, mu- (a/ph. mun- 110, 132)
-eus putzen in der nasen; reusperung
des liechts (z. fugus 75). rotz (68, 104).
schnutz (110). snotz (132). snot (107).
*Mundabilis reynlicher, schone, na-
turlich, hubsehlieh (20).
Mund-alis, -àanus é&o. v. -ialis.
Mundare Ad. nd. reynigen sém. wi-
7 ww-sehen; sehon. machen vnd subern
15).
Mundatio reynunge (20).
Mund-ialis, -alis, -inalis (76), -ana-
lis (G1. m.), 2 -inagus (147), -anus werlnt-
(9), Ad. wernt- (Mss. mog.), welt-, werent-
(132), werlt- (5, 147), welte- (6), war-
(11) -lieh, -liek (147). wernkliehen (67).
wertlie (22, 23).
Mundialitas werltlicheit (147).
*Mundi-bordus v. -burdus.
*Mundibre domus procurat arbos
(16). Gf. sqq.; mundium 7. dominium
Br.).
"Mrundi-bridus (cf. Gl. m. 4, 774 $q.)
v. -burdus.
*Mundiburdia (cf.5g., mundus mu-
lieris, mamburnia) frawen dinst (9).
Mundi-burdus, -bordus (Sumn.), -bri-
dus (11) (cf. prc, mamburnus) frawen
diner (9). frauwen diener o. cleyder o.
zu riter (8). muntman (Sun.). voermunder
11).
ccu ens v. -alis.
MMundi-tia, -ties, gew. -cia, -cies
reyn-unge (8), Ad. -iekeit, nd. -icheit.
sauber-keit, varr. -igkeit (75).
Mundus adj. hd.nd. reyne. hd. rein,
rain, raynn (1), sauber (75).
Mundus s. hd. die, nd. de, der (132)
werlt. wer-elt (99), -let (10), -net (7, 8),
hd. -nt. hd. welt.
Mundus mulie-ris, -bris (76) frawen
gebende 7 ezirheyt gesmeyde (9). frau-
wen gabe 7 ez. 4 gesmyde (8). harband
16).
: REN S -are (8) hd. be-gabin
(5), -gaben, -graben (133), -gaiben (1),
-goben (9, 4), -iaben (18). nd. begauen.
hd. nd. lonen.
Muner- v. Munet-arius.
Munerator gabe geber (20).
Munerosus (Br) milde (11, 19).
*Mun-etarius (9. »« moneta?), -iea-
rium (8), -erarius (7. munerorum awarus
76) gobe geyezer (9) gabe gyezer (8).
*WMuüng-aria 4 -ula (v. foreeps car-
banum sic 76. cf. munetorium) schir-
scher (76).
Mungere /d.
snutzen 4d. snuten
MUN 371
dye, de nasen, Ad. nase. sn. eyn liecht
(0) abe nemen dye snupen (17). Ad.
schnu-, sehneu- (151), sehnei- (134),
sni-tzen. das lieht snuppen (125). liecht
ab-butzen (75), -brechen (110).reuspern
dem l. (75). vegen (20). meleken (5).
*Mungio (cf. mueco) sneg-al 7£ -el
(Gt), il (141).
*Mungula v. Mungaria.
Munia pl. beschwer froenung (88).
Muniacus amptbedrijver of oeffener;
rait eyns groten heren; die schattyng
geeft (141).
*Muniearium v. Munetarius.
Munieeps ein gabe- (8), gab- (110),
gobe- (9), gifften- (132), gilt- (68) -nemer,
? amecht enphoer (9). burger (88). ags.
burgleod (94).
*Muni-cerius v. -torius.
Municip-ale, -iale (120) gestum (120),
con-g. (cf. Gl. m. 4, 779) gebur-lieh ge-
ding (121), -egedineh (100), -lieher dinge
(120). giburlieh gedinge (Sum.).
*Municipalia p. bestettzinse von
kungen vnd fursten (74) burgerrecht
in dat die heren vast gegeuen haint
132).
*Municip-arius, -iarius (68) (adj. Br.
i. castellanus € stipendiarius doc.) ein
versolter hauptman n einem schlof) (110).
heufftman van eym slof 7 borch (132).
*Municip-iale, -iarius v. -ale, -arius.
Municipium (cf. propugnaculum)
kreyf) o. lant (8) L-wer (75), -gobe £
kreys (9). slo o. vesten mitten in einer
gegende dauon die schiltfessel gab o.
ampte gewinnen (74). freyheit; ein vor-
burg (64). pl. herkommen burger, inwoner,
ynsef (ss).
Municium (7. obsid-ium 20, -io Br.,
-eo ;6, munitio 129. cf. Gl. m. vv. muni-
cium, -tium) obsiezunge (20). be-warung
(1), -sitz o. -leger (74).
*Munientor warner (20).
*Munifacere gauen (23), gaue (22)
maken.
Munifex milde (19). gaben- (110),
egilt- (68) -geber. gifftgeuer (132).
Munifieare hd. gabe geben (11),
machen. gobe m. ader geben (7). be-
gaben (68, 110), -gauen (132).
Munifieens (Br) gabhafftig (110).
myltheit doen (píc. 132).
Munificentia /d.nd. mildicheit. geb-,
var. ge-hafftigkeit (65).
Munifieus Ad. nd. milde. geb-haffti-
ger (65), -hefftig (64). gabreieh (75).
*Munilarius (aus numul- 7« monet-
arius) wechfler, muntzer (74).
*Mu- v. Ma-, mo-nile.
Munime-n, -ntum, -nta (pl. 91) (?.
munitio 110 &e.) hd. nd. vest-, bevest-,
hd. beuestig- (68, 76), festen- unge, -inge.
war- (21), warn- (10), wan- (12) -ung.
warrnuf (1). warnuzz (71). bolwerek o.
schantzgrabem (91).
Munire (v. fuleire &c. s8) Ad. md.
warnen. hd. warn; be-w., -warrent (13).
wormen (8). waernen (11). spreissen (88).
lancken (97, 109). blancken o. vestmachen
(4). Ad. be-bl., hd. nd. -plancken, -lacken
(séc 1), -lecken (szc6), -legern (14), -gehir-
men (68, 110), -stenen (20). Ad. festen.
bene munita (ciuitas) wol bewart (110).
4 *
MUR
*Munire v. Flebotomare.
Munitio (cf. muni-cium, -men) Ad. |
war-, bewar- wart- (20), hd. md. warn-,|
besten- (20) -unge, -inge.
*Muni-torius, -cerius (11) warni- ck
(19), -ech (11, 20).
*Muniua v. Redo.
Munium (7. laus 4 munus 129) dienst
(110, 132). denst (23). schuldig dinst (17).
gifft (132). gilt 7 stifftung (68). gabe (8,
110). zinB-g. (17). zins (8, 9). schattyng,
tribuyt (147).
*Munium(ausmunimen) befestigung
134).
: Munus /d. gabe. nd. gaue, gigte (99).
Munuseularius diener vmb gab (75).
ainer der vf gnad dienet (76). knecht
19):
Mun-, mum- (1) -useulum Ad. eyn
pon gabe. nd. en cleyne gaue. gab-lin
(155, 110), -el, varr. -ele, -eln (75). phen-
nig gab (Z. donarium 1).
*Mura (anders Gl. m.) v. Mora.
Mural-e, -à (18) muer (7). fürburge
(20). steygergat (11).
Muralis tot muyren hoerende (147).
*Muralis tornel van (132), thurn von
(110), th. an (68) der muren, muer (68).
*Mturalis(herba,7.parietaria, helxine)
S. peters kraut (144).
Murare muer-en (11), -n (1). mauren
(9). muren (6 &e.). v)-m. (5).
Mura-tor, -tator (76), 7 -rius (641)
hd. nd. murer. eyn murern (5). maurer
(1, 64, 134). mort-rer Z -elrurer (2. ce-
mentarius 75).
*Mur- v. Mut-atorium.
Muuratus vmbgemauret (64).
Mrurea (7. fex olei inferior, amurea
superior) heff (76). heffen von ol (68). ol
heuen (9). oly-heff (110), -droef (132).
gerben im ole vnden 2 geleger im ol
vnden am boden (75). pleden (108).
*Murceda v. Muscerda.
Mureus lidisearter (141).
*Murella v. Morella.
Murena ( i. -ne 7. flute Z7 plote 125.
cf. murex) mure-ne (9), -n (1), -In (125).
lampre-ta (Gf.), Ad. -de, -th (7), -t (6,
135), -d, -yde (12, 28, 97), -s (-de lam-
preda 75). lambrede (13). lemprede (19).
lampride (99). eyn lamp breyd (21). lant-
pris (120), -frida (87, Gf.), -fruda (121).
aintfrit 7 nuinouca (104. cf. sq.) lem-
fride (Sum.). lamphrit (Gt.). brick (135).
natir (9).
*Murenalis lampreidseh (147).
Murenula lampre-da 7 -ta (Gt), -di-
chin (20). lant-fridi (141), -prida, -frida,
-friga; -as goltkenon in lantfride uuis
gebroihta (Gf.). murechin (pzscis); ketten
(9). niunauga (Gf.). nuneaugen (10). neun-
aug (135) negenoge (12). nevevgel (3).
gulden kitten (8), ketten (zm sémzaitudz-
nem murene 68, 110). guldens ket-, var.
ken-tel (75). fürspan (93). snórlin (121).
*"Murenus (cf. murra) masern (8b).
masserein (9).
*Mureps v. Murius.
*Mureum messern hulez (8). Cf. mur-
-enus, -ra, -rus. Gl. m. v. mazer.
. Murex (piscis, frutex, cacumen mon-
Us dc. Pr. i. murena 75, 16) similis est
MUR
4h piseiculo qui dic. nineg qui etiam
lampreda dc. (76). merisneeco sZm.; pl.
muriees peírarum summütates tufstem Z
tápsteina (Gf.) merscehnecke; die scher-
pffe eines sehrofens (116). merfische (€
sim.). lemeysen (p. 61). visch von wel-
chem plut man purpur cleit ferbt (75).
mermschel; hohin eins pergs (74).
*Murex v. Muriceps.
*Murgaria (cf. mungaria &c.) kol
Zange (8, 9).
*Murgor (7. mueus sc. candele) der
snuppe (125).
Muuria (7. fex olei 129, G1. m., £ vinz 129;
superior f. 0. Br. cf. murea; ?. salsedo
110 &e., salsura 7 garum cf. v. coin-
quinatio) sur (sm.). saltzwasser (74, 110)
als zu heringen lacken (110). lach von
h. (19). sole (109). peckel (109, 132). pre-
kel (11). ol-heff, -schawm (74).
*Muria 7. pretexta fibula gemma con-
dita purpurea porten gurtel 4 peschla-
ge-n, var. -ner, bort (74). Cf. mur-ina,
-enula, -itum, -raà, -ica; -ex?
*Mur-ia 7 -ius (q. v.) 7 -mus (auis)
wassersteltz (76).
*Muriea (a«nders Gl. m. cf. mauria,
muria)snegil (Gf.). ags. gespan aureum
in tunica (94); gespona urzum. n tonica
(sic 136).
Muri-eeps, -cidus, -cida, -legus,
-lega (Br.), -legius (canis 1), -logus, -o,
mur-o, -ex (Gf.), -elegus ( 40), musio
hd. cazza (121, Gt.), katze, katz. nd. katte.
a&gs. catt (Gl. Aelfr.. muriceps (cf. mu-
rius) chatter (1). musevenger (20).
muriolus 7 morilegus (74), murileg-us,
-ius (1) Ad. mauD-vaher, -hund o. katz
(64). mus-vanger (23), Ad. -fenger. kat-ir
(9), -er (19), -tir (8). muricida muse-
viller (22), -doder (20). muDtoter (15).
mauftodter (74).
*Muricidum muse doet (20).
Muurilega &c. v. Muriceps.
Murina (7 nectar; cf. moratum,
mur-iea, -enula) puzza, moraz (Gf.).
purperfar; vorspang; edel scheinber-
stein (74). &/. hippocras (116).
*Murinum (pellicium) miusin (Sum.).
Murinus meusfarb (111).
*Murinus v. Murius.
Murio v. Morio. Muriceps.
*Muriola v. Cyminella.
*WMuriolus v. Muriceps.
*Murior (herba) maubotter (74).
*Mu- v. Ma-riparum.
*Muriseidus 7. gliri-cus, -us (»« -0!)
traich &c. (141).
*Muri- v. Mur-tetum.
*Muritum (2. ostr-eum, -um; aus
murex) rotterpfeller (74).
*Murium (cf. garum, muria) sultza
(181b, Gf.).
*Murium (cf.musium) muusen nest
QUDE
v: Murius v. Muria.
*Mur-ius, 7 -inus (5), -us (110, 132),
-eps (16 &e.), -ieeps (Gf.) (aus) muse-
(133), mauf- (67) -aher. meufaer (66, 70).
mauser (134). mus-aar (9), -ar (8, Gf.).
hd. nd. muser. muD-ar (74), -er (21, 69),
-gyre (16), -vogel (68). muyf- (132), my -
(110b), meuD- (11023) -vogel. geyer (3, 4).
*Murma v. Murra.
*Murman-nus, -us (11) moerman (11).
moremain (19).
MUS
Murmur /;d. murm- (off m'm-) -ulung
us 110), -elunge, -eln, -erung (68), -ern
19), -erij (17), -eri (152), -erey (151).
murmel- (132), run- (11, 22, 93), kurr-
e -inge. rumunge (19, 20). strudel &e. -
(116).
Murmurare, 7 -ri (76) hd. murm-
(m"?m-) -eln, -elen, -ulen (110), -len (6),
-uryren (132). Ad. mormeln. murren (192,
13). morren (9). rumen (13). rüomen (19).
nd. runen. rawnen, runchen, flistern (74).
lustern (12). croenen; moet-, pro-telen
(141).
Murmuratio (7. murmur 110 &e.)
murm-lung (68), -uracie (132).
*Mur- v. Mu-murire.
*Murmus v. Muria.
*Murna smirna (141. cf. Gf. 6, 834).
*Muronis (Aerba) ags. cicena mete
(942).
Murra (cf. mur-enus, -eum, -rus;
acer; Gl. n.v. mazer) eyn maefer (19).
maser (11, 74). masir bàum (8). mafer
baüm (8b). masser (74). m.- (9), mas-
(Sm. 2, 623) -paum. flader (Sm. /. c.).
fla- 7 fle-drinholtz (74). murrha chal-
cedonier (gemma Ki.). murma est figura, |
purpurea, t$ gemma candida (16) »« mu- |
rica.
*Murrus marsirbaum (8). de wase |
cablui (98).
Mur-, muri- (74) -tetum (7. aqua ||
calida de terra manans sc. balneum quasi
mori- 4 mortu-etum Br. cf. Gl m. h.v.) |
wildpade (74). |
*Murulus imeurlin, va.
m. (64).
Murus Ad.nd. muer. mure (20. mur
(110 &e.). murre (13). maur (64€, 134) |
maure (645b). muyr (132).
Mus Ld. muf). nd. mus. muse (133). |
muz (52). mue (18). muys (132). maus |
(67). mauf) (66, 134). iH
Musa eyn phiff gesang (17). g. don
o. saitten spil (1). Ad. seyten-spil, -speyl |
(21). nd. zeyden-spil, -spel. ^d. pfyff (69), |
pyfe (20), pyffe (133), pfeyff. pipe (69). |
sacppiffe (6). eyn godin der wasser;l
dye erst frucht dy adam afe in S
ein kleims |
adise mit sunde (17). zeuberynne o.
unst o. trucht do an daz erste mensche
sundit (8). czawberynne 7 gotyn der
kunst (9). gottin des wassers (mac
naydes); puchdichter (74).
*M. usa (»« musach q. v.) Ad. geltstock:
(66 &e.).
Musa aquilina erdebere (Sum.).
Musach (reg. 4, 16 Br.) geltstock (69.
134).
DUUM v. Muscranus. |
Musare pyffen (19). pipen (11). pyp/-
pen (147). |
*Musarium v. Muscranus. |
*Musator (anders Gl. m.) pypper (147
*Musaurium (herba) musore (85).
Musoea Ad. nd. vliege. Ad. flieg, vlig
(102), flige (9). flege (5), fluhe (21), leuc
(e4€), flye (18). vlege (23). groDe vhi
(9). hd. mucke.
*Muscealium fliegenwedel (9).
*Mruseare(cf.musieare &c.)runen
Mus-, emu- (7e) -searium (2. ffabe! — .
lum, muscarum laqueus 76) wedel i p
fliegen-wadel (ss), rij (19). fliukon uue? —
i fliugono uueril (Gt). ein dolder vc —
qu) D
MUS
blümen o. somen (144), tolder von bl.
0. kráuten (Ki*.) wie ein wadel.
' *Musearium v. Museulum.
Museata v. Herba m.
*Museat-ium v. -um.
*Museatorium (7. muse-arium Gl.
m. -ulum 11) fliegen-nest (19), -neest
(11), -myst (20).
. *Mtus-, mos- (55) -eatum, -eatium
68) mus- Ad. -cate, -cat, -cait (0), -chate
(95) -echade (20). -tat (1, 8), -cart (6),
-cart nuf) (76). mos-eate (133), -chate
(b).
*Museatum muse falle (133). mauf-f.
(152), -fall (67, 151), o. muf)cade (67),
musca-t (134, 151), -de (152).
*Museatus (cf. -um Gl. m.) gebys-
ampt, -empt (65).
*Museedo schymel (74).
Musceraneus v. Museranus.
Mus-eerda (Gl. m. &e.), -terda (110),
-terea (74), -truda (19, 20), murceda
(129) (7. stercus murium) mauDdreck (74).
nl. muysendreck of kuetelen (116). muse-
kuttel (20), -kotel (19).
Musceetus (vox gallica 112. ef. gall.
mouehet) sperber 7 sprintz (112).
sprin-tzel 7 -g (Fr.). printzling (Ki.).
*Musceidare schymeln 74).
*Muscidus (7. mueidus) scimelic (Gf.).
hd. nd. sehimel-, schymmelig, -ich.
Ssehimlach-t (17), -tig (68). schim-lig (1),
-el (176), -elieh 7 mucht-, v«r. much-lot
(15). schym-lig (3 Mrz), -mel (55). sehem-
elieht (18), -eliek (8), -blegt (99). schel-
mech (22).
*Muscipeta todtenvógelein (140).
Museino (Br. cf. Gl. m. v. muscio)
tyer von einer gayD vnd einem wieder
geporn (74).
Muscio mostdreneker (14:7).
Museipula (7. patisturia 20, pacis-
eola 147; cf. eulicilega) druh (104. cf.
decipula). valle (85). nd. mus-v. hd.
muD-, mawf- (4, v4, 134) -falle, -fall.
meuD- (1), muse- (19) -vall. eyn muDe
valn (21), mues wael (97).
Museo, g. -onis ein grosse flieg (110).
Museositas (Br) ein fliegenhuffen
(110). volle der (68), vergaderinge van
(132) fliegen.
Museosus vol mos; mosig; schim-
mellig: vol fliegen (110).
*Mus-eranus (Gf), -ceraneus (Br.),
-iranus (Hpt. 5), -inanus (94) (7. soli-
fuga; awimal aranei forma et muris,
ejus morsu aranea interimitur Br., apa-
nus Gf. sí. araneus, mus ar. cf. v.
aranea) ags. scraeva (Hpt. 5, Gf.), screuua
(94) (sereawa, sereowa engl. shrew-
mouse Bosw.) WV. hierher de entstellte
498. Glosse meum esse ibinem 4. e.
-Sereb (Gf. 6, 566). musa-rium / -neum
est animal infestum aranee et formicis (16).
.. Museula ein klein flieg (110). flige-
-gelyn (9).
.. *Museulinus (sé. masc.) man-, men-
Jie (147).
*Museulum (7. musea-rium, -torium,
mu- 132, mo- 110b, molo- 110 -sium,
-7 pars corporis) muse- (19, 20), muef-
go meuf (1105) -nest. muyfinyst (132).
vliegen neest (: musea) Z lier (1l. cf
musium).
— AMus-eulus, -tulus (1l, 76) (caro im|
MUS
pollice t in tibia; thorus 93, 0b.; pulpa
75; parua, nauis fere rotunda ad modum
mustuli 2» carne 16; infirmitas boeum
19) die muf in der hand (110 szm.). die
muus van der hant (11). eyn muz (caro
dc. 5). musi (pl. Gt.). musbrat (93, Gr.).
muisebraten (Ob). mauf)brot (64€). mub-
brat (64), -braten (75), lin (7). en mu-
seke (im pollice 23). mauD an einem arm
0. daumen (74). musehel (17). die maus
i. fleisch an bein (75^ Mrg.). maus (caro
dec. 1). kocho (nawis 130, Gf.) kougez
(19). merkogk; p/. -li mersneck (74). ags.
Sceort scip (9423).eynreley strijt- offstorm-
werek getymmert (147).
*Museum (cf. sq.) bisemo (120, Gr.).
mies (120). mu- 7 mo-sehum pyDem
(125). mosehum bisem (Das.).
Museus (herba, arbor, lamugo, . ani-
mal 23 &e., odoramentum, olfactorium Gt.,
nebria q. v.), ? moschus (od. 114, Ohytr.),
muscehus (an. 125), mustos (5^) Ad.
mies (75, 93, Gf.), mief). mien, a/io modo
vulg. Spinn (75). dei gimusi (p. Gt.).
mol) von baumen (110 szm.). epaum, vg.
ewurtz (75). bis-amo 72 -em; siso-mo Z
-gomo (Gf.). b'sem (93, 114). besum (19).
pisem (74, 15, 123). py Dm (64*).py Bim (s)
pyB an pawmen Z herba (14). thesim (£)
sesin (bb). desen (Br. wtb. 1, 201). desem
(12, 28, 24, 41, Chytr.). thiesem (114). tysem
(Fris.). deyscheim Z bisse (10). deyB (an.
13). kesin (1). museus Aerba 4. q. thy-
sanum visum (:6).
*Musehata muschate (24).
*Mu- v. Mo-schatella.
*Musehus v. Muscus.
*Musella v. Mosella.
*Musia v. Mucia. Musium.
Mtusiea Ad. kunst. ein kust (6). singe-
(8, 9), gesanges- (93) -kunst. k. (23),
konst (5, 17), chunst (1) des sanges
(b, 93), gesangs. museke (99).
*Musiea (herba) basili-sea (131), -ca
(87). vogelchrut (Sum.) m. major me-
dewrz (131).
*M. animata (sí. museula) lebende
muschele (Sum.).
*Musicare (cf. mus-itare, -sitare,
-eare) runen (23).
*Musieatio runinge (23).
*Musieator bey-, be-sprecher (74).
*Musiceum v. Musium.
Musieus en kunstigher (23). ^d.
nd. ein kunst-er, iger (1, 18), konstiger
(b) des sanges (5, 22), gesan-gs (l1, 6),
-giD (D^), -cks (18). gesanges meister (93).
*Musileum v. Manseolum.
*Musillus v. Moseulus.
*Musina v. Nebris. Gl. m. v. muscio.
*Musinanus v. Muscranus.
*Musinum v. Musium.
Musio (cf. muriceps) chatere (104).
*Musi- v. Musc-ranus.
*Musis v. Eixamosim.
*Musitare (s&. mussitare; »« mu-
scidus sim.; »« musica) runen (99).
raunen, nustern (74). schimelen (23).
gellen (100). m Um 1
Musi-um, -num (74) (£. nzdus muris
76, Br.), pl. -ia, -ica (141) (ndi soricum
Gl. m., Suricum 141, Gf. cf. mus-sium,
-eulum, murium) Ad. maufi- (74), mus-,
muf-, muse- (19) -nest. huft (Gf.). lijer
(19 : musiea szm.). ]
Muss-anter 4 -im (7. latenter 4 leni-
ter Br.) hd. heym-elich (7), -lich.
MUT 3173
Muss-are, -itare flistren (19). Ad.
Zwifeln (8 sm.) rumen (8). czweyuel
7 rawmen (9). murmeln (9). diek mur-
meren (58). diekwyl murmurieren (132).
*Mussela v. Mustela.
*Mussieatio (cf. musicatio &oc.) raw-
munge (9).
*Mussidus schimlich (ar.).
Mussim v. Mussanter.
Mussio v. Bibio.
*Mussitare (cf. mus-itare, -sare)
Schimeln (1, 2). muderen (128). nüderen
? nüselen (126). runen (106).
*Mussium (cf. musium) ein mews
nest (4).
*Musta (verschieden von mulsa; cf.
mustum; anders Gl. m.) honiech unt
etich (85).
*"Mustae-ca 2 -ea (Gf. cf. -ia mala
vin, Gl. m.), -ium 2. potus ex musto (Br.).
mostdranek (147). lur-a Z -ra (Gf.). mu-
status esí vex vuarum (sic 16). wein-
perheff (74).
*Mustace-ra, -ia (94, 136) (cf. mystax)
«4gs. granae (94 13€). gronae (Hpt. 5).
*Mustaeula v. Mustricula.
*Mustare (muscare? q. v.) ryebin
(19. aus runen sim. missverst.?).
*Musta-tus v. -cea.
Mustel-a, -la (94, 136), mussela
(102) Ad. nd. we- (m. 85), wa- (29v), A4.
wi-, wie-sel wesel-e (12), -chin (16),
-chen (17), -gin (55), nd. -ken. wessel-
ken (99). ags. uuesulae (/. c.). (pzscis)
truseh (135, Ohytr.). aelrupen (Chytr.).
ruffolek (134).
Mustel-arium, -ium weselkens nest
147).
Minero (color) falb (91). spreng-
klecht (140).
Mustel-ium v. -arium.
*MLustel-la v. -a.
*Musterea v. Muscerda.
*Mustereula v. Mustricula.
*Musterda v. Muscerda.
*Musticatio (sí. mussio.) ru- (8), ruff-
(17) -unge.
*Musticator (cf. prc. £c.) eyn rawmer
| (9), rüwer (8), ruffer (17).
Mustio v. Bibio,
*Mustis v. Amussis.
*Mustitare rumen (8b).
?Mustitatio rumunge (8).
*Mustos v. Musceus.
Must-rieula (129, Br.), -ricola (114,
Gl. m.), -ercula (19), -ripula (74), -aeula
(4. formula 125) ratten vall (19). mau-
fall (74). lyste (125). schuchleisten (114).
*Mustruda v. Muscerda.
*Mustulus v. Musculus.
Mustu-m, -s Ad. nd. must. d. most.
moyst (5). moD (3). wyn unt mede (85.
cf. musta).
*Mustus (si. museus, wntersch. vom
mustum) mof) (4).
*Mustus 7. luburna (76), aus liburna,
cf. musculus parua nauis.
*Musula v. Mosella.
*Musus (cf. murius) en muser (23).
*Muta (: mutare, cf. muto) vesil
(se 8).
Mutab-ilis, -ile (76), -ulis o wand-
(76), wirwande- (19) -lich. wanderlie (11).
mancherley (10).
374 NAC
*Mutabundus (£g. mobilis, instabilis)
wanckel (75).
*Mutanus v. Muto.
Mutare (cf. mutuari) hd. nd. wan-
deln. v^-w. (17,76). weschen (18^. : wechsel).
ruden (m. plwmas 109). muthen (225).
wanckel sin vnd werden (75).
Mutatio wande-l (75), -Ilunge (20).
Mutatorium (11, 17), pi. -ia, mu-
ratorium (74) eyn badelachen 7 manger-
ley cleit (17). mancher-ley (8, 65), -ler
par (9) cleyder. r'cherich (color 11). ge-
wande, klaide; v'wandelung des gehef)
o. claides (74).
Mutatorius manigerleyge (12).
*Mutelarium (a/p^. mue-, cf. muclor)
eyn suber duch (11).
*Mutellina (herba) muttri (Scheuchzer).
*Muterea v. Moderaeula.
Mutere stummen (20). swygin (8).
mmeln (17. cf. mutire).
Mute-re, -seere hd. nd. stum, storm
(sic 21) werden. vorstummen (-seere 4).
YMutia v. Mucia.
*Muticum besyezunge (19).
*Mutidus v. Mutilus.
*Mutiet (canis, cf. mutire) kaluaget
(Gf. 4, 1096). e.
Mutilare pehamolon (Gf.). Ad. md.
lemen. Ad. v-, er-l., lamen, ver-l (75).
leymen (21). lam (7), laim (6) machen.
hd. sniden scm. be- (b, 23), aff- (20)
-sniden. Ad. ab-schnyden (63), -schnei-
den. schroten (110, 126). stommeln (8).
stum-meln (15), -ppen 7 bestümplen (126).
bestumeln (9). hd. scharben. scaruen (132).
beschedigen (68, 69, 134). pinigen (17).
NAL
Mutilatio stymmelung (65). lam o.
lembde (75). affsnidunge (20).
Mutilator erlamer (7. detruncator 16).
Mutilatus lamer 7 erlemt (75). lam
17, 76). erlamat (68). hd. nd. ge-, vor-
9) -lemet. bestymmelt (8). v'stummelt
(17).
Mut-ilus, -ilis (1), -ulus, -idus Ad.
nd. lam. Ad. lame. eyn lamer (21), vor
lempter (4). laam (6$). lamme (13). ge-
snydden (19). geschniten (110). 4d. ab-g.,
-gesehnyden (152), -sehneyden (61). ge-
sneden (132). ab- (133), af- (11) -g. be-
sehroten (126).
*Mutilus (au£s) trapp (19).
*Mutilus v. Mutulus.
Mtuti-nus 7 -Ium (7. animal sine cornu
131^) hamaler (1315, Gt). «gs. gadinca
7 hnoe (Gi. Aelfr.).
Mut-ire (Aircorum 123), Ofters -ere
ir-giecazan, -giechazan; hirgaecizon (Gt.).
güggen 7 nüselen (126). mumlen Z stum
sin (110). stumlende red da einer mit im
selbs redt (75) mommelen (107, 132).
stom wesen (132). monken (107). Ad.
murren. morren (8). murme-ln (8, 9).
-ren (85). gransen (23).
Muto (-o Z. aries, -anus 7. a. castra-
tus 16; cf. eastronus) hd. nd. ha-, Ad.
ham-, há- (134), he-mel. nd. hame. Ad.
hámlig (6), heymlin (V), sehaff. schaeff
132). schayff (133). schauff (68). schoff
Uo 74). scheez 7 wechsil (9. »« mutare).
castrawn (53). gastrau-n (752), -m (5b).
wieder; fisel (74).
*Mutonia stumheit (9).
*Mutonimus hamel fleiseh (75).
*Mutro hamel (1).
Mutuare einem etwas lyhen o. wech-
——.
Nabilis hd. swim-, swem-(8),swemme-
(132), sehwum- (6, 1) -lieh, -lichen (1).
nd. swemelic (23), swelk (29).
Nabla &e. v. Nabulum.
*Nablista (cf. nabulum &o.) orgler,
orgelmeister (74).
Nabo ich wil schwimmen (17).
*Nabochodonosor ein nam (8).
*Nabo- v. Nupa-gundium.
*Nabolum v. Nabulum.
*Nabul-o (i. vorax 16), -as (grece 11)
fra (17). fro) (8). vros (9).
*Nab-ulum, -olum (76), -lum (Br.,
GL m., Ki), -la 7 -lium (Kki.) (7. psalte-
rium 1 organum; ps. 0 cinolum 76; cf.
nauplium) saltir (8, 9). en rotte (23).
orgel (68).
. Nabulum (/.merces nautica, cf. nau-
Tum) fur- 7? sehyff-lon (110 sém.).
Naea (141, 142, 147, GI. m.), nata (v.
eaneer) creefte (147). naceea $. c. (7)|
fullo (141). naeeum fullonem (129). Of.
Gl. m. v. nactum.
*Nacermus v. Racemus.
*Nacisei v. Nancisci.
*Nacius (7. ideoma) geschlecht des
lands Z der sprachen (15).
*Naeta (7. apostema G1. m.) v. Napta.
*Naetatorie (7. dispersim) aufbprayt-,
zerstor-lieh (v4 zs).
Naetum v. Naea.
Nactus er-kobert (110), -worben (20),
-kriegen (8), -krigen (9). vber-kummen
(110). v-woruen (11), -kregen (132).
*Nachimei v. Nanatheus.
"Naffa v. Omentum.
Naides (v. dee aquarwm 34, Br.) got-
tin des wassers (74). ags. sae aelfinne
(Hpt. 5
*Nala v. Nola.
NAN
selen (110). lehen o. wechflen (68). eyn
anderen wat lenen (132). lenen (11). ud.
to borghe 1. (23), liden E Ad. zu borge,
borgen, burgen (21), birgen (6) lihen,
lien szm. borgen (8, 9, 132). porgen (1).
bargen (4). lyhen (825). wef)eln (11).
Mut-uari, -are Ad. nd. borgen 7 wes-
selen. baitten 7 weschlen (6). byten £
borgen; entlehen 7 wefMen (76). etwal)
entlehenen (110). von einem anderen
etwas leyhen (68). eyn a. wat lenen (132).
Mutuatio burg- (8), borg- (9) -ung.
*Mutuator burger 7 intlener (20).
borger (8, 9). lyer (8). leyer (9).
*Mutuere weflen (76).
Mutulus (cf. mutilus, antes, con-
tignare. Gf.9, 87. Gl. m. 4, 792) kápffer
(Piet.). keper, ga//. chevron (Kil cf. Dz.
Wtb. 593). mutuli «/. corbiel-s, -en, gall.
corbeaux (116). marehsteina (1315, sem.
141, mutili Gf.). m. lapides sembf (125).
Mutuo adv. hd. nd. vnder, mit (1)
eyn-, en-ander. onderlinge (132). vnder
lange (se 109). tzu weder strit (12),
sbst. castrawnn (3).
*Muturella v. Matucella.
Mutus Ad. nd. stum. Ad. eyn stum;
stumm, stome (21); stüm (8b szm.). stom |
(132). stomme (10). stump (99).
Mutuum Ad. nd. borg. borch E l
burghe (10). brok (12). pargung (1
verlichen guot (93). glichen ding (6). |
lyunge (8). leyung (9). len- (132), wans |.
el- (11) -inge. weselung (55, 18). wessel |
(b). hd. ein wechsel. 1
Mutuus borgunge wefPeln geborget |
(17). vndezüsehen (19). ondertusschen
(11). vnder endrig (1).
*Muzolus napa (Gf. cf. Dz. Wtb. 419).
Nam, namque, nanquidem (76) Ad. |
wan, war vmb. nd. wanne. :d
Namare (4 narrare) vertellen (147).]
*Namnus v. Rhamnus. (]
*Nanatheus (aus nanus »« nathinei| —
Br. sgm., nanichei 110, nachimei 134 &e.]| —
i. hypodiaconi sim.) kleyn (19). nathi-
neus dyenre gaids (141). .
*Nancidus v. Nantidus.
*Nancilla (cf. antilla, matucella) v. ^
Valeriana. |
Nan-, na-, nas- (8), nar- (23) -eisci!
hd. ex-werben, -krigen (9). virwerbinj
(19). irkriegen (8). v^waruen (11). vber-;
kommen (110). gewinnen (8^, 23). zuer-:
griffen 7 -langen (75).
*Nan-do, -tes (ausn&- — nomina-
i. vocan-do, -tes (16). |
Nanéa 4. dea qd. sc. fortuna (16, sim
Br., 4 déana de qua ? Machab. 1 (Br.). |
!
*Nanichei v. Nanatheus.
NAR
*Nanquidem v. Nam.
Nans swimende (9).
. *Nansturcium v. Nasturtium.
*Nantes v. Nando.
*Nan-tidus, -cidus (74) 7. fetidus
(76. aus vetitus). verpotner (74).
Nanus, nauus (a/ph. nanus 134)
(cf. gnanus) Ad. ge-twerg, -twerche (19,
133) -twergk (4), -querck (3), -zwerg
(21), -tzwerek (152), -zwerch (7). ein
getz werg (s2c 67). dtverg (20). dwerch
(93, 1352). dwareh (11). Ad. zwer-ch (18),
-g, -gk (70), -ek (66, 151), -glin (76). kurtz
herdmánlin (128). ,
. *Nap-a, seltener -us, -ys, -is, ? nopa
(74) (7. rapa) raba (Gf.). Ad. rube. nd.
rove, rape, ripe(8b). nap, var. nopp (64).
stegrub (64, 126). gelb- o. steck-ruob (91).
Stickelrube (125). steckel- 7 bortfeldische
rüben (114). sehwelt rupp (6). swelrup
1 gottin der plumen (74. cf. sq.).
. INapea dea florum (Br.). gaedynne
der bloemen (147).
*Najpea (cf. prcc., sqq.) rubensamplum
74)
*Napeium v. Napeum.
Na-, nea- (47) -pellus venenum per:
|! miciosum (41). napelkrut (123 &c.). narren-,
| münchs-, v. motrinex-kappen ; ysenhüt-
lein, rapenblumen &c. (143).
*Nap-eum (74, Sum. V &c.), -ium, -eium
| (24), -eos (Sum.), -onum (8) rube- (8),
kupen- (sc 85) -same. robe- (24), raten-
| (v4) -sat. roubesam (47). sen-ffe (D), -if
i -ef (Sum.).
*Nap-i, -is (942) ags. nep (136), naep
(94), nzep (942).
*Napium v. Napeum.
| Napo-, napu- (141) -caulis ruben-
|. kompst (123). eumpost, var. ruoben-c. (64).
*Napo- v. Nupa-gundium.
|. *Napolus (7. lolium) hedrich ein
| vnedel kraut o. dotter das im flachs
| wechst (74).
*Naponum v. Napeum.
*Napp-a, -us (Gf.) (cf. hanap, eim-
| bria) napf (v4. 75, 93). naph (Gf.).
*Napsus v. Nasutus.
Nap-ta, selten -tha, naphta (Gt.),
, naeta (?. resina 176) (£. genus fomitis
Br, g.fomenti 94, genu formitis sic
1365, purgamentum. lini, linum ardens
110, limus a. 132, nstr. quo pergame-
mum raditur 9, herba 11, 19) aswinga
| e absehwing (1). ab-, a-swing; agen
(74). ayne (8). werek, heekels, scheve,
| vwese (147). werck von flachs (68). ertlin
! (95). olitrestir (Gf.) peterol (128).
l 5. blaecteru (94, 136); tyndir 7. genus
'oment; (94); nupta. g. f. ryndir (136).
| doeffhus (7) euterneBeln (19). doue vit-
| fele (11. v sz. n?).
*Napta v. Nepeta.
*Napu- v. Napo-caulis.
Napus v. Napa.
*Naphona (7. arthenio &o.) segel (74).
Naphta v. Napta.
Nar (7. fluuius t foramen nasi) eyn
| wasser (9). naf) loch (76, 110). nesehol
| (11). naf (6s). naef (132).
*Nareisci v. Nancisci.
l Nar-cissus, -dissus (17), -eiscus (47, born werden, w. g
| 88), -tiseus (24), -eusus 7 -culus (16) | werden gh. (22),
NAS
(cf. holli) holez-lilige (17), -glig (1),
-eilg (6). holt lilie (94, 41, 85). rot lilien
(91). braunrot lilgen (111). vnser frawen
gilgen (126). hornungsblumen 7 zeitlosen
(114). honez zunge (17). wasserplum (74).
Narcissus luteus, pseudo-n. veht-,
hornung-blumen, zeitlosen, nl. sporkel-
bloemen (116). Josephsstab (ki.).
Nardu-s, 7 -m (110) baum o. salbe
(8). paum (9). salbuurz (Gf.). nardus (1).
spick (12). spot (? 87). wolriechend krut
(110). zeitkrawt, prunkref (74). nard-
um, -inum uo salb von nardus ge-
macht (68). sulehe salue van n. (132).
nardus agrestis v. perpensa. n. indica
7 syriaea edelfrembd, wolriechend spi-
kenardi (114). nardus-pieatus (23), -spi-
eatus, -pistiecus, -pistitus, -piseium
(16), -pistiea (114), nardum - pistieum,
7 -piseatum (110), 7 -spieatum (Br.),
nardi-umpiscatum 47 -pistieatus (132),
-Spieus (133), -spieatus, -spicatum (76),
-pistatus, -piseatus, -pisticus, -pisti-
eum, -pistum, -ficatus (cf. spicanardi)
hd. eyn salbe; vngevelschte s. (9), nar-
diB s. (55), nardus salben (1), gantze
vnd lautere s. (75). nd. en zalue. seben
getzit nardus pistitus (12). n.-uarius
welisehmileh (74).
Nare hd. swy-, sehwy-, swu- (1),
nd. swe-mmen. flie- (10), fli- 7 f1o-(12)-Ben.
*Na- v. Ra-refieri.
Narieus Z. brueus cuius nares sem-
per stillant (Br.), brutus (147. cf. Gl. m.
vr. naric-i, -us) nasentryfig o. schno-
derig (110). rotzig 2 tryfnasig (68).
druypnasieh 7 snotich (132). des nase
altijt£ onreyn is (147).
Narire die nase sm. rumpffen (110),
schrümpfen (109 Ad.), butzen (68), schort-
zen (132), schorten (109), afhouwen of
snijden (147). be- (68, 109, 132), ver-
(110) -spotten.
Naris Ad. eyn nase-, nafhe-, naf-,
nasen- (8), rauch (111) -loch. der nesen 1.
(19). nase-laeh (21), -locher (pé. 16).
nafelich (b^). naeselock (20). naefgat
(132). nasen- (23), nezen- (22), nes- (22v),
-hol. liesse (Aaer.).
Narrabile verkunt- (110), vertzel-
(132), ertzelber- (68) lich, -licht (110b).
Narrare hd. nd. vaden. Ad. raiden,
ratten (6), rotten (77), sprechen, er-,
ver-zelen, sagen (9), offenbaren (76);
v-kunden (110), -konden (6), -kinden (76),
-binden (sze *), -kundigen, -kondigen.
konigen (21). vertzellen (132). md. v-
tellen, -teelen, -trecken (108).
Narratio sage mere (20). erzelung
(68). ver-tzelinghe (132), -kundung (110).
Narrator seger 4 roeder (20).
*Nars-curcium, -tucium &c. v. Nas-
turtium.
*Nartiseus v. Narcissus.
*Narto (aus nardus? tartarus?) peh
(Sum.).
Narus (cf. gnarus, nauus) wyse (8).
weyse 4 cluck (9).
Nasale dat die nase beschermpt (147).
*Nasalis nase bant (V sZm.).
*Nasareth v. Nazareth.
*Naseale v. NNastula.
Nascei Ad. ge-bern, -born (5, 21), ge-
^ nd. gheboren (23),
warden ghebaren (11).
NAT
*Nas- v. Nan-eisci.
*Naseula v. Nastula.
*Naseulus knefel (9. c£ prc.). nespel
(arbor t fructus eius 16). avspelle (Sum.
dem. von nates »-. nespelle).
*Nasea (piscis) rusche (104).
P -ieulus nasel, var. nafin
15).
Nasitergium naesen- 7 snucze-duch
(20). rotztueh (74).
Nasiterna nd. coel-, spoel-vat (116).
*Nasoromeum v. Nosodochium.
Nas-osus, -utus (4, 125 &e.), -urus
7 napsus (76) nasicht (4). hd. grof,
groit (147) -nasich. twehs; schlw; vor-
schlagen, -leckert (7. versutus 125).
Nass-a, -is (cf. gurgustium) Ad.
ruse (8, 9), revse (3, 4), reufBe, reuD,
reisch (91), rise (49), ruD (17), rinB (76),
reuyne (s2c? 152); fisch-rufà (88), -ryDen
(125), -korb, -korp; vische korpp (19,920),
-korp (152), £ kayr (19). caer (106). kar
4 aleeorf (99).
*Nasteius v. Nazarenus.
*Nastorcium v. Nasturcium.
Nas-tula, -eula, -ula (8), -tulis Z
-tlo (Gt.), tulum (20), -eulus (q. v.),
-eale (75) (7. tenia 93, monile q. v.)
nest-ila (-tlo Gf), -el 2 jnfel henkel (93).
bend-el (20), -ichin (20 &e), -eken (11).
chopfelin (Gr.). heftel 7 heckel am hef-
tel (75). hefft-igen (3), -chin (8), -lin
(76), -el (4). helftehin (9).
Nastur-tium, -cium, 7 nastorcium
(153), narstu-cia (Sum. V), -tium (76),
gew. -ecium, -reium (47, 74), -reia (105),
mars- (1), ar- (45?) -tueium, nan-
(147), ea-Z nau- (Sum.) -sturcium, nar-
seureium (74), sturcior (4) (cf. eardam-
us, -um, timbra &oc.) ahd. ags. cressa
(136b, Gf.). hd. eress-o, -e, chresso (105,
Sum.), kreD, kress. hd. nd. kev-se, -tze
(12, 23). chers (1). carse (20, 22»). kre-ste
(Anz. 8, 406), -ssich (s8, 144), -fig
(126). kir-se (Sum. V), -sche (1T). kaers
(97). carsseruyt (147). kressenkrut (110).
prun- 4 garten-kreD (74). dy gart-kyrse,
spütes Marg. -kresse; óoh. polska ryer-
zicha (rericha Kon.); sturciorbrunkyrse
(4) prun- 4 garten-kref (74). borne
kresse (10). bruigeresso (131). ags. lec-
cre$sae (136), tuuncressa (94), tuncezrse
(942). pruysteruyt (132). nastur- 7 narstu-
cium kerse; ostrutium brun-k. (85).
nastureium aquatiecum brun- (93, 153),
ort-ulanum (153), -ense garten-kresse
(93), -krefó (153).
*Nasula v. Nastula.
*Nasu-rus, -tus v. NNasosus.
Nasus hd. nd. nase. naese (20). nae
(21). naf (6, 134). neze (11, 22).
Nasus aquil-inus, -us »/. een domp-
hooren &c. (116).
Nata dochter (132 sim.). hd. nd. eyn,
en geborn d. eyn g. o. tocher (se);
toichter (1).
*Nata v. Cancer.
Nata-bilis, -tilis geschickt zu
schwimmen (110). abel om tzo swemmen
(134).
Natabulum swime (125).
Natale geburt (20, 65) zü dem hymel
7 hymelsch g. (65).
*Natalicius ding das zuswymmen
gehort (74).
3175
316 NAU
Natalis ge-perleich (1), Ad. -berlich,
-barlieh (6), -berlie (23), -borlie (22), -bort
(85), -burt der heylgen (8). vorscheydunge
der heyligen (7. natalicium 9).
Natalis domini weihennechttag (91).
'" Natali-tia, -cia geperleychait(1). Ad.
nd. geber-licheit, -heyt (21).
Natali-tium, gew.-eium hd.nd.gebort.
heilge g. (8). Ad. geburt. ein tag (68),
zyt (110) der g. ein dach van geboert
(132).
Natans swemender (9). pl. swim-
ment (141).
Natare Ad. swy-, sehwy-, nd. swe-,
sme- (99) -mmen. schunnen (5266). swemen
(13).
Natatilis v. NNatabilis.
Natatio swymmunge (20).
Natator hd. swym- (8, 9), schwim-
(110), swe-, swem- (132) -mer. smemre (99).
Natatori-a, 4 -um (74) vrsprine (121,
141). gesemnet wasser (25). eyn wiger (1).
weyer, wage, vischgrub (74).
Natatorium (cf. prc.) ein wasser dz
man nit gewatten kan (65). swemme (16,
75). swemmelieh (8) swymmunge (9).
quellender vrsprunck (74).
Nat-es, -is, 4 -iea 7 -ieula (141) (7.
elunis) Ad. nd. ars-, hd. arf-bille (20,
132, 147, Gf.), -bil (97), -ville (85, 22), -belle
(8, 16, Gt.) -bell (93), -pelle (95, Gft.), -belleg
(9), -belge (p. 125), -balle (4), -ballde
(3), -bol (12), Ad. -backe, -back (110, 134),
-bag (6, 133), -backen (20), -packh (1).
árBpaekenn (pL. 111). ers belle (23).
eers bille (11). agterbillen (99). huff (6).
hesen (12).
*Natex v. Natrix.
Natie-a, -ula &e. v. Nates.
Nathineus v. Nanatheus.
Natio ge-selecht (151) Ad. -slecht,
-schlecht, -sehláeht (134), -slechte (23),
-slieht (21), -slagte (99), -purt (151), -purd
(1), Ad. -burt, -buert (11), -bort (23). bord
(22). hd. voleke. wolg (8).
Natiuitas Ad.mnd. geber-unge, -inge.
hd. ge-burt, -bort. «d. gebuert (11).
irdisch geburt (65. cf. natale).
*Nator sweemmer (11).
Nat-rix, 74 -ex (141) Z. rina- (Br.),
runa- 4 ma- (76), nata- (141) -trix /
serpens. wasser-nater (9, 17), -notir (8).
Natura hd. nd. nature. natuer (21).
Naturalis Ad. natur-, natuer- (19, 132)
-lich. filius n. basthart (68).
Naturalitas naturlicheit (20).
Naturaliter naturlich (20, 75).
*Naturari (22b) -re arden (29b, 141).
digen, bequinen (92b). natur-en (147),
-liehen thun (75).
"Natus v. Nisus. Notus.
Natus Ad. nd. geborn. gebaren (11).
Ad. ein geborner; son, sun (6, 9). md.
sone.
*Natus swymmende (8).
Naual-e, p/. -ia schiff-stat (91), -mat
(135), -stelle, nl. helling, de werf (116).
station der schiff (88).
Naualis Ad. schiffüich. nd. scheplic.
bellum nauale schiffstrit (110). strit-
TW (110^). ein strijt ter zee in schiffen
132).
*Naualium (anders 81.3.) v. Nouale.
NAU
Nauarehus schiffstete (74).
Nauare rischlieh dün (17). reischlieh
tun (8).
Nau-ci (74 &c.), gew. -si, -8ia (18), -se
(133), -ce (75 var.), mansi (74), rauci
(l1) daz mitten in der noz ist (8). grubs
(14) hut zwischen der schel vnd des
kerns (75), das bitter hutlin (110) in der
nuf). keren-huttlein (9), -schal (6). kern-,
kérnel- (22) -schelle (22, 23), Ad. -schale,
-schal, -velgin (55). eheren-vel (2), -veld
(1) ein kerns schel (5). bolster van den
noten (107). bloester van nuyssen (132).
nof) scheide (17). nuf-butze (Das.). die
mitte (67, 133, 152). schelffen; sehnitz;
rinden; büttschge; aufwüscheten; güsel
(126). niehtz (74).
Nauci-, nausi-, neuci- (185), nuci-
(76) (Z. vili-, fili- 3) -pendere /d. nit
achten. v?nicht-en (9), -igen (18^). eysin
7 wullin nausip. 7» nausea! (8). '
Nauclerus d. schiff-herre, -herr,
-meister, -man, -er (110), scheffman (1,
3). schiman (sZe 151). nd. en schepher;
eyn schip vp dé water (22^).
*Naudi snachanti (Gf. 6, 839).
*Naueare v. Nauseare.
*Naueta (7. port-us, -a 3, poreus!
18; anders Gl. m.) haue (22). vber (17,
4). vfer (3). schvm ebber (18). vr-, an-
far; gestat des wassers (14).
*"Naufraga (cf. nau-freda, -preda)
schiff-broch (132), -raub (110).
Naufragare, -ri her- (17), v^- (8»*,
23) -drincken. ertrinken (9). irdrenckin
8). hd. schiff-brechen, -br. zu wasser
tdm 132), -broch (9). seeyp bruech (97).
seheff prechen (1). schip- (22), schep-
(23) -brecken.
Naufr-agium, 7 -igium (147) hd.
schiff-brechunge, -bruchunge (20), -bruch
(110), -broch (85), -verderpni& (17);
scheff prechung (1), schiffe broche (5).
nd. schep-breckinge, -brockinge (11);
grunt roynghe (22).
Naufragus schiffbrucke (20). schip-
broke (11), -stoten (106).
*Naufreda (v.rapina maus i piscis
76. cf. nau-fraga, -preda) schyffroub
(68).
*Naufrigium v. Naufragium.
*Naugus 2. vanus 4 vacuus lat. (16).
Nauia strengkeit (110). elockheit
(132).
*Nauiare v. Nauigare.
Nauieula cleyn schiff (8, 11), schiff-
gyn (132), -lin (110). schifflin (68). weber-
sch. (7. radius 93). scheppekin (23).
snicke (22). scheff (1). dy schofbpule (125).
Nauieularius (7 naupieus q. v.,9)
ein schiffmacher o. bewarer (110 szm.).
Nauigalis Ad. schifflich.
Naui-gare, -are (185) Ad. schiffen,
scheffen (1), varen, vberfarn (10). md.
scheppen.
Nauigatio d. schiffunge.
furunge (20).
Nauig-ium, ofí 4 -atio schiff-unge,
-fart, var. -ert (65), -lin (z. naulum "7. s£. |
-lon).einn menge der schiffe (110). ver-
gaderinge der schiffen (132). scheffung
(1). sehep-unge (55), -pinge (23). farung
mit dem schieff (4).
schijff
| schep bant (st. bane? 23).
NAU
*Navimachia &c. v. Naumachia.
Nauis hd. schiff, schyeff (66), scyff
(12), seipf (13). nd. schip, schep. nau (93).
Nauis rostrata streit schiff 7 sch.
zu dem streit gemacht (75).
Nauita v. Nau-ta, -strologus.
*Nau-, 4 naut-itare schiff laden o.
ent-l. (110). zu schif l. (68). goet sche-
pen (132).
Nauiter neusser-, frütig-, embsig-
lieh (126). ags. horslieae (94, 136).
*Nauitiata schiffstat (16).
*Nauitiea v. Naustrologus.
*Naula (7. nola) schelle (125).
Naulum (cf. nauigium) Ad. sehiff-,
nd. schep-lon. sceyploen (97). ferschetz
(93). veerscat (81).
Naumachia, navima-chia (147),-eiaà |
(Gl. m.) hd. Schiff streit sZm. strijt deg
scheeps (147).
Naup-ieus, -itus, -egus (116) (of.
nauicularius) Ad. schiff mecher szm. |
*Naupitari schiff machen (9).
*Naupitus v. Naupicus.
*Nauplium (-ia ludus Br. »« nabu- |
lum) seitenspil (93). rotte ein sayten- |
spil 7. decacordium (74).
*Nau-preda (piscis Gl. m.), -praedus |
(97) hd. schiff-raub, -raupe (133). sceyp- |
roof (97). |
*Naupredari schiff rauben (9).
*Nausatio ags. uulat-ung (94), -ing |
(136).
*Nause v. Nauci.
Naus-ea, -ia vn-wil (t, 65, 75), -wild |
(6),"willung(93),-uuillo,-uuilloth,-uuiledo ; |
uui-, uuu-llido sm.; uuilloth sZm. (Gtf.)..
hd. wull- (9, 20, 74, Gt.), vnwull- Z swelek-
(74), full- (Gf.), woll- (8, 17), well- Wo
wolger- (535), wulger-, vulger- (151),|
schwulger- (134), walger- (12), worg-|
(20), wyrg- (110), wor- (18), erk- o
nys- (85), es- (9) -unge. wal-ginge (28,
132), -gineh (97), -liehe (11). gruw (7, 65).
gruer, graue-cr, -ck; gull 7 gullen (75).]
gruse-n (10), -1 (8). daf grawsen £ gra-
wen(t14). spla (Gf). e- Z ei-ckel (Hen.)
erkumb, n/. walg-e, -inge, qualicheit (116).
facere nauseam vnwillen; kotzen; er-
ken (126).
Nau-seare, -siare, -eare, -stare (76)!
willon Z vn-w. (Gf.). mik ewillet (nauseo
131). wullen (1, 20, v4, 100). vn-w. (14)].
wuln (185). wollen (17). wellen £ eife
(91). hd. vnwillen, -igen (88, 110). Ád.
(19) nd. walghe-n, -rn (23, 78). walger)
4 spuen (99). wallichen vmpt harte (11)
wolgern 7 spigen (5). hd. wu-, vu- (151)
swu- (69), sehwu- (134), sehwi- (110
-lgern. gullen; gruen 7 grauen (75). gru]
(8, 64), gra- (9), gre- (649) -wen. ont|
hertzen (132). erkumb (116). echelen
fiauden (71). worgen (18). wirgen (76).
sich würgen 7 kóken 7 brecken (114
nysen (8b). offreezen 7 koccen (13)]
kotzen (88).
*Nausi v. Nauci.
*Nau-sia v. -ci, -sea.
*Nausiare v. Nauseare.
*Nausi- v. Nauci-pendere.
*Naustare v. Nauseare. |
*Naustra (aus hau-« tran-stra 71
nauis? cf. sq. en water molde 7 €
|i
nebrida q. v.)
NEDB
*Naustrologus (7.nauit-a, -icus &o.)
sehiffman, stewr-man, -meister (74).
*Nau- v. Na-sturcium.
Nau-ta, -ita hd. schiff-, nd. schep-
. man. fehr (126).
Nautilus (pzscis) scehiffkuttel (114).
*Nautitare v. Nauitare.
*Nauus v. Nanus.
. INauus ernsthafftig o. streng (110).
sehnell (68). haestelich (132). weyse,
eluk, resch (9). frütig (126). nüfer,
anhebig, handtvest (128).
Nazarenus, nasteius (1) (7. florens
65) hd. nd. godes, Ad. goddes, gottes,
ke
gotz man. gode gebin (85). grünender (65).
Naz-, nas- (5^) -areth nazareth (1).
nasaret (5b).
Ne das jeht (1, 5^). daz nicht (1). Ad.
md. ist daz, das, dat nicht 7 icht, nit
? vt (6, 18), etwas (76). nicht (76). ne (99).
*Nea- v. Na-pellus.
Neapolis newe (9), nuwe (8), nu (5*)
stat. neapels (1, 110). napels (132). na-
plis (68).
*Neba (cf. nepa) en visch (11).
*Nebeta v. Nepeta.
*Neblus v. Nebulosus.
*Nebolo v. Nebulo.
Ne-, 4 nem- (75) -bria tysem (.
museus 4. cf. nebris — musina?).
Schurtzfel (Z. coriwm ceruznwm, vestis,
sacerdotis, pannus mundatorius pertinens
ad equos 16. cf. nebrida). wisch-, var.
wis-, 4 wusch-tuch (Z. sudarium cum quo
mundantur equi 15).
Nebrida (7. planeta Br., anticorium,
nebris. cf. rebrida) schortz 7 schortze
dok (12). Ad. schorz felle sZm.; schurtz-
f, -fal (6), -duch (10). sehurtze- Gn
Schirtz- (110), schot- (132) -fel, -fell.
seherce vel (13). snutze doche (19).
schepeler (13. sZm.).
*"Nebrinare (edorum) mechtzen als
die kytze (74).
Nebris (i. pellis dame, lyncis cerui
110 sim.; p. páter capre t ceruine 6 mu-
Sina animal 76. cf. muscio &o.; oft i.
hd. hirtze leder (5);
hirB-hut, -haut; hirtz fel (68, 110). hertz
eel (137). nembris hinden 7 h.-vel (9).
- hinde vel (8).
— JNebul-a (pi. -e), -o (64) hd. nebel,
"mebbel. nd. neuel. n4. mist (116). (Z. tenuis
panis) hypp (645). hypp-y (6439), -en £
restwy) (110. cf. frixorium). vn-rat (3,
EN 12, 93, 4. cf. Ob. A. v), -radt (1),
"rayt (5b), -rot (9), -racht (D^), -drat (67,
333). vmb-drath (66, 69, 10), -brath (134).
—mandaten bort (12. cf. Sm. 2, 595). wint
-offeltre (99). nolen eft wavelen (109).
-moelen off waffelen (132). m. vluwe (7.
.tendieula 116).
Nebulare Ad. neb-eln, -beln (7),
—elen, -len; niblen (76). nd. meuelen.
hyppen bachen (110). nolen 7 wavelen
(109), noelen 7 waffelen (132) backen.
— Nebularium scheur (125).
t *Nebulator (-arius Cl. m.) vnreter
Me
- "Nebulatrix vnreteryn (8, 9).
d *Nebulo v. Nebula.
-— JNebulo (;. gulosus, leccator, leno,
Bielius &c. cf. nabulo?) riff-egan (5),
DicrENBACH. GLOSSARIUM.
NEC
-iun (76). ruffian (23). ribalt (11). ryebalt
(20). ryballde 7 bübe (19). ruffer (97).
laicher mit siner kunst (75). duchler,
doekmufjer, stiller, verschlaher &c. (88).
lotir (9). lottersbub (126). bul (21). Ad.
lecker. eyn farn sehuler ader eyn ofladen
becker (7 Mrg. cf. nebulator) peck;
vnsteter an worten (74). nebu-, nebo-
(94) -lonis ags. scin-lecan (136), -laecean
(94) cf.-lz2eca «& magécian, conjurer (Bsw.).
Neb-ulosus, 7 -ulus Z4 -lus (16) Ad.
ge-wulekig (75), -nybelt (65, 110); neb-
eleeht, -lig (68). neuel-ieh (11), -achtieh
4 doneker (132). duneker (23). Ad. tu- (6),
du-nekel. vnrat freBer (8, 9. cf. nebula).
Nee Ad. nd. noch. nach nit (5^). nit
(6). vnd nit (68).
Neeare Ad. nd. doden. Ad. to-, tod-,
tót- (6), tet- (76), do-ten; deden sém.
uerslan (99). neco vi doden mit holeze;
avi d. mit isen (11).
*Neearus v. Necharus.
Necatio (£. submersio G1. m.) dodunge
(20).
Needum Ad. nd. noch nieht. Ad. noch
nit. nochtan niet (11) nach dan nycht
(19). naeh nyet 7 nyergenna £ donnach
nyet 4 nachdanne nyt (20). vn auch (18).
Neeessare nodigen (18).
NNeeessari-o, -e (4. necesse) Ad. nd.
notli-eh, -ken.
Necessarium (2. cloaca 110) orberlich
(132).
Neeessarius adj. sbst. hd. nd. not-,
orber- (132, 147), profite- (132) -lich, -lie,
-turfftig (110). notzelech (5b). durftig
(68). hd. ein frund, frunt, frewnt (9).
NNeeesse (n6éee) not (9). Ad. notlich.
or-bare (106), -ber (99).
Necessitare Ad. nd. nodigen. Ad.
notigen, noten (21), netten (76) an
nottigen (1), noitdorfftigen (1). not (110),
by not (68) zwyngen. by noet dwyngen
(132).
INeeessitas not (23, 68). Ad. noyt.
noyd /19). noet (132). notte (21). Ad. not-
durfft, -turfft (110), -urftikait (76). noyt-
tarfftikeit (1).
Necessit-udo, ófters 4 -as jamer 7
not (12). ganez (17), g. vnd ware (8), g.
vnd wore (9) frunt-, frewnt- (9) -schafft.
vrunt- 7 maag- (68), 7 maech- (132) -sehafft.
*Necessus Ad. nd. not-lich, -lie, -tig
(2), Ag (7. oportunus 1).
Necis tot (9). dot (895). doyd (19).
Neenon vnd (8) vnd auch (9, 17).
Neequie-, nequa- (94) -quam ags.
holunga (94, 136).
*Necrementum (sf.exer.?) spriu (Gf.).
Neeromantia swartze konst (132).
schwartz kunst (110).
Neetar tranck der gotter (88). suf
(1,110), sie (68), su) Z twalm- (9) tranck.
sube (8^), dalen- (17), luter- (133) -drang.
Ad. l-, edel- 7 dolen- (8), soissen (132),
nd. lutter-, kers- (78) -dranck. lauter-
(66, 134), süf5 (65), sul edel- (75) -getranck,
-tranek (134). sief) (76), honec- (Gf.) -win.
malmesier (75). seim (121, Gf.). honicsaim
(104).
*Neotare v. Nectere.
Nectar-eus, -ius semig (Gf.). suf) (11).
uan elarette (99).
NEG 9171
*Neetarius (cf. sq. ein ding vom
necker o. neckerisehe d. (74).
*Neetaritumuinum necker win (76).
Cf. nectarites alantwein (Ki.); necharus.
*Nectar-ius v. -eus.
*Nectarus v. Necharus.
Nect-ere, -are hd. knu-, kni-, kny-
ppfen; knup-phen (7) -pen; knu-, kni-
(18), kno-ppen. knopen (99). knutten (12,
23). knoden (71). Ad. nd. stricken. zu-
sammen-knoppen (8), -binden (85), -heften
( toe hope knutten (11). naygen,
plantzen (-ere 74).
Neeula todtlein (74).
*Nech-, nect- / neec- (75, 76) -arus
(£. fluuzus vltra heidelbergam 75, circa
quam crescunt vina 16) der, dy (125) neek-ar
(75, 91), -er (125).
Nedum noch nit (110). nitall-ein (132),
-en (68).
Nefa- v. Nepha-.
*Nefilis 7. iuuenis miles (16).
*Nefre-des, -dus v. -ndus.
*Nefresis v. Nephresis.
Nef-, bissw. neph-rendus, (bissw.
untersch.vow) -rendis, nefre-ns (v.a. 1618),
-ndes (6, Gf), -des (1), -dus (14) spunne
varchelin (Gf.). spynnen- (10), spynde-
(13), spün- (4), spon- 7 spen- (9), spin-
(8, 16) -ferkel. span- (-es) £ sug- (-is)
-fark (6). spone- (23), spene- (12), spen-
(22) -verken. spaen werken (97). spin-
farlin (V. a. 1618), -ferlin (110). spon-,
spo- (75 varr.), sug- (76) -ferlin. spansau,
vig. var-, var. va-ckel (75). sawgfarch-
lein (74). eyn sugende (18), suge- (5),
sogk- (21) -ferckeln. ein sug freckeln
(1V. wetterau.). jugwercklin (v). sucfer-
cel (3). seugsehwinlin (110). ein iung
schwyn (68). swein, parek (74). verken
7 soechken (132). geelte (7. porca
domestica 11) ghelde (106). n4. vigghe
(116).
*Negabilis weygernde (20).
*Neganter v. Negatiue.
Negare Ad. v-sagen, -ezagen (9),
-leuken, -leyken (21), -tzien (12); leuk-
en, -nen (19); leug-en (9), -nen (754, 110,
134); lógnen (6), legnen (67, 76), leynken
(Do). nd. v'saken, lochen (23), loggenen
(99). leuben (20). hd. nd. weygern. we-
geren (19). Ad. widersprechen.
Negatio weyger- (11, 20), weger-
(19), leugn- (25 var.), leuk- (20, 75 var.)
-unge, -inge (11). leuminge (20).
*Nega-tiue, 7 -nter (/5) wyegerlichen
(20). lugen-, varr.leigen-, liegen - lich (73).
Negatiuus wey- (11), we- (19) -ger-
lieh. leuckende (7) weygewerde (20).
Negator leucker, var. laugner (75).
Negleetio versumung (110 sZm.).
Negleetus ver-sumpt (68, 110), -suymt
(132).
Negligens eyn vorsumer (5b): sau-
miger, varlessiger (65).
Negligenter versuyme- (1232),
sum-, varlessig- (65) -heh.
Negligentia hd. vorsewny D (4), ver-
sawmnufs (1); v'sum-eniz (5), -nif, -ung
(bo, 6), md. -ieheit virsumighe (19).
hin- (91), var- (65) -lessigkeit.
Negligere Ad. nd. v'sumen. ver-ges-
sen £ -lassen (110), -rokelosen (132).
*Negociamen v. 'Testamentum.
48
LI
ver-
318 NEM
*Negociari hd. werben, ge-w. (1),
be-w. (8), werffen (1), schaffen, boyt-sch.
(19), handlen 7 kauffen (110), keuffen,
keyffen (12); kauff-slahen (9), -slan (8);
wircken Z schicken (17), zu sch. Z ze
schaffen haben (75). Ad. nd. wercken. nd.
weruen, wruen (97), boetscappen (11).
koefmanschafft (132), comenscap (107)
doen.
*Negociarius kauffman (20).
Negoci-atio, 7 -ositas (147) kauff-
manschafft (110 sZm.), -slagunge (920).
eoipmanseap (147). schaff- 7 beschick-
(110), werb- (65, 68) -unge. gewerb tri-
bung (65). geschef-te (15), -tnisse (8),
-nisse (9).
Negociator Ad. werber. nd. weruer,
waruer (11). Ad. kauft-, koff- (68), koeff-
(132), eoep- (11) -man. eoeper, ver-c.,
gelder (147). schaff-àr (1), -er (132), -ner
(68, 110). gescheft-ter (9), -fer (8). hantie-
rer (91) veyrer (2). redrer (1l. m4.
rheder).
Negoci-ositas v. -atio.
Negociosus ge-scheffnig ( 110»),
-schiffüg (1102). scheffer- 7 keuff-lich
(20). vol geschefftes (68), beschickeit
schaffinge (132). arbeitseliger (65).
*Nego-cista (7. mercator 1 institor 16),
-Cita (147, Gl. m., Br.), -tita 7 -tista (G1.
m.) kauffman (20). huerlyng, dachhuerre ;
coip-, meers-man (147).
Negoeium /d. nd. geschefte. ein
werbe-g. (b^). schefft (21) Ad. ge-sch..
-schafft (1, 6), -scheffde (20), -scheptff
(65 var.). geschechte (22). schaff-ung
(16), -inghe (132). beschaff- (109), beschick-
(109) -inghe. bot- (68, 110), boet- (11,
132) -schafft, -scap (11). hd. werb-e (71),
-nis (49), -ung. werf (12, 18, 14, 23).
warf (109). gewerbe (8, 9). hd. werck.
kauffsehaez, frage, sache, kriech (20).
sach (71). negoti-o, -a (136) ags. une-
motan (94) un emo (136) : unemta w-
out leisure?
Nemanc-ipi (74, Br.), -eps (74, Br.
Gl. m.) vnauDgebens kindt; das man in
die hend? nit gefassen kan als ecker
vnd wysen das erst. alter primula (74).
*Nemari v. Neniari.
*Nembri-a, -s v. Nebri-da, -s.
*Nem-e, -ia v. Nenia.
Mise (: nemesis) guustig (10,
4)-
*"Nemisar v. Nenuphar.
"Nemo wilde macesamo (Sum. VI).
Nemo nie- (5, 7, 11), ne- (21, 23)
-mant, -man (1). nimen (6). numment(22).
2 7 therio-phylax walfurster
125).
*Nemor-ius v. -osus.
Nemor-ositas (Br.), -isitas (Gl. m.)
buscheit (20).
Nemor-osus, -ius bu- (85), pu- (8, 9)
-schecht. büscheck (19). buss-chieh (11),
(2n (20). waldi-g, vig. -ch (15). fórstig
112).
Nempe /d. werlich. warleke (99).
zwar (8).
*Nemresis v. Nephresis.
Nemus Ad. nd. busch. pusch (8b).
boseh (132). Ad. walt, schóner w. (93);
wald 7 forst (6). nd. wolt, waelt (11).
worst (100).
NEP
*Nena (i. lena, cf. neno) pubin (75).
*Nena v. Nenia.
*Nenfresis v. NNephresis.
Ne-nia, -na (1), -nie (645), -me (74,
76), -uia (649), -ma (68), -mia (cantus
quo pueri pacificantur, nomen xmmonomo-
topeium s/c 16) (£. fesc-ennine, var.
-inine 76) chlagisane (Gf.) gesang der
weiber so die kint stillen (75). g. (74), g. das
man thut (75) vber die toten. dotten-g.
(64). selen leich (1). logenen sg., gen. -e;
wigen lyetpl., gen. -orum (8, 9). giposi
(141. cf. Gf. 3, 217) susennyn (sg. 8).
susen (76). Das én unsern Voce. hüufige
suseninne sz. VUVVtOY (cf. Dz. Wtb. 238
sq.) lehnt sich hier wol an nenia. neme
arum pro carmine quod exequiis fune-
rum. decantatur (6).
. Neniari, nemari (76) (7. mentirz) lu-
(9), li- (8, 21), lie- (75, 76) -gen. den
toten singen (64). :
*Neno (7. leno) pub (75).
*Nenon vnd (8^).
Nenu-phar (85, Ki.), -far, -for (64),
neuphar (Sum. V), nenifar (74), nemi-
Sar (125), mufra (q. v.) see-bluom (91),
-blumen (20, 73), -blomen (153), -wurtze
(64, 77, 123, Sm.), -plat 7 -crenich (Sm. 3,
179). Se- (19, 47, Sum.), sey- (12) -blat.
sebleder (24). seblome (85). sehewurtz
o. blumen (125). sehnepium (74). haar-
(Ki.), hor- 7 hortz- 7 kolier- (72), hartz-
4 herculis- 7 kaller- (73) -wurtz. harstrang ;
wasser-lilgen, -mahen (143).
*Neofidus v. INeophitus.
*Neoma-chia, -l1chia (74) neuer streit
(14, 15).
*"Neoman-chia, -cia (?. manuale Z
strena 16) new lon (9). nu liet (8). hand
gift (76).
TNeo-menia, -mia (23) Ad. nd. hoch-
zyt, -tit. daz hochgezitt (302). hostede-
doff (8^). nu mane (8). neuer mon (15).
*Neopitus v. INNeophitus.
*Neopolitanus neopolitaner (5b).
*Neoptatio (gus nepotatio?) vnkeu-
scheit, poDheit (74).
Neo-phitus, -phieus (b^ &c.), -pitus
(136), -fidus (»« fidus) newlich getawft
4 n. bekart (9). ein nuw- Z kurtz-lich
bekerter (65). numigedoff (85. cf. neo-
menia). nulich gedauftt (8), getouttt (68).
nyelinge gedoefft (132). nuwelingen ge-
dopet (99). nuiümg (17). eyn vn (s£. nu?)
cristen (Db), neuer cr. (649), neuwer cr.-
mensch (64b). geteufft (110). neuer Z
neuling im glauben (75).
*Neorgaminus v. Energumenus.
Neo-terieus (100), -teritus (132),
-teticus (20), -terieum (134 Mrg.), -tieus
(68) fersch 7 frisch (20). nuw (134 Mrg.).
Nepa (cf. nepa, vipera) nater (93).
notir (8, 9). en ader (23). vnck, slang
(74). Ad. nd. slange. schlang (6). ags.
habern (94), hafern (136). hurre (8). hur
(9).
Ne-peta, -beta, -pita (71 &c.), -pica
(4, 41), -pitha (v. ealamintha), -pheta
(114), -ptà (74, 75, 95, Anz.), napta (872,
146), nereta (94?) (7. calamentum 4, 15;
muntz (6). wild müntz (111), mintz A
wizminza (105, Gf.). bach-muntz (146),
-müntz (872). sigeminze Z simiza pe
simzo (87). simeza (101). fimiza (szc 103
NEQ
Se (47), si- (24), ags. sas- (943)-minte. &u-
mute (?) 7 kattemynta (84). katzen-mintze
(Fr.), -kraut (74,105), -wadel (74), -wedel.
(15). wiBwurtz (64, 122). wilder poley
(114, Ki.). berg-müntze 7 -wurtz; nept-en,
(Ki.), -e (93). nebeta (Gf.). nept (15).
stein-, 4 snee-, var. sne- (74) -mintz (14),
-mintze (Sum.), -müntz (Das.). stincmimte
(Sum. VII). suniha (131). vnnutzkorn als
treffs, raten (74). nep-pita 7 -iea, czu
latine, calamentum in krichen by- 7
jbi-mineze, boh. wlasska mata (4. cf.
nepeta cataria boh. konská mata Nmn.),
madekrut (Anz. 8, 408. cf. boh. mata?
magdkraut matriearia Fr.?).
Nep-os, -us Ad. nd. ne-ue, Ad. -ve,
-fe (8, 9), -be (55, 12). enick-lein (74),
-el (4, 75). moch (225). mogen (pl. $.
propinqui N. a. 1418 $m.). kinds- (93, 111),
kindef- (64), suns- (91) -sun, -son (111).
geudischer (14). vnkewsceher (9, 74). juau-
riosus sicut brehusen (6). i,
*Neprus v. Burga spina.
*Nepta v. INepeta.
Neptis Ad. nift-ili (-11? 6), -ele (19),
Zl (5b), -el; nefyn (69, 134), neuyn (66,
710), náfin o. enckelin (128); kinds- (93,
111), tochter- (91) -t.; kindef) dochter |
(64), d.-kint (75). md. nicht-e, -eken;
mach (22). |
Neptunus necker (99, 108).
*Nepula (untersch. v. nebula)nepel (1). |
*Nepulus nespilbóm (121, Gf.). |
Nepus (7. nepurus Ki, 2. cum. quo |
purgatur culus 16. cf. nippus) ars-wyesch
(85), -wisg (99). arDwijB (20).
Nepus v. Nepos.
*Nephanditas vndedicheit (10).
*Nepha-, selten nefa-ndus (fempore
presenti), -xidus (74), -rius (4. preterito), |
-tieus Ad. vn-, vbel- (17), misse;
mif-dedig; vn-tetig (-tiecus 7 -ndus
(8, 9), -detiger, -thetiger (v. nom dignus
fari 68), -getatiger (74), -wirdig. vbel-
tetiger o. bose -ndus; zd. 4 miDteti
-vius (110). ein ibeltettiger (76). vbi
tetig (-rius 8, 9). oueldediger 7 boue
-rius; myfdedig -ndus (132). missede- |
lich (19). misdadich Z onweerdich (11). |
vndedich (23). hd. md. bose-, hd. pof |
(1,74), boD-wicht. bowecht (21). eyn
boDheit (5). geze (13).
*Nephas, selten nefas Ad. nd. vu
hd. misse-, myD-dat, Ad. pus -tad. Ad. |
nd. bos-, Ad. bof-heyt. schande (90).
vnezemelich (19 &e.). schult der leidig-
o. verhandel-unge (15).
*Nephastus vnwirdig (8,9). nephaus- J
tus (»« faustus) vnseliger tag (74). — |
*Nephatieus v: INephandus. |
*Nephaustus v. INNephastus. |
*Nepheta v. Nepeta. |
*Ne- (nao- Ki.) -philax hueter des]
tempels (75). |
Nephrend-us, -is v. Nefrendus.
*Neph- (110 &c.), nef- (4), nem- (15),
nenf- (4) -resis, nephritis (132), neu
frasis (q. v.) nieren sucht (75) lendenj
such (4). dy kewl (Z. dolor 4 langwo
renum 4. cf. coliea).
Nequam Ad. nd. schal-ck, -lee (22)
-g (21). ein bo (110), quait (132) sehalck4
hd. schalckhafftig. quaet (11). modyng
2 lantzage (12). modynck; herensem
NER
! ynselige bosewycht (225). bosweyt (17).
der do rint, varr. der rinnet, der ringt,
in der boDheit (65).
Nequaquam (cf. mneequiequam)
| niehte (23), mit n. (1, 21), mid n. (22),
mit nichts (D) nieht. mit niehten nit (6).
mit niehte (8, 9, 4), nicht (17). nát nyd
(18). nargent (11). nyrgent na (20). key-
ner (20), in k.-ley (6s, 110), in gheynre-
| ley (132) wy. vmb-sub (17), -sust (8, 9).
Neque /Zd. nd. noch. nit noch (18).
| vn nieht (11).
Nequid daz iceht (9).
Bieuuidem ist daz ieht ader nicht
11).
Nequire Ad. nd. nicht, n. en (11),
| hd. nit mogen, hd. mugen, mógen (67),
| mochen (95).
Nequis daz (8, 17), das (9) keiner.
| Nequiter /d. nd. schalck-, schelck-,
schek- (20) -lieh, -liken.
Nequiti-a, 7 -es (110 &e.) ^d. schalck-
| heit, -eit, -hafftigkeit (65, 75). nd. schal-,
| sehalli- (11) -cheit. bof$- (20, 110), quaet-
| (20)-heit. betrieglichkeit (65). vnkeusch-
eit (110).
Nequitiose schalcklieh (75).
| Nequitiosus Ad. md. schale-, Ad.
|sehalck-, scehalk- (6, 17) Ad. -hafftig,
| -heftig (6), nd. -aftieh (23), -kieh (11).
| yol schalkheit (68).
NNere (neo, neones 8^. sí. neo nes)
| Ad. nd. spin-nen, -den (13). spin (21).
spennen (99). neen (3). newen 7 bufben (8c).
*Nereta v. Nepeta.
*Nere-, neri-, mere- (1) -trix spin-
| mer-en (6), Ad. -in, nd. -inne, -sche.
spynderyn (21).
Neretus v. Nigellus.
*ÜNerges (aus merges!) garb, ein
| kraut (74).
*Nergum-inus,
menus.
—- *Nerofagia v. Xerophagia.
Neruare (2. neruos dare 110 &e.;
fibrare / membrare 75) hd. senem. s.
| geuen (132). senwen (6). synnen (18).
Zenen (23). hd. a-, e-, oe- (68) -dern.
| adern seczen ader legen (17). gaeder vf
Ziehen (75). snoren,(5,23). sworen (sc 22).
— Neruiec-osus, -iosus (110^) vol pezen
7 senen (132).
Neruosa wegerich (Sum. VI).
- Neruosus ader-ieh (23), -echt (8^),
Jieh (6). adr-iek (7), -echtig (17). Ad.
0- (Db), e-dericht. edrig (76). seniceht
(5b). zenich (23). synnig (18). voll senen
(132), adern (68, 110).
*Nerus (7. vinculum, st. neruus) auder,
e&l est qd. populus qui in estate transfor-
matur «n lupos (16).
Neruum eyn boltz (6).
— Neruus (7. cippus 68, 75) zene (20,
29). senne (22). syn (18). ^d. ader. adre
(99). ayder (123). odir (8, 9). semd 7 oder
(n) eyn sene- (5, 132), sen- (126, 128),
| Sspan- 7 flachB- (126), flachs-, belg. vlas-
(159) hd. flechs- (111), bant- (Megenb.)
| -ader. bantaudern (p£. v7). ge- (64, 65),
ils -eder. waltowahso szm.; wal
-nius v. Hnergu-
| awahs (Gr.). walte- (93), walten- (64^,
Keys), har- (64, 75) -wahs, -wachs. pese
| (69). peise (109). stock (68). dum-st. (75).
yssenhalt 7 block (9). vesser (9).
1
P.
NEX
Nescire nicht herkennen £ n. en
wisDen (17). Ad. nit wissen. nd. niet
weten.
Nescius vnwiDen (17).
*Ne- v. Nes-sotrophion.
Nesperus (cf. sqq.) v. Eiseulus.
*Nespulum nespel (93).
*Nespulus nespelbovn (93).
Ne- 4 nes-sotrophion endten-, Mrg.
ant-stal (125).
*Nesta (cf. nastula sim.)hosen nestel
(19). hosueter (11).
*Netagas (aus ieta »- neta 2. lana
Ki.? cf. netegamentum expurgatio G1.
m.? purste (Sum.).
*Netila (cf. migale) ags. herma (Hpt.
5), hearma (94, 136).
Ne-, ni- (943) -torium ags. inspin
942).
Netrix spinner-sche (132), Ad. -in.
nat- (1), ne- (76) -erin. nedersen (85).
*Netrobi v. Nullieubi.
*Netrum (untersch. von nitrum) seife
(9). seuff (8). .
*Netula wider schich (9). haspel (Gt.).
*Netum Ad. garen (6), garn.
Netus g. us sbst. (i. filamen Br.)
spinsel (20). gespinf) (47).
Netus píc. ge-sponnen (8, 9), -net (16).
*Ne- v. Na-ucipendere.
*Neueritia gottin der vorcht vnd der
zucht (74).
*Neufrasis, nefresis (g. v. 68.) haupt-
Schwer (110). hoefftsweer (132).
*Neuia v. Nenia.
Neuma (i. numen 0 paraclitus 4 fla-
men b^) zeichen der munich szme voce
et cantu (15). munchlich z. (74). gesanck
(9, 74, 75). su. g. (8). don (9). der hel-
lige gest (bb).
*Neuma earo (:neuus) pfinnig flaisch
(16).
Neumatieus gut senger (8, 9).
Neumatisare zeichen geben als die
munich (75).
Neuosus prosselecht (20). sprüDick
(19). spruetieh 7 vleckich (11). sprutich
i vlackich (107). sprotelich (132). Ad.
flecki-g, -ck (19). vol flecken (68). sprech-
lnieh. (110).
*Neuphar v. Nenuphar.
Neurobata nl. coordendanser (116).
Neuter nyndert (1, 4), nergent (10)
einer. keiner (18). nirn. k. (5) nergen
keyn (18). nerneyn (12). nerge- (23),
nergen- (22) -nen. keyner von (68, 110),
gheyn van (132). beyden. nymant (11).
entwederer (126). neweder (99)-
Neutralis nirgen eynlicher (5). ner-
gen-enlie (23), -lich (13). nyrn (17), ir
n. (21) keyner. niert gemanlich (6).
nyeman gemeynlieh (v) nit allain (16).
Neutr-obi, -ubi v. Nullicubi.
Neuum masse (li) flecho mit diu
man gaporan uuirdit (Gf.).
Newma v. Reuma.
Neuus lovbfleckel (93). placke (99
1| &e.). flechtmael (125). anmahel pé. an-
máhler, o. maasen (126). anmal (109,
128, 135). spruete (11 szm.). sprotel (22).
sprynckel (19).
Nexare strieken (1) Ad. stetlichen
NIC 979
knup-fen, -pen; stetlich knopfen (4),
knoppen (5), knypffen (110); stateklich
(67), stedeclichen (133, 152) knuppen;
stet-iklich, -tenglichen (76) knipfen s/m.;
stetglich knupfen (68); steitlich knupen
(6). stedelich knoeffen (132). stedeliken
knutten (23).
*Nexare (aus nixare) a- (9), e- (8)
-rbeyten.
Nexere(oft7.nexare) knypffen (110).
Nexilis knuplieh 7 bendieh (20).
Jnodeehtig ? bintlieh (17).
Nexio knupp- 7 bind-unge (20).
Nexus píc. sbst. hd. nd. bant. band
(v, 134). knupp (20) cnop (99). knode
(11). striek (12). ge-knupfft (68), -knypfft
(110), -knoppet (17), -knopet (132), -bun-
den (8, 11).
Ni Ad. halber (5); be-, by-, bey-h.;
byhalb (134); be-halben (68), -sundern
(17); nun (76), sidan (5), eD s. (110). nd.
behalue-r, -n (132).
*Niaeulon v. Bullaquilon.
Niblus 4 vento cum aqua (Gl. m.).
reghen ind wynt to hoip gemenght (147).
Nieea (cw.) bitschme (74).
*Nicedula (cf. cicindela, nocticula)
nachtuogelein seheinend bei nacht (74).
Nice- v. Nichi-terium.
*Nicissus (sí. viec.) smalhafftig (1).
*Nicitare v. Nicticare.
*Nieklidare (cf. nietieare) wincken
mit den augen (18).
Nicolai fichepfile (127. cf. carica).
ags. melst appla (acc. pl. 94^). jüdische
dattelkerne (Ki.) nieola-um 27. tactilus
(1363); -tis 7. daetulis (136).
Nicolaus». pr. clawes (22b, 74). claus,
clawlein, nic-las, -kel (74).
*Nieostratus vol segis (8, 9).
*Nicostrum v. Triumphus.
IN yct-, niet-alinus, -almus, -alamus
(110, 132), -almius, -ulinus (Pay.), -ilineus
(76), -ilunus(8, 9) (z. passzo quando quis
in die non videt sed im tenebris 16 süm.,
nigellus q. cf. 9) plynezer (8). plincir (9).
ags. nyht eage (Gl. m). adj. nyetal-
mieus, -inieus (Br.); qw patitur dat
oeuel nyotalamus (132).
*Nictamen v. Nictus.
Nietans Ad. wachende.
Nietare, -ri (v. vigilare) hd. wachen.
ogenwyneken of nycken; nachts waken
(147). wi- 7 zwi-neken (126). ezwinezern
(Z£. nietitare (9). blenaug-len, varr. -en
15).
*Nietatio wachunge (20).
Nietator hd. wincker. wacher (132).
plen auge-n, 1; blen augkitter; mensch
der die augen vor wetunge immer vff
vnd zu thut (75).
Nietatus v. Nioctus.
*Nieter kleimesschieff, e£. 7. noetieorax
(74).
Nietere(canum 1 wlpium 18.27. glatire
Br. Cf. Gl. m. 4, 825) hülen (18^). giln (9).
beffen Z bellen o. schnuppfen (126).
*Nieti-eare, -tare, mnicitare (649)
(nyetitare 4 -ri frequenter vigilare Br.)
wineken (17, 4). zwincern 4 wachin (8).
wachen (64). nicken (17).
*Nietieator hd. eyn wincker, 7 vigi-
lator (16).
48 *
380 NID
*Nicti-catus, -tatus winck- (68), wach-
(110) -ung. wakynghe (132).
*Nictieorator wincker (3).
INy-, ni-, no-etieorax, nictocorax
(151) (Z. noetiea) nacht-raben (12), Ad.
-rabe, -rab, -rap, -rapp, -trap (noet. 2.
noetiea 68), -ram (87, 114, 121 &c.), -vle
(18), -yle (nyet. 7. noctua 68), nd. -raue,
-rauen. nach-rabe (10), -raue (20). nat-
drap (49). nacthe rabe (14). nachte
raven (13). ags. naecht- (94), neth- (136)
-hraebn. vle (17). auel 7 euel, vov. aeul,
7 euwel, 7 yle (7. noct-ua 7 -imen 75).
hd. eyn jung vle, wol (7). schleyer- Z
stock-vle (noct. 65). radelwer (nyot. Bibl.
a. 1483 Fr. 2, 81€). een iuper Z dwaes-
uoghel (108).
*Nietileus v. Nyoctilius.
*Nietilineus v. Nyetalinus.
Ny- (B:.), ni-etilius, -etileus (74) (?.
mocturmus bacchus Br., cippus) wein, got
des weins (74). nacht-iek (19), -lieh (20).
hd. eyn stok (Mss. mog.).
*Nietilunus v. Nyetalinus.
*Nict-, -imen, -umen (97) winckunge
mit den augen (17), cum palpebris (5 &c).
veynken mit den ogen (97).
IN ye-, nic-, ni- (147) -timene,? -tumen
(110 &e.), -timinae (34), noctimen (4, 75.
cf. nyetieorax) huwel (93). ewle (4).
auel, var. aeul (15). nacht-rapp (68, 110),
-raue (132, 147), -vogel (34).
*Nictipedo (ausnictieator »- nichili-
pendere!) vnichtiger 7 wincker (17).
*Nietita- v. Nietica-re, -tus.
*Nieto- v. Nycti-eorax.
Nyetu- v. Nyeta-linus.
*Nictumen v.Nictimen. Nyctimene.
NNiet-us,? -amen 7 -atus (141) winck-
ung (48, 110), -ynghe (132). ogenwyn- of
ny-ckynge (141).
Niehil (Z» a/le» Hss.) nihil (cf.
niehilum, nil) nicht (55, 8), nichts (11),
nichtes (23) nicht. nichtz (75). nutz (6).
nut (1105). nit (1102€). nyt (68). niet (132).
nüst (7). nüntzit (128). nihil est quod
eures es bedarffsen nit (88).
*Nieh-, mnih-ilare zerstoren (110).
verniehten (64, 110). tzo niet doen 7
vstoeren (132). zu nichten (68), zu nit
(20) machen.
*Nichilihomo nichtsnutz (74).
Nichilipendere vnichten (8, 9).
*Nichilinus (avs lichinus szm.; anders
Gl. m.) daht (104).
Nich- (76, 134, Mss.), nih-ilominus
nichís (11), nichtz (5^) nicht. ich don
nicht (21). noch dan (11, 65). nit an (18).
nochten (93). hd. nichtz (76), nycht da
(67, 133, 152), nit dester, nicht d. (151),
nichtz d. (75), nit dest (110^) minder,
mynner (133).
Nich- (wss.), niech- (59), nih-ilum
(7. nihil 110 &e.) nieht (17). niBe nieht
(b^). vor-n. (9), -niehtet (8). niwet (99).
*Nichi- (8, 9), nice- (14, 75, 147, Br.)
7 philac- (147), phila- (Br.) -terium,
-um (8), nitheria (p/. 76) segis-zeichen
(8), -stat 4 -lon (9). gesyges z. (74). z.
des sigs vnd der vberwindung (15). boirt,
soym, rant, lijst (147).
Nidere Ld. schynen. riechen (1102).
ruchen (20, 110b). ruken (132). ruwen
(sic 68).
NiG
*Nid-ere, -icare nisten (15).
Nidifieare 7d. niste-n, -In (9). neste-n
Z -len (225). nest (85), nester (65) machen.
neste maken (23).
*Nidifieatio nistunge (20).
Nidor roch (20). roke (99). kuchin-
(8, 14), kochen- (17) -raueh (8, 17), -smack
(14), (£) gestanke (11). g. von dem ge-
branten flaische ob dem fuwer (75). das
schmirtzen Z geschmürtz (126). kuchen-,
gepraten-, eins g.-smack; spul-et, -ach
(74). geschmack der da kumpt vom bra-
ten 7 von dem gerósten fleysch (65).
Nidulari nysten (110). nestelen (132).
Nidulus kleyn nest (8). nestel (75).
Nidus d. nd. nest. neest (11). Ad.
neste, nist, niste (10).
*"Nyffra neyffenlandt (74).
*"Nyffus neyffenlander (74).
Nigell-a, -um (125), -us (49), -e (Sum.
V) (7. fig-, fi-ella, vigellum q. v. aus
ratten »« rotten? cf. gid &oc.) rathen
(von dem r.) 7 ratin f. n.; boh. yary luk
(4). ratten 7 wilder habern (75). ratte
(82, 93). raten (85, 105, Sum.). rateln (125).
rettel (49). hd. rade. raden (1V, 24, 41).
rede (22). sporgras (Sum. V). schabab
(128 &e.) mnigell-a, -um ratten; -um
sehwartzer kumel (74).
*Nigellare (cf. -atus Gl. m.) v. Ni-
grare.
*Nigellastrum (7. githago) neghel-
bloeme (kil.).
*Nigellator (7. denigrator 76 &e.) ein
schwartz ferber (110). schwertzer (68).
noch swartzer (s/c 132).
Nigellatus geschwertzt (76).
*Nigell-um &o. v. -a.
*Nigellus v. Nigella. Nyetalinus.
Nigellus swartz (8). wat sw. (132).
schwartz (110). etwas schw. (68). schw.-
lechtig (140). E
Nig-ellus, -erulus, -redo qwe super-
ducitur argento (16). Cf. nigellus 7 nere-
tus 7. moneta, nigra (Gl. m.).
Niger Ad. swartz, schwartz. nd. swart.
sünstschuartz (111). colnuar (12).
*Nigerulus v. Nigellus.
*Nigram-ancia, -ntieus v. Nigro-
manti-a, -eus.
Nigrare hd. swerezen (8, 9); swarez
machen.
*Nigrastiea schuchswertz (74).
*Nigr-ator 7 -io, -o eyn swartzer
(132), schwertzer (110).
*Nigr-edior, melius -or swertzer (15).
Nigredo (cf. nigellus) hd. swartz-
heit, -keyd (19). swertzkeit (7, 8). swar-
ticheyt (23). schwertzi (6). swerez (9).
swirez (11).
Nigrere swartz werden (132 süm.).
Nigreseere Ad. swe-, schwe-rtzen.
nd. swarten. swarez machen (17). be-
gynnen zu Sw. werden (9). sehwartz w.
(16). anhebin swarczin (8).
*Nigrifieare swartz machin (8b).
*Nigrifieatus geswertzt (8b).
*WNigr-io, -o v. -ator.
*Nigro-bius, -sus (9) ofen- (9), offen-
(8) -steyn.
Nigromantia, gew. nigro-, nigra-
D -mancia Ad. swartz-, swartze (20),
ie schwartze (110), nd. de swarte kunst
NIM
szm. schwartz k. die do ist mit vffsehung
der dotten mit den der nigromanticus
zaubert o. mit den dryen ersten schollen
die der pfaff würfft ynO grab, o. mit
den wydhopffen die do lauffen by den
greberen (65). Ad. zauberie szm. zeube-
rige (85). zobri (6). zaufery (1). tzouerie
(132). touer-ie (23), -lest (99).
Nigro-mantieus, -montieus (1), ni-
gramnticus (9) eyn schwartz- (6, 649),
swart- (23) -kynstiger (54€), -kunster.
eyn swartz-k. (645), -kunstiger (1), -kon-
stiger (5). der do ubet dy swarizen
konst (17). Ad. einer der die sehwartz-
kunst kan. ein tufelbeswerer (93), farn
Schuler (1). zauberer (64).
*Nigropontus v. Chalceis.
*Nigro-sus v. -bius.
Nihil &e. v. Nichil &oc.
Nihili, / nil (116) album augen-nicht
(herba, Ki.).
SN nit wert, niener fur zuschetzen
(88).
Nihili facere zu nicht machen (110). -
niet achten (68, 132).
Nil Ad. nd. nicht. nit (8^). niet (11)- |
nitz (88). nycht, nyet, nuyst (147). |
*Nileum v. Mileum.
Nilus flis o. wafer (8).
Nima v. Niniuiarius. |]
*Nim-a, -itum korn-, getreydes-maf),
vier-Iing, -teyl (74). |
*Nimbare regenen (11).
*Nimbositas regenheit (20).
*"Nimbosus regen-echt (20), -ieh (11).
reganhaft (Gf.). vol wolken (110 &e.). vol;
stob- (68). stof- (132) -regens. vol r. myt
onbestuyr (147). wetter- 4 vngewitter-|
lieh (126). witterig (128).
Nimbus (7. eatarrhacta 4 nubifra-
gium qq. v. 15; ymber dc. £ ornamentum
capitis 16 sim.; cf. nymph-a, -us) tunst|
(127, Gf.). ags. storm (94, 136). regen (8b,
li, 25, 93). ein slag- (20), schlag- (88),
wint- (110), platz- (91, 125), blatz- (75),]
'rosser (64, 88), schneller (64), staup-
12), staub- (10), stoff- (10, 132) -regen.
r. die ruecklois kompt (147). sehne 0.]
hagel (110). dick wolcken Mn 110) des)
blatzregens (75). w., wolek- (1) AdJ
-weder, -wetter, -weter (1l, 53), nd. -wed-|
der. eyn wachen wetter (7). wolkchenj
beter (71). gisuuere, kisuuorc (Gt.). golf
band (6, Gf.) borto (121. 7. q. limbus
Gf.). regenschla-her, var. -er £ sturtz (?)
redimiculum, genus pepuli 15). ny- (14)
ni-mbrie sunt tempestine et precipit)
pluwie (16. 7. q. nimbi Pap.). platz-, geJ
her-regen (74). |
Nimi-e, um, -s hd. zu, alzu, alsc|
alte (68. nd.) vil, viel. zuo (13), te (99
altzo (132) vele. alto velie (23). tzo (182)
ze (68) seer. fast, sere (65).
*Niminarius &ec. v. Niniuiarius.
Nimirum sunder vrowen (99), wude
(100). on zwifel (65).
*Nimirus (aus nimius »« mirus)
vber-tussiger, -trettenlicher (74).
Nimis v. Nimie.
*Nimitum v. Nima.
*Nimiuarus v. Niniuiarius. T
Nimius groe& (920). grof vbel
schwencklieh zü vil Z zü grof? (65). |
Nimmarus &oc. v. Niniuiarius.
NIS
Nimpha gottin der wasser o. der
| prunnen (74). jung- (20), jump- (19)
-frauwe. ionevrouwe (11). prawt (9, 76).
mayt (9). brut o. mat (8).
*Nimpha (»« nimbus)
uwazir; sturmuuint (Gf.).
INNim-, nin- (87), ninidi- (Sum. V)
-phea, nympha (74) (cf. potentilla,
nenuphar) wazarwurz(Gf.). seblat (Sum.,
'8t). seblome (24, 47). seeblum, haar-
"wurtz, nl. plompen (116). grensi-ng (74,
Sum. VI) -ch (87) gemfich (7). gusinck
(6). kuworez (17). ags. colloneroh (943.
Xf. achillea).
*Nimphur v. Mimphur.
Nimphus brude- (8, 100) brewte-
(9), prawti- (74) -gam, -gumme (100).
*Nimphus (»« nimbus, cf. nimpha)
'sturmuuint; uuoleano sturm g. pl.(Gt.).
Nimuarus v. Niniuiarius.
Ning-ere, -it (99), -uit (94, 136) Ad.
sni-hen, -en, -gen (49); schni-hen (7, 75),
-gen (6); sney-en (9), -ben (1, 3); schney-
'en, -ben (64€), sehnuen (88). snyen (11).
swinghen (22. cf. niuare). sewen (18^).
it snuwet (99). ags. sniuidh (136),
hsniuuith (94). hd. nd. vriesen.
Ningidus scehnyendig (110). sneach-
tieh (132 szm.).
*Ninidiphea v. Nimphea.
. *Niniui- (110 &c.), nimin- (68, 132),
ninu- (67), ninn- (129, 139, 147, Gl. m.),
niuiu- (134) min- 7 minn- (Gl. m.)
-arius, nimm- (Br.), nimiu- (133), ninn-
(136), nimn- 7 nimu- 7 nimin- (Gl. m.)
-arus, nimarum patiens (Gl. m.) (7.
maritus cuius vxor mechatur et ipse tacet
$im.)eyn man dye weet ind des swijght
dat syn wijf aeverspeelt (sc) duet (147).
eyn hennen taster (110, 132). goeckel-
| man (110). koeeklion (122).
*Ninphea v. Nimphea.
*Ninu- v. Niniui-arius.
*Nip-us (74), -pus (cf. nepus) ars-,
arf- (74), ersch- (1V) -wiseh (8, 9, 17,
74), -worm (8).
*Nirgin (aus hircus) wynckel in dem
augen (5).
*Nirmendae-tila, -ula v. Hermo-
daetylus.
qp? (auis, cf.nisula) eyn sprinczie
*Nisene ringela (Sum. V1).
. "Niserere (sí. niuere) wincken £
explanare (16).
"Nisi besunder (6, 19). iz dan daz
— b. (5). ist dan daz besunner (21). besun-
dern (17) is den dat b. (22). ist daz
- dan besonder (7). allei-ne (55), -n (7, 11).
ein len (szc) ist an (sc) das behalber (19).
- behaluen Z bisonder (11). ufigenommen
(17). iB. en sy dan (20). es were dan (65).
*Nysiaeus indise (Gr.).
*Nisieus nysener (8). nisner (9). ney-
Ser, einer von der stat neyfe (74).
*Nisis, g. -is (cf. nisus) arbeyt (74).
."Nisula (7. nisus 75; n. femella sed
nisula masculus, sic 16) sprinze (Gf.).
Sprynez (16, 64, 74, 75).
— Nisus (auis, cf. prc.) hd. nd. spe-,
-Bpa- (11, 18), spá- (34) -rwer; speruer
(91). hd. spa-, spe-rber. blauuz (102).
— A Nisus (7. nu-, var. na-tus 75) d.
unuuitari
h
»*
NIX
arbeit 7 pyn-e, -unge; inwendige erbeyt
sim. innige (?) arbait (1). geerbeit mit
den synnen (17). begird ? willen der
arbeit, mainung mue; begir des willens
(sim. 15).
Nitedula (7. glis; mus, gr. lamparis
Pap. cf. incedula, eicindela sZm.) gle-
7 har-milin (104).
Pu eulta 4 noualia niulente
121).
Nite-re, -scere Ld. nd. schinen. Ad.
scheinen, sehynden (13), blicken (110,
Mss. mog.). blyneken (132). seheynbar 7
liecht werden (65).
*Nitheria v. Nichiterium.
Niti hd. arbeyten (1, 65), a. én partu
sim. seer a. (ptc. nisus 110 &c.). arbey-
din (85). pinen (99). (ptc. nixus) in ar-
beit pynen (68). in a. Z7 pynen syn (110,
132). geberen (110). fleif. thun, fleib vnd
arbeyt daruff legen vnd strecken (65).
Nitidare v. Incitare.
Nitidus schin-bar (17), -ber; bliek-
ende; claer (20). elar (8, 9). glizende
(100). glitzerig (126, 128). gleissig (126).
gli, var. gli-tzend (65).
*Ni- v. Nye-timene.
*Nitirum v. Nitrum.
*Nititas scheinperkeit (74).
Nitor Ad. nd. schin. Ad. scheyn.
schinber- 7 claer-heit (20). glan-st (9),
-ez (8).
*Nitor (2c notor?) bekennen (18 Mrz.).
*Ni- v. Ne-torium.
*Nitrare (: nix) snyhen (20).
Nit-, nyt- (74), niti- (134) -rum
seyfe (4). saif (74, 76). kryde (2) seuff
(19). erijt 7 spoenglas 4 zepe (11). spar-
glas (1, BM.). spar (8, 47). sper (12).
spersteyn (24). Ad. spat (res simelis vitro
9, herba 74). spade (18). spad (5). spaut
(21). eyn spate salez boluer (17). salez
4 poluir (8), 7 puluer (9). sat (85). luter-
(Sum.), berg- (116) -salz. glaesch (10.
»« vitrum ?). Ad. wasch-, wásch- (134),
wesch-, wesche- (133), wesse- (152), vole-
(132) -erde. tincar o. niter (114). nyter
ein ding als glas (74).
*Nitulum clar ding (8).
*Nitulus (7. clarus) hd. nd. clar.
*Nituus (s/. lituus) herehorn ($81).
Niualis snelich (20).
Niuare Ad. snihen. schneyen (4, 134).
schinen (17 &e.). swighen (22. cf. nin-
gere).
Niuere Ad. wineken. wencken (17,
93, 132). wenchen (12). bleiken (100).
Niuidus sny- (21), schin- (5, 23)
-ende. schein-ender, -per (74). schyn-
dende volle schnif (st. schinO? 11).
schnyweif (4). schneewif) (76). sneweys-
ser (74).
*Niuile sneuuae (Gf.).
*Niuiu- v. Niniui-arius.
Niuosus (off 7. niuidus) sneyg (9).
snyig (8). schne-ig (6), -echtig (126), -big
(15). sehinende (17 &c.).
Nix Ad. nd. snee, sne. schne (6).
snehe(19). sneue (? 5b). sehnebe Z husch
(15. cf. husche f. Stréchregen Fr.).
Nixa gebernde (8, 9).
NOO 381
Nix-a, 7 -us (6) (7. prinus 74, pru-
num ocf.GIt. m. 4, 829) kriech (6). krieche
(95). eyn prume (1). pflawm (74).
Nixus ptc. sbst. hd. nd. gearbei-det,
-t(134). arbeit (spectat ad corpus, sed ad
intima, nisus (110 &e.). buckende a. (8).
auswendige erbeyt (9).
*Nobelus v. Nobulus.
*Nobilianus nobel (14:).
Nobilis Ad.nd. edel. eddel (Y). yddel
(19). ein adelicher (65). verrümpt (126).
erkant (64). nobiles edel lude (5^).
Nobilitare edelen (6, 8). Ad. md.
edel maehen, maken. adelich leben,
baren o. thuen (75).
Nobilitas adel (17). edel (1). edel-
chait (1), -keit (20) auDbund (126).
würdigkeit (65).
Nobilitatio edelunge n
Nobilitatus geedeldt (20
Nobiliter Ad. ede- (20), ade-, eher-
? tráffen- (126) -lich.
Nobiscum d. nd. mit vns. mit (9),
midde (18) vnf.
Nobul-us (nobilis»« obulus?) 7 -a
(110), £ -e (68, 132), nobelus (22^) (7.
magnus florenus) Ad. nobel. n.-gulden
(15). n. ein guldein (74). ein gulde (17).
eyn nobele (23). nobile eyn gulden pen-
nmck (22^).
*Nocceire v. Nocere.
INoeens (v. noeuus) Ad. schadende.
*Noccentia (cf. noxa) hd. nd. schult.
nd. schuld. schade (Y).
Nocere, 7 noccire (55) Ad. nd. scha-
den, schedigen (65). nd. weren £ schelen
(225): v'tornen (23).
*Nocescere v. Notare.
*Nociue schedlich (38).
Noc-iuus, -uus, -ius Ad. nd. schede-,
hd. sehedde-, sched-, schad-lich, -lick.
schedleich (1). hd. schadende. schuldig
(11).
INoci-, noeu-mentum, nociuum /d.
nd. schad-e, -en (17). Ad. schad ; sched-e
(1), -enif. (20).
Nociturus schedlicher (74).
*Nocius v. NNociuus.
Noetare nachts waken (14:).
*Noeteluea v. Noctiluea.
Noc-, no-(a/ph.noc- 110, 134) -tescere
hd. nd. nacht-en, -werden (15).
*Noeti-ea, -ecorax v. Nyoeticorax.
*Noetici-nium, 7 -um (175) Ad. nd.
nacht-sanck, hd. -sang, -gesang, -gsang
(134).
*Noeticola &e. v. Noctiluca.
*Noetieremus mordbrander (81).
*Nocti-eula, 4 -Juea (74, 75, 76, 147),
-lia. (74) (7. luna, $ parua mox Br. cf. G1.
m. À. v.; eandicides 75, lucipeta1)nach-
felehkl (vermis 1). sunnenwend vogel
(vermis, circa festum s. iohannis volat
15). nachtscheinentwurmelein (74). nacht;
mayn (147).
*Noctieulla (herba) nachtschaten (3.
cf. nocturilla).
*Noeti-lia, -loca, -luea v. -eula,
-luca.
Nocti-, noete-luca, nocti-loca (23),
t (in den Druckwerken) -cola, -colla,
-lia, -lla (134), -Iueerna (vermis) nacht
wulkel (23). glym (14). glym- (8), glumi-
Nixa pl. (0lv6G (Gl. m.). snita (Gt.). | (9) -chin.
382 NOD
*Noctimen v. Nyotimene.
*Noectinus v. INocturnus.
Noetiuagus natht- (20), gessen- (49)
-genger. nacht-g. (75), -gengel (74),
-farer (110), -louffer (68, 75), -loper (132).
*Noetiuus v. INNoeturnus.
Noetu Ad. zu nachte. md. to nacht.
Noctua (cf. nyetieorax) nahtram 47
neestrepin (aec. sg. Gf.). Ad. nd. nacht-
-vogel, Ad. -rapp, -Àul (111). naeh fugel
(b5). ags. naecht- (94), necth- (136) -hraebn;
nectigalae (94), nacthegelae (136). wald-
fogel (75). Ad. nd. vle. vwela (87, sim.
Gf.). auül (45). euwel (126). ewle (9 szm.).
Vle (10, 34). jl (76). iel (19). wl (97). eyle
(134). huwel (93). schleier eul (75).
*Nocturil-la, -ia (97), nueturilla (5^)
(£. solatrum) Zd. nd. nacht-schade,
-schede (11, 18), -sceyd (97), Ad. -scha-
den (753), -schadt, -schatt (6), -schet
(1), -sehaten (4), -sehatten (75^).
Noeturn-alis v. -us.
Noeturnare benachten (147).
*Nocturn-e, -aliter nachtlicher (75). |
*Noeturnitas nachte- (18), nechti-
(76) -keit. naehtlieheit (74).
iNocturn-us, 7 -alis, nocti-nus, -uus
(134) Ad. nd. nachts (147); nachte- (110,
132), naeht-, Ad. necht-lich, nd. -lie, -ich.
hd. nacht-ig, ick, -ezydick (5^). ne- (69),
ná- (134) -ehtig. nechlichen (21). nachil-
niek (22). nocturnus depopulator nacht
diep (75). n. timor nacht foreht 7 das
grusen der n. (65). nocturnum tempus
vor-n. (62). n.-zeit (75).
Noeturnus sóst. (sunt tres -ni 110
&e.) nahtram (Gf. ein noctur-ne (132),
-n (110), -m (68).
Nocu- v. Noci-mentum.
Nocuus v. Nociuus.
*Nochus (arbor Gl. m., hier st. nothus
cf. ventus) sutost (23). sudost- (17), west-
(1) -wint. hd. sude-oste (18), -west, -westen;
sud-w.
*Nodab- v. Nup-agundium.
*Nodabilis knupplieh (20).
Nodare hd. nd. knup-, kno-, kneu-
(97) -pen. knouelen (132). Ad. kneu-, knau-
(18), kney- (21), knup-, knyp- (134) -ffen;
knopff- (69, 134), knoff- (4), knuft-, kneft-
(17) -eln.
Nodator kneffer (20;
Nodatus Ad. gekn-euffet (20), -uppet
(20 &e.), -upfft.
Nodellus eyn kleyn knepfflyn (110),
knoepehen (132).
*Nodmens v. Noys.
*Nodob- &ce. v. Nup-agundium.
*Nodonius v. Nuo.
Nodosus knoticht (8). knodecht (9).
knopffachtig (68), -et, ear. knepffecht
(65). vol knopen (132). volknopfft (1102).
wolknopff (110b).
Nodulus (cf. sq.) eyn kleyn kneyffgin
(21). einst s Vowfil X9). keiffel
(15). kneuffelin (8). kneplin (7). knoppel
(16). knopekin (23).
ANodu-s, oft 4 -Ius Ad. knauff, knouft
(85) kneyff (10), 7 knupp (20), knop,
knoppe (6), knopf, knoph (16), knof (9),
knewfel (1, 133), kevffel (V. énstr. clau-
dendi busimwm 3), kneppel (13), knoffel
(4), knuwel (67), knote (8, 9), knoch £
NON
berproD (74). nd. knop, knoop. ags. ost
(94, 136).
Noe der die arche machet (5^).
*Noerza v. Latax.
Noys 7 verius nus (i. mens 110 &e.;
nois sonat vagus 0 instabilis, nodmens
4. diuina 1 ratio 16) gotlich gedanck o.
vernufft (8). gotlich gesang 7 vernunfft
(11). gotlicher denek £ v. (9).
Nola, nala (1) (£. eampan-um 127,
-ula, -ella) Ad. nd. schelle. Ad. schell,
schal (6). nd. belle, bel. glokka (127).
*Nolaria domus (7. qd. nolarium Gl.
m.) glochus (121).
*Nolarius schellen mecher (20).
*Nolator schellen sleger (20).
*Nole v. Nolle.
*Noli me tangere (7. morbus in facie
ex mictura, glirium, vina muris 0 gliris;
i in culo i. bubo, hesper eanerius 76;
i. Seor-pena 2 -epta :4, sipher 1) ein
sehmertz im angesicht (110). eyn suehde
ynt angesichte (132). vallende (9), fulende
(17) sucht. s. von der roten saichung
(1. eyn suchte dy do komt von ruthen
seyche (55). syrin ein wetag so eins ein
maul)im antlitz besaicht o. bepruntzt (14).
Nol-le, -e (daher noluntas 12) nicht
hd. wok, we-, nd. wi-llen. nolo ich nicht
en wil (19). wil nieht (75).
Nom-en, -a Ad. nd.name. naem (11).
nomina pr. in 125 : leon-, bern-, god-,
erh-, ger-, eck-art «b art (at. indoles €
ingenium; god-, gan-fried, odefriet quas?
det pac bona humilis dc.; rai, sige-,
rose-mund, hart-, her-, thile-man, fride-,
e-, hein-rieh, vol-, eun-raed, meinrat,
geb-, borck-art, alb-, rup-, siegeb-recht,
lat. alb-, rup-, sigeb-ertus, gunth-,
vern-erus; e£ feminina hymmeltrued,
adelhayt, gerdrut, rossewit, godhayts; gr.
odysses, heraeles, cielops, /at. vlixes
7 vlysses, hereules, ecocles; mathias,
nostri vernaculi thias, hungari mathia-
schke;friderieus /at/né,friderich german,
fritze rustici; sic elizabet, isabella, elsa,
elsabct; brigida, brigitta, gutta, gebart,
gebardus //atine; düiminutiua danu-,
petru-, ioannio-, sergio-, iacobio- 4
iaecobu-, nico-lus, sy-, and-riseus,
eathari-, an-, ag-nula, luciola, sec.
nostrum. vern. kuntstzchen, clauschchen,
elsehtzschen.
Nominare nam-en (99), -e (10), -sen
(126). no- (23), noe- (132), nue- (11), nu-
(20). -men. Ad. nen-nen, -den (11).
Nominari heyDen (68). heysen (132).
prs. ich heib, var. heise (110).
Nominatim bynamen (11, 20). name-
lieh. (20).
Nominatiuus eyn nenner (10, 12, 65).
Nominosus (7. famosus Gl.m.) nam-
lieh (110). von namen (68). van name
(132).
Nomisma (cf. numisma) munizza
sim. (Gf.). myntz (110). ags. mumit (136),
mynit (94).
Nomius(./e-, pastor-alis,»«nonnus?)
mü- 4 nen- (19), mo- (85) -nich.
*Nomon v. Gnomon.
Non Ad. nd. nicht. necht (21). nit
(6, 75). neen (99).
Nona nüne (19). nuen (11). none (55,
147). non- (110), noen- (132), mittag- (110
sim.) -zyt. myddach (147).
NOR
*Nona- v. Nono-ceulus.
Nonagenarius Ad. nunczig, nuezig
(21) zal, zail. neuntzig zal, eig. m. iar
Ain). nd. negentich tal. nuncheg male
Nona-, nono- (76) -genus, -gesimus
(16) der nun-ziehte (5), -ziest (17), -gest
(6), -zigeste (75), -zehenst (7), -ehs (18).
dye nunezenst (21). negentegeste (23).
*Nona-, nono- (67) non-gesies /d.
nuntzig-,neuntzig-,nynhundert- sm. -mal,
-mol. negentzich mayl (132).
Nonaginta Ad. nun-zig, -tg (6).
nuczgig (21). neüntzge (111). negen-tzieh
(132), -tieh (23).
Nonaria mittag-wip (8), -weyp £
hurre (9). hur (74).
*Nondoralbum v. Syrphia.
Nondum /Ad. noch nicht, noch nit.
nd. nocht nicht (23); nargen mae (11)
nyrgen nicht (19).
*Nonesium (cu., sé. nouesium) Nuef)
(125).
*Non-, nonu-, nonumn- (23) -genta,
noninginta (76) hd. nun-, nyn- (1105),
neun- (110), nd. negen-hundert. nuyns
hondert (132).
"Nongentesimus dernunhunderts(1Y). .
*Non-gesies (cf. nonagesies), -in- |
gesies, -genties (110) Ad. nunhundert |
sim. male, werbe. nun hunder mail(7) |
nd. negenhundert-werue, -warue.
*Nonhomo vnmensch (74). |
*Noning-esies, -inta v. Nonge-sies, |
-nta.
*Noniplex Ad. nun-feldig, -faltig (6);
neun-ueltig 7 -ualtig (75). nd. negen
voldich.
Nonne Ad. ist daz, dab, das, iz, ef)
es nieht, nit. nd. is dát, eth nicht. ist
nit (68), yt (132). ne (1. deutsch ?). A
Nonnulli semelicke (100). someleec |
(99).
Nonnus monech
vaterligkeit (74). |
*Nono-, nona- (3, 23) -eulus, nouo-
eula (98) (péscés, i. cereuilla 75. cf.
murenula) newen augen (1). Ad. qa
neun-aug, -augel (75), -eugel (2), -euglin |
(1102), -euke (4), -eügk (134). IX auge
(D) eyn nun-euge (5^), -óg (6), -ock (1),
-aug (69, 133), -oug (68), nune eiche (117),
neyneugel (1105), neveyckel (3), nynoug
(67). nd. en, eyn negen-oge, -ogen (225),
-ogede (109). brieh (97). prieke (109, 110 &e.). '
*Nonoge-nus, -simus, -sies v. No- |
nage-nus, -sies.
*Nonugenta &e. v. Nongenta.
Nonus Ad. der nunde, nuende (20), |
nüynde (19). nund (6). nd, die negende
(11). negenich (23). nonum negede (85b). |
*Nopa v. Napa. L ]
*Nopola chan (Sum. cf. Gf. 4, 449).
Norantes (i. scientes 76) wissende
(8, 9).
(9, 17, 74),
(99). vater; ersame
Norax schentlich sund-er
-e (8). miftatiger (74).
*Norbe-a, -ia v. Noruegia.
*Noreus (7. reses) treger (74). i;
JNOrenS (aus murena?) wale fisch
a). |
Noriea (4 teutonia; cf. noruegia)
hochteutschlant (75). "ng
a
NOT
Norieum nordgew (114).
E (7. teutonus) hochteutscher
| 03).
Norma winckel- Ad. -holez, -hulez
| (21), -maf) (8, 9), -mass (1), -mef) (7, 6s,
74), mes (111), md. -holt, -maet. regel
| 2 geseez (17). haeke (1102, 132). hocke
(110b).
Normanni die Sehweden vnd Nor-
| weden (114).
| Nor-uegia, (110), -wegia (29, 69),
-rwegia (1), -uagia 7 -pheya (74), gew.
| -eia, -pheygia (76), -pheia, -beia,
| -bea (71), noriea terra nor-wegene (23),
| hd. wegen, -weyen (66), -w. lande 7
-wede (74) -ueyen (151), -ween (110b),
| -begen (71), -beyen (67, 123, 152), -bei
| (17, 10), -phey (17, 76), -pheen (5^).
| naruay (6).
Nos we (99).
Noseere Ad. kennen, er-k. Ad. nd.
| be-k., -kynnen (97). meynen (17).
*Nosiosus die des avents beth suydt
dan wir (147).
No-, gno- (Gl. m.), gna- (74) -soco-
| mium, nasoromeum. (76) sichhauf (ss,
| 116). siechhauDe (74).
Nosodochium siechspital (111).
Noster hd. nd. vnser. nd. vnse.
Nostras, p/. -ates (8, 9) hd. vnsers,
nd. vnses landes, Ad. lands, lans (151).
| vnser landiB selbes (5^). vf) vnserem
Jand (110). vnser lant (21), lude (8, 17),
lewte (9), leut (75).
Nota eyn merck (14, 132). hd. ge-m.,
| Tmerg (133), -mircke. nd. gemercke. ge-
sang not (6). note (20). hd. sang-, md.
| sank-n., ^d. -nota mirck- 7 bezeich- (20),
hid. nd. bekenn-unge, -inge. merk- (8, 9),
| mirk- (17) -lich schande. Ad. flecke.
vlecte (11). meyl (9). Ad. zeichen. ezey-
en (13). sende (132). synde (1102€). s
110b). not 7 stim; n. falsitatis (libr?)
| ver-masung, var. -mosung (65).
Notabile Ad. ein mercklich ding sZm.
. JNotabilis Ad. mirck-, merck-, merg-
| (152), merchy- (12), beken- (20), bekent-
(19), treffen- (65), schent- (8) -lich. nd.
aAmer-, marke-lie. merket (100).
Nota-men, -tio merckung (110 sZm.).
*Nota-nter, -biliter merk- (20), nam-
! (75) -lich.
— Notare (7. noceseere 7 solfisare 1,
| mot/fücare 4 scribere 4t reprehendere iio
.&c.) chunt sein (1). Ad. md. mercken.
Amarken (11). ramen (29^). strafen 7
meynen (9)..stroffin 7 nemen (8). pro-
ben ?.denken (i7) schryben (68, 110).
Àd. dye noten, sang-n. (17) schriben
(Sehrf). n. schreiben (1). de n. schriuen
(23). schrijuen (132).
Notarius, n. publieus Ad. ein offen-,
"uffen-bar, offenber schriber (sehrp). off-
mer schreiber (134, 151). 2d. en openbar
Sehriuer. schriber (8). notari (91, Gf.).
moder (74, 75).
— *Notatorium vftenbernisse (8^).
. *No- v. Noc-tescere.
& Notescere offenbar (110 &e.), kund
(110) werden. Ad. nd. off, op-enbaren.
, mergklich machen (21). erkennen (67.
X noscere).
. INotificare
nbar (110),
(7 notare) Ad. kund 4
undig, mirelich, merck-
NOU
lich machen. nd. openbar, kundieh, mer-
lie maken. Ad. nd. off-, op-enbaren. kunt
tun (9), dun (8). kunden (20). bekennen
(68). doen b. (132).
Notio (cf. sq.) bekennunge (90).
Notitia (7. notio) hd. be-chenntnufs
(1), -kantnisse (19), -kentniD sZm , -kent-
lichkeit, boh. snamost (4) Ad. nd. er-
nd. ver-kenntnisse, Ad. -kenteniz (5),
-kantnuf) (76).
Notoriu-s, -m Ad. nd. kunt-lieh, -lic.
chuntleicher (1). kundich (132) offen-bair
(132), -bar (65, 110).
Notria v. Pinna.
Notula Ad. brieff-schrifft, -schriff,
-gesehrifft. nd. breue scrift. brefseryfft,
(12). breit strifft (77), geslif (49).
*Notulus notlich (8).
Notus píc. hd. nd. be-, ge- (6), er-
(65) -kant.
No-, na- (755c4) -tus, -thus (7. hib-
rida 7 -da) halb edel (75).
Notus, gew. nothus, nochus (q. v.)
sudost (1). suet- (97), sutsut- (855) -oest.
zuut 7 zudeuwynt (11). suden- (20), sude-
(19) -wint. südoner m. (115. ohme lat.).
die fahn von mittag her (126).
Nouaeul-a, -um scharsach (91, 135,
Gf.). Scarsez (Gf.). scars (99). schaers Z
Scheers (Kil.). hd, nd. scher-, Ad. scheyr-,
permyt- (8, 9). Ad. -messer, nd. -mes;,
-mest.
Nouaculator seherer (17).
Noual-e, 7 -is (75, 110 &e), 4 -ia
(65, 14), -is ager (64, 95), naualium
(942) niuuilenti sZm. (Gf.). eyn nuw-,
new- (88, 1102), ny- (132), -geerter, var.
-geartter (65), -gebuwen (88, 1105), -ge-
buwet (68, 132) -gebauwen (1102), neu-
wer, var. neyer (64), nuwe (99) , braich
(88) acker. Ad. nd. gerodet lant. g. erde
(19). ge-rut (6), -rüte (95), -rüdet? brage
(13), reut- 7 greut-landes o. neulande
(74). roet (99). eyn nuegerit (v). nuw:
ruthe (-ia 65). Ad. newge-rewt, -eret
(69, 134). brach-e (3), -aeker, m/. dres-
lant(116). broch (4). brak (23). gebracht
(18). g. (10), geraydet (152), geryt (67),
nuwe (8) new (9) lant. neusam felt,
samen-f. neu ding o. frucht (75). ags.
dinege (942).
Nouare Ad. nuwen, er-n. (20), -nuwe-
ren, v-nuhen, -neuhen (152), -nuen (17),
-newen (4, 134), -neuwen (151), new
machen (9). nd. vor-nighen, -nyen, roden.
reden Z nüen (85). ruthen Z nuw-r. (65).
*Nouatenouale (cf. noua-re, -le)
vernuwet vwern rat (12).
Nouatio ernuwunge (20).
Nouella (Zber 1l., oft ?. nou-ellus,
-ieius) nouell (1). hd. nuling (Mss. mog.).
en iunek derne (23). ein iunge nun, ef.
ein nuw, neuw (110) eyn nye; eyn loede
van eyn iaer (132). eyn schof) von einem
iar (68). phlanza, niuseccida, niuuilenti
pl. (Gt.). n. germinum ernuwerung des
kymen; nouelle summer nuwe schuf-
ling; n. oliuarum jung eest des ole
baums (65).
Nouellus nu (8) new (1, 9). new-
lecht (126). hd. eyn nuwe- (1), nu-, nue
iunck- (18) -ling. iun- (22), iu- (23) -gelinc.
nubelingk (21). eyn jungelig; vmbe-
kant an wissende schone (17). n. vitu-
lus eyn nuw kalp (65).
NOX
*Noue- v. Noui-lunium.
Nouem L4. nune, nun, nyn (68),
neun (110) neune. nuym (132). nd. ne-
ghene, nighe (22).
Nouember wolf-maned (1), -mon (71).
winter- (41, 91), der erste w.- (4) monat
(91), -mont (41), -man (4). euenmant (99).
laueryse (20).
Nouemdecim neghenteyne (29V).
Nouenariu-s, -m (11) ( cf. sq.) Ad.
nun zale. eyn z. von nünen (19). der
nunde z. (147). der nunchien (?18). neün
zal (134). neunzelig (110). dat nuynde
getzail (132). neghen tal (23). getal van
negenen (11).
Nouen-us, 7 -arius (75) newnig (1).
neghen-ich (23), -ech (22). Ad. der neunde
(75), nun-de, -chech (18). nunezig (5),
-egest (21).
Nouerea hd. nd. stief-, stewf- (1),
stüff- (67), nd. stef-, steyf- (97), steiffe- (13)
hd. -muter, -muder, zd. -moder.
Nouerealis (Br.) stifffaderlich (920).
*Nouercalitas stieffmuderlicheit (20).
*Nouercealiter stieffmuderlichen (20).
Nouereari stieffmyeterisch tuon (64).
*Nouerearia stiff- (11), stief- (4, 74)
-Swester.
*Nouercarius Ad. stiff-, stuff- (76),
stieff- (74) -bruder.
"Nouieius v, Nouitius.
Nouies nun-mal (110), -werff (20).
nuyn mael (132). negen- werve (85b),
-waruen (99).
Noui-, noue-lunium eyn nü (21).
eyn nue mant (5), nu mont (17), nuer
mon (6). newmon (134). neuer mon (75).
nye (225), der nuwe (1) mane. A4. nuwe,
nuw, nu, new, nye (132) liecht, licht.
nd. en nige lecht.
*Nouimagium (cu. neumegen (74).
Nouissime zu leczte (9), lest (11).
zum letsten 7 am iung-, var. iun-sten
(15).
Nouissimus der neust, neulichst,
letzte (75), leste (17), aller-l. 7 -iungest
(8), -leezte 7 iungeste 7 aller newste (9).
N. dies der iungste tag (75).
Nouitas Ad. nuwe-, nd. ny-heit. er-
nuwerung; nuwer Z n. schentlieh funt
(65). nuwe (75).
Nouiter nuwelichen (20).
Nouitius (Zmmer, ausser in 134, -cius ;
i. neofieus 1) Ad. nu-, new- (1) -ling. ein
nuwlieh bekerter, ein iunger (65). junge-
ling (18). eyn j. (7?) Kostlch nuwe (17).
eyn nyekomelieh (132). neuer amptman
(15).
*Nouitri-eus, -tus (aus nouerea »«
vitrieus) stiu- (121), stie- (Sum.) -fater.
stiff-vater (19), -feder (20).
*Nouoeula v. Nonoculus.
Nouus Ad. nd. nuwe. nuhe (5). nige
(23). nye (229).
e Nox Ad. nd. nacht. natht (20). nachte
Noxa misse-tat (8, 9), -dat, -daet
(20). mifdat (110). sehult der that (?.
eulpa, nocentia 75). schuld, sünde,
schedlich ding (65).
Noxia schaden (8).
Noxialis (7.nox-ius, -us 68) schedlich
(110 &o.).
383
384 NUB
*Noxias ?. seruus mocens (16).
*Noxium (7. culpa 110 &c.) mist dat
(11).
Noxius schade- (bb, 23), schad- (1)
-sam. Ad. nd. schede-, schelde- (5), schet-
9) -lieh, -lie. sehuldi-g (85), -eh (20).
d. misse-, mif-dedig, -detig. nd. mis-
dadich (11).
Nubata laqua de nave o. de niviole
(G1. m.). sneewater (147).
Nub-eeula, -ieula, 7 -ila (110, 132),
-ula (68) eyn cleyn wolken (17 &e.),
cleiner wolk (68). wolkel (9).
Nubens einer der by eim weib slefft
(11).
Nubere man (9), mannen (8), ein
man (110), zu wibe (5), zu weyb (21),
to wiue (22, 23) nemen, nomen (23).
ey nen man truwen (132). zü wib geben
(6). hd. nd. vtruwen. Ad. v'truhen, -druen,
-trewen (66, 70), bedruwen (67, 133, 152).
verdruuen (97). byslaffin (S). eelichen
(68, 69, 134). ewiben (25). gehiwen (99).
geloben (70). zu saumen g. (151). zusa-
men-g. (67, 133, 152). bedencken (9. st.
bedecken).
Nub-es, -is Ad. nd. wolke. Ad. wolk
(msc. 135) ; wolek-in (8), -en; wulken (8^)
Nubieula v. Nubecula.
Nubidus v. Nubilus.
*Nubifragium (7.nimbus / cataraeta)
wolekenbruch o. platzregen (75).
*Nub-ila v. -eeula, -ilar.
Nubil-ar, -a (7 poesis) scopff (141,
Gf. 6, 454). -ar 4 -arium schopten (ki.).
INubi-, nubu- (68) -lare Ad. finster,
nd. duster wolken (17), von w. (110), ge-w.
(23, 133, 152), -wolket (5, 22), -wulcken
(4, 67), werden (7) gewilkert (6). finster
1 gewolcket werden (76). hd. gewuleken.
wolkeln (21). duester machen (20).
duestern (19). duusteren (11). duysteren
van wolken i»32). hd. fynstern. vinste-
ren (132).
*Nubilis v. Nubilus.
Nubilis zytlich zu der ee, céreiter
annum XILII (110). tytlich tzo hilligen
(132). ein manbar person (65, 68). manber
meit (11), mayt (9), mat (8).
*Nubi-lo, -o (16) (7. fraudator pessi-
mus i obscurus 142, indoctus 0 deceptor
D &e., leccator 16. cf. nebulo) ein betrie-
ger (74, 110). vngelerter (74).
Nubil-, supercili-osus myt den ogen
lueekende (147).
Nubilosus düster (19). duuster (11).
genybelt (65).
Nubilum ein wolek 7 dunckelheit
(110). ein. woleke off danckberheit (sc
132). wolehentunchli (93). gewülekig (111).
ne. var. ny-belung (65).
Nub-ilus, -ilis (100), -ulus (68), -idus
(12, 74, Br.), -us (8) gewülekt (128, 135).
wolcek-echt, -ig (74). Ad. tunk-el (6, 9),
-ir (8); dunckel, finster (21), duDmig
(V. a. 1618. cf. vliginosus). 2d. du-, do-
nker.
*Nubio v. Nubilo.
*Nubula v. INNubeeula.
*Nubulare v. Nubilare.
*Nubu-lus, -s v. Nubilus.
*Nubus (sí. nimbus?) scrauune (Gf.
6, 581).
NUE.
Nueamentum der nufblüst o. die
ketzlin (144). leiffel, nufschelet (140).
katzle, zaserle, nu blust, 1l. kattesteer-
ten (115).
Nuearius &e. v. Nucus.
*Nucifra-ga, -ngibulum (XKi.) Ad. nuz-
brecha (121, Gf.); nuz- (Sum.), nuf-, nof-
breche, -prechen (75), -prech (74), -zang
(6), -hern (Znstr. 1)
*Nu- v. Nau-eipendere.
Nucleare (7. claudere 1 tegere Br.)
kyrnen (19, 20). carnen (11).
Nucl-eus, gew. -ius Ad. kern. nuf)-k.
(19). keren (6, 86, 152). kerne (23). dey
ker (97). note carne (11). korn, nuss-
korn, n4. keern, karle, pitte (116). nuclei
alli die zienen (n»Ad. zehen) am knob-
lauch (114). nueleus pineus zirlin nuf),
(inn Wallis), arben (144). »/. pijnkerne
(116).
Nuclire v. Miccire.
*Nuclius v. Nucleus.
*Nuetinus v. Nueus.
*Nuetire v. Miccire.
*Nuetor Ad. nd. eyn, en spise man.
'"spiser (11). spilman (74, 76).
*Nu- v. No-eturilla.
Nueula nussel, var. nüfin (75).
*Nue-us, -arius, -cinus (121, Gf.),
-tinus (104), nux (1, Gf.) hd. nuz-boum
(121), -poum (140); nof-, nuf-, nus- (1),
walsch, varr. welsch, nu- (75) -baum,
-bauwn (19), -boum, -bom, -pawm (1).
nd. notbom, noteboem (11).
*Nueus nuf) (68). nof (17). kern (65).
Ad. (Voce. ex quo) nufbaum o. baum-
gart, garten (66, 152), bomgart (67).
Nueha, micha (147) (nota Wack.!
Cf. Dz. Wtb. 240. Gl. m. v. miea Nr. 3)
rugmarg (93). rucken- (64), r.-grades-
(14), ruck- (75) -marck. knoch hinten
am nack; mack (7. medulla sc) in den
knochen o. gepain (74). des rugbeyns
doirgaende marck of pyt (147).
*Nuehus ruck-, rucken-grat (74).
*Nudabilis bloeflieher (20).
Nudare /;d. blosen, blofen, bloefen,
bloyfen, blesen (13); ent-blosen, -blofen
sim., -plossen (69); en-blof)in (8), -bloBen
(134), -plossen (9), -bloiBen (V sem.);
emblessen (76), ein blossen (6). md.
bloten, ent-bl., af-, vnt-decken.
Nudatio intbloesunge (20).
Nudatus ent-bloBt (110), -blóft (65
var., 67), -bloy t (133), -blosset (66, 70),
-ploDt (69). entblof3t (134). bloes gemacht
(132 sZm.). nackend (110).
Nude bloeflich (20).
*Nudifieare (aus nuci- »« ludi-?)
bedriegen 7 v'spotten (11).
vNudifieator (7. ludifieator 4 derisor
16 &e.) belacher o. spotter (74). Ad. v)-,
be- (68, 74, 132)) -spotter. enbloifer (1).
Nudipes parfufer (74).
Nuditas Ad. bloB-, bloy-, plof)- (69),
nd. blot-, nack- (110, 132) -heit.
Nudius tertius e- (20), ee- (110, 132),
vor- (68), yndet- (19) -gestern (wetter.
ünnergestert). vorderntag (74).
Nudus Ad. bloz, blof, bloe (20),
bloiB, plo (69). nd. blot, bloit (14). ^d.
nack-yt (Db), -et, -t (17), -end (110). nd.
naket. i
Nuere Aid. be-zeichen (5),-czeigen (18),
-ezheggen (21), -scheichen (5) cum oculo,
|(4), -stul (/. pedux 75), ryem (110, 1327
NUM
manw, digito (18). nd. beteken. Ad. winken
cum oculis, mit den augen (17), henden
vnd fuessen (75). wiln 7 v'hengen (14).
ver-willigen (64), -heien (110).
Nug-a, 7 -ina £ -ella (76) (Z. beffa,
| derisio, mendacium, macula, dc.) hd. ein:
j lugen, luge (69, 134), luegen (20), logen.
((133), loygen (152). eytel (9). trufe £
- fauele (99). p. nuge Ad. lug-en, -ene (20),
-nen (69, 134); loge-n, -ne (8, 23), cn. |
(17). tantmár (126). tandmárlin (112). -—
Nugaeulus (Br. &c.) wat loegenafftieh. |
132). 4
Nug-anter, -ose lugerlieh (20).
Nugari Ad. lie-, li-, lije- (132) -gen. |
tanten (126). schimpfin (8, 9). -]
INNug-as, -er, -erosus, -igerulus, |
-erulus (76) -iger, -igerosus Ad. md.
logen dreger. Ad. lugen-, logen-trager,
-treger, -treyger. eynloegenafügerdreger |
(132). nugas (hebr. indecl. Br. &e.) hd.
lu-, lo- (59) -gener. nuger lugenhafftiger |
(18). nugerosus lugitragqr (6). nugi- |
gerulus valsch bote (9). truff- 7 logens |
ere (99). wichtrage (Gf. 1, 747). |
Ld Ad. u-, hd. nd. lo-gener.lieger. |
15). : d
Nugella v. Nuga.
*Nuger &c. v. Nugas. |
Nugi-dieus, -logus lugen seger (20). |
loghenesegger (11). » Il
*Nugigerosus &e. v. Nugas.
*Nugilogus v. Nugidieus.
*Nugina v. Nuga. .
*Nugose v. Nuganter.
Nugosus vol lugen (6s, 110).
Nuithones nüchtlender (125). |
Nulla-tenus, gew. -tinus Ad. keyner- |
ley, in k., mit k. (21), keynerhande (19), |
kein (8) wise, wiDe, wyD, weis (1), weil |
(134), weyse (21). keinwis (85). keynewifi |
(20). nd. nenerleyge wijs (23), ninerleye
wis (22), negerewis (99), gienre hande]|
wiss (11), gheynssyns (132). keinf. synsj
(110). mit nichte (9). |
Nullibi, -ubi nyergent (5, 68). [n.
in keiner (110), geynre (132) stat. nergent]
an keyner stait (1). nergant (21). nerghe-]
n (23), -ne (29b). nernt (18). niener (6,7
Gf.). geynrely wijse (132). hd. an keiner|
stat 4 an keinen enden sem. |
*Nullieubi (7. nuilibi 7 neu-, var.|
ne-trobi 75) hd.an key-nem, -m (17), -nj
(15), nd. in nenen ende. Ad.in / an keiner
stat. nd. in nener stede. nirge-n (19), -nt!
(80). nargent (11). ni-, var. nie-ndert (15)7
*Nullociens keines nyrn eyns (17). |
Nullomodo Ad. in keyner maf; irj
k., k.ley (18) wise szm.; mit k.-ley weil?
(134). nd. in nener mate.
*Nullubi v. Nullibi.
Nullus Ad. keyner. ieht keyn (4)]
niemant(11, 19). nd.nement, neyn. nullum?
nene (22b). |
Num Ad. ist iz (b) daz (18) das
nd. is it, dat nieht, nit (18). 10 ist nech
(21). E
Numa romisch konnig (8 sirp- qun |
romanus rez der dat eirste gelt sloiell
(132), der das erst g. sehlug (110). |
*Nume- v. Nummu-larius.
Numella span-seyl (3), -sayl (74); -8e.
NUM
| Érem (68). vesse-r (132), -] (110). keche
| (8. c/-mediastinus). küham (Das.). kopple,
| windstriek, branger, ni. coppel snoer,
| pranger. P
Numellare binden (132 &e.). spannen
| (1, 132).
| Numen (£ grata domini dc.) got-
| heit (20), -liehkeit (65), -liche gnade
| (à), groB. (9), hulfe (8). gewalt gottes
(88) macht o. gewalt von got (110). m.
| of mogenheit van gode (132). laus (lat. ?
| 91). loiB (6). Ad. ab-laz (5), -laQ, -laif
(1). alat 7 de hillighe gheyst (23).
*Numenius v. Arquata.
Numerabilis zel-, tzel (132) -ich (110),
-lieh (20, 132), -berlieh (68).
Numerare /d. zeln, zellen (20). tzellen
(132). tellen (225, 93, 97). talen (22v).
Numeraria 7. dea num-eri (Pr.),
-orum gottin der pfennig (74).
Numerarius (of. nu uMaus
pfenning geittiger, kussen-pf. (74). Ad.
zinf-meister, -meynster (1). numery
suni magistri super tributa (16).
Numeratio zellunge (20).
Numerator zeller (20).
Numeri das puch der zal (1, Keys.).
die zal der XII geschlechtr? nach der
ordnung (659 Mrg.).
| Numerositas vol zelung (110).
iM vol zaal (68), tzellinghe
132).
Numerus zale (5). zalle (20). zále (6).
| Zal (110). zaal (68). zail (7). tal (23). ge-
tzale (19), -tzail (132), -tal (11).
Nu-, num- (76) -mida (anders G1. m.
cf. nomada) 7. vagus, in-certus, -sequens,
-constans (16 sim.); ?ncertae sedis (129).
| landtfarer 7. vagos 7 intereus iucket 7
| ?nconstans vnsteter (14). wylt van wesen;
die ontruw is (147).
*Numi- v. Nummu-larius.
Num-, numm-, numpm- (9), nun-
(16), nom- (q. v.) -isma, nummissa (8)
munizza s?m. (Gf.). muntz (1). monte (99).
bildung der myntz (figura numm super-
Seripta 110). geslagne m. (64). pfeuning
| (93). pfennig-, phennig- (8) -scehlag (76),
.zeichen o. gebreche (8, 9). werunge (74).
» *Nummarius v. Nummularius.
» *Nummida v. Numida.
*Nummi- v. Nummu-larius.
- *Nummisma &e. v. Numisma.
*Nummularia v. Centummorbia.
Nummu-, numu-, nummi-, / numi-
74, numme-, nume- (4), nummel- (1)
larius, 7 num-erarius (649),-marius(64b,
88) hd. wechs-, wechÜ-, wechse-, wesse-,
| wefe-, weisse- (8) -ler; mu- 74), mo-, mi-
| (18) -ntzer; seck-ler, var. -elmeister (64).
Ad. münter, wisser (11).
Nummus Ad. phe-, nd. pe-nninck.
hd. phe-, pfe-nnig, pennick (20).
— *Numpmisma v. Numisma.
| *Num.-, selten nun-quam Ad. nd.
; nummer. n.-mer (9, 18). nimer (45, 76).
nü nuwerlde (22).
, E Numquid ist iz (5), ist daz (18), is
(28), nun ist (1) 1eht. i& ist niecht
2D. is et nieht (99). vmmer (22, 23).
qno. (106). ene (99).
— Numularia v. Centummorbia.
. *Nu- v. Num-mularius.
r
|
!
y
l
|
|
|
|
|
Dixkezsnacu GrossakiUM
NUP
Nune nue (5). nü (29b, 93). noe (91).
nüctoen (29b),
Nunciare /d. botschaff-t, -ten (5)
| werben, lauffen o. entbieten (110 sém.),
thun sm., driben (18). bode- (19), boe-
(20) -schaffen. nd. bodescop weruen;
boetscappen (11). Ad. kunden; vk.
-kinden, -kondigen (17). kundigen (5,
23). konigen (91).
*Nuneibi nu dar (110).
*Nuncipendere (s/. naucip.) vnicht-
en (8), -igen (17).
Nuneium Ad. nd. bode-, hd. bot-,
Roue (10) -sehafft, -scop. boetscap
Nuncius d. nd. bode. hd. bote (9),
bot (110, 134), bott, bodde (10). boede
(20). bade (11). potder etwas verkunt (75).
Nuneu-bi, -pi nuwar (110) nuwair
(132). nunwaar (68). nu als wayr (147).
abe (18). aber (76). abe ir gan (V). ab
ir gon (6). ob irgent (17). ne- (147),
efte e- (22), ie- (23) -rghen. nirgent (5).
nergant (21). ob ni-, varr. nie-, mi-ndert
sey (15).
Nuneupare Ad. nennen. na- (2]),
no- (28), noe- (132), nue- (11) -men.
Nuneupatio nennunge (8, 9).
Nuneupatus ge-nent (110) -nennet
(68), -noempt (132).
*Nuneupi v. Nuneubi.
Nuneuplus negenveldyeh (14:7).
*Nuneus v. Runeus.
Nundinare, -ri kouffin (85). keuffen
? vor-k. (185). copen (11). v'keyffen (18).
kauffen 7 v^-k. (110). k. vff einem1armarekt
(68). kauffman-schafften in iarmareken
(110), -schaez uben (17). kouffmanschatfen
in iaermerekten (132). jarmartin (8). jart-
marten (9). kramen (64).
Nundina-tor, -rius, pé. -rii Ad.
kauff-, coep- (11) -man. pl. kouf- (132),
jarmart- (8) lude. jarmarckt lewte (9).
Nundine iar-market (12, 23), Ad.
-marekt, -marek, -mart, -mert (bb, 17),
-mareke (18). jare- (19), jor- (15) -margt.
jamaert (20). mess-en (110), -tag (1).
marekt messen (64).
*"Nunisma v. Numisma.
Nunquam v. Numquam.
*Nunter (a/ph. nuneer) nun (6).
*Nuo 7. nodonius gilaz-ti (121b. cf.
gilazan adnuere Gf.)
*Nupa-, nuppa-, nuspa- (V), nupu-
(133), nodoba- (68, 108), nodaba- (23),
nodobo- (19, 20), nabo- (81), libi- (76)
-gundium, nupaà-, nuppa-gondium,
nupagonium (70, 151), nadagabundum
(1) (£. seissorium 68, super quo carnes
in mensa, scinduntur ; oft mit dem Verse
vidi t vidit € portat in ore canis duo
nupagungdia pas) teesbord (81). tafel-
bret (68). t&lirpret (1). ein snit-, teler-
(14), deller- (67), teller-, elg. schef- (15),
scliüssel- (3), schussel- (74 &c.), schufel-
(18), sehossel- (4), sehnitten- (nup. 68)
-brot, -prot (74, 152). ein schoflel- (133),
schussel- (7), taller- (15 var.) -broit.
dauelbroyd (19). schnid eyn schnyde
broits (1). ein schnit- (134), sehnyt- (69),
schni-ten brots (134), brotz (69, 10) brot
(66, 151). taelzore (108). en parteke (23).
Nuper Ad. nu-, neu- (9), nueh- (6),
NUT 38b
nuw- (68), nw- (76), ne- (18) -lich. nuli-
chis 4 lestend (20). nulingen (19). ni-
(23), nuwe- (99) -linge. nigelinges (22).
nu nelken Z herwyle; joeton nu Z. iam,
nune ni- 4 cort-liken (22^). lest (132).
leest (11). zu nechst (110).
Nuperius noch neher (110). later
(68). lester (132).
Nuperrime (0/7 ?. nuper) Ad. nu-,
nuwe- (20), n&e- (85), neu-lich. nulingen
(133, 152). nilinge (7) nulest (23). nunes
mals (18). Ad. aller-nulichst, -neulichst,
-nulist (8), -nuliehaist (6), -newliste (9),
-nehest (110b). -nechst (110), -nest (6s),
-lest (132).
*Nup- v. Nu-pagundium.
*Nüpta v. Napta.
Nupt-a, -us vermehelet (110). ge-
truwet (8, 20, 132). g. wijf (11). ge-
trewit (9), -trut (68). virtruwet (19).
vdrut (17). geelieht (20). eefrauw (65).
Nuptialis hd. nd. man-, mam- (110^)
-bar, -par (1); manber; m. zu heiraten
(75), m. bequemlichen (68). bequeem tzo
hilligen (132). hochtzytlich (75). zytig
in die ee (110). man-bret (6), -golt (1).
Nup-tie, gew. -cie (cf. sponsale)
brut-lauff (1102, msc. 126), -louff (68),
-lauffe (20), -laufft (19), -laeh (13), -laeht
(93), -lachte (855), -loecht (11), Ad.
-sehafft. brut- (69), braut- (134) -schafften.
bru-lauff (1105), -lofft (132), -loeht (99).
hd. hoch-ezijt, -ezyet (151), -eziten (69,
110), -gezijt (Y), -zeiten (134), -ezeyt, £
breutschafft (66, 70, 151), -zeit der brut-
schafft (75). houchzijt (67). koste (Chytr.)
*Nupu- v. Nupa-gundium.
*Nupulus (aus nutulus?) vorchti-
ger (74).
*Nurare wonschen (19).
*Nurenberga (cZw.) nurenberg (1).
Nurus, rurus (1) (V bruta 141, Gl.
m. Q. d. D.) hd. snur (1, 4), schnur (v£
bawari vocant 88), schnure (75), snorch ;
snur- (55), snor-, snoer- (20) -che (wett.
sehuórch); sonis (19), myns sous wip
sim. nd. snare (81) mynes sones wif,
eens zoens wijf (11). sehwagers wyb
(68). soenwiff (20). ein sunf- (69, 75),
suns- (44, 134) -fraw. sunssun (91). schwi-
ger (V. vxor filii (67). swygeri (106).
*Nus- v. Nu-pagundium.
Nus-piam, -quam Ad. »d. nummer.
nyerge-n (6), -nt (5). nirge-n (17), -nt
(20). nerg-ant (21), -en (23). keynen
endin (85). nener stede (23). niwern (99).
Nuta-, 4 nuti- (Gl. m.) -bundus Ad.
wankel-mudig szm., -mietiger (76). wan-
ehelmudieh (12). vnstete (8, 9). zwifel-
hafftig (10).
Nutans sehwebender der da anhebt
zufallen 7 verzwifelen; ein vnsteter vs-
schweiffiger (65).
Nu-, 4 nut- (76) -tare, 4 -tere (74)
(i£. tremere, va-, fa-cillare) Ad. wa-,
wi-, (1, 10, 76) we- (12) -nken. Ad. nd.
wankelen. swenekeln, wagken, slottern,
snallen, zittern (74). schwankelen (68,
69, 134). schwainken Z zitteren (6). ste-
tis wancken 7 wincken (8, 9). lieben;
ziddern; struehen (17). beben (67, 152).
beven Z snovelen (107, 132). by-. bi-dmen.
ezettern (21). zedern (5). cidern (18).
tze- (93), ce- (22) -tern. tzwyveleu (12).
49
386 OBD
zwifeln (10). gnutten (88). nutatzen mit
den henden oder fussen hin vnd her-
wider lallatzen (15).
*Nutibunde vngewiDlich, zweyffelich
(14)
Nuti- v. Nuta-bundus.
*Nutriatrix nererin (75).
*Nutriea-men, -re, -ri, -tor v. Nu-
tri-mentum, -re, -tor.
Nutrieius nerer (75). einer der einen
ernert (110), do ein nert Z zucht von
kintheit vff (65). futer (8, 9). voeder
(132). magezoge (121, Gf.).
Nutri-men, -mentum, -camen (76),
-tio hd. nd. vod-, vud-, foed- (20), vff-
enthalt- 7 spys- 4 für- (65), ner-, Ad.
OBE
nar, narr- £ futer- (8)
voetsel (132).
Nutri-mentalis, -tiuus spyse-nde 7
-lieh (12).
Nutri-re, -care, -cari Ad. fe-, foe-
(20) voe- (99, 132), nd. vo-, vü- (19),
vue- (11) -den. furen, futern (9). vff
enthalten (65). Ad. nd. neren, leren. Ad.
nern, er-, ge- (18) -neren, spisen.
Nutri-tor, -cator Ad. nerer, er-n.,
der-n. (3), fod- (5), fott- (21), fut- (133)
-erer; fürer (67). nd. vode-r, -re; uvdre
(99).
Nutrix Ad. nd. amme. hd. am (18),
seugam (65, 110), nererin, er-n. (110),
furin (6), fudersin (20). voetster (132).
uvstre (99).
-unge, -inge.
OBE
*Nuttare v. Nutare.
*Nutus v. Nisus.
Nutus hd. winck-, wenk- (19, 23),
futter- (21. »« nutrire) -unge, -inge.
wynkende (20). hd. wi-, wa-mken. ein
zeichen des willens (65). zeigen (920).
wille (55, 8, 9). will (1, 65). gewalt (8,
9). en gelat (23).
*Nwbenburga (ciu) nwwenborg (b^).
Nux (cf. nueus) Ad. nuD, waliseh
n. (759), welsch n. (75); noD, noe (10),
nusch (20); nuz- (102), nuf)-, nof-baum.
nd. nut, not, notte (11), nutbom, note-
boein (11).
*Nux myristiea, 7 museata ? indica
(74) museatnuf (91). muschat (74).
"Nux pinea zirbel-, 7 zirlin- (116),
-nuf (116), -nüflin, artzepffen (144).
O nt. watfen (74). stupet wundert,
vocat rueffet, dubitat zwyfelt, indig-
natur vngnedigt, optat haffet, clamat
schryet, conqueritur claget, bittet, er-
suffezet (15).
Ob /d. durch. Ad. (b, 133) nd. dorch.
darvmb (68, 69, 110, 134). dairom Z yn-
tegen (132).
*Obaken (4. cyphus, cf. obba) kopff(74).
Obambulare Ad. vmb gen sm.
Obambulatorium vmb gank (20).
Obarare vmbehren o. brachen, die
bawren heissen es strauchen, so man
blos den wasen bricht (126, sZm. Pict.
cf. St. 9, 407). umaren, brechen, die b.
h. es straucheln (Fris.).
Obaudire (7. obedire q. cf., contra
i male audire, auditum. obstruere) hd.
nd. v-, hd. vber-, ge- (9), ent- (85) -horen.
hd. gehorsam sin; mit willen deuben;
mit w. daup (19), daub (110), douff (132),
toub (68) sin. mit w. doefte wester £
onhoerde w. (sc 11). vngehorsame syne
(19). willenz dauff sin 7 vngehorsum (20).
nit woellen hoeren (68, 110). niet willen
horen (132). obed-ieren (68), -yren (132).
*Obaudire (»« obdere) v/bergen (8).
Obba, 7 oppa (Gt.) (cf. ob-aken, -la,
-da) polle 7 stoppe (19). pulte 7 stoep
(11). slute (55). schlauch o. sester &c.
(Ki*.). gebiza (Gf) rone (125). eine roh-
nen O0. klippen us ags. cuppe (Gi.
Aelfr.). nl. kitte (116).
Obeaput ags. foreweardeafod (942).
Ob- v. Oc-cecare.
*Obcenum v. Obseenus.
*Obeingere vmbgurten (20).
*Oboolere (sí. obeulere) verdecken
(14).
*Obda (7. foramen in lagena 16. : ob-
O
dere, cf. obstructorium ; »« obba) en
spunt hol (23). sponthoel (97). legel
loch (76). flesche (19, 20). eruseln (20).
kruoeh (19).
*Obdelectabilis
vmb (65).
*Obdensare, -ri dick machen (1t).
heymlich geben (8, 9. 54. obdere?).
Obdere hueden 7 vnderdoen (20).
behuden(11, 19). v)-bergen Z -slissen (9).
beslieBen (17 szm.).
*Obdieere wider reden (9). wedder
sprechen (8).
Obdormire ent-schlaffen (65, 110),
-schlauffen (68), -slaiffen (132). v?sloffen
(8, 9, 1T). sterben 8, 9). storben (11).
*Obdormitor v. Soporator.
Obducere (27. sepelire 11) engegen
leyten (110). hinumb führen (126). vber-
(110), be- (8, 17) -decken. bedeneken;
ezeihen; v'stocken (9). be- (17), vber-
(65) -ziehen. v?helen (8, 9, 17).
Obduetio vberdeckung (110). vnder-
(8), vnderge- (9) -druckunge.
Obduetus píc. hd. gedeckt, vber-
zogen. ouertgetzogen (132). ny dder- (11),
vnder- (8, 9) -gedruckt, -gedrucht (8).
vlleyt (1T). verplichen (65 va»).
*Obductus, g. -us sbst. vber-zug (110),
-deeksel (68). ouerdechsel (132).
Obdurare Ad. v-harten, -herten,
-hirten (17). ober herten (8). nd. v?har-
den 7 hart maken.
Obduratio Ad. v-hartunge (20), -hir-
tunge. hert-, vnbarmhertz-igkeit, karck-
heit (65).
Obduratus v'harttet (68), -hart (110,
132).
*Obecio v. Obicere.
lustlich vmb vnd
Obediens Ad. nd. gehorsam. geuolg-
ich (126). vnderdenich (23).
Obedienter gehorsamtlieh (20).
Obedi-entia, -tio d. gehorsa-me |
(126), -m (12, 17), -mkeit. nd. horsamis |
cheit, ghe-h. volg (126). vnder-tenigkait
(76), -denikeyt (1).
*Obedire (a/ph. obaud-) teuben (f.
auditum obstruere 69, 134).
Obedire horsam (18, 92), Ld. md.
ge-h., -horsun (20), behorig (12, 14) |
vntertenig (1), vnger-denig, -deynig d). |
hd. -tenig sin. hoersom wesen (1l)
achter horen (14).
*Obeffero (aus obesse q.v.) schaden |
(11). |
Obel-are, -lare (147) (7. sagittare Br.)
schieDen (68). schyeten (147). j
*Obelus (»« sagitt- »« sagin- cf. |
pre.?) v. Obesus. |
Obelus spieD (110). spy (132).
*Obemulus (aus proemium 9) 2. pro:
hemy prologus quas? pre emulis dictum |.
(76). vorrede (8, 9). |
*Ober v. Obex.
Oberrare erren (5, 23). hd. irren;
v'-, sere (19) -irren; v'irn (17), zwifeln, |
v-zw. sim. doben (20). dwelen (11, 22).
dolen (99). |
*Obesare (i. vocare à impinguare 16)
hd. mesten, vet 7 feyst werden, feyDt
machen. |
Ob-, obs- (133) -esse Ld. wyeder.,
wider-, weder- (23), vnder- (v, 22), |
gegen- (132 sim.) schad (68, 110, 184)
-sin sm. wider steen (4). schaden (8,
9, 65).
Obest-a Sa Aelfr), -rum as. beost
(94, G1. Aelfr., beoth (136). j
Obesus pfíc., 4 obelus (147) be-nagen!-
E
OBI
(9), -nagit (8), -naget (75, 110), -knaget
(132), -gneyt (17). virezert 7 uffgeBen
20). feist (8, 110). gantz kugelecht vor
eyDte (65). vet (132). aever vet of meer
dan vet (141). ge-mest 7 -nossen Z ver-
farstu-ngt, varr. -ng, -gt (15).
*Obesus sóst. schotel-brot (20), -broet
(11).
Obex, ober (81) (cf. opex) Ad. nd.
grindel; re-, de- (22), Ad. ri-, rie- (10),
rig- (v, 19) -gel. ryeer (18). grendel an
einem thor (68). gr. o. rigel an einer
fhuer (110). glinder (58). grundel (11).
| sehelde an eyn doere; cluyster (132).
sehelder (5). schalter (6). schalder Z
! lunse (19). lun (141). sehalek (7). für-
| sehub (126 &e.), -schieber (Fris.), -wurf
| sperling (126). schranpaum (1. cf. Sm. 3,
516). nagel fur ein rad, v/g. loene; narb
| an einer thur (Z. repagulum vectis 75).
*Obfamulari (7. seruire 16) dienen
(8). dinen (9).
*Obfeeturus schedlicher (74).
| Obfirmatus widerspenn- 7 kib-iger
| (126).
*Obforatus (sí. obfatus) sum 7. lo-
| quor (16).
Ob- v. Of-fuscare.
| Ob-, og- (64) -gannire widerclaffen
|! (110). zu- (68), yntegen- (132) -sprechen.
sehwetzen (64).
Obhorrere gruwen han, furchtem,
grusamcelieh sim (65). grausam, scheuz-
| lich, ráuwisch sein (126).
*Obia v. Orbia.
| *Obi-, selten obji-, obij-cere, prs.
| obecio Ad. vur-, fur-, vor-, ver-, enge-
| gen- (65, 75, 110), eyngegen- (19) -werf-
fen. nd. vor-, yntgegen- (132) -werpen;
| tegen warpen (11). vorstahden (st? sc?
| 12. vorweysen (3).
| . *Obic- 7 obit-ulum (cf. oblieulum,
| ladum, forlieia) velden als die becker
| haben (15).
Obieetio vur- (9, 20), vorge- (8)
| -werffunge.
Obieetum d. wyeder- szm., nd. we-|
| der-schin, -styn (sc 97), -schein (4), Ad. |
| -StoD, -stoiD, -worff, -wurff, -lang (6),
"ehlag 7 -gang (63). hd. gegen-, geyn-,
| vnder- (76) -wurtt, -worff; zegen-w. weder
| ein bof bliek (6) das den menschen
|! beweget vnd enzündt vnd macht in
hiezig inbrunstig (65* Mreg.) vor-worffe
(10), -schof) (19), -worff dez gesichts (17).
get i -blick (63). eyn boif wid-
er blick (1).
Obieetu-s, -m ver- (17), vorge- (8,
9) -worffen.
*Obi- v. Bi-farius.
Objicere v. Obicere.
*Obinstus (zw. obortus und obp-;
qus obeliseus.?) 7. locus vbi fuit simu-
| laerum solis apud gentiles (16).
Obire Ad. sterben; vmb-, hin- (7)
"gan sim. nd. steruen £ vmegan. en
e. (11), gegin- (8, 9) -gen. voln- (17),
ol- (8, 9) -brengen, -bringen (9).
*Obirirri v. Oborior.
- Obiter zwischen das (110), tusschen
| dat (131) ich komme. anhand (114). vn-
derwegen (125). d
| "Obitulum v. Obiculum.
OBL
Obitus dot (8, 110). tot ? tod (9).
ghestoruen (23). sterb-tag (68). sterffdath
(132). abgang (110). Ad. begenckenif) sm.
Obiurare hd. ser swern.
Obiurgans scheldende (8).
Obiurgare, -ri hd. nd. schelden. Ad.
schelten, schalten (6), stroffen (8); straf-
fen (9, 75) als die wijber die man str.
(15).
Obiurgatio Ld. nd. scheld-unge, -inge,
-enisse (8b).
Obiurgator /d. scehel-ter, -der.
*Obla (st. obba) balge (9).
*Obla-men, -tio ^d. oppe-, -runge;
opfferung. nd. offeringe, -hande (132);
opperinge.
Oblanguere serben (126).
Oblata oueflade (»— flade) 4 hostien
(19).
*Oblatare v. Oblatrare.
Oblatorius (i. ménistralis 16) dinst-
haft (8, 9).
Oblat-rare, -are (76) bellen (110).
belken (132). Ad. widder-, eynwidder-,
nd. weder- bellen, -hellen (22), -klappen
(1D). Ad. widder-pellen (151), -billen (5),
-beln, -claffen; wedder belen (8); dieb
an sehrien szm.
Oblatus Ad. geop-pert, -fert. gestalen
entsehuldigunge (11).
*Oblatus s. 4. decl. (2« obitus) ?.
circumdatus t mors oder begenck-enif)
69), -ni (134).
Obleetame-n, -ntum Ad.lustig,lóstig
(4), lustlieh (68) ding. nd. lustieh dink.
ge-lust (9, 11), -lustekeit (8). lustigkeit,
wollust (65).
*Obleetamentum (»« oble-, obli-
gamentum) ein gebott (6). ghebod (22).
Obleetare lieb (9), lust (110), vil l.
(68) haben. lip han (8). doen v^freuwen
& lust hayn (132). freuwen (110).
Obleetari Ad. nd. lusten. d. ge-l,
lustern £ liebhaben (17), begeren. lues-
ten (11). verlechkern (1).
Oblectatio Ad. lust, ge-l. (8235, 9),
luste (8b). süssigkeit (65). ge-noichde
(132), -neigt (sic 68). betriegung (16). n9.
lustinge. :
Obleetator Ad. be-trieger, -triger,
-treger, -drieger. nd. bedreger.
*Oblega-, obleg- (23) -mentum pot
(9). bod (23). ge-bod (17), -boid (5).
Oblegare Ad. senden (8, 9). widder-
reden 7 -sennen (17).
*Oble- v. Obli-gatio.
*Obleg- v. Oblega-mentum.
*Oblentale (: obolus) hellincwert (20).
eyn hellingeswert (19).
*Opblie- v. Oblig-amentum.
*Obli-eulum, 7 -tulum (3, 4, 75, 16),
1-eulus (14) (instr. ad. f'arcienda salsucia
sim. cf. obieulum) wurst-felg (v4, 16),
-pugel(z4), -bügel (4), -bógel (3), -bogen
(75). worst-(8,17), worf- (sc 9), worste-
(23) -bogel. woersthoeren (97).
*Oblieus (cf. ob-liquus, -olos) hof-
arohti 4 houorosti (Gf.).
Oblig-, oblie- (136) -amentum Ad.
gebot. ags. lybb (94, 136. a/s ANestel-
knüpfung ?). :
Obligare Ad. nd. v-binden, -benden
(13), -pinden (1), -pliehten (17), -seezen
ODBL 381
(8, 17), -haehten (106) behagten (99).
zusamen binden (8, 9). schuldig syn
TN 110) be-kummern (19), -kommern
(20).
Obli-, oble- (17) -gatio Ad. vorlo-
bunge (9), sehuld (110); vbin-tnif (65),
-dunge. eyn bind-unge (b,6), nd. -inge,
hd. v-b., -bendunge (18) des rechtes
(b, 21), hd. nd. des rechten, des r. of
Schultz (182), im r. (69, 134), des rich-
ters (68).
Obligatus Ad. v-, vmb vnd vmb ge-
(65) -bunden, -saez (8) -saezt o. -lobet
(9). schuldig (110).
Obligia v. Oligia.
*Obligumina v. Abligumma.
Obligur-ire, -are (19) vir- (19), be-
(in. v?- verb.? 11) -slinden. ver-schlecken
(126), -derben (68), -deruen (132), -bras-
sen 4 vnnutzlichen v'zeren (110).
Oblimare be-sudeln, -schlirpen; ge-
schenden; (rem das sein) ver-schlinden
4 -schludern (126). putzen, liechtabrechen,
schnewtzen (74).
Obli-nere, -üo is (19) ent- (19), -ont-
(11) -reynen.
Oblinire beflecken (18^).
Obliquare Ad. nd. erummen. krim-
men (76). kromen (21). hd. kromp ma-
chen. beugen (5).
*Obliquatorkrummer (68, 110). krom-
mer (132).
Obliquatus gekrammet (8, 9).
Oblique schelb, zwerchs, seitlingen,
beseitz (126).
*Obliqu-ere, -i v. Obloqui.
Obliquitas Ad.krum-, nd. schef-heit.
schelbe 4 krümme (126).
Obliquus Ad. nd. slim. hd. schlim,
slimp (21) slimpe (133), schlimp (7);
sehlym-s (134), -D (69). nd. sl& (slem
ausgestr. 23), slen (22). hd. nd. krum,
krom. Ad. krüm (8), krump, schebe £
schel (b^), sehif (8), gesehewbt (1, 3).
nd. seof (229). schele (19). schálb Z seit-
ling (126). vberzwerch (114). vnretht (20).
*Oblitaur-um, -is (19) (aus oblato-
rium?) opper- (19), offer- (11) -gelt.
Oblit-erare, -terare, -urare (s. «.)
(v. delere t& obliuioni (radere Br. &e.);
vergessen (110). diluwen (99). durch-(126),
ab- (64, 126) -tilgen, 4 -thun (126). ob-
litterare 7. litteras delere male scriptas;
obliturare 7. abduco, oliuisco (76).
Oblitescere inn- 4 ver-ligen (126).
*Oblitor 2. cementarius (16).
*Oblitulum v. Oblieulum.
*Oblit-urare v. -erare.
Oblitus (a verbo obliuio 76, linire
smyeren 10, lere smeren 13) ent- (19),
virun- (8), ont- (11) -reynet. be-fleckt
(110), -clecket (9), -sehmieret (68), -schiDen
(10), -sehlirpet, -sudlet, sülcht (ceno mit
kaat 126).
Oblitus Ad. (ich hab 75) v'gess-en,
-ung (18), -ick (19), -lich (20). ni synnich
(20). vnsynnick (19). nd. vget-en, -ich;
vsumich.
*Obliuere (st. oblinere) be-flecken,
-solen, -suluern (74).
*Obliuio v. Obhitus.
Obliuio Ad. v'gess-unge, -enheit (4),
-liehkeit(65).virgess-(19), nd.v'ghet-inghe,
helle (74).
Obliuiosus Ad.v'ges-sig,-sen(132),-lich
(8, 9, 65). vorgeiflieh (8). nd, v'gheten.
49 *
»
388 OBN
Obliuisci (oliuisco 76) hd. v'gessen;
eyn deyl ader ganez v!g. (17). virgesten
(8). nd. v'gheten.
*Obliuiscibilis virgessenlich (20).
Obliuius Ad. v'gebig.
*Obliuo v. Oblinere.
*Oblo-eutio, -quium affter-, hinder-
(19) -koze (9), -sprache (19, 20). achter
spraek (11).
Oblo-eutor, -quutor cleffer (110, 132).
klapperer (68).
*Oblongitudo langekeyt (5^). lank-
-ketecht (1). lengelochticheit (23).
Oblongus lang (68). langk (10). seer
lanck (110, 132). lang-lecht (71), -elich (5^),
-alot (752), -elot (75b), -lich als die vaf
(15), lechtiger als ein schiff o. ay (74),
hd. -elechtig, -eloftieh (225), lidig (6).
lane lechtik (13). kankelat (1). leng-er
(18), Ad. -lich, -elet (65), -elechtech (22),
-eloehtieh (23), -elecht vnd senbel (17).
leneklieh (164).
Ob-loqui, -liqui, -liquere (152) Ad.
affter-, hinder-, misse-, mis-(18), myf- (T,
134), my-, mi-, misch- (5), mist- (11), 1n-(6),
widder- (85) -sprechen. nd achter-, mi-
spreken. achterrugge claffen (132). mif)
redden (1). hd. nach- (68), hinder-reden;
hindren (6), schenden.
Obloquutor v. Obloeutor.
Obluctari entgegen ryngen o.vechten
(110). yntgegen sprottelen of v. (133).
vber streyten (9 szm.). striden (11).
*Oblus v. Obulus.
*Oblustrare hd. vmb-dun s/m., -gen
(17), -Iuchten, -leuchten. nd. vme-luchten,
-lusten (22), -don. entgegen luchten o.
vmlychten (110 sZm ).
Ob- v. O-minosus.
*Obmissio (cf. om.) virlaeDunge (20).
*Obmissus vnderwegen-lassim (8),
-lon (9).
*Obmittere (c7. om.) hd. vnderwegen-,
vnderwen- (8), hinder- Z wir- (20) -laBen.
v) laussen (76). affter laDin, Mrg. hinder
layDin (19). v'laten (11).
Obmurmurare widder kosen 7 mur-
meln (11). wider-m. (8, 9), -reden (9).
*Obmute-re, -scere d. nd. stum,
stom (21) werden. hd. v'stummen, swigen
v'sweygen (9). '
Obmutescere zu eim stummen machen
(65)
Obniti //d. widder- szm., wedder- (85),
hd. (152) nd. weder-drucken, -druncken
(22), Ad. -drocken,-trucken(6,134),-dricken
7 kilen (st. kiben? 18), nd. -kiuen (97),
-pinen (85, 99), hd. -streben, -steen s?m.,
-sperren Z -tringen 7 -halten 7 -fechten
(126). vme kiuen (23). vmb-knien (5, 7,
-kinen 5*?), -keymen (21).
Obnixe (7 ntente, humili-s, -ter, 5«
obnoxie) d. gencz-, angst- (69), trungen-
7 widderspennig- (126) -lich. flyBelichen
(12). eyn veldiekeit (9).
*Obnixius (7. obnixus &c. 76) genez-
lieh (9, 17). eyn feldig (8).
*Obnixius v. Obnoxius.
Obnixus (Z. conatus; subiectus, humi-
lis Br. &. »« obnoxius; /laboriosus bv)
arbeydi-g (5), -ek (23). Ad. erbe-dig (21),
-ndig (66 &e.), -nedykafft (bb) ;arbait sam
(1); eyn-veldig (9), -feltig (110), -ueltig
(15), -fltig (134), -faltig (69). vnderthe-
nig 7 schuldig (110). vn-schádlich (134),
OBO
-schedlich (69). demuteglich (68). wider-
wertig (64). pendig ; willig vnd gehorsam
von wegen der that o. der schuld der
verhandelung (75. »-« obnoxius). «gs.
strim-endi (94), -aendi (136).
*Obnobii montes das heschegebirg
(125). Cf. abnoba der Randen mit sampt
dem gebirg in der Bar (Das.).
Obnoxiezag- 7 vnderdienst-lich (126).
Obno-, obnu-, obni-xius Ad. nd.
schuldi-g, -ch. 4d. v'bunden, vnderthe-
nig. onderdenich (132). schedelich (20).
be-gangen (10), fangen £ -woren (12).
tasig (7. propter culpam. aut offensam
alicui suppositus, obligatus aut territus
obno-, varr. obni-xius 75. cf. dásig,
dausig &c. St. 1, 269. Sm. 1l, 400 sq. Gf.
5, 460. BM. 309. Gr. Wtb. 2, 809 sq.).
Obnubere be-decken (19), -deecken
(11), -schemen Z -sehraen (9). schemen
)5
*Obnubilamen bedeck-ung(19),-enisse
(20). bedeeckinge (11).
Obnub-ilare, 7 -ulare (75) wolcken
(1) vmb-geben mit nebel o. w. Z -legen
mit tunckelheit (75). benebelen (62).
wulcken (17). dunckel machen (65, 110).
v'dusteren (132). finstern (8, 9). vmb-f.
(16). al vmb-f. bewoleken (5), -vinster
gewolekent (133), -vndumb v. o. gewul-
ken (74), -vii dom (s£. vnd om) bewelket
(21), -tinster gewoleket (67), -f. wolten
(18). al vm f. gewelket (6). al vmb f.
gewolket (152). als vmb f. gewurcken
(1). vme duster bewolket (23). vme dister
gewolket (22). vberal fynsteren gewulcken |
(66 &c.). allenthalb betynstern o. dunckeln
(69), tuncklen (134). Ad. bedecken.
*Obnubilatio bedeckunge (20).
*Obnub-ulare v. -ilare.
*Obnuere leuken (8). vl. (27). lewgen
(9). obnuo 7. f£ego operio i celo (16).
obnutus veste circumdatus (Gl. m.).
*Obnuxius v. Obnoxius.
*Obobdur v. Oborior.
*Oboculare (7« obeulere) ver-bergen,
-mompelen &c. (147).
Obole-re, -scere v^-geen (110), -gaen
(132).
*Oboliseus des hymmels hoicheit (147).
*Obolos (cf. oblieus) hofinac (? Gf.
4, 838).
Obolus v. Obulus.
*Obori (cf. sqq.) in sick soluen volden
(22). in sek zuluen wolden (23) opwas-
|
sen (11).
*Oboriari (cf. prc. sqq.) krummen,
falten, insichtziehen (74).
Oborior (-iris, -itus sum 110) hd. in
sich selber ualten (6), falden (17), felden,
fallen (7), vallen (4), faln (18); in sich
(21), zusamen falden, falten; zu-sammen,
-samen (76 &e.), -huffen, -hauff (17, 18)
krummen, krimpen (18), krimmen (76);
vber sich (68), vf£, of-, auff-, wider- (4)
-wachsen, -wachDen; vff-, nd. vp- (132)
-wassen. vffgeen (110). wider gebern (17).
Oboriri (von oborior wuntersch. ?n
Mss. mog.) hd. widder-, vff-wassen sm.
wyeder- (5), weder- (22) -waschen.
geborn werden (8, 9). ob-irirri (1),
-obdur (6), -ortiri (23) widder- (1),
wider- (6) -wesen. weder wassen (23).
Obortus vffge-waDen (20), -wayssein
(19).
|valde de pilo 76) (cf. Gl. m. 5, 13, 14)
OBR
Obpansus wider ausgerackt? gebreyt
(9. séim.). É
Obpigno-, obpingno-, oppigne-rare,
obpinguero (76) hd. vor-, ver-seezen ;
be-s., -schatzen, -schetzen (18, 110, 132),
-schatten o. binden (sc 68); pfenden.
penden (132). nd. be-setten, -zetten (97).
*Obpingware (cf. prc.7— obpugnare?) *|
bezetten; stormen, bulderen (99).
Ob-, selten op-probriari widerdrief)
thon (110). smechen (1). Ad. v-smahen,
-smehen, -schmachen (6), -schmahen,
-schmáhen (134), -scehmehen, -schmechen
(67), -mechten (7), -sehemen (18). md.
v'sman. lasteren (68).
Ob-, op-probriosus laster-lich (132),
-ig (110), -echt (8^).
Ob-, op-probrium (7.improperium
hd. nd. laster. obir-l. (5^). schand 7 l.-re
(*). laester (97). lasterung (110 &e.)
schmaung (6). Ad. nd. sma-, schma- (134),
vorsma- (5, 22) -heit. Ad. sma-, smo- (9),
Schma-, v'schma- (6) -cheit. v'smeht (17). |
scheltwort (69, 134). schande (20). seham-
perung (65). spottunge (20, 110). be-sp.
(68), -Spottzonge (132). vneer (110, 132).
*Obquam Ad. durch welche (Voce. ex |
quo), weleh (151), welher (152).
*Obquam eausam (é6am) von welei- |
cher sach (1). Ad. durch welcher sachen,
d. w. sach, d. wellicher sach (6) wegen. |
doreh woleher sachen willen (18). md. |
E welker zake weghen (23), auegene |
22).
*Obreatus (7. occaszo 76) entschuld- .
unge (8, 9), -igung (76).
*Obrem, melzus quamobrem warumb
(110). wairom (132).
Obrepere, obripere (psi ptum 110,
132) 7. vndique repere &c. (Br.); vbique |.
rapere 2 subintrare scipidum (76. »«
stupidum /fieri obrigere). vmkrichen
(8, 9, v6). vnder ecrufen (20). heimlich
in-gen (68, 110), 2 -kriechen (110). h.
darin-kr. 4 -schleichen (65). h. ingaen £
inkruyfen (132). obripeo pui ptum 4.
valde rapto (16). ,
Obrigere (2« rigare) Ad. v^harten, |
-harren (5), -herten ; harth machen (18^), |
herte 7 stede werden (8), trucken,
drucken, duneken (5), tongen (6), tungen |
die acker (4). nd. v-, be-harden; du!
do-ngen. |
*Obripere v. Obrepere.
*Obrip-ilare, -ulare (74), -ulo (4.
j
|
zu roufin (8). heruf) reffen (76). vast
har-, var. her-aufrauffen o. entharen(v4 |
Obripilatio chalauua (131,
gruoth (Gr.).
*Obrip-ulare v. -ilare.
*Obrisum v. Obryzum. |
*Obrisus (cf. obryzus) píc. sbst. be.
spottet (5). misse-b. (23). be-spot (Bb7
29), -spottunge (6). v)-spott 2 -spottungo
(17), -spottet (21), -sputtung (4). gespot!.
ten (18). ge- (8, 9), v- (17) -lacht. ge
malen (12. s. obryzus). ver-soptet
-Jachet £ eurwm (16). ' |
*Obrita (sí. orbita) uuaganleisa (86; ?;
*Obri-tus, -xus v. Obryzus.
Obr-yzum, -izum, -isum, selfe
aurum Oo. golt (68, 132). smalz-, g
OBS
smalzet, irsotanaz, gewieret (Gf.) clar
(17, 91), clar vin (8, 9), luter (110), lut-
ier (23) golt. scheinendtgol der pesten-
farb (74). vbirguilde (104, szm. Gt. cf.
BM. 553). ags. weald gold (Gi. Aelfr.).
abrizum /. splendor (136). Cf. abrigeum
(Gl. m.), abregium 7. sp/. aur? (139).
Obryzus, obri-zus, -sus, -xus, -tus
(85) clar (85, 23).
Obruere Ad. sencken. nd. zenken.
sineken (18, 97). v-s. (9). sweneken hin
vnd her (:5). vmbe wallin (21). valn (18).
hd. vber-, v- (8, 9, 110, 134), vz- (8b),
nidder- (1), vnder-, vmbe-, Ad. nd. vm-,
nd. vme be-, on/er-vallen. vnder- (20),
be- (19) -werffen. be-warpen 7 -deecken
(11), Ad. -decken. v-drocken 7 -stoppen
(11). ver-, var. vber-schlahen (65).
Obru-tus, 7 -itus, (110 &e.)) -us (7.
eolapsus 74) (»« obrisus? doch oft
anderwürts v'-spotten »« -stoppen, -schop-
pen) Ad. bedecket ; v?-faln, -fallen, -spottet
(21 &e.), -spotet (134), -spot £ -schutet
(66 &e.), -schuttet (152), -schute (133),
-stopht (1), -stopfet (6, 76), -stoppet (5,
23). beworffen (20). beuallener als in
einer kule (74). vber- (68), ouer- (132)
-gevallen.
*Obsannare, -ri zurnen mit geschrey
vnd bosen worten (75).
*Obsarare v. Obsecrare.
*Obscedo v. Oscedo.
Obseenitas wüst 7 gróbe (126).
Ob-seenus, -seenum, -cenum /d.
yn-reyne 7 -kusch sm. nd. onreyn. stinck-
und (9), -ende (8, 10, 12), -endieh (13).
snode (5, 9). wyest vnd katig, var. kot-
tig (64). vn-lüátig 7 -sehampar (114).
widder stennig (11).
*Obscines v. Oscen.
Obseurare Ad. dunckeln. vd. (5)
-tunckeln (6), -dunkern (23), -donckeren
E" Ad. vin-, du-, nd. duu- (11) -steren,
d. -stern. /Ld. duestln (20); vinster
machen ader dunckel sZm.; v-, be- (12)
-decken.
Obseuratus /,d. v-dunckelt,-tunckelt,
-blichen. v-duystert Z -donckert (132).
*Obscureire (frz. obseurcir) vorblec-
chin (bb).
Obseure duesterlich (20).
... Obseuritas finster (12). Ad. f.-nisse,
-heit, -e 7 tünckle (126). Ad nd. duster-
nisse, -heit. Ad. dunckel-, nd. donker-
(132) -heit.
Obseurus Ad. nd. duster. duester
(20). ^d. dunkel, tunkel (6, 151), finster.
nd. dunker, doncker (132).
.. Ob-seerare, -sarare (5^) Ad. bitten.
bidden (11, 20). byddin (8^). beten (9).
heylg ding b.(5^). vmb heilig d. pitten
(1), biten (134). h. d. b. (4). dureh h. d.
b. (88, 110). heilige d. bitten (68). Ad.
vmb h. d. byeten (7), byeden; beschwe-
ren durch h. d. (65); h. Z7 heimliche d.
pitten (75); vmb helge dinge beden
Sim. bidden heylige d. (17). by hilligen
dingen b. (132). vme hillich dink b.
E, durch etwas heiligs einen bitten
Fris.).
. Obseeratio Ad. fleh- (8), fle- (9),
bitt-unge. bedynghe (132).
Obseeundans gehoryg (9).
. Obseeundare /d. nd. (132) dienen.
inen (8, 9).
OBS
Obseeundator diener (110 &e.).
Obseeutor dien-, -re (11), Ad. -er.
*Obsedar fry gesieger (1).
*Obsedare pflanezen (9). planezin
8). geyseln o. leysten (74).
*Obsedatus belegen (8, 9).
*Obsedere v. Obsidere.
*Obsederi eyn burg beligen (11).
*Obsediare belegen ein burg (8, 9).
s e ver, vmb-hagen Z -zeinen
126).
Obsequens dinstlich (62).
Obsequi (7. ancillari 1) Ad. nd. die-
nen. d. vB vnuerpflichtung (75). nd. denen,
deynen (22). nachgeen dM
Obsequiale dienstbuoch (64).
Obsequiose dienstlich (20).
Obsequiosus dienst- Ad. -hafft, -haff-
—
tiek (19), -hafftig, -hafftlich (ea -ach-
tieh (11), -barlieh vf vnuerpflicht. (75).
Obsequium (7. exhibitum seruzcium
gratis et habet fieri inter. pares 16) hd
nd. dienst. Ad. dinst. nd. denst. dienst-
barkeit (65). d. vB gutem willen vnuer-
pflieht (75). willfart (126). 4. seruicium
dinst; reuerencia, dc. exhibita et. fit inter
pares et aequales bete dinst (4).
jede (herba) ringe-le (19), -1
(11).
Obserare slyfsin (19). sluten (11).
hd. zu- (8, 9), be-sliBen sZm. verspren-
tzen (126).
*Obseratio besliebunge (20).
Obseratus beslofen (20).
Obserere (ui itum 110 &e.; ris ob-
seui obsitum (7. contra 4 undique semi-
nare 4 plantare 0 tegere; xis rui obser-
tum 2. contra serere 0 c. mittere 0 com-
miscere Br.; ui 4 serui situm 7 sertum
i. planto t impedio; obserit impediens €
odio firmans 16) hindern 7 besehen (8,
9). seyen (68). entgegen s. (110). ynte-
gen sayn (132).
*Ob-, semi-, trama-serieum halb-
seydin (74).
Obseruantia 2. reuerencza 0 terrena
exhibicio wertliche ere (4). haltung (65).
ein be-h. pr. cumreuerentza honoris (110).
behald- (8, 20), Ad.nd. bewar-, fullebreng-
(20) -unge, inge. bewysung der erwir-
digkeit in zeitlichen dingen (75).
Obseruare Ad. bewarn. Ad. nd. be-
waren, -schirmen (5, 16), -schermen (23),
-halten (110), -halden (8, 9, 20). vmb
vnd vmb halten Z vffmerckung han (65).
laegen (20). lausteren (126).
*Obseruari v. Obuersari.
Obseruatio Ad. beschirm-, bescherm-
(18, 23), behalt- (110), behald- (17), $war-
(20 Mrg.) -unge, -inge.
Obseruator ufülüger (62).
Obses (7. obstagiu-s 3, 8, 4, -m 9)
ein pfant (4). pfandsman (114). pfender
(qué recipit pignus 15). hd. em leyster,
oder ein mensch das do stet alf) ein
pfant sim. (Voce. ex quo), einer der fur
sin pfand stet (68), da einer sich ver-
pfendt fur ein andern 7 eyn burg (110).
hd. nd. gise-l, -ler, -le (81). Ad. gibel,
geisel (1, 9, 114), geyDel (18), geisseler
(74). eyn giseler 7 eyn mensch daz da
stet als eyn phant (5). m. daz da stet
ios
*
OBS 989
das da stat for ein pfand (6). eyn gisel
alzu man eyn ding vor seczit (55). en
ghiseler en mynscehe de dar steyt alze
en pant 7 de gesat is (23). eyn geise-
longe off dat is eyn m. staende vor eyn
p. (132). ein einleger (3). birg (16).
*Obsesse v. Obesse.
Obsessio d. belig-, beleg- (19),
besitz-, vmme siecz- (b^) -unge. nd. be-
Zett-, belick- (11) -inge. f
Obsessor besitzer (20).
Obsessus be-legen (11, 19), Ad. -ses-
sen, -sassen (6), -zetten (23), -soten va
den duuel (11). belegen o. besessen von
finden (110), van vyanden (132). vmb-leyt
-legt; varr. 1 -belegt, -leut Z -elegt (65).
Obsi-, obse-dere d. be-sitzen, -s.
mit gewalt vnd macht (75), -setzen (8),
igen, legen, -lágeren (126); gelegeren
? geleger machen vor einer stat (75),
vmb-geben Z -blegern (88), inn- (76), vmb-
setzen, 4 -legen (65). nd. be-zitten, -liggen
(11), -legghen (81).
*Obsidiare (47. 2nsidiari Gl. m.) Ad.
beligen als man ein schloD beliget. be-
legen als ein schlof belegt wird (68),
als man ein burg beleit (110). beleggen
als men eyn borch beleyt (132).
Obsidio (cf. sq.) vmb- (1), be- (20)
-sitzunge. ain besitzer (76). vor remmingk
(4).
Obsidi-um, -o geleger, gleger, besef),
geseD, varr. gesa, vor einer stat o.
schloB, vig. beises, besessen (75). Ad.
vmb-ligunge £ -sitzunge (18), -schickunge
(11), -besitzunge; vm-b. (6), -legung.
nd. vme zittinge. Ad. widder setzung
(0); be-sefà (20), -legunge.
*Obsillag-es, -is v. Marsus.
Obsi-, obstri- (8) -pare (7. spergere
76, pullis escam dare 110 &e.) zu- (8, 11,
133, 152), ver- (299) -strauwen. zu-stró-
wen (67), -strewen (9, 66). streuen (151).
Strewen (70). zer-str. (69, 134). brock-en
(110, 132), -len (68). brucklen (20).
Ob-sistere, -stare hd. wyeder-, nd.
weder-stan sim. weder stenen (21).
Obsidus (7.obsessus)biuanganer(141).
Obsolere ent-wonen (8, 9, 64), -we-
nen (17). hochmuten (9). ver-werffen Z
-lafen (88). obsolio itus sum 7. superbo
( 16).
*Obsomog-orus, -erus (/. panis àn-
tinctus dc. in prodio doc. pisarum 1 pis-
cium 74) mauch, muchelin (74). wyif)
müis 4 pigwis offa (19). opsomagrus
i. panis tinctus liquore piscium ab opso-
mos 2. panis et goros 2. lzquor (16).
absomagarus 7. p. in vapore prodi? ma-
didatus ancke.o. mohelin (74).
Obsonare (med. corr. ?. contra sonare,
med. prod. i. cenare dc. Br., ?. valde so-
nare 6) sere dónen (9). widder ludin (8).
zornen (17). obson-iare (74), -ari, -are
zu nacht (88), abent-mal (88, 110), -prot
(14) nae auent mael essen; ef. contra
sonare wider vmb donen (68). obsonari
med. corr. zurnen; med. prod. nachtis
(8, des naehtes (9) essen (8, 9). obso-
nor itus sum Z. ?rascor (quia, litigantes
reddunt sonum contra s.), sed med. prod.
i. comedo de nocte (16).
Obsonator einkauffer (91, 116). mJ.
als ein pant (21). eyn gisler 7 ein mensch? | incooper, dispensier (116).
390 OBS
*Obsoniare v. Obsonare.
OBS
obfuscare, indurare in malo dc. 16) Ad.
Ob-, sed melius op- (110 &c.) -Sonium v-harten, -herten, -heirten (21), -harren
(obson-ium etwas untersch. von -um 76;
cf. episumen) spy (110). tranck o. spys
(68). erezlieh (8), tegelich (9) spyse.
suffel (12, 13). nachtmal(93). ein kleyne
ürtte, var. kl. oerten, kleyn essen, o.
sehlafftrunek (64). obsonia pl. cleyn
spyse (110 &o.).
Obsonum schnode (74. »« abs.).
Obsorbere /;d. v'slinden. au-supffen
à -sürpflen (126).
Obsorptus vslonden (17).
*Obsta-bia v. -gia.
Obstaeulum /d. wider- sim., Ad.
(b^) nd. weder-stentnisse, /d. -stentinisse
(152), -stentenis, -stentny[3 sZm., -stenyf)
(4), -stant (20), -stantung (6), -strenus
(1), -stos (9), -Dof3 (s2c) 7 slach (12). slac
(13). vnderstentnul (76). eyn stock (aus
stoet 11?) 7 hinder (19). Ad. h.-nisse,
-nuf Z finsternufó (69 &e.). werr (74).
wer (22b). stoet (11. cf. obstaticulus).
*Obstag-ans v. -ius.
*Obsta-gia,-bia (151) ^d. ein leystunge.
birgschafft (110).
Obstagiare leysten (81).
Obstagium (cf. obses, sq.) yn-leger
n 17), -legen (1). lyger (152). lieger
(20). gisil- (95), gisel- (6), gesel- (7), birg-
(76) -schafft. hyndernub (68. »« obsta-
culum).
Obstag-ius, -uis 7 -ans 4 obstrogans
7 obses (76) giDel (17). ghiseler (23).
eyn frides pfant (4).
Obstare v. Obsistere.
*Obstatieulus (cf. obstentaeulum ?)
houel (23). stoet (7. lenigal 97. cf. obsta-
eulum).
*Obstaurare (»« obstinare) wider-
(68), entgegen- (110), yntgegen- (132)
-setzen. Ad. (Voee. ex quo) verherten yn,
in, mit (66, 70) boscheit (133), bofheit.
*Ob-, o- (16) -stentaculum (Znstr. 76)
vff- (:6), auf- (9) -hebel. of-hobel (16),
-hebil (8). Cf. üfhebe BM. 646.
*Obstencia (cf. obstinencia) wider
steunge (9).
*Obstergilis buntschuch (1). obstri-
(74, 1s., Ki.), Obstrin- (Br., Gl. m.) -gillus,
7 -gilis (74) genus calciamenti; pos;
solensehuch; schueh der hoch vnd oben
weit ist (74).
Obstetrieare Ad. nd. bewaren (Zn
partu 5). hd. b. dye frauwen inder ge-
burt sim. beuaren (8b). ammen (110).
Obste-, obsti-trix bade-mat (8), Ad.
-muder sim., -mome (22). pad- (l, 71),
34)» (132), heb- (4), heue- (85), he- (106),
hd. (20) nd. hevel-, wehe- (114) Ad.
-muter, -muder, «d. -moder, -moeder.
wijse m. 4 vrouwe (147). nl. de vroe-
vrouwe (116). hd. amme, am; heb-am,
amme 2 -fang (159); hóbamme (67), heb-
anckele (Megiser, hefang (a. 1452 v. Sm.
2, 140, 155). seigam (65).
*Obstina-cia v. -tio.
. Obstinans (4. pertinax) der verstopet
ist (v6).
Obstina-ntia v. -tio.
Obstinare, -ri (1, 93) (i. denig-
rare 0 obtemerare [-« obtenerare?|,
(1, 64, 110) in bof3-, boiz- (b), boiB-heit,
poshait (1) v'harden (13). nd. v?h. in
bos-, boef- (132) -heit. v'stocken (9).
virstoppin (8).einwilligen(20.aus eigenw.).
v/dunckeren (8b. s&. obseurare; doch
vgl. o. 16).
Obstina-tio, gew. -cio, -cia, -neia
hd. vjhart-, v'hert-, v hertig- (69, 134),
vharr- (110), v?bos-, v'kos- (22) -unge (2n
malo 110), inge. v'hartet (5). erhardekeyt
(85). -atio eygen-wylkeid (19), -riehtige
(f. Piet.). ein- (20), on- (11) -willicheit.
ein widerstreben der gnaden gotz; ver-
stopffung (63). v'stüvnge (15), wider-
standung (9) gottes gnaden. v'stockunge
(8, 9). rokelosicheyt (23).
Obstinatus /d.v'-hertet,-hart,-hert(4).
nd.v?'hardet. v'hert-et in den sunden (15),
-en in der sund (6). Ad. eigen-, ein- (20),
een- 9» on- (11) -willich szm., -wylkic
(19). derstockt(1). wider borstig(9). wedder
burstig (85). ruechloes (97). rokelos (23).
*Obstinax (7. indoctilis t iners t iéndur-
atus 15, pertinax € in malo perseuerans
66 &e., 110 &e.), herte (9). hart (8, 17).
V-h. (6s, 132), -hartet (110), -steynt 4
wydderstrebech (12). onwillieh (142 ).
vngeringe (75).
*Obstinencia (cf. obsteneia) widder-
stehunge (17), -steyunge (8).
*Obstinere(7.ostendereKi.cf.obstinare)
v'spotten (21. »« v/stoppen).
Obstipare vnder- (20), vm- (110, 132)
-setzen. v^stopffen (110), -stoppen (68),
-schoppen (126), -steynen (132). nigo ( prs.
141, Gf.).
Obstipatus (qué non habet cameras
s. sedes 110 &e.) V stopfft (110), -stopt
(132). vm- (110), omn- (132) -setzt. onder-
sat (11.
Obstipus krumb-, sl. crom-, slim-
hals (116).
*Obstirpare v. Obstrepare.
*Obstirp-, obleect-ator betrieger (74).
*Obstitrix v. Obstetrix.
Obstragulum latz, vber-l. (anschuen
&c. 125), -geschüch (112). sehuchriemen
116).
*Obstrep-are (23, 68 &e.) -ere, ob-
stirpare (74) (7.turbinare 23, perturbare
74, 110 &e.) betruben o. trauren (74).
betrieben (68, 110). bedroeuen Z verdryef)
doen (132). vertriessen thuon 7 bezwingen
(110). wider donen (8, 9). winden (23, 91).
*Obstrepare streben o. zabeln mit
den fufen (74).
Obstrietus ver-striekter, -knüpffter
(65).
*Obstrigil-is, -Ius &c. v. Obstergilis.
Obstringere twingen (8). be-tw.(9, 11).
*Obstripare v. Obstipare.
*Obstrogans v. Obstagius.
Obstruetio vorstoppunge (8, 9).
*Obstruetorium (7.lurum 7 opilamen
755 cf. 4 h. v.) hd. nd. spunt. Ad. sp. in,
an einem, eym faf) sp. ainem val) (6).
sp.-hol (22). sp. 7 punte (12). ^d. sponte
7 ponte (Mss. mog.) als oben in dem faf)
(D); spont, sp. in ein vaD ; eyn punt in
dem fab (Y); eyn pont an eym faf) sem.
sput (97). prinek (49). plok (29b). ein
stopff-tuoch, -holtz o. ysen (110)..daer
men wat mit stoppet (132).
OBT
Obstruetus bestoppit (20).
Obstrudere be- (8), v^- (9) -slissen.
Obstruere (2. impellere 4, opilare €
obturare 1) hd. stop-ffen, -pen. Ad. nd.
v-, be- (11, 19) -stoppen. Ad. v'stophen.
bestuppen (20). schoiben; ver-stopffen,
-Zwieken (75). vorschoppen (1, 99b, cf.
Sm. 9, 376. Gf. 6, 408). verschappen (2).
vV'spotten (5, 9 ausgestr.). vor stozsen t
sponden (77). to maken (225). slyessen
(132). schliessen (110). einslieDen, ver-
pergen, zusachen (74). machen verseihen
(fontem 65).
Obstrusus beslossen 7 v':borgen(13).
verstopfet (76).
*Obstule-o, -seo 72. polluor (16).
Obstupere wundern (9). wondern
(8). gar v-w. (17). er-sehrecken (9, 90,
65), -stummen (126).
*Obstup-ero 2 -eo ?. zmitor; -ari i.
geniculari inclinari (76), cf. obstipare
?. inclinare Br.
Obstupescere illgern, zen-i. (74).
*Obsu-rdus, var. -dus towber, vnge-
horender, verspotter (74).
Obtalmia v. Ophthalmia.
*Obtalmon (»« opium?) ags. ma:
gedhe (942).
Obtegere Ad. bedecken.
*Obtemerare v. Obstinare.
Obtemperare Ad. mefigen ; vnder-m.,
-mesigen, -messiger (szc 76), -mifben (21),
-mengen. (18), nd. -metighen. Ad. meyf5-
(133), máss- (134) -igen; gehorsam sin, |
7 virhengnibe geben (20).
*Obtemperare (»« opiperare) from-
men (69).
Obtendere krigen (9) kriegen (8).
kr. mit worten; entgegen-halten o. -sa-
gen (110). driegen (sc 17). entegen-hal-
den 4 -sagen; entschuldigen (132).
Obtenebrare Ad. dunckelen (20), |
v-d., -tunckeln (134), -finstern; dusteren |
(20). v-d. (23), -duysteren 7 -donekeren |
(132). finster maehen (17, 110), werden
(8, 9, 68).
*Obtenebratio finsterkeit (65).
Obtenebratus virduestert (20).
*Obtenebrositasvirduesterlicheit(20).
*Obtenere v. Obtinere. :
Obtentus píc. g. -ui sÓst. hd. be:
hal-ten, -den, -dunge; hulde (8) gnade 7
2 beheltenisse (20). behaelden (11). bet
(4, 16). batt (6). bedde (21). Ad. md. .
bede; bed-, bidd-unge, -inge. bitt- (6,
(16), bedd- (21), vorbit- (4), vberkumm- |
i (ab obtendo) vÜstreck- (65) -unge. |
bundinge (22). hd. vrsach, orsache (133). |
Obterere Ad. zu-riben, -reyben (185). |
zurknischen 7 zu mieht machen (65) |.
erstecken (126).
Obtestari Ad. swern.
Obtestatio beschwerung (65).
*Obtextus (v. occasio 6 intuitus vnde |
sub textu 7. intuitu 76, obtuitus q. |
v.) hd. (Mss. mog.) ange-sicht, -siecht (8). |
Obticere Ad. v'swigen sim.
Obtigit yt geuelt (132) hat (sic)
geualt (68).
Obti-, obte-nere d. be-halten, -hal-
den, -laden (133). 2d. be-holden, -haelden 7
(11). er-werben (20), -holen, -folgen,
vberkummen, gewinnen (65). |
OBU
Obtingere dreffen (90).
| (8, 9).
Ob-torpere (9), -t?po ver-lafen (8,
| 17), lossen 7 -sewmen (9), -sumen (8).
Ob-traectare, -trectare (110) (7. at-
| freetare Gl. m.) vbel (110 &e.), boflich
(68) handelen. qualen (132).
Obtre-, obtra-etare beclaffen
132). affter-kosen (8, 9), -koDen
abziehen (1). misse- (10), mit-
| -sprechen. misprecgen (13).
Obtreetatio afterkosunge (9).
| red (110). missprekinge (23).
| Obtre-, obtra-((152) -etator hd.eyn
|| miB- sZm., mi-, mist- (17), jn- (76) -spre-
| eher. eyn mefe sprechern (21). mis-
| gpreker e». hinder reder (76). affter
koser (9, 17). be-clapperer (68) -claffer
| (110), -eleffer (132).
Obtrunc-are, -tio(76) v'stockeln (11).
| bestummeln ? doten (8). bestómeln 7
toten (9). vorhawen (125).
Obtu-eor, -tus 7 -or, -itus (Br);
| -eor beschirmen (110 &e.). -or ansehen
(68, 110). aensien (132).
Obtuitus gesicht (110 &e.).
Obtundere (cf. hebere) stumpf (9,
| 110) stump (17), stomp (132), stamp
| (8) machen. omslaen (132). stoDen (8).
zu-st. (9, 17). entscherpffen (126).
| Obtundi stumpf 7 kumpf werden;
widerlegt gemacht (65).
Obtunsus v. Obtusus.
*Obtuor v. Obtueor.
Ob-, op- (18^) -turare hd. nd. stop-
pen, be-, Ad. v^-st. hd. be-stopfen (110),
-schoppen (1); vseh. 7 -tamen (74),
| -stopfen, -stopen (6). ni ern (aures) ezu
Stuppen (185). spotten (21). spunden (222v,
| 74). stumpf vnd kumpf machen (65)
| *Obturatio v'spottunge (9), -stop-
punge (5). be-st. (68), -stoppinghe (132).
Obturatus gestopt (68, 132). ver-
Stopfft 7 vngehorsam (110).
— oin v-snodin (8, 9), -bofern
).
gelucken
bof
| Obtusitas hd. dum-, tum-, thum-,
|! dom- (21, 132), dump- 7 blint- 7 hartic-
(20) -heit, -h. der sinnen (151), sinne Z.
| dolor oculi quando pellicula visui super-
| ducitur (16).
Obtusus (7. clausus 0 obcecatus 76)
|! hd. thum am synne (4), thum, dum,
| dum sin (5), dumme (17), dom (21, 132),
Stum, stum von synden (13), stume (133).
| der da stumpf und kumpf ist in siner
| vernunfft (65). stum-ph (1), -p (5, 23),
| zppe (10) doll (69, 134). doel (Zmhabih-
| fas ingeni? 91). plomp (132). te- 7 ta-
ppiseh (75). grobsinnig (76). taub (64).
| widerlitzt; sbst. düppel (126). obtunsa
acies bitunkilt scimo (127).
—. Obtutus ptc. sbst. gesichte (20). an-
gesicht in a. (65). beschirmet (110 &e.).
| ^. Obuallare (/. oceurrere 76. »« ob-
, Ware) vmb- 7 be-ligen (17), -legen (9).
vmb-l. mit einem geschoB o. geleger;
vmbplancken (75). beliegin (8).
| *Obuel-are, -lare (75) behullen (8, 9).
vV'helen (17).
Obuenire ent- (110), ont- (132) -ge-
gen komen.
Obuentus zukummung (68). zuko-
OCC
men gewin (110). tzokomen gewijn (132).
nutzbarkeit (65).
Obuersari entegen strijden (132).
Statt dessen obseruari wider striten (110).
*Obuersio virkerunge (20).
,. Obui-am, -us hd. gegen (68), ent-,
int- (20), eng- (19), eyn-, en-gegen; ent-
gegen (7?) gan (5); en-, cyn- (21) -geyn,
;|-kegen (1). ent-ieghen (23), -egen (132).
Obui-are, -gare (D^) entgegen (b).
e-komen (19), -geen (4, 134), -gon (68,
110). ent-geygen (21), -müden (19). en-
tegen- 7 zo gemoet-gan (132). hd. eyn-
gern gan sim. engeyn-gayne (133), -gen
t begeyn (17). engegnen (76). entieghen
gan (23). be-gegen (110), -genen (5b, 8,
15), -gegenen o. gemueden (20). ont-
mueten (11).
*Obuio s. gutermenschentode (74).
*Obuleus v. Obuneus.
Obu-, selíner obo-, ob-lus Ad.
scherpf. Ad. nd. scherff. seharff eyn hallff
penninek (225). Ad. helb-eling, -ling. nd.
helline. Ad. heller (76, 110), haller. firteil
eyns hellers (8). fünfferling (114). ha- E
schart (6. — mhd. hashart?).
*Obum obf5 (14).
Obumbrare (27. refrigerare Br. &c.,
circumscribere 110 &e. cooperire 16)
schaidigen (1). be-schaden (11, 20), Ad.
-scheden, -scheyden (21), -sehaten (8, 9),
-schetten (67, 152), -schettewen (Ob.),
-sehetwen (133), -schadeben (17), -sched-
men (66, 151), -schednen (70), -schatti-
gen (76), -schettigen (69, 134, Keys.).
-schouwen Z -sehyemen (132), -schimern
(b, 8b ausgestr.), -schemern (23), -scher-
men (12, 13), -sch?men (85), -deeken (8,
76). vmb-schatten (25, 65), -geben (25).
vmschynen (110). omsehijnen (132).
Obumbratio /d. fin-, nd. du-ster-
nisse szm. hd. beschad- (20), beschett-
(134), beschet-unge; vm- (110), be-schet-
tigang. ombeschemeringe (132).
Obu-neus, -neans (94, 136), -netus
(V, 16), -leus (18) Ad. nd. gantz krum.
hd. g. krump, kromp, dum (sze 1). ags.
ge-nield. . . (94. -nycled Bsw.), -sccilde
(sc 136).
*Obuolare entgegen- (19, 68, 110),
ontgegen- (132), tegen- (11), vmb- (20)
-vliegen. ingegen fliehen (20).
Obuoluere vmbwickeln (65).
*Obuolutorium gall. pavillon à pren-
dre pétris (122).
*Ocanis v. Ocuus.
*Oc- v. Og-astrum.
*Occ- oft st. Ox- q. v.
Occa, oecta (94^) ein wale da man
die schollen im acker mit brieht (110).
ein welle, dae men die kluten mit bricht
(132), do man groD lut mit bedecket
(sic 68). kluten boker genus coloris (aus
colonis sim.2) 4 en wel énstr.(11). cluten
becker (19). grabschauffel (74). ags.
fealga (pl. 94), felh 7 ear (945). furihi
suohun szm. (0cc-a, -as, auca Gf.).
*Occa merscala (141, Gf. cf. oscen).
*Occadere nidder fallen (20).
*Occanus (7. occasus GI. m.) v. Ocuus.
Oceare brechin (8, 9). Ad. zu-, zer-
(6, 69, 134), eyden- (17) -brechen, -spre-
chen (133); hauen s?m., zer-h. (15), hog-
wen 2 totten (6). nd. to brecken 7 howen.
OCC 391
| hd.nd. doden.karsten 7 erhacken(dieráben
126). den saem onder die erde vellen;
| decken; 2. ackeren (132). abschnyden o.
den samen vnder die erd decken z.
ackeren (110). be-d. mit erdtrich den
samen baum o. reben (64).
*Oecasi-a, -o v. Cedes.
Oceasio nd. vr-, or- (19, 13), ore-,
orre- (21), oer- (18), bof. (17), falsche
(à 9) -sach, selten -sache, 2n justa causa
9). zufellig vrsach (65). md. orsake 7
lueke, ghe-l. n ge-l. Z -fall £ -schichte
(20), -liek (6). hd. gluck, glueke. hul-
perede (12). anzaigel (75).
*Occasiona-biliter, var. -liter zufel-
liglieh (65)
*Occasionale geschichtlieh (15). das
da zufelliglich kumpt (65).
*Oceasiu-m (st. ace.) sehleen; -s eyn
Schl.-baum? (10 wrz.).
Oceasus Ad. vnder-, nider-gang,
-ganck. vndergang der sonnen (20). val
(20, 22). wal (sic 23). d. falle. neder-f.
(132). nider- (68), zu- (8, 110), ge- (11)
C ay bent (9). westen (22). w. crijs
Oceatio zerstoss- 7 egg-ung (91). der
schollen o. klotzen brechung (64).
*Oeceanum v. Occianum.
Oec-, ob-eeeare, occedare (8) blen-
den (8, 9). er- (126), ver- (110) -bl. ver-
blynden (65, 132).
*Oc- v. O-cellus.
*Occi- v. Oxi-. Oci-. Octi-.
*Occi-, occe-, 7 oce- (74) -anum (7.
mare occidentale rubrum occ., ab occin
et atus 27. velox 16), selten occe- (65, 93,
110), oce- (9, 125 &c.) -anus (ab ocys ?.
velox nr.) hd. mer (825, 9), mere in engel-
landt hispanien vnd dobey in der busten-
heit (74), see (85), west 7 groDe see
(12); dz grofó mer 0). wendel- (74, 93),
vmgendes-(93), das vmbgeend- (14 s2m.),
daf) vmbgand-mere, -móre (151), -mer
(93), -meer; wendel- 7 endel- 7 wilde
mere 7 uuentilseo (Gt.); wutende mer
(4); daz westen-, veste- (21), rot, roit
(133) -mer, -mere, -meyr (5^). dat weste
mer (23). ein wasser troeg (125). occia-
tenus 7. usque ad occianum 2. mare (16).
*Occibatus v. Oxifalus.
*Oecibus (sf. occidus) schierfallender
(14).
Occidens ptc. sbst. (s. ?. occidualis
110. zu occidentalis geh.? cf. wu. h. v.,
G1. m. v. occidualis) hd. nd. west, westen.
wester-n (7), -wint (10). Ad. vnuder-, ny-
der- (bb, 64, 110) -gang, -g. der son (11).
offganek (se 18). west vbi sol occidit €
vndergeit (14). onderga- (132), vall- (119,
132) -ende.
Oecid-entalis, 7 -uus (9 &..), -us
(8) west-en (20), -lieh (132). sunnen- (9),
sonnen- (8) -vnderganck. nidergenckhch
(110); 7 -uus vallig (110 &e.).
Occidere(1, 1, -idi, -isum, -asum) Ad.
nd. doden 2 vallen. nider-v. (68, 110).
vnder-v. (10, 12, 14), Ad. -gan s?m. dotin
0. buekin o. nieder sinckin (8). Ad. tot-,
to-, tod-ten; teden (18). doit- (132), v",
(11) -slaen. slacehten (20). sterben (110).
Occidu-alis v. -ens.
*Occidurus (cf. ociarius) muDig gan-
ger (1).
Md
uei
392 OCC
*Oeccidu-s, -us (7. occidentalis fran-
gilis e£ caducus 76) v. Occidentalis.
*Ocies v. Octies.
*Occigall-a, -um v. Oxig-.
*Oecillus v. Oscillum.
Oecinere weder singen (14).
*Oecin-eum , -ium (-eum 4. genus
coloris sec. Papiam, aus cocc. cf. occius)
Ad. ein rot tuch, duch. rot rosen (6s).
rottuoch (76). rodt sergen (110). routh
tüch (67) en rot laken (22, 93). roit l.
(132), duche (133).
Oecinium v. Ocimus.
*Occinno v. Ocuuiare.
*Occinnus v. Oceuus.
*Occi-osus, -um v. Oci-.
*Oc- (8, Gr.), o- (9) -eipium, occip-
icium, -itium (94), -ut (94 &c.), -ud (136)
(cf. extrex) hd. nd.nacke. hd. der nacken
(110, 132), nack. nach (Gt.). nag (21). nd.
neeke (11). ags. snecca (-pitium 94.
sí. hn.); hre- (126), hreac- (94), hrac-
(Somner) -eca. nack 7 ancke (19). hahil Z
ancha; hailancha (? Gf. 4, 797, 880). eyn
ang (17). nuwe (275, Ziem. 282. 7. q. nówe
Gf.2, 1113). affterheubt (20). aftirnel (Gt.).
*Occisa v. Oziza. ;
Oeccisio slachtunge (20). dotschlag
7 doetung (110 szm.).
*Occiualus 7. amphora de stagno
(st. stanno) facta (16); cf. ocellus 7. er-
cellus (G1. m.).
*Occiui v. Oecuus.
*Oecius (cf. occineum)
color violaticus 11).
*Oecius v. Ocius. Ocuus.
*Occrea &oc. v. Ocrea &oc.
Occubare v. Oecumbere.
*Occulatio v. Occultatio.
Oceulere Ad. bergen, v^-b., -burgen
(10). nd. v?borghen. decken (8, 9). huden
(11, 12). hueden (20). helen (11, 20). be-
halden (12).
*Oceulire 7. diminuere t laborare (16).
Oc-, o- (76) -eultare helen(13). v?-h.
(93), hd. -heln. bergen (8). v-b. (9,
17, 16).
*Oceultas Ad. heym-, hem- (6), md.
heme-licheit.
Oceul-tatio, -atio (8) virberg- (8),
vorber- (9), vehel- (20) -unge. hale (99).
Oceultatus virborgen (20).
Oceulte Ad. heym-, virburgen-
-lieh.
Oceultus hd. verborgen (17), heyme-
lieh. bedeckt (68, 132). haal (22b).
Oceu-mbere, 7 -bare (66 &e.) Ad.
vndergen (8), sterben. nd. steruen.
Oeeupare /,d. muen £ kumbem Z
gellen (v. vexare 74); beku- (9, 134),
beküm- (3), bekym- (18, 68), beko- (67,
152) bekom-, Ad. nd. bekum-mern. vfft
bekommern (19). be-siczen (20, 65), -grif-
fen (20), -seczen (19), -seetten (11),
-schweren (110), -loiffen (132), -laden mit
geschefften. (75). mowen (13). krotten
(8). eroden 7 hafen (17). hyndern (9,
17) vnmufig sin (Y). unledegen (99).
leyden 7 sehenden (65).
Ocecupatio (Z4 déstraecio mentis dc.
3) bekum- (110), beküm- (3), beky- (68)
-merung. krudunge (9). vnled-e (99),
-ieheit 7 be-ladung (75), -siezunge (20). |
violn (4.
(20)
OCI
, Oeeupatus bekum- (110), bekym-
(68) -meret. bekominert (132). on- (132),
un- (99) -ledich.
*Oceupl-iciter, -us v. Octuplex.
Occurrere Ad. entgegen-, entgeyn-,
entgen- (5) engeygen- (Y), eyngegen-
(6) -lauffen. gegen ein& louffen (68). zo
gemoit loiffen (132). muthen 7 begenen
Ep entieghen lopen (23). tegen loepen
(11).
Oceursus d. gegen-, en g.- (68), zu
g.-- (20), wider- T auff. eyn entegen
UA (132), entieghen lop (23). zufallung
(62).
*Occuus v. Ocuus.
Oceanus &c. v. Occianum.
O-, oec- (9, 76) -cellus, ocillus (75)
au- 4 eu-gel (75). auge-lein (9), -appil
(8). augen-apfel(65), -dinst £ eyn schalke
(17). ogen stern (147).
Ocellus v. Occiualus.
*Oc-, ot- (8) -entibile (aus oerea
tibiale?) geschude (8, 9).
Ociabundus ledi-ch (132), -glich (68).
O-, oc-ciari Ad.ledig wesen, weysen
(13), sin, gan sim.; leddig sin (21), ledick
gene (19), muf) gen (17), muDig gan szm.,
muesig gane (152), musich gaen (90),
miessig gon (110). 2d. lediech wezen, gaen.
*Oci-arius, -ator (8, 9, 75), -or (9),
-atrix (75) hd. ledig-, muf3-, miss- (18),
muf)yg- (8, 12), mussig-, miefig- (68),
miessig- (110), müsi- (67), md. ledich-
genger. muDig ganger (7). mussig- (9,
4) mufs- (1) -geer. muezgeer (9). Ad.
ein miessiger (76), lediger.
*Ocillare v. Oculare.
*O- v. Os-cillum.
*Ocillus v. Oscillum. Ocellus.
Ocyma v. Ocina.
Ocim-astrum, -oides (7. iacia alba,
potularia) lidweieh (144).
*Ocimu-s, -m (94?, 113, Sum.), oemum
(87) (cf. balsamita) girgila (121, Sum.,
Gf. cf. v. macedonicum?). ags. mistel
(942). girgel (87). basil-gen (113), -ium
same (87). otinius heyset girgile; Uber-
schrift von dem g.; zm Texte fem. von
der gurgelin craft sprechen dy erezete
mislich (4). ozim-um ((0xtjioy »« dyxtyov,
GCuiov 113), -en (7. basilieon 94) kherbilla
(127). basili-cum (91), -e (85), -en (111,
112). wilder senif (105). darm (19). -a,
-ia (10) (v. intestina, 129, Br. &c.) ingeweyde
7 sultze (10). ripe (12). offinium (7. ba-
silieon) basileon (93). oxin-um species
mente (471), ium darm (11). poximium
basilien sam (8). oecinium /o basilico
(Gl. m.). ocinum genus oleris (Pap.).
*Ocina (anders Gl. m.), oecyma (Br.)
i. vehiculum. velox (Br.). wagen die snelle
1s (141).
*Ocinum v. Ocimus.
*Ocior v. Ociarius. Ocius.
Oeciose muese- 7 ledene- (20), mussig-
(75) -lieh. müB- Z7 hupseh-lich Z allge-
machest (126).
Ociositas lediekeyd (19).
O-, oe-eiosus Ad. ledig. ledeg (99).
miessig (110). mussig (75).
*O- vc. Oc-cipium.
*Ocire taylen (74). -
*Ocisa v. Oziza.
OCT
Ocist-rio (G1. m.), -1o2 oriostrio taver-
nierre (147).
Ocitabulum v. Oxiphalus.
O-, oe-cium /d. ledig, l.-keit. md.
ledieh, l-ganek. Ad. muf) (75), mussig
(6), m.-keit (75); m-., mussi- (151), muf-
(1, 17, 75) -gang; müsig'gon (67), musig
gane (152), miessiggangung (110), mus-
sickeit (4), muesicheit (20).
Oc-ius, -yus, -eius (9), -ior endelieh
(8) edelicher (se 9). snell-e (8, 9), -er
(283). haestlich (132).
*Oclea (anders Gl. m.) v. Oerea.
*Ocmum v. Ocimus.
*Oenus v. Ocuus.
Oera, ochra (Ki. oicker, eynreley
gheleerde (147). auger-, berg-geel (Ki&). |
Oc-rea, -erea (76), -lea (104) paime |
perge (104, sim. Gf.). beingewant (63).
hd. leder-hof, -hosen; ledder-h., -hose,
-hosse (20), -hóse (21), -hüse (13), -hafe
(85). stifol o. ledrein hos (1). stavel eyn.
lederen hose (22b). leerse (11, 132). lerse
(D3b, v8). ters (szc 97). lersche, streuel, |
botschuch (17). Ad. sti-ual (1, 93), -vel
(49), -bel (sg. 6), -ffel (sg. 3, 4, pl. 6 &e.)
-fel (sg. 65, 110), -feln (p£.). stefeln ( pt.
133). steuel (23). stheuel (92).
O-, oe- (76) -ereare stifel anthon
(110 szm.), ain tün (6). styefyln ain dune |
(133). stiflen (76). steuelen (23). ledder- |
hosen (18 sZm.), leersen (132), lersen (5), :
lerschen (17) an don szm. o. potum suyp- |
pen, swelghen (147). |
*Ocreare s. v. Artocreas. ,
*Ocrearius stifelmacher (91). stebbel: :
mecher (125).
Oereatus ge-lederhast (8^), -lerst |
(132), -steuelt (23), -hoset (99).
*Ocrius v. Ocuus.
*Octa v. Ocea.
*Oetagies v. Octuagesies.
*Oetaginta v. Octenus.
Oct-ale, -uale (17) acht-eyle (8), -el |
(9). eyn eyeht maf) (1T. cf. sq.). |
Oectauus der achte (5), acht (1), eycht
(11), attend (o dye achteste (19), achte |
(11). de achtede (29, 93, 85^). achtender |
74).
*Octenarius (Mss.mog.) hd. acht zale, |
der achte zal (b). nd. a. tal. |
Oetennis achtierig (65).
*Oet-enus, -ogenus, -igenus (76) |
-aginta, -oginta, -uaginta Ad. acht-zig |
(6 &e.) -ig (Db, 6), -ziger (76). aehig (18).
achtent-ieh (23), -ech (22). der aehb |
(oectenus 21). j
Octies, gew. occies zu acht maulen
(16). z acht mal (6). ^d. acht mail (5
werff (20), werbe. echt w. (17). achte
werue (23), warue (11). |
*Oectigenus v. Octenus.
Octingent-a, -i hd. acht-, nd. aehte-, -
eycht- (17), achig- (18), nun- (se 1)
-hundert, -hondert (11).
*Oetingentesies Ad. acht hundert-
werbe, -mal, -mail, -maul (76) acht £7
achig h.-worbe (18). nd. achte h.-werue.-
*Oocti- v. Octu-plex. D
*Oet-iplieare, -uplare achtfeldie
maken (147).
Octo hd. nd. achte. hd. acht, echt:
(0), eyeht (17). |
*Oetoagies v. Octuagesies.
|
l
OCU
Oet-ober, -uber (Br. herbst mont
(a1). der andere h.-man (4), -mon (c4
-mont (75). wein-mon (74), -monat (91).
oct-, nou-, dec-ember wyntermande(5*).
Oetodecim achteyne (22^).
*Oetofarius (cf. G1. m. v. octophorum,
9. v. letoferus) ualtestuol (Gf. 6, 664).
Oetogen-arius, 7 -us (134 &e.) (cf.
oetonarius) acbtzig-iarig (68), -ieriger
d. der achtzig-oste (67), -iste (152), -ist
(134), -ste, achzygest (151).
Oet-ogenus v. -enus, -ogenarius.
*Oetog-esies, -ies v. Oectuagesies.
Oetoginta v. Oetenus.
Oeto-narius, -negarius, -genarius
Ad. achtzig zal. nd. achtentieh tal.
| *Octo- v. Octu-plex.
*Oct-uagesies, -ogesies, -uagies,
-oagies, -agies, -ogies Ad. ach-tzig, -zig
| (66, 70), -tig (133) male (133), malen £
mol (67), mal, mail (132), werbe. md.
achtentich werue.
*Oetuagesi-mus, -us (33) hd. der
acht-zigste, -zegest (7), -igast (6). md.
de achtentigeste.
*Oetuag-ies v. -esies.
- *Oetuaginta v. Octenus.
Oetuale v. Octale.
Oetuber v. October.
*Oetuplare v. Octiplieare.
Oetu-, àbissw. oeto-, octi (147) -plex,
occupl-us £ -iciter (147) Ad. acht-feltig,
| -feldig, -fallig (6), -malig (68). nd. achte-,
| achtentich- (szc 23) -voldich; aecht
woldieh (97); achtfeldich (147).
*Ocubus v. Ocuus.
Oeulare, 7 ocillare (23) (2. oculos
| elaudere 16, dare Br. &e.) wyncken (97).
| hd. w. mit den augen. wencken 7 wegen
. de ogen (23). ogen maken 7 geven (141).
. blinezen (8, 17). plinezen (9).
| Oeularia (herba) au-, nl. oo-gentroost
(116). A
Oeulata (piscis, 4. nonocula) neun-
| aug (91 szm.). neghenooghe (kil).
Oeulatus Ad. geauge-t, -lt (8, 9);
geeug-et (19) -t (134, 151). geoget (6, 23).
ogich (11). vor-siehtig (17, 65), -siechtig
(8). der einen sicht (68).
Oeuleus clar sehende (110). clair
siende (132).
*Ocu-lista, -nista (176) hd. augem-,
augel- (759) -artzit, -artzt, -artz, -arste
(12), -meister (110 &e.), -diener (75). aug-
E auch- (133) -artzt. og- (6), ogen-
76) -artzet. nd. ogen arste.
Oeulus (7. eontuosus 147) Ad. auge,
oug (6), oüge (85). nd oghe. (oc. arboris)
| ein newer knopff (64). vorschoD (64, 123).
knubbe (109).
| *Oeulus cons-ulis, -ilis (17) bach-
amynez (17), -minthe (94, 47). pachmintz
(74). bathimente (sic 85).
| - O, ehristi frauwen myncez (11). vnser
frauwen mintz (74), frowen distel? minte
(41). verserwort (85).
O. leporis benedicten-wurtz (Ki.),
-kraut, nl. nageleruyt (116).
*O. porci friesinógeli (herba 95. aus
friedels- 2— friscing ?).
*Oeunista v. Oculista.
*Oeuui- (oeuin-?)-are scherren pullus
(8^) oecinno kratzen (76). Cf. sq.
DiereNBACH GLOSSARIUM,
T eyner der echtzich iaer alt is (132). (
ODO
*Oeuus, oeuus (74) ein knochel 7 ene
kel (st. enekel; Z. pars pedis 3). chunigl
o. kuehelin iung thier (1). kuehil (55).
eynkucheln (5), hünekeln (5 sém.), hongkel
(21) en kuke (23). tuke (7. pullus (91).
. celestis gallus (8^, 74). hymelieherhan;
oerius hunlin (74). oeceuus ein enckel
ader ein knóchel (4). kew-, knu-chel,
mockel; e£. in poetria dic. pullus galline
14). occiui? ocanis keuchil (9). oceanus
?, lalus knuchel £ enckel am fuef) (15).
oecinus eyn hunckeln (55). oecius eyn
hundel (6), helm Z est paruus pullus (t).
oenus hynckelgen 7 kyken (13). ognus
eyn hymmel hun (cf. o. 8b) 7 weder
hane 4 hunekel (17). agnus 2. pollulus
cuchen (77). okines eyn vrhane (29).
oeubus eyn jung hune (17). .Aus der
Verwechslung von kuchel «nd knuchel
haben sich weitere entwickelt.
*Ocha v. Otha.
*Ochile sunt vermes qd. (16).
Oehra v. Oera.
*Ochra wynkernnel (aus 140).
Oda mensehis lop (8), lob (9) mit
gesange.
*Od-alla, -olla (/ocus Br., Pap.), -ula
(17), -ulle (regzo 16) lant (9). eyn I. (8, 17).
Od-ara, -era v. -ora.
O- v. A-dasia.
*Od- v. O-estrum.
Odibilis der zu hassen ist (110). has-
sich (132). hef-lich (68, 88), -iek (19).
Odiose Ad. hafjig. ha- (132), he- (110)
-sselich. hesflich (20).
Odi-osus, -sus (quéodict 136. st. qué
odit) hd. hassig, hebig, gehasset (20).
nd. hatich (11, 23), hetesch (22). grame
1 hef (71).
Odire Ad. hassen, hayfben (19), ver-
gunnen (10, 12). nd. haten; niden £ gran-
sen (22b).
*Odisus v. Odiosus.
*Oditare stetis (8), stetigs (9) hassen.
*Oditor v. Osor.
Odium Ad. haz (8), hab, hasse (17),
hayD (19). nd. nat. grim £ nit (12).
*Odixus 7. ollifex (76).
*Odolla v. Odalla.
Odor 4. odoratus t olfactus € gustus
15) hd. rüch (67), ruch, ge-r., ruche (10),
rauch (134), rouch (132, 133), roch; ge-r.,
-roche, -rucht, -rach (21); wol-roch (85),
-richung (4); rihung (b^). nd. roke, rocke
(14). Ad. smack, sehmack (6, 75), smag
(133); ge-smacke, -sehmack, -schmag
(152); sehmeck 2 rach (2), gsmaek (152),
gschmack (155). |
*Od-ora (1), -ara (97), -era (23, 15),
-ra (1?) dy oder aqua in sehlesia (75),
in polonia (97), in polen (1). de odor in
pollen (23). eyn wasser dye ader (17).
Odorabilis riech- (110), ruych- (132)
-lieh.
Odoramentum menge der guten
geruch (65). wurtze, spetzerey (116).
Odorare (Z. naribus sapere 16) hd.
sma-, schma- (68), schme- (76, 110) -cken,
mit der nasen (76); rie-, ri-, wolri- (8b,
9), ru-, ruy- (132) -chen. nd. ruken, riken
(99).
Odoratus (cf. odor) ptc. sbst. hd. ge-
rochin (5), -rucehen (17), -rachen (21),
OFF 393
roch (6), riech-, rich-unge, smackung £
gesmack (1). nd. ruk-, ruych- (132) -inge.
Odorenceeus v. Odorisequus.
Odoria gottin des smacks (74).
*Odori-cerus v. -sequus.
*Odori-ferus, seiten -fer roch- (9),
goroch- (55), reich- (1), smag- (8), smekch-
(2) -sam. Ad. nd. wol-, wal- (22, 132),
hd. wole-, woyle- (133), woil- (V) Ad.
-riechende (133 szm.), -richen, -ruchende
(10, 132 &e.), -riehig (18), -smeckend (Y),
nd. -rükende. schmecklich (85). eyn spore
hunt (1T. cf. sq.).
Odori-sequus (74, Br.), -nsequus £
-niseus (7. lustralis q. v. 9), -seeus (75,
125), -nseeus (15, 76), -8Ssequus (?. lepo-
rarius, leuiator, funabilus 75), -nsiecus
(4, 4. pantinus 5^), -seus (64), -cerus
(125), -tecus (122), odoreneecus (Gl. m.)
leit- (75), spur- (74, 75), spür- (4), spyr-
(64), spor- (9) -hunt. steub-ir (55), -er
(125). gall. braeque (122). ^
*Odra v. Odora.
*Odromellum v. Idromel.
*Odul-a, -le v. Odalla.
Oenopolium wyn- 4 wirts-huf) (88).
Oenus (//.) dy ynf (125 Mrg.).
*Oesin &oc. v. Oestrum.
Oesipum schaafbrallen (126, 128).
O-, od- (3, 4) -estrum, oester (74)
(cf. ester, cestrum, costrus, orestes)
huombil (131). breme (19). prem (75).
hummel 2 bromfen (125). homele 7 brame
(23). brumese Z weespe (11). Ad. nd.
wespe. vesp (97). wesp (18, 74). wispe
(D). weffs (4, 14). wefftz (16). wafftz (6).
horn-uf (6) -uGe (110), isse (132), -auf
(74). horn neDer (7). daueset (99). oesin
(16), oes (Isid. cf. Gl. m. A. v.) Z. 2nsania.
*Oeuus v. Ocuus.
Offa (4. vippa 75, cf. stelaba) Ad.
supp; supp-e, -en; sopp-e (4) -en; soph
(18). nd. zup-en, -pen (132); en soppe
(11) sweppe (99). Ad. nd. mer-unge,
-inge. wasser vnd brot (75). wecke- (225),
weche- (12), begossen- (93) -brot. mólie
(109. cf. Fr. 1, 668b). stuche (104, sim.
Gf.) pallo (Gf. 3, 94). past, nd. paste
&e. (116).
*Offa-, oua-gium, -cium, -tium (aus
offa -« ouum) ein eyger- (110b), eyer-
supp (110 &e.), -soppe (132). Ad. eyer im
smaltze sém., im ancken (69). ayr ym
schmaltz (134). ayer im smaltz o.in der
pfannen; gam-ondria o. -ander (ouagium
74). gebacken ey (67 Mrg.) ouagium
eyertribut (Ki. cf. Gl. m. A. v.).
*Offare (quasi sorbere 15) suppen (15).
Ad. s. soppen, sophen essen, eschen,
machen. mern (17). nd. meren (7?) zupen
(22); meringe etten (23).
Offarius (4. cocus aquarius 16, co-
quinarius 74) suppen-macher (68, 74,
110), -koch, v/g. -schmit (75). zoppen
mecher (132). ehoich (104) koch (74).
ags. twickere (2. particularius GI. Aelfr.).
*Offatorium (2. vnguentarium) ein
salben- (74, 110 &c.), suppen- (110 &e.)
-stat (74), -buehf) (134), -vafó (110 szm.).
offatarius est engentarius 0 vas; offar-
torium zd. (vor offertorium 716).
*Off-ebula (23), -ella, -elle (23), -ula.
(15) sup-pel (15), -lin (110), -pekijn (106).
en klene zupen (23). ampt schin (8.
offella -« opella q. v.). balla (6t.).
DOIS
394 OFF
Offendere Ad. er, her-, v-zurnen,
-zornen, -zorn; v'-ezüren (13), -leczen
(1), -seren (9). nd. tornen, v-t., -tuer-|
nen (11); beschermen (99). Ad. letz-en,
-igen (133); leidigen (Db), be-l. (9, 74,
110), herken (12). myDdoen (132). bi- Z
fir-spurnan (Gf. loug-, logel-legen (74.
cf. sq.).
Offendieulum (bissw. 7. offensa) hd.
leijd, leyt; leyd- (21), laid- (1), beleydig-
(74, 110), letz- 2 schedig- (65), vorser-
(DP) -unge; zorn (8); v^-, er- (18, 133)
-zornis sim.; er-zürniD (67), -zurnunge
(6, 74, 134), -zornunge o. ledig (1); her-
zornunge leyd logen (17); laid laigen
(6); ley de lage (sze 5); hinder-nisse
sim., sel legunge (20). nd. v'tornisse
4 leide laghe (23), 7 laghe leghen (22).
louge (74). stok holeze snabe steyn (12).
ana-, pe-, fir-spurnida (Gt.). struchstein
(65 var.).
Offendix knopff an bendel, »/. knoop,
Strick (116). knopff o. pandt domit man
pucher pindet (74). knaide, knope (147).
Offens-a, -e (1) (cf. offendiculum)
Ad. nd. leyde. laidig- (1), led- (55), letz-
(76, 110), erzorn- 2 schedig- (65) -ung.
hd. wyeder-, wonder- (18) -keyt; wid-
der-heyt (21),-leyt (17). nd. wedercheit.
zorn (8). geschende tot (9).
Offensaculum schande, pofpilde (74).
Offensi-o, 7 -uneula (76) (v. culpa
7 forefactum Br. &e.) tzorung (19).
zornunge (8). er-z. (9, 20). vertzoringe
132). v'serung (4, 65, 76). letzung o.
laid (134. cf. offensa). schedlich l. &c.
(65). belaidigung (76). betrubunge (9).
hispu- (sc. 141), bispe- 4 spu- (Gt.).
-rnida
*Offensiosus arbeitlich (20).
*Offensor ezorner (8). der eyn er-
ezornet (9). schediger (65).
Offensus erzurnet (20, 65, 110). ver-
tzornet (132). geletzt (110).
Offerenda obbeley (100). offer, o.-
hand (147).
Offerre Ad. nd. opp-, off, hd. opf-
ern. beden (17). langen, halen, reken,
(22v).
Offertorium Ad. opper, opher szm.,
o. 7 gesang, opffer-g. szm., 4 g. der wil-
ligen gabe (65). nd. offer, o.sanck 7
-hande (132).
Offieere Ad. nd. schaden, hindern.
betrubin (8).
Officialis Ad. nd. official. hd. ampt-,
amp- (6), nd. ambacht-, ammet-man.
Officialitas diensthaffticheit (20).
*Officiari hd. ampt (b, 6), ein. ampt
vber- Z be-kummen (110), bedienen, vol-
bringen, volnbrengen (133), erfollen (5),
erfoln 7 foln bringen ejr ej ander (18),
erfullen eyni dé andern (6), hervoln
eyner dé andern 7 dem a. man. ammet
v^wllen (22), ervullen eneme andern (23),
halden (21). beam-ten (8), -mechten (9).
amechten (55). pleghen (12).
Officiatus píc. (sbst. v. officium) d.
eyner der eyn ampt hat sZm., mit einem
a. beladen (75), geamecht (9), beamptet
(8). nd. ammet achtech (22).
Offici-na,/ -alis, a/zomodo locus officii
(15) hd. ampt-, amp- (6), amacht- a
nd. ambacht-, ammet-hus :s2m., -man (8,
OLE
9, 17), -meister (75). Ad. werck-hus sem.,
-stat, -stet (6), laden £ -gaden (126). ein
winckel (132). vnrecht (17).
Officiose dienst- (20), nütz- (65) -lich.
Offieiositas dienstlicheit (20). vol-
kommenheit des ampts (65).
Officiosus Ad. dienst-, dinst-hafftig,
-haft (8^); ampt-lich (1), -hafftig (16);
beschyde (12), scehedelich (sc 9). md.
densthaftich, dienstachtich (11).
Offieiperd-i, -us (141, Ki), -a (Ki.)
(indecl., gallicum. 10; 2. officium perdens
dc.) ampt-uerlieser (74), -vorluisse (19),
-verlierer (975), -werckhuef (sic 20)
ammetverluus (11) verloren kost Z v.
dienst (110 sZm.) nit begabter vmb sein
arbeit (74). vndan-ek (14), -eh (12), -g
(10, 49).
Offici-um, -atus Ld. ampt, amp.
amme-cht (55, 22), -t (20). ambagt (99).
zugehord (88). dienst (132 &.).
Offieium matu-, vesper-tinum
ex ampt; mettizeite, var. metten zyt
(64).
*Offi- v. Offu-machus.
*Offinium v. Ocimus.
*Of- v. O-fis, -fites.
*Offiuleus slang die spreeckt; slangen
verwaerre (147).
Offoeare doden (1Y szm.) ih wrge
(prs. 121).
*Offoeatio dempfunga (131,52m.141,Gf.).
Offringere wendevaren (Chytr.).
Offucie schedliehe wort, stech-w.,
nachred (88).
Offula v. Offebula.
*Offu-, offi- (74), cf. ophi-machus
i. lis quam. habent serpentes pugnantes
(76). slangenkrieg (74).
Of-, ob-fuseare verprewnen (1). vir-
dustern (19). v'duustern (11).
Offuseatio vinsterunge (9).
Of-, oph- gew. off-is Ad. nd. slange.
Ad. schlang.
Of-, oph- (Br), off- v9 -ites (?.
serpens, stellio, lapis 110 &c.) uogel (121.
cf. ophimachus?). moll (74).
*Ofrauia, ofra ducens
süal (Gf. 6, 189).
Og- v. Ob-gannire.
*Og-, oc-(Lye)-astrum ags.aeg-gimang
(94), -gimong (136), -gemang (gemenced
seg Lye).
Oggerere (cf. vergere) keren, we-,
le-nden (88).
*Ognus, okines v. Ocuus.
Ola (£. summi humeri pars posterior
Gl. m.), selten olla hd. nd. schulder-,
Sculder- (97), seholder- (11), schuer- (132),
schwer- (68), sawer- (1102), sur- (110b)
-blat, -blaet (208), -blayd (19).
*Olaria (sé. oll. m!gel gel erde (b).
Ol-ax, -idus, -edus (67), -etus (22)
Ad. nd. stinck-ende, Ad. -ent (16), -eden,
-endig (b, 74, -idus 18), -ending (-ax),
-end ding (47), »d. -endich. stincstende
(sic 151). stingning (-ging? 11).
*Olche dry serupel wegende XVIII
siliquas (141).
*Olda (£. déstinctio dc. Br., Gl..m., no-
men prophetisse 16) olei baum (20 &e.).
*Olea (st. olera) vbe* (47).
Olea (oft 7. oliua) pl. sunt wild baum ;
ad terram
OLF
sg. olei-b. (7). ol-b.'(4), -bom (76), -paum
(3). vllebom (100). oly boem (11) eyn
baum da oly v fly Bt (110. cf. oleomella).
eyn boem dar oly vyf) fluist (132). oely
vrucht (147).
,."Oleagenum ólbaumlin (1), s/. -ginum
Olbaumin? cf. oleag-enus, 7 -ina (15
7 -ena (74) oleogen-us Z -a (67 n
olegamus (76) 2. folium oliue, olpaum:
plat (74), olbleter (75).
*Oleag-imen, -mem ». Oliagimen.
*Oleag-ina v. -enum.
*Olea-ginus, -rius dat van oely is
of dayr toe hoirt (147).
*Olea- v. Oleo-mella.
Olearium (7. vas £ locus oliwarum
sim. cf. oliuetum) oley-vat (147), Ad. -fas,
ole vafà szm.
ed (cf. oleaginus) ólmacher
(91).
Olea-, olia-, ole- (11) -ster ^d. oley-
(18), ol- (8) -baum; vnfruchtber (6), wil:
der ol-bawm, -bom. wild olpawm (9),
oliuen-boum (68), -boem (132). Ad. md.
eyn, en wilt oley-, olen- (21), Ad. ole-
baum, -bom. eyn wide eyn olebaum (sc
17). eglentier (11). wildstoeh (Gr.).
Oleat-or, 4 -rix (15) olei mecher (20).
olschlaher (75).
*Oledus v. Olax.
*Olefac- v. Olfac-.
*Ole-gamus,-ogenus &c.v. -agenum.
*Oleo- v. Olia-gimen. |
Oleo- (74 Br. &e.), olio-, oliu-, olea- |
(23,141) -mella, -mela (6) Ad.ain bom do .
oel vf fluist(76); eyn baum da oley vz |
fluBet sim., da oley vf) flit (18), da ol |
auD fleuft (134), do óle auD fleüst(151). |
en bom dar oley ut vlut XP eyn olen
baum da olen uf flust (17). pawm dar: |
auD ol rynnet, sufol-p. (74).
Oleo- v. Petro-selinum.
*Oler (sf. olor q. v.) stang (1).
O- (65), ol-lera krut-er (1), -ter (6).
gemüD (65).
Olere Ad. nd. stin-cken, -gen (21),
-chen Z richen (12). riken (99). riechen
(10). ubel r. (20), smecken (1). ruchgen |
13 |
?
*Olerina penna swanen- (132), schwan- |
(110) -veder. olerinus 2. olus 4 de olere |
existens (Br.). 1
*Olester v. Oleaster.
Oletum (7. locus vbi funditur vrina V:
dc.) seichwinkel (8, 9). bruntz- (110,5 —
pruntz- o. vbelschmeckende- (74) -stat./
muff-, stynck-ende stede (147). pyfplatz/
(132). stanck-reihen (cf. MER 4 -loeh.|
(75).
Oletus (7. fet;dus Br.) v. Olax.
*Oleum v. Oliua. |
Ole-, oli-, 7 oliu- (110 &.) -um Ad.
nd. olei. oly (11, 110, 152). olge (22)4 ——
olye (22b). ole, ol (6, 75, 134), oL (9). —
oel (76). olsmat (99. t.s£.1t).smaltz (132).
schmaltz (110).
/Oleum olivarum boem oely (147).
Oleum papaueris magól (95). j
Oleum .ros-aceum, -taeeum (1)
-olium (41) rosin ol (1). rosen-oley (5"
-olie (47), -water (24). |
Ol-, ole-, olo- (76), -holi- 7 holo! -
(g. v.) -facere Ad. riechen. riken (89) p
OLI
ruche-n (20), -len (8b). wal ruken (11).
sehmacken (1). schmecken cum naribus
16).
I nietare richen (9).
OI-, ollo-factoria p/. gestant (st. -nc)
biesen 7 bufülin (V). ol- (75, 104, 141),
olo- (6), ole- (110 &e.) -faetorium, ol-
fatorium (Br.) bisam (141). b.-buschs (6).
pisemsack (75). pisimuaz (104). olfacto-
riol-um, -a (86, 95, pl. Gt.) pisim-, 2 stanc-
(Gt.) -faz. bisimbüchseli (v5). bisen bühs
(93). byssem apffel (65). disoma (86. cf.
v, museus).
Ol-, ole- (55, 649), ollo- (76), holo-
(q. v.) -factus, olfatus (Br.) Ad. roch,
e-r. (50), -rueh (17). rieeh-e, var. -ung
ho. nd. roke (99). smakung (93).
*Olgarium v. Oliuetum.
*Olia-,olea- (74, E oleo-(76)-gimen,
-gmem (74) (7. vas ole 76, infustrium
7 lechitus 75) ol-krug (15), -vas (9), -fa
(74). ole faz (8). eyn olen ua (17).
*Oliagina ol bommin (6).
*Oliaster v. Oleaster.
Olibanu-m, -s (Br.) (7. libanum sum.)
| wyroch (85). wie-w. (24). uuitzuuiroc
(Sum. VII). weysserweyrauch (74). wilt
wirie 41).
*O- v. Ol-lieula.
*Olida 7. os doliz (148). eyn spunt- (9),
spont-loch (8, 9, 17), -Iuch (5*).
Oliditas stanck (20, 147). ge-st. (19).
Olidus v. Olax.
*Oligar-cia, -ehia (Gl, m.) richer lutzel
luten gewalt (93).
*O-, ob- (Gl. Aeifr.) -ligia ags. net-
(94), nec- (136) -tae; nitte (Gl. Aelfr. cf.
Gl. m. 5, 11).
Olim Ad. etwan; eez-wan (8, 11),
. wen (9). nd. icehtes wanne. hd. vorma
4. (6); hye-, her- (5, 295) -v. hie voer-
Ou (132).oIdinghes(22b). vor zeyten
15).
*Olimb-rium (74), -lium maioran (93).
meyeron, maseran (74).
*Olimentum v. Oliuetum.
Olympias. solennis ludus (Br.). himel
spil (9). hymmel spel (8). funff iar (88).
Olim-pus, 7 -phus (76) (7. mons &c.
in quo est fons l7) der perg olimpus
D hymel 7 berg (8, 9). der jogent born
ew UD
*Oli- v. Oleo-mella.
*Olis- (4), oliz- (v. milium ), olix-
(47) -aerum, olus- (88, 125, 143), olis-
(88), olys- (125, 141, 143), oliss- (136),
olyx- (143) -atrum 7. petro-, 4 hippo-
(143) -selinum (125, 143), -selignum (136),
-Sillinum 7 -silinum (141) gers m., g.
'gresis (4. aegopodium Nemmn.). gers ro-
| Senvat (47. »« oleum rosaceum ?). peter-
| ling (88). liebstóckel 7 welscher peter-
lein (Ki.). ro-peterlen £ -eppich &c. (143).
*Olises 7. drogma 2 denarius (16).
O-, olitor Ad. gart-, gert-, gew.
lerte-, nd. gharde-, gherde-, kólgarde-
Chytr.) -ner. kabus- (Chytr.), koel- (20)
"nàn. eyn oleman pflantzer (110). eyn
Oly off wairmois plantzer (132). mist-
eger (10, 12, 49).
. Oliua (est arbor olei,oleum est fructus
€/48 134; cf. olea) olbir (1). ulber (100).
olen- (19), ole- (8, 9), ol- (68 &c.) -baum.
| oly boem (11, 132). tam oely b. (147).
|
OÓOLO
*Olyvaris des tot den oely boem ge-
hoyrt (141).
Ol-iuetum, -iuarium(147),2 -garium
(15), -earium 4 -imentum (76), -iuum
(955) ole- 2 oley- (8), ol-berg (8, 75), -perg
(9), -garten (1). oely stede (147).
Olivifer oelyvruehtdrechtieh (147).
*Oliuiseo v. Obli-terare, -uisci.
*Olium v. Oleum.
*Oliu- v. Oleo-mella.
Oliuum v». Oleum.
*Oliuum ol-ampel, -tropff (74).
*Olix-, oliz-aerum &c. v. Olisaerum.
*Olla v. Ola.
Oll-3, 4 -eaà (76), ulla (v. figulus)
hd. toppf (6); dopp-en, -e (11), dop (5*),
duppen, haffen, hafen (7. hefen 75), put
(20). pot (11, 132). top (225). grop-e (29),
-pe (22). wiederswalm als im wasser (7.
vorago 74). olla parua croesken (85^).
*Ollarius v. F'igulus.
*Ollea v. Olla.
*Olleber v. Olofora.
*Olle- v. Olli-petra.
*Ollera v. Olera.
*Ollibreda v. Ollipetra. Pantrum.
Ol-, o- (132) -lieula ein clein heflin
(68, 110), pot- Z dop-chen (132).
*Ollifera v. Ollipetra.
*Ollifex v. Odixus.
*Olli-petra, -pedra (67, 152), -para
| (Db), -breda &o. (75. cf. pantrum),-phara
(18), -fera (147), ollepetra (?. fodula
74), oltega (11, 19) Ad. nd. ein deck-e,
-el, Ad. -en, nd. -er. dóckel (67). eyn
hafen-deckin (76), -decken (Y), -deck
(74, 134), £ kachel (74). eyn deckel ober
e$ doppen (5, 17), hauen (18. eyn vn-
deckel (Db, 19. s. vInd.). pot-deckel (147),
-deker (11). Ad. sturtz.
*Ollitor v. Olitor.
*Ollocerium v. Oloseriecum.
Ollula (ab olla hafe hafel 7 griffel
(75. cf. geriffel Sm. 3, 62? nd. grape?)
*Oloearpamen v. Holocarpanium.
*Olocerieus gerwewachfin o. gantz-
wacfein (74).
*Olocres (st. volucres) flogaronti (Gf.).
*Olo-, ollo- v. Ol-facet-.
*Olofetra v. Olofora.
*Olofetrus (cf. prc.) dat purpuren to
samen is (147).
Olo-fora, -pharia, -fetra (147), holo-
bara (148) (4. vestis purpurea 129; varr.
G1. m. 4, 65b. 5, 415q., as holoporphyra)
cleyt dat to samen purpren is (147). ein
gantz rot kleyd (64). olleber zersnitzelt-
klayde zugetzierde (74).
*Ologi-um, -aà (Gl. m.) nete (147).
Olor ( eignus) elbi-z (95 &e.), -D £
elwi& (74) ags. ael- (94), e- (136) -bitu.
hd. nd. swane. hd.swann (14), swan (64);
schwa-n, -nn (74, 111), -mm (649); swon
(9). swaen (132). suaen (97). zwaen (11).
swain (19).
*Olor i. fetor de oleo (75, 16) ruch
(20). olgesehmaek (73). stanck, muffery
141).
recedat (ZA. meum palustre,
9uccéAtoy) olsenich (143).
Oloseri-ecum, -eaà (147), -um £ -eus
(20), ollocerium (11) gar sidin (93). gerwe-
OME 395
o. gantz-seydin (74). cleyt dat to samen
siden is (147). sidin hemidi (G£.). zinda-l
hl -al (98). cindael (-eus 20). zijndael
*Olphaltes v. Ephialtes.
*Olsus (: olere?) sting (7).
*Olta bebere (85).
*Oltega (cf. dolitega sim.)v. Ollipetra.
*Olua (cf. enula) alant (8b).
Olus, holus (125, Gf.) Ad. chrautt
(D, erawt (9, 4), krut, muef (20), mu6G
(bb), müs (85), dr (18), kole, koel
(125), krut muf) (8; muf-, musch- (7),
kol-, koel- (68, 110), kel- (134), kappef-
(123), stengel- (65) -krut, -kraut. nd. mos
krut 4 kol. gart-krut (Gf., BM.), -crud
(47). garderuet (85). earchrut (104). warm-
us (99), -oes (107). wairmois (132). kump-
ost (642), -est (645). kompest (123). kap-
pyB, varr. kabyf), kabes (64).
Olusatrum v. Olisaecrum.
Oluseulum krude buDeke (13). ein
krautmuesschen (125).
*Omas-a v. -um.
Omag- v. Homag-.
, "Omasium (st. omphacium) v. Vina-
cium.
*O-, om- (98) -masium, 7 omasus
q. v. (68) wam-me (11, 98, 109), -pen (1).
eyn wanst sultze (5). wonst (18). wainst
budung 7 budel (6). sultz (69). en pan-
tze (23), -se (222b). paens (7. pellis 97).
*Omasius Ad. sultze. eyn sulez aus
dem fleyzse (4). kot fleisch (7). kaldu-ne
(23), -en (97).
Omas-um, -us, -sum (1369), -a (136b),
amas-um (147), -ion (q. v., homasum
(11) (Z. ome-ntum 9, 10, 75, 93, -tum
759, earbus Tw., cirbus 75, 93, tripa;
-us venter 16; -um ntestinum oues &
porci 4, 16) wam-me (11, 20), -pen (75).
hd. wanst (17, 4, 74, 76, -us 12), pantz
(5^), pleez, pletzer, büdmig (93), bude-
ming Z kotfleisch (Twinger), sultz-k. (68),
kotfleiB (49), kuttlen (64), rampanien
(17, 19, cf. gigeria), krose (7), mannig-
falt (20), sultz, sultzen (68 Mrg.), süleze
(3), kolbdarm (126), veest (9), buhe (100),
uilevart (-us 121). sulte van dyeren (14:).
hd. (13) nl. (116) panse.
*Omegena dy gift eyner nottern (8.
müssverst. aus glicher oder eyner natu-
ren? cf homogenia).
Ome-lia, -lya (76), -nia (6) hd. layen-
(1, 134), leyen-, leigen- (49), laigen- (6),
lay- (71), lange- (18), 2d. lerer-, lert (22)
-rede, Ad. -red. bredege NSUR predicait
(132). eyn leyen predige (4). Ad. bedude-,
bedut-nisse, -niD, beditnuf (68). be-
deuti- (152), ontbinde- (11) -nisse. int-
bindunge (20). gotis wort (8, 9).
Omen (4. -enis 76) ge-lucke (9, 23),
-luekh (1), -luek (76). Ad. gluek. euen-
tuer (132). boke-n (99), -nisse (106), cf.
bookene phantasma (Kil.).
*Omenia v. Omelia.
*Omenosus v. Ominosus.
*Omentare (aus omen »« mens)
einpilden im gemute (74).
Ome-ntum, -tum (753), -nstrum (ai.
m.), -Strà (147) 4. mappa (147, Gl. m.);
mapa ventri (Br.; maffa (136^); naffa
(1362); omasum (q. v.) dwele (147). netz-
lin o. sehlem (88. cf. membrana. pre-
cordia. Sm. 3, 449. Fr. 2, 199€). sultz o.
DRE
396 ONA
veibt von dem buch (110). s. 4 vet van
dem buyceh (132). der pantz (125). wam
4 gederm (64). budemin-e (Sum.), -o (sc
100). budmine (121). wamme (10). kol-
dune (12). pensen oft vet van den tripen
of bolinghen (107).
*Omephagio (aus omophagia? om-
phacium, oleum -« olus?) krautmuf)
(74).
*Ome-stra, -tum v. -ntum.
*Omex ebersweyn £ lapis...in medio
terre (9).
Ominari weissagen (64).
Omi-, 7 obmi- (74), ome-, omni- (132)
-nosus gluceieh (110), -hafftig (7, 74,
16), -eselig (17), -seliger (74). gheluckich
(23). euentuerlieh (132).
Omissio (cf. obm.) vir- 7 achter-las-
sunge (20).
Omittere (cf. obm.) vir- Z affter-
laeBen 7 hinder laesen (20). virlyesen
(19). v'laten (11).
*Om- v. O-masium.
*Omnifarie alrewij (20).
Omni-mode, 7 -no Ad. zu-, alzu-,
nd. to-male szm. al ze mal (6). zemaul
(16). Ad. gentzlich.
Omnimodus al-, alle- (7, 283) Ad.
-mefig szm., nd. -metich. Ad. gentzlich,
alzumal sZm.
Omnimorbia (z. polypodion Isid.)
altee (91). kásepappeln (ki.).
Omnino (cf. omnimode) Ad. alzu-,
«d. to-, al to-male. alle zumail (7). zu
maul Z7 gantz(76). hd. gencz-, nd. ganse-
lich. albedal (20). bedalle (99). deger
alle also hel qwyt &e. (22v).
*Omninomius allne2mig (62).
*Omn- v. Om-inosus.
Omnipotens hd. nd. almechtig. al-
weldig (20, 22b).
Omnipotenter almecht-lich
-iglich (68, v5, 110).
, Ommipotentia almechticeheit (132
Sim.).
*Omniquaque alvmbvndvmb £Z allent-
halben (20).
Omnis Ad. nd. alle. all (6). al 7 zu
male (20). to mael (11). aldegher (29*).
Omnitempore al-then 7 -wege (22b).
Omofagia, homophagia (Er.) eyner-
ley spyse (8, 9). £. vna 7 similis come-
$í20 (Br., Gl. m.).
*Omofragia 7. vua (aus vna!? of.
pre.) wijndruyff (141).
*Omogeni-a, -um v. Homogenia.
*Omoptoyci v. Emoptoica.
*Omotenus 2. quz vsque ad humum
suplicando inclinatur t humiliatur, ab
omo ci humus ef tenus (76). dif negir
(8. — nhd. tief neiger).
Omphac-ium, -um (91) agrest (91,
116, 125 Mrg.). nl. veriuys (116). onefa-
tieis 7. galla agrestis; onfacion Z4.
e €x albis expressum, lat. spanum
141).
Omphalos nabele (Sum.).
ie 7 onoma (gr. . totum lat.) gantz
74).
*Onaeroeulus v. Onocrotalus.
Onager hd. eyn walt-, wald-, walde-
(18), velt- (20), wlt- £ wylt- (19), nd. en
wilt-esel. eyn walt ysel (16). w.-ezel
(132),
ONO
(152), -essel (151), -esel, vnd halb mensch
(9. cf. onocentaurus), 7 wilt osse (8^).
wisent (102). eyn eynhoren (97). onacer
(2€ monoceros) en enhorn (23). onator
?. vnicornus (16).
*Oncha v. Onica.
*Onefaticis v. Omphaceium.
*Oneferum v. Enophorum.
*Onelogium (sí. orol.) v. Clepsydra.
One-, ono-, hone- (8) -rare /d.
swern (8), be-sw., -sehweren. nd. beswe-
ren. Ad. laden; be-l. (9), -lasten.
*Oneraria ags. sciplaest (9423). ein
schef mit guot, var. schiff mit gut (64).
O- v. Ho-nerarium.
Oneratio beswer- 7 lad-unge (20).
Oneratus be-swert (4), -sweirt (3).
*Oneroeulus v. Onocrotalus.
Onerosus v. Onorosus.
*Onesiforus gewyndreger (141).
*Onfacion v. Omphacium.
On-iea, -yeca, 4 -icha (76), -yeha
(Gi. m.), ? -eha (74) (£. vngu-is 7 -la
74, eariophilus 19, ostreola parua Gl.
m. &e., osteola p. 20, p. hostria 76)
neylchin (19). muschaten negel (11).
groffelsnagel (20). merschneck (76). rolà-
huff, kalonwurtz, wasserplum (74).
*Onicroeulus v. Onocrotalus.
*Onietum? schedelziuer? (98).
*Onicha &oc. v. Onica.
Ony-, oni-, soni- (1) -chinus, ony-
ehium (116), -cinus (Br.), onichi-nus
lapis (65), -num (Gil. m.), -mus (76) oni-
(1), vn- (55) -ehin. onichel, »Z. onijckel
(116). edel gestein (65).
Oniscus (7. tylus 125. cf. multipes)
schabeworm £ atzel (125). assel (91).
tunck- (91), duek- (Ki.), (— keller-) -esel
(91). asselwurm (111). holtzwentel (126).
*Onistare v. Onustare.
*Onix (7. orex 5^. cf. orix) onichel
(126). wasser-maus (1), -muf) (55). water-
mus (23), -hoen (97).
Onoeentaurus halp ;mensch $n h.
esel (8).
*Onocordia v. Anacardus.
Onocro-talus, -talum (Gf.), -ealus
(69, 75,87, Br.), -ealon (Br.), -tulus (121
&e.), -eulus, -culon (17, 76), -pulus (74),
-tolus (127), -tosus (6), -sus, -sius (69),
onoera-, onaero- (1) anacro- (ll, 19,
66 &c.) anaera- (75), anatra- (154),
quaera- (1), oniero- (14), onoro-, onero-
eulus, onoeratul-us 7 -on (10), onogra-,
anaero- (107) -tulus, anagropulus (4),
onoropolus (74) wazarhuon; felefor £
philfoór sem. (2. porfilio); horo-dubil,
-duehil, -dumil, -tumbel; snepha (aGt.).
hor-tubil (87, 104, G£.), -tubl (102), -tóbel
(120), -tybel (140), -tumel (100), -duchil |.
(121), -tribil (95), -tribel (onoerotosus
6). hort-dumel (12), -trvgil (127). ein
kortrülen (3. cf. rüle Fr. 2, i239? st.
ror- oder hor-trumien ?). rore-trummere
(D), -drumbel (18 wrg.), -dummer (ono-
eroeulon 17), -dum / rodelwye (10).
drummel (8). ror-dr. (5^, 9), -drymmel
8), -trumm (140), -trummel (75), -dum
m 23), -dump (22, 140), -dummel (115,
Stieler), -tumel (6), -spetzel (49). rar
drümmel (onocrotulus 4). raredum (Sm.
3, 120). rodrumel (74). roesdomel (97).
rosedrommel (107). hodde-bec (107), -bech
OPE
(132). kropff- 7 on- (112), mos- (1), mof-
vogel (1, 75), -kalb (75). (moos-reiher,
-ochse, -kuh Nmn.) rayge-r, -l (onier.
74) muspel (74, Nmmn., Bibl. a. 1483. cf.
Fr. 1, 669^). wasserhun (17, 100). vogel-
hain (112). eyn vnuogel in Oesterreich
genannt (126). on (st. en?) schryeck (11).
sakgans (Fri). ein elff (7. truo 125).
habergeió (75). heher (66 &e.). háher
(134). beinstercze (19). giwiez (34). pueh
vinck (onaecroculus 1, anagropulus 4).
*Onoforus &ec. v. Enophorum.
*Onogratulus v. Onoerotalus.
*Onolixa wasser esel (74, 75).
*Onoma v. On.
*Ono-nymum 7 -mium (i10, 132),
-mius (76), -mum (68) (gus homony-
mum) das vil bedut (110), bedutet (68).
dat vijl betzeychent (132).
Ononis v. Anonis.
*Onophorum &oe. v. Enophorum.
*Onoraeulus v. Onocrotalus.
*Onorare v. Onerare.
*Onoropolus v. Onocrotalus.
*Onorositas swerheit (20).
*Ono-, seltiner one-rosus hd. swer 4
geladen. nd. zwaer £ ghelaeden (11).
beswer-ich (23), Ad. -et, lich. Ad. be-
schw-erlich, -árlich (134) -erig (6, T6),
-ert. lastlieh (68), -ieh (132), ig (110).
*Onostus v. Onustus.
Onus, honus (6, 11) Ad. nd. borde. |
hd. burde, bürde (6), last. swere- (19), |
swar- (20), zwaer- (il) -heit.
*Onustar v. Opaeus.
Onu-, honu-, oni- (76) -stare laden
(1, 20, 74). Ad. md. be-l., -sweren, |
-schueren (6), -schwaren (68), -schwáren |
(134), -lasten (68, 110), -lasteren (132).
vassen (74).
*Onustas beswerde (5b). onustàs 7.
diuicie (16).
Onustatus ge- (8, 20), be- (9) -laden. |
besweret (23).
Onu-, ono-, honu- (i10) -stus be- |—
swer-ig (55), 3eh (23), ing (1), Ad. -et. 1.
hd. besward (1), swere (9), schwarig | —
(6); ge-, be- (9) -laden; vol (8, 9). .
Opa-, opan- (76) -eare finster mia- |
chen (8, 9). dustern (11).
Opacitas finster-keyt (9, 18), -heyt |
(8, 68), -nuD (64, 76), -y £4 dunckelheit
(110). duysternisse (132). i
Opaeus (2. onustar 8^) hd. fins!
ven- (13), due- (20), Ad. md. du-, md.
duu-ster. duncke-l (20), -r (85). ein vinster.|
stat (64). 1
*Opago cathachi (Gf. D, 104). |
*O- v. Opo-panax.
*Opaneare v. Opacare.
*Opoe- v. Opt-ionarius.
*Opeare (s. prop-erare, -iare!) nehen:
Z ylen (5^).
*Opeculor v. Opiare.
*Opedo v. Opipare. j
Ope-lla, -rella (75 varr.) (2. éugurvun
76, parua opera t domumcula vbi opeo
venduntur Br. sim.) werkchin (9). wert
schin (se 8, cf. offebula). en klene huj
seken darmen kost vnde vorkost (255
st sí. ft). coiphuysken (147). |
*Opell-are, -ere v. Oppellere.
Opera (7. opifieium 75) Ad. mc
OPI
| werk. werg (535, 133). wark (11). Ad.
| fülyb (110), fliBe, fleyO (4, 134), fleyss
| (2, vleys (9), ernst (68). nersticheit
ho». vnber (20. s£&. vrber? cf. opor-
|. tunus c. d.). hilff vnd steur, varr. steuer,
stier (75).
Operabilitas wirckelicheit (20).
Operari hd. nd. wercken, arbeyden.
| hd. wircken, arbeiten; erb-eiten (133),
| -eiden (17), -eten, -etten (6). wijrcken
(132).
Opera-rius, -tor (7. op-ex, -ifex 1,
-erosus 23) wur-her (1), -cher (71). Ad.
| wer- (19, 69, 134), wir-eker. werek- (20),
| werg- (8) -man. Ad. md. arbeider. Ad.
arbeiter; erbe-ter, -tter (6), -nder (18).
Operatio wirckunge (20). wurk- Z
üb-ung (62) warkinge (11). wurcklich-
| keit (65).
*Operatiua v. Potencia op.
Opera-tor v. -rius.
*Opereio bedeckunge (20).
| Oper-eulum, -torium (2. coop. 68
| &c.), -imen, -imentum deck-y (110), -en
(20), hd. -e, -el, -sel (20, 99, -imen 132),
-unge (5), -inge (23), Ad. nd. -ebret
| Eso dechsel (-torium 132). Ad. nd.
| bedeeck- (11), bedeck-unge, -inge, Ad.
|, -enif) sm. -torium lietht (20). leed (19).
lit (11). stürtzen (111) stülpe (Chytr.).
helm o. alembiek (-euíum Agr.).
*Operella v. Opella.
Opereprecium nutz- 7 lust-lichen
(110). profijt- 7 genoich-lieh (132). belo-
nung eines dinsts o. notdurftige nutz-
erkeit(74). lon des wereks(68). werck-
oen (20).
Operime-n, -ntum v. Opereulum.
Operire decken (18). Ad. nd. be-d.
Operiri (7. expectare Br. &e.) beyten
(9, 110). v-b. (68, 132). warten (110). be-
deckt Z vberzogen sin (65).
Operius (Gl. m.) warckich (11).
Operosus arb-eytig (7), -eter (5),
-eyder (23), -ettender (6). erbeder (18).
werckinde (20). vol werek (132), wercks
(110), arbeit (68). ein würcklicher der do
vol arbeit ist vnd nutz-, var. mit-sam
(65).
Oper-torium ». -eulum.
Opertus /d. nd. bedecket. gedeck
(18). beslossen (110, 132).
*Opex v. Operarius.
*Opex (7. clauis connexa ante clauem ;
| —et gr. 4. q. cortex lat. 14, 16, clauus $n
ace ante rotam 4, cf. obex) eyn lonsche
3n ey wagen (17). lonze, lenze, luchse
(9). lunze (11). wuse (8). lan (74). lóne
(4). broke (23.7. 4. borke?). rynnde(14).
*O-, op- (9) -piare nagin (8, 9). roden
(23. aus rodere missverst.?). opi-zare,
-eare 2. corrodere t diminuere (Br., G1.
m. -zare knaghen (90, 147). schraiden
(147). opieulare (7. dzlapidare) v'hueren
(1D. opeeulor virherren (90). opieco
harden (8b).
Opi-eare v. -are, -pare.
Opi-ecus, -zator knager, taenre (147).
O-, op-idanus der in einer stat
wonet (110 szm.) burger (9).
*Opidar aris caestel (20). Cf. opi-
tergium ;. castellum prope oppidum (110),
orum 1 vrbem (16). castel bey einer stat
9. vorstat (74).
OPI
*Opi-dare, -dari v. -pare.
*Opidieium (cf. opif-, opit-icium)
hilff (67).
O-, op-pido gar sere (8, 9). gantz
ghenoch vele (23).
. O« op-pidulum gewechin (8). stet-
lin (110). wyler (1105).
O-, selten op-pidum (7. munitio 4
villa 1 castrum paruum dc. 16, magnum
C.Br.) hd. (Mss. mog.) eyn werck (: opus
2« munitio?). werg (Db). wergk 4 wey-
ler (74). hd. nd. stat. stayd (19). Ad.
eyn kleyn, kleine stat. castel (920,
75). stedechin (20). marektsehloD 4
Ste-, var. sta-ttel (75). stet-, merck-lin
(64). mertflecke (b^). gew (9). nd. wich-
belede (Fr.2,4333). wych- (12), wic- (13,
14. 23) -belde.
*Opidus 7. furfureus (176).
Opife-r, -x (1103) hilff-trager (68)
-treger 7 -lieh (110). hyflich (110^). hulp-
dreger 7 -ieh (132).
*Opifera v. Opiperia. Portemia.
Opisfera.
Opifex (cf. operarius. opifer.) werk
(sie 23). hd. nd. w.-, werg- (D, 85, 133)
-man, -man 4 maister (6). wercker (132).
werck-, bu- (339) -meyster (9, 4, 33€),
-meynster (7). helfer (9).
Opifieium (7. opi-fieina Gl. m. cf.
-dicium, -ticisum, -tulamen, opera) Ad.
hu-, ho-, hi-Iffe. nd. hulpe. steur (15).
*Op-, opp- (Gl. m., Gf.), Z eert- (76)
-ilago 7. eurcilla (Gl. m.. Gt); vertex
£ rotunditas que apparet in aquis pro-
fundis quasi foramen ibidem (15); illa
roi. que app. super profunda loca aqua-
rum fluentium cum aqua voluitur ad
modum circuli (26); circularis reuolutio
ue fit in aquis fluentibus (15); illa, czrcu-
aritas que fit en flatione ventorum oppo-
sitorum 1 ille quà est in tempore noctur-
nalis circuzens (16). winds-prut (15),- praut,
7 werff als im wasser (74). werffen in
dem, var. das, wasser 4 in dem winde;
wasser werffen (75). ain zwytler (76).
*Opila-men «. -tio,
*Opilare (: pila) zer-stossen, -reyben
(14).
*Opila-ri, seiner -re, oppilare (Br.)
hd. nd. stoppen, be-st. Ad. v?-, zu- (8, 9)
-8t.; be-stopfen, -stopen (6), -schophen
(0); zu dun (9).
*Opila-tio, -men, op- (9), o- (17)
-pitulacio hd. stoppunge (8, 18); be-,
v-st., selten -stopfung. nd. bestoppinge.
vstupp- (133), beschopp- (tp bespott-
(68), zu Stoff- (9) -unge. v/stoppenisse
8b).
; opilio hd. scheffer, schefer (10, 12),
scheuer (13); schaff-, schaf- (33), schauf-
(16), scheff- (18) -hirt, -herter (1), -huder
(20). nd. schepper, schape herde.
*Op- v. Oph-imachus.
O-, op- (18*) -pimare rich (185, 110),
fruehtbar (110) machen. Ad. rich, reich
werden. opinio as (adph. op-) 2. fecundo
dito opulentor (6).
*Opim- v. Opin-atissimus.
Opimatus rych o. fruehtbar gemacht
110).
Qe hd. nd. fruchtbar, fet, geyl.
hd. fruchtber, frochtbar, fethe, feist (76),
vaist 7 gail (1), geyle, rieh, reych, ge-
nuehtig (69, 134). nd. diere 7 rike (99).
OPI 391
Opinare, ri, oppinari (7. retor 1.
sí. reor) hd. nd. we-, wa- (1, 98), wo-
(12, we- 7? me- (22), mey- (110, 132)
-nen.
Opinatio hd. wen-, wán- (134), Ad.
nd. (132) meyn-unge, -inge.
Opin-, opim- (76) -atissimus 7. fa-
mosissimus (16).namehafteste (121,5/m.Gt.).
*Opiniare v. Opimare.
Opinio (7. opinatio 110 &c.) Ad. wan-e,
-ung (1). wan (9, 23). sunderlich wan
(15). waen (10). won (5^). Ad. nd. wen-
en (20), -unge, -inge. glaub 7 haltung
&c.; o. bona gut wort 4 lymung (65).
. Opin-iosus, -osus vol meyn-ung (68),
inge 7 opinij (132). ags. hlirful (G1. Aeltr.).
Opion v. Opium.
*Opipagion v. Ophimachus.
Opip-are (Br., Gl. m. &e.), -arare (11,
19), -erare (132). oppi-po, -perare (110),
-tare (5), opieare (22. cf. opiare) Ad.
froli-ch, -chen (18), frelieh (7. late 76),
reiehtlich (8), reylich (9), wol (17) leben.
nd. vroliken leuen (23), louen (sie 22).
frolich machen (3). v'blijden (132). hof-
len (75). Ad. frommen, frómen (67). vro-
men £ edelen (11). opida-re scheinper-
lieh essen (74); -ri 4. splendide comedere
(16). oppi- (9), oppe- (8) -dare wirt-
schaffin (8). reychlieh wirtschaften ;
opedo 2. sentire (9). opido richlich
dun (17).
Opipare ade. leck- (110, 132), ess-
(132) -erlich. oeuerulodich (132).
*Opiparium v. Opiperia.
Opiparus oeuerulodelieh, schoen,
lecker (132). ein leckerer (110), lugner
(s?c 68).
*Opiper &oc. v. Opiperia.
*Opiperare v. Opipare.
*Opiperatum gepfeffert (64).
*Opi-peria, -pera ( p/. 6, 23), -perum,
-per à um (110), -parium (3, 74, 15, 16).
-fera (7) (V. conuiuium. opipare factum,
opulentium 16) hoffatel (75). hd. wirt-
schafft. nd. werscop.
*Opis v. Ops.
*Opiscium (sé. osp.) eyn grad in ey
fisch (11).
*Opisfera (aus opifera) ags. steding-
hne (942).
*Opisis 7. linea censsitudo Zn faucc-
bus i flatio gutturis ex nimia pinguedine
(16).
*Opitare v. Opipare.
Opiter vatterloD; der nach sins vat-
ters tod geboren ist vnd sin eni noch
lebt (88).
*Opitergium v. Opidar.
*Opit- (cf. opid-, opif-) -icium hilff
(16).
Opitula-men, -tio, rium, -ntia (76)
hd. hu-, hi-, he- (20) -Mfe, -1(f; holff (12).
nd. hulpe.
Opitula-nter, -tim hulff- (20), be-
holffe- (19) -lich. nd. behulpelic.
Opitul-ari, 7 -entare (74. »« opu-
lent-) /d. helffen. nd. helpen. reich
machen (74).
*Opitulacio v. Opilatio.
Opitula-tim v. -nter.
*Opitul-entare v. -ari.
998 OPP
*Opium . humili-s $ -ans (16).
Opi-um, -on (£. succus pauaris 76)
magen-, varr. mauden- (75), mane- (11),
mahn- (Fr.), olmahen- (74), mon- (8, 4),
mo- (9) -millich (4), -mileh. man-ko
(24, 47), -bach (85) sat papaueris (41).
magen-safft, -kopff; twalm (74).
*Opiza v. Oriza.
Opizare v. Opiare.
*Opizator v. Opieus.
Opobalsa-mum, -num (93), gew.
-mus, bobalsamum (74), oppob- (133),
opop- (67) -àlsamus, apobasmum (1),
opus balsami (136) (opos OmÓg 124)
hd. balsam-safft, -saift o» -ole (68, 110),
oi (132); balsamen soitfe (17), balsem
saf (93). nd. balsemen-, balsmen-sap.
*Opodium v. Spodium.
*Opopa v. Vpupa.
Opopana-x, 4 -ecum (143), oppopa-
nace (Sum. VI) lubestechelsamo (Sum.
cf. kaysim). heilwurz-saft (Ki.), gummi
(143). opanax gumma quedam. (41).
O-, gew. op-portere muDen (18). iz
mu) sin (5 sZm.). e) mus sein (4). mo-
then (7) eth moth (22). it mot zin (93).
Oportet Ad. efj, es mu; es muf,
mus (9) sin, seyn; mufe sin (10); iz,
iD, ef) geburt sich, gebürt sich (151),
gebort sich, g. siche (133); es ist not
(110); it muef) 7 efó ist not 4 id zuge-
horet (20); asmof) 7 asbortsich (13).
ydt noit ys (132). nd. et noet is (11);
bort sik (283); eth hout sik (22); it is
orber (99).
*Oportoriu-m, -s (19) (wntersch. von
opertorium) bedeck- (19), deeck- (11)
-inge.
Oportun- v. Opportun-.
*Opos v. Opobalsamum.
Opp- cf. Op-, Obp-.
*Oppa v. Obba.
Oppandere aus breiten Z recken (9).
uf-r. (8, 17).
Oppansum uuillachan in huse (Gf.
1l, 843).
*Oppedare v. Opipare.
Oppellere (23), opell-ere, -are /d.
triben, driben. nd. driuen.
Oppetere erde kussen (8, 9).
*Oppiare v. Opiare.
*Oppi-dare, -tare, -pare v. Opipare.
*Oppignerare v. Obpignorare.
*Op- v. O-pimare.
*Oppinari v. Opinare.
*Oppiperare &oe. v. Opipare.
*Oppitulatio v. Opilamen.
Opplere fullen o. stopffen (110, 132).
er-f. (8, 9). hervoln (17). villen o. stop-
pen (68).
Opponens Ad. wyeder-setzer, -sager
(68), -sprecher (110, 132). tegen setzer
(132). nd. en weder-ich (22), -zetter (93).
Opponere /id. wyeder- werffen, -se-
czen. nd. weder-werpen, -zetten.
*Oppopanacee v. Opopanax.
*Op- v. O-portere.
. Opportune urberlich (20). bequem-
lichen (65).
. Op-, o-portunitas bequem- Ad. -keit,
lichkeit, nd. -icheit. zim- (6, 110), gede-
? urber- (20) -licheit. not-durftikeit (8,
OPT
9), -turftikait (76). tzo paf (132). gelimpf,
nutzperkeit (74).
Op-, o-portunus vrber (132). vrber-
lieh (20). orberlee (99). nuez-bar (110),
-ber (132). nucz-, not-, bequeme-, gede-
lich (20). Ad. notdorftig sim.
Oppositio Ad. widder legunge. nd.
weder leginge. w.-leung (18). wider-
seczung (9,76), -siczung (8), -stant (65).
der man wan her volle ist (11).
Oppositissimus gantz wider-streb-
liek 7 -stelliek (65).
Oppositus weder ghesat (23).
*Oppreeator mif)sprecher (74).
Oppressio /d. druckunge (20) ; v?-dr.,
-truckung (110) ein verdruck (68). wid-
der setzinge (132. »« oppositio).
Oppressor schinder Z beswerer der
armen (75). ein vertrueker o. wyder-
Setzer (110).
Oppressus d. ge-, v'-druckt, -drocht
(1), -truekt; vnder-truckt (69), -getruckt
(134). ge-pfrengt (75), -doet (20).
Opprimere zd. duden Z drucken. Ad.
nd. v-dr. hd. vnder-dr. (8, 9), trucken
(80), vnder-tr. (69, 134) ; v-tr., -drocken,
-driceken (18); doden 7 dringen (20);
v?-dr.
Opprobr- v. Obprobr-.
*Opprobriose lesterliceh (20).
Oppugnare Ad. wyder-, nd. tegen-
vechten. an- 7 engegen-fethten (20). Ad.
al vmbe-kregen, -kriegen; wider-kr. (67,
76), -stryten, -streyten (9, 134); weder
kriechen (133); ab (sc) vmb lauffen Z
krigen (18). nd. al vmme kiuen.
*Oprella v. Opella.
Ops sg. terra, acc. hylff, pi. opes
rychtumb (110 sm). sg. ops £ opis 4.
glis dae-, pot-erde (141).
*Opsomagrus v. Obsomogorus.
Op- v. Ob-sonium.
Optabilis wünschlieh (126).
*Optalm-a, -o, -ia v. Ophthalmia.
*Optal-mus, -ius (18) eyn auge (17,
75), augig (5), auwe (18), og (6). en oghe
(23), aghe (22).
*Optalm-us, -ius esí qd. lapés (Vocc.
ex quo, Gemmae).
Optare /Ad.nd. begern; wu-, Ad. wi-,
wo-nschen. wunezen (20). wunthDen (*).
winshen (18). woenBen Z begerren (21).
wonseken (99).
Optatio wunfunge (20).
Optatiuus wonscher (12).
*Optatus píc. sóst, ghewuschet 4 wu-
schinge (23).
Optieus (sc. pn eyn ader an ey
auge (17). augenader (74).
*Optimay sunt digiti ignoti (76), aus
dignitatis &o. cf. sq.?
Optimates die besten von der stat
0. folek (110 scm.). gewaldigen o. erli-
chen des landes (9). dy gewaldeclieh o.
erlich stent (8).
Optimus der aller boest (sc 76).
wegerste £ beste (22b). weig- 4 besser-
ster (74).
*Opti- v. Optio-narius.
Opti-o 7 -um (7. desiderium € electio
16) erkiess- (76), wonsch- (8), wunsch-
(9) -unge. kor (9).
*Optio-, opcio-, opti- (129) -narius
i. quà preest op- et elec-tionibus (16), mi-
ORA
| litum, vicibus (129). eyn chore- (17), kor-
(8, 8) -herre.
*Optium v. Optio.
*Op- v. Ob-turare.
*Optus harlzboum (102. cf. ornus
arlizbaum).
Opulentare Ad, rich machen: rey-
chen (9). nd. rike maken.
Opulenter rich werden (18).
Opulentari richlich (20).
Opulentia (7. opes 5^) Ad. rich-eit,
-tum, -tung (6); grof rich-tum (68), -tumb.
(110); groBe habe (5^). groisse rijchdom
(132). nd. rijcheit (11), rike daghe (22),
rikedom (23).
Opulentus (7. pres 1l, prez 2) Ad.
rich, reich (2, 3). nd. rike. vol, vel
(110b) vongrossem gut (110), van groissen
goede (132).
Opulus mafi- 4 aftholder (126, Ki.).
*Opupuit huppupa (144).
*Opus v. Opobalsamum.,
Opus Ad. nd. werck. werg (8). wereck
(22b). not (110). noit (132).
Opus opera-ns wurckenD, -tum
gewurckt werek (65).
Opus super-erogationis, -rogacio-
nis verbi (7) pflichtig (63), fluchtig (sie
17) werck.
Opuseulum eyn (55), kleyn(8) werg.
en clene werk (23). werkchen (9).
*Ophalmo v. Ophthalmia.
Ophi- (Br., Gf.), ophio- (125, Sum., 2
opi-machus (aw?s) stor-ah, -ieh (Gf.).
bruche storg (19). broec- (broet-? 11),
broet- (20) -stork. brutore (125). hauui-
grimmila (sémzlis migali); 1sarnun (acc.
Gf). vogel der den schlangen vint ist
(15). vierfussiger vogel (74). udebero
(Sum.). Aus ophiophagus : epiphegion
vogel der schlangen isset (74); opipa-
gion 7. cicania (16).
Ophis v. Ofis.
Ophrys (7. orchis &oc.) ein- 4 zwei-
blat; durchwachs (13).
Ophth- (114), opht-(Gt.) opt-,obt- .
(64, 93) -almia, opt- (75, Sum.), ophft- |
(Gf.), oph- (121) -aImo, -alma (15) óg- |
Swere (121), -Sswer (93). Ócswer-e (Sum.) -0
(6f.). augschwer (15). augen-we (64, 75)
-wehetag (114).
Ora, hora (v. fimbria) Ad. saum,
sauem (20). eyn saume der kleydir (19). |
same (10). som (6, 12). soem ( nc
zom £ en lant (23). landt (64). ain ort I
0. pemorck ains lands (91). das bort; |.
ortband (126).
*Oora stunde (13).
Ora-culum, -torium Ad. nd. bede |
hus. Ad. bet-huf&, -hauf), -heuslin (64), |
-stat (8, 9). bythuf) (5^). -euIum kireh; |
Cesics das eiem in dem traum fur- |.
umpt (88). red in dem sloff (8) ein |
gotlich antwurt o. offenbarung (88, 110). |
Oragum v. Horologium.
Oramen d. nd. bed-unge,-inge, -dig
(18). Ad. gebet (75); bittung, bettung :
(68, 76).
*Orandium v. Pastillum.
*Ora-pellum, -pulum (76) golt-felle. |
(17), -fel (8). goldblat (v6).
Orare hd. (20 &e) nd. beden. Ad. | .
132) em [m
"— ——L
DO. tT Acer. cu cw CA
| rot-lin (Gl. m. cf. Fr. 2, 128),
| fórennen (126).
| m.:cGen.
| Wiem saturni orbinam (verdr. ob.) vo-
ORB
(20 &e.) bieden. eischen (20). heischen
von got (65). Ad. bet-ten, -den (152),
| -en (9, 134) ; beddin (85), beyden (13),
pitten mit andacht (75). nd. bidden.
Orarium toten-tuch (9), -hullen, var.
hulen dar in man die toten macht (75).
eim vmbtan (Zntheum mortuorum 14).
sleyher 7 dodenduch (8, 17). Ad. sleyer,
| Slayr 7 sleyr (74), saum, s. an einem
eleid (110), som (6). nd. en zom. ein
zom an einem schleyer (68). bethause;
| inse-l Z -In (74). wimpel (5, 23). stol (9,
74, 109). stole (8). der dyaken st. (23).
| fimp (109). kappentzippel (125). hant-
! fano (121 &e.), -phane (100). korb zu
den (75), korblein mit (74) opflen o.
rosen, o. andern gaben (74).
Orarius ein getzijde boexken (132.
— horarius). betbuchlin (110. : orare).
Orata (aus aurata Gl.m. cf. orena)
-fórel Z
Oratio Ad. eyn kurz, korz, nd. en
eort wort, wart (21). hd. pete (75), bede
7 gebed (20); ge-pet (1), -bet; byttung
| (69), bitung (134). nd. en bet, byt (22).
Orator (sonat in actu i rethor 2n
habitu 93) der schovn reden kan ze
raten (93). reder (65). Ad. nd. vor-, wol-
(4, 88) -r., -redner (88). Ad. foreredder, | q
| merer, faut. hd. nd. beder. nd. oker,
yoghet; en oghen schale (22). beter (9).
eyner der do biddet 7 der. da lernet
|. (17). eyn meyst'er (5^), meyneger (18).
Oratoria wert- (9), wer- (8) -lieh
| gesprech.
Oratorium v. Oraculum. Horato-
| rium.
*Oratropheum v. Orphanotrophium.
*Orbamen beraubnif (20).
Orbare hd. berauben. md. beroven.
| weysen (9). v-w. (11). wesin (8). vir-
weDelen (sc 20). weyDen machen (110).
berouben von kinderen (68). berouen
| wan k. (132). gesunthait nemen (1), be-
| m. (bb).
Orbatio beraubunge (20). berovet
[Xie 23).
Orbatus be-raubit (8 sim.), -roefft
| (132). vorblint (9). vir blindet (8). ge-
weset (99).
Orbia, obia (136) ags. (?) sifanu-
funda (94, 136) 7. q. hiffaronda (Gl. m.
| 4& 58), fiffarunda (Mai Clss. 7, 572).
Wenn die Glosse deutsch ist und em
Kraut bezeichnet, so erinnert sie an goth.
aihvatundi. Dagegen wird eine Bezeich-
mung zu dem Zahlworte seofon wahr-
scheinlich durch die Glossierung $m Ga.
quo die ercasum, (?) quod. qui
€ant; vgl. etwa, orbis ?. circulus septi-
mane (Br. &c.). hiffera q. v. klingt. an.
Orbiculari v. Girare.
Orbic-, vrbie- (b^), orbit- (18) -ula-
ris, -ulatis (110^) runt (13, 23). rund
1102). ront (68, 132). rond (110b). syn-
(12), sene- (13) -wolt. sinwel (6). sybe-
ich (7. speritus 5). Ad. schibel-ich (1105),
-eht, -echt, -ik (13); sehew- (70), schey-
18) kug-, var. hug- (110) -elecht;
oil (18). circkels wyD (68). circk ?
rond-elich (132). hert- (Sum.), erd- (116)
-apffel.
| tn 151) -belicht; scheiblig (134); scib-
ORC
*Orbieulas sciberlichkeyt (18).
*Orbicula-tis v. -ris.
Orbieulus ein clein rond ding o.
kreibli (1105), kreflin (110b). ein ta-
felbret (132). ringle, »/. maelie (116).
Orbis runt vnd hoel (5), hol (23). r.
7 hole £ schibelecht (21) swelle r. (b^).
scheiblecht vnd hol (74). sinwel o. hol
(6). s. welt o. vmkraif (88). rondt (10).
hól (2). vmb gack (szc) o. hol ding (1).
umgantz (sc) o. hól (71). ereib; ring;
rat; vmbganck; vmfanck (20). rundel Z
rinck (20). eirkil rink (9). werlt (9, 132).
warlt (11). die welt (68, 110). weltkraib
(18). ougóphel (33). augen-grub o.-ring
(15), -rinck. (74). vmgende woche (9).
wernt o. zirkel o. ring der wunde o.
vmmegende woche (8). werlt o. mensch;
steigraif, halpfisch (74).
Orbita (v. reuolutio à vestigium rote
76; strata 136) hd. md. wagen-leyse,
hd. -leyO, -layD, -layst (649), -leyst (.
vesti gium. rote 4 p. 191 q. v. cf. Sm. 2, 408.
Fr. 1, 354), -gleyf) (110), nd. -spor (11),
-spair (132), -trade (223b, 78, 109. cf. Br.
Wtb. 9, 94). hd. waigen laif) (6); wan-
leyse, -leyDB; weyn leyD (21); wayn ge-
leyse (£ czuleyl 7 ruk ausgestr. 9).
wege-trede (12), -zeichen (10). wane-lof)
(71), -leyse (133). der vmgang von (110),
ie omganck van (132) dem rade. ein
vmbgang der reder an einem wagen
(68). karrenlaiB (115 sim.) vmlauff des
lars (74).
*Orbit-a v. -as.
*Orbit-, corbit-, arbitr-aria Jangob.
uueguuorfin &c. (Gf. l, 1041 sq. Gl. m.
2, 116).
Orbit-as, -aà (134) wyD- (20), wes-
(23) -heyt. weysekeit (8b). weylose
(126). beraubung (110), beroubnuf) (68)
der kinder. berouinge der'kynderen (132).
der ogen verliesyng (141).
*Orbit- v. Orbic-ularis.
*Orbus 4. cireumferencia rote (16).
Orbus Ad. nd. blint. plintt (1). ainer
dem die ougen sind vf gestochen (76).
hd. eyn weyse. nd. en wese. vn wise
(sic 18). weiD (6). w.- 7 los-ling (126).
m. -us f. -a eingewisot-er vater, -i
muoter (93).
Orea (animal) springwaal (126). wal-
schwein (140).
Oreare vox aselli (G1. m.), lync?s (123).
Orcee-, var. vrci-olus zu-, var. zy-
berlin (64). oreeola dem. ab oreus (76).
*Orcetra &oc. v. Orchestrum.
*Orceum v. Orcula.
*Orceus v. Orca.
*Orcimana sarck (125), aus oreiniana
sponda todten-bar, -baum (116).
*Oreynus (piscis) walthunn (140).
*Orcinus v. Orcula.
*Orcisis v. Ortisis.
*Orciu-s 4 -m (v. dolium, cf. orca)
wannen zu dem bade (75).
Ore-ula, 4 -eum £ -inus (75) ein
ORD 299
[elein krugelin (110), eruyek- of ken-
chen (132). zuber (75).
Or-eus, -chus, -ci (136) (7. locus Zn-
satiabilis 75) hd. die nd. de helle, Ad.
hell. heelle (11). dye helmbart (s?e 1).
vnerfulte stat o. ende (75). ags. orc (94,
136).
Orehestrum (/theatrum) blon (49).
orehes- (76), oree- (74, 16) -tra (»« or-
eus!) est sedes infernalis (16). richter-
stul des hellischen richters (74). orestrum
i. locus publicus t theatrum (16). tantz-
huf) (68). orscitra 7. scena (136). orcestra
(Br.), ortesta (74) ?. cathedra nobilium €
pulpitum; edler leute sessel o. pulpet (74).
Orehis (cf. ophrys) stendelkraut;
ragwurtz; vnser frawen tráher (126).
knabenkraut, »/. cullekenseruyt (116).
*Orchus v. Oreus.
Orde-, ordi-aceus, -acius Ad. nd.
gersten. g. brot (68). von g. (17). gerst-
in (110, 134), -iek (19), ig (7), -elich
(132). girst-in (6), -en (8, 69), -ieh (11).
*Ordeolus (animal) vyuno (9) — nAd.
finne (glandula cf. Gl. m. 57)? oder aus
earduelus vinco?
Ord-eum, -ium, hordeum (1) Ad.
nd. gerst-e, -en (1, 17). hd. gerst, girst
(6). nd. girste (11).
*Ordeum tri-, tre- (75) -mestre su-
mergerste (175, 93).
*Ordiac-eus, -bius v. Ordeaceus.
Ordinalis ordinyr-, schick-lick (147).
Ordinare (i. deputare 15) hd. md.
schicken. schigen (13). seieken Z vligen
(29b). siegken (21). ornen; bescheiden
zu einem ding o. geschefft (75). ord-en
(20, 93, 75), hd. -inern, -inyren (19),
jener 7 fugen (20). Ad. setzen, stelln,
stifften. nd. zetten, zaten (11).
Ordinarie ordentlich (20).
Ordinarius schiek-ener (133, 152),
-en (sic 11), hd. -er. beschieker (68, 132)
als bischoff o. richter (110). biseop (23).
gekorn richter (17). rittir o. prelatus
(8. geporn r. (9). solde- (8, 9), solle-
(10), sold- (76) -ner. fuger (20). vüger
(19). ordenlieh fürweser (65). ordin-erer
(20), -anci setter (147). (liber) ein ord-
ner (110), -inierung (68), -ineringhe (132).
Ordinatio schiek- (9), ornir- (75),
ord- (8), orden- 7 fug- (20) -unge.
Ordinatus bescheiden einen zu einer
sache o. handel (75).
*Ordiolum (si. hordeolum) der flecco
(Sum. VI).
Ordiri Ad. in-, ein-tragen. Ad. md.
in-dragen, -dr. webel in warff (szc 17).
in-warffen (D^), -ferfen (6), Ad. -werffen,
nd. -werpen, -slaen (132), -scehlahen
(110). hd. weben, welben (21), werckin
(8), wireken (4), werffen (13). nd. wef-,
wess- (sic 99) -elen. scheren (11, 19).
gebieten 4 betriegen (8). betrigen (9).
anfahen zu reden (110). Ad. beginnen.
hd.nd. b., begunnen (1) Ad. zu sprechen,
nd. spreken, to spr. beginnen 7 spr. (20),
i zu spr. (91). b.; zu spr. (134).
*Ordium v. Ordeum.
Ordo Ad. nd. schick-unge, -inge,
-enisse (10). sehenisse (sc 12). schignis
(13). .orde-n (110 &e.), -ne (99), -nunge
(9, 4). Für die folg. Orden vgl. wiele
Kxgennamen ihres Ortes.
400 ORE
Ordo ste agnetis sand Agnefen or-
den (1). agneten ordin (5b).
O. sti anthoni-i, -e (5^) anthonien
o. (5b).
O. s. augustini (heremitarum &oc.
1) der augustiner o. (5^). —
O. s. benedieti sand bndicten o. (1).
bndceiner o.; o. religiosorum s. b. eyn
benedieti (59). ——
O. s. clare ste clarn (5^).
O. erueifer-orum, -um (5») cum
stella eruciger o. (5^). templeyser (1).
O- de domo (1), de monte (5^) ste
erucis des heilig chreutz o. (1). dez
heyligen crucis o. (5^).
O. fratrum mendicancium der pet-
ler (1), bedler (5^) o.
O. s. johannis johaniter (5^).
O. s. marie heren o. (5^).
O. s. marie dedomo tewtuniea, o.
demo t. (b^) der duezen (5^), dewtschen
(1) herren o.
O. s. marie demonte cearmeli, sti
e. (b^) vnser frauwen o. (55).
O. marie magdalene magdalenen
(5^), marie magd. (1) o.
O. minorum fratrum minner pru-
der (1) der barfussin o. (5).
O. predieatorum prediger o. (1^).
5) O.seruorum s.marie mergen knechte
| *Orea v. Oria.
Orea 7. mons (Br.).
Oreades v. Oriades.
*Oreae (si. -ea) ags. frenae (94, 136).
oria, orgia 7. frenum (148).
*Orecenon v. Orexis.
Oreetare v. Horrectat.
*Oreda v. Orena.
*Oregmon (i. ultimus sonus morientis
9, 148, sim. 16; ab os oris e£. regmon
sonus 16. cf. ore-mone morbus lethalis
124, -eenon, -x, -xis) der leste schrey
eyns sterbende menschen (8). der iungst
sunftz (16).
,Ore-na, -da (68, 110, 132) (pesczs; of.
horena) Ad. re-, ste- (18) -cheling; reck-
elinge (1100), -ling (19), -lin (68);
rigke- (21), reh- (76), rech- (1), recht-
(74), rot- (75) -ling; bersich (6), renck
(15). nd. rekelinc (283, 132).
Oreoselinon (cf. ranuneulus) berg-
peterlein Z -eppich (ki.)
*Oresta (: ora) ags. thres (94, 136).
*Orestes (cf. oestrum) bremme (102).
*Or- v. Orch-estrum.
Ore-tenus, -tinus mit Ad. dem md.
deme munde, Ad. mund, mude (18).
munte- (5^), mund- (76) -lich.
*Orex (v. orexisis sc. vomitus 16. of.
ore-gmon, -xis, -xia) der lest galn dez
menschen wan er schrijt (17). spy- (8),
spey- (9) -unge.
*Orex v. Onix.
Orexi-a, 4 -s (74) Z. poli-phagia,
-fagia, -fragia 6s, vomitus 17) der sode
(1T. cf. sq.) sott; sott- 4 spey-ung (74).
Ore-xis, -xig (s?c 74), & -eenon (15.
cf. oregmon) letztschuffatzer, vig. der
letztschupfatzer (152). der letztschufatzer
(15^). der letzte sewfftz eins sterbenden
menschen; sott (74). der jungst sufftz
ORI
(6, 7). der sode KE pre.) 5
kan gesingen uff der orgeln (»« orga-
nista! 17). das wurgen (65). flockzin (9.
cf. pflechsen Sm. 1, 327). spey- (74), spy-
(68), spytz- 4 syber- (110) -ung. spi-,
seyuer- (132), spig- (23) -inge.
*Orexis (2« orix) haselhun (1).
*Orexisis v. Orex.
*Organicen orgler (88).
Organieus orgelich (110 &c.).
Organista Ad. nd. o-, v- (b^, 21)
-rgeler. org-enere (99), -anist (68, 132).
0- (85, 75), a- (15) -rgel meyster.
Organi-zare, -sare Ad. o-, v-rgeln;
orglen (6), argeln (75). *d. orge-len,
-niren (99), -n £ vppe den orgelen
singhen (220), vp den orgel spelen (132).
*Or- v. Ori-ganum.
Organ-um, -on (62) Ad. gezüg (62),
glyd (65), glid- 7 lyd-màD (63); eyn syn
gelyth also hende vnd fusBe (5^); eyn
finger-glid, -glit; eyn f. 7 eyn glit (sic
17). nd. en lit mat (22), en vinger let
(23). allerley seyten spil (8, 9). Ad. nd.
0-, Ad. v-rgel. nd. orge-le (22), -el (11),
-ne (99). arue-l (752€d), -r (75b) (alph.
argel) v/g. orgel (75).
*Orgelingum (cf. goderdigum) ouge-
ling ist ein weyD wesseriger apftel (74).
Orgia vhti-, 7 naht- (Gf.) -sanc (Gt.),
-bita (127). offerhand die men bacho doit
dat is en afgot des wijns (14:).
*Orgia, oria v. Oreae.
Oria, orea (4) vische scif (Gf.). en
vischer-schip (22), -schep (23). ein kan (4).
*Oriades eyn goden dez manes (1.
m. aus montium?). ore-ades 72 -ides
i. nimphe dee 0 moncium. (16, sim. Wr.)
*Oriathamum v. Oridanum.
Oribasus berg-, hugl-steiger,n/.berch-
clemmer (116).
*Orieanus die mit den mont geseng
maeet (141).
Ori-eus, -tus (74) redperer, kleffiger
(14).
Orich-, oric-aleum (cf. auricaleu-m,
-s) mess-ig (110), -ynek (132). móscb £
móssin (126). metall (110 sém.). letton,
nl. latoen (116). dunne golt, versch. von
aur. messinc (23).
*Oridanum, oriathamum (943) (aus
origanum). ags. elonae (94, 136), eolone
(942. cf. innulor).
Oridieus 2. ore dicens (Br.). die myt
den mont syn spraick maecet (1417).
Oridur-ius, -us (Br.) die synen mont
nyt opluycken will, scharp reder (147).
Oriens píc. sbst. hd. auff-, off-, offe-
(b^), vff-geend (69, 134), -gaende (20),
-gang sZm.; ein vffgender (110). nd. vp-
gaende (132), -ganc. Ad. nd. o-, oe- (11,
20, 110, 132), oy- (19) -sten. ost (6). oyst
int (? 5). ofstene (osstene? 10). anfang
der sununen (64). s.-vffgang (110).
Orientalis Ad. offgenck-, auffgenck-,
offganck- (18), oyst- (5), nd. vpgane-,
vpgenge-, Ad. nd. ost-lich, -lic. oster-lant
17), -ling (populus 110). oesterlingen
pop. 132).
Orifi-cium, -gium (Sum.), -um (121)
hd. nd. munt-, mont- (21, 132), Ad. mund-
hd. loch, -hol (21 &e.), -hoel, nd. -lok,
-ghat (132). magen- (74), dez m. (17)
-munt. eyn ringelecht loch (17). spunt
einer der do !Z hol (74). eyn spont-loch (17, 75), -hol
ORI
(21), -hoel (5). sponte- (10), sehint- (18)
-hole. spunt-hol (13), -holt (-hole? 12).
gurgel- (75), haupt- (110), houpt- (68)
-loch. hooftslop (107). hoft ghat (132).
van en gat dat nederste (147). eyn flufj
ie 132). ga- (Gf.), ge- (Sum.), geu-
121) -sprinc (oréf. fontis? cf. pustula).
*Origallum v. Oxygala.
Ori-, orri- (225), or- (69, 134) -ganum
(7. orpinium 93. cf. oridanum, golecia)
tosta £ dost (87, Gt.). duost Z tosten (47).
tosten (125). tost (74). doste m., boh.
polska lebeda (4. poin. lebiotka; cf. atri-
plex). dost (6, 85, Sum.). dust (12, 13,
22^). choste (Gf.). koste (93, Sum.). rot k.
(95). rotten kosten, var. rote dosten (64).
coste-n (85), -nz (128, 143). or- £ aytter-,
Ór- £ eiter- (Megenv.) -krut. hd. wole- (152),
wol-gemut, -gmüt (111). zirminza 4 we-
minezen (? 105). rofmyntz (74). berg-
müntz (143). ags. uurmillae (94, 136),
:elere (942).
Origi-, orige-nalis, 7 origineus (147)
hd. nd. vff-, vp-genclich. ost- (2« orien-
talis) vrsprong- (21), vrsprung- (110
sim.), vrspring- (134), begynne- (132),
regen- (20), grunt- (17) -lich. orsake-,
orsprunck-lick (147).
Origo Ad. hd. vff-, vp-ganek; or, |
oer- (18, 132), ort- (93), Ad. ur-sprunk, |
-Sspronek (132), Ad. -sprung, -spruck, |
-sprugk. or sprunch (12). ore sprunge .
(17). ur sprongk n vrhab (126). begyn
(20, 132). beginsel (99). anfanck (20).
*Origon vnbekant vnuernunftigs tier
(74).
*Oriola (cf. oria) 7. nauicula piscatoris
(129). schiffehen (Ki.).
*Oriola cf. areola) huobi (104). |
*O-, v- (23) -riolus (auis; 4. aurelia |
125. cf. Fr. 2, 4466, 454^) gold-meerle |
(Hen.), -merlein (140), -plettehen (125). wit- |
wal (95), -tewal (140), -wale £ weidewal |.
(Das. eyn wedde wale (23). kersenrife, |
by-, ty-rolt, (140, Hen.). bie-, ge-rolff |
(140). bier-olf, -holt, ber-, birsch-hold,
weid-, wid-wal, hindvogel (Hen.).
Orion (ab vrina Br., vrnia 176,42. |
inundatione aquarum; à rusticis vocatur
baeulus s. petri 7 vétres marie T) emm
sterne (23). stern que alias (aL) dicitur |.
loieh (20). ags. ebirdhring 7 eburdnung |
Haupt D, 195). "
*Oriostrio v. Ocistrio. l
Oripalatum ags. cyle-wynd (Gl. eott.), |
st. oxylapathum cylewyrd?
Oriri Ad. off, vffgen, -gon; auf- |
geen (9, 4, 134), -gan vrsprunglich (75); /
offgang (6), hufwallen (100), genen (21), |
werden geboren; ent- (1, 9), vz- (5). —
-springen; wachsen (4), waschen (5),
waDen. Ad. nd. wassen. op-w. 4 -gaen.
(132). vp gan (23). |
*Oris v. Orix.
*Orisa v. Oryza.
*Orisare (o aus c?) wryngen, uyti
drucken (147). |
*Orison v. Horizon.
*Orisonus die mit den mont geluyt!
maeet (141). |
*Oritus v. Orieus. !
Oriundus Ad. nd. geborn. pu- (78) —
bu- (q), bo- (8) -rtig. von geburt (15 |
ORN
ORT
Orix, oris (74) (4. animal pinguis- *Ornix (2« onyx) en sten (23).
simum 68, immundum dc., simili capree
Br., $. capreolo 110 &c.; camelopardulus
glis t mus aquaticus Br., auis 1105, ouis
1102, coturniz 110, aues pinguissima 66
&e., talpa 4t gallina siluestris 46. cf.
onix, orexis, sorex, ornix, ortix)
hehera (103, Gf). heher (74). eherl (102).
heb-ere (100), -er (45), -ir (104), -irzan
(117). hirchhün (34. sé. birchhün cf. or-
nix). berghuen (125). schnepff (110).
parra (/at.? Gf). raez (19). water-rot
(auis sic 107), -mus (23), -nus (22). Ad.
eyn wasser-mauf) (74) -muf) (17, 75);
grof, groz (5) wasser-mul) s/m., -muz
(5); groi&B wasser (sc 7, 67, 133). grof)
w. (152).
Or-yza, -iza, gew. -isa, -isasimula
(16), opiza (gr. 7. pisa lat. 141. p aus p)
(4. subtilis farina; maneries pulmenti. de
ordeo; cf. ortisis, oziza) aruuizza sim.
(Gt. an or- angelehnt?). erwilh (141). si-
mila (120). en zemele van ,klenem mele
Boe (23). stoup-, var. stup-mele in
er mole (75). stoupp von mele (20).
staup von meele (19). stoub von meel
(68). stof van m. (11). grif (3, 4). gries-
mel, gerstenmuD) (74). garstenbry (147).
snitz carnis (121).
*Oriza minor,
sehwaden (114, Kl1.).
Ormin-um, 4 -ium (Ki. 7^ hormi-
num (143) (7. vrtiea 24, gallitrieum
143) scharlaeh 7 wilder spargel (ki.).
*Ormotinus (aus hornotinus?) lan-
ger (131).
*Ornacium v. Hornotinus.
Ornamentum /d. zerunge (5, 133);
zier-unge, -heit (20), -lieheit 7 eleidung
(65); meBe gewant (5); ornament (5^).
nd. tiziringe; pl. smyde.
*Ornanum ornane (85).
Ornare 4 ex-o. (38) Ad. zieren, ziren,
zirn, auffmutzen (126). nd. tziren, siren,
sieren, smucken. schoen 0. vnsuber
machen (88).
Ornate zierlich (20).
*Ornatinus v. Hornotinus.
Ornatrix zu mach-, zier-. auffbutz-
erin, nl. toemaeckster (116).
Ornatus ptc. sbst. hd. ge-zyert, -zyrt
(17); zie-, ze-, ezi- (21) -runge; ziert,
meDgewant; geziert mit allerley clei-
dern o. gesmyde (8). nd. ghetziret, tzir-
inge, zierheit (11), missevant (23), myfó-
gewant (132).
Orn-ia, -ea (74) (4. anathema Br.)
ban (8). ver-pannung, -fluchung (74).
*Ornitha ags. han (9423).
*Ornithia ags. fugelas (9423).
O-, ho- (100) -rnix (?. gallina sylues-
tris € g. africa, pinguissima Br. cf. orix;
i. eoturnix : ortigometra q. v. 75)
heher (93). héra (87). birck-, birgk-huon,
-hun, -hon, -han; pirekhun (74); birch-
hon (13), -on (12), -hun (9); birg-hun
(8, -hayn (55); pirck-hone (152), -hune
(133); burck- (68), briek- (3) -hun; brech
hoin (18). berc-hun (100, -hoen (132). nd.
berch-, kerck- (sc 22) -hon. Ad. md.
velt, ur- (147) -han (134), -hüne (19), ^d.
-hun, ad. -hoen. or- Z ar- (75), ur- (74,
77) -han. orhen (64).
."Ornix (arbor, .cf. prc. »« ornus?)
birek (76).
DixresEACH GLOSSARIUM
oryzaminon (ki.)
Ornizo- (Br.), orni-mantia, -mansia
i -mantieus (76) i4. déwinatio facta ex
visceribus orncis (66, 16 sim.). zawberey
in o. mit pirckhun (74).
*Orn-us, -otinum v. Hornotinus.
Ornus (£. quercus 129, carpens 75.
cf. cornus, optus) pusch (8^). leympawm
(74). limbóm (Sum.). lin-baum (95, 127, Gf.),
-bam (8). lidbom (6). hagen- (64, 74, Gf.),
arliz- (84), meel- (143), mel- (126) -baum,
-buoeh (64), -puceh (74). wielásch (126).
ahorne holtz (3. s&. aornus). erle (8:75).
spindelbaum, hagenbüchen (143).
*Ornustus ;. ljgamen 1 circulus mas
malle (16).
Orobancehe (7. seandulaea 114) som-
merwurz 4 schmerkraut (114, Ki.). erven-
würger, ohnblat &ec. (143). n4. smeereruyt
116).
LIBUS (£é. species ligumninis 6 popu-
lus 16), oro-bi (91), -lpi (47), -pius
(16), 7? erobium (74) Ad. nd. wick. ein
wicke (110, 132). wicken (17, 74). vogel-
w. (47, 74), -wieke (10, 15, 16), -wichen
(12), -bick (3). erven (143). groD darm
orobus (74).
*Orogullus v. Chirogryllus.
*Orolpi v. Orobus.
Oroma (aus Opa ; i. Visio Br., v.
vera dc. 16) warta (Gf.). war draum (8).
*Oro-, orro-, orrho-, ortho-, uro-
pygium der burtzel (114 sZm.). nl. stiet,
stuyt (116).
*Oropius v. Orobus.
*Orpinium v. Origanum.
*Orpus v. Orphus.
Orphana (£. -nus 5 &e) hd. eyn
weyse sim., waysinn (1).
*Orphanotrisica (cf. sq.) spital meister
der waisen vnd der armen kinder (75).
Orphanotrophita lospit-aelre (11),
-elre (20).
Orphanotrophi-um, -o (1l), ora-
tropheum (76) hospitale (11). kinder o.
weisen spital (75).
Orphan-us, -à Ad. eyn weys-e, -en
(65), -el (77), wais (1l, 76), weiBe, weif),
walb (134), wyDe (151). wisel (49). wese
(23. weysen- (68, 110), weef)- (132) -kint.
weze (12).
Orphus, orpus (112) (pésczs) orfern,
würflüein, raunhell (112). .
*Orreum v. Horreum.
*Or- v. O-riganum.
Orrho- v. Oro-pygium.
*Orsa mayor v. Vrsa m. Arcturus.
*Orscitra v. Orchestrum.
*Ortha (aus orea »« otha) ein origer
kopff (64).
*Ortaganum v. Orthogonium.
*Ortage- v. Ortygo-metra.
*Ortare (4 jurare 16. aus 0pX8y)swern
*Ortesta v. Orchestrum.
*Orthiea v. Vrtiea.
*Ortiga- v. Ortygo-metra.
*Ortiganium v. Orthogonium.
*Ortiganum(: hortus) gartenlon (123).
*Ortigemetra &oc. v. Ortygometra.
*Ortigia orhün (93).
*Ortigo en rap hon (23).
—-
oo
ORTH 401
Ortygo-, orthygo- (Gf.), ortigo-,
ortage- (8), ortiga- (74), ortige- (4. or-
nix 1105), orthogo-, orthoga- (19), hor-
tigo- (s. 4.), horrigo- (68), hortiga- (66,
69, 710, 134), hostigo- (s. v.), (ortigo- Z
75) hostiga- (155), ostiga- (752) -metra,
orthogo- (18), ortho-mitra, ortig-omera
(94,136), -eamata (148) (z.coturnix,ornix)
(ortyg. sm.) or-, ur-, orich-, hor-hün (Gf.).
horrehun(102). orichhón (84). vr-hün (34,
100), -hun (7), -han (55, 7). aur- (9), wier-
(8) -hun. orhand 2 urhaim (6). barch hoen
(11). pirekhan (73). byrch hayn (19).
rephun, praehuogel (74). a/ts. ueldhón
(118). ags. edisce-haen (94), -henim (136).
hd. nd. trappe. Ad. trapp, drappe. trap-
vogel (orthog. 68, 110, 132). ortyg. schnepf
(110), sneppe (132). wach- (11), waych-
(19), wath- (20) -tel. quackele (8b, 99,
106). ags. Sécg scara (949). (oft alph.
host-) hortigo-, hortiga- (s. 0.), hor-
rigo- (68) -metra ain orhan (67, 76), £
labor entendens de horis (76). vr- Ad.
-han, -hane (110), -hun (b), -hon (23).
awerhan (66, 70). aurhan (134). uwer-hün
(18), -hune (17). hostigometra auerhan
(3). berghun (4).
TROIS (st. sortiri) losen, gewynnen
74).
*Ort-,' ore- (17, 74), arth- (5^) -isis
(Z git q. v. b^, 11, 16; cf. oryza) gries
(1). rijs (11). reyse (74). rif (Z) heiderich
(17). ry) (bb. v. gid). (gries — griesel-
werk — heidekorn &e. Nmn.).
Ortix (4. perdix 76) reb- (76), rap-
(6), hasil- (95) -hün.
Orthodoxa 4. femina recte glorie(Br.);
fides in qua m. gloriatur (16); res én qua
v. gloriamur (110. 7. q. -Xià 66 &c.). recht
glaube (8).
Ortho-doxus, -duxus (7. catholieus
7 proselieus 1) Ad. er-, ir- (18) -lich;
warlieher ere-n, var. -r (64). nd. erlic.
strengleieher liebhaber gots (1). eyns
rechten glauben (8). eyn recht-gl. (18),
-glauber, -glober (6), -geleuber (5),
-Jouer (23). recht- Ad. -glaubig, -gleubig,
-gleubiek (19), -gelouich (182). geretht-
gleubig (20). reth lemer (szc 22).
*Orthoga- v. Ortygo-metra.
*Orthog-amum v. -onium.
*Orthoga-mus v. -nus.
*Orthoganium &oc. v. Orthogonium.
*Orthoganum winckelmaf) (75).
*Orthoganum v.Orthogon-ium, -um.
*Ortho-, orto-ganus, -gamus (lt),
-gonus (q. v.) ?. rectus angulus (16). eyn
recht ort (b &c.) art(1Y), angel ort (76),
winkel (8).
*Orthog-enus v. -onium.
*Ortogolus v. Artoganus.
*Orthogometra &c. v. Ortygometra.
Ortho-, orto- (110) -gonium (29,
110, 132), gew. -ganium, -gomium £
-gamum (17), -gonum (1, 3,71), -ganum
(5), -ganus (3), -gonus (12, 13), -genus
(10), ortiganium (6), ortaganum (77)
gipel (1). gippel (3). gibel (3, 6 &e.).
eyn gibbel (-gomium 17), g. am hus
(5b). gobel (-zaàamum 17). gebel (10, 12,
1: &e.). geybel 5b) gebbel (18, 69), 4
gybbel (69). geuel (13, 23). gaffel (132).
gabel (110).
*Orthogonizatus gewinkelt (8, 9).
*Orthogon-um «*. -ium.
51
402 OSC
Ortho-gonum, -ganum, -gonium
eyn recht-endig (110 sZm.), Ad. -ortig,
-ordig (21), -ordnig (17), md. -ordich,
-ordeliek dinck, ^4. ding.
*Orthogon-us v. ium.
Orhogonus recht-winkil (9), -eckig
(110), -hoekich (132), Ad. -ortig, -órtig
(151). en recht ort (23), ord (22) 7 emn
bla vot (2« artoganus). winckel (75).
w.-gerad (126).
Orthogra-phia, -uia, hortographia
(99) hd. recht sehrifft. nd. scrifture (99).
Orthogra-phus, -uus der reht buoh-
staben kan (93). eyn recht schriber, nd.
scriuer. eyn rech (5), gerechter (64)
schr., sehreiber (9).
Orto- v. Ortu-lanus.
*Orthologia v. Otalgia.
*Orthomitra v. Ortygometra.
Orthonoyeus (Br. ortonoieus dye
so vele qwijtsechildt als he ontfengt
(disn. dye mynne qw. dan he o. 147).
Orth- v. Or-opygium.
Orthragoriseus monfiseh (140).
Ortu-, ortho-, orto-, hortu- (106)
-lanus Ad. gert-ener, -iner, (5b), -ner
(134); gart-ner, -enman (85); garner (69).
nd. garden-er, jer (107); ger- (23), gor-
(22) -dener; orkenere (99), hofman (106).
O-, ho-rtulus gerte-l (75), -chin (8).
Ortus (g. -us, -i) hd. ge-born (11),
-burt 7 vrsprunck (65); gart; gart-e,
-en (10); offgang sZm. nd. garde, bongart
(99), hof (11, 99), hoff (132), vp ganck.
Orvala v. Gallitriehum.
*Orveda (cf. vrpheda Gl. m.) oervede
(81). orvede die sake nyet to wreken
(147).
Os oris Ad. nd. munt. hd. mund. nd.
mont; mule 7 vlabbe (22b).
Os ossis Ad. beyn, ge-beyn (18). nd.
been, knoke, ben-kn. 4 kn.-ben (22),
knoken (14).
*Os mundi (91, 125, 144), osmund-a,
-ula sant cristoffs kraut (91), -els kruet
(125). S. cehristophors kraut (144). -&à
eichfarn (Ki.. wieken; -ula steynfarn
(143).
*Osa (cf. hosa. osee.) behalter, hoff-
nung, e£. genus calciamenti (14).
Osanna heylickZ selick machen (19
sim.). mach vns heyl (9). mach mich
helig (8). hillieh maeck (11). behalt vns
(65, 14). o. in excelsis durch die flehe
die wir thün würck unser heil &c. (65).
*Osarium (zw. osor wnd ostratus) 7.
eastrorium (76).
*Osea (7. oesypus) iecke (Kil.).
,. O«, £ ob- (147), a- (1) -seedo, ossedo
(V. oscitatio 110 &e., fetor ab ore proce-
dens 1 sputum de ore 16) spihe (5b),
spye (133), spige (23). sprey, eyn seri-
cheit bynne monds (147). Ad. spey-chel,
-celung (18). spekel (107). zeuer (23)
hd. sayffer, seifer. ge-s. 7 gestanck von
mund (75). mund- (64), munt- (8) -stanck.
mundes gesang (sc 9). vbler smack (14).
gliffer (133), glefer (67, V. a. 1477), (cf.
verglafern Fr. 1, 3509. BM. 547. gletf,
gleif labium 7 geifer?). hd. gaifer (6,
134), geyfer. gáeung (91). gew- (128),
gehne- (114), gein- (Fris.) -sucht. mJ.
Schoerbuyck, blaeusehuyte (116).
OSC
*Oscellum ». Oscillum.
*Oscen (qui ore canit t foliis de. vt
decipiat aues; pl. aues ore canentes Br.
&c. ; cf. occa) terer (2« osten ? 9). heilisod
? me- 7 mi-riseala (141, Gf. »« ostrea?). |
pl. o-, ob- (136) -seines vogel die sin- |
gen (110, 132) off vele fleuten (132).
*Oscentum v. Ostentum.
*Oscia v. Oscium.
*Osce- v. Oss-iculum.
*Oscidare v. Oscitare.
*Osc-, oss- (68, 110) -idium, -inium
(14) (nach. oseinum gebildet) ein gauck-
lery que fit ex apertione ovis in dem
gewen von dem mund (110). gokelye in
dé geween van dé monde (132). zauber-
nus im des gepains (sc 74, aus gewen
2« OS OSSiS).
*Oscilare v. Oscitare.
Oscil-, ossil-, ossi-, osil-(Br.) -lare
(€. ossa, mouere; verberare t scindere)
sehoce reden (23). schock-en (58b, 74),
-len (110b), -elen (110 &e.). (wet. -eln
Schnellkugeln. aerfen cf. Sm. 3, 320). Ad.
(Mss. mog.) sehueken. scongehelen (107.
cf. schon-gelen, -ckelen ;mofifar? Kil.).
reyen (147). rede geben (ossillare 11).
rytzelen (74). ritzen (116). slan (8). zo
slaen (132). gytschen (76. cf. oscillum;
untersch. von ostillo 7. verbero & scindo
ib.) ossillare in stücken zerschlagen
(Plaut. ap. Ki.).
*Oscill-e, -ae (94) «gs. to tridan (94,
136).
Ose-, 7 ost- (714), oe- (225, 4) -illum,
-illa (112) (7. paruum | 0s, p. osculum,
ptum 1 leue 0.16; laqueust ludus quo pueri
mouent se hinc et ende sim.; ludus pue-
rorum quando habent ymagines ligneas
76; seuta 74; pl. . facies picte ad ar-
bores suspense 110 &c. cf. pistillum) eyn
dog (V) doek (67, 152). tochun ( p. Gt.).
en docke (23). eyn kinder spel (22^).
touterspel (verb. touteren (Kil). scocga
oscillae (8m. 3, 320). scocke 7 sconghel
(107). Ad. eyn schocke, schock (1),
socke (4. als Schauckelseil erklürt). nd.
en schock rede (vgl. v. rit-). einschgke (sc
70), stocke (szc 69), stock (134). schutzen
(ludus 15). oscilla ris (Sm. 3, 133). rita-
scopha szm.; seil; ris; padast (Gt. 2, 540.
6, 453). oscillum rit-schuphf (2), -schupf
(Sm. 3, 379), -schuff daran man sich
schnützt, var. schnntz (75). rurschupffen
(1. reit- 7 schwing- (Ki*.), schwánck-
(Ki*.). -seil. reyscholle (147). rytzel, r.- 7
hytzel-rayde; sehock, schocke, darauff
sich die kinder schocken (14). eyn hutte
(£ paruum os 20), hut (19), : hutschen
&ec. oscillare (8m.2, 259) ? das geutschen
auff vnd nidere (112). ein gautsch (134),
gutsch (68, 69). mund-elein (9), -lein (1,
74), -ekin (23), Agen (oscillus 5^). os-
eellum cleyn munt (8). o-, oc- (9, 76)
-eillus £. ludus sc. instr. de funibus. dc.
gytsch 7 schock (76). stoeke (9).
sthocke (schocke? 8).
*Oscinium v. Oscidium. ^
Osci-tare, -dare (1102), ossi-tare, -re
ostieare (4) (cf. hiare) hd. nd. geuen.
hd. ge-wen, -fen (5), -ben (19), -hen (1),
-nen (10, 4); gó- (6, 67), gey- (9), geu-
(69), gou- (68), gi- (42) -wen. giebin (5^).
ghewen (11) gapen (20). gai-nen (6),
-men (1). geynen (98, Fris.). gienen (64).
OSS
ianen (23). hoganen (125). gu- (1), gü-
(3) -miezen. gam-en 7 -atzen ? gahmen
(15. cf. hiatus). wegin (8b). presten (7).
hosten (18, 23). osci-lavit 7. erasmavit
(1362. sf. ehasm.); -tavit 7. scasmavit
(136b).
Ose-, oss-itatio (7. bataelacio 141,
P 7? casmaticon 141, badals
Gl. m.) Ad. gew-, gouw- (68), giw- (9)
gibb- (17), auffgyn- (64) -unge. das geh-
nen o. hoch-g. (114). gewyng (147).
Oseulari Ad. n4. ku-, kü- (67, 151),
ky- (110) -ssen. (k. bepe? 11. 7a£.?). hd.
(Mss. mog.) kusch-in, -en; werden ge-
| kusset (19).
*Oseulat gekusset (20).
Oseulatio kussunge (20;.
Oseulum kuss-e (67, 110, 132), -en
(99), -unghe (19), -inge (11). Ad. kuf,
kosche, kosse (17, 152), kofó (8), kuef)
(20), begerung (5^). nd. kus. pé. locher
wie aizuchten (Agr.).
*Osee (pr. n. interpr. saluator) Ad.
eyn gesunt mecher. nd. en zunt meker.
Osi (7. vtinam) ich wolt (76). wolde
got (23).
Os- v. Osc-illare.
*Osymium (cf. octmum?) veygen-
ponen (74).
Osyris (7. anthirrinon 7 lychnis
syluestris 73) orant; teuffels bandt;
sterck b.; kalbsmaul (73). lein-, flachs-,
harn-, nabel-kraut (143). meerburtzel
(Ki.). wilder flaehs 7 krotten-fl. (144,
Das. 7. q. OSyrites Ki., linaria, vrinalis).
*Osma (aus 09M) Gs. suicae (94,
136. cf. Dz. Wtb. 245).
Osmunda &c. v. Os mundi.
*Osopa v. Asopa.
Osor 7. o-, e- (76) -ditor hasser
(110 &e.). hefüir (19). hater (11). heif-
(8), hes- (9) -lich wint.
*Osor- (aus olor) swan (93).
Ospisci-um, -s (225,77) (cf. opiscium)
grat (1) gratt (3). grot (71). grade (29b).
*Ossa, 0 assa (14) hd. grat (74); eyn
fisch-, fiD-, (18) -grat, -graut (76). eyn
vische- (152), fisch- (7, 132) -grait.
Ossare (7. ossa dare € percutere t pre:
parare Br., facere 110 &e.) bein geben
o. machen (110). beenen geuen Z m. (132).
*Osse myd leyne (85b. 1 s£. b?).
*Ossedo v. Oscedo.
*Ossepia (herba) sechtzehenpain (74).
Oss-, ose-(1105) -ieulum ein clein bein
o. grat (110), been, bot of graet (132).
beniehin (12).
*Ossidium v. Oscidium.
Ossifra-gus, -ga, -ngus (646, 141),
-nus (93) (au/s) warckengel (20). payn-
prech 7 awis (-gus 74). baynprychell
(649). bein-bruchel (645), -brecher (114 :
&c.). stein-brüchel (114, 126), -beyD (140),
-beisser (Ki.). hir finek (140).
*Ossigra (cf. prc.) ags. gos (94).
Ossilago beinhárte 7 das gruselbein
Ki.).
Ossil., ossi- v. Oscil-lare.
*Ossi-re, -tare v. Oscitare.
Oss-orium, 7 -uaria (135) (cf. ear-
narium) ge- (2, 14), gá- (135) -rmer. |
kernder (74). el
OST
oft 4 -tave hd. wisen.
hd. eu-, varr. ei- (65),
zey-, zeu- (20), zai-gen; weisen; be-w.
| Osten-dere,
.| Ad. nd. be-w.
tl
) offenbarn (65, 75).
Ostensio bewisung (19). toninge (99).
Ostensor bewiser (20).
| (110 &e.).
*O- v. Ob-stentaculum.
| Ostenta-culum / -tio, -mentum
| (Z. demonstratio Br.) zeyg-, wis-ung; wun-
der-(110 sim.). Ad. nd. bewis-unge, -inge.
beweisung (134).
| unge, -en (6).
Ostentare (cf. ostendere) dick vnd
| (110b), oder (1102) zeygen 7 beryemen
(110). diekwil tzonen (132). bewis-en (23),
| -ung (sc 76). Ad. be-, ver- (100) -rumen.
| be-romen (12, 99, 132), -remen (68). ad-
7 o-stentor ;. plaudeo (716).
Ostentatio Ad. erschin- 7 offenbar-
(65), bewis-, berum-, zeum- (2. demonstra-
E, 20. st. zeun-) -unge. ruem (99). rüm
(85).
Ostentator (7. reprehensor t iactita-
itor 4) schimpfer (134). schymper (4). Ad.
| nd. be-sch., -stumper ( ?22). Ad. schnupffer
| (67), be-schn. (Z Zactator), -rumer (8, 9),
-roemer (132), -wijser Z -ryemer (110),
-remer (68). zeyger (68, 75, 110).
Ost-, ose- (76) -entum (£ indicium
| l, monstrum) pey zaichen (1). Ad. md.
| wunder. Ad. mer-w., wonder, wunderliceh
(18). wickeri- Ad. -e, nd. -ge.
| Spottung (75).
| A *Osteola v. Oniea.
| € dore- (19), doer- (11, 106, 132), duer-
| (I1), dur- (20), thor- (110) -wechter, Z
| -huter (110), 7 -mecher (132), -waerdere
| (106). thur-huter (1, 110), -macher (110).
türhueter (93). torhieter (134). thor war-
| ter (65, 68) an der kirchen (65). thar
|werter (4). torwart (76). kerken hoder
(28). kirchen huder (5*).
*Ostiarius v. Vstarius.
| dye dore (17). van dueren to d. (11).
Osticare v. Oscitare.
*Osticium v. Ostium.
*Ostiga- v. Ortygo-metra.
*Ostill-o, -um v. Oscill-are, -um.
O-, gew. ho-stiolum thur- (75, 110),
-|tor- (8) -lin. turlein (9). gat-er, var. -ter
| (18). leth (125. nAd. laden).
*Osti! adv. (aus oscitat?) gewit (B^).
|, O-, ho-stium, 7 osticium (19) Ad.
jtur, tür (6), tür (4), thur (110, 134), tir
|(16), tor (9), thore, var. thure (65), dur
(18, dóre (17). Ad. nd. dore. nd. dor;
oer ho. 7 duer o. (11). doyre (19).
durken (o. 90). eyn in fluf (ho. 17).
oseia dic. vài confluunt flumina. (16).
*O- v. Ho-storium.
,Ostotoreuta baindráehsl (v. a. 1618).
beindreher (ki.).
I
I
7 -waren (65). tzonen (132). tonen (99).
*Ostensus ptc. sbst. bewis-et (20), -ung |
Ostenta-men, -mentum /Ad. bewis-|
ding (9); wenner (wonner?) £ fickerye|
Ostentus Ad. nd. belach-, vorspott- |
(8, 9) -unge, -inge. gelachter der ver-|
O-, ho-stiarius, hostiator Ad. nd.|
port-ener, Ad. -ner. phortener (5"). dor-|
| Ostr-ucium (Ki.), -utium (85, 143), |
O-, ho-stiatim, hostialiter (17) durch !
| *Ostiea (cf. ostrea &c.) muschel (14).
OTH
Ostra (gr. 4. lat. testa; oft i. ostrea
q. v.) snigen hus (23). vischmuscehel (74).
scholpe van en visch (147).
*Ostrac-a v. -um.
Ostraearius delemeker (14:).
Ostraeias luxsaphir (144, Ki.).
| . Ostracinda topfspiel (Ki.). schlag o.
anschlag, zum barrlauffen, ritterspiel
(112). nl. hol oft bol, luysen oft noppen
| (116).
Ostra-cum, -ea (125), -eus (129, 147),
|-tus (76, Br.), -tum (7. pauémentum tes-
|tucae; it. species ludi 1. 7 oscillum),
| ostrieus (129) estrich (114). heydensch
e. (125). dele (7) fluyr van steynen gee-
striekt (147). eyn dog (1).
Ostrea (7. ostr-a, -eum 1,114, testudo
Gf.) scerdifedera (Gf.). muschel (20, 91).
mufel (7). museal (6). mer-sneck (7),
|-schnegg (6). meersehneeken o. óstren
(114). ostr-een (135), -ie (91). oester (110).
eyn schille (68, 107, 109, 132) of schilp
van ousteren (107), eft schilp £eu. ouster
| (109), van schulp 7 ouster (132).
Ostreatus (2. purpuratus Br.) mit
purpur gecleit (110). scháb- 7 schrumpf
icht &oc. (Ki.).
Ostreola (cf.oniea) mersnegge (95).
Ostreum (7. econeha 7 limax 1. cf.
ostrea, muritum) sneckh (1). snige (23).
Ostreus (2. purpureus Br. &e.) roet
| pellen (20). von purpur (68, 110). van
purpuren (132).
*Ostria v. Ostrum.
*Ostriago ags. lithwyrt (9493).
*Ostric-ium, -um v. Ostruecium.
*Ostrieus v. Ostracum.
Ostrifer m., -raà f. scaletrager (127).
scalatrag-un g. sg., -aà f.; astriferae
alertragiges (Gt.).
*Ostriger ags. bruun-besu (94, 136).
*Ostrogamus (amtmal) elntis (9).
| -ieium (105, 143), -ieion (Sum. VII), -ieum
(105), -enecium (143), astr-encium (143),
-jieum (Sum. VI), -antia (143, Ki.), -entia
(Ki.) -utium 47 asteritium 7 struthi-on
4 -um (q. cf.) ? magistrantia 7. impe-
ratoria (143) (cf. meu, aristolochia,
nasturtium) wal- (105), brust- (Ki),
meister- (143, Ki.) kayser- (143) -wurtz.
!astren-za (Sum. VI) -tz 4 magistrantz
| (143). ostriz, gerese (Sum. VII). brunkerse
| (85).
Ostrum (cf. mullus, muritum) 7.
purpura (Br. &e.); coceus (121, Gf.);
| piscis, concha marina sc. ostria (16).
| vyseh (12). wilseh (13). welsch (10, voc.
| Haub.). wels (4, 75). blut eins fisches
also genant (65). roet pelle (20). rot-
phell-e (Sun.), -ol (121, G£.).pfellotuoch (92).
*Ostul- v. Vst-arius.
Osus hassende (110 &e.).
Osus suffizum i. plene fule (13).
*Otha, ocha (74). (4 potatorium £
| ventosum vnam habens ansam "5, gr.
auris ib. ota Br.) kopff mit einem or
(15). eyneriger, var. ein origer, k. (64).
ain ainoriger k. sed diotha ain zwaiorig
(76). aynorigf) fablein o. trinekfas (74).
mit einrhanthaben (93).
Ot-algia (147), -agiaà (Br., Gl. m. ),
-ologia (110), oth-algea (174), -agia (15),
OUT 403
| 70loga (68, 74, 15), ? -ologia (75), -ilegia
(76), orthologia (132) (Z. dolor auris 15)
orschwer (110). oersweer (132). or-mutzel
| (1753), -wurtzel (75bed). oren-sucht (74),
-pijne (147).
| *Ot- v. Oc-entibile.
*Othilegia v. Otalgia.
*Otinius v. Ocimus.
Otis haselhun (114). trapp, trappgans
(114, 116). ackertrapp (116).
*Otholog-a, -ia v. Otalgia.
*Othoniel gotuater (74).
*Otta v. Oxca.
*Otus (cf. asion 2. othus 125) ohr- £
schleier-eul (114). schaffitle (91). orkutz,
nl. ranswle, kerekwl (116).
*Oua-cium, -gium v. Offagium.
*Oualid-a, -ia (143) (cf. aulitica, ma-
latia, chamaeleon) chamillen ( 143).
Oualis (7. dispositio oui 16) ayer-
(74, 76), eyer- (4) -form, -gestalt (74).
geformet als eyn ey (17). eys- (5), ayr-
(1) -formig. ey formiek (59). eyg- (92),
eyges- (23) -formich. eyger leygich (23.
cf. ouare).
Ouans frolich (8, 9). bleyde (9).
*Ou-are, -ari (75 var.), 4 -atisare 2
-isare (76) (a pueris qui tunc letantur
quwm dantur eis oua Br. sim.) hd. ayr
(1, 134), eyer, Ad. nd. eiger legen, ud.
leghen, leygen. brueden (1). Ad. nd. vro-,
hd. frau-, herfrau- (11), froe- (76), fró-
(67), fre-, freu- (75) -wen. kurtzweilen
v5 wollust (75).
*Ouareus (? ov'eus) hodensag (8).
Ouatio freude 7 blijtschafft (20).
*Ouatisare v. Ouare. — *
*Ouatium v. Offagium.
*Oue (nterj. dolentis cf. ame) hd. nd.
owe. hd. we. awe (3). ein awe (4, wegen
des Artikels dort verm. irrig als ouis,
| oua Gl. m. m/d. ouwe &c. gedeutet). owy ;
eye; jodota ys eyn roving (229).
| | Ouieula Ad. eyn cleyn schaff, sehaeff
(132), schayffe (133), schauff (627), sehaef-
lin (68), schefflin (110) ; ein kleins scháf-
lin (134); scheff-ehin (20), -elein (9). nd.
scepken (14); en luttie (22), luchtie (23)
schap. sehaip (14:7).
Ouie- (74, 110, Br.), ouune- (132),
ou- (68, Br) -ulum cleyn eyer 110),
eyerchen (132). ayerlein (74).
*Ouifieare eyer legen (65).
*Ouificium gall. uuauté 2 rastons (122).
Ouile Ad. schaff- sim., nd. schape-
stal, -huf) (20). schefftel (77). sehaepschor
(11).
Ouilio schaeff hude (20).
*Ouilla (Z. forum. vbi venduntur boues
et pecora, »« bouilla) v. Boarium.
*Ouilla schaip (147).
Ouinus schefen (12). scheff-eimer (74),
-in (110). schaeffin (68). scheeffen (132).
scheuffen (19). scháfern (Ki.). schapen(23).
*Ouio schayff hirth (19).
*Ouipex v. Ouispex.
Ouis (7. bi-, be-dental) Ad. sehaff,
schaffe (13), schaeff (20, 132), schayff,
schaiffe (10), schauffe (67), sehoff (9).
ind. sehap, seaep (99).
*Ouisare v. Ouare.
Oui-spex, -pex (132) einer der da
DIE
404 PAB
auckelt mit sehaff dermen (110). eyn
die dair gokelt mit schaeffs-d. (132). der
goukelt mit schaff darmen (68).
*Ourus v. Eurus.
*Ouulum ». Ouiculum.
Ouum Ad. nd. ey. eye (5). eyg (23).
ey gack (19). pl. ayer eyger 7 eger(4).
*Ouum oeulatum kalbesaugen (125.
wetterau. gebackene Eier).
*Ouun- v. Oui-culum.
Oxalis sawerampffer (114 &e.). m/.
zurick, surekel (116).
*Oxca zunlilie (147). otta zinlicke (85).
*Oxcisa v. Oziza.
*Oxea v. Oxia.
Oxi, -ii (18), -on nee
schar-p, -pf (76), -ft (18). sne
schuel (sZe 5). suer (11).
*Oxia, 7 oxea (v. acutus morbus €
velov; ac. accentus, sunt enim decem
figure accentuum &e. Br. cf. oxea vna
Jigura, Gl. m.; 4. morbus accutus 4 apta-
mentum / velox dc. 16) hd. nd. eyn, en
schar-p, -ph (17) worm Z. morbus, -pff
wetag (74).
*Oxia scharffortig (18. cf. oxigonum).
*Oxia-bum, -lium v. Oxygala.
*Oxianum v. Oxygonium.
Oxybaphum zienlein; salsirchen ;
essig- 7 comment-sehüfleim (114).
*Oxibatus v. Oxifalus.
*Oxiereuma v. Oxyregmia.
Oxi-falus, -phalus (Br), oxyfabus
(Pap. Óis) (Z. eetabulum sic 68, genus
mensure sc. a- à o-citabulum 147, sem.
Pap, Br. cf. oxigalus) essigfaD (74).
edick mate (147). en nap £ ettic wat
(sic 23). eyn dick (aus etick!) vaf) (6s).
oxi- 7 occi-batus 7. mensura XV drag-
matum (16).
*Oxifenicia 7. tamarindi (94). oxy-
phoeniea, 0&0toíyuxr (sic) epitheton. ta-
marindorum (124).
*Oxifenicium (7. aqua defeniculo 47)
venekolwater (24).
Oxy-, gew. oxi-gala (17,126), -galla
(q. v.), -galium (3, 5, 4), -alium (3, 5,
14, 18, 1, 74, 75), -abum (74), -galia (110,
132), -gallum (12), -galum (7, 10, Ty
-gallium (12, 22, 23, 16), -garium (6),
o- 4 a-xigalium (75), occigall-um (74,
76), -ium (17), origallum (BM.), exigal-
hd. md.
(18, 23).
PAB
ium (75), -lium (229), -Ium (1) (. albu-
cinum 7 subulea 75) buter- (BM.), but-
ter- (3, b, 76), putter- (4, 74, 75), botter-
(15), boder- (17), bunt- (Y), suer- (77,
110, 132), gerunnen- 7 keren- 4 plump-
(oce. 76), tumppel- 7 schleg- (74), slege-
(5), sle- (1), rür- (6, 126), rur- (74), ancken-
(128), kerne- (22, 23) -mileh, -milieh (6,
74), -millich (1), -nellieh (132), -melich |
(23), -melck (22). smant (12, 13, 22b, 74).
reume (10). raume (occ. 17). milch- (1,
715), millieh- (12) -ra&m (1), -ram (7.|
Sapa 15). rame, vaiste der milieh (74).
Oxi-, occi- (76 &c.) -galla (aus oxa-
lis -— oxygala) rem species lactis (16). | E :
tom. (5) emunt (20). sme (s). olere P deme hbe y strud
lap (9). suer-mileh (17), -amper (b),
-ampel (18). sur ampfer (6). sur eyn
phorde (sic 1). saüerampher (3). sawr- 2
hungers-ampffer (74). saweramp (4).
oxigall sawer empier (76). oxigilla (7.
acidula 7 acetora) ampfferkrut (15).
*Oxigalum &oe. v. Oxygala.
*Oxigalus (7. acetabulum, cf. oxifa- |
lus) ein essig vaf) o. krug (110). essich
pot o. duppen (132).
*Oxiganum v. Oxigonium.
*Oxigarium v. Oxygala.
Oxigar-um, -us (110, Br.) -os (Br.)
i. acetum cum liqua- (Br.), liba- (110) |
-mine. sawrfischbrüe (114). galreyden
im saurn (125).
*Oxigilla v. Oxigalla.
| thonen o. singen (75). scharpff to-, do-
| nen (74).
Oxy-, gew. oxi-gonium (76, 110),
-gonum (6, 9, 29), -ganum (1, 11),
-anum (3, 5, 75, 76), -gorium (8), oxo-
ganum (13) eyn spiez (3, 9), spitzig
(15), spise (8), spijs (13) winckel. dry-
eckig (68). tri-, var. dri-spitzig (110),
drycantich (132), seharph- (Y), seharpft-
(76), scharff- (18), scharp- (17) -ortig,
scharp- (5), scharfft- (6) -artig, scharp
ordich (23) dinck, Ad. ding.
*Oxii v. Oxi.
*Oxikara (sí. oxizukara — oxysace-
charum Ki) sur zucker (47).
Oxilapa-thum, -tium (105) wasple-
techa (105). patich, peerdick (kil.).grind-,
mengel, zetten- (128), lenden- (Ki.)
-wurtz. heydnisch lendenkraut (128).
*Oxilicium v. Petroselinum.
Oxime-l, -Ium, -tum (147) wijn ind
edick gemengt (147). wein (9), win (8),
7? honig vnd essig. scharpf h. (75).
mett (88).
PAB
*Oxinreuma v. Oxyregmia.
*Oxin-um, -ium v. Ocimus.
Oxypo-, OXy- (125) -ropola essig- 7
dmn (114). der sultzen vorkeufft
125).
Oxyporum sulsen 7 ein salaet (125).
sawre salse (114), sawse (116).
Oxiphalus v. Axifalus.
*Oxyphoeniea v. Oxifenicia.
Oxyregmia , O0&0psTUÍa (124, Ki),
oxi- (9), oxin- (14), oxie- (76), exi- (15)
-reuma, ozeuma (3) (7. reuma 74, acce-
tosá eructatio?nguttudere. cf. empyema)
rewpezunge (9). bitter rophunge (8). zur
(15).
*Oxyreum (7. forte acetum. 24) stark-
edic (47). starchesie (85).
*Oxireuma v. Oxyregmia.
*Oxy- v. Oxypo-ropola.
*Oxis essig krüg (111).
Oxys hasen- (114), buch- (128) -am-
pffer. saw- 7 guekgauch-klee (114).
*Oxitonare, 7 occitonari (14) scharff
Oxitonus scharpff thon (75).
*Oxitrocium (7. semiuncia) halbes:
lot (74).
*Oxoganum v. Oxygonium.
*Ox-on, -um, -us (4, 76, Gl. m., Br.)
-ius (76), -ium (genus teli acuti 4) eyn
boltz (11). eyn, en scharp b. (5), bolte
(23), holtz (17). scharpfferpoltz (74).
eyn schare (18), BORaEBR (1), scharfft
(6) holtz. scharpffpfeil (75). eyn bogen (4).
*Oxon v. Oxi.
Oxonia (c/w.) oxoni-e (23), -en (1).
oxen (71). ochsenfurt ein stat, O. maior
in franckreich, minor in francken (14).
*Ozaria $2. nauicula (76). en klene
schepekin (23).
*Ozeuma v. Oxyregmia.
*Ozien en vnbekannter (23). oziguen
i. ignata, bestia, (sic 16).
Ozim-um, -a &oe. v. Ocimus.
*Oziza, oz-, oc- (1), 7 oxe- (74) -isa
(7. spelta 11, subtls farina 8; aus
oryza) gris (3). speltz 110,132). speeltz
(68). spelte (20). dynckel (19). ^d. kleyn
mel. nd. kleyne, klene, weten mel.
*Ozizarius speltzen- (110, 132), speel-
ten- (68) -brot, -broet (132).
*Paax wijd fupper (f? s?) ellud com-
prehendit in se sicud (?) spacium terre
4 aque (20).
Pabo 2. vehiculum, 1 refectorium (a1.
m.), 7 genus operimenti (16); tectura, curri
bige et nauis (15). deck vber ein scheff
o. wannen; hobel-d.; stendel (75).
P
/
*Pabula (sí. papula; 2.
bruma Gl. m.) plater (74).
Pabulare Ad. futer, fuder, foder,
haberen (110) geben. nd. voder gheuen.
weydnen, futren (74). futern (9, 75).
neren (8)
Pabulatio futerung (75).
pabulum, |
(132). futrer, weidner (74. nhd. m. pr.;
foter (18), foder, voeder (20). nd. vod- '
Pabulator futer-er (8, 9, 75), -geber
(110). fuderer (17). voder der beesten
anders v. parazonium).
Pabulum (cf. papulum) Ad. fuo-
(19), fue- (1), fü- (8b), fu-ter, fütter (6),
PAC
er, inge, vuder (99). lude- (8), lewte-!
(9) -futer. Ad. nd. weide (Mss. mog.). Ad.
weid, waid speisung (65). grofà o. grutz
als die swein essen mancherlei korn
gemengt (74).
Paea-, paeabi-, pacifieabi-lis ver-
soynliek (141).
Paeare hd. nd. freden. friden (7, 9,
75). fridden (18). freydin (8). frieden 7
kleyden (T. kl. s£. geleiden?) Ad. fried,
frid, frede (152), freden (133), vreede
(132), ftid- 7 versün-lieh (65) machen.
*Paeare dinen 7 geloben (3. sf. pae-
tare dingen &c.).
*Paearius vnder-tadiger, -keufler,
tadigsman, zl. maeckelaer, paeysmaker
(116).
Paeatio hd. nd. gelei-de, -t (6). Ad.
frid-, fried-, fred-unge; friddugüt (18. s.
-gune?). nd. vredinge. fridsamkeit (75).
Pacatus gefridet (9). ghevredet (23).
fridlich (65). ver-sunet, var. -sient, 4
-rieht (110), -vreyt, -soent, -peyst (132).
*Paceacio (7. federato, cf. pae-, paet-
' atio) fridsamkeit (4).
*Paecare frid machen (4).
*Pacidus v. Patitus.
Pacifica sg. pl. hd. opfer-, hd. nd.
opper-unge, inge. frides opfer (9). fre-
dis oppir (8). friede. oppher (17).
offerhande om vrede (132).
*Pacifieabilis v. Pacalis.
Paci-, pati- (D^) -fieare hd. nd. fre-
den; frede, Ad. frid, fryden (68) sim.
machen, maken. versünen (65). soynen,
peysen &e. (147).
Pacifieatio frydmachung (68, 110).
peyDmach- 7 vredemak-inge (132). soyne,
peyse &c. (147).
Paeifieator frid- (9, 110), frede- (8,
132) peyD- (132) -macher, -mecher.
Pacifieatus fridsam (4).
*Paeific-entia, -ientia (76) fredesam-
ekeit (5), -icheit (23). Ad. fridsamkeit
sim.
Pacifieus Ad. frede-, friede- (17), frid-
sam, -lich (V, 20, 75). nd. vrede-sam,
-samich, vreedsom (11). forchtsam (15).
*Pacinu-m, -s v. Bacinus. Concha.
Pacisei verbintnissen (110). punt-
genof (64), gelubd o. fryd (110), freden
i loff (20), vrede £ vorwarde (132), ge-
loben Z frewd (sic 9) machen. Ad. loben
(10); ge-l., üben (4), -loven (20). louen
(23). globin frede (8). hd. dingen. an-,
darin- (65), hd. nd. v^-dingen, -dengen
(18). hd. v?-, vir-binden.
*Paciseola (-lia /a gotta Gl. m. cf.
patisturia) muyssval (141).
mi angedin-g, varr. -gt, 4 wege
65).
Paetare Ad. nd. dingen. dengen (18).
gedingtz machen (7). gluben (4). loben
(13). friden (76). pachten (147).
*Pactatio (7. federatio) fridung 4 ge-
lait (16).
Paetio (gew. paecio; ?. promissio
76 &e., pactum 110 &e.) ge-lobde (5),
-Iubd (110), -libdt (1102), -lub (4), -louede
(20), -lofte (23, 132) -lobung (18), Ad.
-dinge, -ding (4, 40), -dingtz (7), -tunft
(99). globunge (8). hd. (bissw. alph. pa-
eatio)frydung, fredunge (133).vredynghe;
PAG
ouerdracht (132). frid (68). ver-trag 7
-bindung (68, 110), -buntnuf) (68), -byn-
dighe (sc) Z -bont (132).
Paetor vndertedinger (126).
Paet-um, of! | -us, -io Ad. ge-lo-
bede (85), -Iobde, -Iubd (110^), -libt (110^),
ibd (134), -lupt (6), lubde, -lubnuf)
(76), -dingde (5), -ding. glubde (10).
gluck (V) frides gelóbt (9). pacht o.
friedis globe (8). lene (leue s£. loue? 13).
vber- (126), fridsam yber- (649) -komm-
nuf.. fr. vberkommung (64^). verbintnif)
(65). vorwarde (132). nd. lofte; ghe-l.,
-dinge, -tunst (99); dinghnisse (92^).
paeht (141).
Paetus sbst. ptc. (cf. pre.) pacht (20,
23). paekt (68). WA zit [i x
(16). ge-lobe Z -dings (? 17), -dinge (55,
40), -dingung (1), -lobende 7 -bot (20),
lobt 7 -denget (18), -friedet 7 -dinget
(17).'*paetam gemahalte (141).
*Padagium v. Patagium.
*Padeborna (czw.) padelborn (125).
Padella fanna (Gf.). pfann (141).
*Padiliga? (cf. badile 7. ligo G1. m.)
uuetero? (Gf.) cf. Ziem. 637; welterau.
wetter m. Pfluggabel.
Padua (cu.) pad-auwe (b^), -aue (69),
-ouw (147), hd. -aw, -au, -awe (bb, 22b,
74), -owe (22, 23), -ow (68), -ue (17, 110,
132, 134), -u (1), -dow (6), -aw ein stat
iu lamparten (74). badow (7).
Padus Ad. eyn wasser nd. en water
by, in (76) lamp-arten (16), -erten, -reden
(sic 23). aqua in lambardye (12). pad ze
(1), pbat in (5^) lampten. pad zu lam-
parten (71) payt (17). pfad (25). pfade
i pfatt (74). der paw (135). pau (116).
*Paga (. stuppa ; Znstr. purgatorium
20; »« pal-a, -ea? anders Gl. m.) stuppe
(20. aus stuppa, wenn nicht scuppe vgl.
das Folgende). hd. grabe-, grab -schyt,
-seheyt, -secheyd (151), o. werck, werg
Ad. von flachs, von flasche (152), von
flayssech (19), von dem flachf), nd. van
vlasse (109), van flaf) (132). heide (110).
hede (109).
*Paga (aus nd. page) pferde (14).
Paga-, pagi- (109) -mentum beza-
lung (68). pagi- (109), pay- (110, 132)
-ment. werunge (74).
*Pa- v. Per-gamenum.
*Pagana (si. pagina) v. Seriptura.
Paganiea v. Pila p.
Paganismus d. md. heiden-lant,
-schafft, -seap. heides- (18), heidenif-
(17) -lant. haidenreich (1). heid-enischeit
(9), -isehe (8).
Paganitas heid-escheit (110 &ve.), -nuDe
(68), -ennisse (132).
Paganus sbst. adj. eyn, en heyd-in
C -en (8, 19, 90, 23, 132), Ad. -e, heid.
orf- (8, 68, 110), dorp- (132) -man, -aehtich
(68, 132).
Pagare Ad. be-zaln, -reyden 2 soluere
(11, 19).
Pag-ella, 7 -inula!(9) eyn cleyn blat
in eim buch (110), eyn boich (132). zedel
(8). brifein (9). vberhebl- Z auf wend-
igkeit eins iglichen plats eins puchs(74).
*Pagena v. Pagina.
*Pagi- v. Paga-mentum.
Pag-ina, 4 -ena (14) d. schrifft. nd.
PAL 405
serift. briff (8). boch brieff (20). eyn sit
von einem buch (110). eyn syde van eyn
UE (132). puch, brieffe, geschrieffte
74).
Paginare (7. coniungere £& desiderare
Br. &e.) ver-fugen (110), -gaderen (132).
zesamen fiegen (64). beligen also mit
gelt (7:7).
*Paginellus v. Pagulus.
Paginula v. Pagella.
Pagius (7. pedissequus) pagie (Kil.).
*Pagonisare &c. v. Panegorisare.
*Pagula (Z. frena, 141, G1. Isid. cf. hd.
klupp-e, -er Ki*., mL kleppe, klippe
postomis, her »« repagulum? pla-
gula?) klobe (16). kloppe (8). klopp £
rigel (9).
*Pagulum (»« pabulum?) grum-mot
(8), -et (9, 16, 11).
. Pag-ulus, -inellus (23) dorfelin (8).
dorflein (9). en elene dorp (23).
Pagurus n. steeckelcrabbe (116).
Pagus Ad. straf, stroz, stroD, dorff.
nd. strate, dorp. strode (8^). gó (95). goy
7 durgoy (1).
*Pahselus v. Faselus.
Pala (7. instr. fodendi, ventilabrum
109 &e.) sehuppe (85, 109, 116), o. der
stap dar ynne (8^), 7 schoeffele, pale
(116). sehup (132). schopp £ gabbel (19).
hd. nd. schuff-el, 7 -en (125), Ad. -eln,
-le (22b). hd. sehufel (Mss. mog., ?nsfr.
fod. 16). werf-sch. (£. vent. 16). schauffel
(instr. fod. 4, 74). wind- (74), wurff- (4),
worff- (3) -sch. (z. vent. 4), -schaffel (74
var.). schawfel (1). schauwel (77). schif-
fel (13). sehuuel (10). schufele (22). eyn
werek schubel (6). spaede (2?) wurffe
(20). feygen-trotte 7 -pref (cf. palata);
schar, pfatt (74). Ad. md. spade. hd.
grabeschit sém. coren- 7 vier-scoepe;
wayere; swaelde (108). pl. ruggebratun
US Gf. cf. Sm. 1, 269); ags. ricgrible
942).
*Palacitum v. Libitum.
Palaer-a, -ana masse van goud (Kil.).
eine plansche gold (Fris.).
*Palafium v. Balaphium.
Palam (v. vage 74. »« palans) hd.
offen-, nd. open-bar. offen- (110), vffen-
ber- (0), wander- (74) -lich.
*Palamare v. Palmare.
Palanga v. Falanga.
Palans ein schweiffender (110). fliende
(b). vlende (93). flehen (18). liechen 7
flichen (7). fliegender vnstater mensch
(13).
Pala-, phala- (148), pla- (147). pale-
(4, 68, 110, 132) -nter ?. mamifeste 0 va-
ganter (Br.). hd. offen-barlieh, -barbchen
(110), -berlich, -berlichen (1). nd. open-
bar-lie, -liken ; wyltliek (147).
Palanteum eyn hoge muyre (147).
*Palan- v. Pala-tinus.
*Pa- v. Ba-laphium.
*Palar v. Paleare.
*Palare (7. manifestare, aperire a, pa-
lin 7. motus, à vagari Er.) hd. offen-,
vffen- (20), nd. open-baren (»« palam).
hd. vff dun. sim. nd. up don. openbar
up don (29. st. o. £ &c.). offenbar ma-
chen (110). pelen (17. : palus). pallare
vffenbarin o. phellin uff dun (sec 8).
palare offenbaren Z auftun £ enpfelhen.
406 PAL
(see 9. aus pfelen!). sprechen Znde pala-
tum; rangen inde palestra; vmme gen
inde palacium (8, 9). sehuffeln (29b :
pala). pailen, be-p. (147. : palus).
*Palasca (7. q. pilasca Gl. m.) butseel
(108. uter Kil.).
*Palastra v. Palestra.
*Palastri-eus, -tus v. Palestrita.
Palata (7. vallum) staeckette (147).
Palata (mod0v 114) gepreste veyg
(9). gesproBet wiege (sec 8). pl. fygen
(110). vijghen (132).
Pala-, in den .Hss. ausser 9 stets
palan-, pali- (133), palen- (67) -tinus
eyn, en palant-grebe (5), -greue (23), |
-groffe (Db). eyn p. 4 graue (sic (18).
palantes graue, Mrg. grafe (19). palensch-
(81) phallentz- (93, Sum.) -graue, -graf
(93). hd. phaltz-graff, -graf, -grafe (3);
pfaltz-grab (6), -graue, -graff, -graf,
-grauffe (67); palez-greffe sZm., -graiff
1, 133). p.- 132), plalez- (sc 13), plaez-
(sze 85), palens- (99) -greue.
*Palatinus (»« palatum) tot den
rake hoerende (147).
*Palatissa phallenzgreuin (Sum.).
Pal-atium, -acium, gew. -lacium
(cf. fallacium) d. nd. pal-las, -aes (11),
-ais (99, 132), Ad. -as (19), -af, -s (18),
-ast (9, 10, 110), -last. balast (68, 76, 80).
pfaltz (76). saal (68). ein kumnigs sale
110). ein konnineks sael (132). gerawm
haws (9) herren hus (8). pun (7. sola-
rium 75).
*Palatium leporis hafenstrauch
(herba 125. prenanthes purpurea Nmn.).
wilder hasen kol; gens-, ml. gansen-,
dau-distel &c. (7. sonehus &o. 116).
Pa-, -pal- (3) -latum, balatus (74)
hd. der rach, rache (74). der raich £
verhemelt van dem monde (132). rake
in den m. (147). himelte (99). dat gagel
7 vorhemelte van dem munde (109). en
eouel (22). kieffel (10). 4d. der guome
(68), gumme, guem (1, 3), gume, gum,
gom (5) gümen (111).
*Palatus guom 7 offen half) (91).
*Palauannus (7. sporta) wanna (Gt.).|
*Palbebra v. Palpebra.
*Palbo (cf. palpo, papilio) viualtra |
(131b). feifalter (141).
*Palea v. Palla. Paleare.
Palea, palia (cf. aeus) hd. spru-we,
-e, -wer; $pru, sprew (9, 4, 75); sprew-.
er, -en (114); spreiwer (Fris.), spreuer
(88, Ki.), sprewr (2), spreyor (1), sprug
(49). sóde (Z. furfur V. a. 1432 Sm.). gesot |
(pl. ar: (wetterau. die sütt, sitt ge-
sottenes
Sprut kaf (22). en sprute kaf (23). kafft
(114). helwe (93, BM. 679. Gf. 4,845. wett.
hélt n.). hulsen (65? Mrg.). agene (Sum.). ane
o.vese (75). am (1, 2. cf. Goth. Wtb. 1, 8).
palee palga (141).
*Palear-e cheler-a, -o; -ia chelor (Gt.
4, 385. d. i. Keller? cf. sq.).
Palear-e (4, 75), -bium (74, 75) ein
sprew kammer (4). sprewrkamer (74).
amstelg (cf. Goth. Wtb. A. 12. S. 158, a.)
locus vbt palee in horteo reponuntur.
kafftzen (75).
Pale-are, 7 -aà (110, 132, Ohytr.) das
fell vor der ochssen, var. bestien,
brust. dat fell vor die beesten borst
(132). wapp (1). wammen (p. Piet.). kew-
iehfutter). kaff (20, 97, 132).
PAL
til (9. cf. koder, goder palear Sm. 2,
17, 283. 0. v. epiglottis; oder : kaff cf.
prec ??). der hahnen-bart 7? kader(Chytr.).
rinder strafe (20). paliar-e, -ium runt-
strot (11) runezeln (17). palor ren-
| Sstrosse (sc 8). palar rendes strote (99).
palaria runtzelan eins ochsen half) (74).
pale-, pali-(Gt.) -aria brustlap-pa (Gt.),
|-phe (100). pallearium crusicheyt des
| wapens (23. vgl. o. wapp). palearium
das har das einem ochsen am hals hangt
(14).
*Palearium v. prec.
*Palearius v. Ventilabrum.
Pale-fredus, -fridus, -stridus (90.
2« palestra), polefredus (16), po-,
pa-ledrus, pared-rus, -us, parbredum
qq. v. sanfft-trabents, var. -drabenf,
pfert 4 pf. das da s. trabt (75). celder
(3, sim. 1T, 4). vallin (16). fale (13).
fole (8, 9). vóle (9). fiel (49). fol (2)
pferde (74). pferfrit (Sum., sm. Gf.). perd
t rof) (20). pert 7 heynst (11). hengst
(68, 1102). henst (110b). henxt (132). ein
bei ros, var. byrof) (64). meiden (74).
snel-m. (93). par-, pal- (752) -edrus (:.
equus distortus et terribilis) scheuDlich
pferd 7 rof) (75).
*Palend-rus, -us v. Paliurus.
*Palenodi-a, -na v. Palinodia.
*Palenter v. Palanter.
*Palen- v. Pala-tinus.
*Pales v. Palles.
Pales (cf. phales) gottin der frucht
. der weyde (74).
*Palesma v. Palisma.
*Palesta (cf. palester) eyn kampft-
(G6, 74), Ad. nd. kamp- Ad. -scehaider,
-scheider, nd. -scheder. kam scehijt (sec
1). ringunge (17).
*Palesta (cf. palleus) 94. lodun (111).
*Palestea v. Plastia.
*Palester (7. sequester 76) champf
schaider (76). ringer (3, 75). ein ringung
(4). lec 7 ulech (Gf.). stee (104. : palus?).
Sscernaro palestrorum (Gt.).
*Palestes, g. -tis (7. figulus, aus plas-
tes? lutum »« lucta?) erdenpotmeker
(141).
Palestina Ad. eyn lant, l by ie-
(132), hie- (110) -rusalem.
Palestinus vondem lande (pro. 82b, 9).
Paie-, pala- (3) -stra (v. agonia,
agmina s?c 136) Ad. ringunge, ader dy
stat (1v. locus luctationzs Br.). ringstat
(15, 91). rinunge (18). rang-unge (8),
-en (100). rung (126). ringen 7 frangen
(125). frauunge (5b. aus frang-?). wrang-
inge (23). worstel-unge (9), -inge (99,
132), -plaetse (n. 116). vorstellunge (sc
8b!). stat der vbung (65). camp (20, 132).
c.-hof (11, 20).
Palestr-are, -iare (133), -izare, -isare
hd. ringen. wringen, kempen, warstelen
(20). wrangen (12, 23). kempffen 7 fech-
ten (110). kamp vechten 7 worstelen (132).
| *Palestr-es, -is (9), -ia (Sum.) ringe-
re (Sum.), -r (9, 17).
P v. -are.
| "Palestri-eus v. -ta.
*Palestridus v. Palefredus.
Palestri-ta, 4 -tes (110), 7 -tus (68),
|-eus (753), palastri-eus (755), -tus (4),
PAL
ringer (4, 75). kempffer (110). worstel-aer
(nl. 116), -er (132). mugen ringen (1).
*Palestr-izare &oc. v. -are.
*Palesus (aus palmus?)
cubitus (16).
*Palfirus v. Paliurus.
*Palia (anders Gl. m.) v. Palea.
*Paliar-e, -ium v. Paleare.
*Paliasta (cf. colista, polis) lang
wyde (9).
*Palidolia (aus palinodia) en kife
sank (23).
*Palile, ^ paule (Gf.) houestadel sm.
(Gf.). hovstadil (120).
*Palim (7. reci &c., cf. sq.) aver,
ever, echter &c. (147).
Palin (grece; 2. iterum; motus 1 mos
bilitas; lucta Sr.) weder nemen Z gaen
(uto
*Palingene-sean, -s (136) ags. ed-
(94), eoned- (136) -scaept.
Palin-, palen- (9, 4, 74, 75), palm-
(110) -odia (pl. Br.), -odina (74), pali-
nodi-na (23), -um (9, Br. palmedonia
(11, 19), palidolia (q. v.) (Z. re-cantatio
$ -tractatio Gl. m., -tractio 110, agonia 4
sim.) kamp (11, 19, 23). kamph (3). kampff
7 k.-stat, wg. schrancken /75). knapff
(4). kneufflemn (74). vor andir weyt ge-
(uh (9). weder-ruffung, nl. -roepinghe
116).
*Pali-ntus, -oros v. -urus.
Paliseus 7. terum matus doc. (mr.).
anderwerf gebaeren werden (147).
Pali-, pale-sma, 4 palis-ea (74, 75),
-sina Ad. eyn ringe-, ring- (18 &e.),
range- (9), nd. wrangel-, kampft- (15) Ad.
-Stat, -stad, -stabe (18), -stede (5, 23).
lo logo de bataya (palisma Gl. m.).
*"Palistes pogner, schnitzer, armpros-
ter (74).
*Pali- v. Pala-tinus.
Pal-iurus, -liurus (136), -ioros (141),
-virus (Sum.) -urus, -lirus (3, 4), -firus
(0), -mirus (8), -unus (103), -endrus
68, 1105, 132), -endus (1103), -intus
((65 var.), pol-utus (18), -ouirus (23),
|(23), pariulus (129) kletta (Gt.). karthe
((9, Db, 4). kartdistel 7 tuehkart (75).
scharff dustel (10). distel 7 ageley (.
|su- (18, 19), soghe- (23), wald- (143) -d.
|agaleia (103 scm. cf. Gf. l, 130. BM. 12).
| hagan £ ageleia (121, sim. Sum., Gf.). hac
|gen Z agelia (120). h.-binta (Sum. st.
-biuta?). gart-h. 4. abrotanus; felwar
|£& siler; agen 7 uuechalter (Gt. cf. BM.
606 sq.). hiuffildir (127, Gf.). hiefholdra
(87). hiphalder (102). hófolter (105). ha-
| gebutten (24). hagenpotten- (100), hagen-
((20), hayn- (19), Ad. heyn-, han- (8), hag-
(68, 114), haech- (132), born- (65) -dorn.
bof). brennend, var. stechend, dorn (65).
stech-baum, -apffel, -palmen (143). zurà
| (141, Gf.). ags. fullae (Hpt. 5), sin-f. (94,
136).
*Palix v. Pellex.
*Palix gr. motus lat. bewegung (74).
Palla (7. subtuniea mulierum 110 &e.,
honeste mulieris pallium 135, facitergium
117, Gt., fasciterium q.v. 121, terga 75)
Ad. ein altar-tuch, -duch (b, 7523), -kleid.
alter-tuoch (93), Ad. -tuch, -doch, -decke
(19), -vele (20), nd. -dok, -laken. altir
duch (8). Ad. elter-duche, -doech (12).
altaer duueel (11). zwehel (75). hoi
est pars
PAL
(74). huseck 7 schaub (135). hd. mantel.
tzueht-m. (125). ein m. vff der seyten
offen (64). saum (110). zom (68). palea
i. pauperis mantellus. sed elamis déwitis |
( 16).
Pallaea schnur, balg, kebssweib (116).
Pallacium v. Palatium.
*Pallacium (»« pallarium) vorhange
il).
|
I
|
|
|
l
— *Pallacium (cf. palmatorium?) spa- |
. tiel rode (16).
— **Palladia v. Symphoniaea.
Palladium (cf. balaphium) dat bylde
. van pallas off haer pallays (sc 132). das
| bild von pallas o. har (»/.) pallays, varr.
110).
*Pallare v. Palare.
*Pallarium (7. q. pendet ante altare
| 16. cf. palatium) vorhan-g (8), -ck (9).
| vortuch an eim altar (74).
| *Pallatum v. Palatum.
*Pallea v. Palleus.
*Palleare v. Palliare.
| *Pallearium (7. stramen G1. m.) v. Pa-
| leare.
| "*Pa- v. Ma-lleolus.
Pallere Ad. bleichen, bleich sin, bl.
| 0. gail sin (6), bl. o. gel werden (17),
plaich w. (1), blech w. (85), bley w. (13).
nd. bleeken (99), blec sin.
*Pallere (7c pullulare) grunen (1).
*Palles, pales (17) (aws palmes,
| wiewol dort anders glossiert, »« malleo-
| Ius? q.v.; »« pallex :. adulter 1 iuuenis
|Br.?) wunt-, wont- (17) -schoD (8, 11),
-sehos (9). vz sechoz 7 wyn rancke (8^).
Palleseere bleich werden (110). be-
|ginnen bl. zu w. (68). bl. beg. tzo w.
(a2.
| . Palleum v. Pallium.
| Palle-us, -as (acc. pl.) (cf. palesta,
|erientia) hemidi; ludilo Z. quili-us, -as
| (er.)
Palli-, palle- (76) -are, -ari (75) Ad.
|md. decken; be-d. (20, 65, 76). ver-d.
(65, 75), -bergen (75). manteln (9). ver-
,m. (-are 75). den muding decken (9).
| verhelen (17).
;, Palliatio deckunge (20).
| *Pallide bleyeherlich (20).
| Palliditas /d. bleicheit sim.
. Palidus Ad. pleieh (3), bleich, bl.
gestalt (75), gel, gelb (66, 134). nd. blec,
ghel, geyl (132), val.
*Palliludus pal-er, -spiler (74 .
| *Pallio d. ianckermacher, »/. huy-
| ekenmaecker (116).
Palliolum mentel-ehen (85), -ken
.| (23), -ein (9). cleyn mentelin (8).
| *Pallirus v. Paliurus.
*Pall- v. Pass-itare.
*Pallitrudium v. Pollitriduum.
Pall-ium, -eum Ad. nd. mantel. la-
| chen (6, 7. l. m. 6). erezbisch-offs ge-
| wete (9), -off gewot (8). eyn hussácken
(126). hoyke (23).
*Palliuus v. Baliuus.
*Pallodi- v. Paluda-mentum.
Pallor Ad. plaichait (1), bleich-eit,
-ekeit; geelkeit Z dot farb (65). md.
bleecheit (11); bleck-heyt, -icheyt.
*Pal- v. Pa-Iudamentum.
-
l
| ES o. har, das har, das hor palladis
PAL
*Pa- v. Pu-llulare.
Palma (i. manus extensa, arbor, vic-
torie premium, triumphus) hannt (1).
hant (8, 9, Gt). festunge (1). vestinge
(22). hd. nd. hant-f., -v. gestrachti- (93)
gestraekte, var. gestreckt (64), straek-
(15) -hant. fust (110). phanna; spanna
(Gf.). spanne (4). hd. eyn baum. ad. en
bom. nd. en bom. palm- (1, 8, 102),
palmen- (55,13) -baum, -pawm (1), -baym
7)
|(5»). balmbovn (93). kron des gesiegs
(14 der mart-erer, var. ler; sig der
| vberwindung (75). sigk 7 ewige kronung
&c. (65). wintniD (8). seges loy (1). sege
fechtelon (55). die laffen an einem ru-
der (126).
*"Palmaeium (pannus, cf. palmata,
tunica p.) palmayt (20. anders palm-maet
palmus kil.).
*Palmalis (sbst. Gl. m.) palmsch (14).
Pal, pala- (1102) -mare Ad. nd.
kronen. zege vechten (11, 19). zeichnen
o. marchenu (126).
Palmaria v. Pila p.
Palmarium (7. palme premium EPr.,
palma. dignum 110 &c. cf. palmatorium
prijó 7 loen (132).
Palmata ein hantschlag 7 genus ve-
stis (110 s?m.).
Palm-atorium (110 &e.), -aterium
(14), -iterium (6, 64, 110 &e.), -iperium
(16), -arium (1, 64^), prealmarium (64^)
(£ ferula q. v. 110 &e., quas? terens
manus 16, 110 &c. cf. palatium) schuol-
ruot (76). schül- (6), sehul- (74) -rut.
schuler rude (Y). pàlmator-y (110), -ium
dair men die schoelre myt sleyt (147).
Palnatus gekronet (110 &e,).
*Palmedonia v. Palinodia.
Palmes (cf. palles) seuzze- (100),
auDschuD-Z schus- (74), schif- (141) -ling.
per- (74), ber-haft sehutzling (93), schü-
lin (0b.), scho (74). v'hofsehuffel (1. aus
berhaft sehussel?); heuriger schübling ;
neuer schiDling der weinreb; brof)(:5).
einn iung scho an einer reben Z pam-
pelen (1105). zweig o. geschof) (91). neuw
g. 4 rebstock (64). erdscozza (Gt.). win-
schosD (25), -loub, -blat, 7 -reba; zui £
rebazui; zouc 7 zuoce (Gf. tzwich (13).
twieh (23). Ad. ast. celge (12). win-
stockel telge (24), -gartz ranek (132),
-garden r. (11) -rame (8), Ad. -rebe,
-pawm (47), stock (4). sniteline (Sum.).
pl. palmites snidelinge (11, 19). rebe-
scot (85). reb-stock, -ruten, -reutten,
schuf-, schóf-ling (65 varr.).
Palmes foeaneus ein'schosslin in
achsslen, hurling, beygerten, nL een
rieffen oft byscheute (116).
*Palmeti ags. finger applu; p. dae-
tylis f. applum, wingeardes tanum (94).
*Palmicium palmen- (7), balm bomin-
(6) -holtz.
Palmipedes (aues) breitfuof) (110).
platte voessen (132).
*Palmiperium v. Palmatorium.
*Palmirus v. Paliurus.
*Palmi-sare v. -tare.
*Palmita ezwick (7. palmes 5^). zweyd
(d im g verb. 1l. cf. Sm. 4, 302). ezwey
(2). wein-perast, -rebast (74).
Palmi-tare, -sare (65) (7. palmis
promittere; pertaxare q. v. 76) in die
PAL 407
hant verheissen (110), slaen (132 szm.).
handslahen (1). Ad. md. hant-slagen,
-slan, Ad. -schlagen, -sehlan (5), -slahen
wan man keyfft 7 uff sprechen 7 span-
nen (17). schlagen mit flacher hant (65,
75). uff stricehi (8). auf stricken (9).
hulden (55, $1, 123).
*Palmiterium v. Palmatorium.
Palmites v. Palmes.
*Palmodieus (m aus in) die laift of
prijst anderwerf (141).
*Palmodius (cf. prc.) die gelaift, ge-
prijst wurdt anderwerf (141).
Palmosus (7. victoriosus Gl. Is.). sig-
hafftiger (74).
Palmula (7. tonsa V. a. 1618. énstr.
rusticum cum Il dentibus 9T sim. cf.
sealmus) gaffel (97). wit estiek (7. lati-
tudo ramorum 15). lappo £ laffa (pars
remi Gf.) lafsa (Sm. 2, 443). laffen (V. a.
1618). ruoder- (93), ruder- (74), rudel-
(80) -laff. die laff (112), laffen (116). der
lappen (135). das vorderteyl eins riemen
(14). das breyt an dem ruoder (64). dat
breyde van dé roeyrien (132). palm van
der hant; palmvrucht (147). dattilen (116).
Palmus (cf. vlna) faust 7 gemundt
0. Span (74). munt 7 munda (Gt. 2, 815).
hd. nd. spanne; sp. von der handt (110),
van der hant (132); 7 en spelhus (23).
en spon eyn vust (22). spenne (22).
spang cum manibus factus (6, (). zuo-
getanhant (93). palme (8^).
*Paloysare (sí. paralogizare) betri-
gen (9).
*Palopana, g. -e paltener (20. mAd.
paltenzre, mif. paltonarius &o.).
Palor v. Paleare. Fulcedo (sf. pal-
lor).
Palora (pl.) v. F'alera.
*Palpa (7. arulla 1, 2; »« pulpa,
papauer)obez markch (2). abezz marck
(1) magher vleseh 7 en man houet (23).
Palpabilis angriflich (65).
Palpanista (cf. faudicus; 7. palpa-
trix Gl. m.) sehmaicher (74). sehmeych-
er (19, 20), -elreder o. betrieger (110).
bedrieger off ein die scehoen sprechen
kan vud doch niet meynet (132). smeker
(11). smeyeker &c. (147).
*Palpanizare schmeychen (20).
Palpare (»« palpitare) hd. nd. tas-
ten. Ad. dasten. fulen, folen (b, 77). vo-
len (13, 23). voelen (132). Ad. gri-, grij-
(10), grey-ffen. tockeln (2). stoffen d
pedibus incongrue ire 15). zu -tuteln,
-duttlen; smaiche-n, -1n; federklauben
(74). zudeutlen (128). smacken 7 smey-
chen (20). smaken £ beuen (23). smeken
(23, 108). springen (20, 23). spungen
(springen?) adder begern (18^). taperen
i spertelen (108). die sünd krauwen (65).
Palpator v. Palpo.
*Palpaueri (cf. palpa) v. Papauer.
Palpebr-a, b/ssw. -e, palbebra (64^)
bran (4). prae (pl. Gl. a. 1418 $m.). og-
brau Z glid (76). hd. augen-, ogen- (6)
-bra, -braen (10), -brawe (69), -braw (65),
-bro (9), -ghd, -glit (55^, 18), -gliet £
aupron (Y). auprahe (17). aug-brauen
(66, 151), -brawen (10), -brawe (110),
-braw (134), -brau (64), -gelyd (65). oug-
braen (67), -brag (65 var.) auge brahen
(133, 152). oghen-braen (11), -lit (22),
-let (23). wijnbrauwe (132). slagebra (104).
408 PAL
*Palpere (7. lasciuire) tarden mit den
kyuderen (147).
*Palpetare v. Palpitare.
Palpitans sparlende (20). zeck- 4
dieb-isch (75). zabalonter (Gt.).
Palpi-, palpe-tare, palpitrare (136)
(Z. palpare £4 tangere 15, frequenter p.,
blandiri £c.) zecken, vig. grapeln; kem-
men, vig. gremp-eln, -len 4 graplen pr.
lanam (75. aber p. lanceam Gl. m.). Ad.
nd. tasten, dasten (152). regen (1, 2,5).
rechen (1). Ad. zab-elon (95, Gf.), -eln,
-len (76), -beln (7). za-, gra-ppeln (74).
stabeln (scabeln? 13). sto-pffen, var.
-ffen (7. pedibus incongrue ire 15). tape-
ren (99). spa- (20, 99), spo- (12, 132),
(147) -rtelen. spalteren (147). springen
(z. frequenter palpare 20).
*Palpitator gra- 7 grem-pler (575).
taster als eyn blynde (147).
*Palpit-rare v. -are.
Palp-o, 4 -ator (116) smeych-er
(13), -eler. smaich-er (74), -kler (1).
smeycker (147). zu-schmaicher (91),
-tytler (110), -tuttler £ -duttler (74),
-flieker (4. cf. Sm. 1, 584. Goth. Wtb. 1,
341). sme-cher (22), -keler (23). feder-
klauber (74), -láser 2? glátling (126).
plümstryker (109). vleseker (92, 23).
blint (8, 9. a palpando?). greiffer Z
taster (74). halsstreichler, m4. vleyer,
vlaeybaeker (116).
*Palpo (aus papilio ; cf. palbo, ralpo)
feifalter (141).
*Pal-sibus (7. turtur 19), -sibos (20),
-tibos (11) (aus palumbus, wewol dort
anders glossiert) durczeltube (20). t^tel-
dueue (11).
*Palteum (sé. balteum; 2. murum 1t
fastigium 139, Gl. m.) baldirih (104).
*Paltibos v. Palsibus.
Paluda-, palluda- (Gf.), gew. paludi-,
pallodi-, palundi-(9)-mentum (a palam
et indumentum, 4. end. imperatoris t
genus ostri 76; 4. Sarochium Gf.) Ad.
nd. ein edel kleit des keysers. strijt
cleyt eyns k. of konnings (147). k.-ge-
weyte 4 gewere (9), -gewer (8). küngser-
eleid (93). scorlez (Sm. 3, 397. Gf. 6, 545.
cf. scorlitium — superpellieium G1.
m.) . schairlache (19). schaelaken (11).
bráàgedin (126). deckelach (Sum.). sarroch
7 dechelachen (Gf). «gs. haecilae (94),
hecaeli (136), cf. Goth. Wtb. H. 18.
Paludapium (£. pedinum, eleo-,
elio-, helio-selinum, &Aato-, &Asto-,
bópo-céAcovy, nsÓwOV) ep-pe, -f, -fich,
-pich, hepfen, waSser-eppich, -merck &c.
(143).
Paludatus gissarrochóter (Gf.).
*Paludel sarróc (Gr.).
*Paludinosus mosig (75).
*Palud-is, (nír.) -e brueckt (11).
*Paludosis (sí. -sus?) brokegen (85).
*Palvirus v. Paliurus.
*Palumba (cf. -bus) praytin 4. Jlati-
tudo ; holtzist. 0) d
*Palumber tubhaie (Sum. 111).
Palum-bus, -bes, -ba, -pes (136),
plumb-us ? -es (alph. pal- 134) tuba;
hege-, hola., holz- (at.), hag- (87) -tuba.
hd. hegi- (104), ha- 2 heid-, varr. heiden-
(75), hai- (Sum. 111), holtz-, hultz-, hoil-
PAM
(19), velt- (16, 75, 110, 132), wald- (68),
wild- (9), slag- (93), bloch- (135), ploch-
(128), hd. nd. ringel- (49 &e.), holt- (11)
-tube, gew. -dube, -taub (1, 2, 9), -dest
(séc 49), nd. -duue. nd. en iunc d. wilde
duber (8). wilt tawber (9). ags. cusc-otae
(136), -utan (94), -eote (Bsw.).
*Palun- v. Palu-damentum.
*Pa]-unus, -urus v. -iurus.
*Palureus rebenstock (74).
Palus, gen. -i (Ofters ohne gen.) d.
pfal, pfal in dem wingarten (110); phal
(1) pfaal o. steeck (68); phol (3), phoel
(z. baculus 19), pfol, v(g. stecken, stos-
sel 7 stutzen zam, varr. am, zune 2.8u-
des (75); pale, steck, stecke (8b), reb-
steck (134), ein scheien (126), rayme
(152). nd. staeck (132), stake (99), pael
(1l, $1) en pal, pal van holte. — One
Angabe des Genitivs u. a. balle (1). pole
(18). phule (9, 133). pfol 7 gebruch (9).
pruchig 7 poele (20) pule 7 schuffeln
(1€. 2« pala). pfal; msc. ein mol (6).
eyn broeck; lant off poell (132). spól
(Sum. »« panus). rugbeinspitz (93). —
gen. -udis (wnd ohne Angabe) hd. bruch,
broch, gebruche (125), bruoch wafer
(19), w.-brueh (64, 65), phule (152), pfule
(151), pful, pflul o. pfutz (134); pfutze,
pfitz (67, 75, 110), putze (133, 152), lach
(110), ein güllen (126. cf. Fr. 1, 3825. Sm.
2, 35. BM. 586?), hül (pl. Gl. a. 1418 Sm.
cf. BM. 680). hulgen; lau £ lo (7. labina
Cf. Sm. 2, 460 sq.; 75). mol) (15, 88, 126).
moz (1) mos (71). mós (2). mose (74).
nd. brok, brock, brok-ede (22^), -te (109).
Paluster der in dem bruch stet (8).
ein man der yn dem gemozse (cf. $m.2,
633) wont (4). hd. bruch-, nd. brok-,
broiek- (132) -man. brachmane (18).
bruych (13). bruoliceh (19).
Palustris Ad. bruch-ig (62), -icht
(67, 152), -eyt (133), -ech (9), -echtig
(17), iehtig (5), -lieh. brüchicht (151).
bryechet (20). brok- (23), broeck- (132)
-ich. wasserig 2 lachig (110). fuleehtig (9).
*Palutellum (7. mulierum vestimentum
76. cf. palud-amentum, -ellum 7. pal-
liolum Gl. m.) kittel (4, 76). kedel (23).
*Pameus v. Badius.
*Pampa v. Pompa.
*Pampas pasingo (Gf. 3, 353. cf. Gl.
m. 5, 114?).
*Pamp-enus v. -inus.
Pam- v. Pa-pilio.
*Pampilus (cf. pampinus) reben-,
weinper-plat (74).
Pampinare wingart-bletter wachsen
(110), -bl. frisch bringen (szc 68), -blate-
ren vortbrengen (132).
*Pampinaria v. Pipinella.
Pampinatio (v. frondatio) laube-
runge (125).
Pampinator klengker, reblauber
.(135).
*Pampin-ella, -ula v. Pipinella.
Pampi-, pampe-, panphi- (24),
pápi- (74), papi- (47, ?6) -nus, pampi-
lus (q. v.) hd. nd. win-, hd. wein- (1, 2,
47, 74), reb- (64, 91, 93), reben- (Sum.),
winreben-, ad. roven- (85) -blat, -plat
(2, 74), -pald (1), laub (74), -lovb fo
aim blat (76). wm-laub (75), -stocke (17
PAN
reb-pauwm, p.-pelle (74). ags. eros (94),
crous (136). papinus 4. ebrtosus & pame
pinus 4. folium vitis (16. cf. paponius).
Pam-, pan- (19) -philus mynnens
kneeht (19). en bok van der leue (93).
Pan ein got der hierten (88).
*Panaceta (aus tan. »« panacea?
cf. pandeea) reniuano (121). ^
*Panaeus luuestechol (131).
*Panalota (7. tanacetum, cf. pana:
ceta &oc.) reynfan (14).
Panariolum chrettili (Gt.).
Pana-, pani- (110) -rium brot-korp |
(110), -korb (68), -keller £ -gehalter (126).
broetkorff (132). spyker (109). |
*Panarium 4. exci-pulum (Gl. m.),
-dium ver-delegyng, -stoeryng (sec 141).
*Paneafro v. Paneafro.
Paneale v. Bancale.
Panearpum v. Paneorpum.
*Pancellus (aus panicellus 7« pfann)
pfankuoch (Ziem.).
*Pance-, bissw. pans-erium (cf. loriea)
hd. nd. pan-, ban- (6, 76, 151) -tzir (1),
-tzer, -ser (22).
*Pan-cia 4 -tra (17), -era (136, 139,
141,142, 147, Br., Gl. m. 5, 119) (v. rapina,
sarapia 147). raup (17). roiff van den
vyanden (147).
Pancia (7. pantex) pa- 4 pe-nsse
(Kil.).
*Panci- v. Peuce-danum.
*Pancium v. Panichium. |
*Paneo-, panea- (Gl. m.) -rpum als |
beesten vechten die stede dair men dat |
afsuydt (heit p. 147).
Panera v. Pancia.
*Paneraciari mit ruotten sehlahen(64). |
Paneracius kemp (19). kemper (11).
Panera-tium, -cium hanenkamp |
(11). spiel (88).
*Panehale &c. v. Bancale.
Pandare (/. pingnorare) phenden |
(19). penden (20). :
Pandatio ein buck nidersieh (126). |
*Pandeeca (7. tanacetum, cf. pana: |
ceta, anatheea &oc.) reynfan (74).
*Pand-, 4 -linth- (75) -eolum lein-|
lachel (75). leylaeh (74). !
Pandere Ad. vífen-, offen-, nd. open- |.
baren. Ad. vff, off-slieBen, -slyesDen, |
-slesen, -slusen (13); sprechen, kundi-
gen (9). nd. up sluten ? spreken. aus-|
(110), vyD- (132) -recken. |
Pandieulare gewen (147). Ü1
Pandieulatio das ran- (Ki.), ren-
(112), re- vnd stre- (116) -cken. |
*Pandicula-tor, -rius gewer (147) |
Pando-, pandu-, bando- (93)-chium;.
pandocium (75, 147), pa-, var. po-ndo- :
xium (54) (4. propala 15, diuersorium|
93) hd. kauff- (74, 75), marckt- (64).
marckt- 4 win- (75), gast-, merk- (80)
-hus szm. stalle (17). taverne, herberge|
logijs (147). spital; tab-, taf-ern (74).
*Pandomia rachen (74).
*Pandonia (herba 75) batonie (24).
Pand-ox, -ux, pondex, g. -ocis (14
apoteck o. stette doman kauffmannfi!
schaez v'kaufft, e£ gulosus t voraz (14).
apteke (8, 9). abdig (17). |
PAN
Pa-, po- (75 varr.) -ndox pub (15).
boeve, lecker (14:7).
*Pandoxinium v. Braxiuium.
*Pand-oxium, -uechium v. -ochium.
*Pandula gellita (Gt.).
Pandura, ray08pa., vayO8p(c fiddel,
nl. veele (116).
Pandus Ad. nd. krum. Ad. gew.
krump. krumphe (133, 152). krom (132).
ge-bogen (8), -bagen (17), -pogen (9),
-schmogen (75).
*Pandux v. Pandox.
*Pane-, pane- (Sum.) -afro (herba)
sige- (Gf.), sigi- (Sum. Ir.) -line (cf. aly-
pum, fel draconis &o.).
*Paneea v. Paneta.
Panego-, panigo-, panige-, pan-
nogo-, paneglo- (22), panifo-(1), pango-
(67), pago- (Gl. m., a/ph. pango- 68, 69,
134), pao- (75) -risare, -rizare (Gl. m.),
-nisare (67, 75, 134), panegaricare (74)
(£. sustentare 15, s. pane, fermentare
panem aus fom.? aus paregorizare-«
panis, vil. zugleich »« panegyrizare?
gor- : fermentare??) hd. vft-, off-, auf-,
ent- (9, 19) -halten, -halden. auf halten
mit wonung (75). vffent-h. mit brot (2.
fermentare 68). uff heblen (T). neren(76).
nd. vp holden, onthaelden (?. ferm. 11).
Panellus (equz) balster (93). palster
am sattel (75). p.-kuf) (74). satelpolster
(64).
Pa- v. Ba-nerium.
Pane-ta, -ea (148) hd. nd. becker.
*Paneus brodich (20).
*Panfilenus v. Panselenos.
Pangere Ad. loben, ge-l., singen,
fuegen (2), zusamen-fugen, -fiegen;
zu haufffogen, -fugen, -gén (3). nd.
louen, zingen, to hope voghen. prt.
panxi 2. canere Br. (cf. pangitare 7.
Jrequenter canere Br. sim., cantitare 129,
laudare Gi. m.) hd. loben, singen.
ainigkeit haben o. machen (75). louen
(132). prt. pepigi 7. pacisci (Br.). za-
men-; car. zam-fugen, -hefften, -set-
zen; ainen (75). Ad. binden, ver-b. (110).
bunt 7 geding (65), fryd (68, 110) ma-
ehen. globen (7). loben (6). zuhaftugen
(14). prt. pegi (é. comiungere sim.) zü
samen-fügen (6, cs), -legen (9), -heften
(110).
Pangeri-ecum (11, Gi. m.), -tum (19),
-eus (147, laudando decantatus 129) (2.
carmen; lo dire lascivo Gl. m.; as pa-
negyriecum 2 cenciosum 40 lasciuzosum
genus dicendi m laudibus alicuius Br.
2« pangere) geyle (19). geyl (11). den
men laift myt sangh (141).
*Pangetice cantare (cf. prc.) loblich
singen (74).
*Panginarius portener (23).
*Paniarium (sí. pomarium sm.)
apphelmuf) (16).
Paniea v. Jepatiea. Panicum.
Panicea v. Panicida.
Panieeum der herdden cleyt (141).
*Panicia v, Pannucia. Panicida.
*Paniecia mensa brot teller (116).
*Panie-ida (74, 110) -ia (132), -e&
(í. que facit panem 9r.) becker-in (68,
110), -sche (132). protsehneider (74).
Panicium v. Pannichium.
lhEFENEACH GLOSSARIUM.
PAN
*Panieius brodich (11).
Panieula (cf. tica; Gl. m. v. panu-
eula &oc.) raia (fextoris 4. radius Gt.)
schelf (p/ante 91). nl. riedpluyme (d)
*Panicu-laà v. -m.
P Lan walploch (der gartner
140).
Panieulus (Br.) ein clein, elien (110^)
brot (68, 110), broet (132), brotlin (134).
Panic-um, 7 -a 4 -ula (143) (qd.
semen 132. cf. feniculum, pannichium)
heydel (111, 144). fenieh (Gf.). fench,
heidel- f, -pennich, panikorn, butz-
wáitzen (143), -weisse (126, 144). buch-
wei 7 brandkorn (125). boeckweyt (132).
ponfist (74).
*Pa- v. Pan-nichium.
*Panifaecio broetbackunge (20).
Pani-fex, -fieus Ad. nd. becker. beck
(16). brot-beck (75). protpeichi (104). -fieus
4. custos virgimum 923; : Reg. 8. filias
vestras faciet sibi vnguentarias 0 focarias
i panificas Br.)
*Panifiea beki (6). beckin (76). bee-
cha 7 pecchi 7 prot-peehi, - pechila,
-beiceerim «cc. pl. (Gf.). becker-sen (5),
-sche (23). brot-, prot- (152) -becke (Sum.),
-beckin (151, -beckerin, -baceherin (134)
$ dea siluarum (Voce. ex quo). broit-
beckersehe (132). peekerey (74).
Panifieare bachen (68). backen (7,
110). broet b. (11, 132). broyd machen
(19).
Panifici-na, 4 -um (74, 76) 4. pistrina
4 clibanus (75); locus vbi fit panis (16,
Br.) beckerye (110 &c.). bach-ofen (16),
-uD Z7 pistrye (20). pfisterstub (14). brot-
offen 4 -huf) (75).
Panificium (cf. prc.) ein becker ampt
o. ein bach hufj (110 szm.). báckenwerk
(Ki.). becken handtwerck o. brotbachung
(Das.). brot-banck (755), -benck (152).
Panifieus v. Panifex.
*Paniforisare &e. v. Panegorisare.
*Panigium v. Pannichium.
*Panirium v. Panarium.
Panis Ad. nd. brot, prot (75), prott
(1), brod (11), broet (20), broit (1, 132,
133), broyd (19).
P. aeerosus rauch prot (91).
P. artopticius küchle (111). pfann-
kuchen (Ki.). »i. pannecoecke, vlade,
wafel (116).
P. auenacius haberin brot (64).
hebrin (64^).
P. azimus vngehefelt brot (64).
P. butyratus, (je-Spívmc nl. bote-
ram (116).
*P. eaculi v. Cueulopanis. Alleluia.
P.cibarius rückenprodt (111). rocken-
&c. (Das), speyD-, var. spyef- (seruos
rum 64), burger-, hauss-, fagentzer- (116)
-brot. ni. asterlling (116). :
P. econiuratus ags. corsned (Gl. m.).
P. eroeatus spannisch brot (Kki.).
eyerkuchle (116).
P. duleiarius letzelt (91). paste-ten,
nl. -ye (116).
*P. fermenta-cius, var. -tus gehetlet
prot (64).
P. hordeaeius (91), ordeaceus (64)
gersten brot.
PAN 409
P. laieus huf)brot (75).
P. marcius martzepan (91).
P. nautieus bischotten, wider o.
erbachen brot (116).
P. ordeaceus v. P. hordeacius.
*P. portieus v. Cassianus.
P. siligineus rocken-, roggen- (64)
-brot, -prot (91). weck (111).
P. simila-ceus, -gineus simel-en,
-weck, nl. fijm terwen broot (116).
P. speus-icius (aus -tieus) 4 aqva-
tieus speudicht, delekigt brod /Ki2. Mrg.).
P. tritie-eus, -ius (64^) wei prot
(91). weitzen prodt (111). w.-, var. weys-
sen-brot (64).
*Panisare spulen (64).
*Panisator spuler (64).
*Panisatrix spulerin (64).
*Pani-, panis- (74) -seeca brotschni-
der, e/g. fur-leger 7 schneider (Z. eiro-
nomen 75). protschneider (74).
*Panistrum Ad. brot-korp, -korpt (49).
*Panitium v. Pannichium.
*Panna (textoris? anders Gl. m.) karta
(9). kart (8). eyn carte (11).
Pannarius weber Z woln-w. (11).
tuch- (9), duch- (8), duech- (20) -mecher.
*Pannellum (;. tabella, tympanum, cf.
panellus) panneel van schilderije,
schrijnwerck (Kil).
*Pannetum gewanthuyss (147).
*Panni- v. Bor:-basium.
Pannici-da, -sor, -ssor d. duch-,
tuch-, gewant-, gewand-, want- (23, 125)
-snider, Ad. -sehneider. watman (23).
*Pannicidium gewant snidunge (20).
Pannici-sor, -ssor v. -da.
*Pannieularius tüchmacher (111).
Pannieulus tuch-el, -lin (15).
*Pannieus spóle (121).
*Pan-niehium, -ichium, -igium,
-jeium (74, 76, 93, Gf., Br., Gl. m.), -itium
(120, 141), -nicium (genus annone t vestis
pastoralis 110. cf. panie-um; -eum &o.
Gl. m.), -eium (121) (legumen 5 &e., genus
vilissime segitis 15.cf. pani-cum, -tium,
fenieculum) phe- (1l, 141), pfe- (715), fe-
(120, Gf.) -nich. phenihe (121). vench (93).
pen-nieh (5, 74), -nig (55, 74), -ig (12),
-eseh (74), -dieh (13), -riceh (17), -nug
(22), -nit (23). Ad. fenchel.
Pannif-ex, -ieus tuch-lar, varr. -er
(75), -macher (75, 110). gewant-m. (75),
-mecher (8, 9).
*Pannipurgium ga//. buée (122).
*Panni-rasor, 4 -tonsor (75), r. pan-
norum (93) Ad. tuch-, duch-, doch-, ge-
want- (75), laucken- (77), nd. laken-,
want-, dok-scherer. tüch scherrer (6).
tuchscheyrer (3).
*Pannitorium gewant- (3, 4, 75), tuch-
(15) -haus, -huf) o. -gadem (755), -gaden
(159).
*Panno- v. Pane-gorisare.
TPanno-ma, -nia v. Panonia.
Pannon-ii 4 -i huni (Gf.).
Pannosus (cf. laeiniosus) angelegt
mit vil sehnodem gewant (75). p. vir
der do ein ge-pletzt, var. -bletzt, cleid
hat (65).
*Pannuc-eus v. -ius.
Pannuecia (£. peciata vesüs 64, v.
52
410 PAN
diuersis pamnis abscissa Br. ?. à -cea v. |
Gl. m.) geblezot (93), ein gebletz, var.
belegtB (64) cleid. cleyt van mangerley
doick (147). panicia ge-pletzteD , -sche-
ckelt, -stuckelt klayde (74). panuncia
i. vestis militis (aus multis?) pannis assuta
(76 ).
Pannu-cius, -tius (88), -ceus (126)
(7. tunieosus q. cf. 147) der boef cleider
an hat (110). die quade cl. draget (132).
die bloit ind oevel gecleydt is (141).
budleehtig (126). haderlump, lemp (7 ?)
fetz (88).
Pannula v. Manipula.
Pannus Ad. tuch, thuch (85), duch,
doch (18), düoch (19), lachen (110), ge-
want. nd. dok, doeck (132), laken.
P. argent-eus, -ius silbrein (1), silber-
(b^) -tuch.
P. aureus guldein tuch (1).
P. lineus linen duch (5^). leinein
tuch (1). pannos lineos leylach (141).
*Pannu-tius v. -cius.
*Pan-onia, -nonia (110), -noma (132)
est ciuitas $n vngaria (Mss. mog.), regio
s. vngarie (110 &e.). vngirlant (8, 9).
Panorm-um, -ium (1) (czv.) paleren
(doa):
*Panpodicium taverniersche (147).
*Pan- v. Pam-philus.
*Panphinus v. Pampinus.
Pans-a, -us (147) ags. scabfoot (94),
seaabfot (136). die barvoits 1s (7. peda-
rius 141).
*Pan-selenos, -selmos (110), -silenus
(76), -filenus 7 -xilenus (74) 7. plena |.
luna. (Br. &c.); lapzs qui ad modum lune
crescit et. de-cr. (76). edelstein der zu
vud abnympt als der man (74).
*Pans- v. Panc-erium.
*Panta- v. Panto-craton.
Pantapoles (-laà Gl. m.) 7. seplassa-
rius (147, Br.) ; negociator qui multa vendit
(Br.) die vele vercoipt (147).
*Panthaphylon v. Pentaphyllon.
*Pant-arus, -orus (aus cantharus?)
hd. nd. kanne.
*Pantheal v. Puteal. Langea.
*Pantedonium (»« panicum?) cf.
Peucedanum q. v.
*Pant-eolum, -olum (9) eyn gulden
(8, 9), guden (17) blech.
Pan-theon (:4), -teon en tempel
ms (23). allergotter t. zu rome etwen
74).
*Panthera v. Patera. Pantrix. Plan-
theras.
Panthe-r, -ra Ad. nd. pan-ther, hd.
CO -tier (93), -teir (19), -ter (18),-tere
Jr
Pantheron v. Pantrix.
Pantiees bauch-lauff, -fluB, -leutte-
ren; bitterich 7 scehmárbauch (126).
wangst (Das.). pantsch (Fris.).
*Pantinus v. Odorisequus.
*Pantirum v. Pantrum.
*Panto-, pantho- (74, 76), pantu-,
panta- (23) -eraton (aus maycoxparcmp )
gare michtig; al-m. got (17). gar mech-
us got o. almechtig (8, 9). en biscop
(23). suBgesangk (74).
*Panto-fala, -fla (Gl. m.), -phile pi.
(125) (Z. sandalium) pantoffe-l (Kit.), -In
(125).
PAP
*Pantofilarius pantuffelmecher (125).
*Pantolum v. Panteolum.
*Pantomi-mus, -nus (75 varr.), pan-
tho-mimus Z7 -nomus 7 pathonimus
(74) en vorste der leckers (23). pub (15).
gawgkler o. ruffian (74).
*Pantophile v. Pantofala.
*Pantorus v. Pantarus.
*Pantra v. Pancia.
*Pantrix (7. rethe 16) netz (74). recke
(8^. aus rethe!). Cf. panther-a nezi (Gf.);
-on, ra4yUÜT00Y zuckgarn (126 sim.).
*Pant-rum, -irum (19), tantrum (15^)
(7. ?nstr. coquine 3, t ?. q. cacabus 4,
olli-petra 7 -breda 75) eyn leffel (19).
lepel (11). sleyf (23). quirrel (4). que-
rel (3). kuergel (74). stortz (16). sturtz
vber ein hafen (375). h.-pant, -sayl;
einspin (74). pautrum (7. puris, olli-
petra, pollibreda) hafen- (7523), hafel-
(155) -deckel; hafendeeke (75^).
*Pantu- v. Panto-craton.
Panuela (£g. consuta vestis) ags. ge-
clutadhraegel (G1. Aeitr.)5 wefla (945,Bsw.).
Panueula spuolili(141).spinnele(sum.).
*Panu-la, -lea (20), 7 -ellium ( 109)
(v. locus vbi pannus ponitur 23. cf. pa-,
pe-nnula) spuol.e 7 -ele (Gt.). schotspole
(109). en luchte (93. Tuchboden zum
"Trocknen? cf. Br. Wtb. 29, 31). handfan
(sacerdotis 14. cf. phanula).
*Panul-ea (20, 129), -a (20), -ia (cf.
Gl. m. b, 132) (Z. Znstr. unde teaxitur 129)
eyn spüel ysen (19). spoel-iseren (11),
-risern (sic 20). raine (-lie pl. Gt. 2, 521).
*Panulus v. Panus.
*Panuncia v. Pannucia.
Panurgia gefierte (126).
Panurgus gefiert (126).
Panus (Z. panu- 7 eannel-lus (64,
pelanus q. v. 93) spuol-o Z -a (Sm., Gf.).
spuel (11, 19). spoele (20). sbuole (104).
hd. spuel szm. webe-sp. (17), -scheine
(8), -schin (9). spuelpijpe, spoilpijp (147).
hd. weber-, nd. weuer-spole, Ad. -spule
-spul, -stul (7). wáfelspülin (Das). eyn
weuers spoyle (132). eyn schwenten o.
drüD, düssel (Fris.), druD, dissel, knittel
(126). p. inguinum der schlier (112, 116,
V. a. 1618. cf. Fr. 2, 198, $m. 3, 451). nl.
bult, clappoire (116).
*Panusus spule (7) webe schere (1T.
cf. pro.).
*Panxilenus v. Panselenos.
*Panxillum (s£. paux. hóuf?g) luttik
elene (23).
*Paonisare v. Sustentare. Panego-
risare.
Papa Ad. eyn bab-ist (5, 8, 133), -est,
-st, bobist (9), bapst, pap-est (18), -st
(66), pabst (134), pobst (20). nd. en pa-
wes, -ues, -uus (11), -us (99), -es (132);
pauwes Z paiss (147).stathalter eristi (65).
*Papaeem (acc. aus bombax, gay-
Qoxw) v. Bissus.
Papagallus papagay (91).
*Papa- v. Papho-nista.
*Papapir-ius, -us v. Papyr-ium, -us.
Pap- v. Par-apsis.
Pa-, pap-pare (puerorum) pappen
(20, 4, Fr.. papen geden (8^). sugen
(20). hd. smeczen (Mss. mog.). schmatzi-
gen (6). atzen (75). kindtetzen (74).
PAP
*Paparista papir macher (1). Gf.
paparius locus vb? papirus crescit dc.
(67 &e. 7. q. papir-eus, -io q. v.), aber
auch ortus papaueris (75).
*Paparius v. Papyr-eus, -ium. Pa-
parista.
Pa-, pap- (1105) -pas, -pus (74) 7.
pingwis (68 &c.); g. -antis die vele om-
nutliek callet (147); 7. gnartio (st. gar-
tio -« gnatho?) qui circa culinas pa-
pando Zncedit, t pedagogus (Br.); g.
-atis gr. genus lim? dc. (Br.);-?. peda-
gogus (74, 75, 110 &c.). lecker-hafft (110),
-zant (132). feiDt (Y). zuchtmeister (74,
75). lynen doick seer wyt ind kleynhnek
(141).
*Pa-, pu- (76) -patilis ( piscis, ?. saxa-
tilis) steckling (75).
Papatissa zuchtmeisterin (74).
*Papatu-m v. -S.
*Pa-, pap- (1105) -patum, 7 papisma
(74) hd. nd. kinder-spise, Ad. -spyb,
-speis (134). kinders spyD (1105). kindes-
speyse, pepp, papp (74).
*Papatus (cf. prc.) peppe (9).
Papatu-s, -m (8) hd. babi- (b, 8),
bobi-(9), bob-stie, bab-, bap-stum,-sthum,
pabstum (134), babstes thum (68), bapst-
heit (67); babes-cheit Z -tume (133), -tum
(152); de babst ampt (17). nd. paue-
stige; pauDheit 7 paeBDdom (132); pais-
dom (147).
Pa-, po- (94) -pauer, pauar (76)
hd. mahen (msc. 4, 17, 502, 74); m.-samen
o. leyn (66 &e.). maynesam o. lyne (152).
magen (1, 509). mon (4). man (23). mag-
same (93), -sam (7, 8, 134), -sat (110),
-somkraut (Das.), -soum lyn (68), -sam lyn
(69), -lyn (13), -Óle (95), -0l (134 Mrg.).
mage saeme (20). mane-sam (133), -cop
(85). masem (16, 18). mase- (5), ma- (16)
-same. maen-saet (20), -sait (132). moin-
sayd (19). mangk saet (97). mancop zaet.—
(11). velt- (Sum.), oli- (104) -mage. ol-mag
(60, 110), -magen (74), -kolben; magol
mauden (75). ól-machen (1), -mag (61).
elmagen (91). oley (55, 99). lyne (eT,
133). ags. popaeg (94), papoeg (136).
velt-, p. syluatieum wilt-mago (6f.).
palpaueri albi, nig-o, -er (146). -ri
wis-, swartz-magsam (872, 146).
*Papaueralis d. nl. clapperrosen, nl.
wilden huel, Ad. wildmaen, glatzen (116).
Pape (v. audire ammirantis 5) hore
(D). here (23). hoy (22). hy (126, Das.).
sune (99). anumberdumbundname (74).
nümer dümer amen Z hilff maria (7).
wundernife (8, 9). wonernif) (11).
*Papericius v. Papireus.
*Paperum v. Papirum.
*Papigegi eyn sedieh (11).
Papi-, papil- (3), pampi- (102, 121,
Sum., Gl. Trev.) -lio, pap-ilo 7 -ilici (136),
-ulo (94', -bileo (v. legia), pal-bo 7 -po
(q. v.) (V. auzcula Br., au. puerorum 100
&c., tentorium) vival-dera (121), -tra (GL .
Tr.), -tere (Sum.). vyv- (7, 20, 132), vif-
(76, 1102), fyff- (642), feif- (91), veif- (1,
3), feiu-, vig. zwif- (15), pfyf- (645),
piff- (6), zweyf- (66 &e), zweyv- (8)
-alter. pfeyff- (1), zwiu- (100, 102), zwev-
(9) -alder. pfeifhol-ter (Das.), -der (126).
pfiffholter (Fris). zwifel-der (21), -er
(18). ezwifeller (17). pfiffolter (110).
zwifolder 7 fledder-musche (152), -müs
PAP
(8^). fledermauf) (66 &e., Nemmn.). ein
molken-diep (4), -dipt (3). milehdieb
(Fr.). ags. fifaldae (papili-o 94), ucual-
dra (-Ci 136); butur fliog-ae (94), -o
(136). eyn botter fogel (10). eyn boder
fegel vnd sweben (-er?) ind slaff (5). en
botter- (22), better- (23), somer- £ pelle-
(109), sommer- (20, 132), summer- (110)
-vogel, -foegel (20). en twevoldige (sic)
t en tiwit (23). eyn kiuit (22). coppel,
weyfalgher (107). »/. capel-tken (107),
-leken, vlindere, pellarin, boter-vlieghe,
-schijte (116). pap-agei (13), -iei (10). die
des auentz na de kertzen vliegen (132).
geselt (7) fuersteller (17. cf. feuer-falter
t -vogel zd. Nmmn.?). Ad. zelt (V), ge-z.,
zàl (6). eyn tympt (5). tenten (132).
paulu-nen (132), -ne (10), -yn (13).
pauelun (99).
Papilla (7. caput mam2lle) eyn heupt
an eyner brost ader mem (17). wertzen
(16), das wertzli (110) an der brust.
hd. eim wartze (10), brust-w. tutten
wartzen (1). eyn ciezen wartz (5^).
dutwerz-lin, var. -el (pl. 64). tuttispitz
(93). memmentipken (132).
*Papillare pappen (79).
*Papil-lio v. -io.
*Papiluus (s/. papyrus) ags. ilugsegg
(94), ilug seg (s?c 136).
*Papin-a coeeken; -arius tor c.
hoerende (147. aus pop-, cf. archipa-
pus ?).
*Papinus v. Pampinus. Papyrus.
Papio (Gl. m.) nacht-, hunds-, affen-,
ber-wolff, babuin, pauion (140).
*Papireus v. Papyreus.
*Papyr-eo v. -ium.
*Papyr-, papir-eus, -eus (69), -ius
(75, Br.), -nus (76), -ieius (9), pape-
(67, 133), parpi- (76) -ricius pap-irich
(68, 132), -yerlieh (1105), -irin (95). ein
ding das von papyr gemacht ist (1102.
vas de papiro factum 69 sim. 4. q. pa
parius 67). semdein (9).
*Papyr-, papir-ium (103, Gf.), -ius
-us (74), -io (74 &e.), -eo (8, 132), g.
-o0nis, papapirius (74) (v. locus 0 vas
dc., 4. pap-ireus 69 &e, -arius 67) da
byntzen wachsen (110). dair byesen
wassen (132). binizahe (103, Gf.) papir-
(8), semd- (9) -eecht. ain bintzen vas
(16). roraeh, ror-, sebde-gewechst (74).
*Papirnus v. Papyreus.
*Papirotum (7. magnum vehiculum 16.
qus petorritum?) en grot schep (23).
Papi-, pape- (94) -rum papir (9).
Gags. eorisc (94, 136).
Papy-, papi- , bappi- (16), bapi-(64^),
papapi- (147) -rus 7. magnus iunctus
marinus (16) ; eorrosiuus (141). (cf. papy-
rium, mueus, iuneus &e.) Ad. semida
(Gf.), semde, sebede (74). eyn mere seme
ruer (17) sehobriseh (cf. schóberling
Nm. ;z. risch) ezenn (aus semd ? 1). schaf-
riet (147). Ad. nd. ror; pap-er, -ir, -pir
(8, 74), -eir (Fris.). Ad. bap-pir (6,67), ier,
-pler (133), -ir, var. -eir (64); babyer
(152), bintz, pinz (105, 141), mer-p. (75).
nd risch Z bese (93, 109). byese (132).
biffe (99). roreblat (papinus? 24).
*Papiseus (cf. priapismus) ragwurtz
4).
*Papisma v. Papatum.
*Papo, g. -onis 7. sonus quem faciunt
PAR
pueri in comestione (16). kindergedone
80 sle essen (74). smecz-unge (8, 9)
-er (9).
Paponius (?. ebri-us, -osus *. q. pa-
pinus 76) ags. drunken (G1. Aeifr.).
*Pappa v. Erigeron.
Pappa peppen £ kindsmuf (126).
pappe (109). pap (132).
Pappare &e. v. Papare &o.
*Pappas v. Papas.
Pap-pus, -us (91), -pa (v. erigeron)
ereuzwurz, eidbrest, mettensommer (Ki.).
distelbluo-st (Das.), -m (91) m4 stuyf.,
monnickhooft-ken (116).
Papul- v. Popul-.
Papula (cf. pup-, pab-, -pust-ula;
pe-, impe-tigo ; earbuneulus) geswulst
andem haubte; risemen vnd vlecke (4).
ein klein geschwer (110). rot grinth Z
warezelen (3). der rotte grint ader ein
werezel (4). rote kindsbláterlin 2 róte
(pl. 115). pletter-, ayD-lein; rotergrindt
(74). blader (5, 23). hd. pla- (66), bla-,
blo- (9, 17), blau- (67), blat-ter; warez.
brust blaeder (20.: papilla). brost- (19),
borst-(11) -bladere. zittermal (126). ags.
teter 4 spryng (7. pustula (94, 136). mas-
Schere (108). pé. mass- 109), nl. mas-,
puck- (116) -elen. n4. houtsmeede (116).
Papul-entus/ -osus (Br.) blotereeht
(8, 9). vol gesehweer (68, 110), swerkens
(132).
*Papulo v. Papilio.
Papul-osus v. -entus.
*Papulum (s. pabulum) grot der
swyne (22b).
*Papus v. Papas. Pappus.
*Papho-, papa- 4 pharapho- (14),
parapho- (Gl. n.), raropho- 7 peran-
pho- (147) -nista (aus mapaptavtocrjc)
en sank mester (23). gesangkmeister ;
singe-r, rin (74). der sengher meister;
rar. voir-s. (147).
Par Ad. nd. gerade. hd. geraide,
glich, gleieh, eben. 2d. rade, even; eyn
par sc. Sseho (22b). gelich Z effen (132).
zim-, gebur-lich, einhellig (88).
Para prp. hd. nd. by. Ad. bey, bin (1).
*Para ssi. (s. pala? 4. apparatus
Gl. m.) sehu- (20), schuuf- (11), schoe
(19) -fel.
*Par-a, 4 -ra 6 -us (Ki. ein vnglück
vogel (Das.). parra ags. colmase (942).
Para-bata (Gl. m.), -batha (20), -buta
i -bita (19), -beta (66 &e.) (?. cupédus,
aus mapagammc) Ad. giri-g, -ck, -ch (19,
20); grieh (20), geyrich (66, 70, 151),
gerig.
Parab-ola, -ula, -ela (133) Ad. md.
by-spil, -spel, -spell (132), Ad. -spele,
-spiel, -speil (8). biespille (77). pey- (1),
bei- (134) -spil. nd. by-spul (11), -spreke
(22). gliehnif (65, 75) der wort (175),
der verspottung, 4 einliehkeit in betü-
tung (65).
Parabole salomonis das puch der
spruch o. der peyspil (1).
*Parabsis v. Parapsis.
Parabula v. Parabola.
*Parabuta v. Parabata.
*Paraear-axinium luginare (Gf.).
-oximus ags. flaspenig (Gl. Aelfr.) ?. q.
-aximus faísus nummus (G1. Is.).
PAR
*Paracella v. Paratella.
*Paracis v. Parapsis.
*Paraceidas v. Parotis.
*Paracit-a, -us v. Parasitaster.
*Paracleta v. Angelica.
" Para-eletus, gew. -elitus, -clytus
(. flamen 7 pnewma 1) heiliger (1,
n der heilig (16), de hillighe (93) geist.
hd. nd. tro-, troe- un 132), dro- (8, 21)
-Ster. en vaghet (23). eyn faut (5b). go-
tes sun (9). wyt oder g. son (8). für-
spreeh (65). anroeper (147).
*Para-clitus v. -eletus, -litieus.
*Paradaxum v. Paradoxum.
Paradella v. Paratella.
*Paradi-ata v. -ota.
*Paradi-cia, -cina v. -gma.
*Paradi-cta v. -ota.
Paradi-gma, -cia (18), -eina (91),
paranigma (74) Ad. ret-sel, -niB (90).
nd. reetsel (11), radelse. rednib (1). roth-
nisse (18b). rede (132). Ad. seltsam r. (68),
s. furgab; verborgen r. sém., oder sin
(8, 9). eyn redder sin (91). rede-lsen
(133, 152), -Ischen (19), -1se (13), -rs (18),
-rse (17). rat gerade (5). ratsal (8). rot-
sam (9). erschroekenlichtzeichen (74).
*Paradi-ota, -cta (76), -ata (75) 4.
globus quà nascitur. in aure t àuxta, aurem
(4, sém. 175, 76. cf. par-otis, -odontis,
-adionium prope baltheum Pap.) drul
bey den oren, vig. buel (75). ein heid
druzse (4), heidrüs (3). kugel die in dem
or o. dabey wechst; parrocida k. die
in dem mund w. (74. cf. parotis).
Paradisieola 4. paradisi $ncola (G1.
m., Ki). eapelle, vorgebáude an einer
kirche (Ki).
Paradisus Ld. nd. das, dat parad-
-is, hd. i, -eyf) (66). msc. hymel (8, 9).
411
fem. (4. hortus amoenus Gl. m.) lust-ige
stat (9), -lieh stat (8), -barlicher gart,
g. des wollusts 7 der wollust (65). irdi-
sche geystlich leben (8).
*Paradontis (sé parod.) bilderge-
sehwár (Piet.).
Para-doxum, -duxum, -daxum (6)
hd. nd. wunder. hd. wonder. para-doxa
i. vana gloria 110 &e.; -duxa 2. éucía
gloriam (6, 11).
Parafern-alia, -um, parafrenalia
(6) hd. nd. brut-, braut- (134, 151), brewt-
(4), bruyt- (132), brude- (152) Ad. -gabe,
-gab, -gaben, ad. -gaue, -gauen. gerede
(19).
*Parafragus v. Paragraphus.
*Parafre- v. Parafer-nalia.
Paraganda (Br. cf. 61. m.5, 142) mantel,
getzierde eins mantels (74).
Para-goge, -goga, -toge (6) hd. eyn
ezuhauf-, zü haft zü- (6), ezusamen-
setzunge der bueh-, bu., bo- (6, 18) -sta-
ben, -stabe. nd. en to hope settinge der
boestauen.
Paragoria (Br. &e. sí. pareg.) ein
milterunge (110), senfftmutigkeit (68),
sachtieheit (132).
Para-, pare- (9) (cf. pane-) -gori-
sare senften (9). senft (68, 110), sacht
(132), milt (110) machen. peragoriso :.
litigo (76. sí. mitigo).
Para-graphus, -grapuhus (16), -fra-
gus (6) Ad. ein zei-chen, -gen (21, 67),
DA
412 PAR
-ger (18); z. von einem puneten (110),
Z. van eyné punt (132), z. o. ein groBer
punet (68), z. des gemercks o. merckung
(15). groBbustab (21). bybrieff (65). pa-
graff (5^). hantfeste (3). nd. en te-, tey-
ken.
Paxralell-e, -à (pl. Gt.) 7. linee € cir-
culi eque distantes sicut sunt tzwe wagh-
ensporen (132). finfringa (aGt.).
Paralellus pilde der sunnen im ge-
wuleken (74).
*Paralesis v. Paralisis.
*Parali- v. Parasit-aster.
*Para-lymphus, -linpha v. Para-
nymph-us, -a.
Paralipom-enon, -inon (76), liber
piralipomeron (1. »-« hemera) puch
der tag (1). buch der ander wutunge
(9. st. -weitunge), vnderweisung heim-
lieher ding (75), widerumb sagung 7 der
ding die da sind vnderwegen beliben 7
vberhupfft sin &e. (65).
Para-lisis, -lesis (75) Ad. die, dy nd.
de gicht, g.-suke (22). ghiecht (11). geicht
(19). githt (20). gith (499). hd. daz ge-
gicht, gaicht (a aus e verb. 18). gegich
(21). vergicht (1). gichtig (9). sehlagsucht
(75). der sehlag o. tropff 7 láàmme des
leibs (Das.). lám (111). parali (93. cf. Ob.
1184). parlis m. (7:15).
Paralysis (cf. herba p.) sehlissel-
bluom (fos 91 sem.).
Para-litieus, -clitus (649) (cf. elini-
eus) ein lamer (65, 110). beterise (Sum.).
betrys (110). bettrib (76). bedtrief) (652
Mrg.). petriD (75). pettiriso (Sm. 3, 132).
en gichter (23). Ad. eyn g. (62), gichti-
ger, suchtiger (68), ge-s. (69, 134) mensch.
giehtiger (5). ge-g. (74). eyn gicht-such-
tiger (5), -priehig (649), -bruehiger (65).
gichetsuh-, troffslach-tiger (74). veigch-
tig (1). yetick (19). eyner den daf ge-
gicht bricht (17), der da hat dye? sucht
(sc. paralisis 21). gelidbruchig (64). erup-
pel (85). barlesüchtig (Ob.).
Paralogismus bedriechlick rede off
die beworren ind doch tot beyder mey-
nongen bewijslich is (147). ein betrogne
s (110). rug-, straff-licheit, lustigkeit
74).
Paralogizare v. Paloysare.
*Paran v. Pharan.
*"Paraneuma (cf. neuma) hd. sub
gesang sim. soesse (132), sote (23) sanck.
*Paranigma v. Paradigma.
Para-nympha, -nimpha, -ninpha
(93), -nypha (5^), -linpha (21) (7. pro-
nuba 74) braut (134). praut (1, 74). Ad.
nd. brut. bruyt (133). der brut o. frund
(110). der bruyt bode off vryent (132).
bruthuo- (93), prawtwar- (74) -terin.
Para-nymphus, -ninphus (93), -ny-
phus (59), -Iymphus (21) (7. pronubus
74) bru- £ tru-tebote (Gf.). truchtink
(Sum.). preytigam (1). brutegom (b^).
brude-gam (5, 93), -gem (21). brut-huo-
ter (93), -bot 7 heiratzman; bot des
brutigams vnd der brut; werber der
heirat zwischen der brutschafft; p.
heirat-, hochzeit-leute (75). ein brutgams
botte (110). eyus brudegam bode (132).
kamerer 7 bode (20). brut diener (8).
brawt diner (9). prawt-egam, -gam,
-macher, ee-m., hochzeitman (74). iun-
PAR
chere (99). ein. vertruwter Z ein huter
der gemehelin (65).
*Parans v. Regan.
*Parapilio lecker (79. cf. parasitus).
Para-psis, -psys (1105), -bsis (23),
-bsides (94), -psidam (136), -seis 7 -ssis
(Gl. m.), -eis (122), -sis (1102, Gl. jm.),
-xis (11), pera-psis (147), -bsis (Gl. m.),
paro- (88,91, 125, Das.), papa- (Twinger)
-psis (aus mapodic) izinari ; ezzihfas ;
sulz-faz 7 -kar (Gf.). kar (74, 93, Tw.).
kaar (Das.). 4d. naph(1, 5), naphe (133,
152), napph (125), napff, naupf (8),
napft (49), natf (13), nappe (10). Ad.
"d. nap. eyn holuntern nap (19). disch
? fladeren nap (11) essen geschir (65).
eetvate (147). kopp? (Z1). schussel (s8,
110, 132). viereck-sch. var. vierecket
schissel (64). scotele (99). krausen, teler
(14). bry supp (88). ags. gabu-dan (94),
-tan (136). gall. platel (122).
*Parapsita v. Parasita.
*Paraptus (cf. parapsis en vor hor-
net (s&. ahorn- ?) nap (23).
*Parapharagaraus (7. carobeus) gall.
seuron (122).
Para- v. Pa-phonista.
Parare hd. machen. nd. maken;
drade m. Z7 reden (22b). be- (132 &o.),
ge- (17, 99) -reyden. Ad. be-reiten, -rai-
ten. renchen (reuchen?); wiln haben;
Ukeuten; beczeychen (17). zieren (20).
Parasce-ue, -pe (55) tag der furbe-
reytung der osterlicher spy, var. óster-
lichen speyf? (65). der gude firitage (5^).
gueden vridach (11). gut fridag (99). der
kar-fritag (75, 110), -freitag (134).
Parascis v. Parapsis.
Parasi-aster, -eator éc. v. -taster.
*Paraside (7. preparatio, aus para-
sceue) beraitung (74).
Parasynanehe kader £. utwendich
halsgeswer (OChytr.).
Paras-is, -sis v. Parapsis.
Para-sita, -psita beckersche 7 spijl-
wijff (132). eyn wyb (110).
Par-asitaster, -asiaster, -asiastes
(67), -aliaster (68, 110, 132), -asitator,
4 -astinator 7 -stinator (75), -asicator
i -asieus (74), -asitus, -ascitus 7 -cisi-
eus (76), 4 -acitus 4 -acita 7 -asitulus
(147), -apilio (q. v.) Ad. nd. lecker. eyn
schuDeln-l. (14). wuster l. (75). nescher
(8, 9). spiliman (127). schmorotzer (91,
126, Fris.. schuzelspóler (Sum.). teller-
schlecker (rFris.) (-situs wntersch. von
-laster lecker) der sich zu der schus-
sel setz 7. ein leckerer, var. lecker,
der sich mit schmeichlery zu tutlet
das im der buch vol werd (110). zu-
titler ; federklauber; ia herr (91).
leckart 7 eyn pluymstricher van eyn
lecker maeltzijt (132). plumenstryker
umme eine leckerlike máltyt, hd. veder
streicher (109). iauler grassiger bube
(75). tischgenosser (74). n4. schuyfel-aer,
-schappraeye (116).
*Parast-rata (147), -ates (nauis) ags.
mzestwist (942). des scheeps holter dair
die mastboem an gevestet is (147).
Para-tella (87, Ki., 7. lapacium aeu-
tum 24, lapathus gall. parelle Gl. m.),
|-cella, cf. -della (anethum siluestre
Gl. m.) hoip lattich (19). huf-schleck
PAR
(68), -wurtz (110). huyfiloeek (132). wil-
der ampfer (Ki.). kleta (81).
Paratio machung (75).
*Paratiua en ghebuwe uppe deme
graue (23).
*Paratoge v. Paragoge.
Parator macher (75).
Paratrimma (cf. bubo) wolff 7 ar-
Ww. (Das). wethum vom reiben Z der
kipparl) (Alber.).
Para-, ara- (sc 104) -tura garawin
(131). harauvi (sc 141). garue (104).
Paratus hd. nd. bereyt. nd. rede £
be-r. (225). reide (77).
*Paraxis v. Parapsis.
*Para- v. Paro-xismus.
Parazo-nium, -mum (110 &e) eyn
mel) an dat gordel (132). ein messer an
dem gurtel (110). weidner (135). waad-
ner, stosstagin, n/. stootdeegen, poniaert
&c. (116).
*Parbredum (aus paraueredus of.
paledrus &e.) sparurit (104). (wetterau.
préfrit m. pr.). :
Parca (7. letum t fatum 1, pl. fata
141, 142, facta (Gf., furia infernalis,
mors) tot (b^). tod (1). de dot de gaye
(jühe) dot (23). steffara (Gf. 6, 662). pl.
&gs. uuyrdae, burgrunae (94, 136). sce-
fentü (141, sZm. Gf.6, 454).
*Parea v. Perea. Porca.
*Parea (nauis) v. Barca.
*Pareanus v. Parchanus.
Parce kerclieh (20, 65).
Pareere hd. nd. schonen. vir-seh.
(19). schon (11). schoen (132). beschowen
(92). vbersehen (7, 65). sparen (110, 132).
Spoeren (11). hd. v?geben. nd. v'gheuen.
abbrechen, karck o. sperig sein (88).
*Parcialis &c. v. Partiahs.
Pare-, seltener pars-, part- (22, 23)
-imonia sperlich o. mefekeit(8). kerklich
karckheit 7 messikeit 7 phlogunge (9).
m. in essen vnd trincken (110). kercklie
plegunge (7) der spisen abbrechung (17).
a. spyDb vnd dranceks, 7 kuscheit der
spyD; messig a. 7 vernunfftig karckheit
gegen jm selbs (65). speis abprechung
(1) nuchter-heit sm., -keit (18). noch-
tern- (23), sober- (132) -heyt. noch noch-
tikeyt (22).
*Pare-, part- (23) -imonicus, parsi-
moni-eus, -aeus (1), -us speis abprecher
(1). Ad. nd. no-, hd. nu-chtern. hd. nie-
(67, 76), nu-chter. sober (132).
*Parcisicus v. Parasitaster.
Paratas hd. nd. karcheit (5, 23). Ad.
karck-, karg-, ezey- (21) -heyt. kargkeit
(152). kaericheit (132). winezigbruchung
(65). kranekeit (67. aus karckheit?).
urecheit (99).
Pareo- v. Parti-pollex.
Pareus kar-ig (7?), -ich (11, 20),
-rieh (6), -eh (13, 23), Ad. -ek. -gk, -g.
kaerieh (132). nowe (23). Ad. ge-n. (67),
-nauwe. gnauwe (21). gnau (13). gnach
(6). vnmilde (22b). girich (8^). abbrudee
4 kündig (126). kyndig (110) gswin
(15). ein zeher &e., sed ?m bomo spar-
hafftiger (65).
Pareus 2. circulus parek (147, Kil).
kreytz (147). warande (Kil.).
*Parcha v. Parca.
PAR
*Pareh-, pare- (175, alph. 66 &e.),
|parg- (4, 66 &e.), barg- (5^) -anus,
| pareh-onus (76), -andus (1) (7. bombici-
,nus, -us, -um Z bombacium 75, ba-
|bismus 76, umbasius 7 vesta - niea Z
-riea 71, arbi-lanium 3, 4, -banium 2
| burellus 7 linisc-enia 7 -inus, var.
-imus 7. pannus e lino et lana 5. cf.
|Sm. l, 193. Dz. Wtb. 43. Celt. Nr. 280)
| parch-ant (1 &e.) -anttuech (3), -an (1),
|-am (23), -en: (74), -en (66). pargen
| (parg. 4). Ad. barch-ent (parch. 4), -at
! (76, 110), -an (3, 6). -en. barch (10, 151).
| barek (69, 134). berchaen Z sarroch (107).
| hd. saro-che (67, 152), -ek. sardoch 4
| vesteyn (132. cf. fustana). setten (110^).
|» sattin (1102).
*Parcherdum (:. prestigium, aus phar-
| macum ?) zóber (Sum.). z.-unte (121).
*Parehonus v. Parchanus.
*Parda (7. genus fistule 4. cf. Yr. 1,
| 62, 119. 2, 39) pard-an (18), -ynne (55,
|99. 23), -in (b, 21), -awn £ trometen (4),
|-aun Z bumhart (74. cf. tibia suecento-
ria) eyn phart (Y). eyn grosse pfeyff;
| Schalmey (74).
Pardalus («awis) puluier, »/. pluuier
(116).
*Pardix (si. perdix q. v.) repphün
(19). patr-isekin (20), ijsken (11).
*Pardo (piscis cf. barbus, parus)
| barb (Gf.).
Pardus (cf. barbus) ein bof thier
(65). hd. nd. pard. parde (bb, 102). Ad.
lebart.
*Pare-a, -as (Ki.) backenschlang, von
marsis vnd theriakskrámern baron,
buba, serpagerina genant (140).
Pareetatus v. Hirquitallus.
*Pared-rus (74 &e.), -us (74, 120) (?.|
equus vilis 16, distortus 15. cf. palafre-|
dus &o.) pha- (2) pa- (120, Gf.) -refrit. en
| Snode pert (23). scheuflich phert 7 sch.
| rof) (par-, var. pal-edrus 75). pofpferde;
| diener (74).
Pare- v. Para-gorisare.
| Paren-s, -tes (9) Ad. nd. eld-, ald-
| (13, 21, 132), alt- (18), elnd- (8), old-
| es, Ad. elt-ern. elde-r (20), -ren (9).
| die alten (7). aelder (11). vatter vnd
| muter; píc. gehorsam (110). tele-r Z
| zrsche (78). geuolgig (75).
Parentare gesleechten (19, 68). von
den g. (68). geslethten (20). vor eldern
selen oppfern (9). leibfall begehn (135).
Parentela Ad. ge-slechte, -schlecht,
-sehlácht (134), -slethte (20), -slieht (17),
-sliecht. (91). sclechte (13). nd. geslecht.
. mageschafft (20).
| Parentieida morder seines vatter o.
| muter(75). der v. o. mutter todter (116).
Parent- v. Par-icidium.
*Pareo (cf. parea) i. serpens in cauda
ambulans (16). en slange de uppe deme
Sterte gheyt (23).
. Parere(par-io wd -eo selten untersch.)
hd. gebern, ein kint g., kindeln (9). nd.
en kind geberen (23), telen (109); winnen
11) kinder-w. (20). Ad. nd. arb-eiden,
d.-eiten, -atten (6). erbenden (21). Ad.
geuolgig (75), gehorsam, vnder-ton (9),
-tenig, n4. -denich, -danich sin. Ad. nd.
erwer-ben, -uen. gesteen (9). erschinen,
furkummen pareo (65).
PAR
*Parest-us, -is (cf. pronesia, per-
nestus) 7. remultum 7 rudens, ieyne
? zugsaill (74); habena 2 sustinaeulum,
line 4 lang seil, l. schiffseil (75); magnus
Uus natarum (75, 76. sf. naut.) en kabel
(23).
*Par- v. Pari-etaria.
*Parganus v. Parchanus.
*Pa- v. Pat-riaster.
*Paricaria v. Parietaria.
Pa-, pha- (q. v.), par- (65) -ricida
(j. qui parentem occidit 0. similem. sibi
66 &e. »« par; cf.sq.) gesellen-, freude-
(szc), vater-todter (74). ueteren tuter (6).
mansleehtig (9). manschlechtig sins gli-
chen (65. 2« par!). gliceher mitmorder
(paricida 75. ebenso /!). lant-laufer 2 -ver-
reder (10). patricida 7 parrioda vatter-
tóder 7 lantzverrater (93).
Pa-, pha- (q. v.), par-, pat-ricidium,
7 paricida (66, 110 &e.); pari-, parri-,
7 parenti-cidium Ad. vater- (17), fal-
(? 5), veter- (133), feter- (21), vetter-lich
dotslag sim. nd. vederlie dotslach. tod-
schlag vatter vnd (68), von vatter oder(110)
muter. doetsleger van vader ind moder
(132). manslahunge (8). patr. Ad. dez,
des vad-, vat-, va-ters dot-, doit-slag,
todtsehlag. eyns vatter dot slack (18).
des vaders (23), vader (22) dot slach.
manslechtig (9). paricidium glich mit
morderey (75. cf. prc.).
*Pariele (cf. -clà Gl. m.; o. v. diea)
rechenzettel (Op.).
*Parieculum (:parix) meysenkar (71).
*Paridaria v. Parietaria.
*Paridis (aus Paris) ebrecher (74).
*Parienna v. Parietina.
Pariens geberende (110 &e.).
*Parient-ene, -ina v. Parietina.
Paries Ad. nd. want. hd. wand. p.
cementicius ein dreck- 7 weller-want
(125).
"Parieth v. Parix.
Parietare, 7 dis- 4 ex-p. (14?) want
(68), wech of w. (132), weg (2« v/as) o.
wend (110) machen. muyre of want af
to breken (147).
Pariet-, parit- (24 &e.), parid- (7.
pedieiados 24), parie- (74, 85, Sum. V),
paret- (23) -aria, pericilia (12) (7. vit-
| reola q. v. 125) hd. tag, tak (Sum.), dage
(11), dach (12, 24) vnd nacht. n. vnt dag
(85), vnd tag (153). dropwort (24). trauff-
wurtz; st. Peters- 4 glaD- (73), maur-
| uu &c.) -kraut. n4. parietarie, glaeseruyt
116).
Parie-tina, -tiua (68), -ntina (15
varr.), t -nna (129, 147) -ntene (pl. 76)
(&. parietum ruina 75, 129 &e.) vnge-
dacte want (8). vndedaeht wank (sc 9).
eyn huf on (110), on eyn (68) tach. eyn
huyf sonder dach (132). der muyren of
want nedervall (147). want-pruch o. -falle
(15). vnwerhafftig gepew (74).
*Pari-fari, -sari (20) gelijch (20, 6s,
132), glich (19, 110) sprechen. ghelike
spreken (11).
Parifiear-e, -i v. Equipollere.
*Pariformis Ad. gelich-, glich-, gleich-,
nd. ghelic-formig. glicher form (15).
Pariformiter (Gl. m.) gelich formig
(c8). glich- (110), gelijch- (132) -lich.
Parilis Ad. gelich, glich, gleieh. nd.
ghelic.
PAR 413
V MM gelicheit (20). die glyche
(65). au
*Parillus (bar. G1. m. cf. Dz. Wtb. 4T.
BM. v. barel) parili (92).
*Parimas (r aus x9?) laib (Gt. 4, 1111).
*Parina v. Parma.
*Pariodus v. Periodus.
*Pariopagita v. Ariopageta.
*Paripothetici v. Peripateticus.
*Parisalta slunt (104).
*Parisari v. Parifari.
*Pariseulus v. Paristulus.
*Pariseus (cf. questor) roeper die
veylynge oproept (147).
Parisius (c/w.) hd. parif, barib (6).
nd. parijs (67, 132, 147). peris (86).
*Parisoma(aus peri-psema;- -zoma)
quast £ schale van appel (11). quest £
scheele (19).
*Parisonare glijeh luden (20).
*Pari-sonus 7 -tonus glich, gelijeh
(132) senger (110, 132), gesang (68).
*Par-istulus, -istullus (75), -stulus
(76), -istulos (3). -iseulus (74), -istula
(bb), pitri-seulus (8,9, 34, 84, 102, Sum.,
Gf.), -eus (11, 19), petri-tus (75), -seus
(28), -sstus (18), -eculus (104), puris-
eulus (87) -tus (109), / pistricus (74)
(auis, ?. re-, -ro- 1 -gulus : parix (fc
meisenkónig regulus Nmmn., bi-, 4 vi- :
triseus 7 britiscus (Gi. m.; petr. 2. rex
auum; par. animal ?. salemon 7 miapo
2»« eunieulus! 75) kuninc (84, sem. Gf.).
ein konick (3). ehüniglein (2). ehuni-elin
(102), -glin (104), -gel (1). küng- (34),
kunge- (7, 67, 68, 87), kunig- (66, 69, 74,
110, 151), konge- (8), kone- (9) -lin, -Iyn
(9), -lein (66, 74, 151). kung- (70, 134),
konig- (4) leyn, -lin (134). kuningil (Sum.).
küngele (Fris.). 4d. king-li (76), -le (91),
-eln (18). kung-li (6), -elgin. kongelchin
(17). kangilgen (b^). kungel (par., petr.
15). kignick (18). ezunekonnycek (19).
zawnslupffel (pistr. 7:4). eyn netel-kon-
ningh (23), -konnine paristolus; winter
konine pitrieus (11). gelegose (109. cf.
eurruea, crueus). spieristus (auis;
herba sic 20) guldammer (19). gellegrasse
(11). ghelewureze (20).
*Pari- v. Parie-taria.
Paritas gerade-keit (5), -icheit (23).
hd- glichheyt sem.
Pariter hd. mit eyn-, nd. mit emn-,
midden- (18), bit eyn- (185), wir ain-
(16) -ander. Ad. glich. nd. ghelich. gelijc-
4 sement-lieh (20).
*Parit-or, -us v. Raeator.
Pariturus geborn (10).
*Pariulus v. Paliurus.
Pari-us (vé. albus 16. sim.) -lapide
(est vna dictio 16) eyn wijf marm-or
(132), -er (68), -el (110) stein.
Par-ix, -ux 7 -us (Gf.), -rax (Bosw.),
-ula (Hpt. b, Gi. m.), -rula (943b, 136),
-jeth (7. mas-, masi-lingua Pap. cf.
para, masigna), petrix (1315, 141) (7.
capula 75) hd. meis-a (131b, 141, Gf.),
-e, -el (75); meize (9, 100), meyDe (13,
66, 1105, 151), meif, meis (34), mais (45),
mayf (1, 134). mes-e (11, 23), -eke (22).
ags. masae (94, 136, Hpt. 5); hiee mase
(G wren Bosw. »« paristulus), spie-m.
(942), colmare (sc Somner Gl. m.). paruea
hyeae (25. porrax parua aus quae
hicemasa décztur (129).
414 PAR
Par-ix, -us maior brand-? spiegel-., |
minor 7 ceoeruleus blaw-, cristatus
kobel-meise ; eaudatus pfannenstil (135).
parus maior, fringillago kol-, brandt-
meiss; nl. coolmeese, masc. plackaert,
hyken, fem. suytken; p. minor blaw-,
by-meiss-, »/. pimpel-, meel-meese (116).
Par- (10), per-Ilamentum, -lamen
(8,9, 17, 74) (terminus usitatus apud
francigenas 6, "ministerium 49) hd. ge-
sprech, -spreche (10, 74), -bret (49. :
praten, nicht st. gerede, wte Mone will).
Pa- v. Pe-rlatorium,
Par-ma, -ina, perm-a (3, 4, 76),
-ula (3), peri-ma (Gl. m.), -na (18, 923),
-nola (18) Ad. buckel-er sém., -ier (68).
puekler (1). bocke-lier (1105), -rler (110).
bokeler (23). ein kleyn (110, 132), lycht
(68, 110) schilt. tart-sche (9), -sch (6),
-tze (23). toreze (4). tarch (3). tatschen
(1). dart-zsche (11), -zhe (8), -stz (18).
ein klein rondella (126). i
Parma barm ein stat in lamparten
(74).
Pa-,2 pe- (Gl m.) -rmentarius 7.
cerdo (1€).
*Parna v. Perna.
Paro, 4 myo- (116), mio- (64) -paro
raub-, o. iag- (116) -scheff in dem mere
(64), -sehiff, n7. iachte, barsie, barcke,
bergantijn (116). ags. scathena scip (Gi.
Aelfr.) eim schiff (110).
*Parocidus adj. (cf. parotis) die in
den oren geswelle hevet (147).
Paro-, parro-, parru-chia, 4 parra
(11, 290 &e.) (7. dos, plebania 75) Ad.nd.
parre. hd. pharre, pfar, pfarr, phare
(133, 152), pfarre 7 pfarhoff (75), par £
parhoff (21). nd. pare (22), perne Z p.-
kerke (225). paroch-ie (132), -e (110b).
barehi o. kireherel (Das.). kirsp-il (110),
-el (11, 20). eyn kijrspels kyrch (132).
eyn wit roe (5). wie- (V), wi- (6) -dam.
wed-ame (17), -eme (23).
Pa-, par-rochialia pfarliche gerech-
tigkeit (75).
Parochia-lis, -nus Ad. pfar-, phar-,
pfarr-, Ad. nd. par-, nd. parre-man. eyn
van der parrochien (132). einer von der
parochen o. pfar (110) -lis pfarlicher
(75). pferrer Z lutpriester (65). -nus, Z
parroehus (20) parrechsre (Gt.). pfarr-
kint (65, 75), -man (4, 15), £ -er (7. pleb-
anus, -isanus 75). parrer 7 kyrkenpaffe
(20). pernerZ kyrchenpaff (19). prochel-
paep (11) perneman (22b).
*Paro- v. Per-latorium.
Parot-is -is, -ida (Br), -idam (4),
-tides (125), parrocida (74. v. paradiota)
ein sweer by dat oer (132). ein schwer
(1105), geschwer (1102) by dem or. der
ohren-, orn-mückel 2 -nüttel (126), -mützel
(135, Das.), -mutzeln (125), -mitzel (91),
-mittel (Fris.), -pützel (111), -klamm (135).
daz seint dy bosen swern bey den oren;
paracidas ein geswulst bey den orn (4).
Paro-, / para- (75) -xismus, 7 -xi-
mium. (74) ritten-hitze (75, 93), -hitz 7
-frost (74). das frustelen, m/. het aenco-
men der cortsen (116).
*Parpiricius v. Papireus.
*Parra v. Parochia. Parua parra.
Para.
*Parrax v. Paristulus.
Par- v. Pa-ricida &o.
PAR
*Parrocida v. Par-adiota, -otis.
*Parrochia &c. v. Parochia.
*Parrula v. Parix.
*Parrus (é. grippa, tarda) trapp,
Stockaer (14).
Pars Ad. teil, deil, stuck, eyn portz
(126). nd. del, deel.
Pars- v. Parc-imonia &oc.
*Parstolus v. Paristulus.
Partapia /a corona de diversi colori
(Gl. m.). erants van manigerley bloemen
(147).
*Parteea (7. portio) portion (125).
Parthe- v. Parti-nopolis.
*Parteria (aus petraria?) eyn, en
blide (11, 19).
Part-, parc-ialis Ad. tei-, tai-, dei-
lig; deil-lieh (5), -ich, -ichen (21), -same
(11). nd. del-, de-liek. teilich o. toitlich
(4. »« parea).
Part-, parc-ialitas Ad. deylich-, taili-
sim., teilsam- (75) -keit. partijlicheit (132).
eyn party (65).
*Partialitas (7c parcere)
(110).
Partia-, / partieula- 4 partibi- (75)
-liter stucket (65). teilsamlieh (15).
Partibilis teilsamlich (75).
Partiea v. Pertica.
Partieeps Ad. teil, tail- (1, 76), Ad.
nd. deyl, del- (6, 23) -iehtieh (11),
-haftiger, hd. -haftig, -haft (20), -hefftig
(6), -nemer, -nemmer.
Partiecipare tailhafft werden (1).
dyelhafftig verden (sc 5b). Ad. deylhaffti-
gkeit haben (65), -g machen, Z sin (20).
deyl nemen (10). deylen (85). mite tey-
len (9). gemeynsehafften mit ein (20).
Participatio teil-ung (75), -samkeit
(65, 15), -hafftigkeit, begabung &c. (65).
Participium Ad. teil (Sum.); tail- (1,
76), deil-hafftig, -hafftikeit sém., -haff
tunge (19). nd. del-aftich, -hafticheyt
(23).
Partieula Ad. deil, cleyn deil, teil;
-ehen 2 -ung (18), -gen (5), ain tai-
lin (76). eleyn stuek (132), stucklin (65,
68, 110); pletz (65). nd. eyn cleyne del,
eyn delekin.
Partieularis Ad. nd. deylich, Ad.
-lieh (6), -icher, -ieht (17), -etht (20),
teylicher, sunderlich, gesundert (20).
nd. del-liker, -leker.
Partieularitas Ad. deylhafftig- sm.,
teilsam- (75) -keyt. sunder-heit (65),
-lieheit (20).
Partieulariter v. Partialiter.
Partieularius (cf. offarius) ags.
ypiekere (Gl. Aeifr.).
*Partieum lapp (19). lap (11). lai-
(104), lo- (af. 2, 282) -ski. lose, losche
(Gf., Sm. 2, 506, wo lang. laiseum &oc.
zu laiski passt). rothloschi pelles arie-
twm idem sine lana, quasi partica (Gt.
l. c.). Cf. parthieae pelles (Gl. m.).
Partieus (v. vendens per particulas
147, qui diuersas vendit partes) grempler
(74). eremer &c. (147).
*Part- v. Parc-imonia &e.
*Parti-, parthe- (77) -nopolis (cv.
saconie)medeborg (10). meydeboreh (13).
meyderburg (77).
sparung
PAS
*Parti- (Sm. 4, 237), parco-(Br., Gl. m.),
perci- (Gf. 5, 615) -pollex (i. trab-,
tram-ellum) swert- (Sm.), schuch- (at.)
-zugel.
,Partiri Ad. nd. deylen. Ad. deyln,
teilen, tailen; vmb-geben, -gen (18); vmb
gotz willen geben (110 szm.). nd. delen,
vmme gheuen.
Partitio hd. nd. deyl-unge, -inge.
stuck (65).
Partitor teiler (75). deiler (20).
Partitus gedeilet (20). ver wet dink
? vnhouesch 7 lidesam (23. »« pati).
Parturire, -ri hd. nd. gebern. ge-
pern (1), -boren (110, 132). begern (see
22). we haben zu der geburt &c. (65).
Partus Ad. nd. bort (13, 93), ge-b.,
m -burt. ptc. verkregen (132). gewon
(14).
*Parua v. Perna.
*Parua parra (aus, cf. para) holichra
(104. 2. q. holkráhe pieus martius Nmn. ?).
Paruea v. Parix.
*Paruicordius cleinhertzig (75).
Paruior cleiner (75).
Parui- (7. vili- / leui- 1) -pendere
hd. cehlain (1), elein, eleine 7 wenich
(20), lichte (13) achten, 7 schetzen (65),
schatzen (75). hd. v'-smahen sém., -sme-
hen szm., -schmechen (67), -schmaàhen
(134), -spotten (110). nd. vsma-n, -den
(19). misseprisen (20).
*Paruipensio klein-achtunge
? -schetzung, licht- Z iyfeeni
tung (65).
Paruipensus wenig geachtet (20).
Paruitas kleynheit (20).
Parula v. Parix.
Parulis zangeschwer (111).
Parum Ad. nd. wenich. Ad. wenig,
ein w. (17); kleyne (19). kleyn (11).
Parump-er, -ar (17) Ad. weni-ch,-g,
em w., nd. weynich minner, Ad. min-
er.
Parumplus v. Pluseulus.
Paruneulus ags. pleg scip (G1. Aelfr.).
*Parus (piscis cf. barbus, pard-o,
-us) barbo (87, Gf.).
Par-us v. -a, -ix.
(20, es),
fur - hal:
klene, luttich. wenig (4). voge (paruus.
71). em vnverstandener (-lus 65).
(15).
*Parux v. Parix.
*Pas v. Fas.
*Pas-ea v. -eua, -ta, -cha.
*Pascalia osterliche zeit (75).
*Paseamen v. Passagium.
*Pascare v. Passare. Pastare.
cus existens apud villam (16). eyn dor
sehiff (75). hauen (11).
*Pascenda v. Pastenda.
Paruu-s, -lus Ad. kleyn. zd. kleyne; |
P. eiphus elein-, var. clainf- kopfel !
*Paseede- (23), pascedo- (18), pas-
tedo- (75) -nopagus, pastedenophagus
(16), postedenofanus (11) a pastedonos |
grece i. portus (at. e£ pagus villa quia
portus apud villam, inde p. v. requies -
nautwm (15); a pasee depos grece t. -
poreus /af. e£ phagus villa quase por- .
schwin (18). en dorp swin (23). nider- |
lege, vig. schiflend; eyn port o. rue der ;
| Pasc-ere, -i hd. neren, er-n. (10); ]
PAS
waidnen ? fretzen &e. (88); wei, vu-
(19, 99), voe- (132), fve- (20), fo- (5), vo-
(23) -den. spisen, ergetzen (65).
*Pasci- v. Pastil-larius.
*Pascillu- v. Pastillu-m, -s.
*Pascin v. Passim.
*Paseinata v. Pastinaca.
Pasc-ua, -a (22) sg. pl. hd. md.
weyd-e, -en (pl. 68, 132). hd. weyd,
waid (1), weydgang 7 allment (126).
graef (20). vodinge (22). marsch, eyn
groen playn (147).
Paseualis (G1. m.) vitulus vasalehalp ;
p. bos sueichrind (Gt.).
*Paseuarius (cf. sq.) frisking (Gt.).
Pas-eha, -ea (65, 75) (/. phase Gt.)
oster-en (229, 110), -friscine szm. (Gt.).
hinfart (75). vber-, fursich-gang, wande-
lung (65). paschen (92^).
*Pascha ertbere (121).
Paschalis osterlich (88). paischlick
(141).
*Pasehanthemum *». Bellis.
*Pasillus v. Paxillus.
*Pasinata v. Pastinaca.
*Passa v. Gurgustium.
*Passa-eua, -neria (76), -nella (74),
passuua (23) (cf. paste, passile, vua
passa) eyn drocken wine druben (18).
en droghe win drufel (23). truckenwein-
per (74).
Nu (4. prouincia) graefscap
81).
Pas-sagium, -tegium (6), -camen,
pessagium (1, 2, 75 var., 77) vart (22^).
hd. nd. bede-, Ad. bedde- 7? walle- (18),
bidde-, bitt- (132), wal-, wail- (7), waal-
(68), walt- 67, 152), mer. £ her- (74),
ehirch- (1, 2), bilger- (68, 110, 134), bil-
gerin- (67, 75,133, 152), bilgren- (69)
pilgrem-vart, «d. -vaert, -vort (93),
-sehafft (75). weg- (2), wolle- (5) -wart.
falk (77). mergang (75). passagium or-
loff om tzo passyren (132). ein platz do
man vber fert o. geet (110). passagie (Kil.).
*Passa porta (4. commeatus) passe-,
pas-port (Kil.).
*Passa-nella, -neria v. -cua.
Pas-sare,-care(18)/d.schriten,schrei-
ten, schriden (cum pedibus). strwen (scri-
ven? sicut cum p. 18). nd. stridem (scri-
den ? 29, 93).
Passer Ad.nd. sperlin-e, Ad. -g. spir-
€ke 7? -ling (75). perling (20). spar-we
(W, 8b) -be (13, 133, 152). Ad. sper-we
(10), -ck; speck (V. a. 1455 Sm. cf. pi-
e, spare (8), spar, spayr (19), sparr
(126), spaez, spetzel (77), muef) (20). nd.
mussche s2m.; lu- Ad. lü- (126, Piet.)
inek, -ningh (22). psczs plat-eü (111),
"teible (126). blatteiblin (91).
|. Passibilis ledelich (20). doeglec (99).
, der unteri stain (mole (104).
Passibilitas lidelich-eit (20),
(8). leydeliehkeit (9).
*Passile (7. vuapassa) mertraub,
rusm, gedorret weinper (74).
Pas-sim, -cin (18), -sum (93) Ad.
lang-, Ad. nd. lanck-, lack- (sic 151) Ad.
-sam, -sim (17), nd. -sem. lanx sam (13).
lanchs am (18). gemach (88). schryt-
(um? sit- (110) -lichen. serit- (9), spreyde-
(132), spar- £ gemeyn- (20), sper- (19,
79), spoer- (11) -lich, -lic (79). allenthal-
| en, hin vnd Ler (65).
-keit
|
PAS
*Passinale v. Passionale.
Passio Ad. nd. hd-unge, -inge, hd.
-en, -in (5^). lyedunge (19). leyd-unge
(9, 4, 134), -elicheit, var. -enlichkeit (65).
lidlich-keit, ? beweguug (65), 7 -e b.
(62). hd. pine. quale, wedage, martir
(92^).
None aeris vngewytter des luffts
(65).
"Passio predicamentum (cf. p. in
predieamento qualitatis Br.) der mate-
rien lidunge von der wirkender crafft
(15).
Passio-, passi- (D^) -nale, 7 -narius
(14?) Ad. eyn buch de passione dom?ni
6), def) lide) (17); do (76), daz da (5
sim.) daz liden der heiligen inn stat
sim. nd. en bok dar dat l. der hillighen
inne steyt, stet. passi-nayl (55), -boyck
(141).
*Passionalitas pynlicheit (20).
*Passionaliter pynlich (20).
*Passionari entrichtwerden
mente 14).
Passionarium artzpuch von siech-
tagen vnd leyden (14).
Passiona-rius v. -le.
Passionatus (/.qui patitur multa 16)
hd. nd. lide-, hd. lit- (v), leyde- (151),
leid-sam. pynlichZ zornig (110). gestoert
4 tzornich (132). entrichten als do einer
von seiner bescheidenheit kumpt (74).
Pass-, past- (17) -iscrinibus (7.
sparsis capillis 16) mit zu-fledertten
harn (17), -vlenderten horen (9), vgl. «.
a. flàndern (Sm. 1, 588).
Pass- (141, 147, Gl. m.), pall- (147)
-itare síurnorum voa.
Passiuus Ad. nd. lide-lich, -lie. doe-
gech (99).
Passula (cf. passaeua) rosinlein (143).
semen passularum weinperkernlein(74).
*Passum v. Passim.
Passus píc. hd. ge-leden, -litten,
-iten (151), -liden (152), -lieden (20),
-eyden (9), -martert (68, 110), -martelt
(132, 133, 152). nd. lyden gheleden (22).
Passus s. Ad. dritt (75); schri-t, -d,
-et (v, 10). sehre-et (19), -de (132). strede
(13, 295, 23). serede (19). voetstrap (11).
funff schuch weit lang o. breit (75).
*Passuua v. Passacua.
Pas-ta, -ca (4. panis crudus 16) hd.
daig (76), deyg (133), deich, deyck, teyg,
taig (1), tag (6) ein teigen (3). deech
(ll, 90, 132). dech (22, 23) dar men
brot van maket (22). deegh 7 paste
(KiL.) past-a 7 -ura hd. deig, teyg.
past-a, -ada, -ea (7. artocreas) pasteye
(Kil.).
*Pastale eyn scher (19).
(strape- ?) -mes (11).
*Pastanda v. Pastenda.
*Pa- v. Ba-stardus.
Pas-tare, -eare (76) hd. nd. kneden.
hd. kneyden; knet.en, -ten; wircken
(49), teig an mischen (75).
*Paste (sunt wue siccate; cf. passaeua)
drester (1).
*Pastea v. Pasta.
*Pastedonophagus v. Pascedenopa-
pus.
*Pastegium v. Passagium.
(vt in
Scrape-
PAS 415
*Pastella (cibus) capuch (Sum. cf. Gt.
4, 356).
*Pastell-as v. -us.
Pastellum eyn kleyn essen (1T. cf.
pastum. Gl. m. 5, 187?).
Pas-tellus, -tellas (94), -tillus, -tilla,
-tillum (4q. v.), -tenda, -cenda, 4 -eenta
(74), -tanda (cf. pi-, pa-stilla, pasta)
hd. nd. pa-, nd. po-steyde. hd. past-eyd,
-ey (past-anda, -illus, -illum 110 &c.),
-ede (13), -et, -el (67, 133, 152). bastede
(19). pistel (7). kuch-ling (1), -li (6),
-lein Z krapff; -eenta pfannkuchlein (74).
eucke (20). blaez (18. wetterau. bar.
platz placenta). ags. hunaeg- (94), eaeneg-
(136) -aepl.
Sou ia (cf. pre.) en luttie bakouen
(23).
*Pasterna (sf. ba.) sambuch (sSum.)
*Pasternata v. Pastinaca.
*Past-esis (9, 15 &c.), -isis (9, 4, 75)
(€. genus panis 3, g. paste adherens
alueolo 15, instr. trahendi pastam 4. cf.
pastale. radula. artocopus. trogscharre
corrasorium 7 sealprum Stieler) ein
trockscheyr (3). trogkscharr (4). trog-
scher (75). deyck-, teyg- (9) -scherre
(8, 9), -scherren (16).
*Pastiforia v. Pastoforum.
*Pastil-a v. -lus.
*Pa- 7 pi-stile strauben (75. cf. seri-
blita).
*Past-illa, 7 -illum (1), / -enda (132)
(cf. pastellus) Ad. kuch. eyn kuoch o.
pasteet (110). koech (132). pastey-be
(132), -de (22b). deu'scher (cf. coliphium)
7 eyn schenkel (b*. wetteraw. buben-sch.
Gebück). ein phankuche (1). panckoke
7 vlade (22^).
*Pastilla-nus ». -rius.
*Pastillare v. Pastinare.
Pastill-, pascil- (76), pastin- (65 var.)
-arius, pastillanus (65 var.) pfankuocher
(16). hd. nd. pasteyden-, basteden- (8,
132), pasteten- (110), pastey- (68), posten-
(18), pastillen- (V, 74), breeczeln- (17),
kuchel- Z krapffen- (74), hd. kuchen-
becker, -bacher (68. 110, 134), -peck (74).
Pastillum (7. isatis, glastum) pastel
(et. hisp. gall.) 4 weete (Kil).
Pas-tillum, -cillum (7. minus oran-
dium 76, o sf. p) e past-ellus, -illus,
-illa BM. 856 sq.) kiechlin (76). pfanck
kuchen (4). cleyn brot (8^).
Pastillus schmeckkugle, »/. ruyck-
bal (116).
Past-, pase- (76) -illus, 7 -illum
(93), -ila (155) (cf. prec., pastellus) phan-
zelt 4 chüclinch (Gf.). pfankuoch (76).
cuechli (93). apotekerküchlein, trozisch-
ken (Fris.). kuch-en (75), -lin; gebregelt
kuch; breczel (65). pastil (64). proet- £
reck- (91), knód- (101) -le. hoffbrot (75).
*Pastimata v. Pastinaca.
*Pastina (anders Gl. m.) krepfil (9).
kreffeln (16).
Past-inaca, -inata, -inatica (75)
-ina (120), -inaeum 7 -inacha 7 -inachon
7 -onacha (Gf.), -onaea (121), -imata
(16), -inacia (85), -inace (91, 9423), pest-
inaea (121), -ernata 7 pasinata (4),
pisti- (123), perti- (131, Sum.) -naea, €
peranata (74) (7. baneia 74; cf. cicer,
morella) pestinaga s2m. (Gf.). bestina
416 PAS
(Sum. VI) Ad. bass (151), pas-, pals- (23),
pa- (74) -ternack. pasterna-cke (22, 133),
-aek (68). pa- 4 pan-sternake pasti-
nac-a; wulvesbete -ia (85). pasten-ej
(81), -elen (126), -ey 7 -ach (143), -eyer
(144, Fris.). bestena-w (143), -cken Z bas-
tenei (Das.). postern-aekwurtzel (110),
-eekwortzel (132). bastenaek; pastina-
ea, var. -ta setz in einem wingarten
(herba 175. cf. pastinatum). maoracha
(131). mor-aha (121, Gf), -ha (95, 105,
120, Gf.), -che (4), -chen Z -hen (74), -hel
(125, Sum.), -gel (13), -heln (64b, 123), -el
(64€), -e (22b), -en (4, 47, 153). merhern
(91) marhel (6). grot more (24). kriczel-
mawr (1), -mor (74), -morn (17). krekel
moren (22). kropel more (10). nacht
wasser merrich (7). vrhab (herba *6).
gerhil-a 7 -la (Gf. cf. ocimus?). gerolla
(95). gierseh (Nmn.). hundesplum (74).
ags. uualhmorae (94, 136), moran Z wu-
ducerfille (942). pastinaea agrestis huncz
plum (105). p. siluestris wildmoren (153).
p. syluatiea morhila £ feld-m. (Gr. ).
veltmorhel (Sum.). pastenaea s. staphi-
lon morha (at.).
Pastinaca (piscis) góffrot (115). gifft-
rochen, peilstert (Ki.).
Pastin-, pastill- (68, 110), pastmi-
(16) -are (é. fimare 20 &e., paxillare
6, (, planto t colo 1 fodeo t furio 16)
be-haghen (22, 93), -haeken (17), -hauen
(5). hd. graben (20), be-gr.; vmb-gr.
(18), -dun sZm.; in tün (6). nd. grauen
7 vme don. plan-, àissw. Ad. plau- Ad.
-tzen, nd. -ten. (vme don) eyn blaken
(22). weyn hacken (9). Ad. misten. das
(110), dat (132) lant m. meesten (11).
fal stossen (6). stichlung o. stecken (1).
ricken hefften (13). tunneren (76). tungen
mit mist (75).
*Pastin- v. Pastill-arius.
*Pastina-ta v. -ea.
Pastinatio hackunge (125).
Pastinatum (7. vinea nouella 15, 16)
Ad. nue, iung win-, wine-gart szm. win-
setze (15. cf. pastinaea). coerngavel (141).
Pastinum ain haw (91). hauwen, x.
houwe (116).
Pastio foedunge (20).
*Past- v. Pass-iscrinibus.
*Pastisis v. Pastesis.
*Pastmiare v. Pastinare.
*Pastoforale (cf. sq.) hirtin-haws (9),
-weyde (8). i
Pasto-forium, -phorium, -poria
(136), -rium (17), -rnaria (76), pastiforia
(?. cellas in gazofilatia 136) obdach 4
phorzih szm. (Gt.). en ka- (79), kam- (8b)
-mere. gadem (Sum.). heymlich esse-ga-
dim (8), -stad (17). gast haws (9). celle,
sale eyns tempels (147). ?tal. pastoforio
Kirchenarchiv.
Pa- v. Po-stomis.
*Pastona-ea, -cha v. Pastinaca.
*Pasto-pcria, -phorium v. -forium.
Pastor /d. hirt, hirte (133), hiert
(64*), hert (13), herter (1, 71). nd. herd-e
i 99), -er (23), hierde (11). pherner
().
Pastoralia p/. huetstat der weid (75).
à Pastor-alis, 7 -jus 7 -ieus (147) Ad.
hirtelich sm. nd. hierdelie (11), pas-
toirsch (147). $^
"Pastori-nus, 4 -us (adj. Br.) i. de-
fensor t sustentator ( 76).
PAT
*Pastor-ium, -naria v. Pastoforium.
*Pa-, va-, via-strina (cf. pasterna)
ein stra, straf-, last- wagen, panus-,
einmal ponus-wagen, var. -wegen (74).
Pastum (7. paseuum Gl. m.) paest
(20). eyn grofà essen (1T. cf. past-us,
-ellum).
Pastura (cf. past-aà, -us, copula)
wayde, speiBung; pasten-, kuchel-taig
(14). hd. taig, teigk, deyg sim. weydunge
(20). faistin (acc. 141).
Pastus ptc. sbst. (7. pastura 110 &c.)
hd. gefu-tert (67, 133, 152), -ret; generet.
ghekneden (23). genughete (p£c.) 7 vue-
ding (19). Ad. fed- (1), fuor- (76, 110),
nar-, ner-, weid- (68), kned- (18) -unge.
nd. vod-, vued- (11), ner-, mer- (22)
-inge. voetsel (132). grof) mal (75). lugen-
hafftiger, eitler (74).
Pat-, pad- (64^) -agium, 4 -ogium
(147) eyn cleyts hoiftgat (147). guld-en
knopff (116), -iner mantel (64). wammes-
kragen &c. (Ki.).
*Patauia (ciu. in bauaria) passaw (16).
Patefaeere d. offen-, vffen-, md.
open-baren; Ad. offen-bar, -bair (132)
machen.
Patella (é. centrum 125, lebes 77,
fundibulum 16, frixorium 74; cf. pa-
della) Ad. pha-, pfa-, pa-nna (Gt.), -nne ;
pfan, pfann, pan (6), schart, scharte
(133). nd. panne, en luttik p. 4 schapen
(23); seape (14, 22). schaftigel (77). schuffe
(16). zinn (112). deckel (22). pfand-d.
(49). ags. lempite (-as 136^. aus lebete?
eher cf. |: menfzet an earthen vat Bsw.).
*Patellarius pannenmecher (20).
*Pate-ma / -na (7. lamina G1. m.) spange
(G£.^.
Patena (4. coopertorium calicis 16
sim. cf. patina) hd. nd. pa-, pha- (133)
-tene. pat-en (110 &e.), -yn (132). parten
(49). deek (6). kelch-d. (75). teek (7).
decke-r (23), Ad. -l. teller (9). ags. disc
(94, 136) ; holo pannae (94).
Patens (cf. patulus) offen-bar (8),
-bore (11). dat men sluyst vnd vp doet
(132). das man be- vnd wider vff-sehluDt
(110).
*Pat-enus, -inus (74, 75, 121 &e.) Ad.
nd. pannen-, phannin- (121), phannen-
(8), pfannen- (9, 74), phan- (Y), pan-
(17, 18) Ad. -stil, -stile (18), -stiel (1),
-stele (17), nd. -stel. stil an der pfannen.
Pater hd. nd. vader. hd. fadir ge-
meynlieh pr familias &o. (8). vatter,
vater (19).
P. adopt-ans, -iuus eyn er-koren
vatter (110), -koeren vader (132).
P.adulterinus eebruch-,var. eeprich-
licher vatter (64).
P. familias (v. patronus 75) Ad.
hus-, huis- (19 szm.) hufb-, huef)- (20),
haus- (4), hauf- (5646, 134) -fater (8),
-vatter, -vader, -herr, -herre, -wirt (20,
4, 75), -melster (18); hofe-m. nd. huus-
heer (11); houe-, hof-mester. eyn vatter
des hufgesyns (68). eyn vader des ge-
syndes (147), huyBgesyndt (132). eeman
(15).
*P. finalis (cf. sq.) vatterhalb bruder
(67, 133). mynes vader half broder (23).
v. hof-br. (sie 22).
*P. fraternalis (cf. prc.,, patruerna-
PAT
lis) hd. vadir halp sém., ein vater h. (4),
vatterhalb szm., des vater halbe(3) bru-
der. myn br. uader halb (1),
P. legittimus eelicher vatter (64).
Patera, panthera (76, 132) Ad. schale,
schayle (19), becher, napf (9), nauf (8);
oftne schal (15) £ -ner (75), -en (93).
kopf (: patere). nd. scale, nap.
Patere Ad. offen-, vffen-baren, -bar
sin; offenwar sein (1), vffenbayr wer-
den (19). nd. open-baer w. (11), -baren.
Paterna dilectio vatterlich liebe (75)
Patern-alis, -us, 4 patr-itus , -uus
(110 &c.), -ieus (147, Br.) (cf. patrinalis)
hd. nd. vad-, ved-, Ad. vat-, vett-, fet-
(20) -erlich, -erlic.
Patern-alitas, -itas, 7 patricitas
(147) hd. nd. vad-, vett- (65) -erlicheit
sim.
Patern-us v. -alis.
*Patesma (sí. petasma) furhang im
tempel (75).
Pati hd. nd. liden. Ad. leyden, lye-
den (19). nd. dogen (99).
Patibulum 4d. nd. galg-e, -en (7).
galg sc. capellum jo; baxlieret (6).
*Paticus v. Patitus.
Patiens /d. lid-ende, -sam ; gedul-dig,
-tig (6, 110), -tiger o. leidender (134).
nd. duldieh. dultig (64). ver-d. (68, 110).
dragende (132).
usu gedulelieh (20). duldelicke
(29).
Patientia Ad. nd. dult (11, es); ge-d.,
-dolt (18), -dultikeit (V, 68, 110). dult-
mót (109). verduldicheit (132). lydsam-
keit (110),-heit(68,132). dogheit(99).
*Pat- v. Pac-ificare.
*Patil- v. Patri-logus.
*Patimen (7. peluis, «us paeinum)
becki (93).
Pat-, path- (68) -ina, 7? -ena (64)
phanna (120). pfan o. schussel (110). |
breyt sch. (64). pan (19, 132). nap (14). |
*Patinaria ein pfanne- (110), pan-
(18^) -spyse.
*Patinarius pannen maker; adj. dat |
in der p. gekoect is (147).
*Patinus (anders Gl. m.) v. Patenus.
Baxinus.
*Pat- v. Pell-iparius.
*Patisturia v. Muscipula. Paciscola.
Pati-tus (93, Gl. m.) -eus (649, 74)
pacidus (74), patrieus (64b) (cf. ealo-
pes) patitlin (93. nd. frnz. patin). suckel
(74). sockel (64).
*Patogium v. Patagium.
Patologia des lijdens rede of onder-
scheit (147).
*Pathonimus v. Pantomimus.
Pator ein klack (126).
Patrare, -ri (£. mechari 1. cf. -re
opus venereum consummare Br.) ver- (64),
vol- (9) -bringen, be-gaen (20), -gern
9). helfen (9). fulle machen (7) doen
(90. vnkewschen (1).
Patratu-s, -m Ad. begangen, vol-
braeht (9).
Patreus v. Patrinus.
Patria Ad. md. vader-, hd. vater-
vatter-lant. Ad. heym-at, -et, -ede (55)...
hemode (23).
PAT
Patriarcha d. nd. patri- (pri)-arche,
-erehe (11), Ad. -arch. ein oberster, var.
der ebrest, vatter (64). der vaderen
oeverste (147). vater der fursten (9).
furste der ritter (8). altherre (Anz.8, 449).
Patriarchatus d. nd. patriarchi-e
sim., nghe (22).
*Pat-, pa- (alph. pat- 141) -riaster
stieffvatter (68, 110, 141). styffater (19).
steyff- (132), stief- (11, 1417), stef- (97)
- -vader.
Patrieida morder seins vatter allein
(15).
Pat- v. Pa-ricidium.
*Patricina geuatterschafft (75).
*Patricitas v. Paternitas.
*Patricius (cf. patrinus) totin (104).
boumeynster (1l). vorweser des gemey-
nen gueds als die vader tot synen kynde;
van vaderlick geslecht edel geboeren
(141).
*Pat-rieus v. -ernus, -itus.
*Patrifignus v. Preuignus.
*Patri-, patil- (18) -logus (grece sermo
patris latine 16) vatter- (18), en vader-
(23) -rede.
*Patrima v. Patrina.
Patrimes £. puer assimiüatus patri
(129), patrisimilis 0 superstes defuncto-
patre (Br.) 32. cui pater adhuc viuit (110 &e.).
ein kind geboren nach des vatters tod
(68). des vader doit is (147).
Patrimonium (cf. patronomium )
hd. vad-, fed-, vett-, vát- (134) -erlich,
vaters (9), fatters (8), grof) (65) erbe,
erb. 4d. erue, vederlie erue. vaderliek
guet (147).
*Patrimus v. Patrinus.
Patrimus eyn vader die noch en
alder v. levendich heft (14:).
Patri-na, -ma (ki.) (Z matrina;
promater 135, Hen. , Kil.; Sacerdotissa
147) ein gott-a (642€) -e (110), -in (1, 64^).
goede (132). gótin (11). des kinds gótte
(135). dott-e (110), -in (74, Hen.). pete
. (Kil). papen vijff (sc 147).
*Patrinalis (Z$ Voec. ex quo wechselnd
TW paternalis) hd. vatter- (68), vetter-,
vader- (132) -lich.
*Patri-nare v. -zare.
Patri-nus, 4 -mus (. propater 135,
Hen., Kil) (cf. patr-itius, -uus) pet-er
E. 147, Kil.) -ern (99), Ad. -ter. pfetter
110). des kinds pf. (135). pat-te (75), -e
(£. patruus 9). phayd (19). pat, pade
op der dopen, pille (147). vadder (23).
vader (13). ge-v. (132), -vatter (68, 74,
110). gott-e (64), 1 (93). gott (1). gót
(71). dott (Hen.) dotte (74). toto (Gt.).
tot (75, 76). oem (132).
*Patrinus (cf. patr-icius, -onus)
Stetmieister (74).
*Patr-inus, -eus stijf vader (147).
Patriota (i. com-p. 3, 4) Ad. nd.
lant-, hd. lannd- (3), lants- (18), lantz-,
landtó- (68), landD- (110, 134), lanz- (6)
-man, o. -wyb (68, 110). gilanto (141).
*Patritus v. Paternus.
Patri-zare, -sare, 4 -ssare 7 -nare
(147) vaderslaen (20). dem vatter nach-
folgen (110). des vaters syten volgen
(9). des vaders seden hauen 72 volgen
(132). den vader in s. nae to volgen (147).
anuattern £ vatterlieh leben (75).
DxereNBACH. GLOSSARIUM,
PAT
Patrocinari Ad. helfen, be-schutzen
(75), -schirmen. nd. helpen. beschermen
(18, 23).
*Patro-cinator, -nus be-schutzer Z
-schirmer (75).
Patrocinium Ad. hulffe sém., helffe
(20), holfe (17), hilff (76, 110). nd. hulpe.
beschirm-niss (8, 9), 4d. -unge, -inge
4 hulp (132). Ad. be-schutzung, varr.
-schatzung (75), -sehermunge. eyn raub
beseezung (18. cf. patronomium). we-
gunge (Sum.).
*Patroelis v. Patruelis.
Patrona ein schirmerin (110), be-sch.
(68), -schermster 2 vorsprechersche £
eyn santynne (132) 7 fursprecherin o.
heyligen (110) ad cuius honorem ecclesia
est dedicata. huf)wirtin (15).
Patronym- v. Patronom-.
Patronissa heubt frauwe (19). hoeft
vrow (11).
*Patron-omieum, -ymiecum (PBr.) (7.
nomen a patribus inductum. 16) vader-
lich. (20), -he (11), vaters (19) name.
*Patron-omicus, -ymieus (110) van
dem vader gekomen (132). die syns va-
ders name heft (147).
*Patronomium (cf. patr-ocinium,
-imonium ) rof besittinge (2« pirata?)
i erue (23).
Patronus munt-purio (Gf.) -epuirge
7 herre (104). verweser (64). beschirmer
(9, 64, 110). schirmher (125 Mrg.). vor-
Spreehe (125). patron (68, 110) in einer
kirchen (68). ein heilig, var. helig, der
k. (110). wirt (1l, 71). Ad. eyn herre eyns
lehens scm., leens (11), lebens (67, v0).
ein haubherre o. ein eyns lebens (szc
151). ein leen-here des landes (18), -herre
(13). lehen her (10). nd. len-, hus-, hoeft
here. Ad. hus-, huf-, hauf-, haupt- sem.
(15), haubt- (9), heubt- (20), heupt- (8)
-herre, -herr. huf-fadir (55), -wirt (15).
helffer o. redner (91).
Patru-, patro- (18) -elis, -eles (p.
66, 68, 110, 132) veturn- (95), fetirin- sum.
(Gf.), veter- (100) -sun. omelfó son (20).
hd. fetir- (Db), fetter- (8, 133), vetter-,
vater- (134), vatter- (69, 71), v. bruder-
(15) vaternbruders- (111), feder- (17),
eyns vedirn (5), vettérlich (18), md.
vederen-, en veddern-kint, -chind (71),
-kind (1, 17, 134) geswusterde kinde
(X). veter- (9), bruder- (110), gebrieder-
(68), gebroeder- (132) -kinder. tzweier
bruder kind (65). des tot uwes vaders
broeder hoirt (147).
*Patruernalis (cf. pater fraternalis)
vatterhalb bruoder (76).
Patruus (cf. pat-ernus, -rinus) Ad.
uetiri (104), vetter, veter (9, 134), vyt-
ter (19), fetyr (Db), vedir (5), ohem (20),
vatter bruder (75). uwes vader broeder
(147). Ad. md. ved-er, md. -dere, -der.
vadre (99). oem (11, 99).
*Pat-, pa- v. Bat-tudo.
*Patula (7. sartago 76, anders Gl.m.)
pfann (76). pan. (18). panne (23). wanne
(9, 17). wame (8).
Patulum offen gende (8, 9).
Patulus Ad. often. open (79). das
alzyt offen ist (110. cf. patens). offen-
bar (1) patuli pésces quos vulgo lahsos
vocant (Ried ad a. 849).
PAU 417
*Paua mantel (11, 19). Cf. pau-o,
-us, fauo operimentum, palla, (Gl. m.).
Paua, pauona, poua (151) pfauw-
(68), pfew- (645, 110), pfwe- (sic 69),
phew- (64, 66), phau- (67), pfa- (134),
phah- (8), pfef- (9), pfáb- (1), pfe- (64€),
phow- (151), pfob- (70) -in. pha-yn (152),
-eyne (133). pawynne (132).
Paua- v. Paui-mentum.
*Pauar v. Papauer.
*Pauare (7. pauire Gl. m.) speysen (74).
*Pauce lutzelich (110, 132).
Pauc-itas, -itudo, -edo klein- (11),
lutzel- (68, 110, 132) -heit.
Paueulum weinczig (2).
Paueu-s, -m Ad. nd. wenich, kleyn.
nd. weynich. lutzel (V, 68, 110, 132). -um
hd. wenig, ein w.
*Paud v. Pauo.
*Paue- v. Paui-mentum.
*Pauere v. Pauire.
Pau-ere, -esecere, -itare /Ad. for-,
fur-, fir- (67. 7€), fu-, erfo- (19), vey- (13),
nd. vor- (79),vro- (22, 23), vru- (-itare
22) -chten. worthen (20). Ad. erschrecken.
virferen (20). erklupfen (126). ontsyen
(132).
Pauieula (7. malleus stuparius) schle-
gel (V. a. 1618. Das.). sehlágel 7 rammel
(Ki.) schlager (Fr.).
Pauiditas bloedekeit 7 anxt (20).
Pauidus Ad. fu»- (68), for-, vor- (9),
fu- (17), fo- (5, 8) -chtig ; fochtende (19),
forehtsam (1, 110), ersehrocken (20, 110).
vir-furt £ -ferit; bloeden (20). nd. vrocht-
ig, -ende, blode; ontsyen Z ververt (122).
*Pauime-n v. -ntum.
Pauimentare tene (9), ein est-erich
(110 &e.), -trich (132) machen.
Pauimentatus gebanet (20).
Paui-, paua-, paue- (18) -mentum,
pauimen phlastir (Gf.). pflaster 7 be-
seezte statt (65). phlaff (104). fletz (111).
slaeh (125). paui- (20), funda- (65) -ment.
Ad. ern: der eer, var. erd (65); tenne
(8) tenn (76) denne, eyndem (12. st.
eyn denn D» dyele (10), diel (77), deyle.
dele (11, 14, 74, 77). delle (23). dylle,
puny, podem (74). astrick 7 vlor (22^).
alstrak (109). eestrieken (11). Ad. est-
erieh, -erig (49), rich, -dtich (76), -reich
(D), -riche (133); eB-, os- (64) -trich.
Pau-ire, -ere, -ere (8) slaen (11, 132).
slayn 7 hafeen (19). heyten (11). slahen
1 stoBen (20). sehlahen (6s, 110). slich-
tin sechabin o. zieren (8), o. cziren (9).
hd. estrich machen.
Pauitare v. Pauere.
*Paula n.pr. paule (1).
Paulatim Ad. lang (176); l.-sam, -sum
13). Ad. nd. lane, lanch- (18), longa-
(19) -gam, -sem (18, 19, 22, 132). lanzem
(11). gemech-lich 2 -erlich (65). all eintz-
lingen (62). allen-celen £ -telen (s5^).
*Paule v. Palile.
Paulisper Ad. eyn wenig (65); w.,
eyn w. myn-ner, -der. e wenieh mynner
(18). w. tzijts (132). wenig (9, 75). w. zyli
(110). en weynieh miner (23). gar lutzel
(75). luttelkm (79). sittic- 7 langsame-
lich (regen p. pluere), gemee- 7 ge-
mech-lieh (65).
Paul-o, -olum (18), -ulum, -utum
53
418 PAU
(19) hd. wenig, eyn w. nd. en we-, d.
nich. eyn (-0), e (-olum) wenich (18).
luttelkin (79).
Paulo ante zu hant dar vor (65).
*Paulolum v. Paulo.
Paulominus (7. paulisper q. v. 23)
Ad. eyn wenig mynner szm. w. me (s2c
(8, 9). by-nae (132), -nach (110b). bey
nach (1102).
Pauloplus d. wenig, eyn w. (5),
e w. (18) me (5, 9, 18), mer, meer,
iner (s2c 6). nd. en weynich mer.
Paulo-post, -pus (8b) eyn wenig
darnach (85). luttel namal (79).
Paululum v. Paulo.
Paululus gare (8, 17), wenig (9)
kleyn.
Paulus wenig (8, 9). lutich (14).
*Paulutum v. Paulo.
Pau-o, -us, -d (136) hd. nd. pawe,
pauwe (5, 23, -us 21). Ad. pfauw (68),
pfau (6, 67), phawe (102), phahe 17, 8j,
pfawe (69), pfaw (64, 110, 134), pfahe
(75), pfabe (70), pfab (1), phab (LI)
phae, pae (18), pahe (-o 21 &e.), phobe
(9), phowe 66, 151), pfow (34), pfog (49),
Sweeczer (17). nd. paw (ll, 132), paue
(22), pau (99). ags. pauua (94, 136).
Pauoitare palumborum (141, Gl. m.).
*Pauona v. Paua.
Pauor (g. perieulum 22») /d. vor-
(9), fu-, nd. vro-ehte. hd. forcht (1, 8),
furt (20), angest (133), angst, schreck
(110), zitterung (65), klupf (126), ent-
setzung des gemiets (91). md. vnruchte
(22), vare (225). anxt (20, 132). vreese (132).
*Pauorosus (/fal. pauroso &oe.) vol
angstes (1105), angst (68, 11029), anxts
(132). erschrocken (110).
*Pauoxillus (st paux.) kleyn (1).
Pauper hd. nd. arm. nodig Z dorft-
tig (20). mangelbar (126).
Pauperare hd. nd. armen, v-a. Ad.
arm machen, werden (19, 76). nd. arma-
ken 7 warden (11). verderben (46).
Pauperari arm werden (110 &e.).
Pauperaseere (Br. arm werden (9).
*Paupereula (cf. paupertaeula) ar-
mut (8). ein arm wyb (110 sZm.).
*Paupereule ermlich (20).
Paupereulus /Zd. arm, ein arm man.
Pauper-ies, -tas arm-ot (23, 110b),
-mot (22), Ad. -üt, -ut, -et (215), -ude,
-oede (132), -uede (11). ermut (b5'*. Ad.
(Mss. mog.) arnut. -ies notikait (Gl. a.
1418 8m.). ain schad (91). -tas prást (126).
Pauperrime armiclich (175).
Pauper-taeula (9, G1. m.), -taeulum
(17), -tatula (G1. m.), -eula (q. v.) armu-te
(9) st (0100)
Pauper-tas v. -ies.
Pauperta-tula v. -eula.
Pau- v. Pul-pulare.
Paus-a, -ia (Sum.) d. raste, rast,
ruwe, ruo(76); ra- (76), re- (Sum.)-stunge;
rü (6, 46), ru £ pyt (74), rue £ off ho-
runge (17), roe (21), ruge (6), roge (5);
vnder-schaide (74), laf) 7 -leibung (126).
nd. rowe, roste (11), roeste (99), rest-
ynge (132). hd. nd. wile; ge-beide. (5,
23), -beyt (21), -bede (22).
Pausare hd. ra-, re- (19, 28, 132),
nd. ro-sten. Ad. nd. rowen. hd. ruo-, ru-,
PEO
rou- (12) -wen; rwen (9, 134), rogen,
ruen Z off horn (17), ruhen £ vnder-r.
(126), beyden (12).
Pausatio ruwunge (20).
*Pausia v. Pausa.
*Pautrum v. Pantrum.
Pau- (pan-, pauo- qq. v.) -xillus
cleyn (110 &e.). clene (93). luezel (8^).
winezig (8, 9). wenigs (75).
*Pau- v. Pa-xillus.
Pax Ad. nd. vrede. Ad. fridde (18),
friede (7), frid.
fPax manualis handtfryd (123).
"Paxal-erius, -irus (104) (cf. paxillus.
obex. humerulus.) lun-er (104), -inc (Gt.).
( Paxillare (cf. pastinare) stichelon
35).
*Paxillum (7. paruum lignum Gt. acc.2)
chil (Gf.). rivtel Z grebel (Sum.).
Pax-, pas- (141), 4 paux- (74) -illus
eyn steck mit ysen o. ein clein pfelin
(110). eyn steck ysen (68). eyn staeck
mit yser of cleyn paelken (132). raym-
? wijnstocks-stake (147)./d. nagel. pyret-n.
(n pariete 111). naggel (21). blug (11).
pilocklein (9). phlochlin (8). klamer,
grendel (74). stapp (12). staip (10).
Sehwirle (126). lun (104). n4. lunds (116).
lünse (109). die lien (135). paile (147)
stichil 7 kegil (Gf.). steckel (75).
*Paxillus (cZbus, »« pastillus?) chu-
chelin (Sum.).
Pean lob der goetter vnd apollinis
(88).
*Peealum v. Petalum.
*Pe-, peec- (Gl. m.) -earium (cf. pica-
rium o.) peeher (Sum.).
*Peccabilis suntliche (20).
Peccamen /d. sunde, sund.nzd. zunde.
Peccans sundende (20).
Peceare Ad. sund-, nd. zund-en, -igen.
Pee- v. Pe-carium.
Peecator hd. nd. sunder, leckir (5).
Peceatrix sunder-inne Z -sche (22^),
-in (Db, 18).
Peccatum Ad.nd. sunde. nd. zunde,
sonde (79). sin 7 schan (77). selber gedan
sunde (21). miBhandlung (126).
P. actuale d. dedige (11), selbs-d.
(5), selb tetige (9 Ann.), selb dedig Z
eigen (12), selbs thon (65), teg- (76), taeg-
(46), teig- (6), wurek- (75, 134) -lich
sunde, sund, sind (16). nd. sulf dedich
zunde.
P. capitale ein haupt sunde (d
P. clam-itans (74), -ans ein ruffende
sunde (4, 74).
P. in spiritum sanetum ein sunde
in den heiligen geist (4).
P. ori-, orig-, orie-ginale Ad. erb-
sunde. zd. erfzunde. .
P. veniale hd. tege-, dege-, deych-
(17) -lieh, degelichs (131), ablessig ? licht
taglieh 7 verzichlich (65) sunde.
Pec- v. Pe-culator.
*Pecculeum v. Pectuleum.
*Peccuni-arius, -osus v. Peeuliosus. | (
Peciata vestis v. Pannucia.
Peci-es, -a hd. nd. stucke. st. lands
(-ia 81). stuckh (1). stogk (21). stig (11).
bletz, vig. leck o. li-, varr., le- mmel,
lymel; drum (45. wntersch. von drom
trabs; cf. pietacium; bletz Z lymmel
Kais. Fr. l, 615).
PEC
*Pecinata gall. bateaulx (122).
Peeorarius allmender; vihe-uogt £
-meister (126).
Pecorinus scháffis (126).
*Pecorosus (cf. peeudosus) dye groits
qwieks vele heft (147).
*Pe-, ple- (5^, 8) -etaculum (2. rota
in molendino) rate (18) kamp- (bb, 8,
9, 4), kam- (23) -rat. kampf-crad (r6),
-radé (752). kamffrad (755). ein kampt
rath (3).
*Peectare anders Gl. m.) v. Peotere.
Pecten Ad. nd. kam, kaem (132). Ad.
kam-p, -pf (759), -pt (18), -m (93); kemme
(13). webe- (8), wollen- (9) -kamp. kamme
veger; bluel; eyn danez erauel Z. corea
(11). bleuuel 7 grawe (9). eyd-e (9, 17),
-en (125). ege (8). re- (1), ra- (6) -chen.
Strele (V, 75). strel (74, 75, 88, 110). weber-
schifflein o. trog (88), -strel o. -blat (64).
streyl (13). weuer- (23), schot- (22) -spole.
karten als die tuchler haben (7. tretices
75). grempe (Chytr. cf. Fr. 1, 37183). wu-
(0), wi- (6) -rbel (Zre). steg auff einer
fidel (74). staffel (64, 74). liren-st. (93).
Zitarphin sim. (i. pleetrum af. 3, 339).
riffel (rustZc?); die scham (91). der sturm-
bühel ob der scham (126). schamhaar;
St. iaecobs musschle, z. schelpe (116).
Pect-en, -enus (87, Gf., -inus (Gl.
m.) halp fisc (Gt. halb-fiseh (6, 7), -vif)
(87). sculle 7 plaidise (99). pé. pectines
schullen (125).
Pect-ere, -are (22), -inare, /ssw.
-itare, pexare /jd. nd. kemmen (-inare
5 &c., -ere 17 &e.)). kammen (-inare 1,
-ere 17). kem-en (13), -pen (20), -pmen
(cere 5), -ben (99), -pfen (1) keymen
(1l, 147). hd. strelen. die harpffen schla-
hen (88).
*Pectica ags. flzethecomb (942).
*Pectifex streler (175).
*Pectilimatiea v. Petra limatiea.
*Pectillis v. Pictileus.
Pectinare v. Pectere.
Pectinarium camstede (147).
Peetinarius cammeker (14:).
*Pectinatio kemmunge (20).
Pectinus v. Pecten.
*Peectis v. Magadis.
*Pectitare v. Pectere.
*Peetolium &oc. v. Pectuleum.
*Pector (Z. carminator) kemmer 4
grempler (75).
Pectoral-e, -is (100) (Z. amtile 75,
zona &e.) ein ieglich ding das man an
die brust thuot (110). byrst (68). borst
doech Z snor (132). prust-wapen o. -platten
o. -plech (1). brost-binde (8), -wopen (55),
-snur (4). brust-leffel (16), -duch (75),
-tuch, -blech, -harnasch, -ly (88), -pinde
(9). hd. nd. eyn, en vor-brost, Ad. -brust,
-buge (100), -geboge (12, 13). foer- (18),
var- (6) -brust. vorprust (74). firbieg (76).
vur-buege 7 -span (20). krebef (125).
Pectoralis byrstlieh (68). borstich
132).
x E (2« peeuliaris) v':borgen
8^).
: pA halsperc (Gt.).
*Pecto- v. Pectu-sculum.
Pectrix kemmer- Ad. -yn, -in, -sen,
-schen (85), -se, nd. -sche. gremplerin (3).
*Peetulari v. Peculari.
PEC
*Pect-uleum, -ulium, -olium, -ulum,
-olum (4), peceuleum (76) (cf. Fr. 1,
148) ein bursten (-uleum 21). ein, en
borste bret (5, 23). Ad. eim brust-, brost-
bret, -bleeh: brust pleich (3), prustplech
(14), brustblecht (151).
Peetus d. brust, brost, bruest (20).
nd. borst, burst (11).
Peetus-, peetos-eulum, -eolum 4d.
eyn kleyn brost. brustchin (9). prust-
brato, luntussa (Gt.).
Peeu-alis, -dalis, -laris (19) Ad.
vyhe- (19), viech- (1), fich-, vih- (9),
fehe- (8), fie-, fi- (D), fe-, tyer- (110),
beest- (132) -lich. nd. velie. fichisch (1105).
*Pecualitas thir- (110), beyst- (132)
-licheit.
Peeuaria ein sánten (126).
Peeuarius ein sánn (126).
*Peeuarius v. Peculiosus.
Peeudalis v. Pecualis.
Peeudarius (/. pastor Br.) fych-hirt
(68), -triber (110). veeherde (132).
*Peeudialis (7. vt//s) nutz (14).
*Pecudialitas nutzlicheit (74).
B Pecudium (cf. peeus) vyehe 4 swin
(20).
*Peeudosus (cf. pecorosus) dye cleyns
qwieks vele heft (147).
*Peeudus v. Peculans.
*Pecula birg (11).
*Peeula (7. raeionale) braidsch des
biseops of priestres (147).
*Pecul- »« Petul-, vgl. beide Formen.
*Peeula-lis v. -ris.
*Peecul-ans, -ians (7. lasczuwus 16) Ad.
nd. geyl. hd. gey-, gy- (69) -lich; vn-
kewscher (9). pecu-ltus 4. 2nhonestus
(Gl. m. aus petuleus); -dus :. luxurio-
Sus (16).
Peeulanter Ad. geyl-lieh, -lichen
(133); geylich (134), gilieh (V, 59),
friseh (5). nd. ghey-, ghe- (22) -liken.
*Peeulantia Ad. geyl-ikeit, -lekeit,
-kait (134); gey-, gi- (1) -lichkeit; gyl-
keit (69), geyticheit (70). nd. ghey-, ghe-
(22) -licheit.
*Pec-, pect- (1), pece- (4) -ulare,
peeulari (70, 75, 76) (7. lasse fieri 3,
lasce f. 4, st. lasciue f.) Ad. nd. geyl
sin; geylen (133, 134). gylen (69). schertzen
" (75, 16) mit den frauwen vnzimlich (75).
Peeulari 7. furari (110 &e.)), rempu-
blicam f. (Br.).
*Pecul-aris, -iaris (88 &c.), -alis, -ialis
(cf. pectoralis) Ad. heyme- 4 sunder-
lich. not-lich (-aris 8^). noecht (-aris 79).
aigen 7 etwas in sunderheit (68).
*Pecularis v. Pecualis.
*Peeul-aritas, -iaritas, -ialitas (cf.
E hd. nd. heyme-, hem- (6) -licheit.
hd. heymlichkeit. nd. hemelcheit (23).
virburgenheit (-ialitas 90). geselschaff
(-aritas 19). richeit von heymlichen
gutteren (1105), dingen (110). rijcheit
van heymelichen goederen (132). richtum
von heymlich gut (68).
*Pecul-, peeuli- (110 &c.) -ariter heym-
? sunder-licher (9).
*Pecularius qwyck bewaerre (147).
Pee-, 7 pecc- (76), & pet- (74, 76)
-ulator (: pecu-s, -nia) wocherer (21).
kue- 7 pfennig-diep (75). gelt-dieb (75,
PEC
110), -dieff (132), -brieff (sic 68), -rauber
(15). vnkeuscher, betrieger (74). frawen-
b. £ b. der iung-fr. (7. pella-rius, -x 75).
Pecul-atus v. -iatus.
*Pecul-dus v. -ans.
*Pecul-eum v. -lium.
*Peeuliali- v. Peeulari-s, -tas.
*Pecul-ians v. -ans.
Peculiari- v. Peeulari-s, -tas.
*Peeuli- (68, 76), peeul-atus us ui
dieb von thieren (68). 7. furtum reipublice
(110, 132, sim. 16), de communi pecore €
re (Br.).
*Pecu-liosus, -losus (7. labens multas
pecudes et pecora 110 &c.), -arius, -niarius,
-narius (23), -niosus, -rarius, peceuni-
arius 4 -osus (76) Ad. rich, reich. nd.
rike.
*Pecu-litas (134), -ritas (69), -liaritas
(66 &e.) £ -lium 7d. heymelich-, heym-
lich- (69 &e.), o. heymli- (134)-keit; eygen-
keit, -heit (0).
Peeculium, -eum (7. pecunia de
pecudibus apta *6, cf. prc.) hd. eygen-
heyt, -keyt (67, 133), -gelt (88, 110, 132),
-g. von thieren (68), -schafft im cleinen
Zinsen (ss, 110). ezinf 7 schaeze (20).
gilt (/£. census 1T). eyn hoefft-stoil
-schchat (132). besund-er eygen gelt (21),
rn eygyn (5b), -ern eygekeit (5) -em
egen Sd 23), -ern eghen gud (22).
wesunder aigen gut (1). sunder eygen
(18). das einer mit syner arbeit gewint
(88). noet (85, 99. cf. peeu-laris, -lum,
-nialis). zins des husgesins der kinder
vnd der ehalten:; gut des kindes o. der
knecht ausserhalb des herren; gewin Z
nutz 4 nutzung 7 zins von dem vich (75).
*Pecul-osus v. -iosus.
Pecul-tus v. -ans.
*Peculum (cf. -lium) gelt (8, 9)
eygensehaft (8). miete (18). nutte (7.
vtile 23).
*Peculus (cf. petulus &c.) gailer,
gogeler, vnkeuscher (74).
*Pecun-alis v. -ialis.
*Pecunarius v. Peculiosus.
Peeunia Ad. nd. gelt. geld (19). sehat
(99).
Pecun-ialis, -alis (23) Ad. nd. gelt-,
not, Ad. noyt-lich, -lie. gel-tig (110),
-dieh (132).
Peeuniarius v. Peculiosus.
Peeuniosus (cf. peeuliosus) vol gelts
(110, 132), gelt (68).
*Pecurarius v. Peculiosus.
*Pecuritas v. Peculitas.
Pec-us, 4 -u (110 &e.) -udium (oft
in Hss.) fiche 7 hemische tier, var. fiech,
heymlich thier (65). ein thier (110), dier
(1105). Ad. vieeh (1), fyehe (10), vehe,
fee (19). vee (23). quee ve (225). eleyn
fye (bb).queek (77, 78). eleyne (18). quijek
(850). eyn beyst (132).
Pecus heibt alles. das do mangelt
menschlicher gestalt; g. -oris grosse
tier; g. -udis eyn kleyns tier (64).
Pecus, g. -oris: groD fehe (8). gros
vih (9). ein thier zu arbeit geboren (110
sim.) viech das nit arbeiten mag (75).
Peeus, g. -udis cleyn vihe (9), fehe
gens hure (8).
*Peeus v. Polipus.
!
PED 419
Pecusius 2. pastor (G1. m.). hirte (104).
*Pechard-a, -us v. Beg-hardus, -ina.
*Pecharius bechari (127. cf. picarium).
Ped-a, 7 -ia (14) (7.impeda,vestigium,
ealeaneus 75, hwmanwum vest. 16; cf.
ped-es, -agium, -um) Ad.nd. fuf)-, vot-
Spor. voet-stap (132), -spaer van minschen
(11). hd. fu-, fuofb- (110), fuelb- (4, 64),
fus- (9) -spor, -spare (17), -staffe 7 -tritt
(15), -stapff (110), -stapfen (68), -stapp
sim, -stappe (9), -tappe (4, Stieler). eyn
buchstabe (Y. aus fuBstabe »« beta!).
*Pedadempton v. Pedetemptum.
*Pedadium (cf. peda-gogium, -na?
-gium?) vuet-kol 7 -kolue (11. kol aus
tol*?).
Ped-agium, -egium (76), -eium (6),
pod- (a/ph. ped- 49), pet- (81, Gl. m.)
-agium 7. semita 0 theloneum quod a
pedestris recipitur, varr. thelaneum quod
opedestris rec. (75); viale (4, dessen Bed.
gemischt cf. Gl. m. 6, 768); theolo-neum
(17 &e.), -mum, item lignum transuersali-
ter positum (16). hd. fuD-, fuofb- (76, 110),
fuelà- (4), füs- (67), fuiD- (18), fuiBe- (19)
-ezolle (19 &c.), -zol (6, 9, 68, 110, 134),
-ezol (4), -zoll (66, 69, 70, Ov.), -sole
(18 &e.), -oil (754. aus soil, daraus:), -dil
thel. t -steig (75), -steiek (3), -trap (5),
-pfat 4 steg iber ain wasser (76). ein
stegk (4). steck (49.70 Mone missverst.).
wege-lon (12), -loge (sze 10). eyn hol-
voes of voetstap (132). vot tal (23). tolne
(81).
Pedagogium Ad. nd. meyster-, kin-
der m.- (18) -schafft, -scap. kinder schuol
(110 scm.). ampt (20). ammet (11).
*Pedagogium voef) kolue (instr. 20.
cf. pedadium).
Pedagogus (7. pap-us 74, -as 15)
mage-zoge (Gf.), nd. -toge (Gl. Marienf.
&c.). maydt-zog, var. -zucht (74). mait
toige (8b) Ad. nd. kinder-, Ad. vnder-
(85) kind- (6, 65), zucht-, ezocht- (4),
zuth- (49) -meister. zuchter o. lerer (64€).
kinder- l.(68), -leyder (132). einer der k.
geleitet (110). schülfürst 7 pedell (25).
Ped-ale, : -ile 7 -ana (14) (in calceo)
fur fuf) (6, 7, 74). fustuch o. soek (74).
ful-soecke 7 -maab 7 -pfad (ki.).
Pedalis (cf. fedalis) Ad. md. fuf-,
vot-lane. Ad. eyns fufis (8), eynes fuf)
(9) lang. fufleng (75). fuoDlengy (110).
eyn voeDlanck Z eyn voesselinck (0)
schuehlieh (6). sehühig (126). webbi-
garta (Gf.).
Peda-mentum, 7 -tura (125) dy
rungen (125). stitz (91).
Ped-ana, -ona (74) (4. pedules q. v.
(110, Br. &e., catena circa pedes Pr.,
boya 74. cf. pedale) fuf) ysern (bouis
20). zock (19. cf. ped-ica, -ules, -ile &o.).
poy, halBeysen, eysenhalt (74). voitlyng
an den haisen (147).
Peda-, pedo- (76) -nare(?. pedanas
caligis apponere mr., reficere caligas in-
ferius 176) fur-fussen (110), -fieDen (68).
QU MNA haisen voitlyng ansetten
(141).
*Pedanum (/. cathena circa pedes 16,
pedona 7 poya :4) fubysen die man an
die fuf bindet wan es glat vnnd hael
ist vor eyf5 (75). poy, halfeysen, eysen-
halt (74).
*Peda-nus, -m (Ki.)
fuD- (110, Ki.),
DON
420 PED
voeD- (132) -bret 7 -banek «mte lectum,
-schemmel (Ki.). parfuDer (74). barvoet
(11). 4. nudis pedibus ambulans (16. cf.
pedarius). .
Pedare (v. inuestigare 110) onderso-
chen (132). geen (9). gon o. fuDstappin
machen (8).
Pedarius (cf. pansa,
bayrfüyD (19). barfue (15).
*Pedatura v. Pedamentum (anders
Gl. m.).
Pedatus vnder-sprisset,
-fuft, vffenthalten (88).
*Ped-atus, -itatus (Br.) voitganck;
der voitluyde veelheit (147). -
*Peded- v. Pedet-emptum.
*Ped-egium, -eium v. -agium.
Pe-, be- (q. v.), bi- (649) -dellus (?.
paruus pes Br, preco 75) weibel 4
pedel (64). scherge, statknecht, pu-,
put-, but-tel (75). fuslein; furpieter an
geistlichem gerichte (74). ein heren
bot (110).
*Pedellus v. Pedulus.
Pedemontium das be- o. pie-mundt
135).
*Pedentim v. Pedetentim.
*Pederasta taectgeber, leistschneider
(Ki?. Mrg.).
Pedere (7. bombo 7 bombum facio
76) Ad. fa-, fu- (126) -rtzen. forcen (18).
vu- (19), fy- (110), fie- (77) -sten. drijssen
(132). verten Z schiten (23).
*Pedere gene (17. cf. pedare).
*Pede- v. Pedo-rosus.
Pedes Ad. nd. fub-, vot-genger.
*Pedes fuif stapp (19). vuetstrap (11).
*Pedes v. Capeta.
Pedester hd. nd. fuD-, vot-genger,
-geender (1), -kneeht (6, 64, 110). gear
(15).
Pedestris eynfeldege rede (8). eyn
geweldige red (sic 9).
*Pede-temptum, -demptum (23),
-dempton (18) eyn, en schaff- (18),
schaf- (8b), sehape- (23) -gane. Cf. pe-
dentas 7. subtilitas (G1. m.).
Ped-etentim, -edentim (23), -etemp-
tim, -itemptim (136), -ieentim (11),
-entim (76) (4. paulatim, timide 29 &c.)
fueDvorfueD pedete-ntim ; caffende -mp-
tim (20). lanek- 7 forcht-sam (68, 110).
vlenck allenschen (132). allen-ksem (108),
-Ssken (107). fuchtlieh (Z. timide (14).
*Pedex (£. laqueus Znmuoluens pedes
16. cf. pedix,-ux, -ica, -es &oc., podex)
hd. fulà-, nd. vot-genger, -ganger 7 -gen-
gel 4 arD (74). quack- (19), pae- 7 ein-
del- (11) -darm.
*Pedia v. Peda.
*Pediale (7. peda-gium 7 -le Gl. m.)
v. Pedigale.
Pediea /d. zehe. z. an eyn fu (11).
zewe (20). zen (16). zee (7, 49). ezey
(13). cye (Db). ce £ klae (18). tze Z ri
(12). eyn groD czehen (69 mMrg.) ein
zech-lin (642), -ling (649), -lung (64^).
Zoch (6). teewe an den voit (147). teve
an dé vote (295) te 7 klawe (22). en
teen? en clove (23). tee (11). Ad. clobe,
eyn fogel-cl. (5^), eyn f. (se 8), klob,
vogilklob (60), kolb (64€), kolbe (6423),
kloben (49). fuBgenger; eyn offen slag
da man fogel mit fehit (17). letz o.
pedanus )
- festigt,
PED
bogen darinn man vogel faceht (91. cf.
Sm. 2,529). hd. nd. eyn strick, der foessen
(132). fuof-, fuD-ysen (64), fessel (5, |
110) am federspil (75). spansayl, eysen-
halt, syl pediea, zehe pediea (74). deum- |
ling (64€). du- (645), düm- (642) -melstock. |
kep (99). springa (Gt.).
*Pedieale («c peditare) binden (8,
9). vessern (9). fuDiln (8). vueten 7 gaen
(11).
*Pedicella v. Peditella.
*Pedicelus v. Pedigale.
*Pedicentim v. Pedetentim.
*Pedieiados v. Parietaria.
*Pedicillus (-ecellus ki. cf. -eulus,
petiolus) zeck (91).
*Pedicolus v. Pediculus.
*Pedic-osus v. -ulosus.
*Pedieula fuf angel da mit man die|
wild vacht (75). lauf) (74).
Pedieularia lusekrut
(125). stephanskórner (Ki.).
*Pedieularis (cf. prc.) v. Consiligo.
*Pedieul-ium, -um v. Pedigale.
Pedicul-, pedueul- (141), 7 pedic-
7 sexpedic- / hispedic- (147) -osus lus-
(Gf), luf- (se 141) -foller. vol luf) (68,
i bibmuntz
1105), luys (132), leu (1102), lufig (75), |
luyse; luysieh (147).
Pedi-, pedu- (141) -eulus (cf. ped-o, |
-ieula, -uela) Ad. nd. lus, luis (19, 132).
hd. lue. (20), lue,
lawb 7 ein fuef- (4), fuD- 7 lem- (14)
-eysen. fuBangel (74). furtz (19.: pedere
»« fuD? cf. pedula). luus 7 voit (11).
*Pedic-ulus, 7 -olus 7 -illus 7 petio-
lus (125) obstile (74). der stehl (125).
*Pedieum v. Pedigale.
Pedieus eyn tze (18). en ten (23).
*Pedieus &c. v. Pedorosus.
*Pedi-gale, -gala (1105) -eale (74),
-ale, -eulus (q. v.), -celus (7. hamus pe-
dis 76), -eula (q. v.), 4 -euleum (134),
-eulium, -eulum (cf. ped-iea, -ux) Ad.
ful-, nd. vot-angel, -anger (5), -angen
(22), -jsen (76). foB nagel (23).
*Pedila-uium (11 &e.), -nium (22, 23),
-bium (gew. in den Hss.) (i. vas in quo
pedes lauantur 110 &e.) hd. ein fuf
faz (b), -vaD, -wasser (6). ed. en vot-
vat, -pat (s/c22). fueDstapff dar vB man
die fu waschet (75).
*Pedile (v. so-, su-ecus; capetum
9, b^. cf. pedale &o.) hd. nd. sock. Ad.
Socke, sack (152), sog (8), schoduch (12);
fuf-tuoch, -tueh, -duch, -doch, -doche
(18); fueG-, fus- (1) -tuch; fuez tuech
(2), flopf (49).
*Pedilogium (cf. -lauuium) eyn fuf)
budgin (Y).
Pedilon v. Pedula.
*Pedinum v. Paludapium.
Pedissequa Ad. eyn fulge- (5), folge-
(16) -mayt.nd. envolghe maghet. kamer-
wip (7), -wif (Gi. Marient.), -ynne (9),
-erinn (68). kemmerersehe (89). dienst | (64)
maget (132) zudde (d. 7. solche, mach
pedissequus?) iunffrawe (18). eyn ezad
(ebenso) meyd (21). nachgengeryn (8, 110).
Pedissequus Ad. eyn fulge- (5), folge-
(21), fuB- (18), nd. en volghe-knecht.
folger (17). naich-f. (1). nachgenger (8).
kemmerher (17) kamerer (8b, 9).
kemer-er, -ling (110), -linck (132).
lub, lau (134).|
Ad. |
PED
Peditare zufuefgan (90 sim.). to
| voit ghaen (147). gayn Z fuisDen (19).
*Peditator fueDgenger (90).
Peditatus s. v. Pedatus.
*Peditatus gefueDet (20. amders 61. m.).
*Pediteca fuDdeck (74).
*Pedi-tella, -cella (19) vurfuef) (20),
| vorfiife (19).
*Peditemptim v. Pedetentim.
*Peditus (sz. pred.) erhoch-, geer-,
| getzier-ter, lauterer, vmgebner, garrei-
| cher (74).
| *Pedix zehe (17).
*Pedo i£. q. pepo 4. v.; 7. eampio
(Gl. m.); ped-es 7 -ieulus 4 qui pedit
| facit bombum (Br.). breytfubó (xi.). fuf
gestanek (75. cf. pedor). luyss (141).
*Pedo-gra, -graphus v. Podagra.
*Pedolanium (s/. pedilauium?) eyn
fuf) (18).
*Pe- v. Po-domantia.
*Pedon-a, -are v. Pedan-a, -um, -are.
*Pe- (Gt.), pi- (104, Gf.) -donius (£ez-
loris Gf.) stó- 7 stro-del (Gf. steichi 7
vvarfsteche (104).
Pedor (7. aurzwm surdor 142, sudor
141; fetor 76; pedum f. 7 squalor Br.
&c. »« paedor d. i129. cf. pedo; 7.
fustis pastoralis 141. »« pedum b.,
Br.) hd. fu-, voit- (147), vuet- (11)
-stanck, 7 -smack (74). fuibgestanck (19).
der stanck von den fussen (110 szm.).
pedora, g. orum 4. sordes aurium, t pe-
dum (Br. szm.). vnsawbrigkeit der oren
o. der fuf) (74). der voyt of oren on-
| reynicheit (147).
Ped-orosus (110, Gl. m.), -erosus (68,
132), 7 -ieuus (147), -ieus (129) fuf-,
voe[- (132) -stanckig (110, 132), -staffig
(sc 68). die stynekende voit heft (147).
*Pedox-, pedos-omaneia v. Podo-
mantia.
*Pedua poenorum thunisblum (143).
*Pedue-la, -ulus (141) (cf. -ulosus,
-lare Gl. m.) lus (141). «gs. luus (94, 136).
*Pedula (cf. ped-iculus, -ules &o.;
Gl. m. 5, 2233. ped-ulla, -ilon art schuhe
o. pantoffeln Ki.) voet (11). eyn furtze
(19. aus vort, st. voet, »« pedere). eyn
sog (1T).
*Pedulanea v. Betula. j
*Peduleps (pars caligarum) vueteline — |
1).
—.
n
Pedul-is, -es (msc. pars caligarum
que pedem capit Br., Gl. m., 7. pedana
110 &e. cf. pedul-eps, -um, -us) eynu
for- Im, fuer- (1105), fur- (1102) -fuD,
fur fuef) 7 fuefBling (20). fuiDelinck (-is
19). fyrfiefà (68). vorvoes 7 socke Cor
sock (68, 110). -es sucke Z kossen (19
linnesockelen (Gf.) vor vote (23). zocke
(11). suvelf (z. indumenda, pedum. Gl. He-
ronis 7m Gl. m. deutsch?). -es fuoztuocha
sim. (Gt.). fuftubha (szc 141). fuoDtuoch
*Pedul-lus, -là v. -us, -a.
*Pedulum (cf. prec.) linen hose (19),
hoze (11), hoese (20). ku- (11), ku-(20),
ko- (19) -ssen.
*Ped-ulus, -ellus (7. apis, cf. pedi-
eulus sim.?) pin (74).
Pedulus (7. paruus pes Br., lo cal-
| ceto de tela à avantpiés GI. m., eapetum.
PEL
75, pars calce 4, 16. cf. pedellus &o.)
fubhadern tueh o. socken (75). ein socke
(8, 4). firfieB (76). fuBduch (49). budel
(19, 20).
*Pe-, pi- (Sun. -dulus (aratri cf.
Stalder 1l, 477; w. vv. pessulu-m, -s)
grintel (Sum.). crintil (Gt.).
*Pedul-us, -lus die to voit gheyt (147).
Pedum fuef) spore (18). steg (7) stape
(1X). bischoffes- (19, 20), bischop- (11),
hd. hirtes- (19), hirten- Ad. -stap, -stab,
-stayb (19), nd. -staf. kruek (1105). krug
(1102). kruch 2 staff (1532). stab (110,
141). furez (141).
Peduneulus kleynfufgin (20). luyss
(141).
*Pedus (7. clauus 16, virga pastoralis
15, 16) hirten- (8, 9), eyns horten (117)
cule, -kewl (9). hueter gerte (15).
Pedux (/aqueus pedum sim. cf. nu-
mella) fuof-strich (649), -tritt 7 -stapff
(645), -bot (110). voeBbode (132). fuf-
byne (68), -steig (74). fuib ysen (19).
fuef- (20), vot- (23) -angel. schoesnoyr
of ryem (147).
Peganu-m (Ki., -s (Y, 130), pigan-
um (8, 24, 74, Sum. VI), -on (47, 87, Sum.),
pigamus (Sum. V), beganor (Sum. III)
(herba, 7. ruta, aus Tfy(ay0y ) ruta (87,
130, Sum.). rute (Sum.). ruth (1). raut (14).
ruten- (8), ruden- (47) -sat. wilde rute
Cd V). wild rutta (Sum. VI) wilderude
24).
*Pegasus 7. mons (20); m. vbi prima
nauis fuit facta (110 &e.); pauo (93. »«
pegaso?) phaw (93).
*Pege v. Piga.
*Pegere v. Peragere.
*Pe- v. Be-ghardus.
*Pegillum reginarum, peplum vero
matronarum (pepulum vero matranar-
um 649) ein schleyer (64).
Pegma fech- 7 fe-lachen 7. stragul-
à, -um (Gf.). bunne, n. stellagie, Ad. nd.
wagen-burg, -borch (116). hiltzerbaw o.
basty dar in mam seul setzt (88).
*Peg-uncia, -nesus (Ki.) (/..) pegnitz
(v4, Ki.).
*Peye v. Piga.
Peierare versveren
mein-swern (74).
*Peyo v. Poire.
Peior, peyus (74) arger, boser,
Od (20). wirse-r (126), -rer 4 ergerer
74).
*Pei-, pey-orare (»« peierare) Ad.
nd. ergern 4 sweren. vnrecht sw. (9).
arge- (68, 110), arg- (99), herge- (79) -ren.
argern (11). Ad. arger, boser, boeser,
snode machen; bosern, boeDern (64),
beseren (V. a. 1487 Sm.) sliten £
v'gneppen (225). slueren (22).
*Peioratio argerunge (20).
Peyus v. Peior.
Pelagus hd. mer, mere (1), das meer
9. der see (100). dat m. of die zee (132).
*Pelanus (piscis, aus pelamys?
bdella? q. cf.; cf. aspratilis; anders
Gl. m), 7 panus (93) breiter mervisch
(14, 93). schleye 7 pfell (74). erli-ng £ -tz
7 pfril (75). pelinus z. tenea (Gl. m.).
(100). ver- £
| pelmus schlyen (64).
Pelasgia kriechen- (68), der kr. (110),
PEL
der grecken (110b) der greken (132),
lant.
Pelasgus ein greck (110») greyck
(132), griech (68, 11035).
*Pe- v. Pel-, pi-lax.
Pele- v. Pelli-canus.
*Peledius (herba) rossehuf (Sum. VI).
*Pelex v. Pellex.
*Peliades v. Pleias.
Pe- v. Pel-licanus.
*Pelic-atus, 7 -us (147) kebeselinc
(Sum.). oneuyseh (147).
*Pelicia v. Pellicia.
*Peligere (cf. piliare) eyn hut offe
seczen (11).
TPeligus (cf. pileus) hut (11).
*Pelig-nus, -onus (7. genitus de
meretrice 0 filius pellicis 16. »« -[0v0c)
en horen sone (23). kevessun (G1. Marienf.).
bank stiehil (9. Z. q. bankhart sém.?).
haer snore (18. aus hoeren sone?).
peligni 2. stulti (139).
*Pe- v. Pel-liminus.
*Pe-, var. pi-lina (7. pennula) visch
federn (75).
Pelinus v. Pelanus.
*Pelis v. Pellis.
*Pelius v. Peluis.
*Pelix v. Pellex.
*Pella (7. pellis G1. m.) bone Z hutte
(18). en bom Z hat (23). ags. sadulfelgae
(94, 136).
Pellacia (7. fallacia 7 pellis deceptio
Br. cf. pellacitas 2d. Gl. m.) bedrieginge
(132). Iuki (127. 7. q. lukki fallacia Gft.).
*Pellaeius betrieger (69, 134).
*Pellarius (?. pell-ax, / -ex 74; de-
coriator 16) hd. betrieg-ig (68, 74), -ick
(0), -lieh (74, 1102), -er. betrug- (1105),
bedryech- (132) -lich. be-dregecht (5),
-drigk (21), -trügge (67), -driegunge (133).
schinder (176). viller (23).
Pel-, pe-lax (cf. prc.) argelistig (18),
-ich £ bedregieh (23). schale (8, 9). hal
sch. (79). Ad. betrieger, frauwen-b. sm.
*Pellera eyn felle (18).
Pellere Ad. tri-, trey- (9), dri-, virdri-
(20), v'tri-, vertrei-ben. nd. driuen, v^-dr.
twingen (8, 9). ezvingen £ slagen (17).
slahen (9). slan (8).
*Pelleus v. Pileus. Cidaris.
Pel-lex, -ex, -lox (19), -ix (Sum. IV)
(4. concubina, adultus 15, 23, 76, adoles-
eens 76) ella (Gf.). elle (5, 20, 28, 99).
gell-a (121, Gf.), -e (19, 95, 100, Sum.),
An (14, 752), -ig (755). gell Z hur (74).
zu- (1, 64, 74), schlaff- (75), kepf- (64)
-weib. ridila 7 chepis (Gt.). ags. pl. eaebis
(126), eebisae (94). amyhe (20). en, auer-
spoelresche (22). palg 7 pfaffenkallerin
(126). e$r der zu sin iaren komen ist
(18). jungeling (8). gewachsen j. (9). en
bestender (23). palix 7. rivalis, succuba
(136b).
*Pelliades v. Pleias.
Pelli-, selten peli-, pele-eanus (cf.
onocrotalus) huse-gumo (Sum.), -goume
(100), -gome (120). hisigom (84, Gf.). wis-
igo (102) -egoum (100). sis-igomo (Gf.),
-egomo (121), -egoh (104). leffler Z schüff-
ler (114). pelliean (1, 64, 110), -likain
(19), -likaen (132), -ican (8, 9). ags.
stangella and wanfota (942).
PEL
*Pellic-are v. -iare.
*Pelli-carius v. -fex.
Pellieator vbertórer 7 zócker (126).
Pellieatus Ad. bub-, bieb- (1102),
bób- (21), bof- (5), bou- (23), boeu- (132)
-erie. büberey (151). bewerung (sc 181).
schalekheit (110 &e.). chebison (141).
Pellic-ea v. -ia, -ium.
Pellieere Ad. hurren o. lip han (8);
hurren haben (9); betrigen sm. keues-in
(85), -en (79, 99, 100).
*Pel-licia, -icia (133), -licea n)
hd. be-triegung, -tregunge szm. nd. be-
dreginge.
*Pellic-iare, -are (68, 110b) ein beltz
anthon (i10 sm.). den pels antrecken
(132, 141).
*Pellieiatus gepeelzet (11).
*Pellieidium trene tueh (9). drene
duch (8).
Pellieiens be-tryegelich (18), -dre-
gich (23).
*Pellicifieus spruekelt (98).
*Pellicina beltz- (93), kurfen- (74),
kurfer- (64) -gaden.
Pellie-ium, -ea (-ium Z. vestis de
pellibus facta t£ deceptio 16) hd. kurs-e,
-an (6), corssene (100), beltz, peltz, beltze
(133), bóltz (67). md. kor-sene (99), -tze
(23), pels, pelss, pils (2225), uel (99).
*Pellicius (: pellis Br. 7. glorzosus
Vgut.) schalk (19).
Pellieula (cf. pellis) eyn cleyn vel:
lin (110 sm.), felchi-ne (1323), -n (152),
hutlm (110), velehen of huytghen (132),
feldgin (21), hut (8), beltzgin (68). eyn
kleyns felin (134), fell (67). fel-gen (5),
-chin. (20), -lin (1). fel (5^). faill (6).
hutehin (17). en vellek-in (23), -en (99).
slu Z huslu (7) slu van erweten (222).
Pellieulare decken (88).
*Pelli-fex, -carius, -farius, -parius
(cf. h. v.) hd. peltz-, beltz-, bóltz- (67)
-mecher, -macher; belezer (17, 93), pel-
cezer; kurs-ener, -imner (6); kors-ener
(55, 8, 10), -ner (12) ; ku-, cy- (649) -rDner;
kirf-enner (76), -ner (110). 2d. en kortzen
meker, corsewarte (22b), peelscher (11),
pilser (22).
*Pellifieaciter (7. fallaciter; i. q. pel-
laciter Br.) falschlieh (76).
*Pellifieina kurÜner
cyrDner laden (646).
*Pelliminus (7. perspicuus $ clarus
76. dus pelluminus?) mitte clar (23).
mist clare (18).
*Pellio is 7. de pellibus vestire t facere
(16).
Pello beltzer (110). pelDer (122).
kirschner (91).
Pelli-, 7 pati- (74) -parius (cf. pel-
lifex) ireher der das irch macht (75).
kurDner (74). garber (4). gerber (3, 74).
leder-g. (68, 76, 110), -touwer (132), -er
(74).
*Pelliris ex coreo, peditum (141), helm
von leder gemacht (74).
Pellis Ad. nd. vel, veel (19, 132),
huyt (13, 132). Ad. fell, felle, velchin (2.
pellieula 9), fal (6), balek (s8), hut,
hutt (76), hutte (18), haut (1103), abzo-
gen h. (91) fiehshud (93). pl. kursen
421
gaden (e4b).
(20).
422 PEN
*Pel-, pe- (141) -lis fraeta (cf. aluta
&e.) irih (104). irach (141).
*Pellis lubrieata (1 sí. r?)
(131, sim. Sum.).
*Pellona (7. turdella) tros-tel, -chel
(14).
*Pellox v. Pellex.
*Pellus v. Vellus.
Pelluui-um, 7 -num (147) voitvat
umb die voite dair in to waschen (144).
fuof.becke (91). füpeck (111). fuBbeckin
(88). gerbertzuber (74. 7« pellis).
*Pelmus v. Pelanus.
*Pelonitis v. Echinastrum.
Peloris muschel (110). moessell (132).
Pelta (2. ferrum in medio glady t
breue scutum. 16), t appleta (74), a- (76),
ap- (147) -pelta Ad. bu-, bo- (21) -cke-
ler; puk- (4), bickel-, biecu- (13) -ler;
buckl-er, -yer, var. bocklyr (110) ; bócke-
ner (3), schilt, flacher o. sin-, sing-wiler,
-weler, sinweller schilt als halber mone
(15); puckele 7 tatzsch (74); schildechin
(20) dartsche (10), tarüe (129), klains
tertschlin (91); palster (eqw? Sum.) md.
bockeler. tartz (147). peltam auramdel
(136), aus peltas de auro (Br.)?
Peltum (7. pelta Gl. m.; cf. prc. 16)
eyn helez (18). en hilte (23).
Pel-uis, -ius (a/ph. -uis s?c 141),
beluis (117) Ad. becken. hant-b. (b^, 23).
hd. beck-et (134), -in (68, 76, 110). bekin
(9). beckk (6). peck (111). label (1tz,
141). nd. en louen beecken (11).
Pena eyn kron (6), eyn, en crone
der Ad. helgen, heyligen (1), md. hilli-
ghen. Ad. pin, pein, leiden (75). nd. pyne,
plaghe.
*Penadius (4. sceampnum
bangk (21). ain banck (76).
Penalis Ad. pin-, peyn- (11023) -lich.
nd. pijnliek. penuellig, buf-, puss-wer-
tig o. strafflich (75).
Penalitas pinlichkeit. (62).
Penaliter pu wertiglich (75).
Pen- 7 penu-arium kel-ler (110), -re
(132).
*Penas(cf.sq.,jperpendieulum,eauan)
wihil- (Gf.), wich- (8), weich- (9) -stein.
Penates, appentiles (109) wicht-e
(Fr. 9, 4459), -elein (74, Fr), -el (5b),
-elgen (5), -elehen (dye w. 11), -lein (9),
-eken (23). wiechtelin (V, 8). wechtel-in
(18), -gin (21, 133, 152). witilgen (13).
belewitten (147). Ad. schrat- (68, 69, 75),
sehrát- (134), schret-, schretz- (110) -el
(15), -lin, -lein. kinder guode (100). gut-
(133), guede (147), gude (23), de guten
(109) holden. gutenhelde (74). gode hollen
(13), hulten (5). apt gode Z hulden (20).
nl. huysgod-, woutermann-ekens (116).
witte (147), die wit (11) vrouwen. lein-
gaden; pilde zu gedechtnus der todten
(14). heymliche kammeren da man ab-
goet anbettet (110). heymeliche kamer
of afgzoden of belden dair aff (132).
*Pen- v. Peu-cedanum.
Pend-ére, -ére Ad. hangen. hd. md.
3n-, vp- (132) -h. hd. am, ayn (133
galgen h.; an g. hencken (67); hencken
(15), vff-h. (110), hengen (9, 17). auf- (9),
an- (23) -h. henckin £ vff-h. (8). anhen-
ken (21). entpfangen (68. entspricht vp-
hangen 132). betzalen (132 &e.). nochlas-
loschi
76) eyn
—
PEN
sen (75). hd. nd. gelden. Ad. gelten,
galten 4 wider-g. (6), wyeder geben,
widder gegeben (21) nd. weder geuen.
Pendieulum (Gl. m. 5, 231. cf. per-
p. hangeysern (20) hant yseren (11).
handysen (19). pendieula sunt vina cor-
rupta (16. cf. pendulum &o.). pendi-
eulus seil 7 strick (Ki.).
*Pendi-x, -ces (pl.? Gf.) pint-e (104),
-ida (Gf. 3, 136). glimpf ander gurtel (1).
*Pendix (cf. prc.) v. Speeular. Ap-
pendix.
*Pendula (anders Gi. m.) Ad. henck,
heneke (110), eyn kleyn h.; hengel (17),
hahel (68,1105), habel (1102), hale (67, 133,
152), hohel (69), háhel (134), hoel (19), rick.
hd. nd. hael. nd. hoghel (107); en clene
henge (23), hange (22). mantel o. gepenitz
(91. 2c penula hungaria gepener Fr. 1
340b. cf, gepeinzer róckl Sm. 2, 59. vil.
geberneck 75. 13). seyger weyn (4. cf.
pendulus).
*Pendulari reygen (7. pendulum
esse 20. cf. rech Sm. 3, 78??). reyen
(vinum 11, 147). seyekeren (19).
*Pendule v. Vinum.
*Penduloso ags. haldh (94), hahdi
(136).
*Pendulum (cf.-la) hail (147).
P. dubietatis v"-, vff-ziehung, rastung
des zwyfels (65).
Pendulu-s, bissw. -m (sc. vinum q.
cf.) hd. nd. seyger. s. win (8, 645). s.
weich o. sack-wein (Das.). seuger o.
weicher wein (112). seger (Db, 1T, 64e,
1103). seyer (20). saiger (6, 1, 74, 134).
hd. weych. w. win (18). langich (132).
hang-ick (19), -ich (20, 132), -ig (1109),
-t (110b). hanich (11), hengelich (8),
-ie (79). schall (754). sehal (75, 109). vir-
(19), ver- (1, 74) -schalt. ver-schult Z
-schallt (74). v'sealtZ fule (11). vorscha:
let (23). verschal-te (152), -ekt (5). vir-
schalket (19. ausgestr.). zehe (74, 75).
zàhe (74). ezaeh (1, 2, 159). heffer (17).
ags. oheldi (136), ohaeldhi (94).
Pene (7. fere, quasi, mane 1105 prae-
pos. »« penes) Ad. vil-, fil-:nocht (4),
-nach, -nache (133), -naehe (19), -nohe (69),
-licht (1), -lieh (21); winachet (3); by-
nach (68), -noch (65); by, bey, bie (17).
nd. vil-, vel- (11), wal- (99) -na; vel-
(132), by- (11) -nae.
*Peneg- v. Peuce-danum.
*Penere neren (8). buten (9. aus
vuten).
*Pener-echies, -ochius (7. copia 4
vtile 16) heuolg- 7 witt-icheit (23).
*Penes, caput hirnipolla (Gt. 3, 96).
Penes hd. nd. by. bi nach (18). da-
(8), do- (4) -bey. be-neuen (22), -nouen
23).
(
Penestiea (cf. sq., antionaria, pe-
nustieus) hocke (8^). 7. auccionaria,
gremperia (Twing. 7$ Gl. m. sí. grem-
perin ?).
Penesti-eus, 7 -ea (3), -tus (1, 3)
(untersch. von penustieus q. v.; ?. ae-
tionarius 75 &e. q. v.) hd. hocke (8, 133),
vor-h. (5b»), hock ; ho-, hu- (18, 134, BM.
698), he-eker; hock-ler (152), -ener (19).
nd. hok-e, -er, vor coper. hd. furkoffer
(76) ; vnder-keuffer, -kauffer, -keyfer (13);
gremp-er, -ler (77); metzler (1105),
melezer (1); fra- (1, 95), pfra- (74)
PEN
-gner, fragnaer (3). he- (132), hi- (107)
-nnentaster. onder-cruper (132), -eruiper
(107), aus -euiper messverst. ?
Penetrabilis durch-gende (8, 9),
Bougig (15), -trinnig (126). durekvarende
(20).
Penetrabilitas durch-fertiekeit (90),
-gang (75).
*Penetrabiliter durchgen-cklich (20),
-glieh (75).
*Penetral (cf. sq., anders Gl. m.)
heimlich kamer (64). inrost-k. (93).
Penetrale (instr. fabri 75) heyme-
lieh (8). h. gemach (9). die h. stett o.
innigeren ort o. getter in husern da
sie die gotte erten (88). slaffkamer (20).
hd. durch-, durich- (2), donner- (se 7)
-slag, -sehlag (15, 88, 110), -genglich (88).
dor-slack (18), -slaeh (23).
Penetralia (7. secreta domorum) corst
(100. nd. cortex).
Penetralis durch-genglich (110), -verz
tig (20). dor-gaende Z -schynich; eyn
heymelich kaemer of platz (132, sm. 68).
en hemelie stede (23).
Pene-, peni-trare /d. durch-, durich-
(1), dorch-farn, -faren, -stigen (8), -gaen;,
-gene, -geen sZm., -dringen (1l. 46), -bo:
ren, -graben, -luchen, -lochen, offenba-
ren (110). nd. dorch-, dor- (79), doer-,
(11) -grauen, -varen, -ghaen (11).
*Peni-cellum (7. spongia pictoris 11),
-tellum (7, 20 &e.), -cella (68), -tella,
-eillum (68, 110 &c., 7. genus spungie ad,
tergendos hwmores et. scutellas Br.), -eil
lus (88, 111 : penis 110), -cilla (Ex),
-tilla, -eulum (3, V, 4, 74, 75, 88, 110,
121, 141, Gf. Br.), -eulon (Gf.), -tulum
(6 &c.), -eculus (6, 1l, 68, 91, 125 &e. :
penis 110; 7. pannieulus de quo disci
terguntur Br.) pin- (11, 19, 132), pen- (6,
74, 125), ben- (88, 110), bo- (6), pams-
(2) -sel spynsvel (Znstr. pictoris 20).
wadel (6, 121, Gf.). wedel (-eulus P
keer-wisch, 7 w-hader e w.-lod (88).
w. zum weissen (91). tafellaken (-eulus
11). swamp (4). swam (3). swamm (74).
schusseldeck (68). ror (€ spongia 141).
Peni-s, -x (141) (Z. vtile — st. virile —
membrum 16) ezagel m. (4). eyn perdes
zale (18). en perde stert (23). swantz
(s zerD, zumpff, fisel (74). pint (8,
18). ding n. (Anz. 8, 406). dynck n. ; sehacht
m.; rute f. (85b).
*Penitellum &o. v. Penicellum.
Penitens pu- 7 bu-sser (175). bozser
(4). ein ruwiger mensch (65).
Penitentia Ad. nd. ruwe, ruwenisse |
(11, 19). Ad. rue (21), ru (8, beruni (20), 1-
buBe, buzse (4), bub, boD (12). nd. bote.
puD;pufwertikeit,sacrament der bufuer-, |
var. buDwer-tigkeit (75). s. der entbin- |
(65).
Penit-ere, émp. -et hd. nd. ruwen.
Ad. be-r., -ruen (17), -rewen (66), -reuen
(151); rewen (4), rüwen (46), ruw haben;
buf £ ruwe h., reu h. (134), bueBen (20), |
buessen (46), pussen (75), buen, bichten
(18); émp. beruwet (110), ef b. (19), es
ruwt; es rewet (134); berewt (70), mieh
ruet (7), ist mir leid (110). nd. rowen;
rouwen (11), be-r.; mp. ydt beróuwet £ |
leyt ys (132).
*Penitorium v. Peritonium.
PEN
*Penitrare v. Penetrare.
Penitudo (7. penitentia) rewung (4).
be-rnisse (se 79), hd. -ruweniD, -ruvnge,
nd. -ruwinge, -ruinge. ruenif) (8). bufuer-
tig-, var. buDuirti-keit (75).
Penitus (adv. adj. ?. secretus 0 Znte-
Tior Br.) hd. heymlieh (9), gantz (76),
pecie al-zumale £ -bital (20). aller-
ing (125).
*Penix v. Penis.
Penna d. fed-er, -der; die feder kile
(114). nd. ved-er, -ere, -dere; penne (132).
*P. stru-cionis var. -ssionis strussen
federn (75).
Pennale Ad. eyn pennale. nd. en
pennal. ealmale (77). feder scheid; f.-,
varr. fleder-wisch, flugel (75).
Pennare (Br.) federn (20).
Pennarium veder-fuf) (szc 20), -vay
" -vat (11) £ kocher (19, 20), coker
i1).
Pennatus Ad. nd. ge-vedert, -vidirt
(9), -&ddert (8», 18).
*Penneus von federn (65).
*Pennigerales ags. fitherbxre fugel
(94v).
*Pen- (7 pin- Gf., cf. pe-) -nula eyn
kleyn feder (17). ain spuol (76). Ad. eyn
spule, spul (7. znstr. scriptoris 4). md.
spole (23), spuele (147). flozzun szm. (pl.
Gf.).
Pennul-a 7. summa pars auris (Br.) ;
-e der nasen gater rechter sijde ind
luehter s. (147). Cf. pinnula.
*Pen- v. Pe-nulare.
*Penor, gj. -oris (19), -aris (11) ianua
eyn tzweyfeldick dore (19). tweuolt voer
(sic 11).
*Penosa (cf. vibex) birkn (Sum.). berg
(11). en berke (23). penso (;. fibex &e.)
| pirgk (74).
Penosa ebdomada dy marter woche
(4).
*Penpinela, v. Pipinella.
Pensa hd. nd. wage. woge (21, 4).
wag (74, 1102). wog (9, 69). wagen (19).
| pawb (14).
*Pensale hd. nd. iar-, Ad. ierlich (3),
jarlich (4), woehen-zins, -tins. rente (132).
renth (68). eyn clobe 7 eyn disen flafes
(9).
Pensare Ad. nd. we-, wa- (6, 79),
hd. wey- (13), wi-, wie-gen. wort wegen
| (9) Ad. achten, gedencken, besin (21),
ermessen (110). pawsen (74. weftt. pésen).
*Pensarius ein czinsman (3, 4, 15).
Pensatio cinse (Sum.). lant-tzinf5 (18),
| -tins (23). hd. wegunge. eyns-w. (9). zyns
wygunge (8). messung o. er-m. (110).
*Pensedamum v. Peucedanum.
*Pensieulatim ernstlich (110, 132).
*Pensieulum clynck (16).
Pensilis, -e lycht 7 hangende (110,
132). wegelich (8, 9).
Pensio (cf. pensus) Ad. zins, zinf
wochin-, wochen-, wogen- (18), mite- (8,
9) -zins; pacht. nd. p.-tins; lijff-p. 2 weg-,
gelich-, betzalinghe :132); hure (99).
Wevnge (100. wagung (76). gedingter
furding (75). gepaeht gut (13). patht,
rente, hurunge, gewichte (20). lone; sult
(Z) mit gelt (17). vngelt Z tagetzyt (125).
pension (126).
PEN
*Penso v. Penosa.
*Pensulum v. Pimpilium.
Pensum (7. epicalium 1) wage (11,
20). hd. wag. waug (61). gewicht (75, 110),
vig. dz ding das man wigt vnd zu samen
pauscht (75). waeghe, diissel, rayd, danck,
wolle (19). ditene, roet, gedanck, villen
(20). disene, raet, volck, warue (11).
dissen (12). diesse (Br. wtb. b, 384. cf.
Müllenh. G1. 386. md. dehse BM. 330). disne
vp den wocken (78) en d. (22), ditze
(23), riste (109) vlasses. düsthelm curro
(sic 10). dock- 7 reys-eten (126). hd. eyn
rist 4 eyn klobe; eyn kl. fla; ein klob
(68), kloben, chloben (1), kawte (4, Stieler,
Fr. l, 505. wetterau.) wickel (65) flachs,
o. her (1). wichelin (Sum.). wiekele (111).
das werck an der kunckel (Das.) ein
grosse kunckleten o. docketen wercks
(Fris.). rupffen (7. mum 4 lana quod
simul apponitur collo 15). rupfe (Fr. 2,
922). gerupt vlaf (132). spynnel (6, 2.
fusus filis circumdatus 4). spindel 7 sp.-
wyrtel (9). hd. wyrte-l, -n (64b). spille
(bb, 8). vvedul (104. penieulus? eher cf.
wedel fasciculus rr. 2, 4279). an-legete
(Fr. -bredels (109). Ad. rat (69, 134),
radt (68) rayt, beratung (110).
Pensus píc. sbst. bezalt, gewegen,
gehangen (110 &e.). ge-luckt (110b), -lyckt
(132), -lyeh (68). gluck (110). geleit- (4),
beleit- 7 plan- 4 marekt- (75) -gelt. ge-
dingte gelt, var. gult o. zins (7. pensio 75).
*Penta (nach pedes; «us planta »«
peda?) sole (Sum.).
Pentacont-archa, -rarcha (5^), pen-
thaeonthracha (1), pentatetraceha (74)
eyn here vber funffezen (55), V (18)
ritter. funftzig r.-herr (1) herre vber
f. (14). en her ouer viftich riddere (23).
pentacentareus a pentator 7. quinque
archos princeps; pentrarcha 27. pr.
super quinque milites & ciuitates (v6).
Pentaculum iodeeruus (ll. Hange-
leuchter der Juden?). pl. amulete (Ki.).
*Pentafil-os, -on, -um cv. Penta-
phyllon.
*Pent-agonus, -egonus, -agenus (134,
151), ageuus (152), angulus (Br.), pen-
thag-onus 7 -uus (74), -ogus (76) Ad.
funff-winkelecht (8), -winkelech (9), -eckig
(15, 110), -ortig, -hoekich (132), -hackig
(sic 68); fuinfortig (76), ein ding von
fonf ecken ader orten (17); eyn fumf.,
funf- (5) -ortig ding. senf artig d. (sc
6). eyn wortig d. (21. aus V ortig). en
vif hornich dinck (23).
Pentapolis Ad. ein stat über funff
stet, eyn stad ober f. stede sm. nd. en
stad ouer vif stede.
Pent-aptoton (6, v6), -apton. (23),
-epton eyn wort von funff vnglichen
casibus (6), von V vngelichen c. (5), von
glieh c. (sc 21). en wort van vif vuli-
ken easus (23).
Penta-phyllon (85, Gf.), -philon (24,
91, Br.), -filon (93, 942, 103), -ffilon (153),
-filum (47), -filos (4), -fion (Sum.), pan-
thaphylon (74) fiunfpleter (Sum., Gf.).
funf-bletter (92), -pleter (74). -finger
(153). wumfbletere (fumph quinque 4).
vif-bletere (24), -blader (41). wijnbladere
(85). uinblat (103). fünffngerkraut (91
sim.). ags. fif leafe (9423). weisfunf, m[.
vloyeruyt (116).
PEN 423
Pentarceh-a (74), -us (cf. pentacon-
tarceha) furste ober funf (8, 9). herr vber
funff fursten (74).
*Penta-, pentha-remus (penteremis
Ki.) eyn schyff mit funff ryemen (110,
132), remen (68).
*Pentasma (st. pet.) en telt 7 en vor-
hane (23).
*Pentaso v. Petaso.
*"Pentastrum (sí. ment.)
mynte (85).
*Pentatetracha v. Pentacontarcha.
Pentha-teuecus, -theueus funff bu-
cher moysi (65).
Pent-, penth-ecoste, -ecosten, pen-
tic-usten, -ostens der funfzig, f.-st tag
nach oste-r, rn, 7 pfings-, pfins-tag (65
romesch
varr.). funfzig dage (5). funffzigstag (1).
funtzig dag (6). viftich daghe (23). Ad.
pfingst (6) ; phingi- (8), phin- (18), pfing-,
ping-, nd. pynge-, pincke-sten. d. pinx-
ten.
*Pente- v. Penta-gonus.
Penth-emimeris (129, Br.), imemor,
-imemeris / -imemorum (74), gew.
pent-imemoris, -imemeris, -emimeris,
-imomor (18) ein halb verf) (110), halff
veers (132). hd. vlengunge, -langunge
(21), -logung (6), -legung (74); tal- (6),
teil- (V, 74), deil-unge; fuer lenger (38)
nd. vorleng-, vorleg- (22), del-inge.
*Pentepton v. Pentaptoton.
Penteris v. 'Trieris.
*Pentieostens &oe. v. Pentecoste.
*Pentimemeris &e. v. Penthemime-
ris.
*Pentiuira wijff van vijff mannen (14:1).
*Pentrum (m molendino 9, 74. cf.
pantrum) spindel (3). spynnel (19). spil
(14). spijl (11). Cf. penula gozze (Gt. 4, 539.
BM. 542. Sum. zw. mola und molaris?).
*Pentus Z. forma calci? (16). en lest
(23).
?Penu- v. Pen-arium.
Pe-, in den Hss. bissw. pen-, per-
(77) -nula 4. cau- 4 luc- (Gl. m.), lae-
(Gf.) -erna; pallium 1 volumen legis
hebreum (Br.); vestis (28 &c.); v. habens
fünbrias (66 &c.); fistis (18. st. vestis);
spinx 7 acus crinalis (1319, sim. Gf.).
(cf. pen-dula, -nula, spe-, spi-, pa-
nula, pentrum &oc.) chozzo 7 cugil-ch.
sim.; gozze (cf. pentrum); ludo (Gt.).
mantel (74, 93). kotzen-, rusch-, regen-
m. (88). eins armenklaide Z volumen legis
(14). fele 7 bu cappe (17). veyle (8).
snode kap (8, 74). pheyle (19). feyle
23). faile (99). falye (11). eyn phel
tosihula 18). wyle (110 &e.). wil (6,
67). weyle (66, 70, 151). eyn romeyns
cleyt (122). burgerlieh kleyt 7 kleyt der
rómischen wirdigkeit (65). Ad. spul (Zez-
toris 17, vestis? 74. cf. Ob. h. v. Fr. 2,
311) spül (6), spuel (penula 1), spole,
spoyl (13). spen-ula (1315, 141), -ele (104).
*Penula »« penus) spicher 7 kast (1).
Pe-, pen- (147) -nulare spuelen (1,
147). spuln (17).
*Penultim-e (46), -um zu lest (11).
zü dem lesten a*n ains (46).
Penultim-us-a- um, -a /d. neste,
nest (21), der n. na (18), der n. vor (1),
nist (17) dem lesten. nd. negest deme
l. hd. on ein der letzt (110); der l, lest
424 PEP
on, l. an (152), l. à (151), l. ayn (133)
eyner; der letst on eim (134); an ein der
letste, v/g. by den letsten (75). die lest
sonder eyn (132).
Penuria Ad. prechung (1); ge-broch,
-brech, -brach (21), -breche, -brecht (8),
-brechin (b^, 11), -brest (46, Das.) ; breche
(8). nd. bro-, bra-, bre-ke; berste. Ad.
nd. ku-, hd. kum-, ko- (9), kum-mer.
kumirnif (8). hd. arm-ut, -et (21), -ude ;
arnut (Mss. mog.), hunger, zadel 7 man-
gel 7 abgang (15). nd. armot.
Pen-us (g. -oris, -i), b/ssw. -um, -u
(Z. cellarium, gradus cellarit 20) kel-r (93),
hd. er, -re (11, 20), -re graet (20),
-lerstreppe (225). Ad. nd. kellers-, Ad.
keller-, kaler (4), cheler- (1), cheller- (71),
killers- (5b), kelders- (21), md. kelres-
hals. keller-ha&ó (77), -schalf) (49). ge-
welb (110). spijse (132). swertis ort (8).
*Penustic-us, -a (cf. penestieus) ein
keufler (110), hocker £ mertzler o. vnder-
kauffer (1105. — penest. 1102).
*Peones (7. cunicularii, pedites) pien-
7 spaeye-niers (Kil.).
Pe-, pae-, poe- (91), pi-, py-, be-
(6, 87*, 146), pig- (17) -onia, peoni-um
(93), -s (123) (7g. polypodium q. v. 6.,
piretrum. 93, daetilos 141) beon-i (878,
146), -ia (95, diu guota Gf.) -ien (Fr.),
-jenkraut (Das.. pyon (74). peon-krut
(125 sim.), -lenrosen £ benignenkraut
(126). pyn-, var. py-ony (110). dy
bononie (pyonia 4). pioni-e (11, 24, 47),
-ge (11). ^d. pyonie. pinell (105). pfingst-
7 gicht- (Ki., Fr.), freissam- ( Fr.) -rose.
astula (105). bertran (93). minwen-kraut,
-wurez (112, Das., Nmn. €f. armoracia
*Pepanus v. Pulmonaria.
*Pepismola v. Piperarium.
*Pepla-citarius, -tiearius (4) (7. eru-
mena) eim beygurtel (3, 4, 74).
*Pep-lare (Gl. m.), -pulare, -ulare
(74) sechlayren (74). sleyern (17).
*Pepla-ticarius v. -citarius.
*Peplinarium 7. vasculum institoris
in quo pepla ponuntur (16).
Pep-lum, -ulum, -olum, -lus (125)
hd. eyn sleyer, sl. 4 duche (21), sl.-
duch (5), sehleier (75, 110), slehir (5),
schleger (6), schloeger (46), sloy-ger
(125), -r (9). hüóll (93). raneze, hulle,
heufft duech (20). heb tüch 7 stuch (6).
heubt loch (Y). eyn lynen tuch (110).
sturez (13). nd. en sleger dok. Ad. nd.
wimpe-l, -le (12). wompel (19).
*Pepo, melipopo (7.mel-o, -us, ciro-
grillus! aus meles &e. »« mel-o, -ipepo
gemus peponis Br.) dass of grevel, ein
dyer (141).
Pepo (7. melo Br. &., m. 4 pomum
recens in terra 76, eueurbita &oc.), pedo
(1) pepano, phedemo, petuna szm.
(Gt.). báben-ne (93), -en 7 pfáben (144).
pfeben p4. (111). befe (25). ped-ome (1),
-eme (20, 23), -emmen (13), -em (12).
phedim (8). pfede-me (Sum.), -n (9). pfed-
em sg. n. msc.; -men pl.; den pfemyn
acc. sg. (4). pfádem pl. (11). feddermen
(0). erde-aphel szm. pl. (at.), -appel (10,
lY Mrg.). erd-aphil (104), -apphel (1),
-apfel sm. (cf.), -opffel (75). errapphel
(100). quidde (10). plutzern pl. (91). me-
lon 7 hirf (110). meloen 2 hijrse /132).
PER
*Pepo (»« palpo?) smey-cher (19),
-ker (132). sehmeichler (110). smeker (11).
*Pepolum v. Peplum.
*Peppu-, pepu- v. Pep-lare.
Pepticae dámpflaster (114).
Per Ad. durch, dorche (133). dorch
(18, 23). dore (99). per- vast- (15 en
vielen Zss.).
Pera (vulgo tasca (141, Br., sportella
141) hd. md. tasche. Ad. tesche, tesch,
desceh, dasch (5), thesse (133, 152), tas
(97), teschen Z pfulgen (75. cf. pulga),
dasche o. pilgers sag (8). dische ; milche
sag; sie duch; herbg mauron 2. maio-
rana (141) zer- 4 hirten- (65), bilgri-
techs (93), -sack o. tesch (65, 16). pylge-
reins sak (9). scher-be (Gf. 6, 541), -pe
(99). neser (7, 65). seckel, buttel, flasch,
karnier, enser (65). eeser, kober, lyske
(Voe. Vrat, BM. 984). malaha (141).
Pera pastoralis (gew. pera-p.) Ad.
ein hirten- (7 &e.), eines h. (3), ein hirts-
(b), hueter- (75), millieh- (4), mileh- (3)
-saek, 7 -steg (7). eyn hyrt sagke (21),
brot sag (8) md. en herde sae ? en
mele vat.
Pe- v. Pa-rapsis.
*Peracio(e s. ec) fullenbrengunge (20).
Peraectio begengni (65).
Peraetus Ad. wole getan; wolge-than
(10), -thon, -thun (151); woyl getain (19).
vol-gedaen (132), -braeht (110).
*Peraeumen v, Pyraecmon.
*Pera- v. Peri-frastes.
Perag-ere, -are, pegere (133) wol-
hd. -dun, -thun, -tun, -thon, nd. -don.
wole dune (133). vol-dun (85), -don (99),
-doen (132), -thun (1105), hd. -bringen.
hd. voln-bryngen (9), -brengen. wal doen
7? auer gaen (ll. »« peragrare). vor-
brengen (4), -brenen (3). Ad. nd. began.
begenen (21). begern (1). beygen (18).
erfullen (20). ver-bringen £ -bruchen (75).
*Peragmen v. Pyraemon.
*Peragoriso v. Paragorisare.
Peragrare hd. ober-, vber-, durch-,
nd. ouer-gan. durch-gaen 7 wallen (20);
-sehweiffen (64). vbber wandern (19).
Perambulare wandern (17) vmme-
(8, auer- (11) -w. vmb-wandeln; vmb-
4 ober-gaen (20).
Perambulatorium v. Peribolus.
*Perambulum vmmeganck (8, 9).
*Peranata v. Pastinaea.
Perangaria betwungen dinst (8, 9).
*Peran- v. Pa-phonista.
*Pe- v. Pa-rapsis. .
Perarare vollenkomelichen plógen
(14).
*Perare decken (9), be-d. (8) Znde
pepulum.
Perari- v. Petrari-a, -um.
*Per-arius (7. pirus Gl. m. -ator,
-iparius tasehner, teschen macher (75).
perifex t.-mecher (20). descehen machen
(s?c 19). tasschemaker (11).
*Perasma (sí. petasma) eyn gemalt
vore hang (17).
*Perator v. Perarius.
*Perbolieus (7. superbus, elatus; st.
hyp.) hochfertig (76).
Pe-, be- (75), pa-, po- (a/ph. pe- 8b,
74, 95, Gf.) -rea, per-dia (74), -diea (16),
PER
-tica (4) (piscis, eyn fisch 5. cf. bras-
mus é&e.) bars (20, 23, 98, BM.). bar
? parf) (114). baers (11). baerf (132). Ad.
bers-e (17, 20), ig, -ich. berDick (13).
persi-g (9), -ch (91), -ng (114). barsich
(116). pyrbb (66, 70, 151). pirs (75). byrf)
(133, 152). bir (21, 75). birseh (5). birse
parea berse perea (17). byrsche (19).
bersch (10). persch (1). persche (3). perske
(4, Nmn.). pirBig (69). baysch visch (bb).
vars (8b). tursch (74). ag (93. cf. Gt. 1,
105). egli (95). egling (64). (akpouz, appeis,
anpaD Sm. 1, 88. Gf. l, 105. eglin, egle,
eyle Nmn., Fr. 2, 94). rechling (Piet., Nmn.
cf. pietileus). bresem (75, 110), 7 brachs
(?. brasius 75). prechf, preDe (7. iuligo 74).
Eus i -strum (herba) burzela
(130).
Perealeare v'dreden (11).
*Pereapare v. Pererepare.
*Pereastrum v. Pereada.
Per-, pre- (a/ph. per- 11035) pro-
(alph. per- 19), 4 ex- (4) (cf. pre-, pro-)
-cellere Ad. nd. vber-, ouer-, v?-snellen.
versellen (19). vber- (19), auer- (11)-stigen.
ober winnen (14). vber-treten (4), -dreyden
(21), -treffen (V). Ad. twingen (8, 9)
tzwingen, zuingen (110) hersregken, er-
schrecken. er-(13), ent- 7 ver-(12)-screcken.
dwingen (132). 4d. slan, slahen, schlagen.
*Perceptibilis virneme- (20), vernem-
vnd begrif- (75) -lich.
Perceptibiliter vernemlieh (75).
Pereeptio virnemunge (20). verne-
mung (75).
Perceptor virnemer (20).
Perceptus virnomen (20 szm.).
Percipere Ld. nd. v?'nemen. ver-ney:
men (21), -namen (6). ervaren (9). niessen
(65). vollenkommen grifen (14).
Percipiens virnemende (20).
*Perce- v. part-ipollex.
Percitus (4 valide velox) seer gerad
o. geschwind (110. 2d. grade). seir gherade
vnd haestende Z vstoert (122). ags. hrad
(136). hraed (94).
*Perclaudere verschliessen (75).
*Perc-ola, -ula (Sum.) (cf. pretula) eyn.
snedeloch (17). snit-loich, -elouch (Sum.).
*Pereommod-a matutinos (136), -o
matinos (94) ags. suacendlie (swacenlie
convenienter. Bsw.) morgen-lic (94), -d (136).
Per-contari (7. experiri 110 &c.), -eunz
tari, -euntor (/. morior 16), -conetari
(9, 68), -ecunetari (v. morari 110 &e.),
-eutari (23) hd. forschen (pereont. 9),
er-f., -forsen (18), -farsen (6); herfarsen
(21), vnder-vinden, -suchen (132), -sagen
(sc 68); vernemen (110 &c., sewmen
(pereunt. 9), zaumen (sce 8). hd. nd. er-
varen, wonen. harren vff zweifel (-eunct.
15).
Pereontatio belibnif (75).
Percoquere wole (17), wol (110) ko- :
chen. wol gaer machen (132). 1
*Pererastinare (cf. proer.) Ad. uer-
(10), vf-zihen szm. j
Per-erepare, -eropare (18), -eapare |
(6) (. dew- 21, diuu-l1gare) Ad. nd. vi, |
ut-vragen, -vrechtigen (23), -breyden (21);
vz fregin (5). nd. openbaren.
*Pereula v. Percola. |
*Perculere Ad. slaen scm. ersehreeken |
(9). irschreckin (8^). ' |
PER
Pereulsus (cf. pereussus) ver-slagen
(132), -schlahen (1103), -sehlagen (110b)
?n animo.
Pereun-etari, -tari v. Percontari.
Pereuntatio wanunge (20).
*Pereursores budila (Gf. 3, 82).
Pereussor pla-, schla-, var. schle-
ger (65).
Pereussorium (7. occísio Gl. Aelfr.,
locus vbi iumenta, mactantur 170 &c., tri-
tula 175, íorcular Gl. m. cf. plectrum)
hd. slage-, slag-, slaek-, schlach- (2,
67, 74), schlag- (cf. Fr. 2, 188), slacht-
-(109 Ad.,133), smide- (3), schmit- (4) -hus,
-huB, -haufe (74), -haus, -huyf (133);
slegel, slegil (Gf), schlegel (2, 74), fle-
gel (3, 752), pflegel (755), dri- 7 dre-
Schel (75). nd. botel (22, 23), bodel (109).
sme- (5), smye- (7) -dunge (of. sq.). ags.
slege (Gl. Aeifr.).
FPereussura (2. foramen [»« per-
tusura?] et. fabricatio monete 16) hd.
nd. smed-, Ad. smyed-, sla- (20) -unge,
-ynghe. Ad. muntze, loch- m. (11), mintz
(18), montz (21), pfennig slag (8, 9) 7
gebreche (9). nd. munte.
Pereussus Ad. gesla-hen, -gen szm.,
geschahen (sze 110») 7g corpore (110 &e.).
plutristieh (125).
*Pereutari v. Percontari.
Pereutere sla-n (5, 23), -en (20, 132),
hd. -gen, -hen. schlahen (110, 134). be-
sehl. (6). dy huet durehslaen (125).
smifen (21).
Perdere Ad. nd. vlesen, -liesen, Ad.
-isen (13), -lieben (21), -hessen (75),
-i&in £ -storen (17), -lieren, -derben
(110), -deruen (132), -treyben (s?c 9).
vmbrengen (125).
*Perdia v. Perca. Peredia.
Perdibilis (7. méser Gl. m.) virlust-
licher (20).
*Perdibiliter virlieselich (20).
*Perdiea (cf. pertica. perea.) 7. vir-
ga mensuralis &c. 1 piscis (16).
*Perdiealis (cf. sq.) ags. homorwyrt
(942).
Perdicium (. parietaria, vineago)
tag vnd nacht, glaó- Z s. peters-kraut
(143).
Perdiseere vber-, 4 mit- (9) -leren
(8), -lernen (9).
*Perditare steti-s (8),-gs (9) v/liesen.
Perditio vir-iesunge 2 -luest (20).
yer-lust (65), -lierunge (68, 110), -liesinge
(132).
Perdiues hordreieh (126).
Perdius (7.persolus 7 assiduus 129)
den ganezen tag studirt 7 vleissig (9).
teg- ewig-lich (74). perduis 2. tota de
studens (16).
Per-, pre- (76), par- (q. v.) -dix,
perdrix (99) (7. eoturnix 107, f?/us
sororis 18. aus sororis Dedali filius Br.!)
Ad. rep- (13 &c.), repp- (134), reppe-
(17, 133), reb- (8, 53, 141), rip- (21), rapp-
(0), rab- (6), raub- (4. cf. rufhuhn Nmn.
rupf- 7 ropfhüenlein Sm. 3, 119), Ad.
nd. rap-, velt-hon, -hoen, Ad. -hun, -hune,
-hone (151, 152), -hoyn (13), -hain (53).
meyse (5^). pertrise (99). per- (107), pa-
(109) -trijs. quackel (107).
Perducere Ad. v^leiten, -leiden, be-
laitten (16); v"-furen, -furn, -fuern, -foren
DicreNBACH GrossARIUM
PER
(133), -faren (67, 1105); vber füren (4),
erfaren (1102) ; durch-furen (110^), -fierenn
(1102). nd. v-leden, -uaren (132).
, Per-, 7 .de- 4 se- (75) -duetio durch-
leidunge (20). ver-leitunge 7 -furunge (15).
PER 425
Peremptus Ld. ge-totet, -tottet (68,
1102), -todt (134), -tüt (4), -tet (76), -tódet
(67), -toit ((), -doit, -dotet, -dodit. md.
ghe-dodet, -dedet (132). vergangen (110).
Per-endie, -hendie (75), -emdie (76),
Perdu-ellio, 7 -lus fint (18). en viant | -endine (85, 9), -idie (22, 23. cf. -indie
(23). beswerer (74).
*Perduellium ags. thorgifeect (94),
dorhgifecilae (136).
Perduellis ein-pissich 7 -kriegich
(20). eyn kryeeh (se 19), en krijsch (11)
indem stride. abgesagter, offenlicher,
gemeiner find (ss).
*Perduis v. Perdius.
*Perdulum, die-p. (7. ardea 136) ags.
hragra (136, Hpt. 5).
*Perdulus v. Perduellio.
Perdurare Ad. nd. be-, nd. v?-harten
(53^), Ad. -herten, nd. -harden. volher-
den (132). Ad. durch- (110), v-, er- (76)
-herten; v- (17), be- (21) -hirten; lang
weren, lange werren (20). l. duren (132).
*Perduratio vasthertigkeit (75).
Perdurus vast hert (75).
*Pere- v. Peri-basis.
Peredere Ad. zu male essen. zu m.
vressen (9).
Peredia, perdia (74) (Z. edend? super-
Jluitas) ober af) (20). aueraet (11). vber-
flussigkeit zu essend (74).
Peregre, perigre pilegerinwise n.
wandern (pfc.) in bilgerobs wise (17).
wanderlich (68). bedeuart (132).
Peregrinari, -re Ad. nd. bedevaren
t wallen. bede-verten (20); -vart thon
(110), gaen (132), gain (19), gayne (133).
bedewart gaen (11). bedde fart leysten
(18). wa alfart gon (sic 68). Ad. vber
felt gen szm. ob gain (13). vB ziehen
vberfelt (65). bilgerin wyse wandern;
kirehferten gen o. reisen (75). wand-ern
(117), -ren (4), -len (6).
Peregrinatio (7. passagium 75)
bede- (20), wal- (65), kirch- (75) -fart.
bilgerin- (75), bilger- (65) -schafft. eyn
sthat wann eyn schiff vnder geyt (69 Mrg).
Pere-, peri-grinus /d. fremde,
frembd, kirchferter o. waller (75); weg-
fertiger (65); pilg-er (68), -erime (133),
-rim (132), -erem (66, 70, 152), -eram (18),
-érine (19), -erin (69), -eren (151) -ern
(15); bilge-r (65, 110, 134), re (67), -ri
(6), -rim. (17), -rin. nd. peLlegrü (11),
-egrin (99), -grime (225), -grim (23).
*Perela v. Perla. Berillus.
*Peremdie v. Perendie.
Perempte (4. peremptorie, cito Br.)
vnslagelieh (20).
Perempto-r, 4 -rius (q. v. 4) ein
vorgeber (4), dother (65).
Peremptorie (7. sub pena distruccio-
nis 4) hd. an, vn (9), sunder, sunde (4)
frist, verste (19). sonder varste (11),
beyden Z haestelich (132). vnder beyd
en heflieh (se 68!) sched- 7 verlust-
lichen (110).
Peremptorius /d. eyn v-geber,
-kaufer (17); fore gebedir (21). nd. en
vorgeuer. anne vrist (100). sunder verst
(99).
*Peremptrale (si. penetrale) durch-
slag (5b).
Gl. m. »« pridie q. v.) Ad. vber morgen
(9, 75); ober- (8), iber- (76) -morn; e-,
er- (85) -gesteren. ergistern (92, 23).
Per-, perh- (75) -endinare vber tag
bleyben (9), dag blibin (8). ein tag bei-
ten (110). eynen dach beyden (132). harren
vber ein tag o. v. ein lar; ver-h. ein
tag (15).
*Perendi-ne v. -e.
*Perendisena (cf. Gl. m. b, 244^) vber-
funfftage (74).
Perennis &c. v. Perhennis &c.
Pereo v. Perire.
*Perere doden (23).
Pererrare irren (9). allenthalbin i. (8).
*Pe- v. Pi-retrum.
*Pereuus ewyck (19).
Perfectio Ad. foln komen- sém., vol-
kummen- sm. volkomen-, volkom- (4),
folkommend- (7), nd. vullenkomen-heit.
volehumenchait (2). folkomenlichen ding
(21). gerechtikeit (20). gnugsamkait
zum ewigen leben (65).
Perfectus Ad. follen-, foln-, fullen-
(20), vol- (1), 2d. vullen-komen. vol-
chummen (2), -kumen (76), -kumner,
varr. -kummener, -kummer (65). gerecht
(18 Mrg. sém.). gare 4 wol gesoden (77).
Perferre Ad. nd. v'dvagen, liden. Ad.
v-, vber-tragen. virtreun (-nn ?) 7 lyeden
(19). slahen (9).
*Perfieax (cf. peruieax) d. stet-e
(4), -ig (100); sted-e, -ig ; stát (134), steite
(3), stáit (0), vore redig (17). nd. stedich.
Perficere Ad. foln-, woln- (91), vor-
(4), vol-brengen. Ad. follen-, foln-, vol-,
ver- (6, 9, 75, 76), foel- (77) notz- (14),
nd. vullen-bringen. Ad. gerecht machen.
auD-m. 4 verpringen; beschouwen vol-
kumliehen (Z. perfeete videre 15).
*Perfi- v. Fe-cialis.
Perfidare be-trigen (9), -triegen (8).
v'un-trewen (9), -reyn (8. 2« perfedare).
Perfide vntruwe- (20), angetru- (17)
-lieh.
Per-fidia, -fidea, -uida (18) Ad.
trewloschait (1); tru- Z7 glaub-, glob-
losigkait (65); druelosekeyt sim.; on-
truwekeyd (19), -ruwe (sic 20); vnge-
treuwikeyt (66), -trewigkeit (69), -trawi-
keit (134), -truwenheit (68), -truwheit
(1105), -truheit (1102), -druwekeyt (133),
-Jaub (9); druwe- (5), tru- (76) -losig;
druloBe (21). nd. truwe-losinge (23), -loue
(82); on-truheit (11), -getrowicheit (132).
Perfidiosus vol vntruw (1105), vntraw
(1102), vngetruwenheit (68), ongetrouwi-
cheit (132).
Per-fidus vast trew &c. (88); ge-
treuer (74). -£idus treu-loD, -bruchig (88),
.|-loser £ vngelaubiger (74).
Per-fidus, -uidus Ad. trew-los (1),
-loz (4); druloiz (5), truwe lof) (17),
druweloif (10), true lose (18), drue lofig
(21); vn- (19), vnge-, an ge- (17) -truwe;
vnge-trauwer (66), -druwe (67), -treuer
(69, 134)5 vn-trw (1103), -druwe (133),
54
426 PER
-gelaubig (9), -glaubig (8); eyn tru- £
Eiobuoeus (85). Ad. ndi Edd old: on-
trow (11), -getrow (132). meyn-eydig (68,
110), -edich (132).
Perflare durch-blasen, (20), -wehen
(20, 65), -wegen (15).
Perflatus durch weget (75). zer-,
züer-blasen sein in vberhebung vnd
hoffart (65).
Perfluere Ad. vber-, durch-(20)-flieBen
sim. nd. auer vloyen (11).
*Perfluuium vberfluf) (74).
*Perflu-xus durch flo 7 -xio ober
flieDunge (20). 7. proflu-xus 7? -uium
durehflufó (75).
Perfodere durchgraben (20).
*Perfodium (7. q. pendet in liga an
dem nestel) senckel (a/pA. st-), vig. nestel
nal (75).
Perfoliata (cf. acetabulum) durch-
wachs (143, Ki.) brustwurtz (Ki.). nabel-
kraut (Fr ).
Perforare Ad. durch-, hd. nd. dorch-,
nd. dor-, doer- (11) -holen, -baren (11,
4). hd. durch-holn, -hollen, -holern (75),
-boren, -graben, -lochin (8), -lochern,
-lorcheren (55), -stechen (65, 76); dorche
borne (133) ; lochern (9), dürchlot hólern
(1). nd. dor steken.
Perfora-ta, -t (sic 24) 7. ascyron
143, 144, Das., hypericum 7 fuga dzemo-
num 143) hart-, bart- (sc Das.) -heubit
(20), -haw (144, Das.), -heuw, v. herthoop
(143). waldt-hoff (143), -hopff 7 vnser
frawen bethstro (Das.). sen marien vlas
(24). st. iohanns kraut, kunrat (144).
Perforatio durchlochunge (9, 20).
*Perforator durchgraber (75).
*Perforatorium (7. penetrale 71) win-
der, porer, nebiger (74). dor-slaeh (23),
-slage (77).
Perforatus durch-lochit 7 -bort (20).
Perfricare ver-kratzen, -schemen (88).
Perfrietio huderink im anfange des
febers (Chytr.).
Perfringere durchbrechen (17 &e.).
Perfru-i, -ror itua 7 fretus sum Z
fruetus sum (?. víor 16) hd. nd. gebru-
chen, -ken. nyessen 7 nutzen &c. (65).
Perfruitio gebruchunge (20).
*Perfru-ror v. -or.
Perfuga flüchtiger (141).
Perfugium ein heimlich zuflucht
(110), platz (68). eyn heymliche platz
off tzovlueht (132).
Perfunetio verderfnisse (147).
Perfunetorie (7. maginarie139) hyn-
lessig- (65), vergang- (75) -lich.
Perfunetorius (7. (ransitorius 1 ima-
ginarius dc. Br.) hd. nd. ydel £ vgenc-
lich, -lie. verderflich (147).
Perfundere Ad. nd. be-, durch- (65),
v- (17, 75), uber- (20, 65) -gieBen, -giiin
(19), -giDen, -gieten.
Perfungi gebruchen; verstor-en Z -t
werden (14).
. Perfusio (cf. profusio) hd. be-, v-
gieDunge sim. nd. beghetinge. v'geunge
(133). eyn sopff (18). en soppe (23).
*Per- / ef-fusor vergiesser (75).
un hd. be-, v-gofen; v'geben
133).
*Pergalium anemoneroflein (143).
PER
*Pergalum hochepan, wart-, saltner-
hutt (74).
*Pergam-a v. -us.
*Pergam-enista, -ista (75), 4 -enarius
7 -enifex (74) eyner der da macht per-
gimen (17). pergament-, perment- (6s),
berment- (76) -macher (68, 76, 110), -me-
cher (132). pergamen-er (D^), -ter (75),
-twer (77). perm-enner (18), -eter (22,
74), -unter (23). hd. berm-enter, -iter
(5). puechfeller ($m. 1,146). puch veler(1).
Perga-, pergu- (17), paga- (147)
-menum, perga- (22^ 99), pir- en
-mentum Ad. nd. pergame-n, Ad. -nt.
pargament (147). per-gumene (17),
(74), -met (223b, 133), -kement (99). Ad.
i- (15), bó- (67), be-rment, berm-end
(Eon -ut (21).
*Pergam-ista v. -enista.
Pergam-us, -a sg. pl. (v. edificia
troiana quasi per ignem et mulierem de-
structa a pyr 2.?gnis e( gamos 2. mulier
Br., à pyr £c. et gama 7. muliere 16) hd.
eyn berg £ stat. hd. nd. eyn, en stad,
borch. eyn stad dye verderbet wart von
fuer von eyner frauwen wechen (11).
Perge gang hin (65).
*Per- v. Peri-genesis.
Pergere hd. nd. gan. hd. gon, gen,
geen, varen, furen (4); wande-rn, -ln,
-Jen, -1n; vorthawen (125).
*Pergo wyrten (16).
Pergula (v. parua famula 110, sem.
Br. cof. proeestrum) gang, letner, laube
(88, Das.). erck-er (88), -ner (114). ein
pograten (cf. stezer. pougrat Breterboden
&ber dem Ofen Frommann Mund. 2, 348 ?);
porkirche (125). furspitz an einem hub,
soler (88).
Pergula 2. fam-ula (Br) -ilia ge-
synde (147).
Pergulum ein laub (110), leuue (132).
*Pergu- v. Perga-menum.
*Pergus v. Pyrgus.
*Perhendi- v. Perendi-e, -nare.
*Perhenn-is, -es, selten perennis Ad.
nd. ewich. Ad. ewig, ebig (11). daz an:
hebit vnd virget mit der zit (8).
*Perh-, se/fen per-ennitas Ad. ewi-
cheit, -gkeit.
Perh-, selten per-enniter ewic- (20),
ewe- (132) -lieh. ewig- (110), ebig- (17)
-lichen.
Per-, 4 ex- (75) -hibere vir- (20), or-
(99) -kunden. Ad. be-zugen, -zewgen (9),
-wisen (8), -weisen £ er-bieten £ -zeigen
(15). geben (65).
*Per-, 4 ex- (15) -hibitio der wei-
sung (4). verkunde Z gezuch (20). erbie-
tung (75).
*Perhibolus v. Peribolus.
Perhorrere ser schuen (8), schewen
(9).
Periarchon v. Peridiareon.
*Peria- v. Perie-rmenias.
*Peri-, pere- (18) -basis (aus mepi-
Bao »« -9990t6) eyn vmb be sprinung
(18). en vme sprekynge (23).
Peri-, 7 perhi- (75) -bolus, peri-bolus,
-bolum, -bulum, 7 -bubulum 7 -bula-
torium (147), -polus (1102), -polum (7)
(£. murus ?nterior, de- 4. per-ambulato-
rium, deambul-aerum, 7 -amentum 4
PER
-um 147, spaciatorium) eyz lauffen-de
ror (vor? 9), -nig were (17) w. (t5),
vmganck (75, 110) vff einer muer (75).
eyn omganck vp diem. (133). Ad. vmb-, d.
nd. vm-ganck. vmblauff (7). vm lóff (6).
phorzih sim. (Gt). ein gelender; geremí;
lenen an einer stágen o. gang (Das)
spacierstede (147).
*Pericanum (pi- — pri-? herba) walt-
müter (872, 146. melitta Nmn.)
Periearpium heutle, kifle, hulschen,
r^ an puele (116). hülse; armband
Ki.).
*Perici-a, -da v. Peritia.
*Pericilia v. Parietaria.
*Periclides v. Perichelides.
Perie-litari, -ulitare (18) (cf. perire)
hd. nd. schaden, seheden (1 às) nemen,
neymen (3). Ad. schad sein o. werden
(15); v-derben, -terben (8), -geen sim.;
virgene (19); v- (9), ir- (8) -trinckin;
vrais dulten (reg.Ben.).nd. v)-gaen, -deruen.
Periclitatio verderbung (75).
Pe- v. Pi-ricudium.
*Periculitare v. Periclitari.
Perieulose (7. dammnose) verderb-
(15), Sched- (a5, 75) -lich.
*Perieulositas schedlichkeit (75).
Perieulosus schede- (20), fer- (71),
sched- £ far- (75) -lich. sehadhaftig Ui
Periculum (cf. pauor) hd. nd. schade.
hd. schad; schaden in dem wafer (o
sorge, angst, missefal, vngeluck 7 vbe
frayse 4 experiment (74), var 7 verlich-
keit (12). nd. anxt, misual, noyt (79),
vreese. vresse 4 angest (100). Ad. verter-
(151), Ad. nd. v'der-bunge, -bniB £
-bliehkeit (65), -piniB (17), -ffniO (920),
-bnufjs (1), nd. -vinge. :
Peri-chelis, gew. -chelides (serzbunt
modern? Br., antiqui 16), -chelidis £
-cheridis 7 -stolis (74), 4 -gelides (76),
-helides 7 -chilis (75), -chilledes (5^),
-clides (68), -schelis (93), -scelida (Sum.),
-scelides (Gf., Br.), -seelitas (acc. pl.?
Gf.) -solidis &c. (qg. v.), prescelides
(141) (7. brachiale 74, 75, ornamentum
mulierum circa, brachia 0 potius c. crura
Pr. Sim. aus WeptOXxeA(c) hosum £ uuipo-,
uuibis-h.; nechala; pein-garauui Z -uueri
7 -giuueri uuibo (Gf.). baingrat (15). arm-
gerede (75), -ezerung (D^), -ring (93),
-rore (74). ermel spanngel (1). spannen
(18), spange (23), eyn span spange (22)
brachiorum (vgl. die Formen pericheri-
des Gl. m.). nestele (Sum.). eyn haft (17),
heft-chin (8), -gen (16), -elin (9). eyn
brust gurt-lin, -el (65).
*Peridiar-econ, -ton (19) hirschaff
(19). heerseap (11) 4ws periar-chon,
-con (147) gr. lat. de princip -ibus et
-atibus libri (Br.), liber originis dc. (16).
die van den fursten is (147).
*Peridi-ca, -cia(9),-ta(23) "ta (-tacio?
17) (est quo pes auum. capiuntur 16. aus
pediea? »« pertica?) eyn ding do man
die fogel mit grifft (18). en dynch dar
men voghele mede gripet (23). ain klob
(16). fogel-clobe (8, 9), -klabe (17), -clawe
(szc 8). ,
*Peridie v. Perendie.
*Peridona v. 'TTerebella.
*Periedita (aws periodica?) fiber,
kaltsichtag (74).
— ——
PER
*Periermeni-as (1) -ae (Gl. m.), pe-
riher- (Br. &ce), periar-menias (7. Uber.
PER
ei simus 4. curuus 0 semus 4. imperfec-
tus 0 seco eas Br.; 4. arulla 75, suber
de interpretatione Br., arestotilis dc. 16) | pomi, purgamentum ferri et tritici, quis-
das puch der gedachtnufs der red (1).|
von der auflegung (Das.).
*Perifera v. Cireumferentia.
*Perifex v. Perarius.
*Perifolium v. Chsrephyllon.
Peri-frasis v. -phrasis.
Peri- (75), pera-frastes boser vf
leger o. redender (75). ein qwait talieks-
man of tollieks (147).
*Perigelides v. Perichelis.
*Perigen-isis (18, 23), -sis (1, 9, 5^),
pergenisis (18) (7. periodus) /d. natur-
lieh, -leieh (1) alder (J. c.). 4d. naturlie
older.
*Perigorare v. Periurare.
*Perigr- v. Peregr-e, -inus.
*Perihelides v. Perichelides.
Perih- v. Peri-ermenias.
*Perillus v. Berillus. Perla.
*Perilo-sogia, -gia &c. v. Perisso-
logia.
Perima v. Parma.
Perimere /d. v^-derben, -d. am libe
(15), -terben eon -dringen (bb. cf. pe-
rielitari), -dilgen 2 -demben (20), doden,
doten sZm., slahen (9), pynigen (65). nd.
v'deruen.
*Perin-a, -olà v. Parma.
Perinde daer om (11).
Perindie v. Perendie.
Per intimam inspi-, inspe- (17)
-rationem mit eyner ynnern manunge
(8), indegen m. (17), ynwenigen mo-
nunge (9).
*Perimonia v. Echinastrum.
*Periodare (7. fatare) bescheren (147).
Pe-, pa- (74) -riodus (cf. perigeni-
sis) eim natur- (4), natuer- (11) -lich alder.
vmb-gang, -gebung, -red (887. eyn sicher
end (110). eyn seker ende van goede ge-
stalt (132). zeuge des lebens (7. spacium
vite 74).
*Peripa- v. Peripe-tasma.
Peripateticus, p/. pe- (65), pa- (76)
-ripothetici der die warheit suocht an
kunst vnd an werken (93).
Peri-petasma, -patasma (147), -pe-
tesma (1102), -pentasma (23), -tasma
(19), -53ma (11, 19, 66 &c. »« perizoma?),
-petasmatum (antiqui dic. Br. -petas-
matis (Gf.) (7. velum, tentorium, cortina,
superior pars cortine depicta & templi)
ein saum an einem vmhang (110) kram
vmb hang (8). die eraem van den gardine;
eyn kaplaken off ein tent of soem of
list (132). tent, pauluyn (141). gemels
in dem tempel (18). ghemelte in deme
tempele (23). kirehen gemileze (17). Ad.
eyn vmb-twehel (133), -zwehel, -zwechel
(627), -twele (19) sicut ad mensam. om- 4
barm-laken (11). seurliz (Gt.).
*Peri-pleunumia (74), -pneumonia
2« -pleumonia, cf. pleuresis o.)
ungen-sichtag (74), -sucht (116, Ki.).
*Peripolu-m, -s v. Peribolus.
Peri-psema (126, 152, Ki.), -psima,
-psoma, (55), -psma (57, Eur -sma (1,
28, 69, 134, 147), -sima (752), 4 -zoma
a -ssia (18), pipsima (p sí. p 25)
4 peri 7. circum et sima ?. figura 68,
quilia, rasura &c., media pars plan-te,
-ete pedis; & quelibet auis domescéca 152)
vmbisnita (119, Gf.) vmbesnite (Sum.).
spriu 4 uberchara (Gf). spruwer (Sum.).
vr-pitz, -piB, -af) V. residuum, arulla &c. ;
opffelsehel (75). apphel sehal (1). Ad.
apfel-schel (110), -seheelet (68), -scheltze,
-scheltzet (69), -seholtzer (184), -schóltz
61), -scheltz (1109), -schelff (74). appel-
d. -schele, -sehelle (22, 132), -schille
(21), -schelB (7), -scheltze (133) en
schelle van deme appelle (23). stellen
(scellen? 79), scheleze e de pomo.
schel (12). schille (13). sehale (b^, 147).
des weyts stubbe of kave perisma;
barek, bast, corst (147). gestub (88, 110,
132). gestup, gnist, gnast (88). vf-ritung
(1105), -reiterung (88), aufireitung (110b)
von korn. kaff van weytzen offte terwe
uM. apfel- o. biren-rind; vegeten (25).
egot, kerot, sprewer (74) auf-fegeten
i -kereten (Das.) -wüscheten (126). ab-
feileten, -sehnitz (Fris) hinwürffige
ding (Das.). güsel (126). haber-g. (Fr.).
scelle Z bol- Z sloe-steren (108). renynge
(perisma 23). ags. seswepa . (94^).
*Periphonus v. Perisonus.
Peri-phrasis (Br.) gew. -frasis Ad.
vmb rede szm. vmbschnitene, var. vm-
sehnitten red (75).
Per-ire, -eo -is (11) (7. periclitari
8, 9) Ad. nd. v-gan sim. v- (11), dur-
(20) -gaen. Ad. v-derben,-terben (125,
152), SE sin 7 krafftloB werden (65);
doden sZzm.; er-, her-slagen sim.; leren
7 anweysen sem.
*Perischelis v. Perichelis.
*Perisena v. Perizona.
*Perisima v. Peripsema.
*Peri-sma v. -petasma, -psema.
*Perisolid-is, -us (4. superus 76)
(gesonderte glossierte Nebenform von pe-
richelides, WSptoxsA(c) ain stuch (r6),
stick (18). en stueke (23).
*Perisolo-gia, -ya v. Perissologia.
*Perisoma v. Perizoma.
*Perisomare v. Perizomisare.
*Peri-sonus, -zonus (17), -somus (18),
-phonus (*6) (Z. eontem-nans 4, -pnens
16. aus üteQr,pavoc) Ad. eyn v-smeher,
-smeer (17), -smaher (18), -schmaher
(6). nd. en vorsmar.
*Perissia (»« meptoosta.) v. Perip-
sema.
Peri-ssologia (23, Br.), -sologia,
-soloya, -losogia 4 -logia (17) eyn
lang (sc 18). eyn l. oberflodig rede (5).
eyn l. vber-fluBig redde (1), -loBig ding
red (6), -l. dingk (21). obergrede (17).
en lanck ouervlodich rede (29).
Peristereo-n, -s (Ki.) (herba, gr.
meptovspsQv) iserne harde (94). eisen-
kraut (Ki.).
*Peristolis v. Perichelis.
*Peri- v. Peripe-tasma.
*Periterium v. Peritonium.
*Perites (cf. peritotGl. m. ?) v. Piritis.
Peri-tia, gew.-cia, -cida (18), poieia
1) hd. nd. kundicheit. Ad. chundikait
n kniddekeyt (sc 18), kindig- (68),
PER 421
kint- (6. 2« pueritia), wis-, wif-, weyf-,
wissent- (20), erfaren- (110) -heit; wi-
(152), wy- (133) -scheyt; kunst (65), be-
rieht 7 gelehrte (126).
Peritissimus allergelerst (65).
*Peri-tonium 7 -men, -tomum (Br.)
i. eireum-, an-eisio umbsnijdyng (141).
*Peri-tonium, -terium 7 penitorium
(24) (mepuzóvatoy) mittel zwischen fud
vnd ars (74). eersgat (11).
Peritus (cf. girouagus) Ad. nd. er-
varen in, in der wysheit. Ad. ervarn
in wif-heit, -het sim.: wys, herfarn,
wiDende (17), bericht (126), cunstie (100),
chundig (1) kundig vnd fursichtig mit
wissen; wol ge-eleit, -sehmueket, -zie-
ret (75). ondersocht (cf. ervaren) in der
wijBheit (132). urut (99).
Periítus vordorbin (8^).
Peri-urare, -gorare (7. peierare 132
&c.) hd. nd. v-, be- (18), meyneyde (8,
9) -swern. meynetsehweren (151). ent-
setzen der gewer (75).
Periuratio virswerunge (90).
Periuratus virsworen (20).
Periur-ium, oft 1 -um Ad.nd. meyn-
eyt, Ad. -eid, -eydig eydt (10), -eydig-
keyt (65, 6s), -dikeyt (18), nd. -eet (11),
-et (28), -ede (99). man ayd (1). main-
0A (16), -ayde, -aydswerunge, -swerunge
14).
, Periurus Ad. meyn-eydig, -edig (17),
ig (21), -eydiger; meydeger (18); mayn-
ayder (46, 76), -eydez (9); man-ayder (1),
-eid (6). nd. men-edich, -odich (23).
*Perizoma v. Peripsema.
Peri-zoma, gew. -soma 7 -somatum,
-sena (77) (7. Iumbare Gf., suecinetor-
ium femorale Br. sim., iuxta corpus 10)
hd. quest-a (Gf.), -e;5 kost (76, 88, 93, Ov.).
hd. nd. quest, quast. bad-kost, var. -quest
(64). hd. eyn queste, Mrg. jm bad (66).
padquesten, v/g. badkosten (75). stauen
quast (11). uuadol (perizomata aGt.). pad-
wadel (1, 3). niedereleit (20). nider-wat
(65), -gewand o. vmbgurt (Das.) brüh
s bruch £7 vmbsturtz (126). alt cleyt
-Soma 147).
*Peri-zomisare, -somare (12) questen
(85, 12).
Perizonium bad-tuch (91), -ehr 7 für-
tüch (Das.).
Perizonus v. Perisonus.
Perla Ad. per-, bar- (6) -lin; perl
(1, 4). nd. perle. per-ela 7 -illus perel
(4. lapis preciosus cf. berillus).
*Perlame-n, -ntum v. Parlamentum.
*Per- (75, 76), par- (Gl. m.), paro- (75)
-latorium (7. hortatorium sc. ocus mo-
nachorum 6 st. locus m.?) sprach-, red-
fenster, -huf) (75).
Perleetus oberlaesen (20).
*Per-ledere, -lidere (68, 76, Br.) seer
letzen (68, 110), quetzen (132). hd. v^-l.,
vórletzigen (67 sm.).
Perlegere ober-lesen (19), -lescen (20).
auerlezen (11).
Perlidere v. Perledere.
Perlitor (6£. occisor (129, Br.), semen-
tarius (16. st. cem.[).
Perludere (7. valde l.) verspielen (75).
Perluere (7. deplangere 75) wa- (8),
we- 4 wu- (17) -sehen. verhulen vnd be-
weinen (75). perluitur benasset (141).
5A *
428 PER
*Perlusor verspieler (15).
Perlustrare, -ri hd. nd. ervaren ; v-,
Ad. er-, durch- (20) -Iuchten. Ad. hervarn,
derfaren (4), erfairen (6); reyn-igen,
-gen; vber roderen (versch. von überreiten
Sm. 3, 160), vig. durchsuchen (75); suchin
(8, vmme-s. 7 -ezihen (9); er-leuchten,
-Iychten; vir-Iuchten Z -lutern (19) ; vmb-
sten (8), -gen szm., -gene (17). be-sehen
(8), -siehen (8b), -sien (79), -scowen (100).
renighen (25).
*Perm-a, -ula v. Parma.
Permanare durchfílieBen (20).
Permanentia virbibunge (s?c 20).
Permanere bleyben (9 szm.).
*Per- v, Pro-maritima.
Permeare Ad. durch-, ober-, vber-,
iber- (76), ver- (69, 134), md. ouer-gan
sim., hd. -gon (16), -gene (17), -geen. ver-
bergen (sc 70! aws vbergen 66).
Permerdare (7. decipere 75) be-
schiDin (8). pescheissem (75).
*Permerdatio peschisserey (175).
*Permerdator pescheisser (75).
(28 Permingere be-seichin (8, 46),-pyssen
e ).
Permissio dogen (99). ver-hengunge
7 -lausung, var. -laisung; zugebung (75).
Permittens verhenger (175).
Permittere 4. laDin szm., lassen,
ver-l. (65); zu-l.,-lozsen (4); laussen (76);
verlossen mit willen o. mit not 7 zugeben,
vig. mit verhengung (75); v-, ge- (8
-hengen; gunden (65). md. staden (29,
—
109) daraus kd. nd. schaden (Mss. mog.).
«d. v, to-laten.
*Permollire weychen (20). weych
machen (110 &e.), maken (132).
*Permollitio erweychunge (20).
*Permollitus erweycher (sze 20).
Permotus bewegit (20).
Permouens bewegende (20).
Permouere hd. wincken cwm capite
(b), mit dem heupt sm., mit den ougen
(16); neygen mit dem heubt (18), bewe-
gen (20). nd. wenken mit deme houede
(23), den oghen (22).
*Permula (7. genus trusil-is var. -e;
cf. premula) pfrem (75).
Permuleere behagen (8, 9, 17). wei-
chen (8, 17). er-w. (9).
Permutare hd. wechseln, v^-w., vor-
weigsellen (3), wechlen, weDeln, v^-w.,
weschflen (6). Ad. nd. wesselen. Ad. v?-w.,
-wandeln (9), -kuden (10), -kauten (Fr.).
kauten (Fr. Br. Wtb. 1, 902 sq. Sm. 2, 281
sq., 342. BM. 920). kuden, zd. cuyden (Br.
Wtb. /. c.). buttern (77) aus nd. büten (Br.
Wtb. J. c. cf. BM. 190).
Permutatio v'-wechselung (4, 75),
-kudunge (10).
Pe-, 7 le- (759), pa-, be- (q. v.) -rna,
parua (17) peroa (1102) (7. porcus 10,
19.2« bache serofa syluestris cf. petaso;
i. corpus porci; perna sunt latera p. 165
?. petaso, baffa 7 bachonus 75, Br., baeho
Gf. cf. earoperina, bacharus) bach-o
(Gf.), -e (20, Sum., Gf.). pach-o (Gf.), -en
(9, 71, 75). paeh (1). bach (17 &e.). ein
bark (10). bak Z. twe syden spekes an
eynem stucke (225). bake (22, 109). baeck
(11). eyn sit (100), seyt (75b), blet (1529)
Specks. siet speck (49). sutfleisch (19).
dy Schineke (125). sew schenekel (Das.).
Sáw- (126), schwinen (Das.), schweiner Z
PER
|die hinderst (116), hynder- (125 Mrg.)
-ham. hamm (91). h. ein sehweinener
schenckl ( V. a. 1735 Sm.). hamme (111,
hd. nl. 116).
*Pernare vber swymmen (9).
*Pernasius (7. polosus, a/fus, cf. sq.)
hocher, hoefertiger, gezierter (74).
*Pernasus ein berg (17 &e. sé. par-
nassus Br.).
*Pernatare durch swymmen (20).
*Perneca v. Berneca.
Pernecare d. nd. doden. Ad. totten
(6), todten, toyten (1). doyten (133),
schaden (cf. pernieari).
*Per-nestus 7 -uestus eyn rig (14).
por-nestus (74), -uestus rick 7 flachf)-
plewl (7. partiea, falanga 74). en rijk
(93). medel- (23), mittel- (18) -rode.
Cf. pro-nesia, -nellus v. pertica.
*Per-nicacitas, -tinacitas(a/ph. pern-
69, 134) snel-, schnelle-keit. behendicheit
(68, 132). schalckhafftikeit (1105. cf. per-
niecitas). hoffart (18). «a/fs. tálhéd (11s.
ahd. gazeli von zal, gizal).
Pernie-ari, 7 -iem nferre ( Gl. m.)
schaden (11, 19).
*Per-nieax, -tinax (alph. pern- 69,
134) hd. nd. behend-e, -ich (132); houer-
dich, Ad. -tich sim. hoff-erdig (11), -artig
(18). schalek (132). na radich (11).
Pernieies freisa (Gf.). sched-likeit
(4, 65), -elicheit (b, 23), -lechait (1). d.
scedelichkeit. schade (8, 9). ang-ist (8),
-est (100), -st (9). anxt (8b, v9). v'der-
bnif) (110), -ffnisse (132), -blichkeit (65).
Ad. freuel-, frefel- (67), frebel- (132) -heit,
-keit. duchs (Hen. wefí. den dux haben,
kriegen).
Perni-ecio, -tio (65 var.) 2. -cies;
freisaist Jeszo, offensio (Gl. m. cf. prc.,
Gf. 9, 830 sq.). verlust (versch. von -eies
65).
Pernieiosus (cf. noxius. pernix.)
hd.nd. snel; schede-, schade- (11), scede-
(18), scedde- (21), Ad. sched-, schád-
(134), angist- (8), angst- (9), enxt- (8b),
doet- (20) -lieh. anxtelie (79). Ad. schnell.
Pernicitas hd.nd. snel-heit, -licheit.
schnalkeit (6).
*Pernicitas (»« -cacitas) schalkhaff-
tigkeit (1102).
*Pernieus schalckhafftig (110).
Pernio (cf. gemursa) toumado (at.
2, 658. cf. dau-worm Br. Wtb. 1, 187?).
infirmitas den dy fueB erfroren seyn
(3). fubwe (88). nl. muyle, cackhiele
(116).
*Perni-tio v. -cio.
*Perniuere wi-, we-neken mit dem
haupt (15). ;
Pernix (7. perniciosus Br. &e., piger
2 destructor € mortifer 16) hd. nd. schede-,
nd. schade-, anxte- (11), schad- (68),
schedde- (19), sede- (21), anges- (100)
lich, -lie. snel (100). scehnel (100). ghe-
rade (132). wechick (1). wárig; ring (126).
Pernoctare durh- 7 upar-nahten (Gf.).
hd. nd. be-, ver- (110, 132) -nachten,
-neychten (19). vbir nacht bliben (21),
verharren (75).
Pernoctatio vbernacht-ung, varr. -ig
(15).
Pernoetem vbernacht (75).
PER
Per-nox, 4 -noetans (75, 76), -uigil
(16) durhnaht (Gf.). durchneehtig (64,
126). wechter (8, 9). vbernacht-w. (15).
ain seharwachter (76).
*Pernula v. Penula.
Pero (7. eulponeus Br., calciamentum
de crudis pellibus i gelabte schu (4).
eyn breyt wite schuch (17), grof) schuche
(21) mit lappen. eyn groz schoe mit stick-
1. (5). weyt breyt (9), wit (8), pund- (116),
bunt- (110, Chytr.), gebonden (19), gebun-
den (11), buren- (6, 645, Chytr.), pawren-
7 grosser- (74), pawr- (64€) Ad. -Sschuoch,
-schuch, nd. -scho, -sehoe (11). groB schoch
(18). en grot scho (23). buer tesch (»«
pera) 4 schuch (V). rober schuoch (76).
pl. breede scoen (90). burenstevelen
(Chytr.). pásocha (Gt.).
*Peroa v. Perna.
Perorare vol bidden (79). bewern
eyn sach ader krig enden (14). b. sache
krig 4 streyt ende (9). b. kriegen enden
(sic 8). volkummen 7 ordenlich reden,
petten, vBsprechen ; durch gebet ein sach
einigen vnd schlecht machen (75).
Perosus (/. exosus 1) Ad. he-, há-
(134), ha- (6, 132) -ssig. hetich (23). durch
hasset (20). dur-hat (99), -hart (79). dor-
eart Z hasigh (100). torwart (9). doerga-
tieh (11). doreehtick (19). dor (8).
*Perpedium v. Ammi.
Perpellere gar vertriben (110). vol-
komelich verdrijuen (132).
Perpendere /d. nd. besynnen, v^ne-
men. ad. prouen. bekoren (132). Ad. pro-
ben; praf- (21), pruf- (1, 133), pru- (66,
152), brief- (6), brü- (67, 151), bru- (10)
-fen; mereken, vsunden (18), be-gryfen
(16), -goben (9), -geben (8), -hagen £
-sehen (17); er- (9), her- (17) -kennen;
be- (20), ge- (8) -deneken; bnisen (17.
sí. ben.), v'hengen (9). vsrecken (14).
achten (7) mit besynnen der vernunft
betrachten (75). prs. ich muot hab (64).
vD- 4 gar eben wegen (65).
*Perpendicillum murwage Z2 wage-
stein (Sum.).
Perpen-, perpeo- (76) -diculum (;7.
amussis, insir. cementariorum. plumbae
tum Br., instr. cimentariorum sc. plumbum
in zona 16; cf. eauan) mur-wag (6), -wage
(Gt.). w.- 2 wih-stein; pl. (sun st. sunt?)
sprat (Gf. 6, 392, 689. ?. q. sprata, mez-
spr. 25.). line (85). ortmes (93). winckel-
mefe (74). loede (19). blymef? (64). Ad.
nd. richte-, rechte-, Ad. richt-, recht»
wag- (14), mef-snor, Ad. -snore, -Snur
(14), -schnuor, -schnur, recht snoyr (13).
rieth-snier; p. eementarii rithseil (49).
ain ritcht schnuor 7 hangysen (76). ein
richtschnuor der steinmetz-el (1102), -ler
(110b) o. zimmerleut. bleysch-yt (159),
varr. lyt der murer; pleischeit; richt-
schit (75). bleywaag, senckel, n/. pasloot,
waterpasser (116). eyn glichnif) (15).
virnemunge (19, 20. cf. perpend-ere,
-ium). ags. col-thred (94), -draed (136).
lengelhail (147).
*Perpendieulus liane (79. sf. line?).
*Perpendium vernem-, fursetz-, bruf-,
besynn-ung (74).
Perpensa (7. asarum, nardus agres-
tis, vulgago &e. 13, 143) hasel- (73, 143),
wildt negel- (73) -wurtz.
*Perpensura pennig slag (7) gebre-
chen (17).
| (15).
|
|
PER
*Perpentaculum v. Lixale. Preten-
| taeulum.
*Perpeo- v. Perpen-diculum.
Perpera (vno morbo che perverte la
| facia Gl. m., quas? peruertera 110) ein
| vbeltadt (1105), ybelthat (1102) die das
angesicht verkert.
Perper-am, Z -e (110 &e) Ad. nd.
| boes-, erge-, 4 boef- (132), boef- 7 loef-
| (20), bouf- (19), erck- (8, 9) -lich, -like.
*Perpers v. Perpetuus.
Perperus erger (9). bob vnd vnrecht
Perpes v. Perpetuus.
Perpessicius dye steds lijdt (14:7).
Perpessus (i. valde 4 díw passus)
| hd. erlitten (1, 6), -lidden (18), -liden,
-leiden (754), -beyden (sie 7). er- (93)
her- (17) -leden. verledden (20).
Perpeti sere (8, 9, 17), gar lange
)
| (20) iden, leiden (9).
*Perpet-is &c. v. -uus.
Perpetrare (7.commüittere 0 peragere,
| conuicere 1. st. conficere) hd. nd. v'schuld-
en, -igen. ver schulgen (18). vol- (8),
ver- (75) -bringen. volmachen 7 quait
doen (132).
Perpetratio (Z. peraccio im malo)
| buzse vorbrengung (4). vol- Z ver-brin-
| gung (65).
Perpetratus verbrachter; -ta 7. re-
troaeta verbracht sund o. sehuld (75)
Perpetu-atio (65), -itas ZALd. md.
ewicheit sm.
Perpetuum principium sine fine
daz da hat eynen anhaup vnd keyn
ende (8).
Perpe-tuus, -tis -e (76), -s, -rs (132),
adv. -tuo, -tue, -tualiter, -tim (die
Glossen mischen adj. und adv. Formen)
hd. nd. ewich. Ad. ewig, ebig (17) ; ewec-
lihe (152); ewig-, ewik-, ewek-, ebig-
(10), ebegk- (21), eben- (7) -lich, -lichen.
nd. ewich-, ewe-lie, -liken. perpes (ous
pernix -« pes?) rische (17). snel Z
towelic (29).
*Perpix v. Veruex.
*Perplecti be-vaen (11, 20), -fahen
E -kommern (20). slahen (19). slaen
11).
Perplexio zwifel (65).
Perplexitas (Pr.) verwirr- (15, 65
var., v'worr-enkait (7), -enheit (68),
-ung (15, 65) des gemuts (65). bewerr-
7 irr- (8, 9), beflecht- (9) -unge. clein-
mutikeit 7 vnmut (110). v'slagenheit.
van cleinmodicheit (132).
Perplexus (2»« amplexus) d. nd.
beworn, blode; bevan (79). Ad. be-,
vmb- (18 Mrg.), vmme- (8b) -fangen ; vmme-
griffen (13), be-langet (21), -kummert,
Sim., -k. von hertzen (110), -komert (49) ;
V-worren, -wurren (4), -vorn (17), -bor-
ren (1), -bergende 7 irgende 7 behal-
den (9). clein-muetig (110), -moedich 7
V'slagen van hertzen (132). erbleiche-t
(155), -n (752e€d) vor furcht. irre (17).
ver-zeint, -flochten, -knufft; ein zwifel-
ler in zwaierlai zwingniD; einer der da
in bede arm gefangen ist (65). unséftiu
(acc. pl. n.-&t. 6, 169).
— *Perponere hinder-, dorch- (17) Ad.
-Seezen, nd. -zetten, ader leczen (18).
PER
*Perpunctorium(cf. propunetorium)
stuphisen (Sum.).
E SLE erfar- 4 durchsuck-ende
(20).
Perquirere vf)- (19, 90), vt- (11,
-vragen. erfarn 7 durehsuchen (90).
Ferquisitio (7. aequisitio Gl m.)
durchsuekunge (90).
*Perracius v. Perrarius.
Per-, pe- (81), pet- (74, 93) -raria
(4. populus 74, machina) vedrer (93).
phett- (8), phyd- (9) -eler. blide (s1).
pleyde; hant- Z werffendes-werek (74).
kale (18, 23). morte-r, -l (74).
*Per-, pe- (76) -rarium eyn Steyn-
bruch (9), -broch (8, 17), -prueh Z -grub
(14) ; gruob (76). en sten rost (23. v. q.
-rootse petra, rupes q. v. Kil?)
*Perra-rius, -cius (8) 4. rusticus qui
bene noscit lapides pretiosos (16). eyner
der da kann wirken edel gesteyn (17).
edeler steyn kenner (8), er-k. (74). en
edel sten vinder(7) bekenner (23). ediler
steyn (szc 9).
Perrumpere zu riDin (8). enezwey
reyssen (9).
Perserutari Ad. er-farn, -fairen (6);
vorschen (8, 9), herforsen (17), aischen
(15), V'nemen. nd. er-, vor-varen ; v'soken,
inspechtieh werden (225). ondersochen
(132).
"Perserutatio ersuchung Z aischung
(15).
*Perserutator (»« persecutor) v'uol-
ger (132).
*Perseead-a, var. -o («ws pseca-s,
-da) klein regentropflim (64).
Persecare in zwey hauwin (8). eyn
zwey hawen (9).
*Perse-culi, 7 -phile (18), 7 -uili (23),
-nilis (q. v.) ganez (18), gans (23) alt.
*Perseeu-, v. Persicu-m, -s.
Persecutio durch- (75), dor- (15)
-echtunge. erfulg- 7 pyn-unge (20). eyn
fintlich, veintliche (9) anfechtung (7, 8.
9) 7 jagung (7). vvolginge (11).
Perseeutor Ad. echter (9), durch-,
dur- (39) -echter; ver- Z durch-achter
(15). hd. nd. v-, naeh- (1) -volger, Ad.
-fulger 2» malo. pin-er (20), iger (17).
*Persenilis gar alt (8, 9).
Persentire schire entezebin (8. mAd.
entseben cf. Gf. 6, 168). schir fawlen (9.
: sentire »?echen).
Persepe alzu dicke (20). seer d. (132),
vill (110).
*Persepherare v. Perseuerare.
*Persephile v. Perseculi.
Persequi Ad. nd. v-, hd. er- (16), ir-
(8), nach-, noch-volgen Z» malo, in bo-
seme (23). naehhengen (65). durch-achten
6, 65, 76), -echten (7, 65, 75). ver- £
urch-aehten (75). hd. pin-en (20), -igen.
ane- (9), an- (8, 65), -vechten, -feichtin
(8).
*Persetum v. Persicum,
*Perseud-uterum, -oterium (94) (of.
seu-, pseu-dotyrum Gl. m.) ags. dor
hludgaet (136), thor ludgaet (sZc 94).
Perseuerans hd. nd. be-, vol- (132)
hd. -stendig, -stándig (134), -stennick
(21), nd. -stendich. wolhert-(20), vulhard-
PER 429
(109) -ende. beharr-ender (9), -ig (110).
beherrig (65). Ad. stede pe EE
Perseueranter bestandiglieh (75).
Perseuerantia Ad. nd. be-, vol- (132)
-stendieheit sZm., -stantig (sie 1). be-
stennig- (21), verstenne- (18), stede- (17),
stetti- (76) -keit. vnvoreza-te (8), -yt
4 vnv'drossene (9) stetigckeit sZm. vnv-
droDen harrunge (15). be- (65, 110), ver-
(65) -h. wolherdunge (20).
Perse-uerare, -pherare (18) (7. per-
sistere-, -stare (8, 9) Ad. nd. bestendi-
8, -ch, stet (76) sin, wesen (13); be-.,
v- (18) -stan sim. hd. belyben Z harren
(76); ver-h. (68), be-h., -hórten (67); be-,
wol- 7 vf- (20) -herten; be- (5), v^- (18)
-harten; virharn (8), stede bliben (17).
nd. beharden.
Perseus v. Persum.
Persia hd. nd. ein, en lant.
"Persica (cf. eum) en wenden rok
(23). gewendter rock; persich pisces (74).
Persica-ria, -cia (24) (7. siliquast-
rum Das. riet-ach (2), -acher (93. cf.
Sm. J, 166). rotrach (74). rotich (85).
rudich (24, 47). redich (17). ratich; ras-
sel; pfersing, mucken-, flóh-kraut; pfa-
wen-kraut £ -spiegel; wasser pfeffere
(73 s?m.). pfeffer- (125), flach- (74), flie-
gen- (Ki.) -kraut.
"Persiecatus (aw?s, aus psittaeus!)
sychtig (5b).
Persi-, 5/ssw. perse-, pirsi- (bb, 8)
-eum, persetum (755) weitin phellol
(Gf.. cf. pers-um, -iea) Ad. phe- (93, Gr.),
pfe-, pfó- (67), -pfi-rsich. Ad. nd. pers-ich,
-iek, -er (79), -sing (7523). Ad. pers, pfer-
sig (10) pfirsi-cg (9), -ng (111); pir-se
(bo, 17), -De (21), -B (133), -s (8), -sehe
(D; phirssen (3). md. piers-che (11),
-jek (132).
*Persicus v. Persum.
Persi-, perse- (18), pirsi- (55, 8)
-eus Ld. pirse- (11), persen- (18), pirs-
(55, 8, 133), pierf- (20) pirsch- (5),
pfirsen- (77), pue. (19), pirsric-
(102), persich-, pherseich- (1), pfersich-,
pfirsig- (9) -baum, -pawm (1), -baeum
20), -baym (5^). md. persik-, piers-
(11), peirsick- (132) -bom, -boem. bestedi-
gen (18. verirrte Glosse).
Persieus 2. qui frequenter aliquid
patitur (Gl. m.). trincker (74. »« potator).
*Persilium v. Petroselinum.
*Persil-ius, 7 -lus (4) 7. herbg cori-
andri (76). gal- (3), gali- (4) -ander.
Persillum (7. vas picatum 129) gepicht
faf (8, vas (9).
*Persil-lus v. -ius.
Persistere hd. nd. stan, wol stan.
hd. steen; be-, wol- (110^) -steen; foln
sten(18) ; bleyben szm.,horin(8.sz.harren);
be-harren (9, 110), -herten. vol-staen £
-herden (182).
*Persius (s. Perseus) vnus filiorum
(16), en sone (23) Zouis.
Persolere (7. ass?duare dc. Br.) stete
wonen (5), ge-w. (9). spulgen (20).
Persoluere v'gelden (9). herbieten,
wiederumb vergelten &c. (65).
Persolus (7. assiduus Br.) v. Perdius.
Persona (: sonare) Ad. eyn ding,
eyn iglich d. (20), daz vom ym selber
ludet, lyt (Y) luthe (17), lutten (21);
—
430 PER
daz da salber lut (18); daz vor sich lut
(20). nd. en dyngh dat vor, van (22) sik
suluen ludet. eyn eygentlich Z eyntlich
dyncek (19). en ewekt dijne Qu selps-
ende (9), selbes (8), vornonftig (17) wesen.
ein selbstendigkeit des wesens (15).
benemde (Sum.).
Personalis persoenli-ch (20), -ck (147).
Personalitas personlichkeit (20).
Personare (7. resonare 76) sprechen
(/) bekennen (8, 9).
Personat-a, -ia (126. ?. lappa 141. v.
bardana),? persol-ata (Ki.),-a( tpooq«míc
126) groD kletten (114 szm.). krotenbleter
(91). lappa (105. st. lappa /a£.). buch-
holder (126). hüflatig 4 roBhüff (Das.).
*Personatim von person zn p. (68).
von personen zu p. (110) van p. tot p.
(132).
Personatus 4. dcl. wirdickait (65).
2. dcl. ein butz (126). ver-butzet £ -staltet
(Das.) der einen schemeigen an hat o.
ein butzen antlit o. der sich verwelcht
hat das man yn nit kent &c., o. der in
der faünacht gat o. der in einem spyl
ein person ist (88). persoenseap, person-
ait (141).
Perspiecaci-tas, -ter, -us v. Perspicu-
itas, -e, -us.
Perspieari (7. -cere Br.) durchsehen
(110). dor syen Z claerlich sien (132).
Perspic-ax v. -uus.
Perspieere durchsehen (65, 68, 75).
dorsien (132). beschawen (110).
Perspic-ue, -aciter claer- (20), durch-
sichtig- (110) -lich. ;
Perspic-uitas, oft? -acitas hd. durch-
sichtikeit, -schinlichkeit; klareheyd (19).
nd. dor-schinicheyt, -sinnicheit (22);
elaerheit (11).
Perspic-uus, -ax, -acius (6) Ad.
durch-, dorch-sichtig, -suchtig (9), -sechtig
(8), -siechtig, -schinig; dursittig (49), clar.
hd. nd. claer. claerheit (7. elaritas 90).
nd. dorsiehtich, doersiemch (11), dorch-
Sscone (-uus 79).
Perstare Ad. wider-, bey- (9), fullen-
(20), blyben- (65), hd. nd. vol-, wol-stan
sim., -steen (9 &e.). wael staen (11). ver-
ston in pfandtschafft wise (75). stete
beleyben (9), blibin (8).
*Perstrep-are, -ere (65, 110, 132) Ad.
nd. luden, lawten (4, 134), ru-, var. raw-
schen (65), wütten (7), bollern (18). nd.
bo-, bu- (109) -Idern. geschal, var. geschel
(110), gelut (68), geluyt (132) machen.
Perstringere Ad.twingen.nd.dwingen.
zusamene-dw. (100). durch-swingen (69,
Mrg.), -faren (20). senfticlich best'ken (9).
*FPerstromata (7. tegómina, 136^) ags.
stefad-brun (94), -brum (1362).
*Perstucium eyn kirsche (sie bb. aus
narstucium, nasturcium kerse!).
Persu- v. Persw-adere &c.
Per-suere, -swere (9) bene-hin (8),
-en (9).
*Persum (cf. pessum) vntersich;
vernem-, verlief-, zerstor-lich (74).
Persum, saos-p. (127), -persus Z
-erifos (Gf.), soospersos (104), pers-icus
(Sum.), -eus (Gl. Aelfr.) (£. sandic-eus,
-inus &e. cf. persic-a, -um. Gl. m. b,
262) weitin (127, Sum., Gf.). wattine (104).
PER
ags. blawen (Gl. Aelfr.). grauuiu (-crifos
Gf.) Zu saos cf. prov. sais camus (Dz.
Wtb. 722)?
Persw-, in Drucken persu-adere Ad.
nd. raden. Ad. foln komelich, ad. vullen-
komeliken r. roten (9). volkomlich r.
(4), raten (134). volkumenlieh r. (76,
110), o. zubringen (7. inducere 110). tzo
REOR (132). raeden (90). fast raiten
6).
*Persuadibile gleublich ding (65).
*Persuasibilitas gleub-, rede-liche
red (65).
Perswasio raet (20).
*P. in malo boser rat 4 bosrot (75).
Persuasor ratgeber (68, 110). raet-
geuer of tzostocher (132).
Perswasus (i. indoctus) an gelart
(11).
*Perswere v. Persuere.
*Pertaxare 7. palmitare / pr. subar-
eare (szc 16). virdasten (19). v'tasten (11).
Pertensus (4. valde extensus) clam
don (22^).
Pertenuis gar fast dunn (65).
Perterebrare durchboren (75).
*Perter-ere v. -rere.
Pertergere gare wischen (8), wuschen
ader drocken (11).
Perter-rere, -ere (151) Ad. er-, her-
(17), der- (4), v- (5, 23) -schrecken. Ad.
er-srecken, -sehreken (76); hersericken
£o vwirren (1). hd. nd. v-, hd. er-veren.
erfairen (6). grusam (11), grawe (9) ma-
chen. verscheuwen (75).
Perterritus sbst. ptc. hd. herschreck-
unge (5, 1), -t; ersehreck-t, -lich (4);
ersrecke- (18), erschrocken- (76) -lich;
er- (110), ver- (15) -schrocken (110);
herfaret (21), v'uert (5), erveret (20).
nd. v'schreckynge Z vorvert.
Per-tica, -dica (76), par-, por- (1)
-tica (7. pro-nellus? -uellus? 1. cf.
per-nestus, -ca) hd. ricke, rick, recke
(10), reg (67, 133, 152), rig (85), ruch
(20), rahe (104). reck (8, 132). rik
(9, 22, 23). nd. rib (78) vecke (109),
rec (106), reeck Z ruede (11). Ad. rüde
(19); mittel-, nd. metel-rode, -tat (74)
van teyn voten (28). Ad. eyn mitteyl
rude (17). eyn messe-girtte (17), -rute
(9), -rude (8). ein swing rute 4 ein we-
ber-bogen £ -kolb (p. fullonis 653 Mrg.).
wolpogen; wibpaum; hangelbaum (15).
ein stick (110^), lang st. (1102), lanck
stock (132). zaunsteck (91). Ad. stange. st.
dar an man die cleider hencket (75).
st. da man gwant an haht (1), hecht
(2). latte (125). gert, stang; winckel.,
vilg- (fullonmum), mef-rut (14).
Pertime-re, -scere, pertinescere
(152) Ad. nd. vor-, hd. fur-, fu-, fo- (5),
nd. vro-, vru-ehten. Ad. furthen Z int-
sehen (20); entsene (19); er-feren, -schre-
cken, -schróeken (67); gar furchten (8).
nd. ontsien (11). -eseere begynnen zu
erschrecken (68), tzo entsijen of ver-
schrecken (132).
*Per- v. Pas-tinaca.
Pertina-cia, -tia, -ncia, -ncio, -citas,
pertinencia (9) Ad. v'har-rung (1, ?n
malo 110), -theit, -tekeit; hertigkeit 2n
malo; hertikeit des gemutz 4 verhertung
in der boDheit (75) ; v'horte- (18), v'herte-
PER
2) enhartie- C wederspendig- (17),
widerspennig- (8), widerspeni- (9), keü-
big-(Das.), erseli- (8) -keit; mot-, moit-
wille; hert- 7 in-haltung £ half star-
ekait &e. (65). md. hardicheyt, v"-b.,
een-h. (11), erseileghet (79), eyn-pass £
-moyt (147).
*Pertin- v. Pernic-acitas.
Pertinaciter hartwill-ich (132), -iglieh
(68, 110). streng- 4 herttig-lich (65 szm.).
mit kib (126).
*Pertina-ncia, -tia v. -cia.
*Pertinax v. Pernicax.
Pertinax (é. durissimus t assiduus
& stabilis 16) herte am synn des ge-
mutz (75). hertis synnes (8, 9). hart-
sindig (11), -mietig(76), -willig dn &e.);
-heltig (65). v'hart 1mm boesem (110), in
quade (132). y'-hartet (b), -hardet (13,
23), -hertet (21), -hert (4) -hert am sin
75), -hertten (76), -herrig (88). Ad. boef)-
110), vn-willig. on- Z hart- (132), gin-
(20) -willieh. eyn-w. (11), -pessich (20),
-hornick in dem sine (19 wrg.). eenstrib-
bich (81). keübig (Das.). wederspendi,
(17). eyn halfstarcker? ein harter hal
ederiger (65). erse- (8b), ersei- (79) -lig.
gremfig (opera 88. cf. Sm. 2, 110).
*Pertinctus 7. perfecte tinctus genoezt
7 tolleratus gefaruet (20).
*Pertin-encia v. -acia.
Pertinens zuhorende (20).
Pertinenter zuhurlichen (20).
Pertinentia zu-hoerung (110^), -ho-
rung (110), -gehorung (15).
Pertinere Ad. nd. zu-,to-horen, -hoe- |
ren (110b), Ad. -gehorn. tzobehoeren (132).
angepurn (l. cf. Sm. 1, 193). gheboren
(23). hd. ge-born (17). -bern, -berren (21),
-báren (6).
*Perti-nescere v. -mescere.
*Pertingentia be-rurunge (20), -ror-
unge (19), -rueringe (11).
Pertingere Ad. «d. roren. Ad. be- |
(133), bo- (19), an- (Y) -r.; be-ruren;
-ruern, -oryeren; zü stossen 7 ruren ain |
(9 griffen (110); zu-gr., -grifen, -greif
en (134); treffen (20), tasten (68). grief-
fen (132). nd. be-roeren (132), -rueren
(11); to gripen; raken (109, 132). errei-
chen (65).
*Pertrum v. Piretrum.
*Pertula v. Protula. Potentilla.
Pertundere zu-slaen ? -brechen £ |
-ryDBen (20). zerdülpen (126). durchsehlaen |
(15).
Perturbare Ad. be-truben, -druben, |
-droben, -tryeben (18, 76), -truwen (11),
-riechen (1105); v'dorben (18), zerstoren |
(110). nd. be-drouen, -droeuen 72 ver: |
sturen (132).
Perturbatio bedrubunge (90). be- |.
trubung, zornigkeit &c. (65).
Pertusagium zapffengeld (Kki.).
*Pertussis (7. ptisis) griessucht (v5). |-
*Pertusura loch, hol (74).
Pertusus dur-ihhil, -chil, -ahlohten
(Sm. 1, n durchstochen (68). doer
boert £ verlessen (132). beschaben (ves-
tis 110). zu-slahen, -ryDen, -brechen (20).
Peruadere durehgaen (20). ainvirti-
gen (19). anverdighen (11).
Peruagari, -re wandern (1l, 19).
durch-w. 7 -lauffen (20). vmme gen (8). |.
alle vmme geen (9).
PES
Peruagatio vÜschweiffikait (65).
*Per- v. Pre-uagorari.
Peruasatus myt den duvel beseten
(147).
*Peruela v. Peruolus.
Peruellere Ad. v-, gare vf- (17)
-ezihen sm. berupffen 7 pfetzen (126).
Peruenire Ad. nd. komen szm.
Peruerse v'kerlich (20).
Peruersio v'kerunge (20, 75).
Peruersitas v'kerlicheit (20).
*Peruersor verkerer (75).
Peruersus Ad. v'kert, látz (126). nd.
Y'kart.
Peruertens v'kerende (20).
: Peruertere Ad. nd. v)keren. v'kieren
Ie.
| *Peruestus v. Pernestus.
| Peruicacia genaurat (8^) noretig-
| keit (9). vorehtekeit (sc 8). stijflheit
Iu110, 182).
Peruic-ax, 7 -us (132 &e.) radich
| (85). narad-ieh (79), -eg (99). noretig (9).
neredich Z crighig (100). nardieh (20).
forchtig (8). fore redig (17). wreet 7
nagende 132). wyder-wertig (110), -spen-
| nig. kibig, eigenrichtig, látzkopff (126).
subtil (99).
*Peruid-a, -us v. Perfid-ia, -us.
Peruigil Ad. nd. ein, en wechter.
ein durch-w. (126), wecherlieher (65).
| wach-ker (79), -ter (68, 134), hd. -ende,
-g 4& wagig (6). wacker (100). dor-w. £
sere w. (108). woker (11). waecter (20).
Per-, 7 pro- (74, 143) -uinea, ber-
binea (91) (Z. eapistrum Z balubra £
| Ssemperuiuus 74. cf. vinea) ber-, per-
wurtz, beridanich (74). streit 7 yngrun,
nl. vineoorde &e. (176). berwinke (24,
143). sin-, 7 in- (74) -grün (143), -grun (74),
| -grien (91) -grone (47). snit 7 jngrien
| (144). snitgrune (Sum. V). hedrieh (74).
! — Peruiridis ingrün (126).
| — Peruius lück (62. cf. BM. 1024). Ad.
durch-gengich (20, 65), -wegig. doerwe-
dr v dorgenyeh (13). durgenge
, 19).
*Peruix (sí. peruigil) wechick (1).
Peruola d. (Mss. mog.) durch flog
| 8m. ein dorch slag (sc 1'1).
Peruolare durch-fliehen (20), -flien
(85. dorch flehen (17).
*Per-uolus, -uela (23) Ad. (Mss. mog.)
| dorch-fluchtig, -flochtik (19). md. dor
, ulegich (23), doer vlochticeh (11).
*Perurire (7. ignire) hitzen, gluegen,
var. gleuen (15).
*Peruritus (7. ignitus) glueget, var.
| gleuet (75).
| . PPes Ad. fuof) (110), füB (6), fuefà (20),
| fuif. (19), fuf; voef) (132). nd. vot, vuet
| (1), vüt (99).
Pes alaudez rittersporn (Ki.).
Pes asini knoblauchkraut (ki.).
Pes columb-i, -inus (144, Ki, Fr.)
herba) taubenfief) (91 sim.). ? scharten-
aut (144). gotsgnade (74).
Pes coru-i, inus (herba) rappen-
Q9) hanen-fuf) (116, 143) -fuD, n. -voet,
d. gleissblumen (116).
Pes gallinaeeus v. Gallipes.
Pes leonis (cf. planta 1.) sigmarck-
! kraut (74). sincau (Ki).
i
?
PES
Pes lepori-s, -nus (94) haselworz |
(Sum.). haasen-pfódtlein (Ki.), -pfádtle
(144), -pfotlin, -pfaatle, n. hasepootkens
Cr eruce wort (24). katzenklee (116,
144),
Pes miluinus weyhen- o. weingart-
hanen- (143), kráhen- (ki.) -fuf.
*Pes pulli (cf. flammula, gallipes)
hanfVz, Mrg. adra grais (87). hannenfuf)
&c. (14).
*Pes vituli 7. barba Aaron &c.
pfaffen pint, »l papecullekens, calfs-
voet (116).
Pesea (cf. G1. m. h. v.) nufschal (15).
*Pesculum v. Pessulum.
*Pe- v. Pa-ssagium.
Pessarium artzney die in ein fut
gehort (74).
Pessi (pl.?) wüschlin (91).
Pessimare snotlich dun (8). boslich
tun (9). seer, seir (132) v-argen (110 &e.),
& -derben (110), -deruen (132).
Pessimus Ad. (der) aller nd. alder
erg-est, -erst, -este (133), hd. -st. aller-
argeste (152), -argst (Y), -bosest (18),
-bost (21, 110). der argst (68), bost (17).
die arehste 4 boest (132). bo-, var. be-
sest (75).
*Pessolum v. Pessulum.
*Pessul (si. -Ium) ags. haca (94, 136.
hzeca Bsw.).
*Pessula hultzein- o. maleh-slofi (14).
Pessulare Ad. v'riegeln, -rigelen,
-riglen, -regeln, er 7 -tarrefen (15.
cf. dilipostes). nd. vorregelen. grinde-
len (132).
Pes-sulum, -sula (q. v.),-sulus(q.v.),
-solum, -eulum (86. cf. -culi Gl. m.)
hd. nd. vegel, gryndel, klinke. Ad. rie-,
ri, rig- (21) -gel; hultz-ner, var. -er
(715), ein holtzen (7) riegel; grendel,
grindil (86), klingke (55), kligke (13),
klinck (19), klenek (49), kling. swibel
(£. seratura, lignea, 15. cf. schwiebel —
Fr. 9, 244b schwaibel-stecken Sm. 3,
526?). schelder (5). fall-isen (18), -eysen
(20), -dore (19). schlos (141). val slof
(207 vel sloz (pl. ? $m. 3, i fel sehloz
54). hoecke (11).
Pessulus crintil (at.). rigel im sehlof)
(91). klingkeslof) (125). sperling (126).
Pessum ags. spilth (94, 136). vnter
(74).
Pessum mergere nahpisoufan (141).
Pessun-, pessum- (76) -dare /d.
vnder dye fuf) dreden, tretten, werffen
(20); vnder- (19), nider- (8*) -w. md.
vnder de vote treden Z slan; onderwar-
pen (11).
*Pesternata v. Pastinaea.
Pesti-ecus, 7 -ferus (110 &e.) Ad.
siech; su-, si-chtig ; schelmig (65, 110).
nd. zieck.
*Pestichiaria v. Galega.
Pestifer sucht dreger (19).
Pesti-ferus, -lenticus, -cus (qq. v.)
(4. morbidus 1) Ad. suchtig, sichtick
(18), siechig (76), suchtebrenger (20).
nd. zukich, zuuckedreger (11).
Pest-ilens, -ulons (8) vngehewr ster-
ben (9). vngehuer (sc 8). schelmig (65,
14). zerstorlich (65). keib-, sucht-iger (74).
PET 431
Pestilentia d. eyn suchte, ster-
bende s. (8) sterbunge, siecheit (20),
der schelm (65, 74, 93), zerstorlickait
des schelmf) (65), plaege (19), gemeiner
tod (74); die peste- (4), pesti- (110) -lentz.
nd. zuke, steruinge, plaghe.
,"Pestilentieus (cf. pestiferus) der
die sucht hat (8). schelmiger zerstoret-
ter mensch (65).
*Pestilentie besmitzinge off die gaue
godes (132). bewel (126).
Pestilentus sterb- (1), ster- (5^)
-suchtig.
*Pe- v. Pa-stinaca.
Pestis Ad. scalmo £ scelmo szm.; fihu-
sterbo (Gf), schelm (65, 74, 88), schelm
sucht (46); schelmige zerstorlickait (65);
keib (74), suchte, sucht, suycht (19), suetht
(20), sewche (9). nd. zuke, zoke.
*Pext-is, -rix v. Pistrix.
*Pestulons v. Pestilens.
*Pestulus vinne (11).
*Peta (cf. petus) schilherin, gaile,
vnkewsehe (74).
*Peta (herba, cf. beta) bieza (120).
malta (105). melda (121).
*Petacium (cf. -cia Gl. m., pietacium
&o.) brief (121). fleeh (Sum.).
Pet- v. Ped-agium.
*Petalaster (7. furfures) klie (23).
petula sunt fures (76).
Peta-lum, -Ilum 7 -mellum (7. aureola
in ea fronte pontificis 16 16 sim.), peca-
lum (147) estrich- (147), marmer- (68),
eyn vierkant marmel- (132) -steyn. pe-
tala pedulun (&Gr.).
*Peta- v. Petu-lus.
*Petamellum v. Petalum.
*Petas-ina v. -ma.
*Petas-ius v. -um.
Petas-ma, -ina (76) (7. cortina, 20,
ornamentum templi appensum 16.cf.penta-,
pera-, peripeta-, pate-sma) Ad. nd. vor-,
hd. fur-, vmb-, nd. om-hane, Ad. -hang.
gemolt vor- (8), wur- (9) -hang. vmb-
ganek (se 20), -hanck in der kirchen
(15). hane (107), eyn vanck (132) van een,
eyn beest (2« petaso!) gezelt (18). telt
(23). tepieh (6). dephieh (21). dep-pich
(0), -ehe (17), -t (b). segel (46).
Pe-, pen- (10) -taso (7. parna 10. cf.
perna) ein ba3?cke (barcke 10). schenekel
o. hinderhamm (91). vorderst hamme (v.
a. 1618). h. sambt den rippen (v. a.
1735 Sm.) ein ripbrate (111, Das.) von
eim Schwein (Das.) ein bratschwinlin
(110), span verlin (68), speen vercken
(132) 4 melius ein syten speckf (68, 110),
eyn sijde speckf) (132); £ ein stuck von
einem braten (110), braden (132); adir
schinek (68 Mrg.). schunek (135).
Petas-um, -sum (75), 7 -ulum (68),
7 -us (q. v.), -ius (Sum.) (7. petaso Gl. m.,
latum calczamentum 16, Gt, alatum c.
Gt, c. Mercuri? a, gr. peto 2. volare Pr.
cf. tévaO0C) scrite- 4 fluge-scuoch sim.
(G4. 6, 419). seritscóhe (121). schritt-schuch
(68), -elschuoch (2).
Petasuneulus specbach (Sum.) ein
kleiner schinken o. schaubhut (Ki. of.
sq.) die hinderst hamme (V.a. 1735 $m.).
Petas-us, 4 -um (68, 74, 110, 132),
-sum (75) scritscoen (107). wit- (75),
432 PET
streyt- (74) -sehuch. sehaubhued (125).
calciamentum dc., etiam eyn weerhaen
(132), vrhan (see 1102), vran (sic 110b!)
*Petaurare man op dye huyt werpen
(147).
Petaurista springer (111).
Petaurus v. Peturus.
Petax v. Procax.
*Petellus kalb (74).
Pe-, pet- (76) -tere Ld. nd. bidden.
hd. bitten, bieten (Y), byeden (£7 requi-
rere D), begeren (110).
Petibilis biedelich (20).
*Peticius v. Petilius.
Petig-o, -io (18) (7. pru-, pro-rigo)
iukedo (121). iuckede (100). iuchede (120).
schurf (9). sehorf (283). grint (18, 23).
ags. tetr (94), tér (136).
Peti-lius, 7 -cius 7 -tus (147) (cf.
Gl. m. 5, 273) empsiger pieter (74). die
bidt (147).
*Petilus v. Petulus.
Petiolus v. Pediculus.
Petitio bidd-unge (19, 20), -inge (11).
bede (20).
Petitor Ad. nd. bidder. Ad. biter (4),
bitter (76), byeder (5), beder (11).
*Petitus v. Petilius.
*Petolari v. Petulari.
*Petoricum (sf. petorritum, cf. be-
toritum) holtzwagen (75).
Petr-a,7-ella (147) Ad. steyn, schy ffer-,
platt- (74), blat- (62), fletz- (64) -stein;
felB, fil (62), schrofen (126), blatta (93).
nd. sten, stien (11), keye (108), schever-
stein 4 leye (141).
Petra focaria (cf. piritis) ags. flint
(94, 134).
*Petra,plecta-(121,Gf.), pecti-limatica
slifstein (121, Gf.).
Petra salis salzstein (Gf.).
*Petra-nelium, -pium v. Lapatium.
Petroselinum. Cf. petronel :. herbe
genus 06 mel candidum (16). petra-pium
7 -uelium felswurtz (15).
*Petrare (7. populare) pleyden werffen
o. mit dem werck werffen; ver-steinen,
-herten (74).
Petraria v. Perraria.
*Petrasi-lium, -ndula &o. v. Petro-
selinum.
*Petra-uelium v. -nelium.
*Petrella v. Erigeron. Petra.
*Petrieulus v. Paristulus.
*Petrifodina stain-grub, -pruch (74).
Petrinus (cf. petrosus) sten (93).
stayniger (74).
*Petri-seus, -tus &o. v. Paristulus.
*Petrix v. Parix.
. Petro, g. -onis stayn (14). der leyen
of scheversteyn scherver of stucken (141).
*Petro-cilinum v. -selinum.
*Petrolium santpeterf)ol (74).
*Petrolla (cf. petra) plaitstein (74).
*Petronel v. Petranelium.
Petro-, petru- (4), 4 hypo- (125, Br.
sí. hippo- Ki.), 7 oleo- (genera apt mr.)
-selinum, petr-osilinum, 7 -osillinum
(141), -ocilinum (147), -asilinum (6),
-osalinum (93), -asolinum (76), gew.
-osilium, -asilium,-isilium (46),-isellum
?-ocillum 7-ocinillum(G1.m.),-oselignum
PET
PIC
(136), -osolium (s7), -asindula (v.|der (74). walzend ovgen (93). glar- (128),
pipinella) -apium (147, 7. oxilieium
24: q petros eí selinum ;. apium Br.),
persilium (143) petrosil a, pedarsilli Z
federscelli sim. (Gf.). petirsil (121). peter-
sillege (17), -silige (4), -silge (3, 4, 153),
hd. -silgen, -silie (20, 110b, 132), -cilie
(23, 141), -celie (11), -tzylge (125), -sili
(6), -sil (91), Ad. -ling, -lin. (6, 87), -lein
(1n, -li (46). per'lin (5). beterli (93).
aggley somen (19). agelegen 7 aquerley
(T7). astrentz; moeisterwurtz; angelica
(126). inposilenon (aus hipposelinon
herba hortulana dicta (141).
*Petrositas steynheyt (20).
Petr-osus, i -inus -uus (147)
steynetht (20). stienich (11). schever-
steynich, leyych (14:7). felsig (75). schro-
fechtig (126).
*Petru- v. Petro-selinum.
*Petruus v. Petrosus.
*Pettere v. Petere.
*Pettichiaria v. Galega.
*Petuita v. Pituita.
Petul- cf. Pecul-,
*Petula (7. meretriz; -lus ?. importunus
in petendo 0 luxuriosus 16. cf. petus;
2« vetula?) dump wif (79). dup wyb (8^).
*Petula sniteloch (85. cf. pere-, pret-
-ula).
*Petula v. Petalaster.
Petul-ans, 4 -eus (110) -eus (132)
(Z. procax, pureus 136) hd. nd. geyl.
geylich, verwent, onkuyseh (107, 132).
virwenet (20). ^d. vnkusch szm. schamper
7 freuel (126). hirti- (mAd. schweiz. hirte-,
meister-) -los (Gt.). welich 7 vertart (109).
eim vngestumer buler (65). «gs. uuraeni
(94), ureni (136).
Petulanter hd.nd.geylich. vnkeusch-
lich. (110).
Petulantia geyl-, gal- (6) Ad. -heit,
-icheit (23, 132). gaylkeit (134). vnkeusch
begird (110). wurcklieh vnkunschait (65).
freuenheit (126). virwenycheyd (19). get-
lose (Sum.).
Petulari (Br. &e.), -re, petolari geylin
(8). hd. nd. geyl sin. vnkeusche werck
heissen (110b). vnkusche w. heischen
(peeulari, a/ph. pet- 1109). vnkusch w.
triben (68). onkuyssche wercken eyschen
(132). scherezen (9).
*Petularis vir-wenelich Z -ezart (19).
darcen (darten? £4 verweent (11).
*Petulator betrieger (110 s?m.).
*Petulatrix betriegerin (68).
Petul-eus, -eus v. -ans.
Petu-, peta- (68, 75, 76, 110, 132),
peti- (Gf.), peeu- (9) -Ius (£g. equus qui
habet albos pedes, aus WOlXU.0) ein
pu rof (75) mit wyssen (75, 110),
reyten (68. qus witen mzssv.! fussen,|
fiessen. en pert mit wissen voessen (132).
wey Dfussi-g, -gs pferde (74). weyshaubig
(sic) pfert (9). wiÓ hubesch phert (8).
en wit votet pert (28). pert dat wytte
voite heft (147). fitiluee £ fizzilueh (Gt.).
Petulus v. Petula. prc.
*Pet-urus, -aurus (Br.) op dye huyd
werpynge (147).
*Petus (7. limus q. v., gueleus Br. &c.
»« petulus) /d.nd. geyl. hd. geyl.e, -t
(18). vnkeuscher; beschyemer, schilhen-
glur- (126) -augen. vber-sichtig (110, Das.),
-senig (110). schele off bysienich (132).
der krum vber sich sicht (88).
Peuce-, peuci-, pence- (87?, 146, Sum.
v), 4 panci- (74), proce- 4 peneg- (85)
-danum, pense-damum (3), peuced-
anus (74) -omiea (24) pantedonium
(9?) (v. fenieulu-m porcinu-m 73, -s
-s 9?) hd. nd. har-stranc [c 85, Q£),
-strang, -starck (73). Ad. wilder (74, s7,
146), sew- (73, 128), sau-venchel. sehwebel-
(128), schwefel- (73 &e.), hirfb- 7. per-,
einmal hys- 4 ber- (74), hirsch- (8, m.)
-wurtz. berenerüt (proc. 85). «gs. cammoee
(949).
Pexare (Br. &e. cf. peetere) hubseh
machen; orniren in allen dingen (75).
*Pexim, pexe (75) zier- (68, 110), cyer-
(132), hubsch- (75) -lieh.
Pexus ge-kempt (68, 110, 132), -strelet
(76), -fotzt (vestis 126). georden-t £
-iert der zir nach; hubseh geordnet;
ornirt (75).
Ph v. F.
*Pia milde 7 barmherticheyt (23).
Pia mater, piameter (64^) (cf. dura
m.) ynner hyrn (27^), h.-vel (74, 93), h.-
schal (64*).
Piacularisa offerhande tegen myfdaet
(1/52) NE
*Pi- v. Pin-, pri-aculum.
Piaeulum /d.7d. sunde, quale, schult,
dot, genade ; artze-tie (5), -die(23); artzney
7 gedinge (74); bed-ynge (23), -nige (sze
5). hd. sunta (Gf.), tode (74), tod, doyt;
qual- (18), bidd- (21), reynig-, reyng-
unge; reynunge der sunden (20); bufje,
messetat (100), helig almusen (8), heylig
aliuz (9), taglieh sund (1).
*Piales nomen herbe & agelstra (141.
2« piea).
Piamen Ad. genade. Ad. nd. gnade
? sunde, der s. (18). eyn arezdye (21).
reynunge (20).
*Piameter v. Pia mater.
Piare, pyare (11), pyo (16) Ad. nd.
reyni-gen, -chen (11), of? von, van suns
den; be-hagen, -hanghen (23). Ad. reyus
gen, zieren (8), eziren (9).
Pia-, pina- (Ki. a/ph. pia- 110, 132);
pine- (Das.) -ster (7. pirus sc 16, pinus
syluestris Gl. m., et. rez apum 7«. apias-
ter!) hd. kin-, kine- (152), kyen- (68,
134, 151), wilt kin- (6, 4), w. kmen-, nd.
w. kene-, wilder kien- (75), w. zirnen-
(Ki.), wileken- (7), wil eken- (23), wecken-
(18), piech- (132), biech- (1102), buoch-
(sic 1105), wild birn- (sc 76) -baum,
-bom, -boem. ein wilde forhen (Das.).
Piatio reynunge (20).
Pica agala-, agal-, agele- (Gf), agil-
o agel- (Op.) -stra. Ad. agla-, angle- |
secundum sweuiam V), agerla- (111),
agelei- Z agele- 7 agle- (0».), aglu- (77),
agel- (76, 93, BM.), algeri- (103), ala- (9,
4), ale- (8, 90, 109), Ad. aL, el-, a- (5,
17), ege- (23, 78), hei- (109) -ster. agel- |
stur (Ob.), -sturr (34), -stren (134), -ele
(BM.). egestre (99). exter (11, 109, 132). |
aigelstr-ow 7 -ay (17) agaza (Gf. a-
6), &- (Das.) -gerst. agrest (64b). alezel
P atzele (8^). Ad. atzel £ arstel (67).
adzel (13). azel (16). ackzel (19). hetz
(68, 110). hehe-ra (141), -r (76). pijeke G. |
PIC
lancea Kil.). Marg. 2n 3: Alpi pen ca bas
iot habet on (n?) nas quot (?) habet gras
(versetzt aus: pica tot habet pennas albas
quot nigras). In breui tumca saltat saxo
quasi pica.
d ur (auis, cf. pictileus) regeling
11).
Pie-, pig- (1) -ardia (gd. patrza, regio,
eiuitas) pigardie (1). bieardy (68).
*Piear-dium v. -ium.
*Picardus (anders G1. m.) pickard, einer
yon pleardia vf dem landt (75).
Pieare pecken (147). pichen (kxi.).
*Pieariator Ad. becherer (Mss. mog.).
Piear-ium, -dium, -ius (69, 134),
pietarium (15) (cf. pecharius, pecarium,
baeehar, erucibulus)/Zd. becher. bacher
(6). becker (23, 68). bick-hard (134), -art
(69), cf. picardus? ein schiff-bycher (1102),
-pyeher (110b). ein schijff peker (132).
*Piearius (7. spicul-, lance-arius cf.
prec.,piea) pijck-ier, -enier, -enaer (Kil.).
*Pieax v. Pilax.
Pic-ea, -ia, -el (74) pech-baeum (20).
-boem (132). pic- (11), kinde- (12) -bom,
hd. bech-, kine- (13) -baum. vorh-a (93,
8f), -n (15). worhe (100). farch (7).
wichehe (8b. aus bi-? cf. piceus; oder
€f. wecken piaster?). roth- 7 kien-, var.
küh-tanne (Ki.) tanne (75^). danne (752).
taun £ péscés (14).
Piceare (Br.) bichen (20).
*Picel v. Picea.
*Pieenus pekicht (79).
*Piee seuo ags. unamaelti sperthi
(91), einumelti spreui (136).
Pic-eus, -ius, -teus (76) Ad. ding
von beche (4); ein d. daz von b., bech,
bede (18) ist; ein d. von bech gemacht ;
bachin d. (6). nd. en dinek, dineh (23)
dat van pecke is, p. is ghemaket (22),
pech gemaicht is (132). beheihe (100).
bech-eche (85), -iek (19). pech-in (175),
-et (20). pickich (11). peeeken (14*).
*Pieia v. Picea.
*Pjeineus (gentile) piciner (5b).
*Picius v. Piceus.
*Piclicius (cf. pict-icius, -acius sm.)
lapper (8^).
*Pije- v. Pig-mentum.
*Piemeus v. Pigmeus.
*Pieontus (auis) royddel wye (19).
pitonius (auis) rudel-ine (Sm. 3, 167),
-kin (20): Cf. picallus? pietelus ratile
t rotling (pzscés 75)? : biturus rentile
&c. q. v.?
Pier-is, -idae (quas? laptuae 1369),
-uda (qu. laptuea 136^»), pigridae (qu.
laetueae 139) wildiu latecha ( Sum.).
weg-weif £ -wart (Ki.), -lüg (144) £ son-.
nenwirbel.
*Pieta gemelde; rocke (7. tunzca 74).
*Pieta v. Plecta.
*Pietaci-aà v. -um.
*Pietace- v. Pictaci-.
. *Pieta-ceiare, -tiare (134), pittacistae
(sic st, -àre 99) Ad. nd. lappen. pletzen
(7). scehueh pl. (V. sec. 15 Ob.) bletzen
D 110). blezen (76). blatzen (6). flecken
76). flicken (8, 75).
Piet-aeiarius, -aciator, -acionarius
(110 &e.) -aeionator (107), -arius, -ator
(5), -aeius (28, Fr.), -ieius (79) Ad. nd.|
DiceENBACH GLOSSARIUM.
PIC
lepper, lapper (107, Fr.). schu- (Fr), der
alten schuh (74) -macher (Fr.). schoe-
mecher (132).g9bletzer (75). sehuch-, ear.
schuo-bl. (110). rewse (74). alt-r. (4),
-reuf) (74, 175 var. Fr. 1, 223), -ruBe £
-ruf, vig. -büesser (75), (reis Sm. 9, 131,
-reif) Fris., Fr. nd. oldrüse Adelung), -püs-
ser (3. -butzer Sm. 1, 212. BM. 284. Ww. v.
renouator). reffler (4, 75. cf. 4 h. v. alt-
reffer Fr. 1, 22). flicker 7 sehuch-fl. (75).
saftier (107. afrz. sa-, cha-vetier pie-,
pit-taciarius).
Pitac-iatus, -eatus Ad. ge-lappet,
-Hiekt, -pletzt, var. -bletz (110).
*Pietacio d. (Mss. mog.) lapp-, mal-
(1V) -unge. pietatio 2. epistola breuis
et modica (16. cf. sq.) kurtzer sandt-
brieff (755).
Pie-, pye- (126), pit- (19, 94, 126,
130, Gf.) pi- (6, 100, 121, Sum.), pe- (q.
v. Gf.), pis- (Gí.), rie- (s. w.) -tacium,
pieta-tio (v. pre.), -tiuneula (74, Br.),
-ceus -à, -um (110), -eius, -men (9), -rius
(69, 134), -rium, pietorium, pitac-ia
(pl. , sg.? 125), -us (18. s. «.), -iolum
(121) (aus TWtEOCXA0V, vll. 5 TUXTLOV. S
peeia sim.; pietacium 4. epistola breuis
| et modica; scedula de membrana excisa
Br.; cori? particula solee repeciate insuta
Br., Sim. 9, 4 &e.) pie- (pe-, pit-, pis-
Gf. &e.) -taeium, -taceia (759, cf. -tacio)
brieff (20). prief (pit. Sum.) kurtzer
santbrieff (75). 7 -tacius koreze epistel
o. zedel(8 szm.); 4 -tacius sim., -tarium,
-torium oc. Ad. nd. lappe, bssw. lapp,
lap. seoelap (107). schoelp (132). pletz
(X). blatz (6). sehuochbletz (-taceus -a
-um, e£ epistola dc. 110). fleek (v4, mos
dicum frustum pannil corei 4,et. parua
cartula 16). lym-mel (V, Kaisersb.), -bel
(cf. Fr. 1l, 615€) o. schoch o. abschrot
von pergamen (74). lümplein; pyot.
ród- 7 táf-lein (126). querder (3, 9).
korder (4) «gs. clut (94, 136). pieta-
eium, -lium (122) ga//. tacon (122, Gl. m.).
pit-acia smehrsalbe (125). pletz 7 kleb
dueh (V). -acium, -tacium blatz 7 klab
tüch (6). ehlebe- (G£), elebi- (Sum.),
clebe- (100, 130) -tüch. debetóh (sec) Z
bletzo (Z. modicum euriolum £2 sceda 121).
ble- Z ple-zzo; ulee 4 flech 7 petacium
4. modicum euriolum);riumo (ca/ceamen-
forum; Gf.). zapphe; brislappe; plezee
(100). pitatia Z. scriptura 0 sunt cedule
caríarum quas zaducei $n fronte gere-
bant (16). pu- (Sm.), rie-tacium zadel
(Sm.). lange zedel als die maler machen
(15). pittacis d. pl. seichin (Gf. 6, 73).
pitaeus (q. cf.) sye doch (18. aus kleb-
duch sZm. »« psittaeus sittich ?).
*Pictaeulum py- (132), be- (68, 110)
-nsel.
*Pieta-lium, -men v. -cium.
Pic- v. Pi-tancia.
*Pietaria lepperynne (20).
*Piet- v. Pic-arium.
*Pieta-rius v. -eciarius, -cium.
*Picta-tiare v. -ciare.
Pieta-tiuneula v. -cium.
*Pieta-tor v. -ciarius.
Pietau-ensis,-iensis, -is van peutau
(132). von den landen (110. cf. sq.).
Pic-, pi- (132) -tauium das land von
peu- (1100), pen- (se 1102) -tierf. dat
lant van peutiers (132). pietauia pietez
(Gf.).
PIG 433
*Pietelus v. Picontus. Pictileus.
*Pieteneus v. Pietileus.
*Pieteuius (piscis, cf. prc.; untersch.
von pietileus) regeling (4).
*Pieteus v. Piceus.
Pictiacu, pietus acu (94) ags. mid
nedle a- (136), midh naedhlae sa- (94)
-siuuid.
*Pietieius v. Pietaciarius.
*Pictil-eus, -ius, -lus, pectillis (98),
picte-lus (75), -neus (3), pue- (1), pu-
(74) -tillus, pictullus (134) (pescés; auis
lY. cf. pic-allus, -teuius. pungilus.
pusillus v.lubigo. orena. brasmus.) Ad.
roge-, roghe- (107), roege- (132), roeg-(68),
rog- (69, 134), rag- (6), reg- (74, 110),
rig- (21), re- (77), reche- (17), rechk- (1),.
recke- (10, 19), reke- (11, 12, 93), reck-
(18), rec- (98), rot- (75), rob- (7) -ling,
ine (11, 107), -lingh (98), -linek (19),
-lineh (28, 132), -lin (1102), -lieh (21),
inge (77). reckelig ein durr visch (put.
74). ratile (75). prasm (3). brozsem (4).
*Pieto, g. -onis moler (8, 9). mailre
(147).
Pietor (4. al. depingens parietes 76)
hd. nd. ma-, gew. me-, mo- (1102), mal-
Cue molor (4). malre ( 108). meelre
i 5
*Pieto-, pietu-rare Ld. nd. malen.
*Pietorium v. pietaeium.
*Pietorium malhuf (68, 110). mail-
huyf (132).
*Pietullus v. Pictileus.
Pietura hd. nd. mal, mol- (1102),
nd. mel-unge, -inge. Ad. ge-mel (91),
-melde (5), -meld (76), -màld (6), -molt
(8), -meltz, -mileze (21), -milsche (17).
*Pieturare v. Pietorare.
*Pieula peh (Gt.).
Pieus hd. nd. specht (rot von farbe
64). hd. speecht (19, 48), speicht (3),
spechte (10, 66, 70, 151), spet (103), spech
(13), speek (3. cf. passer), pawmheckel
(14), hetz (76). ags. fina, higrae (94, 136),
higera (942)
*Pichardus v. Pygargus.
Pi- v. Pe-donius.:
*Pidugio v. Piduuium.
*Pi- v. Pe-dulus.
*Pidu-gio (v. runcina), -uium (cf.
bidubium) earter 7 kart isin (104).
*Pie v. Piga.
Pierieus (7. musatieus) die myt
pyppen ombgheit (147).
Pietas nd. nd. mildicheit, hd. miltig-
(6,65), milde-, miLkeit. gunstig gemute
gutis willen susigkeit (9 Anh). christen-
lich verbintnuf Z glubd des thauffs (65).
*Pifiealus (7. fundulus) steinbif (17.
cf. saxatilis).
Pig-a, -e (74) summitas nari-s! 19,
-um Br. »« pirula? s. natium nates
Br. &c.; bursa, pr. testiculorum, a pige
gr. i. depress-um t -io 0 fons lat. 14, Br.
aus »« XOT] »« Tjj7)), pinga (18); pl.
pige (sunt nates 3, 15, wmple burse dc.
19; sg.? 4), pege (11), peye (19), pie
(sunt nares! 16), ein ars-bal (3), -balle
(17), -back piga, pl. -backen peye (19).
arsch belle (4). ersbille sg., eersbillen
pl. (11). gros ars bellg (9). gro ars bag
(8). arBkrin (75). eyn neser (pige 19.
aus bursa »« nares?) ver-dringung,
55
454 PIG
-druckung (74). zu brestung (18). to
berstinge (23). eulsaek (147).
*Piga (st. pila? cf. beige?) fin bun
aceruos Gf. 9, 528).
*Pigan-on, -um v. Peganon.
*Pig- v. Pic-ardia.
*Pigardus &o. v. sq.
Pygargus (v'0Y2DT0G 91, 125), pigar-
gus 4 -gum (Er.), -gon (76 var.), gew.
-dus, pieh- 7 big-ardus (3) (au2s, parua
auis; egnota bestia 16; »« bistardus s?m.
cf. pipargo. pitargus bordonm Gl. m.
eoturnix.) Ad. ein trappe (132, 151),
trapp, drappe (133, 152). rephun, prach-
uogel (74). kingel (49). gemsengscehlecht
(91).
Pige v. Piga.
Pigella (7. artoptaà Br., Gl. m.) vat
dat neder ind cleyn is (147). ein vaf
(68), nyder-v. Zeyn koch ysen (110). ein
nedder vas 7 koche yser (132). blatte,
var. platte, 7 oblatten form (kKi.).
Piger Ad. trege, treg, trág (6, 134),
drege, dreyge 4 snode (21), fule (8),
langsam (9), sechlufe (126). md. trach,
traech (132).
Pige-re, -t mp. (»« pigrere) Ad.
irege, drege, trág (134), traeg (68), nd.
trach syn. traegen (132). sewmen (9).
somyn (8) v^triessen (110^), -driefen
(10), -driessen (1102), -dreten (23), -tri-
ben (se 18). Zmp. 10 dreget (19). et tra-
get (11). ydt v^-traecht 7 -driet (132). es
ver-treuft (1105), -dreufbt (1102), -trusst
(69, 134). hat verdruf (68). vnuerdraf-
mich (sze 12).
*Pigillus churzibolt (131b, sm. 141,
Gf. 9, 113. cf. eieladis. kurzebolt BM. 221).
*Pigmen-sarius v. -tarius.
*Pigmentaria appote-ck, -kerin (74).
Pigmen-tarius, -sarius (79) (cf.
grutarius) pimentari (Gf.). apote-ccer
(93), -ker (132 szm.). appentecker (7).
apteker (8, 9). driackler (125). spetzger
(74).
Pig-, pie-mentum, pimenta (131)
(7. elaretum 110 &e.) pimin-ta Z -za sem.
(Gt.). biment (131, Gf.). pig-ment (7, 23),
-mer (85), -raer (79). Ad. salbe. hd. nd. salue.
mal-unghe (19), 3nge (11). Ad. honig mit
win, luterdranek sem. lactewerie (100).
appoteckerey (91). zesamen gestossen
speeery (75), vil specerey (64).
*Pigmentum (»« figm.) v. Poema.
Pig-, 4 pic- (75) -meus getwerch (8^).
zwerg (110). dwerch (132). mensch der
ds eins elbogen lang, var. hat-l, ist
(25).
*Pignera-cius, -tieus dat men vur
eyn pant sett (147).
Pi-, pin-gnerare (7. rem, soluere v.)
Ad. pfe-, phe- (8), pe-, pa- (13, 23), nd.
pey-nden. pfant (9), zu pfand (110)
Setzen. pansecen (13). pant setten of
ontfangen (147).
*Pignera-tiecus v. -cius.
Pi-, pin-gnorare, pignorari (9) (7.
federa fümare Br.) hd. zu sammen glo-
ben, geben (18). nd. to same-de, -ne, -n
louen, vesten. fruntschaft bestedigin (8).
frewntschaft bestetigen (9). fryden o.
frid machen o. ver-sienen (1102), -sunen
(1109). pfenden (46).
(7.
PIL
*Pignoratic-us, varr. bius, -eus eon-
tractus jn pfant wib vberkummung 7
pfentlich kauff (65). *
Pi-, pin-groratio pendunge (20).
Pi-, pin-gnus Ad. nd. pant, wedde
(99). hd. phant. gen. -eris 4. vadium
(Br. &ce.). hd. pfant (9, 110. &e.), phant
(8). gen. -oris z. filius 1 amor 4 signum
amoris dc. (Br. &e.). ein sone o. ein
Zeichen der libe (110). sun Z liebe 7 z.
der lieb 7 bestetunge der liebe (9). son
o. liebe o. z. (8). tzeichen der lieffde
(132).
*Pigonia v. Peonia.
Pigra v. Gerapigra.
Pigrare traegen 7 fulle sin (20).
Pigredo v. Pigritia.
Pigrere trege sin (20). dregen (19).
tragen (11).
Pigrescere begynnen Ad. ful 7 drege
sim. zu werden, nd. vulto w., vul w.,Z tra-
ghen. b. trege zu sin (Y). beginden zu
drege werden (18). trág w. (134). treg
sin (110). v'driDen 7 drag sin (13).
*Pigriari v. Pigritari.
*Pigrieitari ful sin (5b). n/. vul syn,
vulen, vullen, merren (99), sumen (79).
*Pigridae v. Picris.
Pigri-tari, -tare (21), -ari (64€) Ad.
trege, drege, dreyge (20), fule (21), fole
(18) sin; faul sein (64, 134). verharren
(64).
Pigr-itia, -ities, -icies, -itudo, -edo
tra- (12, 23), trae- (11, 20, 132) -cheit.
Ad. trege-. drege-, drage-, traig- (7),
ful-keit; trag-, treg-, drag- (110), ful.,
vaul- (9, 144) -heit. langsame (126).
*Pigue-re, -scere v. Pingwere.
*Pigu-s, 7 -us (Gf.) biger (Gf. 9, 46)
vrm. missv. dus piguus 7. piger 7 vere-
cundus (Br.), ital. pigro (Gl. m.). ver-
drungener, feuchtgemachter (74. cf.
piga). dromich, traich, law, loey &c.
(147).
*Pigare v. Piare.
Pila (»« TOÀY Gf: 1 GT. mo: 103) 22 fpi:
locellus cwm quo luditur; et. taberna;
mensa rotunda; ciuitas; pyla et. dic. pes
pontis & quod. sustinet parietem 1 effigies
hominis in compitis posita 0 instr. con-
cawwm. in quo frumentum teritur 0 aliud,
à, pindo, os tela, romanorum (Br.). Aehnlich
unterschieden pila «und pila im. Br. &e.
hd. nd. bal, ball (6, 110, 132). d. balle,
baal (pila 68), pal (1 de ludo, 74, 104, Gt.),
balla (pille 121; 7. offa 120, Gf.), palla
7 -o (G£), schibe 7 pale (77). durehbslag
i syp (Z. eola (b^). pille (67. cf. pilla),
boltz £ pile (10). pheil (7. £e/um 1). pheiler
(1, 71). pfeyler; palspil (74). pyl Z spyl
? tauerne HO 132). spyl 7 pfiler (pila
(110). tabern (17, 68, 110). piler (b^, 1't,
i. pes pontis 12). pyl; dribbel (terzt pul-
tes 19). tribel o. twirel (instr. culin. 1).
(anders triebel tudieularr.2, 3875. tribel
Sm. 1, 471. tribil G£.). en trebeler (vas
dc. 22, 93). twierel (71). thaberne 7 kewle
(9). kule; morser; ribehulez; sthosse
(schosse?); stutzer 2. sustentaculum pa-
véelàis (10). stutte, schairpost (147). Ad.
(£é. vas concawum. dc. 4) stam-phe, -ph
(104, /nfervor pars 130, Gf. cf. pilum),
-pf (8, 74, 75, 93). kolb; weinhaufje (74).
brucken fufó; dauerne; hare; ribholez
PIL
(8. ioch an einer prucken; tafern (r4).
bruckfuf) ? ioch der brucke; katel 7. pes
? Sea-, varr, sta-bellum Zmaginis ; tafern
? schinthutte pila 2. taberna; stossel
pila tonsa 4. quas? contus (15). pfeffer-
St. (74). hd. stofel (8, 21), stussel, mor-
sel; m.-stoessel (46), -steyn (1). mofer
(21). nd. stoter. hare; swieboge (11). bickel
(8). chloz (104, Gf.). en erwet schiue (222).
schive rotunda; also dey erweten mede
tho wrivet pila (7) tunda (99). as.
tho-tor (94), -thur (136^), -rr (1363. -dhor
a ball Bsw.). pilla may-sel, -ssel, pickel,
grabeysen (74).
*Pila fluentina springball (125).
P. manu-, palm-aria, lusoria, re-
eussatilis kaets-bal (Kil.). kaDbal (Chytr.
Cf. Fr. l, 502b, 505€. Gl. m. 5, 110).
P. odorata desemknop (Chyt.).
*P. paganiea kreifball (125).
*Pilamancia v. Pyromantia.
Pilare s. v. Pilarium.
Pilare (7. tundare 22b, Zn pila tun-
dere t batare &oc. Br.) stoyDin (19).
stossen 7 vífkratzen (szc) 4 har (1109),
hart (110b) strelen. stoessen 7 katzen
(cf- pila manuaria) 7 haer trecken (132).
stampfen (8, 9). caetsen (101. ludere pila
Kil). kátschen (109). nd. stoten, schiuen
(223b, ef, pila). (pilare, -ri 7. plos auf-
ferre Voce. ex quo) bescheren Z leek ab-
schnyden (67). har abscheren (64).
*Pilare v. Filiare.
*Pilaris 7 trichada (auis) reck- 4
wach-holtervogel, weehholterziemer(140).
Pilar-ium, -e (64) Ad. piler, pfeiler
(64). nd. pijlre (11).
*Pilas v. Pleias. Pilax.
*Pilas-ta, -Cca (74, 147, Br., Gl. m.) win-
vaf) (110 s/m.). wijnvat myt ruwen leder
aeverdeckt (147). flaseh (74). .
Pi- py- (Br) -lata (74 &e.), -latra
(74) (Z. fur cum pilo armatus 129, latro,
& pylum ceí lateo Br.?. cleps, elebs 75.
icf. Gl. m. *. pilatus) zeerouer (132. »«
pirata). dieb (4. pirata 1759). schecher
(75). schaeher (74).
*Pila- v. Pillo-telius.
*Pilator hueter (75).
*Pilatrum v. Psilothrum.
Pilatus gehoret (18).
Pil-, phil- (5^, af), pie- (76.
alph. pil, das ganz feMt) -ax, -as (V)
(z. eattus, c. siluestris 76, murilegus,
animal pilosum; cf. felax Gl. m.) Ad.
nd. mus vanger. Ad. muz-, muf-fanger,
-fenger, -falle. muse-fengir (bb), -valle
(22). maufvaher 7 wildekatz (74). Ad.
catza (121, Gf.), katze, katz, wild k. (75).
nd. katte; catt 7 muyshout (147) eyn
win afe (sc 18). en wilt osse (23). zaza
(Sum. VI. s£. kaza?). iltis 4 steinmarder
(Ki.).
*Pileare v. Piliare.
Pilearius huethter (125).
Pi- v. Pil-leatus.
*Pile- v. Pili-ludius.
Pi- py- (Br), &issw. phi-lentum,
philetum (74, 76), polentium (Sum.), 7
pilentrum (74) sambuhe (Hpt. 5, sm.
Sum., Gf.). wagen (93). eynre hande (132),
ein hang-en (110b), -ender (s8, 1103), be-
deckter (64€) w., wag (88). slydde (19).
gro) schiffe o. wagen o. pare pil. ; schlite
|
PIL
philetum (74). ros-pare £ -par (9). raf-
bare (8). hobel- (91), hofel- (88), kamer-
(111) -wag.
Pi- v. Pil-1eolum.
*Pileot-allus, -ellus v. Pillotellus.
Pil-eus, -ius, -leus, -gus (13), -ium
(75), -leum (110 &c.), pel-leus (119), -igus
q. v.) hd. hüte, huot, hut, hüyt (19),
hudt (Y), hoyt (55, 133), hote (18), hud
5). nd. hot, huet (11), hut (79), hoett
AUN huet des haupts (75).
*Pil-eus, -ius, -leus, 7 -osus (q. v.
110 &e.) har-ig (69, 110, 134), -ich (11),
-etht (20), -echtick (19), -echtieh (68).
haerachtieh (132). Ad. herich-t (70), -tig.
*Pilgus v. Pileus sbst.
*Pili-, pile- (23, 75), pille- (Br.), pil-
(133, 152) -are (7. pilleum induere vx., cf.
peligere /d. huet, hute, hude, huyde
(133), hüd (Y) machen. nd. hoden.
*Pilias v. Pleias.
Pilierepus v. Pililudus.
Pili- (74, Br.), pilli-, pile-ludius (;.
qvi cum pila ludit Bx. &c. cf. pal-, pi-
liludus) palspil (74).
*Pili-ludus, -erepus, ludipilus bal-
speelre (147).
*Pilina v. Pelina.
*Pili- v. Pill-otéllus.
*Pilistro v. Pistrum.
*Pilium &ce. v. Pileus.
*Pilla (7. pillula 110. cf. pila, anders
Gl. m.) Ad. ein pille, pill (110), pyl (5).
*Pille v. Pila.
Pilleare v. Pileare.
*Pilleator huoter (93).
*Pil, pi-leatus ge-hudet (8b, 179),
-hodet (23).
Pilleolu-m, -s, pileolum (109) eyn
cleyn hutlin (110), hoetghen (132). hietle
$ piret (91). padhüt (111). benet, birrét,
muts (109).
*Pilleus v. Pileus.
*Pil- v. Pi-liludius.
*Pil-lotellus (19), -otellus (67, 133),
-atellus (70 &e.), -ocellus (Br. v. pila),
-locellus (G1. m.), -iotellus (11), -eotallus
(110), -leotallus (132), -leotellus (68),
polotellus (q. v.) (é. instr. ludendé, 2«
pilentum) wagen (11, 19, 132). waag £
sehlytt (68). sliede (11, 19). slede (132).
Pil-, 7 pi- (75) -lula (cf. pilla) Ad.
nd. ein, en pille, kugel(75) uf der appe-
(10), apo- (75) -teken. 4d. pille-n, -s (1).
- pile (6)
Pil-ocellus v. -a, -lotellus.
*Pilogonus et sanguinaria thet is
unfortredde (942).
*Pilones (anders Gl. m.) todtentrager
14). :
*Pilos-a (74, Sum.), -ella, -zella (85),
philosella (93), polo-sella (20), -cella
(11) (z. aurieula muris palsine 73,
eorchorus q. v., poli- 93, sanguin- q.
v. -aria) mus-ora (Sum.), -ehoren (85),
-hore (20) -sehaern (11). mafor (a/ph.
maw- 74). meuf)or, nagelkraut, hasen
pfótlin (73 szm). wndkrut (92).
Pi-, phi- (17) -losus (cf. pileus)
ehar-et (98, 110), -eget (23). ge-hárt
m -haert (132). hd. geher-et, -tet (sc
1), -ig (69); harig (69, 134); ruch, r. von
har (6). seer r. (110). rawch (9). ruw (19).
PIN
ruwe (133). seer r. (132). lókig (6). luckel-
lichtig pil.; eyn alpe 7 eyn mere wonder
glich eym menschen (17). mer-w. (8),
-wunder (9) in eynes menschen gestalt.
alp 4 wasserman (9). seraz 4 serato (Gt.).
*Pilota (anders Gl. m.) lootsman, pij-,
pi-lot (Kil.).
Pilula v. Pillula.
Pilularius rofkáfer (Ki). peerds-
keuer, -vlieghe, schalbijter (Kil.).
Pilum (genus teli 6 i. q. rasorium
66 &e.) geschutz (110 &e.). stral 7 pfyl(110).
strale, pyle, stoter (132). stoefbel 7 pyel
(20). boltze (14). stozil 7 stemphil (su-
perior pars 130. cf. pila). vbir stemphe
(104). stamph 47 stempel (Gf.). morser-
strempffel, pfeyler, peyl, sturmfamn (74).
balle 7 sige (cola 18). Ad. durchslag
sim., nd. dorslach, zm quo teruntur pisa
(cf. pila).
Pilus (cf. stibulum) stamph
stamphiri (Gf.). stóssel (93). stoifel (1).
stosser (110). stoter (11, 132). har (141).
hair (V) haer (11, 90, 132). hárin (6).
hd. zop £& lock, har-l. (110), l. haar (68),
ezope (21). nd. lok £ top.
Pimenta v. Pigmentum.
*Pimpil-Hium, -linum, pin-nitium,
-ecium, -sellum, pensulum (nsír. péc-
toris) be-, bei-, pe-nsel (75).
Pim- v, Pi-pinella.
*Pimpleides v. Piplee.
*Pina (gr. fames Br. &c., hier st. pinna)
hd.flof feder(17); fames 0 fische schuppe
sim., fisch-schuep (134), -upp (69).
*Pina ags. delfin (942).
*Pinanis (?) kynbawmen 7 kynein (9).
*Pinardus thanzapíf o. bewarer (68).
Pinastell-um, 7 -a (143) (7. valeriea
i eardopana Gf.) hd. berinwrz (6t jp
bern wortz (Mss. mog.). sewfenchel &c.
(143). verekensvenckel (kir). hertz- £
sehwefel-wurtz (Fr.).
Pinaster v. Piaster.
Pinax, 4 spinax (147) 7. tabula ma-
nualis ex pino facta Br. &e., picta; 6
capsa organi 3; abacus 147; pugillaris
7i ephimeris Er.) Ad. md. bhant-tafcel,
-taphel (4), -taifel (1), -dofel (17), -hoffel
(sic 3), -bogen (18). rechen-, gemalte
hant-, romat rom-taffel; orgellade (74).
pyubomen taiffel; t. der philosophen
van oeren figuren (147).
Pin-ca, 7 -eus, 4 -trum (74) (f.
subula, 4 frumentum 19, 20). suwel £
speleze (20). sule 7 dynekel (19). sewl,
ale, al, schusteral (74). ole (8). en eelsen
(QUO
*Pinea (cf. prc.?)
(147).
Pincellus (cf. pinsellus) pombst (2).
*Pineere v. Pinsere.
Pincerna Ad. nd. schen-ke, -cho sem.
(Gr.); einsfürstenschenko (93); fursten-
4 wein-schenek (75); schyneke (13). Ad.
win-schenek. -senck (21), -scheng (133),
-scheneker (110 &e.). 2d. scheencker (11),
en vor schenke (23). pfinzer (Goldas: cf.
Fr. 9, 53€). putigilare (Gf. cf. angl. but-
ler).
*Pineernia schenck huf) (49).
*Pincium v. Pimpilium.
Pinoeta v. Pinta.
pyngereytschap
, PIN
*Pineus v. Pinca.
Pindere stossen in dem morser (110
Sim.).
*Pinea, p. nux (125) cirnus (93). zir-
belnuss (91). tzyr-, Mrg. tzirbel-nuf) (125).
dan appel (8). tan zappff (6). tan- 7 kyn-
(9), pin- (6) -appfel.
Pinetum tannwalde (74).
( us for-in, varr. -lin £ kinfore
15).
*Pinga v. Piga.
Pingere hd. nd. ma-, mae- (20, 132),
mo- (99) -len. 4d. maln. pingit ags. fae-
hit (94), -thit (136) von fah multicolor;
nach Leo st. pinguescit fütted.
"Pingilus (pscis. cf. pungilus ste-
ehala (Gt.).
*Pign- v. Pign-.
Pinguamen smero (131).
*Pingwr- (Hs. — pingu-.
Pingware (7. gall. engressir Gl. m.s
pinguem facere Ex.) vet maken (11).
Pingwedo Ad. smer (Gt.); fruchtbar-,
fruetiber- (6), feyste-, feibti-, feste- (17),
fet- (18) -keit; feiDijeheit (12). nd. vrucht-
bar-, vett-icheit; vetheit.
Pingw-efacere, -ificare hd. feyst
machen. 2d. vet £ vruchtbar maken.
Pingwe-re, -scere, pigue-re 7 -scere
(76), pigwescere (1) Ad. nd. vet, Ad.
vailit (1), faist (76), feit, feDt (69), feyst
werden, 7 machen (76). Ld. feyst (11),
fet m.
*Pingwificare v. Pingwefacere.
Pingwis Ad. nd. vet. hd. vethe (19),
fetht (20), feiDt, feyst, feyó (12), fleischig
(62), smude (125).
*Pi- v. Pin-nirapus.
Pinna (7. pinn-ula, -aculum qq. v.
5,11, 215 clauus 8^; summitas murorum
7 templorum dc.; penna mazor; 3. q.
supereminet 2n dorso piscis $ notria Br.;
fames 685; cf. pina. phinna.) wint-berga
(68, 130, Gf. cf. sq.), -perge (Sum.). zinn-a
(Gf), -e, Mrg. kilehtaeh (93). spizen (pin-
nis Gf.) hoge (13). pynakel 7 pin (21).
pynne (225), pyn (147) en, eyn nagel.
pin n. (85). eyn pinne (17). Ad. pin-, nd.
pijn-appel 7. pinnaeulum. pfin, ein ná-
gelein o. zweck (74. ewetterau. pinn msc.).
vinne ( pzscium 107, 125 Mrg.). visch-schuope
(68), hd. -schupp, -upp (134), -scubbe
(107), -veder (9), -federen (pinne p.
110). die vynnen bouen die visschen off
pennen (pé. 132). die borst vffdem fisch
(76). fiB feder (8). swertknoip (147).
Pin-, pi- (55, 132) -aeulum (7. pinna
74 &e.) hd. nd. pin- (7. pinna), tin- (12),
tyn- (14), dan- (17) -appel. ^d. eyn pyn-
nak-el, -eyl (55) als off dem dorn (18).
obanentiga theki (thes tempales templi
G3.). das hochst o. das oberste an einem
huD o. an einem tempel (110). dat ouer-
ste &e. van eynem torne (132). obirsteyl
uff der kirehe (8). first (8, 11). virst, Mrg.
kilehspitz (93). spizza 130, Gf.). spitz
(49). vmb-loff (6), -Ióff (25). wypffel o.
vmbganek an hewDern (74). die hohe £
eyn vmblauff Z7 vngestoiben laub (1).
hoe (17). knauf (16, 17). wint-, mana-,
lini-berga szm. (Gt.).
Pinnirapus swertspeelre, schermer;
die vederen of pennen uyt en vlogel
ireckt; pinirapus die vederen of pluy-
men eynen van den hoifde nympt (147).
DES
43b
436 PIN
*Pinnitium v. Pimpilium.
Pinnium v. Pinnum.
*Pinnoda pechmacher (74).
*Pinno-stiea (11), -tista (aus preno-
stica s/m.) tzeuberschen (19). touersche
(11).
Pinnosus (7. altus 4 superbus i la-
niosus : pinnirapi 7. laniste Br. cf.
Gl, m. D, 306) scharpff (68, 110). scharp
(132).
Pinnula (cf. pin-, penn-, pir-ula)
fisch-vynne (132), Ad. -feder sim., md.
-vedere. fedder (18). nasen spiez (8).
orleppel (7. aurieula 75).
*Pi-, py- (74) -nnum (7. aeutum 74.
cf. pinnium 7. ac. Br.; pinum) en pyn
zuwel (23), suel (22). pin 2 Znstr. acutum
eyn s. (17, 21). pinsel (8, 5). pfynne,
synwel, spitzig, sawl (a) scharpff (68).
das sch. ist (110). dat sceharp is (132).
*Pinopus v. Pyropus.
*Pino- (pinaeco- Ki.) -theca brieff
sehryn (110, 132). kyst (110). contoer
(132). kunthór 7 breveschryn (109).
*Pinosa v. Pinus.
*Pinosus kinig (75).
Pinsa v. Pinsula. Magis.
Pinsare v. Pinsere.
*Pinsellum (cf. pimpilium) pensel
(14).
*Pinsellus (cf. prc., pinc-, piris-,
pumie-, penic-ellus, pinsula) Ad. md.
pin-, Ad. pen-, ben- (6, 76), be- (1),
pomb- (2) -sel, -sell (16).
Pin-sere, -cere (76), 7 -sare (110 &c.)
hd. nd. backen. Ad. pachen (1), bachen.
pinzo chnite (Sum.).
*Pinsitatio backunge (20).
*Pin-, pi-stor, pinsor, pistr-io, -eo
hd. nd. becker. hd. bócker (67), peck
(1, 1:5) der prod pecht (75); beck (16,
134), brot-b. (75). pfister (75, Gf.).
*Pinsula (7. apieula 74; demnm. a.
pinsa 7. maus ?nstr. pinsend? Br.) pinse-n
(74), -l (85). puehfinck (75). buffincke
(18. en bom vinke (28) bucoh (76.
: baeken?). zweck (74).
Pin-ta, -tha (65), -eta, pynta (141),
pit-yna 7 -na (Kil.) (genus mensure) ain
mal) Z kopf (76). ein vierteil von einer
ma (110), vf) einem eimer, v/g. pezew-
ren (75). viertailin, varr. octale (/at.?),
winD (65). pynta et vyrdel van eynre
quarten (141). Ad. nd. pint, p.-pot (Kil),
pinte (132, Kil). hd. eyn 1icht-, echt-,
acht- (21, 69, 134), eich- (74), ich- (6, 1)
-mafe, -maD, -ma10 (6, 1).
*Pinte (pl. cf. pinea) den eppel (1).
*Pintorus v. Piturus.
*Pintrum v. Pinca.
*Pinula (cf. pinnula) spizza (Gf.).
ovrlap (93). orleppel (75 van).
*Pinum (7. fructus pini ; cf. pinnum)
kine (67). kiene (133). kin (6). kyn (9,
17). kien. (6) ken (23). kinen fructus
(5). pin (8). pyn appel(132). thann- (6s,
69), tan- (134), dan- (110) -zapff. pynsel (4).
Pin-us, 4 -osa (76) (cf. pi-, pri-
thy-nus) chin; plum- 7 kris-bom (100).
hd. chin- (Gt., chien- (1), kene- (11),
hd. nd. kin-, kien-, nd. ken-, pie- (11),
hd. bech-, pin-, furhen- (123), foren- E
forhel- (75»), feucht- (91), fiechten- £
dannen- (Das), thannen- (110), zirnen-
PIP
(126) -bom, Ad. -baum, -baume, »d. -boem,
7 -holtz (75). pinbaeum (20). dann o.
kienbeyne (67). ^d. dan, danme, thann,
tan(6), tanne (93), forhe (102), viecht (1).
*Pinzo v. Pinsere.
"Pi v .Pe-onia.
*Pi- v. Pyr-opus.
Pipare v. Pipiare.
*Piparg-o,/-on (76), -us (11) (zgnota
bestia 16, avis ll, aus pygargus q. v.)
en vnbekant der (23). eyn vnd bekant
(ste 18).
*Pipe- v. Pipi-nella.
*Pipeni-, pepenni-, pipeun- v. Pi-
piun-eulus.
*Pipennula v. Pipinella.
*Pipeo v. Pipio.
Piper Ad. pfe-, phe- (3, 8), pe-ffer,
phefer (87); pfeffer- (9), peffer- (1) -baum;
pfafler bam (6). nd. peper.
P. immaturum lang pfeffer (64).
P.longum lang peffer (55). lane pe-
per (23).
P. rotundum, piperrotum (15) runt
peper (23). roth (55), roit (18) peffer.
pfeffer (1).
P. rugosum kleim-, vor. ein cleiner,
pfeffer (64).
*Piper-a, -alium v. -arium.
*Piperare Ad. pfe-, pe-, pfa- (6) -ffern.
nd. pe-, pi- (23) -peren. mit peper koeken
of bereyden (141).
*Piper-arium, -alium, -aà, -etum,
-itoria, -tera (17), -mola (11), -inola 7
-inula 7 -utola (20), 4 -ismola, -teria 7
pepismola (74), pipperis(cf. fraetillum)
hd. peffer-müle (7), -mule (20), -mole,
-doch (arium (18. sz. -coch cf. sq);
pfeffer-mul (74), -muel, var. -myel (110),
-mel (134). nd. pepermole.
Piper-ata, -atum, -ma (74) gephef-
fert (8b). ein. pfeffer o. spyBe von pf.
gemacht (110). gekochter pf. (74). eon-
fect, spijsen van peffer (132). pfefer
kuche (9). pheffer koche (8). peffer koch
(11).
Piperatus gepeffert (20).
*Pipereolus peffer krut (17).
*Piper-inula é&c. v. -arium.
*Piper-ma v. -ata.
*Piper-mola v. -arium.
*Piperrotum v. Piper rotundum.
*Piper-teria &c. v. -arium.
*Pipetare v. Pipitare.
Pip-iare, -are, -io, -ire (7. clamare
sicul accipitres et vuuenes columbe 16
sim. nouelli polli 17) d. pfiffen (68),
piffen (18); pip-pen (3), -in (17), -en,
-sen (Ki.). piwen (22, 23). pfysen als die
genD o. ander vogel (110). pyfen als
duuen, genf, kuken e£c. doen (132).
schreyen als die habich o. iung tauben
(dare 74).
*Pipiatorii pl. iunghabicht (74).
Pipilare pypen 4 gycken (126). wie
ein sperling sehreien (Ki.). vogeln locken
vé auceps (15).
*Pipilio eim kuchen (125).
*Pipilla v. Pupilla.
*Pipi-, pipe-, pippe-, pipo-, pippi-
(4), pinpi- (4, 143), pimpi-, pybe- (125),
bimpi- (143, Ki.), bibi- (73, 143, Ki.),
PIR
bipi- (143), biba- (74, 15), pampi- (73,
143) -nella, pipen- (73), bipen- 7 pampi-
(143) -nula, penpinela 7 pampinaria
(143) (7. petrasindula, petvo- 7 trago-
selinum 143. saxifrag-ia, -a, verbena
16) Ad. bibinella (87, Gf.); bybi- (4, 73,
143), bybe-, byb- (74), bebi- (21), pipe-
(69, 134), pippe- (7), pib- (1), biber- ted
143, Ki.), pimpe- (1105), bympi- (68), beue-
(13), beuer- (bener-? 10) -nel, -nell. bibe-
(BM.), bebe- (133), beben- (bb, 12), pibe-
(4) pympe- (1103, 132) -nelle. bibenele
(152). bibnellen (75). bibernal (6). bebo-
nillen (17). beuenell-a (23), -e (29b, 94,
85). beneuelle (22). ysen krut (16). stein-
7 bocks-peterlein (143).
*Pipinnis v. Bibellis.
Pipio iung tuben (68), taub (1102),
dube (1105).
Pipire v. Pipiare.
Pipi-, pipe- (11, 16) -tare murium
(9 &e.), 4 accipitrum (Gl. m.). piffin (8).
pifen als eyn hun (17).
Pipiuneul-us, -a, pipeun-, pipeni-
(15), pipenni- (17) -eulus (7. acci-, acce-
76 -piter) Ad. hab-ich, -ieht (4), -cht
(3), happich (6). nd. hau-ik, -ek.
Pipl-ee (Br), -ie (19) Z. muse, a pi-
pleo fonte macedonie 0 monte aut peplo
veste (Br.), aus pimpleides. piplea 7.
musa pyp, fleute (147).
Piplitare acczpitrum. (Gl. m.).
*Pipperis v. Piperarium.
*Pipsima v. Peripsema.
Pyr (Brj, pir fur (8). fuer (11).
Pyra, pira (7. congeries lignorum dn
igne i rogus exquo ardet Br. ?gnàs pyra,
nauis pecies pira Gl. m.) fiur (Gf.). fuer
(é rogus 110). vuyr (132). uuir (104).
kalchoffen (20). furgerüst, Mrg. byr (93.
2« pirum?). beig (Fr. cf. EM. 117 &e.).
holtzhauffen dar v man kolen brent 7
kol-h. Cer tottermenschen fewrprunst;
pirn; wollust (74). meyler (9, v. a. 1422
BM.) e gaden (9. cf. pirate). galede
(100). galeyde (99). gheleyde (cong. Ign.
23). geleide (85). gelegde (79). eyn cleyn
schiff (18).
Pyra-cium, -sium 7 -tum (Kil.) (ef.
Gl. m. 5, 310, 530) bernmost (125). peer-
dranck (Kil.).
Pyraemon (/.qué percutit ferrum 14,
faber iouis Br.), gew. pirag-mon (?. f. ?.,
7 fuleanus 76), -men, pera-gmen
-eumen (23), biraecmen (74), berogmen
(16) hd. smit, smid. nd. smet. eysenslaher
(74. cf. brandes).
*Pirag-mus, -enus (17), pirgamus
(16) (cf. penas) eyn wich- (10), weth-
(16), visch- (9) -steyn.
*Pi-, py- (Gl. m.) -rale (7. aptum ad
combuvrencdum 165. hypocaustum | comuen-
tuale G1. m.; factum ex piro 4. cf. pir-a»
-ate, pisale) phisal sm. (Gf.). phiesal
(141). feurhalt (64). birren bewmen (4).
*Piralipopomeron v. Paralipome-
non.
Pyralis feürwürmlin (91 s/m.). zünf)-
ler (auis Ki.).
Pyrama (7. pyramis Br.) ein zymmer
o. forme lang o. breit oben scharpff vnd
lang als ein graab (68).
*Piramatica en klet (23). piromecia
eyn kloez (18).
|
TANTES
*Pirame- v. Pyrami-.
*Py-, pi-ramen /d. nd. kegel, k.-
spil (9), keglen (. ludus 76). spaer (11.
cf. piramida).
*Piramere (7. ludus cum piramedis)
keglen (75).
*Piram-ida, -eda (22,29, 15) Ad. kegel,
kógel (67), 4 sparr, sparre. nd. ber-,
beren--formicheyt.
Pyrami-,pirame-,pirome-(5^)-dalis,
pirammidale (7. res habens formam piri
76 &e., pyre 2. Zgnis 110 &c.) pirenformig
(1). birnformick (5^5). vnden breit vnd
oben sehmal als ein kegel o. flam (110
sim.).
*Piraminare kegel-werffen (20), -war-
pen (11), Ad. -en.
*Piraminator kegler (75).
Py-, pi-ramis (msc Br.) kegel (4, 65).
kügel (65 var.) eyn schober hew (4).
schorensteyn (20). eyn form lanck vnd
breyt oben spitz, var. spitzig, vnd lanck
als eyn thurn (110) eyn tzymmery Z7
forme l. onder br. bouen scharp vnd 1.
als eyn torn (132. cf. pyrama).
" *Piramisare kegeln (77).
*Pirammidale v. Pyramidalis.
*Piramus (£. dispositio piri de.;
incensio 11) hd. grap, grab, grabe (67),
grayb (19), hoch grab (8,9). graff (11, 20).
raube (69). ein raub (170, 134). birnformig
(11). b.-keit (5).
*Pirapus v. Pyropus.
*Pyrasium v. Pyracium.
*Pir-asmium,-osmium (19), -ocinium
(11) smer-berg (20), -berch (11, 19).
Pir-ata, -atra, -ator, -atus (81, 4.
sceleratus 136), -obredo (7. latro marinus,
vespilio; bissw. pirat-or schiff- vo» -a
see-reuber &e. wntersch.; cf. piro. pila-
tra.) hd. schiff-reuber, -reüber (21),
-Crauber, -rober (6), -morder 7Z rovber
(20); see-reuber, -morder (20); sehe- (19,
133), merh- (125) -reuber; schipff- (752),
meer- (68, 110b) mer- (6, 75, 93, 11023),
see-, wasser- (9, 67) -rauber, -rawber (9),
-rouber (6s, 93), -rober (6). rouberer
(-ata 68). nd. schep-, mer-, se-, sey- (22),
zee- (11,132) -rouer. eyn stower (schower ?
pirator 22). hiproever (szc 81). galiotre
(99).
*Pirate (st. pirale, cf. pira) gadem (9).
Pira-, piria-tica d. sehe-, see-
raubunge; be-cr. (7); seraubt (3); meer-
(69), mer- (134), sehiff- (110) -raub; ein
raup auff dem mere (66), ein se berau-
bung (133). nd. ze-, sey-roviuge; zeeroeff
(132). piratic-am, -um (94). ags. uuicing
Scead-an (94), -ae (136).
*Pirat-or, -ra, -us v. -8.
*Pyratrum v. Pyrethrum.
*Pyratum v. Pyracium.
*Piratura schiffreybrey (11).
*Pir-ea, -ia (: 0p) amer-e (20), -n (19).
Swadem (8, 9).
*Pire- v. Piri-ecudium.
Pyre-thrum, -trum 7 -tron (Br. &e-),
g&w. pire-, piri-, pyrre- 7 pyra- (125),
pur- (105) -trum, piret-ra (91), -um,
per-etrum (76), -trum (18, 22), pyr-
othum, -ithes, -inum (143) (vulgo draco
125) perh- (Gf. perch- (53, 74, 105, Gf.)
berh- (Sum.), berch- (81), brech- (75), hd.
PIR
nd. ber-, per- (msc. 4) -tram; per-thram
(74) -trem (143); bertr-aem (20), -um
(153), -amkruyt (132 sZm.). bertankrut (68).
berdram (67 Mrg). periehtrawm (1).
pertren (22b). berthran (95). brecht (16).
*Pir-etrum, -itrum, -etum (7n 74 und
der Hss. mit dem vorigen verschmolzen)
hd. birn-, pirn- (74), biern- (V) -tranck,
dranck, -drang, biren-mast 7 trang (6),
piren most (75).
*Pireus feureiner (74).
Pir fleg-eton, -um (18), pyr phlege-
tonta (acc. Gt.) helleuuazer (Gf.). en vurich
water (23). eyn vndreyn waber (szc 18).
funck flf) (8. st. -lu). fleys (sc 91).
*Pirgamus (7. mons t murus troyanus
16. sí. perg.) v. Piragmus.
*Pirgatum prantreyt (74).
Pyrcopolinices (7. thraso &oc.) schar-
hans 7 snorker (OChytr.).
*Pyrgu-m, 7 -s ein stigung Z ein grat
(110). eyn steygheringhe 7 eyn graet (132).
spirgum 4. a/ea (16). spilprett (74).
Py-, pi-, pe- (129) -rgus (?. alea; a.
vbi tesserae pergunt 129; vas in quo
iaciuntur tali £c.; planicies in alia 6)
spil-uelt (74, 93), -fald (6), -bret (9).
spiel breth (V, 10, 49). spele bret (16).
hd. eyn bret-spele, -spyl. zabel- (Gr.),
worbel- (23) -bret. worfel brete (18).
triehter (Fr. 9, 387^). das mittel in dem
bret (649). dz ynnerteil in eim spilbret
(649). pretstein, spil; spitzenstrich im
spilbret (14). eyn steyn offe eym bret
spele (17). bippap (Alberus, cf. Gr. Wtb.
d^
*Piria v. Pirea.
*Pirias vuersteen (11).
*Piriatica v. Piratiea.
*Piricis v. Piritis.
Piri-, pirri- (v. igniferrum), pire-,
peri- (Gl. m.) -eudium wureysen (sc 9).
stahel (19). stal (11).
*Piridagium feurglockentzeit (74).
*Piridonius v. Piritis.
*Pyrinum v. Pyrethrum.
*Pirinus birbewmen (9).
*Pirisellus (p?ctorís) pinsel (1).
*Pyrithes v. Pyrethrum.
*Piri-tis, -cis (20), -tes 4 -donius 7
perites (Naturb.), pyritus (7. petra fo-
caris &oc. Br.) fuersteyn (19 sem.).
*Pirmentum v. Pergamenum.
*Piro (7 miopar-o 4 -us q. v. 74;
nauis parua piscatoria 76. aus paro 7
pirata) en klene schep (23). rawber-
(9), raub- (75) -sehiff. schiff-raub (9),
-reuber (8).
*Pyrobola schmidhamer (91).
Pyroboli merser (91). fewr-pfeil 2
-kuglen (Das.).
*Pirobredo (»« praedo) v. Pirata.
*Pirocinium v. Pirasmium.
Py-, pi-rola (7. viria) winter-gruen
(125 szm.), -grien (91). mangoldkraut (Ki.).
holtz- 4 walt-mangolt (13).
*Pyrolabes(cf.pruniceps)feüerzange
(Kia. Marg.).
Pirolus v. Aspriolus.
Piroma (/o lauoro de monumenti G1.
m.) schryfft vff eyme grabe (19). schrift
opten graue (11).
PIS 431
Pyro-, piro-, pila- (17) -mantia,
gew. -maneia zaubery im fewer (110b),
fewr (1102). ver-z. (sZc 18). fuer ezeybery
(11). gokely int vuyr (132). fur wiekunge
(5). vur- (23), vor- (sze 22) -wickinge.
*Piromecia v. Piramatica.
*Pirome- v. Pyrami-dalis.
*Pyronus v. Ipogeus.
Pyro-, piro-, biro- (74), 4 pino- (66
&c.), pio- (133), pira- (bb) -pus, pirosus
(16) 4. species metallica 4 lapis flamm-
eus (110 &c.), -aticus (Br.); gagates (74);
cacumen tecti &c. (Gl. m.). schaerstien
(lapis ll. cf. pyramis). schorn- (19),
Schoren- (20) -steimm. herd (20). prannt
stein gemma; chachel (1). kach- Ad. -el,
nd. -ele. katel (22. anders v. pila). blie
(107). gesmelee (Sum.) berlein (74). Ór-
cholehine ex pyropo (Gf. 1, 468).
*Piros 7. nutrimentum ignis t arbor bir-
bom (16).
*Pyrothum v. Pyrethrum.
*Pirretus v. Biretum.
*Pir- v. Pi-rieudium.
*Pyrrhocorax (aw?s) alpkachlen ( p4.),
alb-rapp, -raff, steinhetz, bergtule (Hen.).
nl. kawtgen (116).
Pyrrhula (auis) lüàgge, goldgümpel
&c. (Kia.).
*Pirrus ein fuer steyn (17 sim.). sune
achilis (14).
*Pirsa (cf. byrsa) hut (12:1).
*Pirsicu- v. Persicu-m, -s.
Pirula, privla (Gl. m.) (4. pinnula
64, pulpa q. v. 75) nasen- (74, 76, 93),
naf. (64) -spitz. zipfel 4 spitz 4 vorderst
an der nasen Z die spitz (75). der n.
gater butenste (147). mittel vnd vnter-
schaide in der nase (74). nafe spieze
(9). geleyde (79. cf. pyra). fraue o. freu-
lein (74).
Pirum /d. bir, bier, ein biren (21),
birre (D), birne (9), pirn (91), pire (75),
piren (p/. 4). bere (17, 22^, 23). nd. ber,
pere (99).
*Pirurum worsteboghel (98).
Pirus (cf. piros) Ad. hd. bere-, Ad.
bir-, bier- (7, 46), biren- (19), birn- (5),
bern- (125) piren- (15), md. ber-, per-
(11) -baum, -bom sm.
*Pirus v. Birrus. Cortum.
*Pis (s&. pinna? gr. ?. aurum lat.
Gl, m.) first (Gf.).
Pisa, 4 pyse (14) (ciu fuscie) pise (1,
5b). peyse (74).
Pis-a, -um (111) erw-eiz (85, BW.),
hd. -eiB, -eis (4), -eD, iB (68), -eysen
(110b), -essen (1102), nd. -ete (22, 78, 109),
-eten (99, 132), -itte (11, 23). erb-eyb
(Db, 135, 152), -1B (v6, 134, 141), -eis (67),
-es (21). árbes (111). arbif (75, 151). arbs
(6). ertzen (132).
Pisa iugata stendel erbeDen (125).
Pisa prematura kieffárbes (111).
*Pisagra (cf. Gl.m. ve. pisaigra, pis-
sago) peck die weick is (147). pissaygra
i. pix liquida, (Br.).
*Pisal-e, -is (7. pirale 104) phis-eil
(141), -al (Gf.). phiesil (104). fiesel (120).
phinsel (Sum.).
*Pisana (aus pisa »« ptisana?) ge-
schelt gerst (76).
498 PIS
*Pisanum (7. criniceus, silicium;
cf. Gl. m. À. v.?) harinklayde (74).
Pisanus cf. pisa cw.) peyse (14).
Piseari, -re (7:7) Ad. nd. vischen. Ad.
fisehin, viessen (77), viseh fahen (75).
Pisearius (7. que vendit péísces Pr.)
kipper (9).
Piscat-io, -ura (64) fischunge(20, 64).
Piseator Ad. nd. vischer. viesser (71).
Piseatorium (2. locus vbi habitant
pisces) vischweide (75).
*Piseatrina vischrey (74).
*Piscellum Z7. vel/us (16).
*Piscend-ium, -rum v. Pistendrum.
*Pisceus viscehyn (15).
Piseieulus vischleyn (9).
*Pise- v. Pist-illum, -illus.
Pis-cina, -tina (64€) visch- Ad. teich,
-taich 7 wiger (6), -wyer 7 gruob (76);
-gruob (110), -grub 7 weyer (111); -dich,
-dyech (19), nd. -dik, -dycek (132). fif
grube (8). viseherye (110, 132). teych £
deych (9). dych (17). tyche (16). tiech
(125). fische waDer (18). ^d. wyher, wyer
(10, 645), weyer (649), wer (12), badwann
(111), see o. wag (66 &e.), wage (69),
wack (67), wayg (133). ein tieff waag (68).
Piscinarius tichgreber (125).
Piscis (7. animatura n aquis viuens
e& comestibilis 16) hd. nd. visch. Ad.
fische.
Piseulus eyn eleyn (5), en elene
(23) visch.
*Pyse v. Pisa.
*Pisellu-m, -s (cf. pistellus) Ad. stos-
sel (Mss. mog.). morsel-st. (18). stoifbel (1).
en pistel (23). strempffel (74).
Pisetum Ad. eyn erweiz- (85), erbeif-
(151), erbiB- (8, v6, 134), erbis- (5, 9),
erbeD- (21, 152) -garte, -gart (21, 76 134),
-garten. eyn erwel) (szce 18), e.-garten
(6). nd. en erwit garden. eyn erweten
tuyn offt hoeff (132). ein erwei- (1109),
erl)weiD- (se 1105), arbeif- (15), arwif-
(6) -acker, o. -garten (75). grunes uelt
(100).
Pisitare sturn? (Ki.), sturmi (123).
schreien wie ein rinder-starr (Ki?.), -star
(Ki.).
*Piso (7. soc?us) geselle (74).
Pissa pech (Ki.) peek (147).
Pissaygra v. Pisagra.
*Pissare (7. mingere Gl. m. cf. pistare)
morken; tho-druck (en), -quettern (22b).
Pissaxera 2. pix que dura est et
Sicca, (Br.). la pece dura (Gl. m.) peck
die hart in droich is (147).
*Pissli (herba) ags. reosan (942).
*Pista (cf. pasta, pinsere) deyk (131).
*Pis- v. Pe-, pic-tacium.
*Pi-, cf. bi-stardus drappe
trappe (23).
Pist-are, cf. -ire, -rire /,d. nd. backen
7 kneden. 4d. bachen (110, 134), knet-en
(134), -ten; kneyden (21); ste-, v/g. sta-
mpffen 7. tipsare; pachen, vig. backen
als die pecken £. pinsere (75).
*Pistelle v. Pistes.
Pist-ellum, 7 -illum, 7 -illus (110,
132, Br), ? -ellus (q. v. Br.) stemp-el
(20), -ffel (1105), -ffer (1102), -er (132).
(18).
PIS
stoesser (110, 132). renspinnel (110). vi-
selstoek (132).
*Pist-ellum, -illum, -ellus d. nd.
back-, bac-hus. backhaufe (66). bag-
hufe (133). bach-haufó (134), -huf (68).
haekhus (sze 6:7).
Pist-ellus, -illus (cf. pistellum)
pistel (ellus 8b). Ad. sto-Del, -ssel, -Der
(68). stóser (67). stoesser £ visell (132).
eruyt- (132), wurz- (110) -stein. stamper,
viser (107).
*Pist-, pise- (74, 75, 76) -endrum,
-endium (74), rendum (649) (z. lanx
clibani; cf. fornaeale, nupagundium
&c.) bachofschissel (76). ein vfen schuz-
sel (4). offen-schuslin (64b), -schiflin
(64€). ofen-, vig. brot-schussel (pist.)
-schuffel(75).schieDschussel(pzstorum 14).
*Pistera (pist/a; piscra? Jegumen)
pysim (5^).
*Pistere (si. poscere) v. Cupere.
*Pisteris v. Pistrix.
*Pisternum v. Pistorium.
*Piste-s, 4 -le (11) roede fyole (20).
royd viole (19). roet fioel (11). Cf. pis-
tis art von gewürtz (Ki.)?
Pistieus v. Pistrix.
Pisti-cus, -tus /,d. ge-truwe,-trew (9).
*Pistile v. Pastile.
"Pistilla (Z. pastenda) pasten o.
flecken (1).
Pist-, pise- (76)-illum (7. pist-ellus,
-ilus 5 &ce. qq. v.; pilà 16, genus pamis
4, 76, incus fabri 4 sum.) smit- (4), smide-
(3)-stock. nageleysen (75). pfanek küche
(4). ein phanc- (3), pfann- (176) -kuch.
rürschit (Sum. cf. sq. Gf. 4, i178. sí.
oscillum ? ?).
Pistillu-m, -s (cf. prc., sqq., pistel-
lu-m, -s) Ad. (Mss. mog.) smedestock 4
abeslag s/m.; eyn smedstack 7 hamer-
slag (17); ambi (18), stoyfel, stoebel
(20), stotzel (12).
Pistillus stock, smidstock (74).
Pist-, pisc- (76) -illus (7. artoerea
75. cf. prc. dc. abslag (fabri 1). af
slach (22). stapel (2225, 23) also dat de
smede: dat yseren uppe slat (225). stoter
(11). nagel ysen (str. fabri 16. cf.
pistillum). krapft-en 7 -el, var. -lin;
gebachens; strubel; pfadla; pfan- var.
pfant-zelten (75).
*Pistina v. Piscina.
*Pi- v. Pa-stinaca.
*Pistire knetten (76).
Pistis (fides Br. cf. pistes) getrewe
(9).
*Pistitus v. Pisticus.
*Pistolo-chia, -gia v. Aristolochia.
Pistor v. Pinstor.
*Pist-orium, -rium, -rius, -rinum,
-rina, -rilla, -rillum / -ulum (:5), 4
-ernum (147) (-ellum &e. s. o.) hd. nd.
backhus. Ad. baekhaub; bach-hus (6),
-huf) (68), -ufh (8). ofen (68, 110). bachuys
4 ouen (132). phistrina (-inum 127, sem.
Gf.). (-inaZ-orium) phister(1). pfister-y
(75), -gaden (-rina 649). pach-haus (1),
-huf; peckenhuf ; brot-banek £ -huf)
(75). protpanek (3).
*Pistrella v. Pistrilla.
*Pistreo v. Pinstor.
*Pistrieus v. Paristulus.
PIT
*Pistrigire knetten (1).
*Pistr-illa(76), -ella, -olla(1)(7. paruum
pistrinum; cf. pistorium) taig- (6, 76),
deyck- (7) -gaden. becken-, var. pfister-
heuslin (64). Cf. pistrila /o furno (G1. m.).
*Pistrill-a, -um v. Pistorium.
*Pistri-Ilum, -num eyn kreppeln (17).
krepfil (8). kroppfel (9).
Pistrin-a, -um v. Pistorium.
*Pistrio v. Pinstor.
*Pistrio 7. piscator vischer (75).
Pistrire A4. nd. kneden. Ad. knet-en,
-ten. baeken (20).
Pistri-s v. -x.
*Pistrium &ec. v. Pistorium &oc.
Pistrix bek-ersch (5), -ersche (29,
132), hd. -ersin, -ersen (V), -erin (6, 4
110), -in Z7 pfisterin (Ki*.). peckin (74).
Pistri-x (18, 74, Br. &e), -s (74, $.
monstrum marimum 16, nawis eneg Br.
Freund), prestrix (7. belua maris 16 »
pest-rix (23), -ix (18), pristi-x 7 -s
(Freund), pixtrix (74), pist-ieus (7. mons-
trum. vi simia 141), -rum (74), -eris (7.
nawis enea 16) (Z. bal-ena 69 &e., -nea
68. vil. 2« prester q. cf.) hd. ein groz,
groD, nd. en grot visch. eyn groif) (18).
grossesach; pixtrix walfisch (74). mere
wonder (18). mer wunder (23, 74). eyn
bogk £ magna piscis (21. st. beck ?). en
eruen (s£. erne?) schep (23). schiffe (74).
*Pistrolla v. Pistrella.
*Pistrum (/nstr. pistoris) ein back-
(110), teyg- (68) -muolt. moelde 2 troech
(132). trog (110). sange (placenta Fr. 2,
1492?) £ wisch strich (9). ker-w. (75).
strieh wiDe (16). streich tuch (eum quo
limitatur 1) ein rewoch (85) (v. sam:
buea nstr. mus. »— sistrum? doch cf.
pierre i. cimbalo 141) puckel (1). bukel
(2).
*Pistrum v. Pistrix.
*Pistulum v. Pistorium.
Pitaci-a, -um v. Pictacium.
*Pita-cus, -tus (23) (amus psittacus
q. v. cf. piectaeium) ein birholt (4. orio-
lus galbula Nmn.) syttich (4, 74). sedik
(23). sitich (3). sye doch (sze 18).
Pitan-cia, -sia (23), pietantia (132,
Gl. m (7. portio, habundantia, cf. Sm. 1,
301) Ád. wol leben, vol lábung (6), fol
bringen (18). nd. wol, wal (132) leuen.
Pit- v. Pyg-argus.
*Pitasis v. Subsistentia.
*Pitasma (7. frequens potatio 4 parua
rotulà 16 sim.; genus ludi qui mrabili
arte voluitur et giratur 110 &c. — pitisma
q. v. Br.) stete drinken (8), trinker (29).
rof) trinckunge (110). ewelick drinckinge
(. ein karten spyl (4).
*Pitatus v. Pitacus.
*Pi- v. Pic-tauium.
*Pityna v. Pinta.
*Pitis-are, sare, -So (127), -o (£. fre-
quenter spuo t bibo 16. »« Tv0&U cf. pic
tisma) trinken (68). stetes tr. (9). clein
tr. (meretricum. est 64). drincken (110).
stetis dr. o.spirezeln(8).meilich schmecken
(114). bitz-, süpf-, sürpf-len (126). nipffen
(Ki*.). psiwizo (127).
*Pitis-ator, -sator (Gl m.) tri- (68),
dri- (110), dre- (132) -ncker.
Pitisma (7. cordae extensae in templo
PLA
Gl. m.; sputum 110; 7. q. pitasma 67,
Br.) eyn wandt kleid (68).
*Pitna v. Pinta.
*Pyth- v. Fit-onicus.
*Pitonius v. Pieontus.
*Pitranita v. Pituita.
*Pitri-eus, -seulus v. Paristulus.
*Pittaci-s, -stae, -um v. Pictaci-um,
-are.
*Pyttentrum konke (109).
Pi-, pe- (121, Gf.) -tuita (7. hwmecta-
133,
| do 0 infirmitas que... facit capita galli-
| marum distorquerz, et. vanagloria Br. &c.,
caligo 4 flegma oculorum 1 catarrus €
morbus gallinarum 1i superbia 16) hd.
phiphiz (120, Gr.), fifüz 7 phepis (Gt.);
| pfippf-eb (65 var.), -is. der pfyp (25,
110) von den hueneren (110). die pyps
yan den honeren (132). pipp-ys (12), -uf
(0), nl. -e, hd. der pfiff (116). pfiffes (65
var... der pfifftzs 7 das pfifftze (Das.).
| pibez (100). pubeze (19). bipDe (13). pfitz
(49). pfittig (67). das pfeifen der hennen
7 der pips (Ki. das pfiffe (Fris.). pfifig
m. i schnupff f. (73). pip (11, 107) van
| den hoenderen (107). ezipp (4). eyph 2
ezipf (9). hennen zipph (1). zipfs als die
h. haben (75). cipphic (121). huner sucht
(8). der zy pff der hennen 7 mascher, var.
mesther, 7 greck als in den augen (4.
cf. lippà matz 115. wetteraw. matzer m.
| gramiae). das bied (Hen. cf. Gr. Wtb. v.
— biet). snuppe (10). schnu-pf, -p (65). rotz
(91). kotz (Das.). koder (126 &c.). qualster
(190). ags. gillistrae (94. gillester phlegm
Bsw.) ; gi-brec (94), -breee (136) cf. reuma,
gebree a noZse (Bsw.)? pitranita en pipen
hon myt eneme krummen halse (93.
cf. Br.).
Pituitosus rotzig (91 &e.). koderig
i pfifftzig (Das.). :
Pius Ad. nd. milde; barmhert-zig,
-igh. Ad. milt, guetig (110^), gedultig
(1102), gnedieh (100). goedertyren (132).
.Pix hd. bech, beech (68), bach (6),
peich (3). peeh (132). and. pek. md. ags.
pie (11, 94, 136. mzssv. idpie 94). harzoh
(141).
*Pix v. Pixis.
"Pixaridus ein buchsenmacher o. ver-
kauffer (110 sZm.).
Pixidula buefchin (20).
Py-, gew. pi-xis, pix (121, Gf.), pixid-a
(Gf.), -is (Sum.) Ad. puhse truhe (Sum.),
buhsa 7 trucha (121, Gf.); puchsen (1),
puehs (75), püchze (60), buch-se, -s, -B5
bichs (67), bif (49); buseh-e (Y, 152), -s
(6): bosch Z busse (19); boische (10),
boBen (21), buBe (8), buf. (17), borBe
(ausgestr.), Mrg. becs (bees? 13). hd. nd.
busse. nd. bus (11), bosse (99), schedel:-
ken 7 neste (109). doese (132). kebsen
'Zu dem saerament (75. erispes, capsa.
BM. 793).
*Pixos busbaum (19).
*Pixtrix v. Pistrix.
*Plaba v. Plumba.
Plaea-, placi- (75?) -bilis Ad. be-
heglich. b. maehen (5, 21). gefallig m.
(6). geuallig (75). wolge- (110), wolg-
(134) -fellig. senphtmudig (85). senftee-
(8), senftigt- 7 tet- (9), semfft- (20),
synf- (13), sachte- (23), behage- (132), (
erbit- (65) -lich. senicehe (100). huldig;
hold-sam 7 -lich (6:.).
PLA
Placa-, var. placi-biliter geuellig- |
lich. (75).
*"Plaeamius adj. (aus plataneus)
ahorren (8).
*Plaeare (»« placere) gfallen (134).
Plaeare Ad. nd. behegelich machen,
maken; sachten (5, 29, 132); v'soenen
(68, 132). hd. v-sunen, -sonen (12, 134),
-soynen (13). stillen (8, 9). rach hinlegen
(65). senftigen (8). senpht müden (8^).
behagenulieh 7 sachen (21). behagen ma-
chen 7 samfft m. (19). senft m. (9).
senfftmutig m. (6). hulden szm. (Gf.). ver-
richten (75).
Plaec-atio, -or versuen- (110), behag-
(1), senft- (8) -unge. vsoen- 7 eff-inghe
? sachticheit (132). senffmutikeit (110).
vrowede (23). huld-a 2 -o (Gt.).
Plaeatus v'soent (68, 132), -sient
(1162), -sonet (1105). ghesachtet (23).
Plaeea (auch span. Kil.) placke (14).
*Placen-da v. -ta.
Plaeens behagende (20).
Plaeen-ta, 4 -da (76), -tia (68, 132)
(7. liba 147, libun» 7 focacia Br. &e.,
lagana 1l, lapas q. v. .Gt.) prei- (Sum),
prai- (1, 3, 71) -ting. braitling (75). Ad.
nd. flade. tladen (4, 75, 116). fl-machung
(68). Ad. flad, flaid (6). plass gebacken
(147). plaez (16. wett.). blacz (8). kuch-e
(10), -en (85). pfanne- (6), pfann- (46)
-kuch. pfan- (64), phant- (1) -zelt. flado ;
be-, pa-rgita; pheforceltun ( p/. Gf.). pan-
koicke, struve (141). kropffen, n/. struyue
met keese, seemcoeke; p/. vmbilicata
corst, pasteye (116).
Plaecentarius //d. nd. vladen becker.
plaez becher (20).
*Plaeenter begelich (20. aus behege-
lich).
*Placent-ia v. -a.
Placentia (7. placitum) Ad. behege-
licheit sZm. behagelicheyd (19).
*Plaeent-um, 2 -rum (75), binum
(Gl. m.) (z. vestimentum feminarum, cf.
interula) kittel (4, 74, 76). kitel (3).
Placere Ad. nd. behagen. Ad. gefal-
len (6, 69, 110), wol-g.
Placibili- v. Placabili-s, -ter.
*Plaeida beheugelichkeyt (21).
*Plaeidari v. Placitare.
*Plaecide behegelieh (20).
Placidus Ad. nd. behe-, beha- (132)
-gelich. 4d. beheg-, behey- (13) lieh;
behe- (2), geuellich- (1) -leich; gefallig
(134), gefellig, woil-g. (7), wol gefallig (6).
*Plaeinia (cf. lae.) kneifloch (75).
Placitare, -ri (11, 74, 110^), placi-
dari (sic 1102) Ad. md. dingen. .dege-
(12, 93), to d.- (22»), dey- (19), da- (134),
de-, tay- (74), tey- (4, 7523), te- (68, T0,
15, 16) -dingen. Ad. tagen. 7 tegen, tag-
halten; sachalten; auf»-sprechen, -reden
(14). diggen (21). dey- (3, 21), de- (3.
67, 152), tei- (9), tei- (6) -digen. detigen
(133). dettingen (49). tagleysten, Mary.
eyn tag halden (65). (degedingen Z*)
holden (23. cf. placare). pleyten (1l,
132, 147). pledieren (147).
Placit-ator, -or (3, 23) twge- (Gr),
tey- (4, 154, BM.), te- (75), de- (8), betei-
BM.) -dinger. eyn denger; eyner der
sich behegelieh kan machen (18). ein
deidiger man (3). Ad. tedings-, te-
PLA 439
dingb-, tádings- (6), dedinges-, deydings-
(21), tedigB- (1102), tedig- (1105), de-
dinfge- (20), gedings- (134), gedingf-
(69), gedigntz- (7), nd. degedinges-man.
pleyter (132).
*Placita-, placi-torium dye stad
dez (D), de stede des (23), eyn stat
eynes (18) dages. en stede dar men dach
holdet (22). die stat des tags 7 der te-
ding (74. stat des dedinges (21). Ad.
deding-, teding- (110), táding- (134), ge-
ding- (67), richt- (110, 132)-stat. teyding-
(4), ding- (3) -haus. tedingD- (68), de-
dingeB- (17) -huD. dingh (132). dings- 2
tags-haltungstat (74). pleytstede (147).
*Placiteros v. Platyceros.
Plaeitum (cf. placentia) gefallung
(68, 76). wol-g. (110). woilgefel'ikeit (1).
hd. nd. behegelicheit. b. godes (23).
thine (Gl. Marien). Ad. tey- (9, 753),
te- (75), de-ding. de- (20), ge- (99) -dinge.
deudengin (13). dagunge (20). pleyt (11).
plait (99). pleyt-e (20), -erye (132).
Placitus beheugelichen (21). gefel-
lig (6).
Placium (/a stopa e seda grossa G1.
m. cf. plagella, paga, stuppa) stuppa
(Lat. Sum.) £ uuereh (Sum., Gf. 4, 618).
Plaeor v. Placatio.
*Plaeta (anders Gl. m.) v.
Blaterare.
*Plada- v. Plaude-mentum.
*Pladeona v. Blandonia.
*Pladere v. Plaudere.
Plaga hd. nd. eyn, en lant, wunde,
wonde. hd. wund (6), won (18), slag (1,
1), slak (100), schlag mit o. von wun-
den (75), plage, plag. eyn ort der welt
(pl. terre 49); der w. tail art (1); ge-
merke (64, 100) nach dem hymel (64);
konninck ryet (19. aus rych »« rete?);
necze, netz, garn, arhe (Sm. 1, 103. cf.
Fr. 1, 32). nd. pine, koninckrijek, nette,
neette (11).
Plagare Ad. nd. plagen. Ad. slagen,
schlahen szm.; py-, pey- (9) -nigen. nd.
pinichen (11), marteren, vordret don.
*Plagaris en groit seescheep (147).
Plag-arius, -ator (75), 6 -iarius 4
-ius 4 -ioxippus (147) (cf. plagiator)
schlaher (75). wunder, idie eynen wun-
det (147).
*Plag-ella, 7 -ula (74) (Zé. tenta 75,
furfur panis Gl. m. cf. placium) mais-
sel (6, 74, 76) in ainer wunden (76).
meissel in ein w. (75). eypr meiDel in
der wonden (1). weizel (Ziem. 624). wund-
lein (74).
Plagiarius v. Plag-arius, -iator.
Plag-iator,-ilator (9), -iarius, -arius
(Br), -inarius, (74), -irius (76) (7. se-
ductor & venditor seruorum. et puerorum
sim.) vnrecht furer (8, 9). entzieher
fremderlehen (74). landstreicher (64).
ein kinder verkauffer o.betrieger(110 s2m.).
*Plagi-, plag-osus vol wunden (141).
*Plagioxippus v. Plagarius.
*Plagipatiea kuchenpub, pfannen-
lecker (74).
*Plagirius v. Plagiator.
*Pla-gis, -ys ?ndecl. (14) (pésc?s, of.
plagitia Gl. m.) plie (93). pflye (74).
*Plagium en klene net (28. amders
Gl. m. &c.).
Blatta.
440 PLA
Plagius (cf. sq.) ?. plagas faciens 6,
curans; obliquus (Br.). scheyff, slym, to |
warss (141).
*Plagius (anders Gl. m.) v. Plagarius.
Plagosus v. Plagiosus.
Plagula plez (at.).
*Plagula v. Plagella.
*Plays v. Plagis.
*Plamplum schiflein (74).
Plana Ad. schabe, schab, stab (scab ?
1), sehuvel (49), schlichtholez (4), ain
stoez block £ hobel (46) ; braithant (Sum.).
nd. schaue.
Planare Ad. nd. sli-, hd. schl-, sle-
echten. Ad. scha-ben (19), -wen (20), nd.
-uen. dilligen (17). ebenen (110). zd.
euenen, plamen (147).
*Planatio slechtunge (20).
*Planatorium (»« plantatorium Gl
m.) liehestain 7 liekestein (Gf. 6, 688).
wet yseren (11). boumseabo (141).
Planea (cf. planea) thil (7.Zma pars
maus 141). tille? dilo (Gt.). dille (Sum. 1v).
tile; brigel; bruckladen (1 6). plancke
(109, 110, 132). fleckling (128, Das.). bret
(109). pl. renffte (pontis; asser solaris
ranfft 125).
*Planetus Ad. nd. hant-slag (11), -slage
(11), :slagen (18), -slagunge, -slaginge.
clag-e (11), -ung (110). weynung (20, 110).
kermyaghe (109, 132). leyd-streyeh (126),
-geschrey (Kia.).
Planeus 4. qué pedes habet planos
(Br.) des voite slecht synt (141).
*Plandellum (aus paludellum?) v.
'Teristrum.
*Plandi-eies, -ri v. Blandi-ties, -ri.
*Plandimentum esí genus purgature
(16).
*Plandus v. Plaudus.
Plane slethtlieh (20).
*Planea (cf. planea) dille (104). tille
(Sum.).
*Planea v. Glana.
Planell-a, -us (calcez) hd. sole, socke
(10).
Planeta (é. matta; map- 6, mac-
1, inf- 76, phan- 8, 9, eas-ula qq. v.;
fem. vestis laca circa oras 1 febris erratica,
msc. 4. stella, Br.) cleyt an den gheeren
wyt (147). Ad. nd. planete. Ad. hant-van,
-fang 4 -slahung (4. »« planetus). die-
neri, fieber, kasuckel (74). messachel
(93). ags. caeppe (Gl. Aelfr.).
Planet-arius, -aris, -ieus die sich
der planeten onderwynt (141).
*Planeticarum (cf. planeta) lodono
121).
Plangere Ad. nd.slagen(22); hant-sl.,
-sl. vor laider (74). Ad. elagen (8b, 75, 76)
mit trurigkeit (75), cum manibus (8^);
weynen, weyen (13), tülppen (126), traurn
(74). sünde biüssen 7 beweinen (65).
*Plangibilis claghaftig (7€). eleglich
(75). hant-slehelich (17, Ad. -slegelich, nd.
-slagelic, -slalieh vor laider 7 erschreck-,
raur-, klag-licher (74).
*Plangibiliter claglich (75).
*Plangilis Ad. hantslege-, weyn-lich.
Plangor Ad.nd. hantslag-unge, -inge.
leyd, leidstreich (116).
*Planibum en klene schep (23). Cf.
blandum genus nauis (Pap.)?
PLA
Planipes das eben gerad fuef) hat
(88).
*Planis (zm alea 2. quatrio cf. Gf. 4,
651) quatter (130).
Planit-as 7 -udo eben- 7 schlecht-
heit (1105). schleechtigkeit (68).
Planities eben-ode (100, sm. Gf.),
-heit (110), -keit (9). ebny (110), ebekeit
(8). euen-node (99), -heit (132). Ad.schlech-
eit (6), -theit (1102), schleechtheit (68),
slechtekeit sZm. nd. slichticheyt. Ad. nd.
bane. banne (13). plautze (77). plan, vlet
4 vlette, plas, slich, eyn vleck (22).
Planta plante (6, 11). pflaneze (9).
phlantz (1). pflantz ?. basica; peltz (75).
beltz-stock (75), -zweig (91). zwi (6,93).
zweig o. geschos (64€). zwyge (64b).
lebender lib anerkantnust (93). proff rif)
(1V.) gepflantzt krut boum 7 das hol
von dem fuof o. die fersen (110). dat|
hoel van den voef) (132). Ad. verse, fer)
(21), sole, sol (6). sool von einem fuf
(68). sol-n (69), -en (134) an den fussen.
nd. hacke; ver-sene, -tzen.
*Planta, pes, Lbyaneha leonis v.
Trifolium. Aconcilla.
*Plantag-a v. -o.
*Plantaganum kleinwegrich (74).
Plan-tago, -thago (4), -taga (136),
blantage (87, 146) (7. septi- 136, septe-
94 -nerbia) hd. nd. wege-breida (Gf.),
breyde, -brede, Ad. -breit (f. 4 &e.),
-preyt (74), -preit f. 7 -reith £ -reth (4),
-rich, -dree (13). Ad. wáge- (87, 146),
weg-rich. wegospreiti (Gf.). wegrach (1).
weyge-breit (3), -breyde (21). ags. uuaeg-
(94), uueg- (136) -bradae. breit wegerich
(123). wegwise (110. cf. wegweils cicho-
rium intybus Nmn.). ballenkraut (126).
Plantago maior, 7 hirsuta (85) weg-
rách (105). breiter wegerich (Das.). ribbe-
wort (85).
Pl. minor rippelin (105). spitziger
wegerich (Das.).
*Plantanus v. Platanus.
Plantare Ad. pfla-, pla-ntzen; züch-
tigen 7 zweigen (Das.); zwelhen, var.
zwygen (64); peltzen (75. pelzon ?nserere
Gf.), proffen (b^), ympen (1). d. planten.
Planta-re v. -torium.
*Plantar-ena, -um (8) sele (9). zolle
(8). Aus sole planta?
*Plantari-a, 4 -um (q. v. 110 &e.) (7.
arbor que plantatur 66 &c., 110 &e.5 amders
Gl. m.) proff rib (17). pof reys (sic 9).
peltz zweig (75). pflantzung (68).
Plant-arium, 7 -aria (110), Z -a (93,
116) zwi (93). zweig, zweigschol) ( 116 ).
ein pflantz (110 szm.). gewechíà mit eyg-en
(123), -nem (64) ertrich. lappen (corzz t).
peltzgart (74).
*Plantar-um v. -ena.
Plantatio ^d. pflantz-, plantz-, proff-
(8), peltz- (75), ymp- (1), impt- £ zwi-
(46) -unge. pl. schufbling (65). nd. plan-
tinge.
Plantator plancer (18). pflantzer (75).
Planta-torium, 4 -re (133, 147, Br.)
ein ympff rief) (69), ymph reyBe (66, 151),
impfktrys (134), ymp-rys (133), -ryse (152).
plant van een boem (147). pflantz- (110),
pote- (Ohytr.) -velt. hof (110, Chytr.). kamp
(109, 110).
*Planter v. Palanter.
PLA
*Plantheras (st. panth.?) chundfanun
(Gf. 9, 521).
*Plantula (dim. 110 &e., anders G1. m.)
eyn kleyn plantken (132).
Planula (porte; i. crepida Gi. m.)
hespen (125). glatthobel (Ki.). pZ. thür;
bandt (111, Ki.).
Planus adj. hd. nd. slecht. nd. slicht-
glat 7 glet (220). eben (8, 110). euen (132).
*Planus sóst. klippel (10. cf. plectrum).
*Plapardus (7. semissis) plappart(135).
*Plaseia v. Indigestio. Plastia.
Plasm-a, 7 -atura (147) hd. schopff-
i 110b, 131), schópf- (151), sehoepf-
76), schoeft- (64€), schepff- (1102), schopp-
(59), schop- (152), schepp-, schaff- (18b),
schoff- 7 beschaff- (75), mach-unge. nd.
schepp-, mak-inge; schap-ynge 7 -enisse
(147). scheppunge (18), herschephun
(Y) machen. sehetfenife (20). Scheppnt
(8, 9). geschopff (75). geburt (64).
Plasmare /d. nd. scheppen. Ad. scho-,
schó- (67), schoe- (68) -pffen; scoppen
(133), schaffen (20, 151); ge- (9), be- (1)
-sch.; schóffen (151), scheffen (6), schaef:
fen (132), machen. zd. maken.
*"Plasmatio 4d. nd. Schep-punge,
-pinge, -nisse (11). schopph- (7), schopft-
(134), sechaff- (19) -unge.
Plasmator Ad. nd. schepper. 4d.
schópffer (151); scho- (6), sche- (9) -ppher;
schopp-er (152), -fer (75, 134), mecher (8^).
*Plasm-atura v. -a.
*Plassa (anders Gl. m.) vlos (9).
*Plassarius vlosser (9).
Plasta (vestis sacra Gl. m.) kytel (9).
kietel (8). kedel (17).
*Plastare (cf. plastrare) plastern (8).
Plastes (cf. plast-or, -rum) Ad. sche-
pper, -ffer (20, 1102), -pffer (1104). bild-
schnitzsler (116). hafner (88). ein hefen
macher (110), pot mecher (132).
*Plas-tia, -cia (75), -tina (18), palestea
(74) (V. éndigestio 14, 15; aus am)mosta?
Cf. Gl. m. v. plasea?) vnvordowinge (29).
vndeuwung der spise (75). vndowigkeit
so einer nit gedowen mag (74). vn ver-
dawet (18).
Plasticen 7. effigies parietum ex qipso
(Br.). plaister tot steynwerck (141).
*Plastor (oft 4. plas-tes, -mator) Jg
(9), di- (8) -chter. mecker 7 snider (25).
Scheppenisse (11).
*Plastrare pfla- (68), pla- (9), plae-
(20) -stern.
Plastrum (oft. plastes) Ad. pfla-
(68), pla-, bla- (19), nd. plae-ster.
*Pla-, plau- (68, Br.) -stus geschaffen
(110. &e.).
Plata schale (11, 19). schaele (20).
sole (16. »« planta).
*Platanella v. Herba rutinalis.
Pla-, pha- (29»), bla- &e. (q. v,
plan- (a/ph. pla- 67) -tanus Ad. nd. à-,
O- (1, 49, 69, 75), au- (64, 76, 110b, 123)
an- (132, Das.), ab- (77), al- (22^) -horn,
-hornbaum, -hornbom. acho-r (Anz. 9,
406), -rn (24, Gf.). ahornen baum (65 var.),
bom (23). Ad. ahórne (3), ahor (753, 104),
ahoren (85), ahern (20), ahar?n (6) ; ohern-
(7), ohrren- (4) -baum (7); aorn (G£.),
aern (17) aern baum; arn holez M
fladern bauem (20). plader- (107, 132),
PLA
ederen- (11) -boem sem. hane dorne
10). mepel-dorn (22), -terne (225). ma-
olderbaum (Ki.). lón 7 welsche (Chytr.).
*Platan-eus, -inus (Ki. plaeamius
(q. v.) a- 4 o-hornen (15).
Plat-éa plan, stra, ga; -éa raube
des vogels platearij; -earius vogel der
von nichte anders lebt den vom raube
der vogel (74). platea lepel-er, -gans
(4. pelicanus Kil, cf. acredula).
Platea Ad. nd. plan. Ad. plon (6),
stra, straeBe (20), straiD, stroD, gae
(20), gasse (4), gaD. nd. plas, strate. ein
grosse gaf) do die landt straf geet (64).
Plat-essa, 4 -usa (Kil), -esia (G1. m.,
Fr.), -eSaà (Fr.), -issa (943, 136), -isa (94)
(piscis) plat-teis (Fr.), -dijs (Ki.). ags.
flooc (94), floc (948, 136).
*Platetoros v. Platyeeros.
*Platibus d. pl. (platus /anxz Gl. m.)
flechon (7. maeulis Gf.). tuahhon (12:7).
Platy- (Ki.) plati- (91), plato-ceros,
-cerus (104, Gl. m.), pla-eiteros (88),
-tetoros (7. hireoceruus 76) vrrint (104).
ellend (91). donl Z7 dendl (Avent. Sm. 1,
375). gem (88).
*Platyecyminum v. Siler montanum.
*Platinus (péscis) gewstf (9).
Platyphyllon v. Platofilum.
*Platisa &oc. v. Platessa.
*Platoceros é&oe. v. Platyceros.
*Platocininium (as platycyminum)
v. Siler montanum.
*Platofilum (platyphyllon Ki.) v.
Viperina.
Plato-na, -ma (127) platta (120, 127).
dauel (19). tafele (11).
*Platris (sí. cl. eyn gader (b5).
Platta Ad. nd. platte. Ad. blat, blatte
(£. tonsura, 4).
*Platum pulmate (81).
Platus v. Platibus.
*Platusa v. Platessa.
Plaubi- v. Plau-strum.
*Plaueus v. Flaueus.
*Plauda- (93, 74, 754), plada- (alph.
plauda- 76), plaude- (18), elaudi-(753b0)
-mentum (7. cla-mis 74, -uus 75, 76
— paludamentum vestis! »« claudere)
en nagel (23, 75). nabel (18). kleide,
gewande, ein gefalten kleyd (74).
Plau-, pla- (9) -dere, -dére (Gt.) Ad.
nd. hantslagen. Ad. in freudin h. sem.
nd. vrowen; screcken van vrowede h.
(23); ser. in vr. 7 h. (23). sich frewen
0o. mit den henden vor (1102), von (110b)
freuden zusamen scehlahen. erfreuwen
sieh mit den h. (75). mit den h. er-frau-
wen (66), -frawen (70), -frówen (67),
-frewen (69), -freuen (134), blijtschapp
tzonen 7 v^-vrewen, -blyden (132). sreg-
ken in freuden (91). stereken (sc 1).
Seracken (85). schreeken (5, 9). er-schr.
in froeden (46). frauwen (18). Ad. hant
pleezen. duelen (20). dansen (99).
Plaudus, plandus (91) prack (91).
braek (125 Mre.).
*Plauedo v. Blauedo.
*Plaueus v. Flaueus.
*Plausi-ecus, -tus (20) hant-pleczer
(20), -speler (19), -spyler (68, 132). blyt-
Schaf tzonende mit den henden (132).
einer der vor, var. von, freuden die hend
Zusamen schlecht (110).
DxeresBACcH GrossARiUM,
PLE
Plausidieus der genoecht tzoent mit
worden (132). der guoh sucht mit wor-
ten (szc 68). der bald versienet ist m.
w. (se 110).
Plausitare palumbis (123). girren (Ki.),
Sschreyen (Ki*.) wie eine holtztaube.
*Plausi-tus v. -cus.
*Plaustrare fuder machen o. (auch
wetterau.) vassen (75).
Plaustrarius stelmecher (125). kar-
eher, furman, wagner (88).
*Plaustreolum fuderlin (75).
Plaustrire kerren als en wagen of
karre (147).
Plau-, plaubi- (23), plo- (untersch.
135) -strum (7. énstr. rotale quo fru-
menta feruntur 3, rotule znstr. 176) Ad.
nd. vo-, hd. fuo-, fu-, fud- (21) -der. Ad.
wagen, pauren-w. (91). last- (plostrum
id. & mist-) -w. ipo radel (rudel? 21).
vnderholtz 7 heffe (77). emererer (eine-
rer? 11).
Plaustus v. Plastus.
Plausus Ad. hant-slagoti (Gf.), -sla-
gunge szm., -slahung szm., -sehlag (6),
-schlagung in froeden (76), -faldung (11),
-pleezung (20). hende valdung (9). mit
henden frauen (8). dansinge (99).
*Plauteola sunt linteamina (16).
*Pleades v. Pleias.
Pleba-natus, 4 -tus (110 &e.) pfar-
recht 7 -heit (110), -schafft (68). perro-
chiaenschap (132).
Plebania (cf. parochia) plebanie (5,
929). hd. pfarre (75), pfarr, pharr (1),
parre (18), pherre (55), perrerin (21);
pfarn-, pfern-, phern- (133), pfer- (67)
-erij. nd. pernerige. perroehy £ pastory
(132). kirch- (68), kir- (1105), ker- (132)
-spel.
Plebanus (cf. plebeius, parochialis)
hd. pfarr-herre, -herr, -er (6, 46, 75, 76);
phar-, kirch- (20, 110), kyrck- (132) -her,
-herre, -er (1105); phe-, pe- (21) -rrer.
phe- (b^, 7), pe- (16, 18, 22, 23. wetterau.)
-rner. pastor (110, 132). lut-priester (93),
-prister (6).
*Plebarium v. Pleberium.
Pleba-tus v. -natus.
*Plebearius v. Plebeius.
Plebeecula v. Plebicula.
Pleb-eius, -eus, -ius (7. vulgarius
76), -eianus (Gf, -earius, -anus volk-
ieh. (11), -yeh (19), -lieh (9). fulkich (20).
vnedler an allen titel (75). gauuisc (Gt.).
plebe-nus vnerlicher (74); -us 2. primus
cantus € c. secularis & homo sine digni-
tate (16).
Plebe-re, -scere den volck to volgen
of tospreken of an to ropen (14:).
Plebe-, pleba- (69, 134), plebo-, ple-
(16) -rium, plebe-yum. (4), -ium (75)
(Gl. m. D, 337) Ad. same-nunge, -lunge,
samp- (74), sami- (753) -nung, sammlung,
vs, nd. sammen-, sam-, v'gader- (132)
-inghe des volkes sim., wolkes (23).
Plebes v. Plebs.
*Pleb-escita, -icium v. -iscitum.
*Plebesitare (cf. prc.) gesetz setzen
eimem volck (74).
Plebi-, plevi- (136) -cola, -eula (136,
Gl. m.) £. amans cives (136); qui amat
aues (sic Gl. m.); qué colit et amat ple-
bem (Br. &e). dat dat volek oeffent of
in weeren heldt (147).
PLE 441
; Plebi-, 4 plebe- (110), ? plebis- (147)
| -eula folekel-ehin (17), -gin (D), -in (7).
| fulkel- (20), volke- (23) -kin. kleyn folgk
gin (sc 21). eyn kl. folek (18). cleinf)
volekel, ear. vóleklin (75) vackelchen
(sic 8^). luyde, volek (14:).
*Plebieula v. Plebicola.
Plebisanus (cf. parochialis) pfarrer
(13). pfar- (75), pharre- (8), par- (17),
pharrer- (9) -man.
Pleb-iscitum, -icitum(23,141),-escita
(est. collectio multorum hominum. t£ sunt
constitutiones que plebs tum constituunt
76), -isticus vm (17) des voleks inge-
sette (147). eyn gemeyn ynsetz-ung (68),
-inge (132), verkundung dem volck (110),
lant-ding (8, 9, 74), -geding (Ki.), -gerieht
(14), -recht (9, 75), -kundig r. (12, 13),
-konnig r. (10). volek-,., landtingk (74).
burger reth (49). gesecz (46). ein saezung
des gemeynen volcks (Das.). hantwerck,
ynung, ezonft (17).
*Plebiscula v. Plebieula.
*Pleborium v. Pleberium.
Plebs, pleps (5^), 7 plebes (7. vlgus
93) Ad. nd., volek. v. von der gemein
rott (75). vornemig v. (9). foleke (17).
fulg (5^). wolk (23). Ein mennigin Hant
werk liuten (93).
Pleeta (v. pieta 100, diota 75) d.
nd. matte. hd. mat (19, 76), matt (68,
74) mact (77), matz (110). nd. natte.
deckin; plectum 4. magnus cyphus duas
habens ansas (16). knauff 7 matten strenge
? flethte (20). ein. ding geflochten von
wyden o. bintzen (110 sm.). g., schappel,
wyd, hurde (74). flechte (8, 9). flecte
(12). flecht (17). flichte (10). fleychte (3).
fleyte 7 czeyne (13). fleth (49). gefleh-
tunge (e flocke (23). strie (100). d.
ein knode, knod (134), fa (6); eyn vaz,
faf mit zweyn hencke-n, -ln (74), mit
zuge 4& krebe 7 kreth (V. cf. krippe
sepes aggeris Fr., wie kreinze $m. 2, 3925
cretto &c. ib. 391). eyn gefe6 (17), kopff
(75) mit zweyn orn. eyn deg (1T. agger ?).
wagen korb 4 weyn korp (9) wan (8,
11). en vat mit twen hengen (23), voten
(22). istriarum uualana. uuira pleetas.
gumdlunt; istriatarum uuieron. (Gf. l,
961. cf. histriatus panmus i paries —
depictus Gl. m.?).
*Ple- v. Pe-ectaeculum. :
*Plectalimatica v. Petra limatiea.
Plect-ellum v. -rum.
Pleetere Ad. mnd.. pinen, slan. Ad.
pinigen, slahen, smytzen £ smaissen
(74), kasty-en 8), -gen (9); beu-, bey-,
bie- (*) -gen; flech-, flec- (19, 100), vech-
(85) -ten; knup-ffen, -pen. md. bo-, uo-
(sic 22) -ghen.
*Plectorinus Ógíleeco (Sum. VI).
*Pleectra sproche (8, 9). en sprekinge
3).
Pleetroni-as, -a (74) (7. ceentaurium
Ki) erdt-gal (74), -galle (xi*.), -galb £
das gegechert (Ki*.) tausendgülden-
kraut (Kib.).
Plec-, plex- (136) -trum, 7 -tellum
(147) (é. gubernaculum nauis t lingua àn
corpore ti potius vltima pars lingue &
pereussorium cithare Br.) hd. eyn sluliel,
schlussel, slifer (18) an der luten, zuhet,
harpffen (7) ; da man seyten mit ofi-zuget,
56
442 PLE
. . I
-zuhet, -zucht; da man saiten mit auff-
zeucht (134) ; domit man saytenspilrichtet
(74); da man etwas mit zwingt o. spandt
als seyten (110); an einem s.-spyl (4). eyn
snaerspil off slosselchen; of dat voersten
van der tzungen (132). vorderst 7 zipf-
fel an der zungen (75) zunge in dem
leychnam; wyrbel auff zynnen; regie-
rung eins schiffs (74). roider an en schyp;
tung; harpen yserken dar men die
sloettelen mit umbdreyet (147). ain na-
gel vff ainer luten (76). Ad. (12, 13) nd.
krekel,an eyner harpen (23), trimpen
(22). krieke-] (10), -r Zre; klippel cam-
gane (13). wreistil (85), -el (99, 106).
spange-zauwe (55), -zeu (17), -ntau EU
wende (100). gu- (93), we- (Sum.) -rbel.
rotten hamer (8, 9). richthemer-lin (64),
-le (91). hammersehlag (25). zidarpin
(86, Gf. cf. peeten). eyn plecter (18).
harfa (Gt).
Plectula ein flechte (4).
*Plectum v. Pleeta.
Plegiare burg werden (110). v?-bir-
gen (68), -burchen (132).
Plegius burge (110, 132). birg (68).
Plei-, pli-as, p/. -ades, plyadis (Gt.),
ple-adus (19), -yda (74, 76), -narius
(11), pli-eas CE -adas (127), -astes
(18), -ares (23), pil-ias (132), -as (69),
peli- (11), pelli- (85) -ades, polid-es
(18, 23), -mes (76) eyn stern (-ares 18).
en sterne (-ares; pliades swnt septem
stelle 23). eyn gesterne 7 planete (8^).
dat seuen-g. (132), -gestyrne (20). s. (23),
süben (19) sterne. sibinstirn (127). sibun-
stirni szm. (Gf.). sieben gestirn (1). siben-
gestirin (6), -gestirn 2 -stirn (74). Ad.
das s.gestirne. daz se- (133), sel- (67,
152) -ben gestirn-tze, -s (67). seben ge-
sterns (18). daz subben gestereze (19).
zouen-steernt 7 -sterne (11). ags. sifun-
(94), fun- (sce 136) -sterri.
*Pleyda hurnhauf) (74).
Plem-en, -ina v. Flegma.
Pleminare vullen (147).
Plenarie vol-kommelieh (8), -kome-
lieh (9). volnkemilieh (17 szm.).
Plenariter v. Plene.
Plenarius (7. plenus 110 &c. cf. pleias)
Ad. vol-kumlich (4), -kummelich (6),
-komeliehen (21), -komelicher (1), -ko-
men (18), -lieh (5); voln-komelieh (5),
-kemilich (17). nd. vullie; vu- , wu-llen-
komelic.
Plen-e, -iter, 7 -ariter (110 &c.) Ad.
vol-komelieh, -komlieh (134), -komen-
lich (67), kommenlichen, -kummenlichen
sim., -komleichen (1). folnkomelichin
(5). fullene- (20), ffel- (b^) -lieh. d. vul-
len-komelik en.
Plenilunium der fulmahen (125).
Pleniter v. Plene.
Plenitudo Ad. fol-, ful-heyt, -lekeit,
-komenheit, -kummenhait; vólle (9). nd.
volheyt, vullicheyt.
Plenus Ad. folle, fol, ful (20). md.
vul, wl, voll.
*Pleps v. Plebs.
*Plerade st/be (aus pleiade siben-?
Seribe? 8b).
Plera-, pleris- (8) -que manche (8,
9). manegen (8).
Plere Ad. fu-, fo-, fi-, (76), nd. vu,
verw-llen.
PLU
Plerique semelichen (8^). eczli-che
(9), -ch (8). vele 7 mennighe (132).
*Plerisque v. Pleraque.
*Plerium (anders G1. m.) v. Pleberium.
*Plerum (sé. prelum, anders Gl. m.)
balceo 2. gnum quo uvae premuntur. (Gt.).
Plerumque vnder-weyl (9), -wilen
(825, 17). dicke (55, 90). dulke (sce 11).
dick 7 vil (1102). d.-vil (1105), -wil (132).
midden ander (18) manchen; aez- 7£
summick-lichen (11).
Plerus (Z£. frequens Br. multus 16,
plus b*, plemus 3) mer (93). me (bb).
vilhait (1). vol (68). volkümlich (3).
*Plestya v. Ballerus.
*Pleta (s£. cleta? pleeta? cf. Gl. m.
h. v.) glieze ( Waffe 16).
*Plevieula v. Plebiola.
Pleu-resis, -ritis (116), 7 -nomia
(74. st. -monia) prustgeswer, lungen-
sichtag (74). ge-swer (93), -schwulst (75)
der brust. brustschwer (75). der stech
(91), stich £ seittenwee, nl. het pleuris
(116). lanek. ouel Z7 geuel (132).
Pleureticus die dat lange (sc) ouel
hefft (132).
*Plextrum v. Plectrum.
Plexuosus pinlich (20).
*Ple-, fle-xura, -xus boeg-, erymm-
ynge (147).
Plexus ein
sim.).
*Plia-res, -s, -stes &o. v. Pleias.
Pliea Ad. falt, vald (1),falde; bretzel
(Ki.) nd. volde, vaelde (11), crokele.
Plieare (z. plodere 1) Ad. falten,
falden, f. machen, felt m. (v6). nd. vael-
den (11); volden maken.
*Plieat-io (20), -ura faldunge (20 szm.).
das gefelde (125).
*Plieator (7. exactor Gl. m.) vaelder
11).
V Pric-tor; -ior (4. mortuorum tumu-
lator 76) (aus pollinetor q. v.) eyu to-
den greber (4), doden-grebir (8), -be-
graber (18), -greuer (28). ain to"ten
graber (46).
*Plietrum v. Blietrum.
*Plipiare acc?pitrum voc (141).
*Pliro-ma, -nia (74) (74. plectrum)
werbel (100, &f.). wirbel Aerba (14).
*Plisto-, plisti- (Ki) -bolinda (7.
sorüitio) rijffel (Kil). mehiste augen,
vberwurff, nl. meest oogen (116).
*Plixus (sí. prolixus) lang (5^).
*Plodapis redestab s?m. (Gf. cf. tara-
tantara).
Plodere (cf. plieare) hd. nd. roden
7 hacken. Ad.rodden, rutten (6), rewten
(74), loben (85). hant-schlahen (68), -slaen
van blytseap (132). die hend zusamen
schlahen von freuden (110).
*Plodramentum v. Gargarismus.
Plorare Ad. schrien, schryhen (19),
weynen, weyn (17), vainen £ grinen (76).
nd. scrien, wenen. schreyen (132).
Plostrum v. Plaustrum.
Plota v. Murena.
Plotus sathieffig (v£ equus 76). let-
fufige, tvutten (pl. (74).
*Pluceus v. Pluteus.
Pluere Ad. nd. regenen. Ad. reg-nen,
-en (1, 1); renen, reyn.
flechtung o. pyn (110
PLU
*Pluidus reghenechtich (141).
Pluma Ad. nd. veder; plume (5, 11,
132). hd. pl, pflaum- (4, 134), pflum-,
pflun- (68) -feder, Z gd. Engwa (66 &.).
vedir 7 pflawn (9). fedder (8). dz gefid-
der (65). plume (1105). flaum (1102). nd.
vleme, dune.
Pluma-cium, -tium, -tum, -tieum,
-rium, plunatum (134) chussi, plahmal,
fulwile (Gf.). wan-ch. (127), -chüssin (G£.),
-cussi (121), -küssi (6). eyn, en Ad. fedir-
(5), feder-, plumen- (19, 20), pl.-federn-
(17), pflaum-£.- (110), pluym- (-atum) 2
oer- (132), pful- (9), dunen- (22), dvm-
(23) -kussen, -koBen (17, 19), £ -bette
(110). eyn kussen von pflun federn (68).
pfüum-f. kuf) o. bolster o. bet (75). puster
(Sum.) -arium ein phülb (13), haupt
pful (4), plum- 7 fedder-kuschen (7).
plum-kusschen (11), -bet (8). veder ge-
want (9).
Plumare plumen (132). fidern, feder-
raufen; steften, steft anslahem (74).
*Plumaria ags. byrdinge (942).
Pluma-rium v. -cium.
Plumarius (7. adulator 20. cf. plu-
mosus) ein betmacher (110). sydensticker
(65). pluymkoefer (132). eyner der pflun
kouffet (68). plumenstricher (20).
*Pluma-ticum, -tium, -tum v. -ecium.
*Plumax 4d. nd. eyn vogel hunt
(Mss. mog.).
*Plumba (aus pluma) eyn fedder £
ligwa (18).
*Plumba-ea v. -ta.
*Plumbago v. Dentellaria.
Plumbare loten £ bleyen (9). loden
(89). blien (8). abe sniden (18).
*Plumba-rium (18), -tum (18 &e.)
eyn weych ysen (18). peczcholt (9).
pytseh (pytstp ? 8).
Plumb-, stann-arius kannengysDer
(125).
*Plumbasis (aus) brüder piro, nüch
siner stimme (77).
Plumba-ta, -ca bli-gaiselunZ -colben
(pl. Gf.). PA (V), eyn gbit (st. geblit?
6), ezil- 7 geladen (21), Ad. nd. lode-boltz,
-bolt, -kalbe (8b).
Plumb-atum v. -arium, -eus.
Plumbatus gelo-det (8b), -et (99).
*Plumbes v. Palumbus.
Plumb-eus, -inus (11), 7 -atum (75)
von bly gemacht (110). bly-en (19, 75,
71), -achtich (68,132). bleyen (752). loden
(11). loeten (99).
Plu-, blu- (b^) -mbum d. blye, bly,
blij (5), bley (9). nd. blig, loot (11), loet
(99).
Pl. cinereum conterfeim, mithan,
wesemot (Chytr.). wif- (Ki.), biD- (Kki8.)
-muth.
*Plumbus v. Palumbus.
*Plumen (7. os gutturis, st. rumen)
sluntbein (120). :
Plumere flueck (1105), flick (1103) 0.
federig werden. begynnen plumen tzo
krygen (132). j
*Plumiare die huner bereyffen 4
schuppen b. (55).
Plumiger fogel (9).
*Plumirapus fedderrauffer (74).
Plum-osus, -arius (75) vol pflumen-
federen (110), plumen (132). pflumfederig
15).
PLU
Plumpago v. Dentellaria.
*Plunatum v. Plumaeium.
Pluralis hd. mer-, mir- (55, 17, 21),
vil- (1102), vi- (1105), ui- (6), vie- (1),
gemain- (46), meng- (1), 2d. menench-
lich, -Ieh (17). man-igerleieh (1), -cher-
ley (20), -nichfaldich (132).
Pluralitas mangfeldikeit (20).
Pluraliter mirlich (17).
Pluries Ad. dicke 7 vil. d. vile (110).
d. vele (23). d. wijle (132). digk fel (21).
dicker (46). offt (69).
*Pluri-ta v. -pla.
*Pluri-ma turi-, -na tuch-lachin (Gf.
2, 159. BM. 925).
Plurimum. (cf.sq.) seer vil (68, 110),
vijl (132). meer (69). mer (70, 134).
Plurim-us, -um, -e aller-, alder- (17,
22) hd. -meyst, -meynst (1, 21), -meerest
(68), nd. -meest, -mest.
*Pluri-na v. -ma.
*Pluri-pla, -fa (11) -plarimentum
(108) ganezecroeze (20). gensekrese (19).
gansch krose (11). gaffreide (108. Jibum ;
gaffrye aerocolia anseris Kil.).
Plus Ad. nd. mer. mehe (1). mee (5).
mene (21). me (99).
*Pluseula &oe. v. Plustula &c.
Pluseulus (7. parumplus) Ad. wenig-
mer.
*Plustella (7. pustula) plater (74).
Plustul-aà, Z -la (Gl. m.) pluseula
(122) gaspe (11, 20). eyn schuowe ryncke
(19). gall. boucle, bouglete (Gi. m.), blouc-
quette (122).
Plust-, plusce- (122) -ularius gaspen-
(11, 20), ryncken- (19) -mecher, -meker
(11) quz facit plustullas, gall. bouclier
(Gl. m.); blouehier (122).
*Plut-eale, -iale, -igale (2. /ignea
tabula) hd. swart (13), swarte (132, 152),
schwart (134), sehwarte (66 &e. asser
coriicatus Fr.), bole, bol (6), boln (1),
boel Z deil (18). nd. bolle. pale (17). eyn
hultzen tafel (110, 132). bugge 2» domo
in angulo (21). bin (49).
Pluteum (?. scriptorum €t tabulatum
Br.) Ad.ein sehrib-bret,-tafel (67); sehrey b-
bert (66), -brett (134). pulp-et (1105), -ret
(5 schrieffbreth (132). diel (100). dvn
J
*Pluteu-m, -s (11) (»« pluto) helle
8, 11).
Pluteu-m, -s puch-, katzen-pret;
tyl, schirm, pulpet (74).
Plu-teus, -ceus (98) (V. serzptorium
i int-, inf-erior pars lecti) hd. nd. bret,
dele, del. ^d. bred, breyt (21), brat o.
tiln (6); deil, dile (5, 4), dilen (49), dyele
(10), dill o. laden (1. cf. wa. 1641); tiel
3 bette- (9), bet- (8, 76) -bret; pulpret
91 &e.), schreiberpret, var. schriberbrett
(64), katzenbrit (mach. bell. 93). blanck
5 büch-kensterlin (Das.), -kánsterle
126). helle (11. cf. prc.).
*Plut-iale, -igale v. -eale.
Pluto v. Diabolus.
Pluuia Ad. nd. regen. Ad. r'gnen (6),
IE (10), reyn (18), ren (55, 17), ran
Pl. lenta lantregen (125).
^, Pluui-alis, -osus reghenich (11).
renyck (19).
POD
Pluuialis (aus) pulrof, puluier (140).
*Pluvieinare weynich, dunne regh-
enen (147).
*Pluuinu-s, -m (cf. puluini G1 m. 5,
5200) welgholtz o. waltze domit man ein
schiffe in das wasser weltzet (74).
Pneuma d. nd. geyst; gew. hd. der
heilge sZm., nd. de hilge g.
*Poantum boimvist (Sum. V).
*Pobili-tare, -gare (8) knyin (8).
bewgen (9). dye knye bagen (1t).
*Pob-, pop-lex, -les, pollex (29),
pobules (76), pub- 7 pup-lites (pl. Gf.),
publita (142) riho (at. cf. wetterau. bar.
reihen m. Sm. 9, 77). knirade lu sim.
cf. Gt. 2, 469). knubograd (93). knyepug
(74). hd. knye-, kny-, kney- (10, 12, 75)
-schibe, -scheibe,-scheib. knyewe schyebe
(19). knuschib (6, 75). knyscheub Z scheme
(scheme) knuw (? 77). nd. en schene
(22b), kne-, kny- (132), knye- (11) -schiue;
knebbla (-t 81). hahsa (Sm. 2, 147). heche
(14). he- (108), hei- (107) -sene. hese (132).
eyn scheyne beyn (5^). sehinpawm (sé 1).
Pocillum drinckvaf (110). schenekvas
(132). trinekekrusichen (125).
*Pocio &oe. v. Potio.
Poeulare (Br.) Ad. tri- (8), tre- (9),
dre-neken.
Poeulum (oft i. pocio) Ad.nd. dranck.
hd. tranck, ge-tr. (-ulum 9), tr.- (91), trink-
(64, 91) -geschirr. klyn drunck (8).
*Poeus (piscis 76) dorsch (23).
*Pocheum (cf. pochos Z. pauper dc.
Pr. Qus WtOXÓC) ausricht- o. miltgeb-ung
der armen (74).
*Poehotrophium (cf. prc.) v. Pro-
thotorpium.
Podager den der krampf zuget (8
sim.).
Po- v. Pe-dagium. :
Poda-, podo-, pedo- (5^, 76) -gra,
-graphus (see 76) hd. fuoz- sem. (Gf.),
fuez- (2), fuB-, fieD- (76), fues- (3),
fuoslid- (93), nd. vot-sucht, Z -vergicht
(1, 3), Ad. -krampf, -kramp, -zipperla (111).
fuiB übbel (19). vuet ouel (11). voef)
weue (wene? 20). eyn voef ouel 7 die
eramp in den voes (132). podegram (66,
151). bode-gra (753), -ngra (75b).
*Podagra lini, cassuta, offic. cuscuta,
angina filtzkraut, flasschsseiden,todtern,
nl. sehorft, wrange, vilteruyt (116).
*Podagraria (Z. ecorehorus, segopo-
dium &oc.) hin-fuD, -lauff, podagrams-,
Zipperleins-kraut, witscherlenwetsch, n.
landsloop, fleirsyneruyt, wilde vlindre
&c. (143).
Podagr-ieus, -osus, -ius voi) cram-
pich (132). podagrá- (126), podagra- (v.
a, 1618) -misch.
Podargus (cans) bald auff, n/. snel
116).
j md -er, -or, -era (11), prode-
(67), podi- (133), pole- (69) -ris, pudo-
rem (acc. 136), hoc pos poderis (147)
garauul s/m.; alba (Gf. alue (11, 147).
ein lang kleid (88, 110) bif) vff die fer-
sen (110). ein l. hende (8), l. vnd enge
hemde (11). Ad. nd. eyn, en linen cleyt.
taler (88).
Pod-ex, 4 -ix (755), popex (1109),
bissw. pudex ars (68, 110b). ar() (1108,
Li
POE 443
132). bake 7 darm (23). Ad. ars-d. maf-
d. (76), -gang (113). warez oder ars-d.
(8. darBarm (sie 649). varez odir (9).
mittelfinger o. wuste (7. extalis, verpus
74). culus $ vuust (11).
Podiamen v. Podimen.
Podiare (Br.) Ad. nd. lenen. leynen
(20). an-l. (68). stayb- (19), straff- (szc
20) -resten. staf rosten (11). oflegen £
hoezelnt (13. cf. hotzlen, hocken, wet-
terau. hockeln, bar. huckeln dorso por-
tare Fr. 1l, 4595, 4712. Sm. 2, 149). vflligen
?. appodiare Z hochgebogen sc. 2i; dorso
portare (10. cf. nd. hukke-, huk-bak Br.
Wtb.).
*Podieus (v. pars cul ante foramen
765; pedestris Gl. m.) arD-krynne, -kerbe
(14). greniez vor dem ars (9), arsloch
(8). arseh karBe (4. -kerbe wetterau.).
*Pod-igra, -oga (63) eyu fuib doch
(18). füfdüch (63).
*Podillus (aus podex »« pudellus)
arsdermli (93).
*Podi-men, 7 -amen (19) eyn stulle
(19). stapffel (110). staffel (68). stapel
(11, 132).
*Podiris v. Poderis.
*Podis-eus, bissw. -eum, -tus (74, 76),
7 posidieus (7. verpus 75) Ad. ars-, arf)-
(20, 74, 75), arsch- (4), ers- (11, 23),
erssch- (19) -wische (17), -wisch, -wusch
(6), -wossche (19), -wust (7), -darm (11,
20). erwy b (sic 20).
Pod-ium, 7 -rum (75) stap (17). stape
(16). stab (4). stabe (9). staf (11). staff
? raste £ helffe (20). hueter stab, st. £
kolben dar vber sich der h. leinet£ die
h. lenent (75). hd. stag (6), steck, steeck
(19). len-aà (93), -e (110), -ne (132). ring
(141). rine (Sum.). ein auDladung (91).
kandelpret (111). ercke-r (125), -l (126).
argel (Das.). podium (7. castrum) vest,
vig. ein geschlof) (75).
*Podoga v. Podigra.
*Podogra v. Podagra.
*Podo-, poda- (1102), pedo- 7 pedoso-
(74), pedoxo- (19) -mantia, -mancia (7.
diuinatio 2n visceribus puerorum a podos
puer 16.»« paedom.) Ad. ful5-wickunge,
-winekung o. -sichung (74); -gückunge
(151), -guckunge, -iuckunge (70, 110, 134).
voef) iockinge (132). wiekinge (22). vot
wliekerige (sic 23). wyckelij (19). weys-
sagung in adern der kinde (^74. cf. 76).
*Podonium (cf. pontonium) verschep
to beyden syden apen, pont, pijper &c.
(141).
*Podor v. Poderis.
*Podrum v. Podium.
Poema (?. fieticium 1, pigmentum
poete 11) Ad. ticht (75), ge-tichte (66,
151), -ticht, -dieht. sd. ghedichte, fin-
singe (99).
Poesis Ad. nd. dicht-unge, -inge. Ad.
ticht- (75), diecht- (8), tych- (9) -unge;
ge-ticht (649), -tichte(151),-dicht;poeterey
(91). nd. ghedichtnisse.
Poeta Ad. nd. di-, hd. ti-, tie- (151)
-chter. naturlieher d. 7 n. maister (65).
poet (110, 132). waersegger (11).
*Poetari poetry dichten (14:).
Poetieus v. Poetriecus.
*Poetisare tichten (75).
56 *
444 POL
Poet-issa, 7 -rida (147) dichter-in
(68, 110), -sche (132). poets huysfrowe
(147).
*Poetra lyt lererinne (9). liet lereryn
(8. eyn dichte buch (55). ghedichtet
bok (23), dinek (22).
Poetria (7. ars poetica Br. sim., ves
ficta 4 liber doc. 16, poeta G1. m.) Ad. ge-
ticht puch (1); gedicht-, gericht- (sc
(18) -buch. die kunst der poetry (64).
*Poet-riecus, -ieus, -ridus poetsch
(141).
*Poetrida (7. poetissa q. v. 147, Br.)
eyn lit lernunge (11).
"Poetri-dus v. -ecus.
*Poya (cf. boia) v. Pedanum.
*Poicia v. Peritia.
Poire, poyre (147), prs. poio, poyo,
peyo is (76) (z. fingere & facere Br.) Ad.
nd. dichten. diechtim (8). tiehten (9, 64,
75). vysieren (147).
*Pol (cf. dol) cholpo (Gt.).
*Polare (cf pollator, follo &e.) wal-
ken (9).
*Polea (7. trochlea Gl. m.) v. Polia.
*Poleberus v. Poledrus.
Po-, pu-ledra (7. equa, cf. pultrina)
vulekin (20). uuliche (104). fulihha (Gr.).
folich (19). valieke (11).
Pole-, polie- (10, 12), polli- (55),
pule- (2, Gf.) -drus, -dro (Gf), pol-
eberus (53), -edulus, -idulus, -idorus
(1), -iderus (22») (v. pullus, pale-fri-
dus 2, -drus 13, Zwuemis equus, vlt-
roneus 2 -ertus 75. cf. pultrinus. pa-
ledrus. polidorus.) 7d. fol-o (121, Gt.),
-e, -n (21). fol (6). vol (1 polidorus; 53,
93). volle (23), -en (9). vole (22b). foel
(12, 75). phoel; iung 7 ein iungs roD
(75). hd. ful (1, 75); ful-e, -he (68, 69,
134), -le (152), -lin (75), -len (55, 1), -ler
(18). fillen (10), -he (67). fuele (20).
vayl (19). vael (11). bole (5). mayden £
hengst (2).
*Po- v. Pa-lefredus.
*Pole-gium (7. polyptyehum Gl. m.),
-yum v. Pulegium.
Polemoni-a, -um (herba, cf. fraxi-
nella) erdtrauch ; weiber diptam (Ki.).
daubenkropf, lidweych, widerstof, splis-
pettel (144 &e.).
*Polemosophus
Mrg.).
*Pol-en, -len, -lenus (Br.), -lina (11),
-ina (74) (£. simil-a, -ago) das cleynest
von (110), eyn bloem van (132) dem mel.
brab. doust (116). dust (Chytr.). mel (74).
mele (11).
*Polendrina (herba) ratte (74).
Po-, pu- (94, Gf.) -lenta, polente
(5b) (legumen t farina subtilis Br., f.
cocta in aqua 5) polen-te (23), -t; aschen-
kuch ; ascherig ; matz ; pogatz (74). geys-
liez (4. cf. BM. 496) eyn deuezer (5.
cf. eoliphium, pastilla) simula szm.
(Gf. wizmele 7 semelgrec (100). prey
(9) bry 7 muof (110). ags. brug (94).
brye 4 deyck (18). wasser-bry (b^),
-preyn (1, 3), -prem (sze 71), -mus (1).
koke (23). wee- (11), we- (132) -llinge.
meel (110, 132). munke (muke 8, 9. cf.
munken $m. 600, vil. auch mocken 25.
549). gersten-mout (Kil), -müD (Das.).
pap (132).
federfechter (ki?.
POL
*Polentium v. Pilentium.
*Polentr-udino, -odino (18) gersten-
waDer (18), -water(23). Cf. pol-enta
-itrudinare; polen- 7 poli-trudium
eribrum farinarium (G1. m.).
Polentrudizare v. Pollitriduare.
*Poleos (? cf. propoles) wilt vlas (24).
*Polere (aus olere) stincken, vbel-
riechen (74).
*Poleris v. Poderis.
Polesenus v. Polisenus.
*Pole- v. Apody-terium.
*Poletus v. Boletus.
*Pol-ia, -ea (Gl. m.) Z. troehlea, recha-
mus) paley, katerol (Kil.).
PoLia, -ya (110, Br.) (7. grex Br. s?m.,
congregatio 110) schare, hauff (74). v?'sam-
elung (110), -linge (132).
*Pol-ia, -ea (11, 19) v'sma-hunge (20,
152), -unge (19), -ginge (11). Ad. (voce.
ex quo) verschmehunge szm.
Poly-, poli-andrum, -antrum (147)
(2. cumulus terre, cemeterium Br. süm.,
vallis iuxta hierusalem 16) kirch-hof (8,
9, 100), -off 7 freihoff (75). ein grab der
toden (4), geziert grab (110), graffgecijrt
(132). graff (14).
*Poliarch-us, -a (v. princeps celi 110.
: polus) hymel konig (9).
*Poli-, poly- (85), (aus puli-?) -caria
(cf. pilosa) wut- (24, 85), wint- (47) -wort.
wndkrut (93). wuntkraut o. donrwurtz
(14). politaria mynder krut (16).
*Polieia (cf. politia) sconi (141, Sum.).
*Poliecitor v. Politor.
*Po- v. Bo-licium.
*Policon (cf. pollicio?) handelinge
(23).
*Polieronitudo &e.v. Politronitudo.
*Poliet-us, -or v. Polinetor.
*Polid-ama, -oma (15) (z. mulier pluz
res amans a polis 7. pluralitas et amo
76, quasi meretrim 15) fraw die noch
vil man hat (75. 0m G'egensatz zu multi-
gama q. v.. polidonios hurer, vnkeu-
Scher (74). polydamas, g. me 7 matis
i. multi-euba 7 -gamus sicut fuit Nero
dc. (Br.). polidamas, g. me liefhebber
veelre luyde of dynghen; man die veele
wijve hevet (147).
*Polidamas winterblumen (17).
*Poliderus v. Poledrus.
*Polides v. Silago.
*Polid-es, -mes v. Pleias.
*Polidoma 24. edelklaid (74).
*Polidoma v. Polidama.
*Polydomium (cf. polypodium)
steenvar (85).
*Polidonios v. Polidama.
*Poli-dorus, -dulus, -ederus v. Po-
ledrus.
*Polienia v. Polygonium.
*Polienta v. Polimenta.
*Polifragia v. Orexia.
*Poliganus v. Polygonium.
Polygonatum lydweich (135). weif-
wurtz (Ki.).
Pol-ygonium, -ygonum (126, Ki., Fr.)
-ingonia (24), -igenia (47), bienia (872,
146), -iganus (14) (herba) weg-etrede
(94, 47, 85), -tritt Z -gras (126, Ki.),
-streit (Ki2.), -edrit 4 -graf) (Das.), -rich
POL
(872, 146), -erich 2 -brayt (74), -trits £
-breit (Fr.). blutkraut (Ki.). polygonum
foemina taunen- 7 katzen-wedel (ki.).
polygon-um 7 -aton weibwurtz (Das.).
-aton lidweich 7 schminekkraut (Fr.).
*Poly-, gew. poli-, 7 polli- (76) -gra-
num, polygranium (Gt.) (7. granum 2n
pisce 4) rog-an 7 -un (Gt.). hd. nd. rogen
^m visch 75, sicut 2m pisce, allece). hd.
visch-r. (1102), -rogel (1105); ein rog (6,
9, 68, 76) von einem hering (68); eyn
rog-e (82), -er (18), -ener (12), -inder
(piscis 8^), -em (77). ein rouner von
visschen (19), racken (17), regen (10),
rogkenkorne (13). eyn rodeygen (nomen.
piscis 21). nd. roghel (107), regghen (29),
cuit van een harine (107), eute van
vissche (11), ein raegen of die cuyt van
dem visch (132), raych in en v. (147).
*Polimata v. Polymita.
*Poli-menta (pl. Ki), -enta (9) eyn
swins nier (17). swins nyren (8). swey- '
nes nyre (9).
*Polymeta v. Polymita.
*Polimeus (aws polipus?) eyn hafen
vol dreck (68).
Polimire (?. polire Gl. m.) zieren
(68, 110). cyren (132).
Poly-, poli-mita, -meta (110, Gf.),
-mata (19) (7. vestis) hymelblauwe (19).
hemelbla (20). hemels blaw (23). manch-
farwe (85) eyn gezirt kleid (110, szm.
132). getzierde klaide von (74), getailtz
kl. in (75) maneherley farbe. ein kleyd
von vil varben (64). geweft cleyt van
manigerley varwen (147). giegelwech
(4. cf. polymitum. nd. kikel-, kikelka-
kel-bunt Br. wtb.). feh (Gf.). ags. hring-
(94), hrnig- (sic 136) -faag.
Polymitarius (7. bombicinator 75)
cotauueppl-se Z uurchanter (Gf.). bed-
uerwercker (132). siden neger, var.
seiden neter (75). eyn meyster der da
macht mancherley (8). sticker (110).
be-st. (13). ein kleid ferber (68).
*Polymitis bildechtig gewáben &e.;
gefügelter barchet (Das.). polimitem
fehtalari. fedar. fech. (Gf. 3, 426).
Polymitum vech 7 gikkel-v.; 'co-
tauueppi (Gf.).
Polymitus manicher hande varbe
(9). mancher h. far (8). ptc. ge-ziert "s
-eijrt (132). sóst. em hymelblaw (110),
hemelblau (132) cleit.
*Polina v. Polen.
Po- v. Pol-linector, -lingere.
*Polingonia v. Polygonium.
*Poliopus (awis, hat grawe bein)
deffyt (140).
Polypodi-on (Pr.),-um, polipodi-um,
-à 4 polopodi-on 7 -um (75), pollipodi-
um (4), -à (Sum. II, polpedum (131) (7.
filix 93, barba iouis 5, 76 &c., beonia
6, arthimesia 75. cf. poly-trichum,
-domium.polipus.dryopteris. dioliteri.
lapatium.) stein-varn (20, 131, Das., G£.),
-farm polipodium (74, Sum. II), -vare
(12), -var (95), -vair (7), -wurez (10, 16,
Fr). farm (Sum.II). stain-w. (153), -£. (9. |
beonia 6), -varn (53). steyne worez (1T). |
stenvarn (47, 85). nl. eycken-, boom-varen
(116). v.- (110, 132), farn- (110b) -kruf,
-eruyt (132). verwort (93). baumfarn
(116 &e.). bem uoren (11). baum- 7 eyeh-
POL
far (73). eihvarm 7 selareia (sf. selareia ?)
insusce (105) ingsuesse (93). engel-suef)
(125 szm.), -suD (68), -süs (S7, 146), -fuss
(sic 116). egenhuf) (polop. 75). cranuoz
(polpedum 131). troph- (Gf.), tropff-
| (73, 74, Sum.), drotz- (128), dross- (116)
| -wurtz. tropffenwurtzel (ki.).
Ad. huf3-
wortz, -wirez (6); hau wurtz (76); haus-
worez (4) -wurczel (3); hus-lauch, -loch
(12), nd. ok. blat lof (5^). pladlos (1).
golt wortze (8). sunnenwendgurtel (7.
| arthimesia 75). braem (1105, 132). brem
(1102). eyn bulch Z est piscis eyn krabbe
i snoppe eczam est fedacio naris (b. »«
polipus).
Polipus (7. fetor 4 fedatio maris;
polypus 7. piscis Br., pistis Gl. m. 5, 366,
' dort irrig in peseis verbessert), pol-ipuz
| (4, -lipus (5*5), -ippus (est narzum fetor
| & porrus 7. subtile foramen hominis! 16)
| (cf. pre. sereatus) visch der vil fue
hat (75). eyn fische (18 &c.) mit roiden
augen (18). en visch; en heuneke myt
den widen oghen; en bulk; eyn snobbe;
| eyn sligh (23). bul-leck (gsczs 99»), Ad.
| -ieh (74), -che (17), -eh, -g fysch (poli-
pus 5b. Ad. bolehe (10), boleh, polch £
(piscis) snoppel (74). polp (péscis 126).
charpf (1). karp (499). "m nd. karpe.
krappe (1105). krabbe (11, 19, 19, 1102,
132). crable (polypus 7 pecus, aus pis-
cis? V. Hamb.). qwappe (3, 4). ockeley 2
flundir (pzscis 9). royfel (rofelke gadus
lota Nmn.) 7 ghernaert (107. garnaerd
g£ammarus Kil) eine seuche...daz ist
daz stinckende vleysch daz in der nasyn
. wechsit (4). nasen-stank (9), -snelheit
(20). gestanck (75), putz (7. fedatio naris
74. 2. q. welt. butzen, botze m.) von der
nasen. n.-gheschwer, noli me tangere
. (116). nasestang (8). snodel (b^, 17, 77).
snegel, sehnudel (74). sehnoder (110).
snot 7 snoppe (107). snoet (132). rotz (68).
| eyn dreg grube (11).
Poliphagia v. Orexia.
Polire Ad.nd. slichten; tzi-, nd. sci-,
Sie-, hd. zij-, zie-, ey-, cze- (19, 133) -ren.
hd. graben, filon (131), gifiolon (Gt.),
lichon 7 hasinon (141); polleren (20),
. balieren als edel gestein (110). eben (110),
euen (132) machen. slechten; doen blin-
ken (132). nd. grauen, polern.
*Polis (7. czwitas Br. &e. cf. polus.
paliasta?) vel-len, var. -den im rade(*5).
*Poli-, pole- (Gl. m.), polys- (Br.)
-Senus, 4 -senius 7 -xenus (147) (cf.
polismus) 2. plurium sensuum € significa-
tionum (Br.). . cernulus (q. v.) riicksyn-
nich &c., dat vele synnes of beteyke-
nyngen heft (147).
*Po-, pol- (18) -lisma (7. pinguedo 16.
dus polysomatia £ polysarcia 124)
feuchtig- o. faistig- (74), feyste- (8, 15),
ER (18), stetig- (9) -keit. rechticheit
(23).
*Polismus (aus toAócQuoc? cf. poli-
senus) mangerlay syte o. gewonheit;
wort von vil bedeutung o. synnen (74).
*Polita (aus polymita) cotaueppi (Gf.).
*Politaria v. Policaria.
Poli-tia (110, G1.), -eia, po- (64€), pu-
(5^) -llieia Ad. eyn stad-, selten stat-
ordenunge, 7 -recht (75); eyner stat o.
(18); eyn o. (65, 68, 1103), orgenung (65
var.) ordinan-cie (132), -tz (110b), regi-
POL
ment (132 &e.) eyner stat. nd. en stat-
ordeninge, -ouerdinge (29). stat recht
(15). eyn regiment (125). kunst von regie-
rung der stat, var. stet (64. cf. sq.).
Politiea (kunst) der lüten in dem
land vnd in den steten (93). ein k. von
stetten zu regieren (110). eyn konst van
stede tzo regyren (132).
Po-, pol- (649) -litieus ein stat-licher
(64), -ordenungregierer (74).
Politio v. Pollitriduum.
Pol-itor,-litor(3), -icitor(18)slichter
(17, 23). Ad. der eyn ding ad. de eyn
dink sliehtet, sleehtet (132, 133), slecht
(18), sliecht o. ezirt (21). Ad. ein poli-,
polie- (67, 134), pole- (133, 152), zie-rer;
harnaschfeger (91).
Poly-, poli-, 7 polli- (Sun. ) -trichum,
gew. -triecum, -tritum (74, 87, Sum.) (7.
empetron 73) fihfamrn (131. sé. eichf.?
cf. polypodium). stenvarn (85). stein-
farn (87, 146) -rute (87), -wiz (Sum.),
-wurtz (74), -worez (1T). swart stenbreke
(24). nl. rood steenbreck (116). mauer-
rauten (Ki. sZm.). wider-todt (116), -thon
gülden; jungfrawhar; harnkraut (73). nl.
wederdood (116). abthon (Fr.).
*Po- v. Pol-litriduare.
*Polit-, polie- (148) -ronitudo, poly-
ehronia (Gl. m.) 7. preces pro magnatibus
(148). gebede (8), bete (9) vor groDen
herren.
*Politrudium v. Pollitriduum.
*Politudiare v. Pollitriduare.
Politus d. ge-ziret, -graben (9)
-liehet (9 Ann), -glichet Z -slechtet (7),
-slicht; schynende. i
*Polixenus v. Polisenus.
*Pollator (cf. polare) welker (9).
*Pollegia v. Pulegium.
Poll-en, -enus v. Polen.
Pollere Ad. nd. schinen. Ad. bluwen,
bluen, bloen, bliewen (10), bluyewen
(133), pluen (69, 134), blomen (12), gru-
nen; grun (7) schin (17); wassen (100),
dogen (20). nd. bloyen, bloghen, blincken
(132).
Poll-ex, -ux (94) Ad. nd. dume. Ad.
duom (93), dum (6, 65, 68), dawm (9);
daum-e, -en (4). ags. thum-a (94), -o (136).
*Pollex v. Absidicula. Poblex.
*Pollibreda v. Pantrum.
*Pollieere (sí. pollueere? cf. sq.
inquinare) vschin (17).
Polli-eeri, -seeri (18, 23), -scere,
-ceo (prs. 141), -citari Ad. ge-, g-loben.
glauben -ceri; loben -isceri (18). giheizzo
(141). mit willen verheissen (110). md.
louen, by willen ge-l. (132); opslaen (81).
-eitari dick v) eigenem willen geloben
(110).dickvil g.(68). stet g.vnd versprechen
(15). dickwyll vB eygen willen gelouen
132).
*Pollieerium v. Apodyterium.
*Pollicia v. Politia.
*Pollieio (cf. policon?) wandel-unge
(8, 9), lung (17).
*Pollicita (cf. politi-a, -ea) vorwesung
(8, 9).
Pollic-itari v. -eri.
Pollic-, poll- (76) -itatio globunge (8).
gelubde (9). ver-sprechunge 2 -heissunge
(15).
POL 445
redes ver-heisser £ -sprecher
75).
*Pollicitorum (sí. politicorum) das
pueh von der statz setzung (1).
*Pollicitudinare v. Pollitriduare.
Pollicitum gelubt (68). geloffde (132).
verheissung (110).
Pollicitus ge-loefft (132), Ad. -lobet.
verheyssen (110).
*Polli-cium (7. pallium G1. m.), -tium
(110) (: pollex) dum-, deum- (110) -ling
(68, 110), -elinck (132).
*Pollietor v. Pollinctor.
*Pollidrus v. Poledrus.
*Polli- v. Poly-granum.
*Pollina v. Polen.
Pollinarium eribum temif) (Chytr.).
Poilinetio v. Pollitriduum.
Pol, po-linctor, -lictor, pol-iectus
20), -Iuetor (10), Z7 blietor (18), 7 plic-
ü v.), £ lie- £ li-tor (75) Ad. nd. doden-,
hd. toten- (9, 75, 134), totten- (67), doten-
(1105), dotten- (1102) Ad. -greber, -graber,
-gróber (67), -grauer (23, 132), -greuer (13).
Polli-, polu-inctus (8, 9) begra-ben
(8, 9, 110), -uen (132).
Pol-, po- (1102) -lingere die totten
| begraben (68 sm.). die doeden grauen
(132).
Pollintio v. Pollitriduum.
Pollintor müller-beutler (Ki*.). pi.
moelmeisterD (125).
*Pollipodi-a, -um v. Polypodium.
*TPollipudiare (cf. pollitriduare)
^| reden (49).
Polli-s, -x (136), pullis (94) eher (ss).
polle (11). semmelmehl (Ki.). ags. grytt
(94), gryti (136).
*Poliscer-e, -i v. Polliceri.
*Pollisma v. Polisma.
*Poll- v. Pollic-itatio.
*Pol- v. Po-liticus.
*Pollitium v. Pollicium.
*Pollitor v. Politor.
*Pollitri-dium v. -uum.
Pol-, po- (75 var., 134) -litriduare,
polli-trudiare (3, 4, 75), -truduare (67),
-eitudinare (hàáufigst n den Mainz. Hss.),
-pudiare (49), politudiare (4), polen-
trudizare (Gl. m.) z. tara-tantarisare
(75), -ntarisare (3), -tantisare (Ob.);
abrotare (75) (aus pollinarium -- tru-
dere?) hd. but-, beut-, butt- (69), bütt-
(1), buit- (Op.), bit- (67), byt- (68), beyt-
(110), burd- (Mss. mog.), Ad. nd. bud-,
nd. bod-eln, -elen, -len. butlent 2 ráden
(8). hd. re-, rey- (21), rei- (3), ra- ()
-den. mel-beitlen 2 -ritern; peutlen, v/g.
rutern das mel; rendlen (75).
*Pollitriduator ein redknecht (O».).
*Pollitr-iduum (68, 110, Ob.), -idium,
-udium, -udum (4), -odium (18), poli-
(9, 67, 69, 134), polen- (Gl. m.), palli-
(155) -trudium 7. dogacium, sesticium,
trucium, var. tucium, taratantara Uo
hd. bu-, but- (6, 69), by- (68), bi- (67),
beu- (134) -tel; budel (21). mel-b. (8b),
-butil (8), -bewtel (9, 1102), -bytel (110b),
-beitel, -ritern, -sib; peitel zu dem mel
(15). meel- (132), siehte- (23), Ad. rede-,
reth- (7) -budel. rede- (4), reide- (3)
-bevtel. redbuitel (0».). eyn site doch
(18). red sib (6). ritter 7 sipp (49). pol-
446 POM
lin- 7 poli-tio das mehlbeutelein' (ki2.).
pollin-etio 7 -tio die mehlsiebung (Kib.).
*Pollitritum v. Polytrichum.
*Pollitru- v. Pollitri-.
*Pollix v. Pollis.
Pol-, po-lubrum gyefbeck-in (88),
-en (125). becken o. handtvaf) (110 sZm.).
Pollucere (7. perfecte lucere t donare
76. »«. polliceri) schinen (8). sere lewch-
ten (9). opfferen; zueignen, ver-loben,
-heissen (88).
*Polluetor v. Pollinetor.
Polluere Ad. sd. vn-, vorun- (8, 9),
int- (20), ont- (106) -reynen. Zd. vnreyn-
gen sm., vervndreyn (17). Àd. nd. be-
vlecken, -smetzen (132), -masen (110).
*Pollul- v. Pullul-a, -are.
*Pollus (cf. pulsus) gelude (5^).
Pollutio Ad. nd. vnreynicheit. Ad.
EUH (20), befleck-unge. besmitzinge
132).
Pollutus v'un- (8, 9), v'vnd- (17)
-reynt. intreynet (20). Ad. be-flecket,
-smytzt (132).
*Pollux v. Pollex.
*Po- v. Pu-Imatiea.
*Polocella v. Pilosa.
*Polometum, polemos &o. gevecht,
slaehting (147).
*Polon v. Polum.
Po-, bo- (q. v.) -lonia Ad. nd. polen-,
hd. poler- (75), poln-, bolen- (151), boln-
(17), nd. pollen-lant. poland o. polony
die stat in welschen landen (74). polann
(1). palant (18). boland (6).
Polonus eyner vf boln lande (17).
poLer (1), -ler (23), -e (22), -eck (74). Ad.
bo- (152), po-lender.
*Polo- v. Poly-podium.
*Polosella v. Pilosa.
Polosus (7. ?Ilustris G1.m.) getzierdter,
hoher, hochfertiger (74).
*Polotellus (7. pia) bal (147).
*Poloten ags. crawanleae (949).
*Polouirus v. Paliurus.
*Polpedum v. Polypodium.
*Polsus v. Ceruix.
Po- v. Pol-Iubrum.
*Pol-um, -on (76) (£. rotundum 69 &e.)
rondt (68). himel (25).
*Polunetus v. Pollinetus.
Polus Ad. hymel sm. das vsserst am
h. (110). dat vterste van dem hemel (132).
en h.werue (23). hemmels varwe (sc
22). hymmels farbe (sc 5). mel farb (sec
21?. des hiemels nabe (62). velge (pars
currus 20. cf. polis). poli sunt due stelle
?n capite axis (Br.).
*Polusartieus merstern (74).
*Polutus v. Paliurus.
Poma obf (1, 125).
*Poma v. Pompa.
Poma-cium, bissw. -tium Ad. appfil
mus (9); apfel- (110), appil- (8), appel-,
opffel- (74, 75), alpfel- (se 49) -muf;
appfel maus (9); appel-moef) (20, 132),
d (125), -dranck, -drang (5), -tranek
74).
*Pomamaturianus v. Macianum.
*Pomamora suarzperi (141).
*Poma- v. Pomo-rancius.
Pomarium (cf. pomerium) obiz-
POM
gadem (Gf.), -eadin (104). ops- (93), obs-
(75) -gaden. obz- 4 boum-garte (Sum.).
baumgart (88). oppfelgaden (74). appel-
huef) (20), -huus (11), -kamer (23). hurt
(49. eratis — wetterau. horre cr. ad poma
siccanda?). muedeke (/ocus vbi poma
reseruantur 108).
*Pomasceanus v. Macianum.
*Pomatium v. Pomacium.
Pomelea, ceonsiligo, pulmonaria
christwurtz, nl. vier-, wrange-cruyt (116).
*Pomeptum v. Pometum.
*Pomerantiu- v. Pomoranciu-m, -s.
Pome-, pomoe- (126), pume- (136),
poma- (q. v.) -rium (v7. pometum 93,
Br., spacium, circa, muros 136, locus vbt
poma erescunt & prooimus muro Br. aus
poma- -»« pomoe-rium) poumgarto
(Gf.). poingarti (104). Ad. garten (10),
opffel- 7 baum-g. (75); baum-, bam- (12,
65 var.), bom- (46, 67), bang- (21), apfel-
boum- (68) -garte, -gart (21, 46, 65, 67,
68, 110). bangarde (20). baum- (13), bom-
(23) -garden. bongert (11). appelbom-
gart (132). zwi- 4 zi-ngelhoff (88). zwing-
hof Duos -er (88, 91) dwenger (109).
staetgrabe (125).
Pom-etum, 4 -ptum (74) (cf. prc.)
boum- (Gf.), bovn- (93) -garte. appel-,
opffel- (74, 75) -garthe (20), -markt (9,
74), -mark (8, 75).
*Pomieulo (aus pumilio) wintzig
mensche (9).
Pomilio Ad. eyn kleyn mensche.
twerck (19). . gnanus dwerch (11, 132).
ge-dw. (Sum.) zwerg (110). giduuere (s2c
141).
Pomil-io, -o (1105, 132), 7 pomo (7.
pomorwum venditor $ custos € aquarum
4 lignorum portitor doc. Br. sim. cf. G1.
m. À. v.) ein apffel verkauffer o. wasser
o. holtz trager (110 sm.). obsser (74).
appel-verwaerre 7 -verkoeper (147).
*Pomilus (cf. prc.) eyn kleyn (18),
en kene (sec 23) mensche.
*Pomineus appfelbewmen (9).
Pomo v. Pomilio.
*Pomo mora v. Mora.
*Po- v. Bo-molochus.
*Pom-orancium (6), -erantium,
-eraneium, -umrantium (75) Ad. po-
meran-t (6), -tz (68), -tze, -tzen (75).
*Pom-orancius, -arancius (22, 23),
-erancius, selten -erantius en pomarant
(23). pomerant-bom (6, 22), -baum (5).
hd. poncerant- (18), pomerantz- (76),
pomerantzen-, pomerancien-, bomeran-
tzen- (75) -baum sm. pomeraneczigen
appel (11).
Pom-pa, -pus (6ssw. ?n Hss.), -a
(85), pumpa (18), pampa (1) (7. glorza,
ymago ludi, processzo, apparatus pulcer
dc.; pl. imagines ludorum Br., iudeo-
rum 76, lietorum Gl. m.) ere (10). ere
nach dem gesieg o. nach vberwindung
(14). eytel ere (4). ydelherre (20). eyn
dock (7) herschoft (17). herschafft (20).
hoffart (8. 20, 65, 74). hoch-fertikeit Z
-mutikeit (9), -fart 4 -mutigkeit (75).
homutig (8). ho-vert 4 -moet (225),.-mot
(92). hohmut, bra-st, -cht (74). hoch-
schall (1), -scellunge (5^). lob (68). -heer-
lieh staet (132). herlieher stat (110).
schare (18, 23). priking of lost (7. /aus
PON
? gloria post victoriam 101. cf. prijcken
— proncken Kil). baach (13. of. sqq.;
presumere. al/ís. bác gloriatio; bágen
amhd. clamare contendere mnd. gloriari
Pfeiffer Germania 1, 2 p. 2217; ba-, ka-
gheren ostentare 141 ; ahd. baga, mAd.
bae tumultus, clamor). bach (995). boeh.
&ec. (141. versch. von. hd. boch Gr. Wtv.).
páck, hochfart, stoltzheit; pl. pompe
pilde der spile (71). zerblasung, üppig-
keit des tüfels; pompa sathaniea des t.
gespenst (65).
*Pompaciter v. Pompose.
Pompare hd. stoltzen (75); stultz
(5), stoltz, hoch-mutig sZm., -fertig (68)
sin, wesen. sd. stolt w. hochfart trey-
ben (64). uppig (9), oppisch (8) werden.
Pompatiee v. Pompose.
Pompatieum hochmutig (9), hoffar-
tig (8) ding.
Pompati-eus, -za (f. Gf) hofferdig
(11). keillihhi (Grf.).
Pompilus leitfisch (140).
Pompizare baigen &c. (147. of.
pompa). ;
Pomp-olentus, -ulentus (94b, Br,
Gl. m.), -osus Ad. stol-tze,-tz, -tzs (132).
her-sche (17), -seh (23), -ch (8b). hurseh
(8) verbager, hopocker &c. (147). tar-
sche (Z. presumptuosus q.v. 75). hoch-
mutig (9, 75), -schellig (1l, 75), -scellich
(b^), -fertig vnd üppig (75). ags. geglen-
ced (94b).
Pomp-ose, 4 -aeciter (74), -atice
hochfertigk- 7 stoltz-lich; vppiglichen
(15). prang-, herschig-lich (v4).
Pompositas vppigkeit (75).
Pomposus v. Pompolentus.
Pomposus ineessus ein hoffartig
gezoch, var. hoffertigs gezosch, hinden
nach gangen mit knechten o. megden
(65).
Pompus v. Pompa.
Pomu-m (fructus), -s (arbor) apphel |
(1). appfel (9, 75). opffel (75). ópfel (93).
hd. nd. appel. ops (91, 126). opf) (126).
-us hd. nd. appel-baum, -bom, -bauem
2 -der (20). affalter- 7 apffel-pawm (14).
apfelbom (76). a- £ o-pffelbaum (75).
*Pomum cedrinum ceder pawm
apphel (1).
Pomu-m, -s granatu-m, -s (cf. mae
lum gr.) Ad. grane-, paradise-, paradis-,
Ad. nd. gran-, nd. grànat-appel. -us Ad.
nd. gran-, nd. granet-appelbaum, -bom.
hd. gnat apfel bom (6), granat-a.-baum ;
gran-aphel bavm (3), -opfelbawm (4);
-aspel pawm (s2c 1); ein apffelbaum von
granaten (110 sém.).
Pomum macianum &e. v. Macia-
num. :
TPomum- v. Pomo-rancium.
*Pomum regale chunig apphel (1) .
eyns konigib appel (5^).
Poncius vnus de insula pontus als
pylatus (9).
*Ponda, alis sponda des beddens
butenste deyl (147). :
Ponderare Ad. nd. we-, Ad. wie,
wi- (6) -gen. pawsen (74).
Pondem B nd. wi-, yr (28
ewi-, gwi- (67) -chtig ; wigig (6; 68, 69;
UM nus (18), wiegelich. (7),
swere. swar, var. swer der grolle, des
POP
gewichts vnd der purd halben (75). zu-
rissen (8). nd. wichtich, ge-w.
*Pondex v. Pandox.
Pondo (cf. sq.) zndecl. pro morbo et
pondere (Br-). g. -eris last 4 pfund (110),
pont (132); g. -onis ein kranckheit (110),
ouel (132).
Pond-o, -us hd. nd. gewicht, borde.
Ad. burde, burd, purd (75), last; ge-
wichte, -wiecht (8), -wecht (19).
*Pondox v. Pandox.
*Pondoxium v. Pandochium.
*Pondus fist, furtz o. schayD 2. bo-,
bu-mbus, aspergus (74).
Pone Ad.nd. by. nd. achter by (11),
van a. (132). athter (20). affter (19).
Ponere /d. setzen, legen (17), bedre-
gen (20. durch .Missv. von legen als
mentiri !). nd. ze-, zee- (11) -tten. p. ad
seriem ri- 4 rin-ghen (225); ad rigam
ricken, ad aceruum riggen (74).
*Pongnus v. Pugnus.
*Pono v. Pontus.
Pons Ad. bruck, brugg (6), brock
(11), brücke (151), bryck (18), bricke
(13). nd. brugge.
*Ponsellus (cf. pumex &oe.) pynsel
to mailen (147).
*Ponta prux ein stat in beheym (74).
Pontare bruck (110), brucken (68),
brugghen (132) machen.
Pontellus v. Sufflamen.
Pontica (gemma Pr.) nesp-ilbóm (101),
-elbaum (6). edil steyn (9).
Ponti-eus, -fieus (12) (. sapor sicut
piper; deponto; : pons17)Ad.zanger-en
(6), -icht (69, 133, 134); zenger-ig, -icht,
-echtig (5), -echt 7 -et als pfeffer (74);
ezend gerig (2), sure (10), bitter 7 bro-
eken meyster (11). nd. tengerich u£ piper,
7 pepper (22. cf. tinghel-en mordicare,
-inghe acredo Kil.. tamper smaec sapor
p. (141).
*Pontieus eyn mere (18).
Pontieus (2. camis marinus 18), p.
canis (8, 9) biber (8, 9, 76). beber (17).
otter (8, 9, 17). en mer hunt (23).
Pontifex (&. faciens pontem et simi-
litudinarie pro antistite t episcopo 16)
hd. brucken-mecher (8), -macher (65, 68).
br.- (9), burger- (110) -meister; richter
(49); pi- (1, 15), bi-schoff; bischayff (19),
babst (17). nd. biscop.
Pontificale pischoff-isch (755), -lisch
(752).
Pontifie-atus, -ium, -um (69) Ad.
bis-tum, -thum, -tom (17), -tumb (68, 134);
istum 7 pischoff ampt (75); bischofft.,
issoff- (6) -tum; bischoffes dum (19).
Ad. biscop-, byB- (132) -dom. -atus daz
ampt (7). dat ammet (23).
*Ponti-fieus v. -cus.
*Pontonium scaltscif 7 sceldel (Gt.).
ags. flyte (942).
*Pontu- v. Punetu-alis, -s.
Pon-tus, -o (17) daf) mere (8, 9, 11).
See (5, 85). sik (29). en sijk (23). brue
(8, 9).
*Popa (»« popiniarius s/m.) ?. ta-
bernarius (136).
.. Popa (7 péngu-edo t -is) vet- (11),
fet- (20) -heit. vetthekeyd (19). feistig-
keit (15). opffermetzger (135, Ki.).
POP
Popanum beert, opfferkueh (115).
*Po- v. Pa-pauer.
Popeanum v. Popisma.
Popellus eleyn folek (8, 9). volek-
lin (110), -xken (132).
*Po- v. Pu-pillus.
Popina (2. taberna nebulomum. 110,
pupa Gl. m.) kuch-in (5), -en 7 hurre (9).
hd. küchen (8^), kuech (920), kochen,
iarkuchen (125). koch mayt 2 dock (pupa
17). ein tock-e 7 -en (4). spulunge (125),
spulge (133), spülge (67) (2« popisma).
bübe 7 hüer (19). kokene (11, 93).
bueue Z huere (11). hur (74).
*Popinare bereyden (11, 19). essen
bereiten (75). kochen (90).
Popinarius (micht in Hss.; cf. co-
quinarius) hd. koch; scehuf)el-wescher,
-spuler.
*Popin-io, -o, -us, 4 popio (88) Ad.
fresser, fraDer (66, 76, 151), frayDe (152),
fray (19, 133), fraeB 7 lecker (20).
vraeD (132). fraufb (67). vraet (11). bras-
ser, fuller &e. (88). kuchen- (75), kuchin-
(76) -bub.
Pop-isma, -ysma (129), 7 -eanum(Br.),
(à. coitus dic, Br. tractatio manuum. 110,
vnguentum 1295 cocus; sanguis dealbatus ;
sperma, virile; lae; squalor (q. cf.) 4
pinguedo coquine 765 aus momo)
spol darm dey sehotel inme waschet
(225). spol-e (12), -ieh (10). spoch, wr.
spelieh (13). ge-spule (v. squalor b),
-spiel (49). spulech, karspul; auDgiessung
menschliches samen (74). mannis same
(8. die stucke dar mit man die rof
zem o. haimsch macht (88).
Pople-s, -x v. Poblex.
*Popo uurst-eline (121), -reline (Gt.
l, 1049).
*Poponiseos (7. scismaticos inter mo-
nachos) uualaha de stabulo (Gf. l, 842).
*Poposceere (sé. poscere) eruordern
(74).
*Poppysmare táschlen (V. a. 1618. cf.
Sm. 1l, 459).
*Popula (i. oculi pupilla 141, puella |
dissolutior Gl. m.) pireha (arbor Gt.).
Populago v. Farfugium. 'T'ussilago.
*Popula-men v. -tio.
*Popul-ana v. -ona.
Populare, -ri hd. nd. v)-wosten, -ve-
sten (sic). hd. v)-wusten, -wiesten (76),
-wsten 4 -storn (17), -hergen 7 -schleyf-
fen (126); wo- (100), woe- (20) -sten.
wuest (132), wiest (68) machen. das
volek ví seinem land tryben (110).
rauben (17). be-r. (8).
*Populare (Z. /udere, cf. petrare)
ballen slahen (49).
*Populare (aus poeulare?)v. Potare.
Populari 4. populo replere dc. (Br.).
mit volek vervullen (147).
Popularis (7. forensis 74) dem volck
angnem, dem man gunstig ist (88).
volekisch; vende im sehachtzagel (74).
Populatio (7. deprecatio 16) bete iu
bette (9). hochfart, zerstorung (74
popula-men, 2 -tio (74), 4 -tus (16) 7.
depreca-men, -tus (16). mengin des volcks
(14).
*Populatiuus popelich (20). fülkych
(19). volkieh (11).
POR
*Popule-ntum »v. -um Nr. 2.
*Populeum stam wurtz (1. caulina
radix Nmn.) steyn worez (Db, 17).
*Po-, pa- (1) -puleum, popul-ium,
-eon (141), -entum 7 -inus (76) Ad.
pappeln-, bappel-, appel- (sc 18), bapel-
(66) pappel- (134), papel-, popel-salbe,
-salb. nd. papelen-, poppelen-, populioen-
(132) -zalue. popo- (110b), popu- (11083)
-lien, ein salbe.
Populeus, pa- (9), po-pulinus
(cf. prc.) (-eus £. stiracius 74) papil-
bawmen (9). papel-boumig (68). peppel-
boemieh (132), -ieh (11). alber-einding,
-iseh (74). alparin sem. £ pirchin (Gr.).
*Populi-us Z -eus ainer vf dem
volek (75).
Popul-ona (129, Br.) -onia (ki.),
-ana (76) 2. Juno (Br. &e.), dea muben-
tium. (16).
Po-, pu- (Gf.) -pulonia (cw. Br.)
polona (127, Gf. 3, 334 falsch erklürt).
Populosus (cf. pupulosus) Ad. nd.
vol voleks. :
*Populum alberprof) (74).
Po-, pó- (11), pó-pulus, popus /d.
nd. volek, lude. stat-v. (74). voleh in
der stat (93). fulke (20). falek (6). lewt
7 menig (1). vollie (11). wolek (23).
Po-, pa- (1l, 121) -pulus (en bom
23. stirax 2d. 4 quíta arboris 74. cf.
popula) Ad. alb-are (121, Gf), -er (74,
93, BM.) -erbom (6 sem.). al, var. a-
berpawm (74). arbar (Gf.) arbor wih
(pop. 121). vlben- (73, 153), popeln- (73),
popl- (102), popel- (74), popelen- (132),
popel- (283, 74), Ad. poppeln-, puppil- (8),
papel-, pappeln-, bappeln-, peltz- (126),
sarbach- (93, 126, Ki.) sar- (128), espen-
(Ki. nd. peppel- (11), popeliouen- (22^)
-baum, -bom sem. popel wyllighe (14).
belle (*), -en (126). popul on salben
(73. cf. populeum). ags. birciae (94, 136).
*Populus (27. diseus, cf. perraria)
pal (75). pleyde, pleyd (74).
*Popus v. Populus. Pupilla.
| *Porea (piscis) v. Perca.
Porea hd. losa (v4, 93, Sm. 2, 501),
loB (Das.), loof3 f. (Pict.), loos (v. Stalder,
|f. Fris., $m.), zuchtel Z loBe, víg. more
| (75); mor, mour (67); schwyns-, sweins-
(14) -muter. moyg (133). mock (152).
| wett. bar. muck f.wett. mocke f. (cf. Fr.).
non (7. cf. nunn, ein verschnittene loof
Piet. verschn. Stute Sm. 2, 699). nl. suege,
Soch, gelte (116). suwe (19). soog (99).
soeghe (132). sutz £ varch (74).
Porea, parea (49), porea (147) (7.
spatium nter duos sulcos sim.) eyn spa-
cium zwischen zweien furchen eins
Ackers (110). eyn sp. van erde tusschen
tzwe voeren (132). braieke t. twen vore
liggende (147). ein bethe (3), bete (4).
pett lanndes (74). rein (49). fuhren-rynle
(116), -reynlin (126). ags. balc (Gl. Aeitr.).
Por-eare (Br.) -eare (bis 147) lant-
braicken mit der ploieh, br. dat lant
(141).
Poreari-a, -cia, -tia suinstig-i (104),
-e (Sum.). sula-cha (Gf.), -e (1315, 141).
Porearius sueinari (141). ein schwin-
hirt o.sutriber (110). eyn verkens hijrde
(132).
Poreaster (7. porcus junior Gl. m.)
binuz (Gf). ags. for (136), foor (94). '
4A
448 POR
*Poreax (sí. procax) v. Garrulus.
*Porcella geltken (107, 132).
*Porcelana v. Portulaca.
*Porcell-io: -us (7. multipeda) soegh
(Kil.). n]. suege, pissebedde (116).
Porc-ellus, -ulus uarh (Gf). ags.
faerh (94, 136). uarhe- (104), uarche- (Gt.),
ferc- (7, 8), fer- (64, 75, On.) -lin. várnl
(3). varl (1, Sm. 1, 562). farcekel (75).
verke-n (20, 85, 133), -lein (9). siegfer-
kel (3. wetterau. suckfreckiln). swingen
(bb). schwynlin (68). porc-elli Z7 -ulli
farahir (141).
*Porcilaca v. Portulaea.
Porcile sewstal (88).
*Porcimus merswin (20 sm.)
Porecinus swyn-en (20, 133, 152),
-yek (19). zwinen (11). Ad. schweyn-in
(134), -en; schwynen. schw. fleisch (110).
verckenachtieh (132).
Poreistetum swein- (74), suw- (110),
verkens- (132) -stall. verhersteig (v4).
*Poreopiscis v. Porro (piscis).
*Poreulata v. Portulaea.
*Poreul-lus, -us v. Porcellus.
Poreus Ad. nd. swyn. hd. swyin (19),
swine (17, 152), schwyn, sweyne (66, 151),
sweyn (1, 9, 4). eyn schwein (126, 134),
o. heimich (126). h. o. zam sehwein (Das.).
heimuch (p. 7 gryllus Piet. »« heim-
lich £ -seh cicur 25.?). uarch (et.). farch
(4, 8, 9, 1, 64). verken (11, 132). suwe
(8^). Ad. barg. ein sehwin b. (6).
Poreus siluestris Ad. nd. wilt, wil
(18), wyd (sic b^) swyn. wild swein (1).
*Pore- v. Porc-a, -are.
*Porfilio v. Porphyrio.
Poris-ma, -sa(:4) (v. apertio, illumz-
natio sensus, lucrum r.)uffdoh-, uffdo-, ge-
vug-unge (20). miete (Sum.). erleuchtung
der synne (74). der synne verluchtynge;
der sweytgater oepenyng (147. »& po-
rus).
Pormina huyrdom (141).
*Po- v. Pe-rnestus.
*Porno v. Porrum.
Porosus Ad. hol-icht, -ericht; luche-
recht (7); locher-echt, -icht, -ig (12, 75,
134), ig vom sehweif) (75); lóchericht
(151), lechert (6), fol locher. d. hollich,
*Porporeio v. Proportio.'
Porph-yrio, -irio, -irius (2), -ior
(76), -iriecius (23), porfi-rio 7 -lio (Gt.).
porfyrionis (136), prophirius (1) (7.
pellieanus 74, 136) philfor (porfilio Gt.).
ags. fel-usor (136), -ofor (94). ys-, is-aro
(103, 121, Gf.), -arn (Gf.), -are (100), -ar
(9). isanfogal (Gf.). isinuogil (104). stain-
rapp (91). sitich (1, 2). sedek (23). pel-
lican, purpurfaruogel (74).
*Porrago v. Borrago.
*Porrax v. Parix.
Porrectio reichunge (20).
*Porrectorius (cf. erusibulus) cleyn
eop (141).
*Porressilla v. Potentilla.
Porri-gere, -ere Ad. nd. langen, re-
ken (13 Mrg., 299b, 93). nd. reycken (11,
132), recken. Ad. vz-r. sim., -geben (65);
reygen (13), vf-r. (21); rei-, reu- (7),
ri€- (1105) -chen; bieten £ uss streken
(46); bitten (6). winnen (99b).
Porrig-o, / -ium (Gi. ».), prurigo
POR
(porcorum 14), € porringo (147) (7. mor-
bus capitis capitis cariem factens Pr., sca-
bies, infirmitas porcorum a, poreus, 2nf.
pecorum 21; cf. angina) gulla (131), -i
& -e (£. vitium porcorum Gt.). erynt &e.;
porrigo coghe, wrangh (147. 7. g. wrange,
wie westfl. frangen pL., frángede Bràune
der Schweine cf. Kuhn Z.4, 3 p. 180. Doch
rank-korn éd., auch Schotenfrucht und
AMutterkorn vgl. Weber ók. Lex. Á. v.). der
range (21). rant korn (9). rank-horn (9),
-orn (8), -born (16). das rackhoren (4).
ranckoren grindt; gr. 7 ranckorn (74).
suwkranckheit (110). verkens ouel (132).
swinsucht (75).
*Porro v. Porrum.
Cosa: vorbaf) (3). mer (8, 9). doch
):
*Porro (104, Gf.), purro (121, Gf.),
poreopiscis (943b, 136) (piscis) stur-o £
-jo (Gf.), -i (121), -tur (104). strudo (Gt.).
ags. styr-a (Gt.), -ia (94, 136); stiriga
(9423).
*Porroeast-i (24, 74), -ri (47), -a (85),
porrumeasti (74) aschlauch (74). ascloeck
(85). astloc (24). aloich (47).
*Porros v. Porrum.
*Porrosectilis v. Porrus sectilis.
*Porrosus vol wratten (141).
Porrum 7. baiwm (141, 142, Gl. m.).
Porru-m, -s (Gl. m.) 7. enfirmitas in
manibus 0 in pedibus (Br. sim.). &. ver-
TUucQ (147, Gl. m.). wratte (147).
Porru-m, -s, porum (5^) (7. bulbus;
cepulla; ab- 4 a-stronum ;3) kil (6,
Gf.). hd. louch, lauch, loch (4, Gf.). por-
(19, 20, 225, 85, 99), poi- (85), assche-
(D^), esch- 7 prieD- 7 schnit- (73), asch-
(111), gemein- (93), knob- (87) -lauch,
och (85, 85, 87, 93), -lok (99), -lak
(92b), -lag (111). láuchel (73). nd. lok,
loek, loeck (11, 132), pork (225). phar-
ren (509). pfarr m. (71^). suriho szm. (Gf.).
porro surio 4 porrus 7 eapillus lock
(7« eepulla louch!); porno 7. plantago,
macedonioeo Azerher ? (141). porr-os, -um
(£. portulata)lauch; -us slauch, lauche-
kyl (74). portus 2. herba acerba plaich
(74).
Porrus sectilis, porro-s.(105), porru-
S. (74) snite- (105), snit- (93), sint- (74.
cf. brieula) -louch.
Porta hd. nd. porte. hd. pfort, port,
purt (19), thor (110), toer (75), toir (1),
tar (6, 759), tor Z burgitor (Gf.). md.
poerte (11).
Portabilis dregelieh (11).
*Portalaetis hertzen- o. spy 0-ader (74).
*Portanus des tymmers tzierheit (147).
Portare hd. nd. dragen. hd. tragen;
bri-, bre- (132, 133) -ngen. nd. dreghen.
*Portaria thorwerterin (65).
Port-arius, 7 -ulanus (74, 75), -ena-
rius (46, 74), 7 -elarius (14) Ad. nd. por-
tener, dreger (18, 23). hd. port-ennere
(11), -ner (6). thor-huter (110), -wart (74),
-wert (125), -warter (75). tarwerter (759).
turhuter (74). torhueter (46).
*Portastrum wilt-senp (47), -swap (24),
-senerum (? 85).
*Portatiuum (v. armigata 74) was-
serpfeyffe (74). trag orgel (1). Ad. md.
portati-f, Ad. -ff, -ue (74). partif (21, 23).
Port-ator, -itor (7. Zamitor 68 &e.),
POR
-ineus (110 &e.) hd. nd. dre-, Ad. drey-
(21), tra-, tre- (4), brin-, bren- (132, 133),
nd. dra-ger. furer (110). vber-f. (125).
veerer (132).
*Portel-, porten- v. Port-arius.
Portemia (/.opifera) schiffein, zull
(14). seheep van syrien (14).
Portendere (7. longe 7 porro ten-
dere £ /. post ostendere Br., l. ante pre-
0. 110) Ad. nd. beduden, wandern (11,
19, 67, 133). Ad. wonderen (20), betuden
(18), bedyten (76); vorbe-zeychen (9),
-Zichin (8). lang vor-sehen o. -erkennen
(110 sém.).
Portensis hd. wechter. hd. nd. dor-,
dore-, dur- (20) -w. dorweychter (19).
*Por- (8, 9), pos-tentaeula (cf. por«
tentula?) na-'(9), no- (8) -ssedil. balken-
leder (11, 20), -leyter (19). portentum
falkenleder (19).
*Por- v. Po-tentilla.
*Portentula v. Cenouectorium.
Portentum Ad. nd. wunder, wonder,
w.-ding, gew. hd. -zeichen, -zeigen (11),
nd. -teken. Ad. zeichen zukunftiger dinge
sim. merewonder (18).
*Portent-um v. -acula.
Portentuosum 2.parwwum miraculum
7 vol wunders (110 sem.).
*Portica v. Propolim.
Porti- v. Portis-eulus.
Porticus Ad. pforzich (Gf.), vorzeichen
(Sm. 1, 635), schopff (49, v. a. 1618); vor-,
fur-, fier- (15) -sehopff; vierschoff (755).
vber-, fur- (65), vor- (74) -schupf. forschatff
(X). fur-gehuse (65), -huef Z port-h. (20).
vor-, 4 por- (74) nd. -kerke, Ad. -kirche,
-kireh, -küreh (67), -lauben (75), -werek
(18. aus kerke?), -£hor (110). var kilch (6).
leit-haus (1. cf. Sm. 2, 521), -huf) £ lat-
h. (Z. taberna 75). hd. leich-hufe, -hufj,
-haus (134, V. sec. 15, Ob.), -aus (71); lich-
hus, -huB, -huib (17), -hauDe (152), -us.
nd. lijk- 4 doden-hus. vmb- (19, 67, 152),
inne- (132) in-, ein- (134), durch- (20)
-gang, -ganek. port (68). portael (132).
nl. pant (116). spatzyrhuf) (125). halle (20).
en hal 7 doerwechter (11. »« porta).
*Porti- v. Portu-galia.
*Portilaka &oe. v. Portulaca.
*Portiliotum v. Portulaea.
*Portineus («us porthmeus?) v.
Portator.
Por-tio, gew. -cio, -cia (1), 4
-eiuncula (1, 2) Ad. eyn deil 7 antzal;
eyn deyle 7 eyn czale sim. ; antzel (17)
tail (1; 7, 9, 134), £& zail (1), stueke
(9); an val (2, 5b). nd. del Z antal.
Portis-, porti-eulus des scheepmans
hemerken of reitscap dair mit he den
roeyluden en teyken duet (147).
Portitor (cf. portator) zoller; vber
furer o. schiffer (88). Eo
Portiuneula (cf. portio) hd. eyn
kleyn antzal deyl. nd. clene antal ?
eyn klen ding (23). sthüklein (9). stog
fleiB (8, p. ?. pars carnzs 16).
*Portorium (nawis; anders Gl. m.) en
vorbot (23). j
Portuga-lia, -nia (5^), portigalia
(regio, ciuitas 93) hd.nd. portu-, porti-gal.
*Portul (cf. porrum, pretula &c.)
snideloch (47).
POS
Portu-, porti- (23, s7, 105), porci-
141) -laea, -laka (23), -lata (74), -liotum
li punktirt 81), porc-ulata (4), -ellana
143) borgele (12, 24, 85). burgele, boh.
letelik (Kleechen 4). pu- Z bo- (143), bu-
10, 143, 144), be- ol 111) -rgel. burckel
po. pukeol (87). bur-eela £ -zala (Gf.);
zilla (95), -tzel (143), -zeln (112), -tzelen
144) pur-cil (105), -celan 7 -zella (Gt.).
ort-ulake (20), -ulae (143), -elkrut (1).
auch (74. cf. prc.). gren-sel (143, 144),
zel (112).
pocta (cf. portarius) portener
(11).
*Portula-ta v. -ca.
*Portuncilla v. Potentilla.
*Portunitas geluekicheit (11, 20).
| Portunus (7. quietus Br.) geluckich
(11, 20). gluckych (19). groftergot (74).
rest-lick, -ich (147).
Portuosus hauelicht (20).
| Portus (7. statio nauium Br. &e., T€-
quies n. D, rippa 7 littus 2 sim.) vbir
(b^, 9) da die sehyff halden (5^). vber
(2, 752). über (1). Ybe (21). ober (5). vfer
(11). vffer (8). überfar(755). gestat (1, 2).
ge- Z g-stad (75). stad-en (49, 110), -e
(19). habe (12). haff (20). hau-ene (8, 20,
99), -en (1l, 132) -inge (23), -e (125).
merhab (93). hd. port (91, 125), ein mere-
ps mór-p. (151), meerporte (68). zulend-
ung (91).
. *Portus (herba) v. Porrum.
*Portusnaonis (c/w.) portenau (74).
*Portu- v. Porten-tilla.
*Poruestus v. Pernestus.
*Porulu-s hasel; -m. h.-wortel (147.
aus corulus).
*Porum v. Porrum.
Porus v. Tophus.
*Porus (»« pontus) mer (1l).
, Porus sweyD- (59), nd. swet-hol. sweys
hol (9). sweysse hole 7 loch (13). hd.
sweyD-, schweyf-, swaiz- (2), swais- (1),
Sweysch- (5), smieze- (20) -loch. tunst Z
t-loch (75). ein. schweiD- (110), sweyf-
(132) -loeh 7 -locher, 7 -gat (132).
*Pos (g. podis gr.7. pes Ex.) v. Poderis.
Posea v. Puscha.
Poseere (7. postulare, petere) /d.
hey-schen, -Den, -ssen, -scen (-sten ? bb);
ayschen (1), bitten (110), bieden (13),
gern (1). be-g. (10), beben 7 geben (9).
nd. ey-, e-schen; bydden.
*Posocoreris (»« potiri) gebruken (11).
*Posidieus v. Podiseus.
Positio Ad. secz-, saez- (11), leg- (46)
-unge; sage (62). nd. settinge.
*Positiuum Ad. eyn kleyn orgel. ein
positi-fe (75^), -ff (1, 753), -f (6).
Positiuus eyner der da wole kan
1
vV'stene (11). setzig (110), -lich (68). set-|
3 (132). p. gradus der niderst grad
65).
Positus ge-saczt 4 -leyt (17).
Posonium v. Pusonia.
Posse vb. hd. nd. mo-. moe- (110,132),
mu- (6, 69, 75), mui- (76), me- (18), vir-
mo- (20) -gen. prs. ich mag (17). sóbst.
hd. mugelichkeit (17), macht.
Possessio Ld. besitzunge. nd. besit-
tinge; have 7 gud nerunge 7 erüe (225).
Possessiue besitzlich (20).
DxereNBACH. GrossARIUM,
POS
Possessiuus /d.nd.besit-zlich, -telick.
Possessor hd. nd. besit-zer, -ter.
Possibilis Ad. nd. mo-, Ad. mu-, me-
(5) -gelich. mug-lieh (75), -leieh (1). mech-
tig (76).
Possibilitas Ad. &d. mo-, Ad. mu-,
me-gelicheit sz;m. mechtig (141). migali-
chait (16). ebenheit (9 Ann.).
Possibiliter mogelich (20).
Possidenter besiezlich (20).
Possidere /;d. nd. besit-zen, -Ben (12),
-ten. geliehen (awsgestr. 13).
*Possula prantz-, pfirsich-kern (74).
Post Ad. nach, dàr-n., nayeh (19).
na (13, 23). nae (132).
*Postatieus v. Apostata.
*Post camisia scurliz (Gt. 6, 545).
*Posteras hd. vber-, ober-, nd. ouer-
morgen, -morne, Ad. -morn-, -mar'n (6).
*Postea v. Postela.
Post-ea, -quam, -modo, 4 -modum
(4) dar-na (20, 23), Ad. -nach, -nayceh,
-noch; ernach (18). wd. dair nae (132);
hir namals (29b).
*Postedenofanus v.Paseedenopagus.
Post-ela, -ella, -ea (76), -ellina,
-elina (Gf), -elima (755), -ilima (752),
-ilena, -ena (104, Sum., Gf., Gl. m. ), -ile
(85, ar.) (z. subtela 93, solide 75, cf.
sidile) hinder boge (535, 18, 23) an ey
sadel (18). Ad. h.-bug (75), -hug an dem
sattel szm., -buge (8^), -bughe (21), -pueg
(2), -püg (1), -pug (74), -gereit (75), -ge-
raid (V. sec. 15. Sm.), -grat (116), -grát
(Das.), -zug (16); hinter satelboge (Gt.) ;
h.-fierteil (74); aftir-raif (104, Gf.), -reuff
(8); affter-reyff, -raif (Sum.), -reffe (9),
-riem (91), -silen Z -geschirr (s -rayde
0 -syl (74); -gereit, var.-gereid, an einem
pferd (110). echter- (147), achter-eme
(sic 90), -ecroppiere (m/. 116), -gerede
(19), -gereyde (11, 122, 147) der perde
(147), van den perden (132). ein schwantz
rem an einem pferdt (6s).
*Post-ella (141, Sum.), -ellus, -iculus,
-ueulus (74), -erula (dmm. a postis
q. cf.) dur- (5), turi- (141), tur- (Sum.)
-lin.
*Postellus v. Postica.
*Postena v. Postela.
*Pos- v. Por-tentaeula.
Poster-a v. -iora.
Pos- v. Post-tergare.
*Postergatio zuruck legung (75).
*Postergum rucgilin (Hpt. 5) st. -lin-
gun? cf. post-tergum auftar ruckie Z
hintar ruece (Gf. hinder sieh (75).
*Posteri v Postheri. Posterus.
Posterior me hinder (55). hinderest
(15).
Poster-iora, -a (5^) hd. daz hinder
deyl szm.; der (76), die (46) h.-tail; die
letz-, let-, lesch-sten t. (65); hindern
(15). nd. de hinder del, dat achter deyl
(132).
*Posteriorum (sc. Lber) von der ge-
miden (genuden?) red (1).
Posteritas geburt (7). ein nach ku-
mende g. (4). nach-kumlickait (65), -kum-
menheit (68, 1102), -kommenheit (110^).
naekomelinek (132). geslicht (1Y sZm.).
Posterius her- Ad. nach, nd. -neger.
POS 449
hinach (75). erneen (18). über et (e£?)
mer lang (6). lesthe (10). hindirste (5b).
der hinderst (1).
*Posterna (frz. poterne, cf.Dz. Wtb.
709) cleyne porte (20). cleyn port dorch
dye muren (19). cl. poert doer die muere
(11). posterne (85. cf. postica).
Post-erula v. -ella, -ica.
Posterus Ad. der nd. de hinder-ste,
-8 (18). ein nachkommer; p/. die nach
uns kommen (110 sZm.) nachkomeling
(8, 9). noch komelinge (11). nafulgender
(20). die naevoleht (132).
*Postes v. Postis.
*Postes (4. ligmum cum quo seratur
garba 16, l. quo garbe ligantur n messe
75) pint- (75), bind- (76) -nagel.
*Post-heri, -eri (vé. hodie munc 110)
eendert gestert (19). egestern (20). eer-
gistern (11). heut (1102). huyt (110^).
Posti-ea, -ta (8), -eum d. nd. hin-
der-dore (-a 23), -dorekin (-um 23), Ad.
-dor, -dyere (18), -dier (49), -dürli (93),
-tor (9), -thore (133), -tur (6, 134), -thur
(1102), -thuer (110b), -thür (111). die
echterstehe duer (11). achter-doer (132),
-deure £ posterne (Kil) turili s2m. (Gt.).
stige-l (9), -le (100). stegele (8). post-
ica, -ieum, -icium, -is, -ellus, -erula
heymlick inganck van achter toe (147).
post-íca 4. pars selle; -icà heymelich
dar; -ieum hinderdur (20).
Posti-cium, -tium (at.) stigilla (Gf.).
torlin (100). turili sZm.; uberturi (Gf.).
phorte (8, 9).
*Posticones hunde menner (125).
Postieulus v. Postella.
Postic-um v. -a.
*Postieus v. Apostata.
* Postil-e, -ena, -lena, -ima v. Postela.
Post-is, -es, 7 -ellus (74), bostis (24)
turi-stuodel (141), -kerdar (p/. 127). tur-
(9, &t£.), tür- £ bei- (3) -studel. ture (74).
dore (18, 29). hinder-d. (11. »« postica).
d.-stodel (17), -sthedil (8), -stoezel (19.
welt. dürstützel) thure wangen (65).
uber-th. (65), -ture (74), -tür (93), -regel
(bb), -gericht (91). upar tur (Gf.). bystal
(X). bistell (6, 24). beystel (74). schof-
riegel (74), -rigel (4. versch. von stori-
gel vectis $m. 9, 67. Fr. 2, 119). swelle
(10). drisehufel (1). druschuphel (71).
truscheifel (75). thore (133). thor (5).
thur o. thurschwel (110). ture (66). türe
(151). dore (152). dor (67) doere (132)
dar (85). poste (23). post (20, 225, 77,
|eyn holt 925). dure- (20), duer- (11)
-post. stemder (77). doyrstenden (13).
dor-stendel 2 -stel (12). holtz darin die
thur get o. henekt (75).
*Postis v. Postica.
*Postiseum dorheneke (8^).
*Postita v. Postica.
*Posti-tium v. -cium.
Postliminium 4. reuersio erloesunge
(64).
*Postliminius wiederkumender vom
elend zu seiner habe (74)
Postmod-o, -um v. Postea.
Po-, pa-stomis (cf. pagula) knebel
(114). klupp o. brems (91). kleppe, klippe,
pranghe (Kit). maul-klub (Das.), -ysen
(116).
DT
450 POT
*Postomus (sz. posthumus) nachge-
bornkint (93).
Postponere nach- (8),
-seezen. hinderrug- (17), ezuruck-
-werfen. ver-eziehen (8), -ezeihen (9
Postpridie v. Postridie.
Postquam v. Postea.
Postrem-o, -e hd. zu dem, zü (5)
lesten. 2d. ton. male. zu-lest (11), -leste
(19). dar noch (17).
Postremus d. lest. der lesthe (19).
der aller letste (68). die a.-leste (132).
hd. der hinder-est, -st.
Post-ridie, -pridie des tags dar
noch (110 sZm.). morudiD (postr. 126).
noch- (17)
"
| folium
Post-tergare, -ergare hinderruge
setzen 4 ab lafjen (12). abe laiBen (10). |
hindersich-o. zuruck- (110), achterrugghe- |
(132) -stellen. zuruck legen (75).
*Postueulus v. Postella.
Postula v. Pustula. |
*Postula-men, -tio Ad. forder- (4),
bitt- 7 aiseh- (76), heysch- (5), hesch- |
(17), heyB-, heys- (21) bet- (9) -unge. |
eyschinge (23, 132).
Postulare (cf. poscere) Ad. hey-,
he-, ai- (134), nd. ey-schen. hd. heifen;
bi-dden, -tten, -ten (134). va-, varr. vo-
rdern (75).
Postus ein post- o. kutsschen-ross
(116).
*Potabilis drenelieh (17).
7 gut zu trincken (15).
Potagium getranck, trincktzeit (74).
Potamogeton saam- 4£ seehalden-
kraut (135).
Po-, bo-, (b^»j -tare (v. potum dare
1 populare 7 bibere 16) hd. md. dri-, 4
dre- (20), tri- (9, 110, 134) -ncken.
Pot-ator, -or drencker 7 soffer (20).
*Potencianus mechtiger (74).
Pot-ens, -is, 7 -entacius (16) Ad.
me-, mà- (134), ma- (1, 6), mi- (11) -chtig.
nd. mechtieh, woldieh (22»). weldich (77).
ge-w. (20). mecht (-is 18). starck (110 &e.).
Potentatus Ad. nd. macht; ein her-
ren-m. (110 &c.); walt (23); ge-waelt
(11), -waltig (8), -balt (1), Ad. -walt, -walt
der vberwindung o. zwingung (75).
Potenter mechtigli-ch (75), -chen
(110). krefftiglich (65).
Potentia /Ad. nd. macht. mecht-e
(225), 3gkeit (68) michtikeit (17). ge-
walt (16, 110) cerafft, vermüglichkeit
(65 varm.).
P. absoluta ledig (7, 15), lediger
(6) gewalt.
*P. affectiua (anime 65) begerende
craft (9 Anh., 63, 65).
P. dei alme-, var. alma-chtigkeit (65).
P. intellect-Ciua, -us (63) hd. md.
vnem-ende, -lieh (75), v»'neymiden (20),
vnunfftige (13), verstentliche (46, 75)
craft.
*P. interpretatiua sprechindü (46),
sprechende (6, 9 Ann., 15, 63, 75, 16), v^-
spr. (0), vz-spr. (5), vorsprokelike (22),
betudende (65) craft. sprekende macht
(28,. vDsprechung (21).
*P. operatiua wu- (1, 15, 68), wi- (6,
9 Anh. 76) -rekende craft.
*Potentificeare mechtig machen (65).
trincklich
POT
*Po-, pro- (73, 91, 143), por- (24, 73,
125, 143) -tentilla, Z7 pot- (70, 134, 151),
7 portut- 7 potut- (74), portune- (4:7),
porresS- (Sum. V) -illa (7. nymphaea £
ros marinum $um., hereularis &oc.
143, elauus veneris Gf., anserina Z
tanaeetum agreste / magnum mille-
73, aecundula 47 cinifen Z
kympha 7 ereularis 7 pertula 74) Ad.
grens-inck, -ing, -ih (104), -ich (105), -ig
(17), -en (21), ich (77), -elinck. (3),
-erich (4, 73, 143); grenD- (74), gryens-
(10), grins- (7), gruns- (143), gress- (69),
eress- (134), kress- (68), greus- (s2c1) ing.
grynsich (13). gri-, gru-nsig ; gráns-ich,
-erich (143). gens-ine (Gf.), -erich (73, 116,
143). gànD-, silber-kraut, »L ganseryck,
selvereruyt (143). holl.bliek (116). sigrün
(6). perwinekel (z. acecundula 74). nd.
grensynk (23); gresi-ng (225), -ch (24,
(47); valeriane (port. 24). baldrian Z
| tennmarck (74).
Potentior gewal- 7 mech-tiger (75).
Potentissimus gewaltigest (75).
Potestas Ad. macht. m. des gewalts
(75). mayeht (19). walt 7 ge-w. (77). ein
|riehter vf frefirin in lamperten (93. z£a/.
| podestà cf. Gl. m. 5, 400).
| Potestatiuus geweldyck (19).
| *Potestatus.(aus pote-stas) »« -nta-
| tus) gewalt (10).
| *Po- v. Poten-tilla.
| Potio (oft 4. poculum q. v.) Ad. nd.
|dranck. Ad. drang, trank, trunck (6),
| drunt (sc 17). sirup (88). puisun (99).
|potio museati vz prosthógo (11).
|(8) geben. poisoen (106), puisun (99)
|gheuen. drincken (18, 23). trencken (2.
| potionem dare 110).
| Potior (cf. poti-us, -ri) Ad. billi-,
bil-cher; bicher 7 grusser (17); bil-lich
((627), -ch (19); pilleich (1), grosser (8, 9),
! besse-r, -rer (comp. 76); mechtiger. nd.
| bille-, bil-ker; better.
Potiora die meisten o. die merern (75).
Potiri prs. pocior (Z. fari 4 wt? 4.
st. frui 0 vti Br. cf. poscor) Ad. bru-,
brau- (134), gebru-, gebrau- (1, 9), ge-
bro- (18)-chen. 2d. bruken, prs. ik bruke.
|nyessen 7 überkomen (64). nuczen (4).
Potis v. Potens.
*Potis-sare, -are (17, 4) trincken (4).
wenig tr. (9), drinckin (8, 17).
Potissime aller beste? alzumal (20).
Potissimus aller-mechtigest (110),
-mechtigister(9);,-beste (20), -biliehste(5b).
Potistris, TWOUtOtplG vogeltrinek-
hornle (116).
Potitare drincken (19).
Potitus (sonat 2n libidinem) hebben
gebruieht (132). haben (110), hab (68)
gebrucht.
Potius (7. potior) bil-iichen (20),
-lieh (V, 4, ez, 133), Ad. -licher, -licheker
(100), -ehe (17), -ker (22), -ken (225), -lick
(11). hd. pill-eicher (1), -ieher (9); mo-
gelieh (20), gerne (19, 67, 133), lieber
(110). nd. lieuer (132), mogeliken (229).
*Potolieul-a, -us v. Bothona.
Potor v. Potator.
*Potrus v. Botrus.
*Potularia v. Ocimastrum.
Potionare, -ri (106) trank (9), drank |
PRA
Potulentus tránckig (112).
Potus hd. nd. drank. hd.
draug.
*Poua v. Paua.
*Poximium v. Ocimus.
*Pracea prachwrze (105).
*Prac-aytus, -tieus (20) (auzs) zwirtze
(11). svirnken (20). V//. loxia chloris
vgl. deutsche und. skand. Namen bei Nmn.,
dazu schwinz 26.; schwunitz Fr. 9, 251.
*Pracium v. Brasium.
*Praem- v. Pragm-.
*Praetacella (cf. paratella?) stain-
klee (74).
Prae-, pra- (93) -tiea (2. sczentia,
act-ualis, -£ua, manualis; actio maualis
76) hd. wurkend-i (93), -e, würckende
sim., wurcklieh (110), vbende, vbunge
(sc 9) kunst, konst. eyn k. van praetike
i k. tzo wercken (132) eyn kunst von
practieken o. ein k.zu w. (68). das puch
A ding (1). vbung 7 wureklieh vbung
(15).
Praetiea aetiua kunst diu lert des
münschen selde (93).
tranck,
lichkeit (65).
Pr.faetiua kunst die hinus wrket (93).
Praetiecare, -ri (55) hant-werchen
(1), -wireken (55). vben (75). wurcklich
(75), ein kunst selbs (110) vben. wircken
t gewonen (20). practi-seren (132), Ad.
-zyern, -cleren, -ren (152).
Praetieus (4. manualis 4) Ad. nd.
wercker. Ad. wircke-r, -nde (20); wureks-
licher vber (75), kunst vber, der k. er-
faren hat (110), ein practizierer (68), ar-
beder (5). die wal practiseren kan (132).
*Practicus (auis) v. Pracaytus.
*Praetin- v. Pragm-atieus.
Praetizare cruden (106).
Praes v. Pres.
Praga (cw.) pra-ga (5b), Ad. -ge,
-ghe (22b, 132), -che (152), -he (133), -ag
(68), -g (1, 69, 71, 134). brag (67). hussen
stat (71).
Pragma sache (8, 9, 88). werck (4).
| dedigung, handel (88). praema 7. causa
(16).
Pragm-, 7 praem- (75), pragin- (21),
|pran- (76) -atieum gewerbe (5). wer-f
| (99), -ph (7), -gk (21), -k (23). gescheffte
| (15).
Pragma-, praetina- (76) -tieus (4
autor causarum 6) sachen furer (9).
horer der sach (175).
*Pran- v. Pragm-atiecum.
Prandere Ad. zu mittage, czumittag,
myddachen (132), bij dage (18), mal *
zu morgen (75), zu ymbiD (110b, 134)
eschen (17). nd. to middage etten.
(17), eyn mittagib esBen (55); morgen-
imbif (Sum.), jmbif (v6), ymbis (64),
| etent. (22»). myddachs mail (132).
Pr. eognitio erkantniD der würek-
zum mitage (110), zü mittem tag (46) |
zu ymbD (69) eDen, essen; zu mittage -
Pra-, bra- (Sum.) -ndium (7. comestio ||
matura, st. matutina; prandeum i. ma- |
nutergium 16, 4. zona, Er. cf. Gl. m. f. v.)
hd. zu mittage eDen sm., das e. bey |
dem m. o. frumal (74), mittagef) esehen '
een (20), -mal (91), -mal zu rechter tag »
zeit (75); ein mal (100), zuttag mal (68), /
imbis 7 immesse (74), inbis (93), imeb v
(17), imbs (18). nd. immet Z morghen j|
PRA
*Pransium (aws brasium szm.?) molt
22).
| *Pransius v. Prasinus.
| Pransor Ad. nd. slinder. myddachs
mail-sl. Z eyn esser (132). esser (76, 110).
escher (17). sehlinder (110). einer der zu
mittag 1Dt (151), da zu m. o. ymbif) ist
131).
Pransorium ef)ehuel5 (20 sm.).
| *Pransus v. Prasius.
| JPransus pfíc. sbst. gessen (110, 132),
ge-g. (68); ess-unge (69, 110), -ynge (132).
*Prasemus (7. q. sq.) brach-, nl. bra-
m (116).
*Prasinus v. Brasmus.
| PPrasi-nus, -uus v. -us.
| Pras-ium (Sum. VI &c.), -sium (8, 73,
um.), -Sia (85), -sion (943), pasium (872)
(cf. ballote) antorn (Sum. VI). an- (Gf.
i), a- (Ki*.) -dorn. andor (Gf.). gotuor-
sessin (Sum.). goezuorgessen (3). gotes-
47), got- (85) -vergetene. wil (878), wis
(146) morehille. ags. hune (943). prasson
lovch (Sum. VI).
Prasi-us (68, 110, Br.), -nus (76, Ki.&e.),
uus (110b) -um viride (873, 146), pra-
xinus (£. viridis color 136), -nsus (1108,
32) grun (68, 110). groen (132). kupfer-
872, 146), abschlag- (Das.), abschla- (111),
lauch- o. gras- (Ki.) grün.
| Pras-ius, 7 -inus (Ki.), -Ssinum (16),
ransius (11023) em gruner (68), grun-
(110), groen- (132) -stein.
Pras-ius, -mus v. Brasmus.
*Prass- v. Pras-.
*Prassiea (sí. br.) romis col (Sum.).
*Prasson v. Prasium.
! *Pratale (v. pratum G1. m.) wesebaum
(19). wyesebauem (20). wezeboem (11).
Pratensis wysig (1102). wyfNig (110^).
weydieh (6s, 132).
Pratiea v. Practica.
*Pratinotides (herba) hons mille (11).
| *Pratula (Z. eruea 104. cf. pretula &o.)
sniteloveh (104, 130).
Pratulum eyn cleyn wyflin (110),
eyde-lin (68), -ken (132).
| Pratum (cf. bratum) hd. vvisi £
ebihou (104. 2c hedera), uuisa (Gf.),
ise, wiDe (18, 1105), wisse, wib, wyese,
lesen (75), wis (16), wese, weDe (125).
matt wyDmat (74). matten (126), anger
10), weyd (6s, 110). nd. angere (22^),
eyde (11, 132), wiseh (23), beemt (106,
08), bampt (99).
*Praturarius (cf. ?tal. pratora pl.)
iseheio (Gf. cf. wishai Sm. 2, 128).
Praua vngelich (25).
Prauare Ad. nd. ergern. arg (68)
rger (132), erger (110), boeser (110,132)
achen.
*Prauator beschediger (75).
"
110), poBD- (74), quaet- (132) -hertzig.
boshafftigs herz (75).
Prauitas Ad. nd. boesheit sim. krüm-
e 7 vngráde (126).
Prauus Ad. nd. bose, bóse (151), boef
110, 132), snode. Ad. arg. nd. arch, quat.
*Praxare (aus praxis »« braxare)
urcken; pier-, var. bier-prewen (74).
*Praxator pierprew (74).
PRE
*Praxina v. Brasmus. PFoca.
*Praxinus v. Fraxinus. Prasius.
Praxis Ad. wirckunge, wurkende (9).
nd. werkinge.
Pre Ad.nd. vor. verr (68). voer (132).
pre- vorhin-, vast- (75 en vielen Zss.).
*Prealmarium v. Palmatorium.
*Preamb-alum v. -ulum.
*Preambul-ans v. -us.
*Preamb-ulum, -alum (74) (é. prae-
monitum Gl. m.) hd. nd. vor-ganek, Ad.
-gang, -lauff (18), -red (46). furganck
an eimem huf) (75). sprache, beysprach,
spriehwort (74).
Preambul-us, -ans vor-botte (68,
110), -boede (132).
Preauisatus fürhyn gewarnt (65).
*Preauus der erste grobe vader (5).
Prebenda Ad. prebend-a (55), -e,
pfrend (67), pfunde (sc 152), pfrund,
prunde (8), pronde, prón (21), prune
(133), prin (18). nd. pro-, pra- (11) -uene;
proeuen (132).
Prebendare pfriend geben (76).
Prebendari 4. pfrund, pfründ (67),
pfreunde (151), pronden (5), prundene
(133), nd. prouen (132) nemen, 4 geben
(68, 110), geuen (132). eyn prone neymen
(21).
Prebendaria pfrund-huf 7 -nerin
(68), -enhuf) (110). eyn prouenier huy
(132).
Prebend-arius, -ari ( szc 21), -ina-
rius, probendarius (141) phruntari (141).
eyn pronder- (D), en prouen- (23) -nemer.
phrunde- (7), pfrund- (75), pronde- (17),
prinde- (18), proue- (22) -ner. pfrun diner
(sic 9). pruw- (20), preb- (8), prou- (21)
-ender.
*Prebendator pfrund geber (75).
*Prebend-inarius v. -arius.
Prebere hd. nd. beden, se/tner bieden.
hd. pie- (1, 75), bie-, bie-, biet- (6), by-
(9) -ten; bi-, bid- (18, 20), bey- (19)
-den; ge-, geb- (19) ie- (18) -ben. nd.
geuen.
*Prebetor (72. dator,
| prebitor) geber (76).
Prebitor eyn pfrunde- (9), prunden-
(8), prond- (17) -geber.
Preeabilis hd. nd. bidde-lieh, -lic.
*Precalcare virtretin (8, 9).
Precamen v. Precatio.
*Precamum v. Preconium.
*Precana langk gebet (4).
*Preeaneum v. Preconium.
*Preeantor v. Precentor.
Precanus (7. ante tempus camus 16)
eder zijt grawe (8), ezeyt gro (9).
*Precapere Ad. nd. vor-, 4 mancher-
ley vor- (75) -nemen, -begrifen (17).
Precari hd. nd. bidden. hd. biden
wuntersch. von
PPrauicor-dius, -s (74, 15, 16) boeB- ; (10, bitten, bieten (7), beten (9). piten,
» ? x
vlg. in der gemein 2 gute ding (7. de-pr.
75). flehin (8, 9). vloken (14). ener vro-
wen beghern (98. »« procari).
Precar-ia, -ai (s/c 76) (v. res prec-e
4 -io Aabita 16 sim.) hd. lehen (76),
ewig l- gut, ebig l. ader leben (10),
ewig leben ader gut (4), ewich leen
gut, ówig leben- 7 lypp-gut (67);
ewig lehen- £ lyp-guyt (133), 4 leyp
gut; 4 ewig lihen gut (7); bet gelt
PRE 451
(V, 74, ewig g. (74), bat galt (6). ge-
betten gut (110). gebeden gut (132),
bedieheyt (81). bette (8, 123). bethe (9).
libding (110 &e.). lipdinge (40). lib- (15),
lip- (65, 69), lieb- (63), leib- (134) -geding,
Preearie sóst. pl. leipting (Sm. 2,
416). ewig lehen (8), lengut (9). ewich
iden (23). adv. bit- (110), smeke- (132)
-lieh.
Precarium bete 4 leipgeding (74).
bede (20). gebetten (68), ghebeden (132)
gelt. gepet (1).
Preearius hd. nd. bedeler. Ad. bett-
ler, bitter (110). bethler 7 byddelich (132).
*Preearpere 7. precedere (76). vor-
lesen (9), -griffin (8).
*Precarum v. Precax.
*Precatim Ad. biddelich. nd. bedelic.
Preca-tio, -men bede (20).
Preeator bider (17). pitter 2 fur-
bitter (75).
Preeatorius biddelie (11),
Precatus sbst. ge-pet (1), -bet (17).
bittung (68, 110). byddinghe (122). ptc.
gebeden (11).
Precauere vurhuden (20). vor-hueten
i -Hiehen (75).
Preca-x, -rum (8) (4. contentiosus
verbis 16. »« procax) zenkecht (8, 9).
Preceden-s furgenger (65); -tes for-
árige (62).
Precedere hd. nd. vor-, voran- (75)
-gan, hd. -gen szm., -fallen (V. »« preci-
dere). vore gene (17). v hoghen (11).
Preceler gar snell (20).
*Precella (7. erustula) bretzele (177).
Precellens furtreffelich (75).
Precellentia vurhahunge (20). fur-
(75, 110), vber- (68) -treffung. bouen-
schyninge 7 -ganek (132).
Precellere (7. precedere 8) Ad. nd.
vorgan sem. bouengaen V ouertreden
(132). vor- 4 vber-treten (9). Ad. ober
dreden sm. fur- (75, 110), vber- (6s, 69,
134) -treffen. bistenen (21). hoghen (11).
virhoyn (19).
Pre-centor, -cantor vor- Ad. -senger,
-Ssinger, nd. -zenger.
Preeeps vor-snelle (1), -snel (23),
-snelaftig (22). ein sehneller (65). fir-
sehn. (76). snel (18). snell (1). schnall
(6). hd. snelhafftig. Ad. nd. hastieh sm.
haestich (11, 132). h. (7) vurfarende
(20). heslieh (sie 9). hofelieh (se 8).
ylieh (19). ein ylender; gar geh, var.
gech (65). frütig 7? vnbesinnt (126).
schuppiek (5^. cf. precipitare &oc.). neder-
heldig (17). einer der vil an-facht (110^),
-fahet (11023).
*Precept-a, -um 5g.(65) ceremonia-
ria, -lia, -le sg. (65) sunderlich, be-s.
(63) gewonheit (V, 15, 62), gebott (6).
gebot der beduttung allain der liplichen
saczung (65).
Pr. iudicialia Ad. geschrieben, be-
scriben (15, 63) vr-, or-teil, urtel (6).
Pr. moralia (sg. 65) gebot der sitten
der gerechtigkeit (65). gemeyn leben
geyn (gen 63) got vnd dem (gen den 63)
mensehen (15, 63), mentschen (6). (aus-
gerissen) -mes heyligen lebons gegen got
vnd gegen den leuten (9).
Preceptio gebietunge (8).
Preceeptor d. beder.
Sy (us
hd. ge-b.,
452. PRE
-bider (17), -bidder (18), -biter (17), -bieter,
hd. nd. -bieder, -beyder (22).
Preceptum /d. nd. gebot. nd. bot.
ge-bott (6, 110), -bod (17), -boyd (19).
Pr. morale gebot der sytten der
gerechtigkeit (65).
Preeeptus ge-boden (20), -bodden
(19), -baden (11).
Preces gebet, begird, heischung (65).
Preces horarie die siben zeit (91).
*Precess-io, -us forgang (75).
Pre-, / prede- / ante- (75) -cessor
hd. nd. vor-genger, -ganger (68), -geer
(4) -gener 7 -meister 4 forderest vor an
hin (75). vurgaender (20). voergaenre Z
v'hogher (11).
Precia v. Precoque.
Preciari (7. extimare Br.) Ad. md.
lonen. lone Z laben (19). lon (17). loven
(20). werderen (132).
Precidere /d. nd. vor-, vor aff- (132)
-sniden. be- (110), vorab- (68), obenab-
Z fornan-, var. fornen- (65), vmb- (752)
COMMA d vor an sehlagen 7 metzigen
88).
Preecidere vor vallen (132 &e.).
*Preciencia v. Prescientia.
Preeinetus gegurtet (20, 64).
*Precindere (aus -eidere»--scindere)
vor sniden (18).
*Precinere hd. nd. vor singen. fur
ein andern s. (65).
Precingere gurten o. bereytin (8, 9).
be- (19), vur- (20) -g. vnder-g., -schurtzen
&c. (65). vmgirtten (76). begurden (11).
Precinium (Z. laus 4 Ll. antecedens
Br. cf. preeonium) fursang 7 prophecie
(20). profetye (11).
Preciose duerlich (20).
Preciositas kostbar-lichkeit,
-kait (65). dureheit (20).
Preciosus Ad. nd. dure, edel, kostbar.
hd. dürer 7 yddel (19); tewer (9); kost-
par (1) -lich; kospbar (13), küstelich
(5^), euspar (18). edel grof hubsch vnd
tuer geschetzt (35). md. dire (99), en
vriger (a precari 23).
Precipere /id. nd. gebeden. Ad. bieten
(69, 134), bieden (13); ge-b., -biden (17),
-bieten, -bietten, -byten (9). nd. gebeyden
(22), vor eschen (22b).
Precipitanter vbersturzlich (75).
Precipitare Ad. nd. schuppen. Ad.
schuppffen (6, 3, 75); schop-fen (74),
-pen; stuppen (20. cf. Sm. 3, 651). nd.
stumpen (22. sett. trudere, cf. Sm. 9, 638.
stüpen 22 aus scuppen? doch v. preci-
pitium). sliffen (0). Ad. nd. neder-, Ad.
nider-, niden- (6), vberab- (110), vff das
haupt 2 den hals ab (65) -werffen, -werpen.
dael warpen (11). sturtzen (185, 65, 75).
vberab- (110), vber- (75) -st. iber stirtzen
(16). vber prellen (75). strüttlen (126).
Struk- (99, 132), tum- (132) -elen. haesten
(£) vurfaren (20). haestelich doen (132).
CAPUA schupphen (1). veruallen
75).
Precipitatio d. nidderwerff-, scupp-,
schupp-, schopp- (19) -unge; snellhait
(1), gelich verderblichait (65); vrblitez-
lieh (652 Mrg.). vbersturtzung (75).
Precipi-tium, gew. -cium, -um (85,
hd. nd. schupp-, sehupt- (76), sehuff-
var.
17)
PRE
(6), sehopph- (V). schopf- (74), schopp-
(21), schimp- (18), stump- (stüp- 22)
-unge, -inge. neder-werfunge (17), -wer-
pinge (132), warpinge (11) sturtzung
(65). vberab-st. 7 dietfe pfutz (7. pre-
rupta fossa 110). tumelinghe; eyn diep
putz off kuyle(132). steinwant (95). spitz
an einem steinwander der perg vnd
pruck (74).
*Precipium v. prc.
*Precipucium v. Preputium.
Precipu-e, 7 -us (5, 21 &e.) czu for-
der an ader ezum fordersten (4). md.
vorderst. hd. zu-v., -vorderste (133), der
vordersten (76), dem v. (1), -forderest
(134), -fordest (69), -uoren (13), -vorn
(5), -for (21), -erst (110), -erste (8);
fürder-? vorder- (65), furder- Z erst- (20),
besonder- (132)- lich. sunderlichen (110).
tzoe voeren (132). to vornt (22). ten
yersten (11).
Precipuus (cf. prc.) hd. nd. aller-,
alder- (17, 22) -meyst, -mest (23), -meynst
(21), -menst (13). vorderst (23). der vor-
dirste Z gar vornemisch (9). ein furnemer
O0. besunderer (110). der vorsten (8).
hd. zuvore. nd. to vorne.
Pre-cise, -secise hd. nach mynmner
(8) gerade noch m. noch me (9), g.
weder me noch mynner szm., gerad
w. mer noch miuder, nyt m. noch mer
(110), noch me noch mynner szm.
noch mene noch mynner prescise; glich
vor sneden precise (171). eben Z wed-
glieh (13). glich also (46). nach mere (18).
mynner nach me Z kurezlich (20). punt-
vnd eygent-lich (65). noch mynner noch
meir (132) noch mer noch myn (23).
nog min nog me (99).
Pre- 4 pres-cisio absnidunge (20).
*Precisor vore snider (11).
*Precis-ores, -sores (7. dentes anteri-
ores 176) vardern (7529), vord-irste (9),
-ern (75), -der (8) ezene.
Pre-, /n Hss. gew. pres-cisus, precis-
us 4 -sus (75) gerade (21). g. euene
(283). hd. gar g., gerad, geraide, eben:
gerad gar (1); glich ebin (5^); beschnyt-
ten (75). prescisus besnydden (19); be-
(13), abege- (20) -sneden.
Preecium Ad. nd. lon, loen (11, 20,
132). hd. lone, loyn (5). solt des lones
(15).
Pr. vendicionis dyngen (18^).
*Precius v. Prescius.
Preclare vorschyn- (110), furschlin-
(sc 110), gar clar-, var. cler- (65)-lichen.
seer klaar (68). harde claer (132). gar
luterlich (75).
*Preclar-ere, -are (Gl. m.) vbertreffen
mit der hitz vnd gewalt (7. preminere 75).
Preclarissimus aller gelob-ster, var.
-ter (65).
Preclarus Ad. nd. vor-schone, Ad.
-schin. Ad. edel; gar schone (8,9), schon
(1, 75) ) luter (75). celare Z schinbar;
sch. 7 luchtender vber die andern ; vber-
sch. £ -trefflich (65). :
Precludere L4. vslizen, (85), -slis-
sen, -slieDen sem. vorschliezsen (4),
-sluyssen (132), -sluten (23).
| "Preclusio vorschliezsung (4). be-
| sliebunge (20).
Preco (cf. pedeilus) foraboto 4 bu-
I
der me noch mynder (1). eben, Mrg. |
PRE
til sim. (Gf.). bott (68). boede (183).
rechter-b. (20). bade (11). bo- (8, 23), Ad.
bu., be-, bid-(18) -del. hd. bü- (46), bu.,
but-, bot- (21), bit-, bi- (134), put- (14)
-tel. furlouffer 7 ver-, var. vÜver-kun-
der (65). v'konger (17). v'ruffer (8b).
vDrueffer (125). gerichtz- (1), des vich-
tes (25), dez gerychteB (5^) knecht.
gerichts ehnecht (71). vorsehriber (8).
colp-, meers-man (147). (»« predo 7 74.
und Mss. mog.) Ad. reu-, rau-, ro- (6), ra-
(10) -ber. nd. rouer. me. prod. vor-
Schreier Z7 -ruffer; me. corr. rey wagen.
(9). scherg, waybel preco 7 gotzwort
prediger agarius (74).
Precoctus vor-kocht (6), Ad. -gekocht,
nd. -gekoket, -gebot (nach preco bot-
tel 21).
*Preco-eus v. -quus.
*Precognitio vorhin erkentnif (15).
Precognoseere vorhin erkennen (75).
Precon-are, -ari, -iare (20), -izare
(20, 65) vor-singen (11), hd. -sagen,
-sehreyen, -schrien, -ruffen szm., md.
-ropen (22, 132), -rapen (23). fur ryeffen
(110). verren- (1), ver- (134) -ruffen. loben
(20, 76). brysen 7. /audare; £ pre alys
laborare : conari (76). beduten, fur-b.,
verkunden (65).
Preconatus bode- (19), vorbot- (132)
-schaff. badeschap (11). em byttel ampt
(110). vor-ruffunge (85), -schriunge 0,
-schreyunge (9).
Precon-atus, -ium coipmanseap of
mercerye to laeven (147).
grosmaeh-ung (65); lob, lop; lobe;
lobge-, lybege- (5^5), mit- (1) -sanck,
lof £ louesank.
sul, presul) Ad. rodef- (17), eyn rat-,
rayt-, raut- (76) -meyster; dinckman
(20). nd. en rad mester.
*Precontari v. Precunctari.
vroe rijp (147).
Precoquere v^-(11), vber- (75)-kochen.
gar versieden (75).
-eger (Sum.).
Precordialis Ad. hertzlich, vor-h.
(19), h. liebe (8, 9), nc (6), haimlich
(76), liplich (17). nd. hertelic.
(110).
brana) hertze (8). hd. vor-, fore- hertz,
-brust, -brost. das hertz o. brust (68).
h.-brust (110), -grüble (111). hertzeborst
(132). ingeweyde voert (132), vorm (110).
(3; 449). precordia obdurata verherte
hertze-n, var. (wetterau.) -r (65). ;
*Precoriola v. Pretoriolum.
Precon-ium, / -eum (75), preca- à
neum 7 -mum (76) hd. brys- £ lob- 4? |
-sang; verkundunge des lobes (75). nd. ..
*Precons-ul, -ol, -or (7) (cf. proeom-
*Prec-oque p/., -oqua 7 -ox (141), là |.
(147, Gl. m.) frivge trubin (101). froige
truben (Gf. tr. die bald zyttigen (110) .
vordruuen die eirst rijffen (132). wru |
(100), fruezyttige (15) winber. wijndruyff
Preco-quus, 7 -cus (76), -rus (Sum),
i prequoquus (141) fruezittig (1105). fruo —
zytig (1102). vor Z. ee wan die ander
frucht (75). vrorijff (132). frum-iger (141),
Precordialiter hertz-lich(132), -lichen
Preeordium (cf. omentum, mem-'
hertz, hertzen (1102). nd. vorherte. pl.
islyem Z netzl vor der brust (Avent. Sm.
|
|
|
PRE
*Preco-rus v. -quus.
Precox v0 ersten (8), esten (9) rijf.
eyn ding daf) beeziden riff wort (14).
frumirifas (141).
*Precrastinare (cf. proer.) virziehin
(8). vzihen (9).
*Precudere vor-slagen (17), -smedin
(8). v-slahen (9), -smeden (11).
*Precula (cf. pretula &e., anders G1.
m.) snede- (17), snite- (6) -loch.
*Preeune-, precon- (76) -tari (7. mo-
rari 16) sumen (8). sewmen (9).
Precurrere vor-, fir- (76) Ad. -lauffen,
-loffen (46, 76), nd. -lopen.
Preeursio fur- 7 vor-lauffung (65).
Preeursor Ad. vor-, vur-, fir- (16)
-lauffer, -leuffer, -loffer (76). nd. vorlo-
per.
Preeursus Ad. vor-, vur-lauff. nd.
vor loep (11).
Preda hd. raub, raupe (133), raup,
r.-nemunge, rób (6), ruiff (20), beraubnif
des guts (75), bute (125). nd. roff (22),
roef (11), rouff (132), rof neminge (23).
Predare, -ri (predor 7. spolior 16)
Ad. rauben; be-r., -r. mit gewalt (75);
roben (6). nd. rouen, be-r.
Predare 7. semper dare (G1. m.) ; aliis
d. £c. (Br.); predam facere, imprimere,
inuestigare, ambulare (16). vorgeben (1).
Preda-rius v. -tor.
Predatio raubunge (20).
*Predat-iuus, -us (132) roub- (68),
rouff- (132) -achtich.
Pred-ator, -arius (11), -o Ad. reu-,
rou- (68), rau- (1, V, 110), ro- (76) -ber.
nd. rouer, rouuer (132). hausschacher
(V. a. 1428 Sm.). -0 rauber; -ator rawp
nemer (9). -o vífenthalter der rouber
als vff eim schlof) Z hinder den man den
roub legt (65).
Predatorie roub- (68), rouff- (132)
-lich. raublichen (110).
*Predatorium (4. prouincia 1l, »«
predium) acker erbe (19). ocker arue
(11).
Predatorius raubig (68, 110). rouuich
(132). roueliek (11).
*Predat-us v. -iuus.
Predecessor (cf. precessor) /id. nd.
vor farer. Ad. vor-, fore-, for-vorer (5),
-fairer (6), -fare (7), -far (9, 21, 74, 75),
deg (8), -gener (18), -genger, -hubner
14).
Predestinare Ad. nd. beschern (1,
17, 23); vor-senden, -bedenken (18, 23),
-schinen (22. cf. preeminere). Ad. vor-,
vur-sehen. fur-s. zu aim vDerwelten (65),
der ewigen seligkeit (110). vorsien tzo
der ewiger selicheit (132). v/zien (11).
beraden (17) betyrmen (cf. 8m. 1, 456.
Fr. 2, 3692) Z vurathten (d.2.vorachten ; 20).
hd. vor-gedencken, -sehicken, -aus er-
welen; v^- (8), fur- (15) -seezen.
Predestinatio Ad. nd. bescher-unge,
-inge. beschringe (22). beschirmunge (49).
vur-sendunge 7 -athtunge (20), vor-
sehunge (8), -erwelunge (9), -ordenunge
(9, 15) zum ewigen leben (15). gotlich
fur-beraitung 7 -schicklichkait, v- 7 fur-
erwelung (65). vórnemen ; für-kummen 7
-herwelung o. -senhen (63). fursatz (15).
Pre-destinatus, -testinare (s/c b)
PRE
|vur-sehen Z -athet (20). vor-gesant (8,
20), -geschiekt (9), -beschert (b5), -sehen
(8, 68) von gode (8). von gott fursehen
zu der ewigen seligkeit (110, sem. 132).
vor hin berait durch die fursichtigkai
gottes (65). v'geseezt (8b).
Predialis res ein lige-nd, -n güt,
hoffe : buw gutter ; lige-nds,-nf)-nfrucht-,
fruch-bar; gut grof) hoffe (65 varr.).
Prediatus (z. deus prediorum Pr.
prediorum diues Gl. m.) v. Preditatus.
Predieamentum maugfeltige rede
(65).
Predieare /d. kunden; v-k., -kinden
(16), -kungen Z vore sagen (-co 17);
kon-digen (5), -igen (21); predigen. md.
pred-eken, -iken; kundigen, v^-k. 7 sagen
(132), vor spreken.
Predieatio vursag-
(20). predicaet (11).
Predieator prediger (1).
Predieere vor- (8, 9), zu vor- (110)
-sagen. voer- (11), tzo voren- (132) -seggen.
*Predieia grundt, bodem, gelend, felt
(14).
' Predieo (7. antedico 4 preagnosci 16)
v. Predic-are, -ere.
Predietio vursagunge (20).
Predietus vurge-seit 7 -sprochen (20).
*Predigium (cf.prod.)vortzaichen (14).
*Predi-tatus (7. valde diues 16), -atus
(q. v. 8) gar ser ge-reycht (9), -riecht (8).
Preditus Ad. vorgezogen. eyn v. (18).
vor ghetoghen (28). begabt (75, 110) mit
gutern o. rychtum (75). geschickt fur
ein andern (110). v'zijrt, begaefft, v'heuen
(132). hd. ge-eret, 4 -hoet, (17). er-hohet
(8), -hohet(9). gerit (8). vurgegeben (20).
gehillighet (11).
Prediues seer (68, 110), vbertreflich
(65) rieh. seir rijeh (132).
Predium (cf. heredium) Ad. eygen-
aeker (20) -gut, -gut als ein baur hoff
(110); eygen (85); ligen-eygen (7), -aigen
(6); verliende, forhenden (21), verleen
(10), vorluen (18), lehen- (46) -gut. vor-
ligende (22), vorleuende (283) gud. Ad.
nd. vor-wercek, Ad. -werg, -werft (49).
zinDber acker (64).
*Predix v. Perdix.
Predo v. Predator.
*Predominare vor andern lewten (9),
fur die ander (75) herschen. vor hirschin
(8). be-schirmen 7 -schuern (17. cf. pree-
minere).
Predulcis seer sieD (68, 110). seir
Soes (132).
Predurus seer (68), seir (132), gar
(8, 9) hart, hertte (9).
*Preelectio auferwelunge (75).
Pree-ligere, -legere (8) voraus kysen
? erwelen (9). voruf) irwelen (8). auDer-
kiesen, -lesen, -welen (75).
Preemere vorkeyfen (17). furkauffen
15).
DR pre (8,9) -minentia, -minenta
(8) uber-trettung (4), -treffenlichkait,
var. -treffülichkeit (65). vor-, for-tail (r6),
-teyl (8, 9, 17), -deyl 7 -luchtenisse (8b).
Preeminentior vbertrefligest (75).
Pree-, pre-minere(cf. pre-destinare,
-dominare, -sumere) hd. nd. beschern,
vorschinen. be-schirmen Z -schuern (18),
i predig-unge
PRE 453
-scheyn Z vor sin (1). vor- 2 bouen- (132),
fur- 7 vber- (110), er- 7 be- (16) -schynen.
vorluchten (85).
*Preemptio furkauff (75).
*Preemptor Ad.vor-,fur-kauffer, -kouf-
fer (68, 132), -koeffer (46), -koffer (6),
-keuffer. nd. vorkoper. aim koffer (6).
Pre-esse, -sum /d. nd. vor-wesen,
hd. -weysen (21), -sin. wurwesen /90).
uore been (prs. 99). engegenwerdyek
sin (19).
*Preessentia vorwesunge (9).
*Preeternum mer dan ewig (65).
EC eer di erfar- 4 bewer-ung
65).
*Prefacere vorhin thun (75).
*Prefaectus v. Prefectus.
*Prefagor v. Prefragari.
*Prefam-are, var. -ere (7. debilitare)
verswachen (75).
Prefari hd. vor-, vore-, vur-reden
(17), -sprecuen. nd. vorspreken.
Pre-fatio, -vacio (D^) Ld. vor-rede,
red, -redunge (11). vorsprech-unge (68),
-inghe (132). prevacie (beim Cultus bv).
*Prefator (7. prelocutor »« propheta)
hd. wis- (6), wys- (16) -sag; wis-, wise-
(18), weis- (134), wiD-, weyD- (21), vor-
(68), war- (110) -sager; vor-, vur-sprecher,
-reder; eyn fore sprechíi Z eyn prophete
(170). nd. wijs seyger (28); wis- (22),
waür- (132) -sagher.
*Pre-fatorium, -fathocium, -phoco-
(e («us brephotropheum)ffindelliause
(14).
Prefatu-s, -m wise- (18), wijs- (23)
-gesaget. vor-genent (110), -sprochen
(9), -gesprochen (8h, 9, 68, 132), -geredet
4 foregenant (11).
Prefectio vurseczunge (20). fur vol-
bringung (65).
Prefectura pflege (75). ampt (110,
132). vogt-y (110), -ey (68). vaitye (132).
faut- (12), feu- (19), vage- (11) -dye.
foytey (4). fogtey (75). verwesung (75).
Pre-fectus, -factus (69) (7. pre-tor,
-titor 67, -ses, aduocatus) Ad. nd. rich-
ter, burg- (19), borch- (11) -greue. schult-
eif (10), Ad. -es, -e (22, 23). scholte-B
(12), -s (13). vayt (132). Ad. vogt, fout
4 pfleger (75), foyt (b^, 4), faut, meyer
(20), amptman, verweser (175).
Prefectus eohortis captaen (125).
Pr. arcis »/. casteleyn (116).
Pr. eastrorum veldherr, n£. veltheere,
prouoost (116).
Pr. classis »/. aminirael (116).
Pr. srarii losinger (i11. cf. Fr. 1,
623b, Sm. 2, 504).
Pr. fabrorum bawmeister (116).
Pr.metallorum bergamptmann(Agr.).
Pr. nauis schiffherr (116).
Pr. pretorii meger o. meyger (125).
Pr.rationibus schichtmeister (Agr.).
Pr. vigilum wacht-meister,n/.-mester,
-besetter (116).
Pr. vrbis dem ein stat beuolhen ist
93).
rettet hd. nd. vor-dragen, -dregen
(23), -sin (8). hd. vor-, fur- 4 vber- (65),
ver-tragen, -dragen.
*Preferrum ort ysen (19). oertyseren
(11). Cf. oort-yser van de scheede org
ferrea vagine (Kil.) 4. q. ortband (Fr).
454 PRE
Prefiea klagfraw (ss).
*Prefiecio (« prefigo; cf. prefixio)
vurzeichenunge (20).
Prefieere vor- Ad. -setzen, -ezeezen
(13), -sitzen (18), nd. -zetten. vurdern
(20). 'gewaltig (8, gewaldig (9), gewel-
dig (11) machen.
*Prefi- v. Preiu-dicium.
Prefig-ere, 7 -urare (11. q. v.) hd.
vor-, vur- (20) -seezen (17, 90). -sticken
(cf. prefocare) 7 -zeichenen (20), -ezey-
chen, -vestnen (68). festen (110). dag
seezin (8). tag-setzen, -bescheiden (74).
be-nennen (17), -scheiden (20). nd. vor-
teykenen (11).
*Prefigura-liter, -tiue bedutlich;
-tiue vorhin zu-b. (75).
*Prefigurare (7. presignare 75. cf.
prefigere) vurzeich-enen (90), -nen (19),
vor- (b^), ver- (75) -zeichen. entwerffen
(8, 9, 75) mit malen (75). bedeuten £
vorhin zu b. (75).
Prefiguratio bedut- 4 entwerft- (75).
fürbild- (65) -unge.
*Prefigura-tiue v. -liter.
Prefinire, -ri (67, 133) Ad. nd. vor-,
vore- (17) -diehten. hd. vor-dyechten,
-tiechten (1). vor-, vorhin- (75) -enden
(68, 75, 1102, 132), -rede (110b). (vore-?)
schieken 7 seezen (11).
Prefinitio vurdichtunge (20).
Prefinitus vergedich-tet (25), -t (18).
vurgedichtig (20). benant (7) gewibe (11).
*Prefixio (cf. prefi-ecio, -gere, -gu-
m vurseczunge (20). vorezeychunghe
(19)
Prefixus vor-gesaezen (170),
net (68),
Prefluere vorfli-Din
-essen (75, 76).
Prefo-care, -tare (49), -rare (8, 65,
var., prouoeare (65 var.) Ad. wurg-in
(8) -en (110); worgen. borgen (se 49).
vorgan (sic 12). hersticken (1). *er-
schrecken (sc), -worgen, -drinckem (9).
Pref-, preu- (76) -oeatus vor- (23),
ver- (b, 132), her- (17), er- (110 &e.)
-stieket, -stickt. ver- (68. wetterau.), v?-
(X) -stricket. uor striekt (6). v'sthicket
(-schieket? 91). vorstockt (4). er-steckt
(69, 134), -wurgt (110). vworgt (132). eyn
vor sammet (18).
*Prefodi v. Preuagorari.
*Prefo-rare, -tare v. -eare.
Pre foribus vor den thuren, thor,
varr. thar, o. marckt (75).
-geuest-
-zeychnet (110), -zeychent (132).
(8), -ssen (9),
Preformosus vast schon vnd gemeidt |
(45).
*Pre-fragari, -fagor (11) (st. refragari
staen (11).
*Pre-fugere 7 -cauere vorfliehen (74).
Prefulgens vorschin (75).
Prefulgere vor-schin (17), -schinen
$ vast sch. (75).
Prefulg-idus, -orus, -erus, -urosus |
(15) gar sehone vor andern (8, 9). vast
schinbarlieh (75).
*Prefulpa v. Presulpa.
Prefurnium ofen- (91), ofe- (111)-loch.
EDLIERL DOE -rigo, -eio (4), -gartio
) (Z. preloeutor; Ds gartio) Ad. vor-
klegor; vor- (6, 74, 75), ver- (7e) -klaf-
fer. nd. klepper, vor- dd.
| zeige- (8)
PRE
*Pregarrire vore klaffen (17).
Pre gaudio vor freuden (15).
*Pregenerare (»« pregnare) swanger
machen (1).
Prege-, pregi- (8) -stire (7. premu-
nire 76) vor regen (8, 9).
Pre-, gew. pren-gnans /d. swanger,
Sw.-geenie (9 Ann. eyn yglich sehwan-
ger thier (69), «m ja schw. ding
(131); e (19); dye eyn kint dret
(5), tregt (110) ; eyn wib dye &c., eyne
dye &c. dreit; eyn wipp daz eyn k.
treyt (7), eyn nt das do &e. (70);
Rear vom k. (110), sehweer von kin-
den (68). swair van k. (132). de en kynt
drecht (23). tapffer (vf eausa 15).
Pregnanseausa (vna dictio) grosse
schwere sach o. handel (275).
Pre-, gew. pren-gnare (7. parere 16,
grauidare Bv.) hd. nd. kinder dragen;
swanger gan (20), werden (8, 9), machen,
maken; kindeln werden (9). beschweren
(64).
Pregrauatus erswert (8).
beswert (9. -— grauida).
*Pregula angheneme recht (23).
Preg-, var. prei- (65) -ustare vor
schmecken kosten vnd versuchen (575).
vorhin-vers. (65).
Pregustator credentzer (91, 116). nl.
proeuer (114).
*Prehabitus vorgehabet (9).
Preiaeet furlyt, var. fürleyt 7 vor
hyn gesetzt ist (65).
Preire /d. nd. vorgan sem. £mp.
pre, sequar (Terent) gang vor (or
gait vor ieh sal vch folgen. (132).
Preiudieare vr- (110 scm.) vvr- (9)
-teyln. MEE (20). zu virortelen 0.
nichten (8 de: thon o. ander recht
A (110). intrag tun (65). achter-
deyl doen (132). vorhin zu richten ee
die recht zyt ist; zu schaden richten
ist auch pr. (75).
Preiu-, prefi- (0) -dieium d. war-
nunge, vor-w. (1T); w. vor schaden,
sehanden (76), sehaiden 7 hindernif
(1); warung (Sr, 132), w. vor schaden;
eyn vor-sehad (1), -schade (5^), -vrteile
t schade (110); sch. an dem gericht (8),
fur-erkantniB £ -vrteil 9: . vorordel Z
achterdeyl (132). vor- (19), fur- (20)
-fanck (cf. Sm. 1, 542). beuane (11). Ad.
vn-, zd. on-recht, -retht (20).
Preiurare vorschweren (76).
*Preiustare v. Pregustare.
*Prela sg. pl. (i. ?nstrr. ad prelium
eder ezeyt
| pertinentia, 110, E ante castrum 0 ciut-
j | tatem 45 C relum ein ezug- (4), ezog-
7« prefraectus) wydder stain (19). weder | 7. Pp zh 5
(9) -brueke; cogeprücke (3); czihe- (10),
) -broek. ain vf ziehende bruck
(v6). culter (11). kelter (19). k.-bam (11).
brieder vmb truben zu pressen (68).
breeders om druiuen tzo parsen (132).
press-e; -el Aerba (14. »« pre-tula?
-ssula? cf. prelum).
Prelatio her- (9), hir- (8) -schaft.
hersehung (91) fur-seczung, -weselich-
kait 4 -weserij (65).
Prelatura prela-tie (5), -thyn thum
(Db), -ten dom (23), schaft (110 sZm.).
Prelatus pre-late (b, 23), -lait (7),
Ad. lat in der geistlicheit. brelat (75).
vorge-setzt (110), -satzt (132).
PRE
*Prelaudabilis gar loblich (75).
*Prelegius saecweldich (81).
Preli-ari, -are, -uere (21), -gare
(D*) Ad. Rd. ve-, Ad. fe-, we- (13), fai-
(6), fu- (17), fo- ( (21) :chiten: hd. stri-ten,
-den; vieil (9, 134), kryegen (19),
kempen (5^), orlougen. nd. orlochen.
Preliaris stritber (20).
*Prelibamen smachunge (20). smack-
unge (19), -eniBe (20). smakinge (11).
Prelibare Ad. nd. smecken. hd. vir-
sm. (19), sehmaeken (7), smechen (18),
schmecken (6); vor-sehm. (110), -smecken,
-smacken, -eschen (17). fru essen (75).
kredentzen (64).
Prelibatio (£. merenda Gl. m.) vur-
legeg- 7 smach-unge (20). versuchung,
fur-v. (65).
*Prelibium (cf. prc.) eyn morchen
brod (11).
*Preligare v. Freliari.
*Prelion v. Prelum.
*Preliuere v. Preliari.
Prelium /d. nd. strit. Ad. strijt, strid,
streyt (9, 134), £ sprosse (9. cf. preIum),
furstryt (6: 5), veldstreyt (91), krieg, kiff
(5), vrlouge (20), vrloüye e stryid (19).
nd. kif; orlo-ge (99), -ch (11).
*Prellus v. Edus.
Preloeutor (cf. pre-loquor, -garrio,
-fator) vor-spreche (144), Ad. -sprecher,
-reder, nd. -spreker. fürsprech (46).
*Preloeutio vorredde (75).
Preloqui vorreden (75).
*Preloquor ein fore reder (11).
Preludere vurspielen (20).
Preludium vor- Ad. -spil,
-ganck (2), nd. -spel, -spul (11).
Preluere (7. totum luere 176) vor-uf
weschen (8), -aus waschen (9).
Pre-, pro- (1) -lum, 7 -lion (20)
(V. pressorium) Ad. presse, weyn-pr. (4),
pres, preD, prasse Z p (20), parsse
(12), pirseh 7 presche (19); pied (1,
pres- (75) -paum ; breBbaum in der win
preD 7 winpref-kar 4 -baum 42 winkar
(75); kelter-baum, -bauem (20); torkel-
bom (6); trot- baum (64), -bette (93);
drot- 4 dorgel-baum (Das.). »i. druek-
boom (116). nd. perse (132), parse (11);
presse-le, -l. stro (8. 2« gradus stros-
sen, stroDbáume Fr. 2, 23492. »« trot?).
leyter sprosse (9. cf. prelium, wo auch
streyt »« gradus?).
Prelustris (7. illustris) durchleuch-
tig (4). Ad. nd. edei, seer edel.
*Prema v. Bremis.
*Premedita-men (17), -tio (17 &e.)
pedechtniB 7 bedechtny je (15). bedich-
tenió (17). vorgedenekung (110 szm.).
betrachtung (75).
DOS hd. nd. vor-, hd. vorge-,
be- (17, 75), pe- (75), vurbe- (20), vorbe-
(15, 76) -dencken. betrachten (46, 75, 16).
*Premeditate vor-denckelich (68, 198)
-gedenckliehen (110). ver-Z be-dachtlieh
(25).
Premedita-tio v. -men.
*Premeditatiue pedechtlieh (75).
*Premeditator pedencker 7 betraeh-
ter (75).
Premeditatus be-dacht (73), pepe
(17). vorgedacht (110 &e.).
-spiel,
PRE
*Premela (cf. primela, premula)
friend (6).
*Premeliorare verbessern (75).
*Premelioratio verbesserunge (75).
.Premere Ad. nd. dri. tri- (6, 70),
twi- (20) -ngen. Ad. dru-, tru- (69, 134),
dro- (19), dri-cken.
Premiari, -re /d. nd.
vor-l.
Fagmintor loner (20). nl. vrybuyter
116).
Premiatus belonet (20).
Premicie v. Primitie.
Premine-ntia, -ta, -re v. Preem-.
Premissae fürreden (62).
*Premissio vursendunge (20).
Premissus vurgesant (20) vorge-
saezet (11).
a Premittere Àd.nd. vor-senden,-seczen
1).
Premium Ad. nd. lon. hd. gew. lone;
Eee lon (8). arbeyt Z lon (9). nd. loen
lonen. ad.
Pr. accidentale, actuale (29, 23)
sunder gab (6). s.-lich Ad. zu gabe, ezu
gift (9 Ann.) zü val (46), lon (3, 23). zu-
fellend-e (8, 15), -er (9) lon, (7) solt (2)
heubt gut (15). sundlich (4), zuuelliger
(74) lon. sunderliek to gift (22).
Pr. indelebile (inde') beschrieben
orteyl o. recht (8 szm.).
Pr. perditorum lósung 7 belonung
65).
Pr. substantiale (sbale) Ad. (eyn)
ge-meyn, -meyner (6, 9, Anh. 74), -neme,
-nemer (74) -nampt (17), wesenlicher (74),
selb-gewachsner (74), -wesende (4) lone,
lon, joyn. 2d. ghe-meyne, -mene lon.
Premonere Ad. nd. vor, furhyn-
(65) -manen. warnen (6, 4, 65). vur-w. £
-monen (20).
Premonitio vurmanunge (20).
Premonstrare v. Presignare.
Premonstratensis Ad. wil md. wit
monich sm. eyn wiDer munch (1), minch
(78). weisse monche (4). weyse m. (p£. 3).
wibe m. ader nonne (17). wiD münch
(46). fischmüneh (sic 1). hyrezehanner
(68 Mrg.; ein Kloster war 4n hirtzenhain
?m Vogelsberge).
*Pre-mor 7 -sura dranck 7 tregenge
(11).
Premordere vor-bif)in (8), -beysen (9).
*Pre- v. Pri-mordium.
*Premors-a, -iua (Ki.) (herba, 4.
Suecisa 143, Ki, flos amoris q. v.) vor-
bizene (Sum.). duvelesbit (85). n4. duyvels
bete, Ad. teufels-biD, -abbif) (143).
*Premula (cf. premela, permula,
prena) d. prym,prim,pfrym (125), pfriem
(14, 134, 151), preme (5), breme (18), plume
(17). nd. eyn prene (22. cf. framea).
*Pre- v. Pri-mula veris.
Premunire (cf. auisare) vor-waren
(85, -warn (8). vur- (20), ezu vor- (9)
-warnen. vor- (68), voer- (132) -vesten.
befestenen (110). versichern (75).
( Premunitio versicher- Z bewar-unge
15).
*Premutilare beschedigen am libe 7
verlemen (75).
*Premutilatus verlemet (75).
sagung
PRE
"Prena (cf. premula?
Spange (Sum.).
Prendere Ad. nd. vischen. Ad. fischin,
fiben (18), griffen 7 fangen (110); be-
grifin (8), -greyffen (9, 88); vohen (9),
fahen (8, 68, 88). er-wischen, -greiffen,
-gretschem (s8).
*Prenditus gevischet (11).
*Prenecare (7. strangulare 110 &e.)
doten o. wurgen (110 szm.). Ad. gantz
d, doden, todten (134), totten (6, 68),
toiten (7). nd. deger doden (22, 93).
Preneste jumpfrauwe 4 ciuitas (19).
*Prene- v. Preno-sticari.
*Prengna- v. Pregna-ns, re.
Prenomen Ad. nd. vor-name, -nam,
-namen. zu name (20). vnderscheyd-elich,
-enlieh (9) nam (8, 9, 17).
Prenominare vor-, vur- (20) -nomen
(11, 19, 20), -namen (19 wrg.).
Prenominatio (v. prior n. Gl. m.)
virnemunge (20).
*Prenos-citum v. -ticum.
*Preno-, prene- (151, 152) -sticari,
seltener -sticare (74. prenunciare 23. cf.
pronosticare) Ad.nd. vorkundigen, A dufig
v. futura, zu kunftige ding (17). Ad.
v'kunden (Y); vor-kingen (18), -nemen
7 bekennen (17); wys-, weis- (134), waer-
(20) -sagen. wit-tigen (20), -iehen (11).
wyck- Z7 ezaub-eren (19). zaubern (-ri
untersch. von -re 134, 151, 152).
*Prenostieatio vor erkennunge (8, 9).
furuerkündung auf der v'merckung des
louffs vnd krafft der hymel; wars. ein
kunftiger ding o. lang vor-
wissung (65).
*Prenostieator war seger (20).
*Prenos-tieum 7 -ticitum (110 &e.),
-citum (76) (cf. pron.) czauberye (19).
vor-zeichen (8, 9), -zelehen (se 8b), -ceken
(100). witinge (11). ein ding das vor
gesagt ist von zukommenden dingen die
geschehen sollen e£ fi£ ex astrés (110).
das vor wyD gesaget ist in kunfftigen
zyten zu geschehen (68). dat vorgekant
off vorgesacht is van tzokemenden dingen
die zo geschien stain (132).
Prenostieus hd. vor-wiser, -seger
(D): wise-s. 7 ware ezeigen (17); wys-,
weis-(134) -sager. nd. vor wetter teken
(93); warwetter (22).
Prensare (formento) snellen (125).
Prensorium (of. prc.) ruckeseyl (125).
schlinge (Ki.).
Prenunciare (7. predicere 75, cf.
prenostieare) d. vor-, ver-kunden,
-kundigen; vir-kunden 7 -bieden (20);
vorbotschafften (110 &e.), vorhin sagen;
7 v. zuuerkunden (75).
Prenunci-ator, -us, vor. vur- (20)
-bot (68, 110), -boede (20, 132).
Preoc-eupare, -eupari, -opo Ad. nd.
bekum-, Ad. bekom-, verkum- (75) -mern.
Ad. be-komberen (19), -griffen o. kroten
(8.. cf. Fr. 1, 5482); vur-, vor-griffen ;
vnmussig sin ader werden £ vor begri-
fen (17); furivangon (Sm. 1l, 542); wor-
cuinen (100); v'letzen (110). beletten 2
vor-gifften Z -antworden (132). vast be-
laden mit geschafften (75).
Preoeeupatus verkummert (75). be-
schwart (65).
Pre oculis vor augen (15).
nd. prén?)
PRE
*Preordinatio fursatz (75).
*"Preordium v. Prevrbium.
Preparamentum bereydsel (14:).
hd. be-reitung, -raitung; gewant (1);
messe-, -mefh-g. nd. mif-g. (132), misse-
want. preparament (53b, 25).
Preparare Ad. machen; berey-ten,
-den; gerwen (77, BM.). nd. maken, be-
reden.
Preparatio bereytunge (8, 9).
*Prepe (cf. prepes) ylich (18).
*Prepede (cf. prepus) wyeze (9).
Prepedire //d. nd. bekum-, Ad. bekom-,
beku-, beki-(76) -mern; bekumbern. nd.
com-meren (106), -beren (99). hd. uer-
Cr) n (6), hindern, vor-h. (4), hendern
1).
*Prepedium (ll. z. émpedimentum Ga.
m.) -podium (19), -pondium (20) eyn
soel yn eym schuowe(19). soelezn calceo
(20). zoel Zn calcio (11).
*Prependium vorschortz (123).
"Prepere qus pre-pes »« -propere
q. v.
Prepe-s, 4 -x (76) hd. nd. snel. Ad.
Schneller. vurleuffer (20). vorloper (11).
schifsayl (74).
Prepetere hd. vorsprechen.
*Prepex v. Prepes.
Prepol-lere, -ere (76) (7. pre-cellere,
-ualere, -stare, -fulgere)Ad. nd.starcker,
hd. sterck-er, -erer (67), stircker (17)
-sin sim. wan, dan (67, 70, 76), dann
(134) ein ander, der a.(76), ein anderer
(67). starck sin (18) seer fur-schynen
(£) -treffen (110). vber-tr. mit der sterck
(15). seer clair vorschijnen off blincken
(132).
Preponderare vberwegen (65).
*Preponderatio furunge (65).
*Prepo-, prepon- v. Prepe-dium.
Preponere Ad. vor-, ver-, fur- (110)
-setzen, -letzen (sc 1105); vorlegen (17).
nd. vor zetten.
Prepos vast mechtig (75).
*Preposit-arius, -or, -us (q. v.) (?.
dapifer 16) prob-ist (5), -st (7, 17). vor-
gesetzer (6), -setter (23), -seczen (1),
-munder Z vB geber ader nemer (1t).
trog cesse (sic 8).
Prepositio vur-legunge(20),-setzunge
(110 szm.).
Prepositiuus vorgesetz (132).
*"Prepositorium (sí. preposterum)
verkerlich (21).
Prepositura Ad. prob-istie (5), -estij,
-estey, -stey,-sty ; prabisti (21), bropstij
(6, 76); pros- (20), brob- (75) -tye. md.
prouesti-e, -ghe; proistye (132), proef-
stie (11).
Preposit-us píc. s., -or, -arius (q.
v.) hd. prob-ist, -st; prabest (19, 21),
bropts (6), brobst (755), brost (753);
bropsto.regierer (64); vorge-satzt, -setzt,
-setz (6, 21). ein vorgesetzter, fursetzer
(65). nd. prouest, proefst (11), voghet,
vorghesat.
Preposterare Ad. v^keren, -k. das
hinder herfur 7 die ordenung (75) ; v?hin-
deren. dat geordinijrt is zo vorkeren
(132).
Prepostere verkerlich (75).
*Preposterium (cf. sq.) wirckerlich
(sic 1.
455
456 PRE
Preposteru-m, -s vor-korlieh (5),
-kerlie (93), -kereklieh 7 -wercklich (18).
vor- (3, 4), v?- (5, 100), vorege- (17), vme-
(8, 9) -kart. Ad. ver-kerlich, -keret (6),
-kert (110); widder-, wider-kert szm.,
-kerter, -korte (67, 133, 152), -gekert
(68, 110); hinderfürsieh £ látz (126). nd.
weder-, 7 ver- (132) -kiert (11), -gekeirt
(132).
Prepotens gare michtig (17). vor
mechtig (8). vil mugende (9).
Prep-ropere (23), -ropre, -repe (8),
-ere (9) hast-elieh (5), -liken (23). alzu-
hefieh (8), -snelle Z7 hesick (9). heftig-
(10), snel- szm., risch- (5) -lich. ende- Z
i-lichen. (21).
*Prepucia v. Preputium.
*Prepu-gilium, -gillum (75 &c.), gium
(8, 15), -lium (15. : nüAQ?) (7. quod. ante
for-es 3, -as 16 obstat intrantibus) ein
stuffe (3). staffel des antri-ts, varr. -dts,
-ds vor der thure; stege £ staffel (75).
ge-henge (5), -hengke (21), -spenge £
-gedder (17), -ling (6), -IIung (76), -sehlung
(1). sehlin-g (18), -ck Z -gk (74). en sling
(23). grendel (74).
*Prepulsare vor-luden (8), -lewten
(9), -luten (15).
*Prepus (cf. prepede) weyde (11,19).
*Preputare (cf. sq.) hd. nd. besniden
(uuo 2())-
Prepu-tiare, -ciare, 7 -tare (110 &e.)
hd. nd. be-, vor- Z voraff- (132), ver- (61),
vorab- (68)-sniden, d. -schniden, -sehnei-
den (4) als die iuden thun 7 zipffel
absehniden (75). Ad. be-, abe- (18) -ha-
wen sim. nd. afhowen.
Prepu-tium, gew. -cium, 7 precipu-
cium (7. gentilis 1 paganus 16. : eaput)
(7. anterior pars triapi &oe. 76, pellis
priapi &oc. Pr.) daz man den juden abe-
snyt an dem. dinge forn (8). die voder
haut an dem zers (1), ezagel (2). zagel-
deeklin (64). hüt vornen am Zz. (25).
zipffel (15). visel hawpt (9). besnidunge
(55, 20). afsnidinge (23). kanzlidi (at.).
nl. €cappeken van den hane (116).
*Preputium pomorum apfil hawpt
(9). Cf. preputia arborum (26, Br. nach
Leuit. 19). prepucia est /umorum immun-
ditia t primi fructus qui ydolis ymola-
bantur (16).
*Prephocosium v. Prefatorium.
*Prequoquus v. Precoquus.
Preripere /d. vor-, ver-, fur-, be-
(76) -griffen ; vor-begrieffen (6), -gen (18).
vir- (20), Ad. nd. be-nemen.zd. vor gripen,
Preroga-ntia v. -tiuum.
Prerogare d. nd. vor-gan sim., Ad.
-setzen, -tragen, -dragen. oben- (68, 110),
bouen- (132) -s. nd. vor zetten. Ad. vur-
deren 7 virbieden (20); furbitten (75),
wirdigen (17), erheben. v?'hogen (132).
hd. gewaldig (8, 9, 4), geweldig machen.
*Prerogatia wilkoere (81).
*Prerogatio vortel (19).
Prerogatiua vurdel (90, 65). vryheit
(20, 65). vor-teyl (9), -grif (8), -gab vor
andern &c. (65). ein sunderlich vorteil
(110). eyn sonderling vodell (132). wyr-
diekeit 7 übertrettung (4). für trefflick-
keit (63).
*Prerogatiue vorteilischen (75).
Preroga-tiuum, -ntia Ad. vor-, for-
PRE
teil, -tel. Ad. nd. vordel, v. der werdi-
cheit (23), v. (£) w. (22). vurdel (20).
futeyl(b^). vartal £ widerkait (6). weder-
(5), wirdi- (17), forder- (21) -keyt. wye-
der kauff (Y). erhebunge (20, 110). vor-
heuinge (132).
Prerumpere vorbrechen (8, 9).
Prerupta ruhesche Z gevelle (110).
Preruptum roke (99).
Preruptus nidderheltig (8). nider-
heldig £ stickelig (9). zerstoert (110).
vschoert 4 van bouen gesehupt (132)
Pres, praes (74), pres (7. diues, obses
dc. a predio 129, Br.) g. -dis, prez (v.
opulentus) Ad. rich. nd. rike. reicher,
mitler, prawtigam (14).
Presag-are v. -ire.
*Presagax ezeyberer (77).
Presagiens es natura ein warsage-
rin; etwo dick anth ein ding vnd be-
kumpt im ouch etwen; varr. etwe dick
ant ein eyn ding vnd bekump im auch
etwen; ewen diek anet eynn ein ding
&c. (65).
Presag-ire, 7 -biare 7 -are (110 &e.)
vor- £ war- (110), wair- (132) Ad. vur-
(20), wise- szm., weis- (134) -sagen. Ad.
nd. wicke-n, -rn (bb). fursichtiglichen
vnd weiblich reden (75). zoberen (16).
Presa-, 4 presti- (75) -gium Ad.
wise-, wis-, weys- 4 vor- (9), wiBe- (8),
war- (i110) -sagunge, -s. der zauberey
(15). nd. wijs-, wis-, wair- (132) -saginge,
-8. tzo voren (132). eyn wise- (18), vur-
7? maer- (20) -sage. vur- (20), wort- (110,
132) -zeichen, Z -wissuuge (20). vortey-
ken (11). wiek-unge (5), -inge (23). wit-
tinge (22).
*Presagoratiee wiD sagelieh (17).
weyssaglich (74).
Presagus vor-wiser (4), Ad. -wisser,
nd. -wetter. wicker (12, 23). wise- (5^ &e.),
war- (18, 134, 110), vor war- (68), vor
wair- (132) -sage (bb), -sager, -sagen
(132), -sagig (68). hd. zau-, ezey-,
zew- (21) -berer.
Pres-byter, -biter, gew. -piter (»«
piter — pater) Ad. nd. prie-, pre-, brie-
(75), pri- (21) -ster.
Pres-bitera, -biterissa, -pitera, -pi-
teria, -piterissa, pristerbin (18), -se
(20), -sehe (19. presterinne (23). prie-
stersche (11). pfáfün (46e). pfaffen wip
(1). pfaffen hür (6).
Presby- (11, 29, Gi. m.), presbi-
terare, -terari prester, priester Ad.
wyen 7 werden, nd. warden (11), wigige
(93)
*Presbytericida briestermorder (75).
Presby-, presbi-, prespi-terium,
-teratus hd. nd. priester, -schafft, -secop
sim. prescop (225). phaffhait (1).
*Prescelides v. Perichelis.
*Prescienter vorhin wissenlich (75).
Pres-, pre- (8, 9) -eientia vor-
wiDheit (15), -wissenheit (65, 68) -ge-
wissenheit (9 Anh.) -bekenntnisse (9
Anh., 15, 63), erkentnisse (8, 9), -erkant-
nib (65), Ad. -wissunge, md. -wetinge.
gotliche ewige wissenheit (4).
*Preseig- v. Prestig-.
*Prescindaneus voir snijder (147).
Preseindere d. be- vor- (8, 9)
-sniden. ver- 4 vmb-schniden (15).
: PRE
Prescire vor-, czu vor- (9), vorhin-
(15) Ad. -wissen, -wysen (18), nd. -wet-
ten. verweten (22).
*Prescise &c. v. Precise &c.
*Prescium wettenheit (23).
Pre-seius, -cius (8, 9) vor-bekant
(20), Ad. -wissende, -wissent (70), wissen
(67, 133), -wissener (6), -wissig (110b),
-wissich (132), nd. -wettende.
Prescribere hd. vor-, vur-schriben,
-aren (12), -sagen (110). nd. vor scriuen.
v-resten (13), -Iyhen (10). eygen machen
(10, 65), maken (12), 7 zu vberkummen
zu eigenschaft durch langwerigkait (65).
ezu eigen (3). guter behalten dureh die
zyt der besitzung (110). goet v'krijgen
vys besitzinge by lanckheit van tzijden
(132). prescribieren (88).
Preseriptio hd. nd. vorvest-unge,
-inge. hd. befestung (134); for- (17), en
werff- (se (1) -festenunge; wi-, var.
we-rigkait 7 lang-w. 7 ein herkum-ens,
var.-niD &e. (65); v wis-, vwif-, v/schrib-
unge; v'achtung (21); ein verschriben,
var. vorschreiben, o. eygenthum vf) be-
sitzung von langen iaren (110 sm.) vnd
zeit (1103). vorsehryuinge (132). nutz
der besessen gwer (75).
Preseriptus vorgeschriben (110 &e.).
verkregen vy besitzinge (132). be-uestet
(66, 70), -festet mit schrifft (69, 134).
vor- (17), ver- (67, 133) -festet. vorvestet
7 en v. man (23). vorwiset £ eyn v. man
(18). eyn vwyest (5), werweyt (sic 21)
man. vber richter menseh (75).
*Preseulere abesniden (5^).
Presegmen abgeschnitten teyl des
libes (75).
Presens hd. gegen-, kegen- (bb, 4),
gen- (5), gey- (18) -wertig; geyn wirdig.
gegen- (19, 132), ieghen- (23), teghen-
(11) -wordich. gut wildig (Z) gonstig (11).
Presentare ant-worten (11, 13), Ad.
-wurten, -worten, -werten. vber antwor-
ten (110). d. zugegen- (110), gegenwertig-,
gegenwurtig- (134), gegenwirtig- (68),
geynwortig- (133), eyn gegenwirticlieh-
7 fur- (65), entegenwordiceh- (132), in
geynwertigkeit (21) -bringen, -brengen
(21. 133). Ad. nd. bewisen. bij den (sic
sí. beyden) bew. genwertigin (5). beyden
(21, 22). beden (23). bieden (7) andel
logen (cf. BM. 35) (2) geben (17). bewiDen
7 geynwertigen (21). ^d. gegenwirtig-en,
sin (18). gegenwertig sich erzeigen(T5).
ieghenwordichen (23). vff leveren (20).
Presentia Ad. kegenwertig- (4),
gegenwerti-, geinwerte-, geywerte- (5),
gegenwirti- (134), gegenwurti- (7) -keit;
Seynwirtig wesen (8). nd. ie-, te-ghene |
wordicheit.
Presentialis gegenwertlieh (20).
*Presentialitas segenwertigkeit (75).
Presentialiter gegenwert-ig (20),
Aglich (75).
*Presentiarum (im-pr. Br. tzuuor
t sunderlichen (12).
Presenti-re, 4 -scere (110 &c.) Ad. vir-,
hd. nd. vor-memen. virsten (20). vor-
geuoelen (132),-geholen (sc 68). zugegen
syn (110).
Presep-e, -ium (cf. mensale) barn
(91). baaren (Ki^.) parn (75, i11, Sum.)
daruf) das vich isset, vg. kripffe (15).
PRE
Ad. krip, kri, kro-, cru- (b, 133) -ppe;
krupff (1105), kruph (7). nd. krybbe.
*Presepeequorum ein spanperde(125).
Preserere fursewen (20). vorseuwen
15).
| Presertim zu vor 2 sunderlich (10).
zü vor (49). zuovorn (13). zu vorderst
68). ze voran (G5)h besunder (110). alzo
8^). alze du (?) vorderst (23). bevorab
(Kia.).
*Preseruantia bewarung als hoffleute
tun so sy veynde werden (74).
Preseruare furhalden (20j.
Preserhator fur-helter, var. -halter,
-behalter (63).
Preses (cf. prefectus &o.) Ad. prob-
est, -ist (D), -st (€); prabest (21); fur-
weser (65), -stat (1, 71); ri-, rie- (8)-chter;
rithter (20), vorsitzer (75). nd. prouest,
proist (132), biseop, vnder vorste (23).
Preses fodinz 7 cuniculi steiger o.
hutman (Aagr.).
*Pre-, prae- (136) -setuas (sí. prae-
sides 4. fideiussores 1365) ags. byrgea
(94, 136).
Presid-atus, -iatus (19) graetschaff
(sic 90). greefschap (11). greue (19).
Presidens vur-wesende 7 -siezende
7 -sin (20).
Presidentia vursiezunge (20).
Presidere (4. pre-esse, -dominari
15) hd. vor-sitzen, -setzen (6); ezu gericht
siezen (9); g. be-s. (17); wur-s. 4 vir-
wesen (20); geriechte seezin (8); vore
sin (1T), bevor sein (9), vor sin mit
gewalt (75). nd. vorsytten.
Presidialis Ad. bischoff-, bossoff- (21),
probst- (68, 110), proist- (132) -lich. bis-
eoplie (23).
*Presid-iatus v. -atus.
Presidium (cf. armilustrius) Ad.
hulffe, hylff, helff, schirmung (69, 134);
be-seh. (110), -sehirme (10); erkoberung
(65). nd. hulpe, beschirminge (132).
| Presignare (7. premonstrare) Ad. vor-
zeychenen (69), -zeychenn (5), -zeychen,
-zaichen (6, 134), -zeygen (11), -zeyeken
(133), -reckeu (18); v'ezeygendemn (21),
entwerffen (1), vermercken 7 pedeuten
(15). nd. vor-tekenen, daraus -zekennen
(68).
*Presignatio fur-verkündung 7 -zei-
chung(65).vermerckunge 2 pedeutnif) (75).
Pre-, in-signis merck-, treffe-lich,
bezaicht (88).
*Presili-cum, 7 -um (3, Db, Gl. m.),
-eium, -tium (134), -tum (76), prisilium
(825) (color 3, eyn vrowe szc 22^, herba
75) presil- hd. -ge, -gen, -gen holtz (21),
"ien h. (7), ig (1), gen (6), -ie (55), nd.
-len. prisii-g (2), -e (225), -en (76).
|brisill (75). breselie (22).
Presilire vor springen (110, 132).
*Presili-tium, -tum, -um v. -cum.
*Prespiter &c. v. Presbyter &oc.
*Prespiteraliter priesterlich (20).
Press-are, -itare seer (110), dic (68)
vil trucken. dickwil drucken (132).
zwingen (76).
Pressio pectoris bedrofnisse der
«borst (85^).
Press-itare v. -are.
| Pressores (venatores cf. Gl. m.) va-
are (130).
ThereNBACH GLOSSARIUM,
PRE
Pressorium (cf. prelum) presse (68,
110). perse (132).
*Pressula (£ü instr. quo libri impri-
muntur 15) preD 7 bref) (15). parse E
pressel seréptoris (93). domit man brieffe
versehleust (74). phressel (2. cf. Sm. 1,
345).
*Pressu-na, -raà v. Presuna.
Pressura bers 4 pres (13). pref) (65).
truek- (65, 68, 110), truch- (65 var.), 6
zwing-, varr. tring-, trinck- (65), be-
druek- (20) -unge. virdroekunghe (19).
druckinge (11, 132). brenstal (Sm. 3,
626).
Pressus Ad.ge-drucket, -truckt szm.;
virdroeket (19). 4d. v?drucket.
Prestabilis bereit (8, 9). erbitlich
dz er baitet £ das er erbittet wirt, varr.
das er bittet &c.; erbeitlich das er
beittet 7 das er erbeiten wird (65).
Prestans schone obertreten (8). sch.
ubertretende mensche (9). lyhend (568).
wurdig o. wert syn; gebende; vorsten-
der edel o. meehtig (110). wedich off
wert siju; lenende; vorstainde (132).
Prestantia wertheit £ eostlicheit (110
&e ). vbertreffenliehkait 7 adelsch vber-
trefflliehkait (65).
Prestantior (7.firmior 75. cf. adul-
tus) edeler (8, 9). besser (8). pesser (9).
pestant (74). vbertreffenlicher 4 grosser
(65). pr. est vurtryft (62).
Prestare Ad. geben, lyhen, v-l., lien,
v-L, ligen 7 bitten (8), beden (17), se-
czen, borgen, burgen (8), zu fugen (65).
nd. lyen, lenen, vor-l. 4 len (22), geuen.
Pr. fidem verburgen (75).
Prestatio ly- (8, 76), leyh- (9) -unge.
*Preste v. Pistrix.
Prastega v. ÜTristegium.
Prest-er, -e (76) (gr. npnecrp; cf.
pistrix) schlang die allweg laufft mit
offem mund (64). brandtschlang (140).
Prestes (é.angelus hominis) menschen
engel (75).
*Presti-ari v. -giari.
*Prestiatrix ein tümelerse (8b). Cf.
tuymeler petaurista (Kil.).
*Prestig-atura v. ium.
*Presti-giari, -giare (49), -gare (16),
-ari (18) Ad. vor-, v-, nd. war-sagen.
gaucklen o. verschlahen dab man es
nit sehen kan (110). cokelen dracht dra-
gende 7? ougen vdonckeren (132). Ad.
augen blenden. zoberen (76). bezauberen
(20).
Prestig-iator, -us, -ius, prescigia-
tor (76) hd. nd. wicker (5, 23), bedre-
ger. ein be-drieger (132), -trieger (110)
der ougen. gauck- (110), govg- (93), gog-
(2), koche- (132) -ler. dracht drager (132,
sim. Kil) loderer (5). ezeyberer (17).
augen v-klyber (11), -kleyber (8), -kley-
uer (9). hd. vor, war-sager.
Prest-igiosus, -rigiosus (1109) tru-
genhafftig (1105). vol be-trugnus (110),
-trug (68), -drochs (132).
Prestig-ium, 7 -atura? prescigium
(16) (quasi prestringium 65s/m.) augen-
blendunge (8, 9), -blindunge (17). be-
drieginge (132), betriegerey (110), ein
betrieger (sic 1100) der ougen. wissa-
gunge der leich- o. leck-erey (15).|
PRE 451
gaucklery (110) kochelye (132). gágel-
muof) (2). zauberie (20). touernisse Z
war saginge (23). vorsagung (18).
*Prestigi-us v. -ator.
*Prestigus v. Prestigiator. Gnosti-
eus.
Presto (v. pronus) beraitt(1). bereit,
willig vnd gegenwirtig, w.in g.-keit (75).
Presto-, prestu-lari, -lare |hd. nd.
beyden. Ad. beyt-en, -ten (6); bitten
(18); har-n, -en (21), -ren; warten (8, 9,
64), suchen, verziehen (75). nd. boden,
7 warden 4 hamen (harren? 22), wach-
ten, soken.
*Presto-, prestu- (20) -latio beyd-Z
suk- (20), verzieh- (75) -unge. verzug (15).
*Prestr- v. Prest-igiosus.
Prestringere (oculos 65) gespennst
inn ougen machen £ bezoubern die
ougen 4 falten. machen mit zoubernif)
(65). vast gurten ; ver-blenden, -gauglen,
-schlagen (88).
*Prestringium v. Prestigium.
*Prestrix v. Pistrix.
*Prestula- v. Prestola-ri, -tio.
Presul (f. preeonsul) Ad. bischoff,
bissuff(v), dinkman(20), raytmeister (6).
nd. biscop.
Presulatus Ad. bisthum. nd. biscop-
dom.
Presul-pa, -ea (18, 23), prefulpa
(15) (é salsueium, hilla) sweis- (9, 4),
sweyst- (3), sweif- (8, 75), rof)Ó- dn
blut- (18), blot- (23), brat- (pref. 753^)
-wurst, -worst.
Presum v. Preesse.
*Presuma v. Presuna.
Presumere Ad. nd. vor-, vir- Z an-
(20) -nemen. fur sich n. (46). furnemlich
seyn o. werden (2. preeminere 75).
wyenen; gedorren; bagen (cf. pompa
&oc.); romen (20). v?- (11), Ad. be-rumen,
-remen (68), -rymen (1102). wenen (8b,
19). du- (85), tu- (9), do- (8) -rren. kün
sin (185). Ad. v'messen. nd. vormeten.
vermuten (1. cf. suspicari). vnmeseezen
(19). vB hoffart fur sich seczen o. nemen;
zu-, wit- 4 vber-griffeu; mogen buwen;
vnder-stun 4 -steen 4 geherez sin zu
thun; doren dz thun; zu vil gedurstig
sin; prs. ieh glouben han &c.; presu-
mitur man globen hat Z helez 4 acht)
(65).
Presumptio Ad. v'mess-unge, -enheit
(110, 132). nd. vormetinge. ruem- 2 virnem-
4 annem- (20), furnem- £ stolez hefftige
vbergriff- 7 riem- (65), vberheb- (3),
berem- (68) -unge. Ad. hoffart. houerdy
(132). vor-setzig (10), -sumenisse (8^. cf.
presumptuosus). dursti- (1), tursti- (9),
dorsti- (17), gedürstig- (Sm. 1, 458) -keit.
durstig (sic 8). gedorsticheit 4 balt- Z
kon-heit (20). tarscheit (75). ver-bagyng,
-boch, -metelheyt; pokerye &e. (147).
Presumptiue loqui vormesslieh re-
den (75).
Presumptuose trutz- 4 tarsch- lich,
vig. kune; vppiglichen (75).
Presumptuositas (Br.) trutz (75)
stolez vermess- 7 vbergrif-ung (65).
Presumptuosus trutz-ig £ -licher,
vppig; tarsche (7. fastus, pomposus 75.
vrsch. von iurstig audax; cf. torsch 2d.
Sm. 1, 458). durstig (1). torstig (9). ge-
58
458 PRE
durstich, hoeffertig, vurneme (20). vir-
ezirt (8). vol beremung (68). ein vbergri-
fer &e. (65). v?mess-ig (110), -ieh (132),
hd. -en. vorsumende (8).
*Pres-una, -suna (109), -sura (12),
-uma (68, 132), prisona (Gl. m., Fr.) (7.
carcer q. v., C. n claustris 0 monacho-
vum; cf. prisio. Gl. m. b, 460. Fr. 2, 71.
Sm. l, 344. Dz. Wtb. 273) Ad. nd. pres-un,
-une (133), -sune (109), -awm (1), -au
(69), -aun (66, 70, 75, Fr., Sm.) o. fanck-
nib der munch (75). ge-f. (15, 110) der
munich Z bres-aun, -un (75) prysaun,
veneknuf (74). geuengnuf) (68). kercher
in claustris (16). kerker (12). (prisaun,
brasune rF.. oett. das brisón).
Presupponere vor-sagen-auf!nemen
(652. Mrg.).
*Pretare bera-ten (74), -den (17).
Pretaxare (7. assignare 76, Gl. m.)
schetzen 7 vorsummieren (110). ver- (75),
vor be- (17), ezu vor- (9), ezu forder-
(8) -schatzen. goet summen (i132). lon
bescheyden (8, 9). v'lonen (68, 132).
*Pretedere v. Pretendere.
*Preten-culum ». -taeulum.
Prete-ndere, -dere (134) Ad. nd. vor-
recken, -reecken (11), -regen (7), -rich-
ten (85), -rugken (21), -reychen 7 -vf-
Strecken Z-spannen (110 sm.). vur-reichen
Z -keren (20). far streken (6). Ad. vnder-
Sston, -steen. wisen (11). be-w. Z7 -duten
(8), -weysen £ -dewten (9), -tuden 7 wiln
haben (17). beiden 7 toeuen (132).
Preten-sus, -tus furge-reichet -sus;
-halden -tus (20). vorge-reekt (68, 132),
-recht (110) 7 gespannen.
*Preten-taculum, -eulum (76) (naus
8, 9. cf. perpentaculum sprutze 7 sprotze
75. sustentaculum sprüf $m. 3, 593.
Spreitze Fr. 2, 307. Z. 421) sprüeze (3,
4). sprutz (74). sprys (8). spris (9).
spross-e (9), -el (76).
Preten-tus v. -sus.
Preter (7. sine, absque) vbgenommen
(110). Ad. su-, so- (68, 132) -nder. beha-
Iber (19), -Iuen (132), -pe (133). an (18,
23). ane (22). ayn (5).
Preterea (cf. propterea) dar- Ad.
-vmb, zd. -vme. sieder 7 vurwert (90).
zieder 7 behaluen (11). dairtzo (132). zum
andern male (65).
Preterfluere Ad. vor-, vorhin-, uber-
(6, 8) -fliessen, -flissen, -flizen (8b). nd.
vor vleten. vurgaen (20).
*Preter-gradi, -gredi, -ire Ad. md.
vorgan. Ad. vor-, ver-, fur-, fir- (76),
vorhin-, hin- (65), vorby- (132), vber- (8,
6, 4, 110), ober- (20) -gan, -geen, -gaen
(20, 132 &e.), -gon, -gehen (3); vber-
tretten, -dreden (vorz. -gredi).
Pretergrediens obergaende 7 vur-
gande (20).
TPretergressio obertredunge (20).
Preterire (cf. pretergradi) zergen
75).
Preteritio vurgaunge (20).
Preteritum das vergangen (65).
Preteritus vir- (19), vor- (18, 23),
vurge- (20) -gangen, -ganen (18).
*Preterlegare schicken 7 senden (xia.
Mrg.).
Pretermittere vnder wegen- Ad. -las-
sen, ayssen, -laussen (76), -lon (68),
nd. -laten.
PRE
Preterquam aufgenommen vnd hind-
an gesetzt (75).
*Pre-tersorim, -torsorum (136) ags.
paad (94, 136). Cf. praetersorium grex
alienam. segetem. depascens (G1. m.)?
Preteruolans (verbum) das hinfur
flught (65).
Preteruolare Ad. vor-, ver- (v, 76),
vber-fliegen (1), -ligen (9, 17, 76), -fliehin
(8, -flehen (5), -flien. nd. vor vleghen.
*Pret- v. Pred-estinare.
*Pretex-a v. -ta.
Pretexere vor an machen ; be-cleiden
7 -decken (110, 132).
Pretex-ta, 7 -ilis (110 &c.), 7 -à (15),
-iris (76) eyn (85), edel (8, 93) cleit.
borten (4). gulden bort (8). golt-b. (9).
porten gürtel; forst-at, varr. -et, -er Z
genus panni nobilis (45. cf. forst Fr. 1,
281750).
Pretextatus gs. gi-geruuid (94),
-garauit (136. wie aAd.).
Pretex-tus, -us (132) Ad. gezauwe
sim. nd. ghetowe. be-deckung 7 -schut-
nuf (110), -schudenisse (132). ver-gebuug
(2), -bung Z werhebung (1). werbung
(11).
*Pretitor v. Prefectus.
Pretor (cf. prefectus; 7. tribus 5^
st. -unus; seultetus &oc. 76) hd. richter ;
mort- (75, 93), tot- (75) -r; oberster r.
(15); riechter (8), rithter 7 zinggreffe
(20). buregraue (Sum.). burg-gratf (6),
-graiff (7). vnderfoit (55). vogt £ stat-
halter 4 ecastellyn (110, scm. 132). vayt
(132). hufpfleger (75).
*Pretori-alum v. -olum.
*Pretoriariusstetmeister, vogt, schult-
heyf) (74).
Pretori-olum, -alum (11) Z. paruum
pretorium. (Br.); parua domus in naui
(16, Br. sim.); $c. d. in qua ponitur mer-
cimoniwum (16). rupp ein kleims heuflein
in einem schiff 7 sehiffeB-h. (74). schephus
(23). preeoriola sunt celar?a nauium (16).
Pretorium Ad. richt-, gericht-, ding-
(110), rat-, rayt-, rad-, nd. richte-, dinck-
(132) -hus, -huys, Ad. -haus, -huif sem.
castellinschaff (132).
Fretorquere vor eyn ander pynigen
(110 &e.).
*Pretorsorum v. Pretersorim.
*Pretula (pro petrula Gl. m. cf. perc-
ula, -ola, pet-, prat-, prec-, britt-ula,
portul, prela?) snit- (95), snitte- (Gf)
-louch. schnitloeh (74).
*Pretundere v, Preuagorari.
*Preuacia v. Prefatio,
*Preuaeuus gar wan (75).
*Pre-, per-uagorari, -tundere, -fodi
vmbseharren (15).
Preualere Ad. vber-, ober-, mehe-
(19), mene- (133), mere- 7 yber- (61),
moer- (1105), iber- 7 baf- (76), ver- (69,
134), dar wider- (65), Ad. nd. vor- (17,
23), meer-, nd. ouer-mogen, Ad. -mugen,
-migen (76), -mógen (67), -moegen (110b).
hd. dügen (20), vber hant nemen, obligen
7 me vnd krofftig sin dan ein anderf
(65). :
Preuallare (/. obsidere 76) be-ligen
(1), -liegin (8), legen (9).
Preuaricari, -re (46) Ad. vber-, ober-,
yber- (67, 76) -tretten, -dretten (67), -dre-
PRI
den, -dredin dye he (5); Óber dreyden
dye ee (21), übel tün (46), misse doen
(20 sim.); miD-thun, -thon, misdüne (67).
nd. ouer treden (22,23) de ee (23), mis-
doen (11). wissentlich tredin von der
warheit (8). wysenlieh von der worheit
treten Z v'wircken (9).
Preuarieatio ein verachtung der
(1100), des (110^) gesatz. oueredinghe
(sic) der rechten (132). Ad. vber-trettung,
-tr. des gesetz, -tr. des gepotes (9), -tre-
tunge dez gebotis (8), -dredunge der
ehe (17), -dr. der ee. nd ouertredinge
de ee. misse- (20), mis- (11) -daet.
Preuarieator Ad. vber-tretter (9),
-tr. der rechten, -treter (8), -dreder, -dr.
def) gesecze (17); ober treder der he
(b), 6ber dreyder der ee (21), missede-
der 7 meyneydiger (20). nd. ouer treder
de ee.
Preuehere /d. or- (9), vff-, auf-furen
Preuenire hd. nd. vor komen. zu
gute k.; be-trigen Z -warn (9); -triegen
(8), vber kummen (18). ver-rassen (132),
-kloeken (11 Mrg.).
*Preuenna (7. crénalós acus) risil 4
spenula (Gf. 2, 540).
Preuentio vurkommunge (20).
Preuentor fürkommer (62).
TPreuentus píc. s. furkumm-en 2 -ung
(110 szm.). verras-t 4 -singe (132).
Preuiare vorgene (19).
*Preuidentia vursehelicheit (20).
Preuidere /d. vor-, vorhin-(75) -sehen.
"nd. vor-zeen, -zen, -zien (11). furhin-
versehen 7 -bestellen (65).
*Preuie vurgaenlieh (20). vor (9).
*Preui-gna, -ngna, -gena, seltener
priuigna (7. filiastea; fila sororis 94
&c.) hd. stieff-, stif-, stuf- (76), md. stef-
dochter, Ad. -doichter 7 -toichter (7),
-tochter (76 &e.). ags. nift (94, Hpt. 5),
nifl (136).
*Preui-gnus, -ngnus, -genus (75),
-ginus (3), seliner priu-, patrif- (14)
-ignus (7. filiaster) Ad. stieff-, stif-son;
-sun (74, 110), -kint, -bruder (6); ein
stiffte sone (17). nd. stef-s. (23), stiefzoen
(11). tochterman £ aiden (74).
*Preuindieare vorhin rechen (75).
*Preuisio vur-sehunge 7 -kommunge.
(20).
*Preuisor vur seher (20).
Preuisus vür-sehen 7? -gesehen (20).
Preuius vor-, vur- (20), fer- (6), fur-
(110) -gande (20, 22), -gan (5), -gaen (11),
-ganghen (23), -gang (85), -gongig (0)
-gene (21), Ad. -gener, -genger (110 &e.)
Ts (8, 9), -leufer (11).
*Preu- v. Pref-ocatus. í
Preuolare Ad. nd. vor vliegen sm.
*Preuolatio vurflutht 2 virflehunge
20).
: NUM d -ordium (18) Ad. vor-
fore- (17) -stat, -statt (68), -stad (1T &e )
-staid (v), -burg, -borg, -werg (67, 133,
152). -were (66, 69, 70, 151), -wer (134),
-bolwerek (110, 132) md. vorbor-ghete
(92), -chte (23).
Prex Ad. nd. bede (20, 93). bet (23).
hd. ge-bet, -boitt (6).
Prez v. Pres. ,
*Pri- (23), pi- (a/ph. pri- 18) -aculum
——- —e—À
|
PRI
(Z.iaeulum 93) en schot (93. wl. »«
schult piaculum). eyn erst gro vatter
(18. 2« pria-uus, -mus).
Priamides priamus sun o. vetter (110),
sune o. ochem (58), soen off neue (132).
Priamis (Pr.) priamus dochter o.
nicht-el (110), -e (132).
*Priamus (»« priauus) Ad. der erst
grof-, groif-vatter; o. eyn konig von
troya also genant (74).
*Priannus (7. primus annus) erst iar
(15).
Priapismus streckung des zagels
(16). schamwetag, zerDleyden(74). stendel-
wort (herba 24. cf.satyrion, stapistus,
priastieus, papiseus).
Pri-, tri- (76) -apus zers 7 d'a(lat.?
85). der schwantz (116). mansglid. (75).
priá- (10), prià- (74) -pus (cf. eucius)
eyn schusel inder saht ader in dem
garten (17). vogelschewhe; var. pri-
ápus zd. -àpus zerD, zumpff, zysel,
fisel (74).
*Priaspieus (herba, cf. priapismus)
"hasenhode (74).
*Priauus der erst alt grof fatter (21).
der irst groDB vater (17). de erste grote
vader (23). eyn ertze grote (sic 29).
*Prida pryde (20).
Pridem nu-lest (18, 23), -neste (5).
none zu lest (17). no? nest (21). vor
(110). ee- (110), zu- (1), zo- (6), ze- (68)
-vor. tzo- (132), to- (11) -voren.
Pridianus vor-gesteren, -tágig 7 ges-
terig 7 übernáchtig (Kia.).
*Pridias (mus parietis) uuanti (Gf.).
Pridie an dem dage gistern (b^). er-g.
(23). gesteren (20). ee den g. (4). e dan
g. (0. gestert (67). e.-g. (133). vor dysem
tag das ist gestern e£ non e-g. (110, sm.
132; eí non eegester 1103, eergister 132).
hd. e-, ee-gestern. e dan g. (1). enunt g.
(5). vor-g. (68). des vorder (46), vodern
(75) tags. vordern tag ; nunne-gsten, var.
-hsten (75).
*Pridierius à um eri egestern (20 &c.).
*Pridiheri egestern (19).
*Prifeta (aus praefoeta?) ags. thriu
wuintri steor (94); truum tristeur (136).
*Prignus (s/.prinus) pfloumbóm (121).
*Prillus edelgeporn o. teufelssun (74).
*Prima pryme(147). prime (55). preym,
pr-tzeyt (74). dye erst wihunge (11).
*Prima (»« pruina) riphe (5^).
Pr. luce in der urniehden (109).
Pr. tonsura dy erste wyunge (5).
*Pr. veris v. Primula veris.
*Prima-cie, -tia (Gl. m.) hoecheit;
| ersticheit; vurdei; vurstentum (20).
Prim-ario, -arie, -itus, -um Ad. zu
dem, zum, nd. to, to d€, ton ersten. to
dé irsten (11).
Prim-arius, -itiuus, -itus (adj. -a
-um) d. der nd. de erste. die eirste (132).
Primarius (7. globulus 64, lapis qui
primo in fundamento ponitur 16) der irst
gront steyn in eym gebuez (17). erste
grunt steyn (9). ein schoschen (64. 2. q.
SchuDer Fr. $m.?)
Primas erster; der erst 4 würdigste
im volek (75). vornemisceher (9). furst
(19 &e.). vurst (11). vait 7 vurste (20).
primas (ecclesie l, 93).
PRI
Primatia v. Primacie.
Primatus hoycheyd ? wyrdekeyd
(19). hoecheit 7 weerdieheit (11). vor-
nemischeit (9), -menhe (8), -deil (85).
wortel (100).
*Primela (cf. premela, primipilus
&oe.) en pren (23).
*Primenus (n sé u) der erste (5^),
erst (1).
*Primepolus v. Primipulus.
*Primesus (sí. -euus) eyn vorgang (6).
Primeuus Ad. der erst. alt (19, 20).
erste o. eldiste (8). erster (7) edilster
(9). van d irsten aelder (11), eirsten
alderen (132). hd. von den ersten a. (20),
aldern (133), alteren (110), eltern; von
den yrsten elndern (19) ; vorgan (7), eyn
vorgang. en vor-gande (23), -hant (22).
eyn oresprung (l7). vrspring (74).
Primieeria kamrersampt (74).
Primi-eerius, -terius, -sterius (7.
secretarius in thesauris dc. 16) ein, en
vorste (8b, 23). der erst kerczen treger
(65). der obrost kamrer (93). oberster k.
(74), kantzler (75).(kanezel- (9), kenezel-
(1v), kencz- (8) -ler. karaerher o. der
ido ersten fan furt o. spitz eins streytz
(14).
*Primieialitas ersticheit (20).
*Primiciari (-tiare Gl. n.) an heben (9).
*Primicicia (aus inimicitia!) vede-
schop (22^).
Primi-cie, se/fen -tie (v. nouus sacer-
dos sic 66 &e.) hd. dye nd. de erste vrucehte,
hd. frucht, frochte szm., anfeng (65). dye
frucht (21), ersten fr. (110). erherscheit
(85). erst messe (75). saugen (4. cf. sau-
ger, sóger agnus subrumus Fr. 2, 152.
Sm. 3, 210. soge m. Saugzeit Sachsensp.).
*Primieularius (cf. primipilarius?)
v. Blaciarius.
*Primieulus démén. irste (11).
*Primipulus (cf. primela) en pren
(23).
*Primi-pulus, -pylus / -pylius Z
-pylaris (Br. -pilus (75, 76, 110), -po-
lus (76), -pilarius (75,93), prime- (11),
princi-(74)-polus (?. vexill-ifer, arius)
der erst vor an hin am streit o. im her
o. mit dem banir im streit(75). hd. nd.
eyn, en banner vorer, Ad. b.-herr (13),
banyr furer (75), baner-fuerer (11), -dre-
ger 4 -riBer (20) ; banier-, bannyer-trager
sim. venr(93). paner- 7 rennfenlein-furer
(74). nd. bannert- 7 vanen-dreger (11).
*Primissa fruemel) (75).
Primissarius fruemesser (75).
*Primi-sterius v. -cerius.
Primitas(/ primatus Gl m.) erstig-
keit (9 Anh.)
*Primi-terius v. -cerius.
Primitiuus (cf. primarius) der forig
(v. pristinus 75).
Pri-mitus adv. «dj v. -mario, -mi-
tiuus, -stinus.
Primivirgius oeverste roidendreger
vur den keyser of koenyngh (147).
*Primius(cf.primeuus)eyn orsprunck
(18).
Primo Ad. zu dem, zu den, wd. to
den ersten male. zum e. (65, 134). vr-
sprunglich (65).
Primogenita Ad. nd. die, de erste-,
erst- (18) -geboren dochter.
PR 459
Primogenitus s. adj. hd. evst (90,
75), der e. (76) geborn; der e. g. son
sim. eyn e. g. kint. nd. irst gebaren
(11); de erste boren sone (23); ghe-b.
s. (sic 22).
*Primolus (7. priorum princeps Gl. m.)
v. Primula veris.
Primor Ad. eyn heupt- szm., nd. en
houet-man. vurst (11). furst (19). voderste
t vurwesende (90).
Primordialis (2. principalis 75).
foderest vnd der meist(75). hd. nd. an-
begin-, begin- (11, 20, 132), anbegen-
(21) Ad. anfenek-, ainbefang- (6), md.
houet men- (22. : primor) -lich, -lic.
abe genlieh ding (sec 18).
Primordialiter anfenglichen (110).
van beghyn (132).
Pri-, pre- (17) -mordium Ad. nd.
be- (11, 20, 132), anbe-gin, -gijn (132),
-ginne (17), -ginde (85). beginnisse (8b).
hd. eim anfang. md. en ane vank. die
erst wirdigkait (65).
Pri-, pre- (10, 125) -mula, prima
(24) veris, primolus a um (flos 17)
hymel slibel (10). hemil slossel (17).
hymmel-seluel (13), -slufel (20). himel-
slotel (24). hemelschotel47). maf)Mib (125).
*Primula (cf. primicie) v. Neman-
cipi.
*Primularis v. Herba paralysis.
Primum extremum v. E. pr.
Primus (4 primitiuus 75) erst vnd
der forige (75). der erst (17, 110), yrste
(19). erster (20). aller erst- Ad. -e, nd.
-en. der aller-vorderst (110), -vorste off
die -eirste (132). die yerste (11).
Princeps (v7. areus 75) Ad. md. vo-,
vu- (11, 20), fu- (75) -rste. Ad. furvst, verst
(13), vore stender 7 vor nemer (11).
prince (132).
Pr. mundi tewfel (9).
Principalior meister 7 der furnem-
ligest (75).
Princip-alis, 7 -uus (5^*) (7. qui pre
aliis habet potestatem coram. superioribus
4. cf. primordialis) Ad. furderste, ford-
rigst (46, 62), der forderst, ein forder-
lieher (65); der vorgen-gste (66, 70, 151),
-Ste (69, 152), -dest (134), -emest, -ene-
meste (verb. dus vorgemeste 5); vor-
nem-iste (5^), -est (13); der nd. de vor-
neme-ste (12, 23), -chtegeste (22); die
vornemisten (10), eyn der vorgenst (61),
einer von den ersten (110 s2m.), ein vor-
nemschisser (4), eyn vormeyster (3).
furstlich; furnamligeste; der furnemli-
chst, gest, meist o. schuldigste (75).
Principaliter zu-forderst (17), -fur-
derst (20). furnem- (75, 110), vrsprung-
7 anfeng- 4 wirdig- (65) -lieh. sonder-
linge (132).
*Principare, -ri (7. dominari) hd.nd.
he-, Ad. hixsehen; hersen (18), fursten
(20). f. (D), furstum (2) treiben. twyngen
(19). dwingen (11). herscha-fft haben (68),
-ppie hayn. gewaltsamkeit triben (65).
Princip-are (l, 68, 110), -ari, -iare,
meist -iari hd. nd. an-vangen, hd. -heben,
-fahen, beginnen (132). ane-b. (17).
Principatus Ad. fursten-tum (9),
-thum (110), -thuem o. -stam (1); furste
thum Z der furstenthum (65); fuirstuom
(141); furst-tüm (6), -tum (7, 8), -thum
5g *
460 PRI
o; forstum, firsten tuom (76), vursten-
um Z vurdeil (20); forsten gewalt (17) ;
herrschaft, der erst wirdigkait 7 die
oberst wirdigst stat (65). nd. vorsten
dom; heerschap.
Principes electores kurfursten (75).
Prineipium /d. nd. begin (20, 132),
an-b. Ad. an-hebung (5^), -fang; ain
fang (6), eyn fanek (Mss. mog.); grunt-
(62, 65), € vrsprung- (65) -licher anfang.
*Principolus v. Primipulus.
*Princip-uus (»« prec.) v. -alis.
*Prinis (untersck. von prinus) pflawm
pawm (1).
*Prinna v. Brinna.
*Prinum (7. cinon 7 stufarium 75.
cf. sq.) hd. krich, krich (6), kriech (75),
chriechen (1). nd. kreke.
Prinus (grecum i. lat. lentiscus Z
ilex Br. cf. ci-, pi-, prig-, pru-nus)
Ad. krichen-, kriechen-, kriech- (75b),
kriechem- (10), krigen- (13), chriech- (1),
krichel- (3), eris- (100), kirsch- Z mele-
(7), mal- (6), prhüm- (Sum.), prume- (18),
hlum- (120), pflum- (93), nd. kreken-
aum, -bom. crikelere (99).
*Prioma v. Bryonia.
Prior adj. s. hd. der nd. de erste,
irste (11). erster (23). forderste (20).
furweser 7 einer der vor mir ist (65).
pri-or (17), -er (225), -ol (74, 93), -el (bb).
vorderst; v. vnder den munchenjon den,
(o an dem, apt; brior in einem closter
75).
*Prior-a (75), -issa pri-orinne (92b),
-orin (55, 93), -ersche (11), -olin (74).
Prioritas erst-icheit (20), -werig-
kait (65).
*Priorum (sc. ber) von der vorge-
nanten red (1).
Priseus (£ altus sic 23 aus alt!)
alt (85). aelt (11). ald (19). ein vergangen
alter (110). v'leden alder (132).
Prisilium v. Presilieum.
Prisio onis (cf. presuna) gefengnuf)
0. prisan (68).
*Prisma v. Brasmus.
Prisona v. Presuna.
*Prissa v. Brasmus.
*Prista v. (zm alueario, cf. brisca)
wefel (46).
Pristinus (4 prim-itus 7 -enus 1,
priseus 110 &e.) hd. der nd. de erste,
erst (1). der vergang-ner, var. -en (65).
Pristis n/. beytel, damlooper, barsie,
een Wtersche schuyte (116).
*Pristrilla (s2c, ?. pistrinum) back
aven (147).
Priuare be- Ad. -rauben, -roben (6
76), nd. -rouen, -rouuen (132). entferti-
gen (55). hinnemen (65).
Priuata v. Priueta.
Priuata res eygen guet (110, 132).
*Priuat-e, -im heim-elichen (19) -elich
(20), -elicke (11), lich 7 alleyn (110 &e.).
haim- 7 sunder-lichen (65).
Priuatio be-raubunge (90, 65), -ro-
bung (65 var., 9e naturlieh berauwung
(15). ein naturliche beróbung (63).
Priuatum v. Priueta.
Priuatus be- Ad. raubet szm.,-raupt
i 1105), nd. -rouet, -roufft (132), -roeft
11). ^d. nd. sunder-, sonder- (18), heyme-
lich, -lie.
PRO
*Priue- v. Priui-legium.
*Priu-eta, selfen -ata, -atum (110),
briueta (76) (2. tristega b^) Ad. ein
heimel-keit (3), -iehkeit, ich gemach
(D^, 110), -iche kamer Z priuete (55) ; ein
heumelichkeit; schib- (6), fi&- (21) -huf.
scheifhauf, prifet, burgstraDe (7. eloaca
74). nd. hemelcheit.
*Priuieularius v. Blaciarius.
Pre- v. Pri-uigna, -uignus.
*Priuilegiale fortel (18).
Priuilegiare Ad. frihen, fryen, frey-
hen, frigen (49), freyen (134); vor-teln,
-teil geben (110 sZm.), -tel g. (17); frey-
hait sm. g. £ haben 7Z machen (75);
v/deiln (85); furde-n (7), -ren (6); for-
dern, vorburnen (8), verbrinen £ sun-
derlieh eziren (9); sinderen Z vrtailen
(16). nd. vrigen, vordelen.
Priuilegiatio vurdnisse (20).
Priuilegiatus hd. ge-frihet sm., -fr.
vber die andern (65), -fryt (110), -fur-
dert (20, 110), -vordert (132).
Priui-, priue- (133) -legium (7. qua-
dragesima 5^) Ad. nd. hantueste sem.
hd. nd. friheit; fr.-brieff sm., nd. -bref;
vordel (19, 28, 132). Ad. eyn briff (21),
freiheit, fr.-prief (1), sehreib brief (2),
fryung (46); for-, fo- (133) -derunge;
vor-teil, -tzil, -tel, -tal (6); v'deil (8b),
vurdel; die faste (55); sunderlich ere
(4). suasseara svm.; pl. skerienlih (Gt.
6, 529).
Privla v. Pirula.
Prius Ad. vor, fore (17), ere (5), ehe
(133), ee, e (7), ee dan (110). nd. er, erst,
voir Z om (132).
*Prius v. Scirpus.
Priusquam ee- (110), eir- (132) -dan.
Pro Ad. nd. vor, dur (99). Ad. fur
(65, 75), vor im (21), nach Z halb (postp.
65) vmb (5); dar- (7), war- (6) -vmb.
pro ali-is fur die, -o ein ander (75).
Proamita einisswester (93).
Proasti-um, -num (110) vorstat (110,
132).
Proau-a, -ia (2n Drucken) vor àn (6).
vran (93). vran-fraw (15, 111), -del (75), -y
(1105), -yn (1102). myner mutter anfraw (1),
altmuter (110). eldir mudir m. (5^). meiner
mutter m. (4). miner muoter m. an (16).
mijnre moeder alde m. (132). myner mo-
der grote m. (23).
Proaul-ium, -ium (74), -a (G1. Aelfr.)
leube Z vursall (20). gs. pelde (Gi.
Aelfr.). spatzierlieh wonung (74).
Proauus hd. ur-aàin (6), -eni (93),
-ene (91), -endel (75), -anher, -ane o.
-ette (48), -enlin (110b), -enin (1103); alt-
7 alter-ano (Gf.); alter (121), alder (100)
ane; mynes vaters Z vater anherre; meins
v. anherr. Ad. nd. mynes, uwes (147) va-
der groz, grote, alde (1232, 147) vader
sim. m. gr. gr. v. (22). aelder v. (11).
hd. alder v. sem. elder vater (19). e. e.
fater (8). e. f. faders vader (17). vatter
(68), mynes v. (18) alt-v. ain alt-v. (v6).
meines vatters alt vatter (110). myns
fater f. f. (91). deb elders vader v. (5^).
Proba (v. probatio q. v. 110 &e.) ^d.
nd. bewer-licheit sm., -ung (b^). bewir-
lichkeit (17). pewarung (1). proue 7
QUT (20). prübunghe (19). prueuinge
11).
PRO
Probabil-is, -e (65) hd. nd. bewer-
lieh, -lie. prübelych (19). proeflieh (139).
prueuelie (11). gleublich, ein schin der
warhait, bileuffig (65).
Probabiliter bewerlichen (110 szm.).
*Probalis bidderbclich (7).
*Probamen pruffenib (20).
Probare hd.nd.be-weren, Ad. -wern,
-würen (134), -waren (6, 65), -wisen, mer-
ken (8, 9, 18 Mrg.). v?- (8, 9), er- (652,
Mrg.) -suchemn. erforschen 2 v'hóren (65
Mrg.). er-farn 7 -kennen (65). prüben (19).
pruf-en (18 Mrg.), -fen (20). pro-ffen (55),
-uen (23, 132).
*Probare v. Probrare.
*Probata bewerekeit (18), aus prob-
atio »« -itas berwekeit szm.?
*Probatella agrestis (herba) bensegen
sat (24).
Probatica, pr. piscina (7. pise. pe-
eulialis 6), probicapistina (74) uehelih
sim. wiarl (Gf.) fisch- (6), schaf- (25, Ki.)
-wiger, -schwemme (Ki.). vischgrube,
schaffge-v. (74.) ein sehwette da man
die schaff vnd opfferthier wáschet (Das.).
probatong, opher-, vehe-lih sc. wiari
(piscina Gf.).
Probatieus (7. pecualis, bestialis, qui
proba-t i -tur Br. sim.) merclich (8).
die beestlick leeft (147). schaep- Z beyst-
ich (132). grindig o. schebig (110). wasche
(9).
Probatio (cf. proba) Ad. nd. bewer-
unge, inge, -lichkeit (55). bewar- (6),
merk- (8, 9), prub- (20) -unge. prouinge
(132).
Probatus bewert (75). gepruffet (20).
Prob-e, -iter hd. bidderbe- (1), frome-,
from-, frum, bewir- (17) -lich, frümkleich
(1). nd. bederue-, vrom-lic.
*Pro- v. Pre-bendarius.
*Probieapistina v. Probatiea.
*Probit-udo, -as bederff- (20), biru-
(11) -ieheit. frommi- (10), frum- ( 110).
-keit. erber-keit (110), -heit (132).
Pro-blema (o pro eí lema 2. vorago
Br), hdufiger -bleuma, -pleuma, -plew-
ma (7. propositio, enigma 2 v.) hd.
by-, bi-spiel (5 sZm.), -speyl (18), -spel
(13). eyn bie spile (17). eyn raitzfrage
(132). rat-unga, -issa £ -ussa, -isca, -inisea
(Gf.), -ersch (6), -sal (8). rotsal (9). reet-
sel, 4 -nif) (20). ret-sel (85), -zel, -sehe
(74), -erf (110), -erschen (68), -tersen
(67, 10), -ersen (134). radels (13). red-sel
(133), -esael (19), -elsen (66), -else (23),
-elsche (5, 11), -ers (17), -ersin (21). reed-
sel, disputierlick rede (147).
Proble- (49) probleu-matieus re:
derschin offe geben (17). rothnif Z bis-
pelbant (49).
*Probleumati-zare (74), -sare rotsal
geben (8, 9). retzelen, ret-, reder-sehen,
beispilen oder furlegen (74).
Proboscis helffantschnabel (91).rüssel
? schmorre an den thieren (Das.) snute
(132). nl. snuyte; Ad. schnotzen, russel
o. nass eines helfants (116).
*Probra (7. abhominacio 4) hd. v'wis-
sunge, unge vorweysung ader missetat
(4, abe wifung (21). nd. v^witinge.
Prob-rare, -are Ad. lestern, lasterenm;
sehel-ten (110), -den (20) ; schenden (20);
vwi-sen, -Den, -Den (7) eym sin laster :
—— À à
an li me — —— — Rp
————————
muet EEEEI ee
PRO
vorwerfen (21), -sen ader eymem sin 1.
(se 0), vorwisen sind l. (sc 18), eym
sin l. ober werffen sZm., aim sin l. fur-
w. (6), l. v'sagen (7) beschon (17). nd.
eme syn l. vorwerpen; v'witen.
*Probr-ium (gew. 2n Hss.; ?. proprium
Gl. m.), -um Ad. nd. schelt-wort, -wortz
(12). laster (-um 110 &ce.). schma-cheit
£ -hung (65).
Probrosus lasterlieh (11, 20). lester-
liche (19).
Probus Ad. from-me, -e (5, 133), -m
(67); from (21, 66), frum, frummer (76),
froym (5b), wise (17), biederbe (20). er-
(110), eer- (68), eir- (132) -ber. nd. vrom,
vroem, Z birue (11), bederue.
*Proca d. frih-, fri, fry-erynne;
freyh-. frey- (3, 134), bul- (110) -erin;
fryerrin (21). nd. vriger-inne (23), -sche
(22); vryersche (132).
*Proca-eia, -citas, 7 -ria (16) (aus -x
2« -ri) Ad. nd. vri-, vrig- (22), balt- (85,
20, 106) -heit; vn- (20), on- (11) -stedicheit,
Ad. fryh- (69), fri- (16), frey- (134, V. a.
1477), ruff- (11) -unge; vnschemiekeit (4).
valscheit (9); bul-ery (68), -ung (110);
wybnemung (110); cle-, var. cla-ffery
(65); gutzlung (Pict.). das gutzlen, geilen
(Fris.). wesehercheit (-tas 23). stoltzheit
(68, 132). int heyschen (132).
Proeaciter clafferlieh 7 mit vil
elaffens; macht vil wort 7 m. eym ein
teding vff ein ermel o. ein schin ef non
subest veritas (65). hubslieh Z7 vericun-
dose (7). stolt-lieh (132), -lichen (110).
baldelike (106).
Procaptu ags. faengae (94, 136).
Proe-are, -ari, -ire, -iare (19, 20)
(are 7 -ire 7. petere 4 mulierem p. 4
domare t€ descortare Br.; seortare 65;
-ari 7. ?mportune petere Br.) hd. fri-hen,
-gen (12), -en; frey-hen (66, 170), -en;
ruffen (17), bulen (110), pulen Z spon-
siern 7 kuppeln (74). hey- (19), ey- (20,
23) -schen. vrigen (93).
*Proca-ria v. -cia.
*Proc- v. Proer-astinare.
Proeastr-um, -ium (Br., Gl. m.) (of.
proeestrum) furburg (20).
Proeax (7.petax Br., loquax, vani-
1.7 eauillator 75), poreax (v. garrulus)
godrar 7 scehwetzer (75). gützler (126.
cf. Fr. l, 3815). claff-er (14, 75) -ig (75).
clefiseh (9), i0 (8), -z 4 vnscheymig
(20). klappieh (11). vngerusam (9). vng.
beter (8). rayser 4 keyfler (74). bul-er
(65), -hafftig 7 stoltz (110). hoir- (132),
putier- (107) -achtich. wescher (5, 23).
balt (85, 99). Ad. balde. geil (11, 20).
E ede (11). vnstend-e Z -ich (20). hubsch
)
*Pro- v. Peu-cedanum.
Proce-, proci- (133, -dere Ad. nd. vor-,
nd. vort-,hd.furan- 7 fursich- (15) -gan sm.
voyrt gene (19). furter- (1105), fur- (110)
-geen. mit Z in der procef gen 2 mit
dem crucz gan £ den cruezgang vol-
bringen (65).
*Procedere v. Procidere.
Procella (7. bulla 74. cf. fluctus)
vnde (20, 74, 147) £ (90), als in (74)
waDer. vnne, var. vime (74). vüde (sic
9). wuden (sec 10). unst (Gt.). die lund-e
(65, 74), -en (65 varr.). lumde (12, em
PRO
aqua, 18). lynnde (55). wella (G1. Marienf.).
ain wel (46). gewel (p/. Gf.). vngestym
wellen (65, 110), sturm (74, 110b) von
wasser um w.-st, plater im w., welle
im wasser, erhebung des wassers vom
wynde (74). storm (19, 109, 132 &e.) van
dé wasser (132), van dem watere (109).
vnge-witter (65), -stieme der wind (91).
blodder (19. cf. gargarismus; blodern
Stalder 1l, 186. BM. 212. diu güsse bl. als
ein windes prüt üf dem mere; vel. auch
schneegepflóder Sm. 1, 327). gu (7).
bare 4 inwater (99). en geelue 2» aqua
(11). eyn gelue (132). ghelve, bulle (147).
hd. nd. bulge, bolle.
*Procellare slan (8). slon (9).
Procellere (cf. pere.) stu- (14, 7),
ste- (14, 3) -rmen. eren (8, 9). grossen
(9). gruDen (8).
Proeellosus vnge-stymig (110b),
-stemig (11029). vol tempesten (68, 132),
storm (132), vngewitter (68).
*Procen-ata, -eta (9, Gl. m.) (aus
proxeneta) mekeler (23). mittler zwi-
schen den kunst lewten (9).
*Procen-ium, -um (9) (si. prosce-
nium) vor-huf) (17), -haws (9).
Proceres (v. magnates, mobiles; tra-
bes 1 &e. cf. antes, mutulus, ventici-
pium) Ad. nd. her-, Lór- (b^) -scehafft,
-scop, -schapen (132), -lieh (110). wol-
geborn (18), -gheboren (7?) edele lude
(23). goderhande 1. RE hd. edel-l., -lewt
(1) -knecht (55). edel (110). die edlen
(88), edelsten (75) vnd die fur-nemsten
(15, 88), & -genden (88), obersten vnd
die vordersten des lands (75). herrun
(Gf). lansherro; kepfer ald schorstein
(93). k. o. groDer krackstein (ki?.). kapffer
0. kragstein (74). kaepffern, krapfstein,
nl. de nueten (116). kápffer (Pict., Das.).
spitz an den tramen (88). die balcken
o. tromen kópffe (Das.). eyn. vorschlies-
sender balck (64€), furschiessender b. o.
eyn vorhof an eym huf) (645). wintfang
(4). windfan (6). proces wintfane (at.).
windfangk ; vber-hang 7 -schuf an einem
hause (74).
*Proceris ags. gearufang (942).
Proceritas adelschaft (16). edel- (74),
schon- (110), hohe edil- (9), schoen- (132),
hd. lang-heit, -keit (74). alt-, furgeng-,
zier-heit (74). grobelichkeit (18). her-
schafft (20).
Pro-, ero- (b^) -cerus (7. formosus
6 &c., altus) edil herre; lang vnd schone
(9). 1. 7 hoch (85). l. 7 raim (T. cf. ran
gracilis Fr., Sm.). rem (6). hoech 2 lauch
(sic 100). groD-leibig (1), -libig (21), -libiek
(b^). grop libich (5). grof Iiuich (23). lanck
van ljve, reysych (147).
*Proces v. Proceres.
Processio Ad. vz-, vB-, aufV- (66, v0,
134) -gevnge, -genüge (sic 67), -genge
(10) -gangung (6), -gang (18, 68, 69,
134). md. vt ganginge. vor-giung (4),
-brengunge (9). vur- (20), erutz- (65),
vmb- (110), vsserlich fur sich- (65) -gang.
proce-ssie (bb, 22b, 132), - (65). om-
(132), vmme- (9) -ganck.
Processus píc. s. (v. prosper euentus)
hd. ganck (110); vz- sim., vor- (9), fur-
(110), für- (46), vur- (20), voyrt- (19),
durch- (1, 71), dorch- (12), nd. ut-ganck
sim. hd. vÓ-, vor- (10) -gegangen; vz-
PRO 461
(5), nd. ut-gegan. eyn briff von eym
gericht (17). processum frbmdkhsmnn
(141).
*Procestr-um, -ium (7. pergula 111)
vurstat (20). gang (111).
*Proceus (7. séabzlis) stett-er, ger (74).
*Procia v. Prusia.
*Prociare v. Procare.
Proci-, proce-dere /d. d. vor-, vor
sich- (8b), fur- ? fursich- (75), nidder-
(17, 65) -vallen. vor gene (17).
Procinetus ptc. s. (7. paratus 13, ap.-
p. belli Br. &e.) ge-gurt (110), -reit (Bb).
bercyt (64). b.-igkeit (9), -ung o. wapung
zu stryten (110). bereydynge tzo wapen
on tz strijden (132). herfart (20). snel
(13).
Procingere /id. nd. berey - den, -ten
o. gurten zu stryten (110 szm.). vmme-
g. (14). begyrten (68).
Procire v. Procare.
*Pro-, sue-cisinum, pro-,in-sieinum
averloip (147).
*Procisio v. Proscissio.
*Proc-itare, -udare (76) (7. frequenter
petere 16. : proeare) stetis (8), stede
(17) frien.
*Procleum (zwischen propu-gnare
und -diare sí. propyleum Kil) port-al
(110), -ael (132).
*Procliuies v. Proluuies.
Procliuiorstickier? niderhengig (75).
Procliu-is, -us Ad. nd. neder-, Ad.
nider-, nydder-heldig, -hállig (110, Fr.),
-hengig (85, 75), -hengit (-hengz? 11),
-felligk (4. anders Fr. 1, 244), -beugende
(90). aff heldieh (20). abe-uallych 7 -hal-
dych (19). wider- (1), nyede-(5) -heldig.
haldechtig (Das. furhengig (75). nider
(21) ge- (9), ne- (100) -neiget. krum,
neygig, varr. krum-n., 7 boegerig, varr.
bergig, begirig (110). krom bogechtich;
vorwert veer neygende (132). schlipfrig
(62).
Procliuitas affheldicheit(20). krum-
(68, 110), krom- (132) -heit. abháng-ung
(Ki*.), -lgkeit (Ki*.) eines berges. neig-
ung (65).
Procliuium litteZleffe (100. cf. lit-a,
-e, leite Fr. 1, 604 sq. Sm. 2, 517. Gf. 4,
1096. BM. 1013. und lé &c. Gth. Wtb. 2,
561. BM. 954). der abscehuf) (Ki^.).
*Proclivum, clibanus cleff (cf. leffe
pre. ?), doil, tzyl (141).
*Proene v. Progne.
*Proconi-xus, -sus (Gl. m.)2. pre-cla-
rus 0 -lucidus (16).
Proconsiderare vermercken (75).
Proconsu-l, 7 -laris (75) (cf. precon-
sul) hd. nd. burger-, rat- (71), rait- (1,
75), roth- (77), ratf3- (755) -meister, -mais-
ter (1), -meynster (71). Ad. rat-, rath-, rait-
(133), ratefb- (68), radts- (1109), ratz- (75b,
1105), raites- (18), raitz- (132), raitD-
(152), nd. rad-man. ags. undengerefe
(Gl. Aelfr.).
Procra-, proea- (1) preera- (q. v.).
i reera- (75) -stinare auffschlahen vnd
verharren hin Z verziehen vnez bif
morgen (75). ver-m. (1) vir-trecken £
-Ssten vber-m. (20). mornigen (Keysersb.).
vor-mornen 6 -ten (23), versten enen
daeh (11). fristen eyn dayg (19). ^d. ge-
462 PRO
fr. v'sochen (132). hd. vor-, ver-ezihen,
-Ziehen, -zehen, -lengen, -lengern (69,
134); vorezeyen (4), verziechen (67).
Procerastinatio auf- 4 ver-zug (Kie?.).
verziehung (65). verstunge (20).
Proereare ezew- (9) ezu- (8) -gen
7? machen. kinder m. (19), maken (11).
wynnen Z schaffen (20) procreantur
werdent kimen (65).
Procreatio schaffunge (20).
*Proereator v. Dispensator.
Proereatus geschaffen (20).
*Proecuba geneigte rue (75).
Proeubare v. Procumbere.
Proeubitor vorwacht (ki.).
*Proeubitus píc. gebeden (11). s.
knehunge 7 gebet (20).
*Proecubus (cf. ineubus. proeulus?)
bankstichil 7 tewfil alpmor kobolt (9).
Proeul Ad. verre, fer, vere (19),
verer (76), vern (D), von verrem (88). nd.
verne, veer (11), v.-hen 132).
Pr. dubio sunder zwiffel (20). on
zwifel (65).
*Pr. fundere (cf. profundere) vy
giessen 7 verstortzen (132).
Proculus kind das geporn wird so
der vater auferlandist (74).
Proeu-mbere, -bare Ad. nd. knen
(5, 28), nigen (6, 13, 23), bidden (11),
bydden (19), beten (132). Ad. knyen,
knuien (76), knehen, kniehen, kny negen
(17), kneibiegen (75), knilen (85). knje-
len (99). Ad. nai- (6, 134), ney-, li- 7 bey-
(10), bie- (7) -gen; beyien (18), biedden
(20), betten (67).
Proeurare Ad. nd. surgen (19),
ver-s. (46) ; vorbe-s. (18), -sorgen, -soer-
gen (11). Ad. be-, v^sorgen; werben
(45. 2« proeare), her-w. (19), wynnen £
begaden (20). beyagen (11). Ad. schaffen,
berichten (8,9), versehen 7 nuez suchen
&c. (65), schieken (7) vor sin (17). sacken
(14).
*Proeurarius eyn procurerer (bb).
*"Procuratio hd. be-, ver- (75, 110)
-sorgunge; begad- (20), furseh- (68),
sachtrib- (65) -unge; schaffnerij 7 vf-
gebung vnd verwesen (65). last om wat
tzo beschicken (132). ags. scur (136).
Proeurator Ad. be-, ver-(75), hd. nd.
vorbe-sorger. vorsprecker (77), -surger Z
-munder (17). v-m. £ schaffer (929).
scheffer (D5, 9,93). schaff-ener (7:7), -ner
(65, 110). ein sach-triber (65), -verwalter
(Ki*.) 4. aduoeatus o. chreter (1. cf.
kret Fr. krit Br. Wtb. Bm. w. vv. ,vitili-
gator, protocullus). krether (2). ereter
(71). uualtpoto (Gf. cf. Fr. 1, 1233.8m. 4,
72. BM. 184). macht- 7 gewalts-bot (74).
fursprech (75).
Procurator fabrice ein
125).
Proeuratorium ein fürwes- (93), ver-
wesung- (64€) -brief. verwef-, macht-,
gewalto-bryeffe; schafferey (74).
Proeuratorix v'sorgerin (110). be-
Sorgersche (132).
Pro-eus, -chus 7 -tus (Sum.) bitel
(Gf, BM., Sum.). pit-al (Gf), -el (1, v5,
Sum.) vmb ein hauffrauwe (75). Ad. n4.
vrrer, ger (12, 23). frier der do bitt
vmb ein weip (75) fry- (67), vry- (90),
frey- (66, 134) -her. eyn fry herre (sic
alterman
PRO
Do). vreyer (9). freyer (4). sehrier (18).
eyn finer (1), frier (6) £ hubseher. werber
(13). kuppler (64). sponsierer, ritter,
puler (74). buler (4, 69). versorger (77.
2« proeurator?). preutigom (t41).
*Proech, proh (110) Ad. nd. leider.
hd. ach (12, 4). vaeh (1103). vah (110).
wach, oeharm &e. (147). wah v
pfueh (110).
*Proeh dolo waeh arme (107).
*Proeh-, proh- (131), pro- (110b)
-dolor ach des, acht des (4) leydes (3,
4), smerezen (18), schmertzen (46, 110).
leyder (5b, 21, 68). ach l. (17). waeh I.
(23), arme (132). ach o we (15). owe
ultima, acuta, (20). o we (110). pfuch der
Schand (134).
*Proech dulor ach der schand (21).
*Procholor leyder (8).
*Proch-, proh- (69, 1105), pro- (Gft.)
-pudor Ad. ach der, ach oder (8), pfuch
der (66 &e.), pfuch der (69, 110), pye
der (17), after (5), eyn after- (133),
missv. aus md. achter (22, 23.), fyg
der (22b), wat (132) schande sZm. ach
der sehan (6), lede (9). pfuch des lei-
des (110). wat leyder (132). laider (75).
ah 7 ah lasters; pro prudor hah zu
sera (Gf.). proh- (110b), pro-pudor
(untersch. von Obigem) schentlich (6s,
110, 132).
*Proeh tolor ach der scham (1).
*Proch tulor leyder (6, 1).
*Proechodochium v. Prothotorpium.
*Proehus v. Proeus.
Prod-ani, -enses v. Pronesia.
*Prodeilus (cf. prodel-la, -ada pa-
langa tractoria Gl. m. 4. q. protelum
116) zieter (Sum.). zeotar (Gf.). Cf. Gth.
Wtb. 2, 672.
Prodere Ad. nd. melden, v^-m. (15),
-raden; offen-, oppen-baren. melten, v^-
raiten, uffenberen (Y). malden Z vorrat-
ten (6). Ad. ver-raten, -rauten (68).
veraten (1). raden (21). v'geben (18).
farspildan (Gt.). proditus sum ich bin
verroten (68 Mrg.).
*Proderis v. Poderis.
Prodesse Ad. fru- (1, 73), frum-, fro-
(21, 4), from-, md. vro-men. Ad. nutz,
gut (110) profijt (132) sin. nutzen Z
baten (132). gunnen (9). verwesen (Z7.
preesse 15).
*Prod-eum, -ium (Gl. m.) (é. panes in
aqua, cocta cum carnibus 16. cf. brodium)
brie (76).
*Prodicium v. Prodigium.
*Prodiga (v. remota) verre (74).
*Prodig-alis v. -ialis.
Prodig-alis, / -us milt (18). milde
(£) got spottelich (sc 21). spelt- (5),
spid- (sec 6), -lieh. spildelie (23).
gydig (76). gudig (2). gewdisch 7 guff-
tig ding (74).
Prodigalitas miltikeit (18). vber
mildikeit (9). allzumal (74), groD, groisse
(132) milt-igkeit (74, 1102), -heit (110b,
132). groDe mylte (68). geud-ischeit (74),
-ung (Fr.), -igkeit 7 vnnützer kost (Das.).
ver-thunnung, var. -hurung; -swendung
des zytlichen guts vnnutzlichen (75).
gufftigkeit (74).
Prodigaliter geüdigklieh (Das.)
*Prodig-are v. -ere.
PRO
*Prodige spild-o 7 -anto (Gf.). geu-
disch (Luther). geidiglich (Pict.).
Prodig-ere, -are (75) vnunutz.-lich
auDgeben (74), lichen verthon (110).
dorehbrengen (132). alzuo milde sin
(110). ver-sehwenden (755, Das), -swen-
den (7523), -geüden (Das. gewden, guff-
ten (74).
Prodig-ialis, -alis (132) wunderbar
(110). wonderlieh (132).
Prodigiosus vol wunder (68), w.-
licher ding vber die natur (110, sm. 132).
Prodi-gium, -cium (65) Ad. zeichen,
wonder (20, 132), wunder (68, 110) in
der natur (110), bouen natuer (132). tey-
ken (11). hd. nd. wunder-, hd. wonder-
werek (65, 75), -zeichen, -teken.
Prodigus (cf. pro-digalis, -fundus)
spild-e (13), -er, -eg, -anter; strutenti
(Gf.). geüdig (64, 126, Das.). gewd-iger,
-er; guffter, vnnutzer auDgeber (74).
geud-narr (pr. seris rr. eyn gudender
der da boflich vnd wunstlieh, varr.
wustliehen, verzeret (65). güder (46).
ver-thüig (126), -sehwendig (Das.), -swens
der ;. -thuer, var. -thuner, nach vndurften
(15). swunne (swüue 10). rey- (st. reych-?
70, 134), ru- (69), vnreth- (20) -lich. milde
(12). tump-m. (100). Ad. m. (21), altzu-m.,
nd. alto-m., alte-m. (11) in dorheit, in
doreheit vnd in vnnuczberkeit (17). Ad.
m. in torheit (Y), altzu m., also m. (19),
zu m. nd. m. alto male (22). seer m.
(132), milt (110). altzu m. (75). allzit ze
m. in torheit (6). zu milte (67). altze
mild (1). milder mit vberigem geben (75).
Prodire hd. nd. vor gan szm. vf3- (65,
110), fur sich vssen- (65), fur- (110), furher-
(15) -geen. vorgon (68). vur-kommen £
-leyden (20) rufwachsen zu liecht
kummen &c. (65) tzo vorschijn komen
(132). k. in die offenbarung (175).
Proditio virrad- (20 sém.), verrat- (65,
110), meld- (20), versag-, verclag-,
verneld- (75) -unge, -erij (65). vDgang
(& prodeo 65).
Proditor Ad. nd. v'reder. hd. v?-rater
(1, 16) -ráter (134), -reter, -raitter (6),
-rauter (68, 76); vor ridder (21), melder;
ver-m. (46, 75).
*Prodium (cf. br.) fleisch suppen (75).
Producere Ad. nd. vor-, verre- (132),
hd. ver-, ge- (21) -leyden, -leden (23).
hd. v-leyten, -laitten (6), -lengen, -bryn-
gen (9); vor- (8), fur- (75) -furen; ge-
bern, -baren (6), -berren (21). nd. ghe-
beren, vlleniehen (11). herfur-stoDen
cornua 0 vngulas; -bringen Z v3 giessen
lacrimas (65).
*Produetibile cf.sq.) gesmydet ding
)
—
-l
*Produetilis (7. nonfusilenr.)gesmeyde
(9). gesmyt gefese (8).
Produetio Ad. vf-leitung (6), -gang
(65); vz-legunge Z -forunge (5); off- (133),
vff- (67) f.; auffur- Z V eng RE vir-
leydunge 7 -lenckunge (20); vor-breng-
unge (17). vort brenginge (132). volbring-
ung, Mrg. her für bringen (65). ewig ufi
bringunge (62). ewich ut-beringe (23),
-voringe (22).
Produetus vir-leydet 7 -lenget (19).
gelángert 7 vollstreckt (126). entweg
efert (21). her fur-brocht, var. -bracht
65).
PRO
Proem- v. Prohem-.
|
Pro-fanare, -phanare, -fanari (1), |
-vanare (2) -flamare (76) ent-weichen
(1), -wyhen £ befleeken (110). vir-sachen
(20), -ezeychen (9). vorsaken (11).fluchin
(21). v^-fl. (5), -vloken (23), -vloichen (132),
-folgen (sé. -fulen? -solgen?) 7 -waissen
21), -wazan (Gf.), -wassen (5, 93), -wisen
em -vnreynen (8, 9), -maledien (8),
-maledeyten (9). vuyl machen Z violeren
(132).
Profanatio v':bannunge (1V &e.).
*Profan-dus v. -us.
Pro-fanum, -phanum, -phannum
(110) vngewieht (110). ongewijt (132).
wit von cristenlicher haltung vnd ver-
bintnifb &c. (65).
Pro-fanus, -phanus, / -fandus (7.
polluens 16) hd. eyn. v'sma-, v'sme-her.
nd. en vorsmar. Ad. vn-gelobiger (65),
-nütz (64), -gelert 7 -dedich (20), -gewycht
(110); ver-malediget, -maledeyt, -flucht,
-niehtig (1. cf. Sm. 2, 674), -uuazeno £
-uuizenu (Gf.). verbaunyn (8). vorbannen
(9). ydel (20). Iu- (20), lo- (11) -gener.
Profari (Br.) hd. vor-sprechen (8, 9),
-sagen.
*Profecia v. Prophetia.
*Profect-e v. -o.
Profectio reyse (29, Ki.). rei-fahrt
(Ki2.). hd. nd. wander-unge, -inge. eyn
wech (29v).
*Profectio v. Prouectio.
Profect-o, -e (11) Ad. »d. zu-, to-hant.
on zwyfel Z furwar (110). sonder tzwyuel
7 vurwair (132). hd. sicher-, gewy D- (20)
-lich, -leieh (1). nd. zekerlic.
Profeetus ptc. s. hd. nd. gewande-rt,
-]t; wander-unge, -inge, -nde (11). profyt
i gereyst (132) Ad ver gewandlet (46);
frum; frumm-e (13), -en (18); nucz-e,
-ung (110); fu- (20), wó- (100) -rderunge.
vorderinge 7 bate (11). bath 7 vorteil
(19). batte (20).
Pro-feetus v. -festus, -uectus.
Proferre vor-tragin (8), -ezien (14).
furtragen (110) vol bringen 7 sprechen
(9). vB-spr. 7 hervÜreden; praet. braeht
hat (65). furtbrengen (20). sagen (132).
*Profescenninis v. Fescennina.
Professa eyn gehorsam nunne (b).
Professio /d. be-kentenis,-kentnysse,
-kantnuf szm., -deneknif) (67). nd. begen-
gnisse (22), -enisse (23); hor-, har- (22)
-samicheyt. Ad. horsamkeit (5); ge-h.,
-horsamheit (6), -horsami (46), -horsain.
behorsam don (18). gelobede (20) ver-
jehung mit erkantniD (65). belijdynge
(141).
Profess-or, -us eyn, en gehorsam
(6), horsamer (93), ^d. ge-h., -horsemer
(11). -or ein be-kenner (110), -lier (132),
ijder (147. cf. belijden fateri 147, Kil).
-us der gelobt hat gehorsamkeit (110
Sum.).
Professum glubt 7 veriehung &c.
65).
Profess-us v. -or.
Profe-stus, -stum (11, 19, 65, 75),
-etus (8) (sc. dies) hillich auent (11).
hd. der heylige abent (19); vor dem
heylgen, helgen obent szm.; vorfest des
eyhgen tags (75). der tag vor dem
hochzitliehen tag Z der abent Z//ius (65).
PRO
*Profeta &oc. v. Propheta &oc.
*Profetiscor v. Proficisci.
Proficere Ad. nutz, zcu m. (4), nd.
nut, in nut, profit (132) bringen, Ad.
brengen, pringen (1), sin (65). vor- (18),
frucht (65) -bringen. nutzen (110). nutz.
baer. furderung. fruchtbar. (18 Mrz. 5
profiecuus). fo- (12), wou- (100) -rderen.
gedeihen (9). dienen (8). Ad. ler-en, -nen;
zunemen.
Pro-ficisci, gew. -ficissi, -uicisci (1),
-fetiseor (7. gradior 16) hd. nd. wandern,
reysen, gan sim. wech gan (8b). Ad.
wandeln. wunderen (6). lern (18. »«
proficere).
*Profieuatio nutzbarkeit (75).
Proficue sinder- (39), nutz- (75) -lich.
*Profieus schedelich (5^ se, cf. pro-
fieuum nit schadlieh 65).
Profieuus Ad. nuez-e, -bar, -per (4),
-sam (55); noez-, 4d. nut-bar. vrberlich
(20). orber 7 profitelich (132).
*Profigor v. Profligare.
*Profilia (v filia lustrica 1 initialis)
pet-e, -ken (kit.). der gótte tauff kind (135).
*Profilius (7. filiaster &c.) pet-er,
-erken (Kil). des pfetters tauffkind (135).
dott c. (Hen.).
Profi-teri, -deri (5) Ad. gehorsam
dun (8), seyn 7 tun (9), thun als die
religiosen (75); ewig g. dun sm., sein
(15), geluben (1); e. gechorsamkeit thun
(X), ebig gehorsamen 7 beken (17). ge-
louen; be-jehen 2 -zalen (20). nd. ewich
horsam don. Ad. nd. bekennen, gelden.
beuen off geloffde doen (132).
*Proflamare v. Profanare.
Profligare, -ri, profigor as (64€)
verderben (110 sZm.). ouer brenoen (132).
zerstrewen (64).
Profligator ver-derber (68), -prasser
(Ki.) ouer brenger (132).
Profligere pey- (9), pyn- (8) -nigen.
Profluere durchflieDen (75).
*Proflug-a (131), -us (aus profug-
2« proflig- —— flucht-?) fluch- (1), fluit-
(131) -tiger.
Proflu-uium, -xus v. Perfluxus.
*Profluuius(cf.profluga) for flucht (8).
*Profoeare wurgen (20).
*Profocatio wurgunge (20).
*Profodium senckel (75).
*Profraudere bedrigen (8^).
*Profuga vorflucht (275).
*Profugabilis verfluehtperlich (74).
Profugare ver- (65, 74, 75, 110), wech-
(132) -iagen, 7 -triben (110), -fluchtigen
(74). arflaugen (Gf.). verbieten; fluchtig
sein o. werden (75).
*Profugatio ver-trybung (68), -drij-
uinghe (132), -fluehtigung (74).
Profugere fliehen (68, 1102). ver- (74,
1105), him- (74) -fl. hin- (68, 11023), en-
(1105) -weg lauffen. vlyen Z wechlopen
(132).
*Profugi-a v. -o.
*Profugi-bilis, -lis hd. fluchtig (1102),
v-fl. liehung (110^). vorvluchtieh (23).
*Profugi-o, -um, -a (74) Ad. flucht,
vor-, ver-fluchtekeit sém., ferfluchtikait
(6), verr fliehung (68); v'schulget wer-
den (17). vervlui- (192), vorvlu- (23)
-chticheit.
PRO 463
|
|. Profugus fluhdiger 7 framfluhtiker
|(Gt.). Ad. nd. eyn, en vor-vluchtiger,
-fliehtiger (18), -floychtiek (19). fluchti-
ger (65, 75). ver-fl. (7, 134, 151), -fluch-
tiget (17), -lucher se 152). flucht (9).
fluehtig (110). ein fl. (6). lant-fl. (8b).
vir-l. 7 -drieben (20). vervluyehter £
wechlouffer (132). vliher (9). v/fluchter
(133). verr flichtig (Z. procul. f'ugiens 68).
eyn verfliecher (67). weitflichtig (64).
gebredet (100, b aus v ?).
Profundare tieffen (1102). dieffen
(68, 110^). diepen (132).
Profunde /d. tief- (1109), dieff-, diep-
(132) -lich.
Profundere /d. giiben (19), gieBen
(0: vD- (20, 110), v-g. stortzen (132).
gieten (11). vorgheten (23). pr. ramos
Strecken die eest 7 vf-str. von jm die
eest (65).
Profunditas hd. tieff-, gew. dieff.,
ST (19), nd. diep- (11,132) -heit. duffde
(20).
Profundus (7. prodigus 152) hd. ty effe
(151), dyeffe (152), tieft, tyff (9), dieff,
diff. nd. dep, diep (11), dijp (132).
Profusio (cf. G1. m. A. v., o. perfusio)
soppe (7. offa 5b).
Profusor (i. pincerna Gl.m.) eyn be-
giDer Z7 forgan (18. -c profusus) v
gieDer (68, 110). vyDstortzer, ouerbren-
ger, verstroyer (132).
*Profusorium hinflüssig ding (65).
Profus-us, -sus (136) hd. vfV- (110),
vDge-gofen. v'gaben Z oberflissig (17).
vberflussig (8, 9). nd. vorghe-goten, -gan.
«gs. genyetful (94, 136).
Profutura nuczlich zukunfftige ding
(65).
Progenerare kinder wynnen (11),
ge-w. (19).
Progenies slecthe (13). slechte (23).
hd. md. ge-sl, d. -slecht, -slyecht,
-slieht, -sehlacht (6), -sehlácht (134),
-schleeht, -slechtete (5). kunne (20).
Progenitor hd. elder. edeler (sic 9).
volr- (147), vor-vader (132, 147), -vatter
(110).
Progenitus Ad. ge-boren, -zilt (18).
nd. vorgetelet.
*Progn-a, -e (141), proene (136) (i.
hirundo , aus mpoxyn) ags. suualuae
(94, 136).
Prognost- v. Pronost-.
Progredi hd. nd. vor gan sem. furt-
gaen (20). vort gene (19).
Progressio fore gang (17). furtgaunge
20).
Pro-gressior, -lixior langsamer wan
ein ander (75).
*Progressor fore- (17, ober- (8) -gen-
ger. lenger (9).
Progressus Ad.vort-, fur- (65) -gang.
nd. voertganck (11). entspringung (62).
*Prohemialis begin-lich(19), -niek(11).
*Proh-, pro-(Br.), proph-(20) -emiare,
7 -emisare (75) begynnen (20). vorhin
reden im anfang Z vor-r. (15).
Pro-hemium, -phemium (90) be-
gynne (19), -gin (11). Ad. nd. vor rede.
fur redde (1). for rid (21).
Proheres Ahd.nd.vor-munder, -munde
(4), -münde (3), -erbe (110). ver wondert
464 PRO
(sic (!). gerhab (75. cf. BM. &e. A. v.).
pflager (6). eyn gekoren erfgenaem (132).
*Proheretic-à (75), -um (74) verba
i. actum 1 affectum mentis significantia
wurckunge des gemuts vnd sins ví volo,
desidero dc. (15). getat des mutes be-
teutet (74).
Prohibere d. v-bieten, -biten (9),
-byeden, -biden. vor-beyden (12), -beden
(3. enthalten Z hindern (65). sturen(11).
Prohibitio vor bitunge (9). vir-bie-
dunge £ -bot (20).
Prohibitus vir-boeden (20), -boyden
(19). verbotten (75).
Prohicius v. Pronesia.
*Pro-icere, -jicere (75,110, Br.),-hicere
(Gl. m.), -lieere (23) hd. werffen, v^-w.,
senden (18). hd. nd. v^s., -sunden (11).
nd. werpen, v'warpen (11).
Proiectio fur- 4 ver-werffung (75).
Proieetura sims, fürtáchlin (115).
vor-tach, -schopff (kKi?.).
Proieetus virworffen (20).
Proinde Ad. dar-vmb, -naich (20).
nd. daer om (11).
Proh v. Proch.
Prolabi fallen (8, 9, 17). gleyten (9).
gliden (11).
Prolatus geoffenbart (8, 9).
Proles Ad. nd. stam, kint. Ad. erbe-,
erb-, 2d. erue-k. nd. slechte. Ad. ge-sl.
sim., -slite (100). moge (74).
Proletarius vader, v. der naturen
(141).
*Prolicere v. Proicere.
*Prolificare Ad. nd. jungen (1, 222b)
also der j. tyd (229); j., Ad. iunge (66),
iung, iunger (67), kinder machen, maken.
ver lengen (Y. »« prolixare sZm.).
*Proliuies v. Proluuies.
Prolixe lange (20).
Prolixior v. Progressior.
Prolixitas lang-samkeit (75), -heyt
(20). verlenger- Z verzieh-ung (65). lang
zyt (110).
Prolixius verzogen Z lengerer (65).
Prolixus (7. longus, implicitus) Ad.
nd. lanck. Ad. lang, lenger (9). beworen
(29^). vor worn (bb).
Proloeutor vor-reder (9), -spreker
(225), -sprech (6).
Prologus Ad. nd. vor rede.
*Prolong-a 7 -ata ver-zogen ? -len-
gert (65).
*Prolonga-le, -re (77) ( cf. longale)
lenekelhock (77). lengelhail (7. pendu-
lum 14:). lenghohin (74).
Prolongare vb. hd. nd. v-, Ad. er-
lengen. Ad. nd. (132) v'lengeren.
*Prolonga-re v. -le.
Prolong-ata v. -a.
. Prolongatio erlengunge (20). v?leng-
inge (132), -erung (68, 75).
Prolongatus verlengt (110 &e.).
*Prolongus eyn lanck ding (18).
Proloqui vor spreken (22^).
Proluere Ad. fucht, feucht (9) machen;
weschen (76), wessen (20).
*Prolum v. Prelum.
Prolu-, proli- (68), 7 procli- (74,
110) -uies, 7 proluuium (cf. fluuies)
vnremi-, vnreynig- 4 vnsawbrig- (74)
PRO
PRO
-keit van wasser (132), von dem w. (110), |a), -lausen £ erheben &c. (65); helfen
(4
von wetter (68. »« nd. water).
*Promametaria (aus promptuaria?)
taverniersche (147).
*Pro-, per- (136) -maritima ags. saeg-
aesetu (136), -esetu (94).
*Promater v. Patrina.
Promere Ad. nd. springen. sprungen
(5). hd. singen, lob-s. (18), for sengen
(6), sagen, off dun szm., kundigen (4);
0-, v-ffenbaren; vffenbare machin (8);
loben, bidrucho (prs. 141. cf. Gt. 5, 254).
nd. up don, zingen, louen.
Promereri Ad. v'dienen, nd. v'denen.
lone» (18).
Promeritus Ad. v'dienet.
*Promeus 4. nauta vere die die luyde
oever dat water voirt (147).
Promicare schinen (17).
*Promieere v. Prominere.
, Prominentia Ad. nd. vorschin-unge,
-inge.
Promi-nere, -eere (1) hd. nd. vor
schinen, alzo de hoghe des berges (23).
verre sch. (quas? proeul manere 110,
132). von verren sch. (68). v^-sch. £ for-
schen (sie 1). vor-schyenen (13), -schin
als dez móges (st. morges? mones? aus
montes? 18). v'schin (17).
Promiscere mengen (13).
Promiseuus Ad. nd. ge-, ver- (14, Ki.)
-menget. ge-menck (18), -mienth (13),
-meyne (20, Ki.), -mischet (7). vmengen
(10, 12). mischig (1). promis-cuum, var.
-tum, vulgus vermist volek wyb vnd
man (15).
Promiss-io, -um s. píc. gelob-e (21),
-é (b), -de (133), -enisse (19), -et (ptc.
133), -t (ptc. 69 &e.). globde (V). ge-lopt
(ptc. 61), -lubde (69 &c.), -libde (67), -lubt
(sbst. 68, 134), -lapde -um, -labunge -io
(17), -Iup (6), -louende (20), -Ilouede (23),
-lofte (22), -loefft 7 -loeffde (132). lofnisse
(11). verheissung (75, 110). geheif) (141).
Promissor verheisser (75).
Promissus (cf. prc.) vor gesant (11).
ehaissen (46). verheissen o. lanek vt
arba (110). ge-labet (17 szm.), -lofft (132).
Promittere Ad. loben (12), v- (10,
75), ge-l. gelaben (17). globen (7). nd.
louen, lauen (11). ver-heiBen (75, 110),
-sprechen (75).
*Promoc-undus, -ondus (74) kel-ner,
-ler (Z:cell-, eceller-, elauieul-arius 74).
eyn vayD (19) aus promotendus 7. vas
(vates) »« promus condus hausvogt 4
kellermeister (Ki.)?
Promontorium (4. collis quilibet G1.
m., mons qui procul apparet Pr. &e. cf.
promunetorium) Ad. berg, eyn fur-b.
(0), fürbirg (91), werck (szc 18), bring
(5). nd. bryngh (23), brynck (22) zn
litore; berch, stenekin.
*Promorale v. Promurale.
*Promotendus en openbarer (23).
Cf. pro-moeundus, -mulgare.
Promotio Ad. nd. vorder-unge, -inge,
-nisse sem. hd. furder-unge, -nuf) (134),
-nisse (19); fürdrung (46), firdernif) (67).
ver-heissung (110), -heffnisse (132).
Promotor furderer (75).
Promouere Ad. nd. vor-, hd. vur-,
ver- (13), fu- (1), fü- (3) -dern; virder-
ben (sic 19), forden (12, 18); zu-schicken
75). nd. verheuen (132), werven (29b)
*Promptarium v. Promtuarium.
*Prompt- v. Propin-atorium.
Prompte Ad. bereit (17); b.-, berith-
(152), snel-lich ; breyt (18) md. beret-,
berede-lic.
*Promptificare bereit sin (16).
Promptitudo bereite- (8), berethe-
(Db, bereytig- (9), sehnellig- (65) -keit.
Promptu-, prumtu- (5*»), 7 prompt-
(125) -arium (7. cellarium, cista, sali-
num Gl. m., reserua-eulum / -torium;
serinium; archa; epul- 7 cib-atorium
75. cf. protipsorium) Ad. schanck.
schare (o scario arearius 4 dispensa-
tor Gf.? scharren Fr. 2, 1642) 7 schang
(85). schanez (13). seran (12). nd. schranck,
sehap (225, 284 (77) spise (22b); ml.
schap-raede Z7 -reede (Kil. cf. scafreita
Gf. 2, 481); -raey, bottelerye, Ad. kalter
&c. (116). rad Z zul (23). spind-e (11,
nl. 116), -er (-e? 20). kel-hir (8), Ad. -ler,
-er (9), -re (85, 20), -der (132). kyst (110,
132). kasten zu dem schrein gut; pe-
haltniB, palter, phalter, poli (15).
spieBcast (71). speyD-chasten (1), -kamer
0. allmey (74). spise kammer (55, 1T, 65,
75). spiÓ-gaden (6, 75), -faf3 (21). spyser
(64b). speicher (649). trisoer (132).
Promptus Ad. nd. be-, hd. ge-reit,
nd. -reyde, -ret. gegenwortig (20).
behender Z schneller (65). gesongen £
openbaret (1l. pé£c. cf. promere). offen-
bayrt (19). bar (25).
Promulg-are, -ere (76) (aiph. prou-
134) vffen- (20), offen- (110), nd. open-
baren. offnen (134). kundigen (132). v-k.
(9), -kunden (68, 110b) -kynden (1103).
lutern (8). leuthern (leuchern? 9)
*Promulserit asg. lithireadae (136.
cf. lidhegian mulcere).
*Promunetorium (»« promonto-
rium; 4. KQOMUXtrOtOy &c. Gl. m.) ober-
5. (8), vberha- (9) -ngende stein. vber
(9).
Promu-, prumu- (649), promo- (18),
7 antemu- (76) -rale (7. propugnaeu-
lum q. v. 75) hd. nd. vor-mure, -muer
(75), -muyr Z -borch (132), -mur Z -burg
(110), -mawer (9), -mole (18). zwin- (1,
64), zwi- (6) -gollf. zwinger (21, 64, v5, v6).
Promurium by der muyren eyn
Spacium (147).
Promus (i. dispensator 8^, cella-
rium 0 custos promi Br. &c., piscis 110)
schaffner 7 sch. im huse; huf-haber £
-halter; spifhuter (75). keller (74), re
(8b), -ner (9). keler (9, 74). k.- (9), kel:
ler- (8) -warter. schencke (3, 4). trysoer
(132). seapreel (2. cellarium 0 custos promi
107. cf. promptuarium). geber; tore,
narr (74).
Promusci-s, -da (Br.) einshelfantz
nase (93, sim. 116).
*Pronellus v. Pertica.
Pronepos Ad. nefen son, nyftil sun
(7) nefe (9), sun des sunssun (91), vren-
ckel (75). nd. neuen sone (11).
Proneptis nyffteln dochter (19), son
(8). nyftil sun (9).
*Pro- (74, 80), pros- (93) -nesia, pro-
snesium (94?, Gl. m.), -snicum / -nexium
i -hicius (Gl. m.), -sintum (Br, Gl. mJ;
PRO
'SSineum (147), -siuelium 7 -uelia (64^),
-uesia (64€, 75), -Siuesium (649), prod-
enses 4 -ani (pl. Gl. m.) (aus prymne-
sium ; cf. par-, pern-estus ?) schif- (93),
)unt- 75), band- (64) -seil (wawis 64;
"unis quo ligantur manus 15). bancsail
sic 80). schiffessayl domit man das schif
inpindet o. anheftet (74). ags. marels
943). cabel, lyn, reep, seel, tow (147).
Pronitas snelheit (20). schnellig-kait
; -neigung (65).
Pronomen vorname (12, 65).
*Pronostica (v. preuiso egritudinum
3r) eyn boich van tzokomenden dyngen
jorsyen (132). das bock der pronosti-
(ation (68). eyn buoch von sollicher
0r-, vür. war-sagung (sc. pronosticum
10).
Pronostieare zukummende ding
jagen o. war-s. (110). zukunfftige dinge
rorsehen (68). tzokomende dynghe vor-
yen. vorsagen (132).
Pronostieum vor- (110), war- (110) |
sagung kunfftiger ding. vorsehenicheit
x. d. (68). vorsyenicheit van zokomenden
lyngen (132). pro- (alph. prog- 110),
rog- (132) -nostieum vor-erkentnuf)
1102) -kentnifüe (1105), -bekenntnisse
123).
| Pronuba (cf. paranympha) efueg-
93), eemach-, var. eemech- (64) -erin.
110, s7n. 132).
igmecher (132. s£. hillie- szm.). des brut-
45). eydé (8). idem (vil. méssv. lat. 9).
Pronune dit pass, dit mail (141).
Pronunc-iare, -ciare (1) sagen 4
jyundigen (9). Ad. md. v-k., Ad. -komn-
j en, -kunden, -kynden, -byeden, -biden,
iten (V). nd. vor-beden, -schapen (11).
odeschaffen (19 . boetschafften; zeigen
0). vur- (20), vor- (1) -sagen. vB spre-
en (65). nd. to banne don. Ad. zu b.
|in den ban dun sZm.
Pronunciatio virkundunge (20).
Pronunciator verkunder (75).
Pronunciatus virkunt (20). vorboten
).
| Pronus Ad. nd. be-reyt, -reyd (19).
im schnelliger, williger, genaigter; gach
lenaigt zu fallen (65). ge-neyget (8, 9),
aegit (20), -bhucket (100), -boeget (132),
E" (110). buckinde (20). oitmodich
132).
—
*Propa-fare v. -uere.
| (Propag-ans v. -o.
Propagare (»« perpaceare cf. Gl. m.)
jeren 7 bringen (65). ein geschlecht m.
machen (110, szm. 132). auf) einem g.
das ander gan (75). die wynstock,
henken (17. 2« propinare q. v.!)
Piteren 7 auf) spreiten (Das.). bredere
innen (100). brey-ten (8, 9), -den (8).
-reyden (11, 19, 20), Ad. -zaln (sem.),
iln (17), nd. -talen. pflantzen (64).
| Propag-atio, 7 -o (/. parentela 75)
»eyt- (8, 9), beezal- 7 entspriss- (9)
Bge. stam mit altem herkomen (75).
DixressAcn GrossaniUM.
»weg-ir (8), -erynne (9). der brut frundin |
Pronubus (cf. paranymphus) hei- |
X frund (110, sm. 132). bruthuter;|
»ot der brutschaft zu laden in die hochzyt
PRO
Propaginare zu willen lyden (17),
beyten (8, 9).
Propag-o, 7 -ans 6 -atio (q. v. 75)
nd. slechte. hd. ge-sl. sZm.. eyn slecht
(18), stam; win-, senke- (17) -rebe, ader
eyn stog (17) wyn-stog (8), -stag (21),
-glender (7. extensa vitis im pariete 15),
-xranke (23). Ad. nd. wilt-, velt- (7, 23),
fald- (6) -winstock. eingraben reben (91).
Scuzreba (Gf.) iunger weinstoek, vig.
schüDling; fruchtber in der vDpreitung
des gewechs (75). herkummender lip (65).
*Propagulum (/. vectis) swynghel (147).
*Propala v. Propola.
*Propalare hd. nd. offen-, open-baren.
ut vragige (23).
*Propalatium chemenata (Sum.).
Propalatum uffenbart (8h).
Propassio fur beweglichhait (65).
*Propater v. Patrinus.
*Propato est nauis en stie (23).
Propatruus énis bruoder (92).
*Propa-uere, -fare (18) Ad. for- (4,
67, 133), fir- (76), gew. fo-. fu- (17), fi-
(18), nd. vru-, vro-chten.
( *Propax 7. proeul à pace mulicher
74).
Prope d. nahe, nache (68), nach, by
nae (13). na (b, 20, 23, 132).
*Propeare v. Propiare.
*Propedies bekummernisse (8b).
*Propedium vor fuf) (16).
*Propell-are, -ere Ad. v^-, vern- (5),
verre weg- (9), fur sich (65) -triben
sim. nd. vor-, vere-driuen, v/stoten (11).
virstoeDen (20). scurgen £ uz-sc. (Gt.).
*Propemedium (of. sq.) bie male (11).
| wil nahe (21).
Propemod-um, -o /d. nd. vil-na,
|-nach (6, 7). nae (18). noch (9), fil n.
|(8) also.
Pro-pendere, -tendere (a/ph. -p. 69,
134) (7. extendere t dilatare) vber- (110),
ouer- (132) -wegen. Ld. vz- sim., vor-
| (11), nd. ut-recken 7 Ad. brey-, nd. bre-
den. vor bredigen (17). breyten (1). be-
reitten (6). uD-, aufó- (134) -lenden (91),
-strecken (68, 134), -reken. (16).
Propense frilich (11).
Propensio ags. tylg (94, 136).
Propensius (v. extensius Br., solerter
£ callide Gl. m., magis amplum 110 &c.
-sior 4. abundanttor dc. 16) Ad. vwber-
flussiger (65); ernst-lieh, -licher (9);
erstelych (19), fliDigklich (8), vleyssigk-
licher (9). breiter (Z) witer vDgestreckt
(110 szm.).
Pro-pensus, -tensus (alph. -p. 110)
ernst-lieh (20), nd. -lie. breet (132). ge-
breit (69). bereit o. uBgereckt (110).
*Prope-ra...(-ranter? 94), -pera ags.
frae hraedae (94, 136).
'Proper-anter, -e hast-eliehin (5),
"|-iken (23). haest-lieh (20), -ieh (132).
hd.mnd. snel-, i-, ei- (134) -lich; yl-ichen,
-liehen (6), -entlieh (110). eilends (Das.).
Properare (»« prope) Ad. nd. ha-,
hae- (11, 20) -sten. Ad. y-, yl- (20), ey-
(9, 134), snel- (20) len; balden (20),
jagen (8, 9); ne- (65), n&- (134) -hern.
naken (11). berenden (152).
*Propere (»« probrum) freuelkeit
(15).
B
PRO 465
Properus ha- (13); hae- (11) -stich.
stzuonieh (18. : zauen? cf. zewleich
festine Sm. 4, 211). ylych (19 szm.). snel
(20).
Propes (7. funis quo pes veli alliga-
tur Br. &e.) chili (1319. cf. cll paxillum
Gf. 9). ags. Sceat line (949). j
Propi-, prope-(proper-, propinqu-
(qq. v.) -are Ad. nehe-n, -ren; neken
(20), nahen, nawen (13). nechen (132).
nd. naken, nalen.
*Propiari (s/. propitiari) gnedig sin
(68).
*Propici- v. Propiti-.
Propyleum v. Procleum.
Propin-a 74 -atio (7. taberna) /d.
eyn Schenck; ge-sch., -senck (91).
sneck (sic 1). schanek (20). schincke
(19). schenckin(46).schenke (25). scheynke
(11). tabern (17).
Propinare hd. nd. sche-, hd. schi-,
se- (21) -neken. v messen (17). propi-
nauit eua ade mortem hat zubracht (65).
Propinatio(cf. propina) schenckunge
(20).
Propinator Ad.nd. sche-, schi- (18),
se- (21) -ncker, -nck (20), -cke (11).
Propina-, 7 promp- (122) -torium
Ad. ein schenck hus szm. gall. dréchoir
(122).
Propinquare 4d. na-, ne- (b, 90,
132), no- (70) -hen; naehen (67); zu-ná-
hen (134), -nehern(69). nd. naken, nalen.
Propinque /d. nd. na. Ad. nahe (17,
133), nah (1103), nohe, nach (67, 134),
nahet (75). nd. nae (11). nae- (132), na-
(1105), nach- (68) -by.
Propinquior nehester (75).
Propinquitas naherung (65).
Propinqu-ius, -us (sc110^) na-, var.
ne-her (110).
Propinquus /d. nahe, eyner der da
n. ist, ein nachster (6). zd. de de (29),
en de dy (23) na is.
Propitiare, -ri (gew. propici- uw. s.f.)
hd. nd. gnaden (18, 23, 76), gnedich sin
sim.; erbar-men, -nen (6). herwarmen
(21). hd. gnedig, genedig (75) sin ader
werden (17), sin, sein. genedich wesen
(11). gnedechen (19). gned (se 18). ge-
nedigen (67, 133, 152). ver-suenen (110b),
-sinen (1102).
*Propitiarium (adj. Br. Azer st. -ato-
rium) herlich bedde huif) (18).
Propitiatio Ad. gnedikeyt; genedi-
ckeit (4), -cheit 7 gnade (20); gnadi-
gung Po barmherez-igkeit (75), -lich
wurcklchkait 4 bewegung &oc. (65).
Propitiatorium (7. tabula aurea, dc.
3) ubarlit (2n arca Gt.). die toffel vff der
arch o. vff dem altar o. stóphüly (25).
hd.nd. bedehus sim. ein stat der gnaden
(8, 9, 65), gn. gots (15). des genedigen
gotes antwort 7 gulden tawfel vber der
archen (7) betehaws (9). gulden tofel
ober der areken o. bedehub (8). bet-
hauf (134), -huf) (110).
Propitius Ad. nd. ge-, g-nedich. Ad.
ge-, g- (8, 18) -nedig. gnádig (134). ge-
neydick (3). gnadiclicher (65).
*Propleuma &c. v. Problema &oc.
Propnigeon badofen (91). ofenloch
(116).
59
466 PRO
Propola (7. domus vbi venduntur vn-
guenta &c. &x.), ? bopola (Gt.), propala
(i. pandochium, pila, taberna, mera-
ria, mor-ala, varr. -ola 75) für-kauffer
(91), -keüffler 7 gremper (Das.). tafern
(15). ags. seafreidon (acc. pl. Hpt. 5).
propolas louppun Z tranchus (141).
*Propol-es, -is (116, Ki.), -eum (Sum.)
(xpónoAc; cf. poleos) wiz wachs (Sum.).
wit was (47). vor-stoD 2 -stütt; stopwax
4 bienhartz (Ki*.). wachwinden (116).
Propolim (7. portiea) «gs. stod (G1.
Aelfr.).
Proponere Ad.'vor-, vff- (20) -setzen,
i legen (65, 15, 110), -leggen (132); be-
scheren (65), dencken (19), vur- (20),
ge-d. nd. vorzetten, deencken (11).
*Proportiabilis gelijelich (20).
*Proportiabiliter glychlich (68 ?).
Proportio, porporcio (1) Ad. eyn
glichnis 7 gelich deil sm., gleichnuf) o.
gleich taile (134), gleichnisse o. gleych
teyl; ein verglychnib zweier ding (110);
gelich-unge szm., -nusse (68). gleichung
(4). glike (100). glich an erlichen dingen
(63). zuheb- 7 glich zusag-ung (65). etwas
gleichunge (9 Ann.). eben-messigkeit (75.,
65), meyskeyt (13), -unge (55, 17), -dei-
lunge (10), -glichunge (15), -gleich (1).
nd. en likenisse 7 hjk del. markt zol
o. gleieh nach der masse o. gleichtheil
(74. cf. Fr. 1, 6472).
*Proportionabilis das man glychen
mag (110). dz da mag zugelicht werden
(65).
Proportionalitas (Br.) gelijcheit (20).
Proportionaliter gelijclich (20).
*Proportionare hd. zu-, glich- (75),
gleich- (1), eben- (10, 19, 13) -mefen,
-messen, -metzen (12), -meyDen (13), Z
machen (1l, 75); glich machen (65, 15),
deiln (5), sin (21); zü massen (6), geli-
chen, glichen (46), zu-gl. (65, 76) zu ein
ander Z enlieh machen &c. (65) ; gleychen
(66, 134), teylen (1). v-t. 74 schaczen
(65). nd. to metten, liken, ge-l.
"Proportionator gelicher (20).
Proportionatus ge-lycht (68), -gly-
chet (110, 132). wol geschickt an sinem
libe (75).
Propositio (cf. problema)rat-iscunge
4 -nissida Z radislen (da£. Gt.). hd. md.
vor-setzunge, -settynge (zer beginnt
neue Hand in 23).fur-setzung (134), -le-
ung 7 -hebung (65). virlegunge Z frage
(90) eyn fore saeze (17). wursaez o.
volkomen willen (9).
Propositor furleger (75).
Propositum s. píc. vor-satzen (13),
-gesaez (21), Ad. -satz, nd. -sat, -ghesat.
opsat (132). hd. han vorsatzt (18); eyn
gantz, gantzer vorsatz. eyn gantz fur-
Satz o. (2« proportio) gleich taile (134),
glyehteyle (69). "vur- 4 vff-saeze (90).
viersatz 7? gantzen wil (49). willen (12).
hd. gantz w. volkomme-n (8), -ner gan-
ezer (9 Ann.) wille. vorgesaez w. (8).
vorbracht w. (15). gans w. (93), vele
(sc 22). gedanek (19, 90).
Propositus vorgesaezt (17).
*Propre nahe (11).
Propria res eigen gut (15).
Propriare Ad. eyg-enen (90), -en
(11), -en machen; egenen (13).
Propriatio eygenschafft (90).
PRO
Proprie (spr(. -issime 75) eigen- (65),
eygene- (20), aigent- (75) -lich.
Proprietarius eygenscheffter (20).
Proprietas hd. nd. eygen-, eingen-
(1105), egen- (19, 23) -scehafft, -schaff (3,
13), -sehap, -toem (20), -dom (11).
*"Proprisum de silua bivanc (Gr.).
Proprius Ad. nd. eygen. nd. egen.
Propter hd. nd. dorch. Ad. durch,
darvmb. zd. daer om (11). pr. me vmb
minet willen; pr. naturam der natur
halb; pr. oleum vrsach halb des olef)
(65). pr. preces durch gebets willen (75).
Propter-ea, -ia, preterea (alph.
propt. 11035) dar- hd. -vmb, nd. -vmme.
dairom (132). derhalben (69 Mrg.).
Propterhoe dar-vmb (68), -om (132).
Propudiare, -ri(11, 19) ver-scehmahen
(110), -smaen (132). virbuoben (19). ver-
M (11). onsechemel sieh to halden
141).
Fropudiosus vn-scham (68), -schemig
(110). onschemel (132).
Propudium horen-kote (109), -kot
(68). ein hoeren kot ef. bordele (132).
ein herin kutte (sic 110!). onscehemel
spyl (147).
*Pro- v. Proch-pudor.
*Propudositas onschemelheit (147).
Propu-, propun- (1) -gnaeulum, 7
-gnatorium (110 &e.) were £ brust-w.
(Gt). streich-w. Z bastei (Das.). brust-
(6), lant- (15) -wer (£. municipium »«
munire 75). wehrhuse Z berfridden (pl.
Fr. 2, 2309). wichüs; perfrit; ürkér (Bw.
740). wighus (93). Ad. berg-haws (9), -fride
(9, 74), -frede, -frid (21, 74). ber-fryde
(16), -frid (b^), -frit (93). pergfrid (2.
tristegium 75). berch-frede (12), -vrede
(23). burgfrid (49). werck breth (sc T).
hd. bol-w. beschirmung (65). vurburge ;
gryndel; rundeel (20). erk-ker (1), Ad.
;er, -el (49), -ener (18, 225). eriker (71).
arker (1, 3, 134). past-eyn (111), -ey (135,
i. promurale 75). tarref) (7. dilipodes
75). amana Z mans (pl. 86).
*Propugnale (cf. prc.) brust were (1).
Propugnare nd. vechten. Ad. nd. vor-
eU (13), -streiten (75). v'fóchten
Propugnator vorstreiter (75).
*Propugnatorium (»« propuneto-
rium; cf. propugnaculum) stosü- (6),
Stoif- (V) -ysen. stofeysen (74).
Propulsus virdrieben (20).
*Propultare vorstossen (8).
*Propunetori-um, -a (104) (cf. pro-
pugnat-, perpunct-orium ) stoz- (121,
Gf.), stoph- (104), stop- szm. (Gf.) -1sin.
stopf-ysen (6, 7), -eysen (74).
*Propun- v. Propu-gnaculum.
Prophan- v. Profan-.
*Prophanetice (v. exclamatorie) aus-
ruflich (74).
*Prophem- v. Prohem-.
Pro-pheta, -feta (65), -phetes wissag
(93). wib- (17), weys- (4) -sager. waer-
seger (20). ein seher der zu kuntfftigen
himelschlichen ding ; lerer; prediger (65).
profeet (11).
Prophet-are, 7 -izare, -isare hd.
nd. wis-, wise- (18), weis- (134), war-
(20, 110), wair- (132) -sagen, Z -sein (20).
kunfftige ding sagen (8, 9), kunden (20).
PRO
*Pro-phetator 7 -loeutor vorsprech-
Pro-phetia, -phecia, -fecia (65),
-phieia (55) (7. vatieinium 75) wys- (15,
110), wif- (65), wi- (759) -sagung, der
geistliehen dinge (75). waersage (90).
lere ? gotlich I. (65). prophec-ie (20), -y
(68, 132). phicie (5b).
Prophetica reuelatio ein fergesicht,
que longe est ab éntellectione natura (65).
Pro-phetissa, -vitissa (D^) Ad.
nd. wis-, wi- (18) -sagerinne. Ad. wis-,
weys-, wise- (0), war-sagerin. weisagin
(4). wiB-segerin (6), -seygerin (21). wairs
segersche (132).
, Prophet-izare, -isare, 7 -are (15)
wissagen (75, 76) geist- vnd heim-liche
ding (15). V'kundigen (10). propheti-zern
(23), -zieren (68, 110), Ad. -sern, -siern
(6), -sirn (18).
*Pro- v. Por-phirius.
, Prora (cf. puppis) der biet (Fris.), |
bieten (126, Pict., Ki*.). vorder-biet (93),
-teil an einem schiffe (74), -gransen (126,
Piet). gran-so (Gf), -sse (Das), -B (T4.
Ki*.), -S (Gr), -schen (Pict.) -us (Hen...
sceffes crans (Gf) schiffes grans (BM.
566). der grensel (Avent. cf. Sm. 2, 115).
schnarf (Keis. s. Gr. Wtb. 1586). spitz am.
schiff (75). plethte (20). plecht van t'sehip.-
(Kil. cf. pfligt Br. wtb. 2, 335). sehiff.
(8, 68, 74, 132. prior pars 8). pro-, pra-.
rt, -t (Gf. 9, 313. cf. Dz. Wt». 274). halme |
4. calamus t metrum ein verf) (14). i
*Prorectorius v. Crusibulus. 1
Prorepere (cf. proripere) zu dé
ersté nem (8). |
Proreta Ad. md. stur-, Ad. storem-
(21),styer- (18, 20),schieff-, schiff-, oberster.
schiff- (75) -man. Ad. stur meyster sim,
firschiffer (16). fh
*Prorigo v. Prurigo. l
Proripere (cf. pro-repere, -rumpere)
von erstem male faln (1). y
Prorogare, -ri (1) (cf. inr.) Ad. nd.
vor-bidden, Ad. -zehen sém., sten (85).
nd. -ten. Ad. vir-ziehen Z -sten Z vristen.
(20); v-ziehen, -ziegen (152), -byeden,
-bieten. ver-bietten (76), -langen (68),
-lengen (17, 132), -lengeren (110), -lenggen:
4 -tyen (11), -treken (132). Mi
Prorogatio virtrechunge 2 frist (20). |
verlengerung (65). |
*Prorosa v. Prosa. E
Prorsus, prosus (5b) Ad. ganez,
ganeze (19), genezelich (5^), gar vnd
ganez (65). alzumale 7 allergader (20).
nd. albedalle (106).
Prorumpere Ad. v^-, zer- (75) -stom.
sim.; virstüren (19); zu- (V), zer-storen,
i-steren (76, 110); brechen (8b); vf3- (20, |
65), zer- (75), zu-br.; faln (10), fallen]
(65); zu- (8), in- (10, 19) -£. vDfarn 7 hin
jnn-, hin fur-tretten Z frefelich ingeen &e.
(65). furher-rueken o. -rumpeln (15). nd.
vor-storen (22), -sturen (23); ver-schoren
(L1), -schoeren (133).
Proruptio zerstorung (175).
Proruptus ver-storet (68), -schoert
(132). zer-stort (1102, 134), -stoert (1105).
Pro-sa, -rosa (18) (7. dictamen a lege
meretricum — s/. metrica! — solutum 16)
gedithte (20). ein langs gedichte (93).
eyn Ad. slecht, schlecht, ledige (65), n.
|
PRO
slieht rede szm. slicehte reyd (13). stet
red (49). eyn prose (132). scurt (7. tomn-
sura Gf.).
*Pro-sagium, -segium (7. diuinatio
16) hd. wis-, weis-sagunge. nd. wisagynge.
*Pros-ayea, -euca (74, 147, Br., Gl. m.),
| -euche (Ki.), -eucha (129, Ki.), -enta (8,
9) (4. domus pauperum dc. aus poosuy,)
| eyn bedel- (11), betteler- (8) -huD. betler
haws (9). bruder-háuslein; bettler-ort;
| bethaus (Ki?.). armmanshaufe, pete, fleh-
ung (74). bedynge; der armen huys dair
Sy bidden (147).
Prosaice prose- (132), prof- (68) -lich.
Prosaieus (7. dictator prosarum 20,
a metro solutus 16) pros-erer (20), -en
| sehryber (110 sZm.) dyechter (19). ge-
| dithter (20).
Prosapia hd. nd. stam, slechte (22),
| ge-sl. sm. edel gesl. (8, 9). geschlecht
| in der gemein Z geschlechfí der geburt
der eltern (75).
Prosator brief- 7 buoch-tichter (93).
Pros- v. Pro-cenium.
Proseindere Ad. nd. vor sniden.
Pro-scissio, -cisio (64) ackerung (91).
| die erst a. (64).
Proseribere nd. in de achte don. A4.
in dye a., acht, echt (1), oucht (68, 69),
| auch (7, v6) tuon (76), thun, dun szm.
eynen yn die achtung tun (4). echten
|! (9). aehen (13). in den ban doen (132).
v^wi-sen (17), -Ben (21). vir- (20), ver-
(110) -bannen. vir-zellen 7 -zalt (7« pre-
seriptus; 20). ver-damnen (88), -bieten
(46). vorsehribin (8). vesten (v7). Ad. nd.
| vv. -vestnen (6).
Proscriptio Ad nd. dye, de achte.
| acht (7). auchte Z verfestung (74). ach-
tunge (1, 8). vor-a. (3, 5b), -wysung (5^).
echt (9). der weltlich ban (75). bannung
(68, 132). enlende (100).
Proseriptus (7. exul- £ releg-atus
75) hd. ein achter (8, 74); geacht (1, 8,
21); v-achtet (5), -aeht (73), -wist (17);
geecht-it, -et; eyn vor-wister 7 -acther
(bb). vor-achtet Z -vestet (22). gheatiget
(23). verdreven (81). gesant in das ellend
o. gelassen in die wustunge (75).
*Prosecari v. Prosentari.
*Proseetum bi- (80), bey- (74) -stal
(cf. $m. 3, 626). ausgeheufe von holtz
gemacht (74).
Proseectum (cf. prosieum ) 2. extum
(147, Br.). ingeweide (147).
Prosecutio Ad. volgung (110), nach- v.,
-fulgunge, er-f. (20), nd. nauolgynge e»
bono.
*Prosegium v. Prosagium.
Pros-elitus, -elieus, -iledus (65 var.)
cf. orthodoxus) eyn Ad. e-, nd. el-len-
er, bekerter heid (110), bekeirt heyden
(132), bebarte (b^. cf. conuersus bert-
ling sim? st. bekarte?), abekarder (23).
haide; fremder; herkummender; vffge-
samelt; proselite (65). auslendischer (9).
glaubig gast (8, 9). gloubig mensche
(85). em fremde-r (64), -n gelóben (25).
aimer der vB einem glauben in den an-
dern ? v) einem gesetz in das ander
gat (15). :
*Proseneta v. Proxeneta.
*Prosenta v. Prosayoea.
*Pros-entari, -eucari (74, 147, Br.),
PRO
-euecare (74, Gl. m.), -eeari (134 &e.) (7.
mendicare, cf. prc.) beteln (9). pet-en,
-telen; pieten (74). beden (141).
*Prosepio (cf. prosequi) foln farn Z
voln brengen (17).
*"Prosepire vor zunen (8).
Prosequi Ad. nach-, noch- (17), nd.
na-, v-volgen, Ad. -fulgen zm 6ono, in
gudim (17). erfulgen (20). foIn- (17), vol-
brengen (9, 17), -varen (9), -furen £
-bringen Z -enden (65). follen bringen o.
erin o. folle farn (8). eren (9). nach-
hengen, -kummen, -stellen (65).
*Proserpin-a, (7. chamsemelum 143)
rit-hachel (Sum.), -achel (Gt.). -aca (Gt.,
Sum., Ki*.), -aeia (4, Gf.), -ata (73 Kib.),
proserpentina (74) wege-rich (14), -treti
(f. g. der -yn 4), -trete (Sum.), -trede;
anatret (Gf.). weg-brayt (74), -tritt (Ki.),
-dritt -graló £ denngraf (13). boh. trus-
kawieze (4.-wee Kon. Nmn.) prospina-
eia crispel (17).
Proseuea v. Prosayea.
Proseucare &c. v. Prosentare.
*Proseuticus pittlicher (74). die sych
bedet (147).
*Prosicinu-m, -s v. Procisinum. In-
cisinus. 3
Prosieum (cf. proseetum) 2. signum,
prima pars eztorum (Br.) ; responsum (G1.
m.) des yngeweyds yrste of vorderste
deyl; bylde of teycken (147).
*Pro- 4 pre-signatio vermerckunge
15).
*Prosiledus v. Proselitus.
Prosilire (7. sursum saltare 15. cf.
labere) Ad. nd. vor-, vz- (20), ent- (110),
wt- (11) -springen. gnappen (75). wan-
dern (9). ver swigen (18. »« silere! cf.
Gl. m. 5, 489).
*Prosilitio vz springunge (20).
*Pros-ineum, -intum, -iuelium, -iue-
sium, -nesia, -nesium, -nicum v. Pro-
nesia.
*Prosma leiste (8). layst (9).
*Prosodyaeus der inlatin wort reht
betuten, Mrg. betónen (nd.2), kan (93).
*Prosopes (herba) ags. bete (942).
Prospeetor ein fursichtiger (65)
Prosper xd. luckich. Ad. nd. ge-l.,
-]Juekech Z -lukesam (23). Ad. gluck (10);
gluck-lieh, -ig (85, 1102), -ich (132), -sam,
-selig, -sálig (134). gliekig (110). glug-
(6), glich- (13) -sam.
Prosperare, -ri (225) gelücken 7
glucken (75) glocken (8). lucken (22).
ghe-l. (23). vordorn (8h. s&. -ern). redden,
dyen, wol zu sten (77). raden, dem,
bequinen (22^).
Prospere geluck- (20), gelück- 7
gluek- (75), gluckselig- (17) -lieh.
Pr. cedere oken (855).
Prosperitas Ad. gluek-heit, var.
-liehait (65); -samekeit, -samkeit, -seli-
keit; glicksálikikeit (134), geluckeit (20),
gelück 7 gluek (75). nd. ghelukesam-
heit (22), -ichet (23).
Prospicere schowen (9). verre- (9),
vor- (9) -sehen.
*Prospinaeia v. Proserpina.
Prostare zu kauff sytzen o. syn zu
vnkuscheit (110). veil syn zo onkuyscheit
(132).
Prosternere hd. vor-, nider-, neder-,
—
PRO 461
vnder- (b^) -werffen; vnder dye, den (152)
fuD, fuefj, fieD, füB (21) w. (17, 75),
tretten, slan szm., strauwen (21), streyen
(110), streigen (1105); in dye fuzse drü-
eken (4); strogen (7523); strowemn (755);
zü-str.(67) ; zustreuwen ; furstre-uen (134),
-wen (69); vnder- (nAd. nieder-) strecken
(1); nyder-slahen szm., -rabe schlagen £
vndersieh fellen 7 machen bliben ligen
&c. (65) ; nidder legen (20) ; neder-slagen,
-beygen (17) -werpen onder die voes
(132). vnder de vote w. 4 vor-w. (23).
vor-w. vnder de vote (22).
*Pro-sthetis, -stethis (rpoocr0(c 124)
pallen (pedis 111).
*Prostibri- v. Prostib-ularia.
Prostibula lantkenkia (Gt.).
*Prost-ibularia, -riularia (649), -ula-
trix (75) frawen-huserin (75), -wirtin (64).
*Prosti-bularius (adj. G1. m.), -tutus
(64) frauenwirt (64). huore-r, -nwirt (64).
*Prostibula-trix v. -ria.
Prostibulum (7. lupanar, fornix 1)
hd. huor- (64, 110), hur-, hurn- (8a),
huren- (1) frawen- (75), bede- (sec 93.
sí. prostrabulum ?) hus, Ad. -hufó, -husch
(bb), haus (1).
Prostituere verkauffen ein wip in
das frauwenhuf) 7 in das fr. geben o.
Ziehen 7 heruf) g. o. z. o. tragen (15).
vf5- (12), vff- (10) -setzen. ver-s.in ein offen
huf) (110). ze kouffen s. (68). zo kouff s.
(132). vDecen 7 ibel dün (13). obel dun
(b sim.). ouel don (23). eben düne (se
10). zu einer hurren (9), herberge (8)
machen. huren (85). ver-h. (15).
Prostituta huor, ear. versetze huor
(64. cf. pro.).
Prostitutio bestellung der hurerey
15).
Prostitutus
verhurt (75).
*Prostra-bulum (75), -lobium (23,
75. »« laube), labium (O».) schupffen
vor einem huse; vor- Z fur-lauben, -l.
an einem huf) (75). vorlouwe (0».). eyn
vorbou (23).
Prostratus nidder gelagit 7 vmb-
gestrauwet (20).
*Prosubiit spelkt (141).
*Prosubule 2. adménicula
stangen (116).
Prosurtendo 4. narratio (16).
*Prosus v. Prorsus.
*Proteetaeculum stede der sekerheit
(147).
Protectio schirmung (65 var.). be-
sch. (20, 65, 15), -schützung (75^), -sehatz-
ung (szc 7523).
Proteetor be-schutzer 4
(75).
*Proteetorius (v. parwus cyphus «4.
cf.erusibulus) kleiner kopff (74). krusen
(15).
Protegere Ad. nd. be-decken, Ad.
-schirmen, -schirbin (11), -sehuern,
-hutten (65), -schutzen (5, 75, 110), md.
-schermen, -scharmen (11), -sehutten
(225), -sehudden (22, 23, 132).
Protelare vor-tzen (12), md. -ten,
-teen, Ad. -lengen. v^- 7 offezihen (17).
ver-ziehen (1, 75), -zigen (10, 65), -len-
geren (110). virtrecken (20).
59 *
(cf. prostibularius)
hd. nl.
-schirmer
468 PRO
Protelatio vor-zihunge (9), -zyunge
(8) -lenginge (23), -lenninge (22). ver-
lengerung (75). *
Protelatus vorlenget (23). verzogen
(15). protelate vigilie langwachung (65).
*Protelum v. Prodeilus.
Protendere (cf. propendere) 7d. nd.
vor-recken, -strecken (6). for rugken (21).
hd. verrichten (Voce. ex quo).
Protensus v. Propensus.
*Pro- v. Po-tentilla.
*Protenus v. Protinus.
*Proteru-are v. -ire.
Proteru-e, -iter hd. mutwil-lich, -lig,
-dig (21), -likleieh (1), -leklich, -liglieh,
-elich 7 vngenámplieh (46); mütwillick-
lich (151) ; wider-spanniglich (68), -spenn-
iglich (69), -spaniglieh (75), -speniklich
(134). nd. motwillen.
Proterui-a, -tas (1, 75) mutwil-keyt
(17), -likait (1, 75), -lieh (5). motwill- 2
wedderspenn-icheit (23). wider spenig-
keit (6). widder-spennig (18), -spendigk
(21). weder-spenich (5), -spennigkeyt
(10). opisehkeit (8). streng. hertigkait;
drifft die wort an dz einer alweigen
scharpff zornisch wort vf) spricht (65).
Proteru-ire, -are (4) hd. mut-, nd.
mot-willigen. Ad. vermut-w. (b^), mut
willen, -willig sin s/m. wider-spennig
(69, 75), -spenig (134), -spanig 4 -setzig
(15) sein. w.-spenigen, vnwirDen (74).
*Proteruitus motwilligen (25).
Proteru-us, -s (152) hd. mutwillig,
-cher (D), -ger (eyn m. 21); moytwillich
(19, 13), wider-spenig, -spannig (68),
-spennig 7 -spanig Z -setzig ? stritig (75),
-spenyek (4), -spenstig (65), -drissig (49);
v-driDlieh (10), -drislichgen (13), -drofi-
lich (12); eigenrichtig 7 meisterlich (kKi?.),
hal starcker (65); op- (9), o- (8) -pisch ;
ytel (8). nd. mot-, self-willick ; wreet.
Protestari hd. be-, ge- (7) -zugen,
-ezeugen (19, 4); vndersprechen (68). nd.
betugen.
Protestatio beczeugung (4).
*Protieere for fallin (8). vor wert
vallen (9).
Proti-, prote-nus Ad. zu hant. drade
(b, 23). stappans (1017).
Protipsorium (7. pro-, [s4. promp-]
-tuarium) eyn rad (23).
Proto- in Druckschriften oft protho-.
Protocium v. Prothotorpium.
*Prothocollare (7. copiare) entwerf-
fen (15).
Protocolum Ad. nd. vorge-dacht,
-docht (17), -dochte (4), -dach (5), -dieht |
(18) schrift, schriefft (7), sehriff (5), nd.
serift, gew. mit dem Zusatze hd. dy man
noch, naeh(18, 4) vz schribet szm., aus
sehreibt (4), nd. déme na vt scrift (22),
de men na wil ut scehriuen (23). ain
geschrift die man ab schribt (76). ab-g.
(15). hd. eyn entworffen g. (75), brieff,
£ bild (7); ain verzeihung ain breffs(91) ;
eyn protocolle (17); copy, copey (134).
*Protocullus kreter (cf. proeurator)
7 vorsprechíi Zn jure spéritualz (9).
*Protochium v. Prothotorpium.
*Protho- , pro- (a/ph. protho-), 4
ato- (75) -logus Ad. vorrede. furnem-
lichste red (75).
PRO
Protomartir hd. nd. der, de erste
merteler. erst mart-eler (75), -rer (9, 74).
Protonotarius hd. der erste? oberst
schriber, ein oberster schreiber (4, 75),
obrister schr. (1), prief-schr. (55). nd.
de ouerste schriuer. der oberste nota-
rius (68).
*"Prothopalitens (sé. -patiens? cf.
-pathia 7. morbvus primoius Ki.) erst
der die marter leid, var. die da m. laid,
vnder den andern (75).
Prothoparens erst geberer
ersteruater (74).
Protoplasma erste machunge (8,9).
die erstschoepfung (64). erst geschaffene
creatuer o. ding (175).
*Prothoplasmus (cf. sq.) der erste
geschaffen mensch (4).
Protopla-stus, -ustus (68, 141, Gi.
m.) erst-beschaffener, 7 -gemachter man
(74), -b. mensch (75). aller erste gepo-
ren mensche (9). erste m. (8), machunge
(8, 9). hd. erstgema-cht, -tht (20). irst
gemaket (11). der erst vatter (64).
Protos erster (9).
Protospat-arius, -ruus (75) vorde-
rest 7 erst mit dem swert vor£ vor an
vor den fursten (75). swert-dreger (8),
-macher (9).
*Pro-thotorpium, -chodochium (838),
-tochium 7 pochotrophium (14:7) (i.
infirmarium pauperum, aus ptochodo-
chium, cf. protocium 4. xenodocium
a protos 2. primus Br.) siech-huf Z -stu-
ben (75). spital (88). gasthuyss (147).
Protraetio virzieh- (20), erlánger-
(Ki*.) -unge.
Protrahere Ad. vzehen, -ezihen,
-ziehen, -ziegen (1). gilego (prs. 141). nd.
vorten.
Protrimentum (cf. intritus) ge-
schnittene caldaunen o. sultzen (pl. xi.).
*Pro-, (per- Ziem.) -tula (mn?) viste
(Sum.).
Proturbare aus-(9), be-(8) -truben.
*Protus v. Procus.
*Prouanare v. Profanare.
*Proueetare furuaren (75).
Pro-uectio, -fectio (alph. -v. 134)
vurderunge (20). v'dirnisse (8b). forfo-
rung (1). furung (69, 70, 134). forunge
(66, 67). vor vornisse (23).
Pro-uectus, -feetus ge-furt (8b, 18,
65), -fuert (17). vor- Ad. -gefort, -gefürt
(4), -ghevort (28). verr-gefieret (66, 1102),
-gefuert o. gefordert (110 sm.). volfurt
(1) v'hauen (13). vol komen an dem
alder (9). foln-k. alder (8 szm.). pro-
ueeta etas d.(117). alter das zu vil jarn
kummen ist (65).
Prouehere Ad. furen (65), vor-forn,
-füren (4), -farn (7) foren (7); v?fuern
sim., firfaren (76), verfieren (7. proeul v.
66), furuaren (75), vurderen 20). nd. vor
voren.
Prouehi zu fordern (8). ezu eren
werden (9).
*Prouelia v. Pronesia.
Prouenire Ad. nd. vor-, Ad. fur-, ab-,
nd. af-, van veer(132) -komen. von ver-
ren kummen (68). fromen (3).
Prouentus eyn zcu gehorung (4. cf.
Fr. 1, 486). ein fur kummung (65, 110).
nueze (9, 65). frueht (20, 110). gefal (20).
(15 ).
PRO
hd. nd. rente. fromme (8, 9). frummen
(13). vrom (23). profijt £ eyn verre ko-
mynghe (132).
Prouerbiorum (//ber) das puceh der
spruch (1). dz buch der spruche (65, 75)
7 der bewerten warheit (65).
Prouerbium bi- 7 furi-uurti (Gtf.).
hd. nd. vor-, hd. fur-, by- (19, 49),
sprich-, spriech- (8), sprech- (b^, 7) -wort.
eim bewert w.; einlichkait ; bedutnif) (65).
bi- 7 spree-wor (13). for- (21), by- (995)
-wart. by- Ad. -spil szm., -spul (11),
"sprache (132), -sprach (68), -sproch (77),
-sprake (109), -sprocke (225). sproch d
berbort (71), webart (1) £ sprichwort.
forred (75).
*Prouesia v. Pronesia.
*Prouisci v. Proficisci.
Prouide vurstentlich (20).
Prouidens /d. fur-sehender, -sichtig.
vorsichtich (132).
Proui-dentia, -sio Ad.nd. vorsicht-,
vorsien- (11) -icheit sém. vorrat (13).
Prouidere Ad. vor-, fur-, vorbe- (11),
ver- (65, 75), vorhin ver- (75), voran-
(65) -sehen. ver-s. in versorgen wife;
furhin erkennen; vor hin bestellen ; nuez
schaffen &c. (65). versorgen (15). nd. vor-
sen, -sien (11).
Prouidus Ad. nd. vorsichti-g, -ch;
vorsienich (132).
*Prouinea (2//al. provenea) v. Per:
uinca.
Prouin-eia, -tia (134) hd. nd. eyn
lant. 1 -schafft (20), -schap (11). graefscap
(81). erzbistuom (93). eyn versorgung 4 .
eyn gegen einf) landf) (64).
*Prouineia adv. (7. celeriter) ylende,
gerade &e. (141).
Prouin-cialis, -tialis (134) von der
prouineien (i110 sZm.). von dem lande
(17). eyn profineial (ordimzs D^). Ad. nd.
lant-, Ad. land-, lantz- (46), landeD-,
land6- (134), ampt- (76), nd. lants-man.
*Prouise firsehenlieh (76).
Prouisio (cf. prouidentia) war- (85),
versorg- 7 verseh- (75) -unge. fur-bestel-
lung Z -sichtigkeit (65).
Prouisor vor-sichter (13, 23), Ad. .
-sichtiger, -seher, -seyger (21), -syender
(132), -weyser (13). vursieher (20). verse-
her (75), -cher (76). versorger (175).
Prouisus versechen (76). furgesehen
(65).
*Proui- v. Prophe-tissa.
*Prouocare v. Prefocare.
Prouo-eare, -rare (23) Ad. nd. rey
rai- (134), rait- (6), zu ray- (1) -tzen;
reytzen zu zorn (110); reysen (17, 225,
133). hd. an raisen (2); reyDen, reyssen
(D, 67), gram machen (110 &e.), v'ruffen,
vor ruoffen (19, 67), zu roffen (55), vben
die narren (75). nd. v'ruepen (11), resen
(23), terghen (132). an-verdighen (292b) .
-fertigen (74).
Prouoeatio reyczunge (20, 4). aufi-
& für-bott (126).
*Prouolgare v. Prouulgare.
Prouoluere nider o. furschalten (88).
Prout Ad. also, 4 als (76).
Pro-uulgare, -uolgare (cf. -mulgare)
hd. offen-, vffen-, nd. apen-baren.
Proxe-, proce- (q. v.), prose- (74)
prosa- (Gl. m.) -neta korn- (74), vnder-
————
PRU
| (91, Das) -kauffer, -keuffer 7 eyn tádi-
; ie vnd fürderer im kauff (Das). vnter-
euffel eins yden dings (74). keuff-el Z
lin (i11). steiger, druffschlager (8s).
saltz-messer, -muter, -fuller (74).
Proximare Ad. nehe-n, -ren (110);
| nahen. 7d. naken, neeken (132).
Proximus Ad. nehe- (4), neh- (10),
| nech- (15) -ste; neyst (12), der nehist
| (12), náchst (134), aller-nehst (v, v0),
-nehest (133), -nechst, -nachst (6), -neste.
nd. alder-negest, -neeste (132). eyn nahe
mock (7. consangwineus 17). nach freund
(pl. 64).
*Prucia v. Prusia.
*Pructa (st. trueta?) lampreyde (98).
Prudens Ad. wise, wyD, kluck,
chlueg (1) clug (64, 75), vernunftig £
bescheiden (75). listi-g (4), -ck (3). fur-
sichtig (65). froet, wiBende, konde (20).
nd. wis, wijs, klock.
Prudenter clug- 7 vernunfftig- (15),
wyD- (20), weiB- (v6), verstánd- (kia.)
| -lich.
Prudentia clug- (75), kluck- (5, 65),
glugk- (21), Ad. nd. wys-, hd. wyD-heit.
nd. klocheyt. wyt-Z fur-sichtigkeit (65).
tugentlicher werken wiserin und uebe-
rin (7. recta racio agibilium 95).
*Prugina (7. fragum; aus pruina 7.
|frigus Br.!) erber (76).
*Pruina v. Brinna. Bruma.
Pruina, pruma (152) Ad. riffe, ryff,
ryiff (19), rieff (125), reyf (9, 4, 134),
richfe (13). nd. ripe, rijp, rife (saxonice
422»), isel (107. ij, hij-sel pr. glacialis,
|stiria Kil). dufft (Hen. wetter.).
*Pruina (»« pruna) glu-d (5^5) -dt
(64), -t (16).
4 *Pruina (2c prunum) kreke (r09).
*Pruinare Ad. riffen, r. vallen (110).
nd. ripen, rijmen (107); i- (107. ij- £ hij-
|Kil.), gi- (11) -selen.
*Pruire v. Prurire.
*Pruma (cf. pruna) glot (7) amere
22b).
*Pruma v. Pruina.
*Prumella (sz. prunella? cf. bru-
ella?) prum (8).
7| *Prumptum (sí. promptum) karo
(Gt. 4, 238).
| *Prum- v. Promp-tuarium.
| -Prumul-us, -is (7. paranymphus)
ruteboto (Gl. m. cf. Gf. 3, 82).
| *Prumum pflum (68).
*Pru- v. Pro-mulare.
*Prumus (cf. pru-mum, -nus) ein
flumboum (68).
Pruna (cf. brune, pru-ina, -ma)
d. gluot (93), gluet (75), glut, gluyt
133), gloyt (12, 13), gligennig (7?) glitte
49). kole (20). gluende k. (10). bernende
- (132). ein brinnend kol (68). koil (7).
zlod (23), golt (sc 92) de igne.
*Pru- v. Bru-natieus.
*Prunella (aus) prunellen(140).(Aerba)
rawnwurtz (74). braunellen, gulden
nsel (135). pi. slehen (1). schlehen (6).
morbus) bráune (&Ki.).
Prunellum kriech, slech, spiling (74).
Prunellum album spille (9), -inck
17) -ing (17 wrg.).
"e
PRU
Prunellus spilen bawn (9). kriech-,
(uy spumm ; prunlein; kleineysenkraut
74).
*Prun-eolum, -ulum schlehen, w/.
sleen, sleewen (116).
E. scharley, groDeysenkraut
74).
Pruni-eeps, pí. -eipes ?. gr. pyro-
labes (125) fewerzang (111). gritte
(125 Mrg.).
*Pruniens v. Prurigo.
*Pruninus pflawmbewmen (9).
*Prunulum v. Pruneolum.
Prunum plume (17, 23). Ad. pflu-me
(9, 66, 1105), -mme (93), -m (6, 16);
pflau-me (70, 73), -m (B, 134); pflom
(91), prume, praume (73. «wett.), prune
(67), vlumen (13 wrg.), flum (1102), crich
(*1), spenling (91). nd. pruum (11),
pruym (132).
Pr. asin-inum, 7 -arium (116) rof
fphlume (125). nl. pispruyme (116). bock-
hoden (pl. zr.).
Pr. eandiecans wynfphlume (125).
Pr. cer-eum, -inum spiling (125
s/m.). rosspflaum, nl. witte rospruyme
(116).
Pr. damaseenum damascen (91).
máscheu (111. Z. q. maschen $m.). quet-
schen, blaw spilling (116).
Pr. deeumanum /. eierpruyme (116).
Pr. duracinum (cf. h. v.) kuetzer-
ling (125).
Pr. gree-um, -ulum, serotinum
krichen o. herbstslehn (125).
Pr. nanum xm/. croosken, palloken
(116).
Pr. purpureum blaufphlume (125).
Pr. siluestre schlehen, pinserling;
bilsen (p. Alberus cf. Gr. Wtb. 1l, 30).
Prunus (cf. pri-, pi-nus) spenilinch
(Sm. 3, 569). hd. nd. plumen-, Ad. pru-
men-, pflaumen- (134) pflaum- (9, 4),
pflum- (1105), pflumen- (49, 66, 110),
phlavmen- (3), bramen- (76), kriech- (46),
nd. pruum- (11), pruym- (132), blumen-
(23) -baum, -bom.
Pr. siluester sle (85^).
Pruriens juckende (20).
*Pruries v. Prurigo.
Pruriginosus Ad. grin-ticht (11),
-dig, 7? reudig (134), £ rudig (69); reidig
(64€, 76). rude (manig r. 645; in 64
mischt sich die Glosse zu phanaticus
ein). gretzig (v6).
Pru-, pro- (94, 121, 133, H. 5) -rigo
(£. ardor carmis 110 &c.) pruri-es, -tus
(é. seabies 110 &e.), -eus (133), 7 -gus
(14) pruniens (76) (cf. petigo, im-p.)
hd. jiuchido Z iukiligi (Gf. 1, 593); juck-
unge, -enisse (85), -her (1), -en (67); juk-
chen (2); guck-eun (55), -ung (125). Ad.
nd. iock-unge (20), -inge, -en (132). ags.
gyec-ae (Hpt. 5), -inis (94). dab guckn
Scoben (stoben? 17. vrm. — Sschaben).
schabeZ kretze(15). kratz (93).schob-,varr.
schób-, scheb-, Z rud-igkait (65). schorf
(8, 93). schurff (20). grint (3, 17, 67). Ad.
scharff, der scharffe (4) grint, grunt (18).
kretz, rawde, grind (74. cf. porrigo
rud (6, 25). rau- 4 rew-den (15). beissung
(Das. kraw-ung (110), -inge (132). pru-
ritus rudig (25). reudig; glueget 7. igni-
tus (75).
PSE 469
Pru-rire, -ire (134) Ad. iu-, iü- (151),
gu-, nd. io-cken. luckeyn (18). yoken
(22). scapen (Gt.). krewen (9). krauwen
(20). kuczlen, raiezen, enczunden (65).
gluegen (Z. ignire 75).
*Pruris (cf. pruri-es, -go) suirro (81).
Pruri-tus v. -go.
*"Prurulentus (»« pur.) eyter-ig (9),
-ik (8).
*Pru-sia, -ssia (4, 70), -eia, -tia, -tea
(17), -xia, -xcia (68), brussia (75), pro-
eia (18) Ad. nd. prusen-, nd. prutzen-, Ad.
prewsen- (4), preuDen- (110), preussen-
(10, 134), pruyDen- (132), pruDen- (68,
152), prussen-, pruschen- (1), bruschen-
(-tea, prusen -sia 17), brussen- (6), bru-
zen- (13), breissen- (76) -lant, -lan (13).
prewssen (1). preysen (11).
*Pru-tenus, -thenus, -tinus, -teus
(22b, 75), -xenus (67, 152), -ximus (69,
134) hd. eyn pruD, prufe (152), prusse, '
preusse (70), preufb, priBe (10), pr1D (67),
prufer (5), pruys (132), prieD (77), prusch
(1), brusser (6), breiB (76), brif) (752).
bryss (755). nd. en, eyn prutz-e (22,93),
-en (22b).
*"Prutia &e. v. Prusia.
*Pruxi-a, -mus &e. v. Pru-sia,
-tenus.
Psallere psallieren (88), -tern (1,
23), -men' sprechen o. lesen (65). Ad. nd.
singen; vro-, ad. vreu-, Ad. fre- (4),
frau-wen. Ad. lob-en; -sagen £ -singen
(65). frolich sin (110). blyde wesen (132).
Psalmigraphus salter schriber (8,9).
Psalmista psalmen leser (75).
*Psalmiterium salter (9).
*Psalmodas (si. psamm.) grief) o
das dauon das gr. kumpt (74).
Psalm-us, -os sa- (D3b, 23), Ad. se-
(20), psa-Ime. gotes lob (9). lobgesang ;
psalam £ -ter (65).
Psalt-a 7 -es (v, psallens 110) speel-
baen (131).
Psalte-rium, 7 -S (1) (v. znstr. mus.;
gr. i. q. hebr. nablum /at. organum
Br.5 7. ludus, liber psalmorum) salmharfa
(Gf.). psalter-y (64), -ium (/udus 93), -ie
(instr. mus.) & salter (93). salteri ein
saytenspil o. psalter das puch dauids
(14). hd. nd. psalter. sautel (nstr. mus.
82). hd. selt-ir (bb), -er; eyn buch daui-
des. »d. en bock (23), b. dauites (22).
Psa-, pha- (8) -1tes salteri- (14), sal-
tir-senger (8, 9), -singer (9, 74), -slaher
? -spieler (74). psal-terer (53b, 23), -tener
(18), -ner (1). salter (22),
Psaltria eyn psal wyb (110), speel-
wijff (132).
*Psaltrix eyn frawe die in dem salter
kan (18). eyn psalter-sche (52), -ersche
(23), selterschen (21), psalm lererin (7),
psalliererin (76).
*Psana v. Ptisana.
Pseca-s, -des (125) (cf. persecado)
melthau (125). staub-, sprutz-eten, m4.
stofreghen (116). wenn esspreet; prouerb.
dexaósc Gpfpov vsvwGoat Oppenheim
gieng an dem funcken an (114).
Pseudinum gabel (Sum.).
Pseu-, psew- (1), pspeu- (5^) -do
(V. falsus t decipiens Br., f. doctor 65.,
f. propheta 110) vals (100). falseh (88).
falsche prophete (8). en falü propethe
410 TE
(b^). eyn foch prophet (18). falscher pr.
(1). wissage der falscheit (75).
Pseudochristianus falscher kristen
(15).
Pseudographia valche (9), falsch
(15) geschrift.
Pseudographus lugiseribo (Gt.).
falsch seriber (8, 9). falscher schriber
(m5);
Pseud-olus, -ulus (75,110) (« pseudo
i. falsus et dulos 75, Br., dolus 76. 7.
seruus) falsch (8). falscher knecht (75).
Pseudopropheta falscher prophet
(15).
*Pseulatrum v. Psilothrum.
*Pseu-stus, -stes, -tes falscher zeug
(15). j
*Psiat-um 7 -ium (díadoc) matta
(141, Gf. auch lat. Gl. m. b, 506).
*Psila-, psile-, psylla-trum &o. v.
Psilothrum.
*Psillios coriander (24).
Psyl-, psil-, psi- (18, 74) -lium
aquileye (10). akeleysate (13). agley
(14). flóh-, pestilentz-, psyllien-kraut (Ki.).
pfauenspiegel (Fr-). corrandes (74).
Psilothrum schmárwurtz (126). ger-
berbeize (Fr.). psila- (101), psyla- (130),
psylla- (86), psile- (1315, 141), pseula-
(74), phila- (24, $5, G£.), phile- (Gt.),
pila- (87^, 146), phipha- (47) -trum,
psila-trium (Gf), -erum (7) slei-pha
(131b, 141, Gf.), -fa (86, 130, Gf.). schlieff
1 sayff (74). steipha (101, -trium Gf.).
schiphe (85). sera (sepa? 872, 146). sepe
(24, 41). senfà (1).
Psythia repa (Gt.).
Psit-, psi-, psy- (111), (phi-, fi-, si-,
Spi-, spsi-, pi- qq. v.) -tacus, psit-achus
(121), -atus, -ieus, phi-tieus, -ssitocus
(D, vit-aeus, -atus, -ieus /d. psit-ich
(Gf), -tig (73); sitich, -tich (74, 1102),
-tig (73, 111), -agus (65?), -ockus (642),
-kvst (87), -kunst (Das.) ; syt-ich (9), -ikofj
(645), -tieus (68); sie- (10), se- (12) -dich;
hineust (121), sickust (126); pap-agey
(70, 1100), -egeye, -egey, -egauwe (19),
-agoy (Ki*.). nd. sedec, seddeck. wide-
hoppe (psitaeus 3).
*Pspeudo v. Pseudo.
Pti- (cf. pi-, tip-, ti-, dip-) -sana,
ptysones (136), ptiphsane (Gf.), psana
(101) geschelte (8, 75), geslechte (9)
gerste. gersten wasser (9, 75, 110). lin-
sam-o (131, Gf), -e (101). fesa £ spriu,
md. spridu (Gt.). schar-bier (11), -ber Z
kavent (109). schenckeber Z scherbier
(141). dyn- (110), dun- Z schym- (132) -byer.
maltz (91, 125 Mrg.) máltz (111). ags.
berecorn berendae (136).
Pti-, pthi- (141), phti- (Gr), tip-
(121, 12315, G£.), ti- (127, 130), ta- (131b)
-sanarium, tipsanerium (74) i- 7 chi-
sinaria 7 zisinarium (Gf. 6, 684), iisa-
norium (Hpt. 5) spicha-r (141), -re (130).
spi- (1215, Gf£.), spih- (127) -chari. chasto
(131b, Gf.). stamph (121, 131b, Hpt. 5. Gf.).
stampff, morserstrempffel, melpeutel (74).
biervaf (68). dyn b. (110). dun biervas
(132). seheneke-, scher-biers vat; vat
dair men garstenwater in suydt (147).
*Ptisanum gerstenwasser (110, 132).
, *Pti- (cf. ti-, aus phthi-) -sicus longen
Ssieche (10). lungensych (19). dempich (20).
PUB
*Ptysones v. Ptisana.
Ptochodochium v. Prothotorpium.
*Puba v. Pupa.
*Pub-are, 4 -ere 4 -escere (66 &c.) (7.
erescere) hd. wachsen. nd. wassen.
*Pubeidrum v. Pulatrum.
*Pube v. Pubo.
*Pubeba (st. eubeba) eyn cubebe (5^).
Pubeda v. Pubeta.
Pub-er, -is (cf. -es) Ad. man-, £
iungman- (75), 4 frauwen- (5^) -zeitig,
-ezeittick (4), -ezeittig (2), -zetig (1),
-Zidig, -zidich, -cidich (b^), -sitigk (18).
nd. man- £ vrouwen-tidich. Ad. nd. iunck ;
iunck-, Ad. iung- Ad. -bart, -partiger (74),
-ebert (225), -ber (23), wort (18).jüling
o. fruchtber (8). junger von XIIII jaren
(9). volwassen (132). wolgewachsen (s?c
110). vnder har (puber 1).
Pube-re, -seere, -rare (64) (cf. pu-
bare) Ld. nd. wassen. hd. wachsen, bart-
w. (9), har w. ezwischen beinen (-scere
4) w. jung hair (0), waschin £ bart- w.
(b), hare-w. (8), wach sin (sze 18), waDen,
vw. (21), ruch sin an dem bart 7 alib
Ou barten (126), ersten bart aus losen
9). zu vogk-, volek- (755) -parn iaren
kommen (75. cf. vogtbar Sm. 1, 625 sq.).
*Puberta (2. q. erescit im cute) ein
war- (9, 74), wor- (4) -ezel, -tze 4 -tzlein
an prustleim (74).
Pubertas man-zeitikeit (75), -ezait-
tichait (2), -zetikait (1), Ad. -zidichkeit,
nd. -tidicheit. Ad.nd.iuncheit. hd. iunckeit,
iungheit, iugen-d, -t(9); jogunt (8), zuch-
tikeit (18). 10cht 7 ioncheit (132).
*Pubertim kynutelichen (13).
Pubes Ad. iung, junck, j.-bart, -hore
(18). nd. iunck-bar (23), -vort (22). jung-
har (75), -hair M iunchar (100). scham-
hare (pé. 15). milceh- (5), mellieh- (23),
melek- (22) -har. erste bart (8, 9). der
erst gauch (126). iuncheit czidig zu der
her (17). vngebartet (110). ioecht 7 ionek
(132). viertien yar (11).
Pubescens wachsende (8, 9). hare-
stossiger (65).
Pubescere v. Pubere.
*Pube-ta, -da, bubeda (a/ph. bup-
141. cf. bubis Gl. m.) Ad. jung-eling,
-lin (1105). iongeliak (132).
Pubetenus by den Ad. heyme-, heme-
(17, 133), haim-lichen, «d. hemelken
haren, Ad. harn, hern (18), hayren (133),
nd. steden. bey heymlichen haren (3).
ezu (3, 11), by (8) dem alder, def3 ers-
ten barez (1T). ezu den jaren (9). beij
dem scham har (76).
*Pu-, gu-beus (p?scis) stintz (74).
*Pubiea (cf. pumex) bombse (17).
Pubis v. Puber.
*Publes, puples (23) (aus pubes »«
pupillus szm.? cf. poblex) eyn june
her-e (23), -re (8^).
Publieanus hd. ein offen (65, 69,
134), offner (68), offenbar sunder; uffen
sinder (49). offenbair sonder (132). open-
bar zunder (23). wucherer (20). zoller
die weg gelt entphahen (p/. 68). agauuis
7 achiuuiz firinari (Gf.). ags. avisc feri-
nend (Gl. Aelfr.).
Publieare, 7 pupletare (76) Ad. nd.
offen-, open-baren, -bore sin ader machen
(17). gemeyn m. (110, 132.
PUD
Publieatio offenbarunge (9).
Publieatum kaacuuissot (Gf. 1, 137).
Publiee augiuuis (Gf.) uffenberlich
Publieum offenstat; gemain volek;
in p. jn offenwarung (65).
Publieus Ad. u-, o-ffenbar. gemeyne
s 132). apenbár (23). eyn openbarer
*Publites v. Poblex.
*Pub-o, -e (Sum. (s& bubo) huwo
(141). vfe £ vue (Sum.).
*Pubula v. Bubula.
*Pucio putz an ob6) (74).
*Puetillus v. Pictileus.
*Puc-tus, -ecus (76), -us (4, 74, 75)
(aus putere »« putz »« mucus?) rotz
(8, 9, 4. 15, 76), putz (74) in der nasen
(8, 74). nase tropfe (9).
*Pude- v. Pudi-bundus &c. |
*Pudell-a, -us (3, 28, 4, 74), put-el
7 -ellus (Gtr.) darm (Gt.). mast- (9, 4, 74) —
ars- (1105), ar(- (68, 110, 132), ers- (11), -
quat- (69, 70, 134, Ob.), quayt- (66, 133, —
151, 152), geweit- (67), qvack- (19), bach- —
mo pack- (28) -darm, -darme (66, v0, .
133). y
Pudenda schamheit von (68), scham
der (110), schemelheide van (132) mans -
nen £ frauwen. mannis 7 fr. gemechte :
(8, 9) 4 sechemde (9). p
Pudens schamech (20). schem-ender
(110), -el (132). scamel (107). 1
*Pude- v. Pudo-ratus. M
Pudere hd. nd. sche-, Ad. scha-4.
Schey-men. emp. pudet Ad.nd. schamet '
(11, 20). hd. schemet; if, eD, es seh.
ef schemmet (69), sehemt (1102). es -
schempt (110^). schámt (134). het schaempt.
(132). hatschand (63). schemein (-mem?5).. -
*Puderos- v. Pudoros-e, -us. !
*Pudex v. Podex. T:
*Pud-ibunda,-or Ad. scham ; schem-e -
(19), -de, Cende adv. 133), -ikeit (7); -
scham-, schan-, scheyme- (21), scheme- -
(28, 67) -de. schempt (132).
*Pudi-, pude- (67) -bunde Ad. scham:
hafftiglichen (110); scheme-lieh, -nde -
-de (67, 152). scehmemende sc 151).
Pudi-, pude- (67) -bundus Ad. nd.
scheme-, Ad. schem-, scham-lieh. Ad.
Scham-, sehem-hafftig. schemel (132). -
Pudiceschemig;reyn- 7 kuef)-lieh(20).
*Pudieia schemicheyt (23).
Pudicitia hd. scham (1), scham- (61
68), scheme- (133), schem- (110), kusehs
kuf-heit; scheme-, schámi- (134), schas |
mig- (6), scheymedig- (21), reynne- (20)
-keit; sehemde (8), schande (9). schemel: '
heit (132). Ad. ku-, ki- (67), keu- (110. |
134), nd. kui-scheyt. |
Pudieus kuysch (11, 19, 132) Ad. .
kusch, kusche, ein kunseher (65); keuseh.
(110, 134), kueB. 7 reyne (20), kuschis X
mutis (8), kewsches m. (9), schamhafft |
o. reyn (68); sehà- (2, 134), sche-mig. |
schemel (132). ; |
Pudor v. Pudibunda.
Pudo-, pude-ratus sche- (9), sehem- :
(8), scha- (10) -mig. be-schamet (68),
-schempt (1105), -schaempt (132), -schemt |
(1102).
*Pudorem v. Poderis.
OB Rr
PUG
*Pudo-, pude-rose schame- (68),
scheme- (132) lich. schemig- (1102),schem-
| (1105) -lichen.
Pudo-, pude-rosus schame-l (20),
-nde (11, 20). sehemig (110 &e.).
| *Pudorus schamhafft (68). schemel
(132).
*Pudredo v. Putredo.
*Pudus(s/. prudus Gl. m. ?) vvise (104).
Puella junc-frauwe (17), Ad. -fraw,
| -fraw, nd. -frowe, -froweken (22). Ad.
| jungfrauwiehin (5), jumpfrauw (19),
iunffrawe sm. junge dirne (8). eyn diren
(6), dyrn (16), tirn (Y). doeht-er (110,
-erlin 7 clainü magtlin (65). techterlin
(76). meitel (75). maghet (132).
Puella cypria hohrmedichen (125).
| Puellaris kint- (20, 23), Ad. jung-
| frau-lich.
| Puellula eyn ecleyn megtlin (110),
megdken (132).
Puellus kint (11). eyn kleyn kynt
| (21). kindel-in (8), -eyn (9).
| | Puer Ad. nd. kint (vsque ad XIII
annos 91). knecht (8). knape (7. famu-
lus 23).
Puerilis Ld. nd. kint-lich, -lik. kynd-
isch (110), -esch (68). der mit gouckel-,
| varr. gokel-, gogel-werck, var. gockte
weck, vmgeet (65).
Puerilitas hd. kintheit.
"Pueritia /d. nd. kint-heyt, -lich (23).
Puerpera hd. dye daz kint dreyt
sim. nd. de dat k. dreget, drecht; die
eyn k. gebeert hefft (132). Ad. eyne dy
| do swanger get 7 ist sim.; gebererin;
kint-g., -betterin, -bettersen (19); chin-
|! delpetterin (1). kinder-geberer (20), -ge-
bererynne (5b), -winsters (11). krám-
vruw (109).
Puerperium Ad. kint-bette, -bet,
-bed 7 seD wochen (17); dez 6 wuchen
(Do). Ad. md. kindel-, kinder- (11, 109)
hd. -bette, -beyt (11). nd. kraem, erame
(147).
*Puerperizare crame of kyndelbed
liggen (141).
Eae (cf. phupho) hertereta (Gf. 4,
593).
Pugil hd. nd. kem-pe, Ad. -phe (152),
-per, -pher, -pfer, -p (8); kimp (13),
kampf (38).
*Pugi- v. Pugil-latorium.
*Pugil-ium v. -Ium.
*Pugilla ags. gripe (942).
Pugilla-r, -ris, -re 7. gra-phium (75),
-ffanus (1), penna £ cormu 1i tabula
manuals (Bx. $vm.), stilus 7 seriptorium
2 die-, dip-tiea (75). stil zu schriben
(13). sehrib-tafel (75, 88), -zug (15), -züg
(25), -feder (93). sehreyb vedir (9). ta-
fele (100). taffel (20). dauel (85). tau-la
2 -alih (Gf.) wahs tauile (104). hant-
tabula sm. (Gf.) -tafil (9), -tafel (110,
132) -taphel (4), .-tofil (8). griffel (1,
28, 71).
*Pugillar kemper (23).
Pugillare, -ri Ad. nd. kempen, vech-
ten, eamp-v. (147). hd. kempfen, kym-
phen (7), fethten (20).
Pugillator (7. pugil 110 &e.; qui
bene scit artem pugillandi et mom exer-
cet; pugil dum pugnam. exercet 16) hd.
PUL
nd. kemper, eampvechter (147). striter
(8). streyter (9).
*Pugil-, pugi- (4) -latorium (?. pa-
lenodia 75, locus pugnandi 16) ein kamp
haus (4). kempffstat, v/g. schrancken (75).
Pugillatus kamp-heit (20), -vechtyng
(147). kemp-inge (132), -ffung (68, 110),
-lieh (19. cf. sq.).:
*Pugillieus kempe-lieh (20), -lic (11).
campvechtliek (147).
Pugil-lum, -ium (a/ph. -lum 134)
(£. lus Br.) Ad. nd. tafel. taffel (69).
duel (133). hant- (8 &e.)), ayncig h.- (9)
-fol.
Pugillus Ad. fust. klein f. (93). fuyst
(19). ein clein fustlin (110), vuystgen
(132). feu-, var. feyn-stlin (64). fünstle
(Das.). feustel (75). gófe (Sum.).
Pugio 7, rumphea 75), punio (a/ph.
pugio, « puniendo, 7. elunabulum 76)
swert (20). hd. kemph-, kempff- (75),
kamp- (8, 17) -swert. stecksweirt (132).
ein basler- Z stech- 7 seyten- (14), swert-
(DP), stech- (10, 12, 75) -mefer (7. tru-
sile 7 suiculus 75). swert das zu bei-
den siten scehnidt (7. aneeps 75). sticher
(126, Das.). stacher, nl. dagghe, poniaerd.
(116). tegen,var. degen (64). einlanger d.
(110). stech-d. (111). stoeB-d. 7 poeck
(125). beDeler (19). toleh (116, 126). doleh
(Das.). purdun (Sum.).
Pugna, pungna (22) hd. nd. vecht-
unge, inge. fethtunge 7 kamp (20). Ad.
strit, streit (134). kriegk (4). krigk (21).
krig (18). krieh (5). krike (14). kiff (22,
22). scharmitzen (91).
Pugnaculum ercker 7 eyn kleyn
thurne (77).
Pu-, pun-gnare Ad. nd. ve-, vei- (3
fi- (17), fai- (6) -chten. vechtegen (23).
hd. stri-ten, -den. streyten mit fewsten
(9). gifuuston (&t.).
Pugnator kempe (20), ve- (132), fe-
(68, 132) -chter.
Pugnatrix vechter-in (68), -sche (132).
*Pugnatura strijt 4 kamff (20). strid
(11).
Pugnax Ad. nd. vechtich, fethtich
(20). Ad. strit- (17), kriege-, krich-lich ;
krige-cht (18), -r (14). streitbar (134).
stryt-bar (69, 110), -achtich (68, 132). nd.
kifflick.
Pu-, pun-, pon- (55) -gnus Ad. nd.
vust. Ad. fawst (1, 9, Das.), fuest, funst
(Das.), fust (759), faunst (759, 134), füste
(13). vuyst (132).
*Pula 2. m2gra (136. cf. pullus).
*Pula zugebruch (16) Cf. polea Z4.
trochlea (Gl. m. md. poleye sem. cf. Dz.
Wtb. 709)? pila? pulume?
*Pulagium v. Pulegium.
d
*Pulatrum eyn federn bedt (17). pub-
cidrum veder bette (9). Cf. puleita.
*Pulcin-a, -us (Gl. m, Sum.), -i (pL)
(cf. Dz. Wtb. 710) hóninchil (121). hunich-
lin (Sum.). pé. hanch-li (G1. Cass.), -ili (Gf.).
pullieini huoninchli (104). pullieulus
hónichin (9).
*Pulcio v. Bulcio.
*Puleita (aus eulcita »« puluinar;
cf. pulatrum) uederbete (121).
Pulere schonlich (76).
|
PUL 4171
Pul-cher, selten -eer hd.nd. schone,
schoen (11, 132). Ad. schon, seone (17),
hubseh (7, 65), hibseh 7 suberlieh (46).
nd. zu-, su-uerlick; vrisch 7 gheuestolt
(22b).
*Pul-ehrifieatio, -tura, fulcimen,
eultu-s, -ra tzyer-yng, -heit (147).
Puleh-, selte» pule-ritudo Ad. nd.
schon-heit, Ad. -ekeit, -de (b^). schoen-
heit (132), -de (20). schene (91). hupsch-
eit (V), -kait; ordenlichkait; zierlich
dapfferkait (65).
*Pu- v. Po-ledra, -ledrus.
Pu-, po-legium, -leyum, pollegia
(942), pul-agium, -legium (76), -eum
(136), -ium (94), -ia (110 &e.), boláium
(87, 146) hd. nd. poley (m. 4). hd. p.-
krut, -kraut, -kruit (18); pulera (141),
-e (93); polay (1, 74), boley (17, 76);
bolai- (6), polant- (75), polen- (4), poleyen-,
nd. polleygen-krut. bolayenkraut (134).
nd. poll-ey (11), -eie (22); polue krud
(22), poleye kruyt (132). poleige (pol.
87). pülele (95). bolan (21). balen (19).
bolag (bol. 87, 146). bekebum (11). as.
duergae dostae (94, 136), dweorge dwosle
sim. (Nmn., Bsw.), dweorges dwostle, hzel-,
brodher-wyrt (942).
*Pulenta (cf. polenta) ags. brug (94,
136).
*Puleum v. Pulegium.
Pul-ex, -ix, (94, 136, 141), -lex (1102)
hd. floch, floche (91, 132), flouch (67),
floich (1), floech (290), flóch (10) ; ein (1105),
eine (125) flohe; floe (19), vloge (13),
fluch (5^). nd. vloo, vlo*. ags. fleah (94),
floc (136). beuse (115. cf. Gr. Wtb. 1749).
*Pulga (7g. saccus eoreus 4 esearius ;
cf. bulga) pulgen (175).
*Pulgones (equitis? cf. prc. ?)
(104).
Pulieari-a, -e (19), 7 pulios (Br.)
(cf. poliearia?) flohen- (64, 125), flehen-
(123), flech- (91) -kraut. ack-eley (11,
19), -aley (1105). akel-eye (68), -ey (132).
aglei (1102). wegbrait (91).
*Pu- v. Pul-linacium.
*Pulium v. Pulegium.
*Pulix v. Pulex.
*Pulla v. Bulla.
*Pulla (Z.vestis nzger 16. cf. pullatus
&oc.; anders Gl. m.) hd swarez cleyt,
gecleyt (8). ein sehwartz cleid (110).
*Pulla-rii v. -tus.
*Pullarium hunerkorp (110). hoener-
korff (132).
Pull-aster, -ulaster (88) iungerhan
(111). henlin (88).
Pullastra iungshenle (111). iunge
(110), ionge (132) henne; h.- o. hien-lin (88).
Pulla-tus, rii (68) mit schwartzé
dom (68, 110), swartzem gecleydet
132).
*Pull-, pulm- (136) -entum ags. fa-
hamae (94, 136).
*Pullicia v. Policia.
*Pullie- v. Pull-inacium.
*Pullie-ini, -ulus v. Pulcina.
Pulli-nacium, -natium (759, 76, 134),
7 -cinacium (75), 7 -naeulum (74), pu-
linacium (22, 28, 4) Ad. nd. honer-, ho-
der- (23), hunr- (1), hüer- (21) Ad. -korp,
-steig Z -korb (75), md. -korff. huner-
pulgi
412 PUL
karb (4), -korb (134), -korp (74). huon
kopf (76). hurren hufà (6). steig, varr.
stig, zu den hunern Z. sporta pullorum
(15).
*Pullinatiea longen auger (sc V. st.
pulmatiea l. ader szm.).
*Pullis v. Pollis. Pullus.
*Pullula (7. ligustrum 75) Ad. nd.
kyme. kym (134). keym (2, 21). cheym
(1) kyne (23). kien (1). bluete (75). Ad.
ein auf-sprosse, -sproB, -pruch der
zwige (15). vyDbruyt (132). eyn bruot-
henne, varr.-henn, -hen (110. aus -bruyt
»« pullulus!. pollula kyme (95^).
prosse (17). sprute (23). sprieze (18).
Pullulare (cf. pallere) /,d. gruo-,
gru- gro-nen; bluwen (20), bliwen (13),
waben (17, 21). wachsen, springen, ent-
spr. vftgeen in die helmer Z ehern (65).
waschen 7 sprossen (5). wach schin (sc
18). scozsen Z uzsprizen (100). Ad. vf
SproDen (21), -sprissen (17), -spryessen,
-prueBen (20), -springen (10, 12, 65)
-schlagen (65). wt spruten (11, 99). vyf-
bruten (132), »« vDbreiten (110). kymen
7 kummen (65). kinen 7 wassen (23). en-
chemen (3). iunhen (17). po-, pa-, (1)
-Hulare ent-sprissen (11), -spruten Z
-gronen (23), -sprusD (s?c) £ -scheinen
(1,2. nach Weigand : schein rhezn. gschein
des weinstocks).
*Pullu- v. Pul-laster.
*Pullulatio uf sprueBunge (20).
Pullulus (cf. puleina) hunclin (8).
*Pullulus gregarius stoppelhuen(125).
Pull-us adj., -us, -is (5^), -um,
pulus (Gl. Mar.) sbst. Ad. eyn iung (18),
eyn iung huon o. ein ieglich iung thier
(110); eyn iung tier sZm., iunck dier als
eyn iunck esel (17). eyn iunc der Z eyn
hon (23). ein ionck keuchen (132). keu-
chil (9). kuchen (20). ku- (11), ki- (99),
kie- (106) -ken. huan sm. 7 huonidi(Gt.).
hun (8, 9). hon -us; hoin -is (5). fulin
(Z. mannus Gl. Marient.). fuli (Gf.). adj
juger (sze 5, 6, 21), daraus als juger
mssv. eyn acker landes (! 11).
Pullus (cf. spanus) Ad. swarez. swert
(90). erdfarb (111).
*Pulmaeium v. Pulmentum.
*Pu-, po- (5^) -Imatica (7. minista
75. cf. pullinatica) Ad. nd. eyn, die, di
(3) Iungen-, lung- (3, 18, 75), lunge-
(4), long- (55, 76), lungl- (1) -ader, Ad.
-oder (4 &e.) -adder (3), -auder (16).
*Pulmeatum v. Pulmentum.
*Pulmentarius (adj. Br. mel mecher
(8).
Pulment-um, -arium, 7 pulm-eatum
7 -acium (74) cf. pulpam-, pull-entum)
muas 4 zuo-m. (Gf.). muD (17, 15). brie
(at muof5 o. brey (110). daz beste müfe
13). gemuse (5^). zu-g. (1), -mus (9),
-muD (6). allerley g. (5, 74), gemofe
(21). mós ? allerleye ghemose (23). alder-
leye mose (22). zu mief 7 spif (76).
gmuef) (64€). ge-mues (75), -mufe (18),
-muf) (645, 134). brey (134). prey o. mufà
(74). hd. nd. bry. pap Z suyp (132).
Pulm-o, -on (943) Ad.nd. (eyn, dye)
lunge, ^d. lung, longe, longk (21), lon-
gen (11). ags. lungen (942).
*Pulmonaria (7, pepanus 24, corcho-
rus, pomelea qq. v.) lungenkraut (91).
lugenwort (sic 24).
n
PUL
*Pulmonia v. Echinastrum.
*Pulpa, palpa (1, 2) (Z. caro séne
pinguedine dc. 15 Bx., s.pigwedine 1, ossi-
bus grossa 110, sanguine et gr. 0 interior
pars pomi t anterior pars nasi 176; me-
diwm pomi i arulla 1) prat (2. carnem
malam. dc. Sm. 1, 269, Gf.). brat (76).
brait (Y). brat-, varr. prat-, brot-fleisch
(15). das brát (Z. carnosum 1n arbore
Hen.. das kalb im holtz (ib., 126, Pict.).
kalf van het hout 7 muys (kil.). fleisch-
mowe, -maw, n4. spiere, hijse (116). mau-
we -en -f) (Das.). mawen £ dick fleisch
ohn bain; das mollet (V. a. 1618. Sm. 2,
531, 568). mager (8, 9, 64), prat-ig £ -tig
(14), wolgriffendes (93) fleyseh, fley D (8).
eruspel (1). knorpel (110^). knod (1102).
dat. kuyt (132). vvaltiuuahse (104. ef. Gf.
1,8689). Ad. kern-, nd. kerne-hus. karen
haus (4). keren hu (6). da kern huf
(7) vbers (szc) marg (17). marg (49). vbez
markch (2). abezz marcek (1). grubs (18).
grub (70). gribef) (66, 151). gribD (152).
grutz (69). gritz (134). grybDe (122). ge-
schelit appfel 7 birne (9). dat men etet
van den vruchten (23). zipffel an der
nasen (7. pirula 75). n.-spitz (74).
Pulp-a, -ula 7. delect- & adul- atio
(Br.). lecker-ye, -heit; smeyekynge &c.
(147).
Pulpa- 7 pul- / deleecta-mentum
fleyschlieh begird (110), genocht (68),
genoichde (132). schleckspeyD von pulpa
gemachet (Das.).
Pulpare (cf. bulpare) eulturum (16,
141, Gl.m.). gurka-tzen (75^), -rtzen (152)
als die tauben. schreyen wie ein geyer
(Ki.).
*Pulpedo (: pullus?) hanc- (Gf. 1,
1050), hanen- (Sum.) -wrz.
Pulp-itum, -tum (147) leDbanek (110
sim.).lese-, sing-panck (74). pulp-it (21),
-et (6), -ett (74), -t (17, 28, 69, 134, 147),
-pret (64€), -e (18). hd. pult. p.-brett (642).
pul-pret (64€), -bret (645), -met (22b).
lectora (pL 141, Gf. 2, 162). letner (74).
*Pulpo (cf. palpo. pulpa.) smeycher
(90, 132). smeker (11). schmecker (68s).
sehmeichler (110).
*Pulposus (7. pulpis plenus Br.)lecker
(141).
*Pulptum v, Pulpitum.
Pul- (Gl.m.) pau- (141, Gl. m.) -pulare
pauonis vogc.
*Pulpus (7. clamor vultur-is, var.
-nus, cf. pulpare) geir- (75), geyrn- (74)
-geschrei.
Puls Ad. polzmuos 7 bonbri (pultes
Gf.), muof (110), mu (4), polz Z pri (141),
bri, brye (21), brey, prein (1), brie (77),
bry mel (8); spif, e/g. ein essen von
mele vnd wasser (75); grutz, grüD (67),
grewz (71), grewzz (1), gratz (17), pappe
(1102), bap (1105). papp (132). nd. grutte
(299), grütte (109), gurt (11), gorte (23).
pultes varuelen (Sum.).
*Puls (cf. pulsus) pulDaderganck (74).
*Pulsania (v. opiparium d&o.) wirt-
schafft (75).
*Pulsanum (c/u.) potzen (1).
Pulsare, 7 pultare (147) clopffen,
clen-gen, varr. -cken, bochen, po-, var.
bo-ssen, lu-, var. leü-ten (75). lewten (4).
luden (20, 23). driben £ stoeDen (20).
stoten (23). vmbtriben (65). ehlochon
PUL
(Kero). elapplen (22^). pau- 7 büt- Z hurt-
Schen (Fr. koe blarn als eyn kuwe
(18b). boicken, cloppen, schellen, luyden,
rammelen (147).
Pulsatiles vens verchadir (95).
Pulsatill-a, 7 -us (143) (herba) tag-
schlaf (Ki*.) -schlag (Kib.). küchen- o.
kühe-schellen (143).
Puls-ator, -or luder (20). leuter (15).
Pulsatorium stoefel (20).
Pulsatus getriben; vmb-g. 4 -ge-
stossen (65).
Pulsio stoefunge (20). hurtinge (99).
*Pulso onis (cf. pulcio) pijl (11).
piel (20).
*Pulsonum (cf. puls) brie (Sum.).
*Pulsor v. Pulsator.
Pulsus ptc. hd. vertryben. ver-treben
(133), -trey ben (66), -dreuen (132), -dorben
m 110). virdrieben (20). vel(vel?) ghelut
(23).
Pulsus s. hd. lut, laut; ge-lawt (1),
-eut 7 gleut (75); luet 4 stoef) (20);
stost (100), klop (85); der auder beweg- :
nuf (76); der ander (se 18); puls. Ad.
dye md. de ader-, Ad. adern-puls. der
(110b), die (91, 1102, 132) pul. p.-ader
(14). die pol (68). aderschlag (15).
Pultare v. Pulsare.
*Pultarius gruezen macher (9. muef)-
$ brey-pfanne Ki. sZm.).
*Pulteus brietht (20). gurtieh (11)
*Pultio bultz o.leutung (74.7« pulsio).
*Pultis prie (Sum.).
TPultiuorax gurt eter (11).
*Pultridus vulhin (Gt.).
*Pultrina uulicha (121).
Pultrinus fulin (104, Sum., Gf.). vivle
(nach poledrus vole Sum. rm.). uvlebin
(b st. h 121). vogelken (11).
*Pultrum (cf. pulpitum) schriue-
bret (23).
*Pultum prige (104).
*Pultura (anders Gl. m. »« fu-, eu-
ltura) v. Pulchrifieatio.
*Pultus brii ? pappe (99).
Pulu-er, -is Ad. nd.
der bussen, boschen (1), wosten (szc 18).
stau-ppe (133), -p (b), -b (v4, 110, 0H
stoff (132). stiebe (13). ge-stuppe (20),
-mülle (85), -mulb (74), -milb, varr. -myll,
-myl 7 a-, e-sehen (65). puluis (oft ge
sonderte Glosse) hd. staup, staub. md.
stubbe, stoff. molten (75). mele in eyner
bussen von morezen (17). p. molendini
duest van der molen ($55).
Puluerare zubuluer machen o.stossen
(88).
*Puluereolenter staubetht (20).
*Puluereo- v. Pulueru-lentus.
Puluerisare stoven (29). stauben (14).
Puluer-ulentus, /Aóufig -eolentus,
-olentus, -tolentus, -osus, puluirilent-.
us Ad. staub-ig, -ich (5), -ieht (18), -etht
4 stubetht (20); steubigh (21); stob-ig
(6), ie (100). nd. sto-, sta- (11) -uich.
Puluillus (7. pulu- 7 euss-inus 76;
dem. Br.,, anders Gl. m.) Ad. ehuss-i (121
sim.) -ii (Gf.); eussen (100), cleyn €;
kuf-, var. ky-lin (64). phuluud £ -ilij
hóbedfuluue (Gf.) nd. eyn pol.
Puluin-ar, -a (9), 7 -arium (15, 16),
-are (11023) (7. longus cussinus 110) E
puluer; p. in
3»
i
PUN
haubitfului, ehusse, gotopetti (Gf.). Ad.
kussen (8, 9), haupt-k., oer-k. (132). ein
lang k. (110). kusehen (7). kossen (20).
Ad. pful-wen (110), -we (69), -w (134),
-be, -b 2 -g (74); pulbe, pul (55). pol-
we (16), -uwe (132), -u (11), -fe (17).
poel (22^). banekpfulbin, var. haubt-
pfulbe (64). hoybet philwe (13). eyn
houet polle (22). polster (74). houpt-p.
7 -kussin; pful o. bolstar (75). p/. -aria
federwadt £ petgewande (14).
*Pulu-ine (64€), -me (645), -ini (Br.
Gl. m.) pl. welholtz (645). walheltzer (649).
Puluinus (cf. pluuinus) Ad. eyn
kleyn ad. clene cussen, küsse (67), ku-
schen (133). kyssi, var. kussi (64). klen
k.(6). phulwe (8). hopt pfulb (76). puste
(pl. 125).
*Puluinus (»« puleinus) hunichlin
(Gt.).
*Puluiri- v. Pulueru-lentus.
Puluis v. Puluer.
*Pulum (sf. sim-p.) 74. pul, ampul (116).
*Pulume v. Puluine.
*Pulzio v. Bulcio.
*Pumbex v. Pumex.
*Pu- v. Po-merium.
Pum-ex, 2 -icellus, -itellus (67, 133,
152), -icillus, -ieium (147), -bex (75),
bum-ex (55), -bicellus (75) (cf. peni-
eellum) pum-iz 7 -ez (Gf, -mef (12),
-mis (D), -B (Y). puemz (20). pim - mef
(21), -Be (55, 133), -B. (ev). Ad. pym-pD
(125), -bB (0), -B, -eze (D), -Blein (pu-
imieellus 66, 151). pyems (11). poymes
(92). pemesse (23). pom-es (22b), -eis
1(13), -ps (9), -bs £ fortz (szc 18). peem-s
1(132), -se (147). pünitz (8b). penst ( pcto-
vis 1). pambst (71). bim-De (10), -tz (49),
|-D. (76, 110, 134). bympb (123). bumf5 (64).
|bumbeehs (75). bombe6 (17). tug-, reib-
i£ bimD-stein (126). bins (6).
|. Pumiceellus &e. v. Pumex.
Pumieeus peemsyeh (147).
*Pumilio (fera) ein tyleber (cf. Br.
|Wtb. 9, 67) 4 brantfuchÓ (125). pumulio
|. vanus (76. s&. nanus).
*Pumiterium ofen- (76), ouen- (93)
I"wisch.
*Pumpa v. Pompa.
*Pumulio v. Pumilio.
| *Punet-, punetu-, pontu- (5b) -alis
d. nd. punet-, punt- (11 &e.), punth- (6),
punch- (21), pont- (5^) -lieh, -hichen (17).
Punet-are, -uare (110, 132) puncte-
en (20).stippen (12). mit puncten schey-
en (110), ent- (68), ver- (132) -sch.
Punetatim by punten 7 puntlich (20).
| :Punetatio punecterunge (20).
| *Punetin by puneten (11).
Punoetio stechunge (20).
| Punetor punctier-er (110), -re (11).
»unekten- (74), zeichen-macher (74, 110),
eeher (132). prekeler (11, 132). stupf-
r (74).
Punetorium (scrzptoris) punet-, Z
upff- (74), stopff- (75) -ysen (93), -eysen
5 74, 15). preeckel (147).
Wed a
*Punetua- v. Puneta-.
Punetum (7. monumentum 93) stun-
DirreNBACH GLOSSARIUM,
PUP
delin (93). punet Z stijppe (22^). tupfft-,
var. tipff-, punet-, stuck-lin; ougenplick
65).
; T AMA (Z. varius 11) sprin-gelicht
(12), -geftich (225), -ekellechtich (222),
-ekelechter (74).
Pune-, pun- (94, 136), pon- (5^) -tus
(g. -ti 110 &e.) Ad. nd. punet. Ad. eyn
cleyn p., punt-chen (132), -gen, -gin £
lochel-gine (152), -ine (133 sZm.), loch
(21), hoel (5), hole (18). eyn kleyner
pungten o. lóehlin (67). elene gat (23).
phunt (5). punct-e (8), -lin 7 lochlin
(69, 134). pont. (Db). stupff (74). stuppte
(9). prekelinge 7 puneteykene (11).
punetus, g. -us stuptff- o. stech-ung
(110). stekynghe (132). ags. brord (94),
broord (136).
Pungere (prt. pupugi 110) Ad. ste-
chen, -cken (21), -ehgen (13); stachen
(6). steken (13, 14, 23). pun- (21, 23),
hd. pu-etern. hd. py-, pei-nigen. nd. py-
negen, prekelen. priekeln (12). pfeezen
(65). pfosotan, var. phusiton, 7 stiezun
pupugerunt (Gf. 9, 352). Ad. stu-, sti-
(00 var.) -pffen. stippelen 7 an vethten
iJ )-
Pungere ( prt. punxi 110, Br.) puneten
machen (110).
*Pungilus (p2scis? cf. pingilus, pie-
tileus) stecheling (20). stekeline (11).
*Pungio kamphan (16).
*Pungitare dick-vil stupffen (110),
-wil prekelen (132). d. pynigen (68).
Pungitiuus stechende (20).
*Pungnare v. Pugnare.
*Pungo (7 pugillo, s£. pugno) strit-
ten 4 kempfen (16).
*Puniea berwinke (85). zypff (74).
*Puni-ear eyn lant (85); -ea 7. africa
i fructus pomorum (110); -cia (66 &e.),
-tia (134) est qd. regio € fr. p.
Puniec-eus, -ius (76) -us Ad. rot,
dunekelrotbraun (111). roet (132).
*Punimen v. Punitio.
Punire pin- Ad. igen, md. -eghen,
-iehen. peinig-en mit leid 7 -ung mit
Straff der zeitlichen dingen (15).
*Punis vuetdueck (11).
*Punitia v. Punicar.
Puni-tio, -men Ad. pyn, pein (134).
py- (20), pey- (9) -nunge. martel (20).
Punitor peiniger (75).
Punitus gepinget (8).
*Puntus v. Punetus.
Pu-pa, -ppa, -ba (121, Sum.), 7 -pus
(125) & -pina (575) Ad. to- (121, Gf),
do- (G£.) -ccha ; toch-a (120, Gf.), -o (Sum.),
-ken (2); tock-e, -en, -eten £ -etle (Fris.);
dock, dag (21), boppe (10, 12), bop (67,
133), bup, bub (110b) pup (1103, 132).
hd. nd. docke, puppe (85, 23). megt-,
bup-lin (1105). ein clem megtlein (1102).
pup- 4 mechde-ken (132). mendele (11).
*Pupare (si. purgare; 7. crescere Gl.
m.) reynigen (4).
*Pu- v. Pa-patilis.
*Puper, g. -ris (herba) vedick (11).
*Pupilat pawo (123). pupillare
schreyen wie ein pfau (Ki.).
Pu-, pi- (55) -pilla, pupula (q. v.), 2
popus (at.) seha (Gf.). sehe (104). gesicht
(1). hd. auge-, augen-, aug-, eych- (see
18), nd. oge-, ogen-appel. aug-apfel (110),
-opfel (4). wesynne (b^).
PUR
Pupillare v. Pupilat.
*Pupillare wezelicheit (11).
Pupillaris weyselich (20).
*Pupillulare plenden (14).
*Pupillulus (7. orbatus) beraubter o.
geplenter (74).
Pu-, po- (93) -pillus Ad. weis-o (93,
Gf, -e; waise (134), weis (Gf): wayb,
var. wyese (65); eyn weysen- (110), weyfà-
(132), wechflel- (sce 68) -kint. nd. weze.
*Pupillus (z. pungnus, sí. pugillus)
faust (1).
*Pupin- v. Pup-a, -ula.
*Pupis v. Puppis.
*Puples v. Publes.
*Pupletare v. Publicare.
*Pupolla v. Pupula.
Puppa (cf. pupa) bupft, dock; tut-
tenspytz (74).
*Puppiforodissa ein rolant (23. cf.
Fr. 2, 1259).
Pup-pis, -is (4, 1102) (cf. prora) ein
schiff (20, 4, 74). gran-so £ -s (Sm. 3,
115). hinder-grans (V. a. 1618), -granse
m. (Das.), -granus (Hen.), -granf) o.-port
(74), -biet (93). graunse (Das.) hinter-
gransen (Piet.).
*Puppup (aus,cf. bubo &o.) buf (at.).
Pup-ula, -pula, 4 -inula (75) eyn
clein pup- (1102, 132), bup- (1105) -Iin,
-ken (132). tock-lin o. -el (25).
Pupula (cf. pupilla) Ad. aug-apfel
(111, Ki), -stern (Ki). nd. ogen appel.
*Pup-ula, -ulla (4, 76), -olla (3) (7.
scabies, impedigo 76. cf. papula) der
(3s (4), türre (3) grint. droge scharff
*Pu- v, Po-pulonia.
*Pu-, po- (a/ph. pu- 16), pa- (q. v.)
-pulosus (7. rugo sc. inequalis gibbosus
76. cf. pupula) schoruich (23).
*Pupupa (st. vpupa) wydhopff (76).
Pupus Ad. cleyne. Ad. nd. cleyn.
*Pura (aus mUpOc ?) kern (Sum. tV).
Pur-are, 7 -ifieare (8) lu- (8), leu-
(9) -tern.
*Pureus v. Petulans.
Pure luterlich (65, 75).
*Puretum (2. humiditas que matat
circa, caules, cf. purea Gl. m.) krutsultz
(77). kraut-sul, -supp (74).
*Purgabra eyn hare- (8) hore- (17)
-schabe, hor schaben (9).
Purgamentum ein instrument etwas
zu reynigen (110 sm.). hd. reyn-, rey-
nig-, reyug-, suberr- (17), feg- (21)
-unge. nd. renynge. kerot (49). vnrain-
nigkait (65).
Purgare Ad. nd. reyn-en (11, 90),
-igen; vegen. nd. renegen. Ad. keren;
sufern 4 reyn machen (71).
*Purgari-a, -s (20) oer lepel (11). der
leffel (sc 20).
Purgatio Ad. reyn-, reynig-, reyng-
unge. E
Purgatorium Ad. nd. daz, dat vege-
vur, Ad. -fure; fegfeur scm. stat der
rainnigung (65).
*Purg-inale, -urale (lY) eyn fege-
banek (8), -bang (17). wige bant (sec 9).
Purificare (cf. purare) Ad. reyn-igen
sim., machen. nd. reyne, rene maken;
schiren (22b).
4173
60
414 PUS
Purifieatio, p. marie (23, 65) hd.
reyn-, reynig-, reyng-, licht wih-unge;
liecht-, licht-messe, -masf (6), -meffest.
hochzit der reynigung (65). r. der (st.
oder) liechtmesse (151). nd. lechtmisse.
*Purifieator hd. reyn-inecher, -macher,
Ager (6, 76); gen (7), -gunge (sie 17).
nd. renemecker.
Purifieatus gereyniget (20).
*Puris v. Pantrum. Buris.
*Puris-culus, -tus v. Paristulus.
Puritas Ad. nd. reynicheit szm. reine-
keide (20). luter-keit (20, 65, 75), -heit
(8). hailigkait (65).
*Purlupa caldune (23).
*Purpitrare v. Purpurare.
*Purppr swinghelblat (98).
*"Purpur (7. purpura, 4 genus mar-
7hOTÍS 110 &e.) purp-eln (5), -ul; rot
siden cleit 7 pellen (20).
Purpura (cf. prc.) purp-ura, -er;
phellol; brun-ph.; purpruna phellola;
purpuruarir phellil ; rotbrunpfellen (Gt.).
pheller 7 samet (2). purpern ader swartz
pfellern (V). pfeller, gewechster samat
(74). pell-e (11), -en (98). bellekin (8).
balde kewfel (9). brunrot (6). purp-,
pup- (sc 151) -ur (1, 21), -er (11), -uren
(23), hd. -urkleid (68, 110), -erkleyt.
burpurclaid (75). eyn edel purper ge-
want (11).
*Purpura damascena damast (91).
*P. villosa sammat (91).
Purp-urare, -itrave (7. colorare 4
decorare 176) fáren (Gf. 3, 104).
*Purpurea purperen want (22).
Purpureus Ad. nd. purp-uren, -ern
(b). pellen (11). rot- (225), blut- (8, 9)
-var. pluot farb (76). brün (Gf.). reyne
(23. 2« purus).
*Purpurissu-s, -m (Ki.) roter astrich
(91).
*Purpurius purpureymacher (74).
*Purpurulentus purpurin Z luter (2«
purus?) machen (6).
*Purro v. Porro.
*Purtrum v. Pyrethrum.
*Purulentus (2. purus)) hd. lut-er,
-ter; lauter o. rayn (134); reyne, schon
(68, 110). schoen (132).
Purus (7. merus b. cf. prc.) hd. luter,
lawter (9, 4); clar (55, 75), pur (o^).
n schir (225), scoon Z reyn (107); reyne
(23).
Pus (indecl. 2. putredo, decl. . custodia
Br. &e.) hd. vnreynkeit, eyter (bb, 8, 9),
hude (8), gestuppe Z vntlaet (20). md.
vnrenicheyt. ags. uuors-in (136), -m (94)
£. q. worms (Bsw.).
*Puseulus (aus pluseulus »« pus-
illus) weniger, messiger (74).
*Pus-cha (4), -ea (147, Veget, Br., Gl.
m.), -eula (Gl. m.), -ta (20, Lye, GI. Aeltr.),
posca (Plin. &c.) daz ist ezway tail wasser
vnd ein teil wein (1). wijns mynune dan
waters onder eyn (141). gemischunge
aque et vini (20). leüren 2 trinekwein
(Das.). lauertranck 7 kofent (Kki.). ags.
hae-me (GI.Aelfr.), -ine (Lye. a2sacinum ?).
Pusillanim-is, -us Ad. kleyn-mutig,
-muttick (18), -müettig (75), -mudig;
klain mietig (76), chlain mütig (1).
nd. clenemodich sim. blode (15, 23).
weichunge; kranckes 7 vorchtiges mutes
PUT
(9). vortigis mudis (8). feuckisch (75. 7.
q. fiekiseh Sm. 1, 510).
Pusillanimitas Ad. chlain mütikait
(1); kleyn-, kranck- (9) mutigkeit ; kleyn-
mudi-, verzag- (65), blode- (9, 12) -keyt;
blódicheit (10).
Pusillu-m, -s, 7 pusinnus (147) Ad.
nd. wenich. weynieh, luttick, lutzel (147).
hd. wenig, eyn w. (17); wynezig (9).
*Pusillus v. Lubigo. Pietileus.
Pusillus grex cleyne volck (9).
*Pusinnus v. Pusillum.
Pusio zeizo (86). pusilin (86, Gf,).
luzilo (Gf.). knappe (20). cleyn megtlin
(4). jung- (9), junce- (8) -kint.
Pusiolus knepchin (20).
*Pusonia,busa- (74), poso- (Ki.) -nium
m) prespurg (1). preDpurg in vngern
74).
*Pusta (cf. pus-eha, -tula) hd. blater,
geschwer. blader 4 puyst (132).
*Pustel-a, -la v. Pustula.
*Pusti ags. brandas (Hpt. 5).
Pustosus v. Pustulus.
Pu-, po- (55, 9, G1. m.) -stula, 7 -stella
(110 &c.), -stela (Gf. 6, 397) (cf. papula)
gisprin-e Z -c szm.; glostat (Gt.). Ad. nd.
blad-er, -dere (22). Ad. bla-, blot- (4),
blut- (17), bat- (85) -ter; blotir (9) ; blet-
erli (93), -erlin (V, 91), -terlin (76), -terla
(111);5kaatblateren (126), plater 1); wasser
platern am libe vOwendig, pl. der ge-
schwulst (75); wimer (Sm. 4, 76. cf. Fr.
2, 4493); pfátz- £& pfótz- (Das.), pfütz-
(126, Pict.) lin. n. blaere, bleyne, puyste
(116). ancweiz (Sum. cf. Gf. l, 362). ags.
ang-setae (94), -reta (s?c 136).
Pustulare Ad. blatern; geschw-ellen,
var. -ollen vnd bl. vffuaren (375). nd.
bladern.
Pustulositas (Br. bladercheit (20).
Pust-ulosus, 7 -ulentus (Br.) -osus
(23) bladeri-cht (20), -eh (11).
Pusula das wild feur (116). st. anto-
nius feuer, das rothlaufen, die rose (Ki.).
Puta s. hurre (9).
Puta conj. hd. also, als so (9). nd.
alsoe (11). ;
*Pu- v. Pic-tacium.
Putades &e. v. Puto.
Putamen (7. stulpa /nZ sic 16) ein
clein ding das man ab bricht als von
einem liecht (110). dat snutzel van der
kertzen 4 stupa lynt (132). werck (p.
lini 5). schelffe (126). die schelff Z heütle
(91). lege- (8, 9), leze- (9) -holez. eydop
(p. ouz 85).
Putare hd. nd. we-, wá- (134), wo-
(225), mey- (110, 132) -nen. glouben Z
Sschaezen (65). versehenlich sin (62). nd.
denken. Ad. ge-d.; dun-cken, -chen (21);
antworten (55); sniden (20), schnaitten
(2 &e.), besnien (13), reben schnyden
(78); win-, vin- (21) -garten seniden (5^),
besniden; weingarten sneyden (1), be-
8n. (66); weyngart beschneyden. nd. win-
garden sniden, -stock be-sn. abschniden
die winreb o. die zwyg von den baumen
(15). hawen (1) weyn h. (9). eloten of
knoten die boeme (147).
*Putastrum (equitis?) palstir (104. cf.
pelta palster ?).
Putatio hd. nd. wen-, meyn- (110,
132) -unge, -inge. hd. wyn-vorsnydunge | sigk o. marder (125 Mrg.).
PUT
Sim., -erd (v. sectio 49). snutzele (132).
abscehnid der wynreb o. stocks (75).
, Putator hd. nd. eyn, en wyn-, hd,
wine-besnider; wingarten snider (5);
weingart-schneider (134), -sehnyder (151);
wyngart-snyder (132), -sehnyder (110b),
-beschnyder (68, 110) 7 ander boem (132),
baum (110) schnider (6). be-schn. der
winrebe (75). reben- (76), rebe- (49) -sehn.
win-, weyn- (9) -vorsnider (8, 9), -garter
(20, 152), -sehroder (18). rebman (33).
weyner (4. cf. weymer vindemiator rr.
2, 435). baumstücker (Kia.).
*Putatorium Ad. snit-, snide-, win-
garts (21), nd. snyd-hepe, en knip (29)
dar men den wyn mede be-snyt (23),
-snyd (22). Ad. win-heppe (bb), "messer;
weyn- (1, 9, 4), reb- (33, v4, 110) -m.;
snede- 4 wingerteners-mecz (20); eyn -
Schnid messerlin (6); snytz-ysen (1v, .
152), -eyDen ; sehneitzeisen (134), schnitz-
eyDen (151), -elysen (68). snuyt-yser £
"Scheer (132). eyn haubt (1). happe (14).
*Pute alkak (9. s£. puteal kak!).
, Putea-l, -le (75), pantheal (14 5s)
(4. catasta Gft., fouea, & cloaca, 14, fossa
cloacalis 129) prenger (8, 9). bran-ger
(15), -ner (76). harpha (Gf. 4, 1031). grub
o. priuet; put. wucherhauf) (74).
Putea-lis, -nus schópffbrünnig (112)
putsch (147). |
Putearius bercknecht 7 borngreber
(125). prunnengraber (91).
*Putel &c. v. Pudellus.
*Putens (-6s) koren (9).
Puteolus klein born (8), brunneleyn
(9), galtbrunn (16), putzken (132).
Putere hd. nd. sti-, sthi- (18) -nken.
Puteus (cf.cottula) Ad. born, galck-b.
(8, 1105); galg-brun (1102, Das.), -prun
(91); prun (9), gal-prun (6, 1), -prunn (74),
-porn (7); qual- (2), zieeh- (91), schópf£-
(111) -prun; chül- (71), galg- 7 sehópff-
Sen -brunn. Ad. sod. sutt, prunn (74). sod-
t galg-brunnen (126). tzochborn (125).
fliessund prunn (1). differ galgbrunn den
man ruffer schepfft (65). brun den man
sch. (75). nd. sÓt (Chytr.), put (11), en
putborne (22, 23). Ad. putze (oft. aqua
fetida), ge-p. (18), putz (b, 132), phutze
(6, 0), pfutze (70, 151), pfutz, buzza (G£). .
pole (21). sehaeht (Agr.).
*Puteus, alis pluteum des beddes.
bynnenste (sc. deyl 147). n
*Puticius v. Bardus.
*Puti-cla (Gf.), -gla (131b, 141) flas-ea;
-cha (141).
*Putieulus graff (147). sarch o. grab |
(14).
Putidus stinckend- hd. -e, nd. -ich.
*Putiglarius («us but. Gl. m. l, 897 |
»« apieularius «und zeidel »« seidel?) |
zeid-ler, -elmeister (74).
*Putilago (7. vetustas, caries) elte (88). |
*Putillus v. Pictileus.
*Putina potaga (Gf.).
*Putirum v. Butirum. j
*Puto (cf. hyena) iltise (95). puta- |
des (122), -ecius (Gl. m.) gall. caputels .
(sc? 122), putois (Gl. m.). |
Putor Ad. nd. stauck. hd. ge-st., -stang -
(17, 133). fuelheit (20). j
Putorius (cf. puto. Gl. m. D, 528) |
bonsink, ullik, unyre, marte (109). bün- ^
QUA
Put-, pud- (a/ph. put- 134) -redo
Ad. nd. vul-, faul- (1, 4, 134), fol-
(18) -heit, -keit (134), -icheyt (22). Ad.
fuli- (49), fanle-, stinckende- (66, 152),
stinestende-(151),stingende-(61),stincken-,
ES -keit; stinckenheit, stanck (20)
| fulung (65; 110). vuylnif (132). fawl; rost;
| eyter (9). sehymmlich (5).
| *Putredus v. Putridus.
| Putrefacere fáulen (126). machen
| fulen (63).
| Putrefaectio fulung (65).
Putrefactus vormodirt (8, 9). ful
worden (65).
QUA
Putrefieri Ad. nd. vul, smackende
(20) werden.
Putrere Ad. nd. vulen. Ad. fuln, foln
(18), faulen (1, 66, 134). vuylen (132).
*Putres vomice bluotspiung (93).
Putreseere Ad. nd. v^-vulen, -fuln
(b), -faulen (66, 134), -modern Z -rosten
(8), -rotten (85). begynnen, anfahen (110)
zu fulen (68, 110), tzo vervuylen (132).
*Putr-eum 7 -idum fauel (125).
Putribilis fulende (20).
*Putriculum graf (11). graff (20).
Putriditas (Br.) stanek t vuulheit
(11)
QUA 415
-ius (133) stincken-nig (17), Ad. -dig,
-de, -d, nd. -dieh. stinchendig (151).
hd. nd. vul. Ad. fuel, faul, fule (8), folig
o fulhafftig (68). vuyl- 7 roet-achtich
132). v'rot (85). eyteriek (7. -is 9).
*Putrire vul werden (23).
Putr-is, -e (cf. -idus) stinckent ding
o. ful (v6).
*TPutri-us v. -dus.
*Putrix (cf. putrieulum) graf (11).
stencker-ynne 2 -se (20).
*Putrus (cf. putridus) stinck-ig (110),
-eh Z rottieh (132).
*Putt-ierus, -anierus (7. gàneo) put-
Putr-idus, -edus (151), of? 2 -is, -us, tier (Kil).
Qua, quaeu-nque, -mque Zd. wa
(6) wo; dureh, doreh waz, wa, was
statt, stet (134). stede (133, 152), stett
o. ende (110). dor wat stede (132). war
| (20, 23). waer (11). wor (22). wu (qua
|- (23).
*Qua v. Quia.
*Quaear-a, -ia v. Quiseula.
| *Quaceum (cf. quaetum) gerunnen,
|! var. griene, mileh (64).
*Quacio schuddinge (23).
*Quaeraeulus v. Onoerotalus.
Quaetum v. Coaetus.
*Quaeula v. Quiseula.
Quaecumque v. Qua.
*Quadamuiee wannere, etzwan (74).
*Quade-causa, gew. -ea, daher -cam
| (76) Ad. von welcher sachen, waf) sach (11),
| waD (6) wegen; von wolcher sache wen
1 (18). nd. van welker saken wegene.
Quadra vier-tel (133), -del (11, 132),
-teil, -teil am fuf) (75). virdeil (20).
! E (23). teller (91). vierecket táler
111).
1 Quadra-, 7 quadri- (225, 77) -gena
(£. percussio 8, 9, 16, quadraginta Gl.
| m. cf. earena) kar-ena (18, 77), Ad. -ene,
|-en (74, 110), -ren (6, 68, 134), -yn (23),
-ine (22b) -rien (74), -red (1, 71). quad-
(65). kárein (1). karr (4 XL
Quadra-, oft alph.7« quadri- (q. v.)
-Benarius /d. eyn zal von fircigen,
| vierzigen, vier zigen (szc 5b), firen fir-
jezenden (18); zal 7 (v. aus von) vire-
Ziehin (85); vierzig-zalig, -zelig (134);
firig gar (17), XL jar (9) alt. firzig
dage alt o. jar (8). »d. en tal van ver-
en.
*Quadrage-nus, -simus Ad. der vier-
Q
izig-ost (6), -iste (5), -ist (1102), -est,
|i-Ste; fircig-iste (17), -est; vierzegiste 4
| der firezegirster (21); firtzigst (7), firez-
firezig (-nus 5^). nd. do vertegeste, die
viertichste (11).
Quadragesies Ad. viertzig mal (110b),
malen (67, 1102), werbe. md. vi
werue (11) vijrtzich werff (132).
*Quadragesima
priuilegium) hd. nd. dye, de vaste, die
der f. (65, 15).
Quadrage-simus v. -nus.
vierti£ |? -hoekich maechen
*Quadra-plodie, píasdie (8, 9) (v.
quarta pars diei 15, 16) vierteil des tags
75). virde teyl des tages (9). fir t. dez
|£ ache-igest (-simus 18), virzgst (133). dages (8).
Quadrare hd. vier-en (20), -orten,
ecken, -teilen (64), -deilen (10), -schróten
(126), -eckig machen (68, 110), -kantich
(132). fere orten
machen (6). geschickt m. 7 syn (110).
(cf. quadragena,|firteyln (18). viren (8, 9). nd. verorden.
Quadrarius ein taal von vier ecken
fasten von viertzig tagen (110). v. tag (68). vierscehrótig (Ki.).
*Quadr-assis (8, 9, 74), -assus (11),
-às (9. -ans?), -essis vier scheríf; -as
Quadraginta Ad. vierz-, firtz-, firc- | eyns virlinges wert (9). fiv scherp (8).
(17) -ig. nd. vertich. vierhundert (1).
Quadrangulare vierwinckel machen
(15)
sim.) vieregkocht (1).
*Quadrangularitas fier eckunge (20).
*Quadrangulariter fier eckich (20).
Quadrangulos facere verwinkelen
23).
mU -m d. vier winek-
elieht. (17 &e.), -lieh (5) -lig, -elt (6),
-echt (18) ; fire winchelieh (6), fir winekel
(8) vir winekelig dink (9); vier-sehrót
(126), -eekig. nd. verwinkelich; vier-
hokich 7 -hornich (132).
Quadrans vier-line (11), -linch (132),
hd. -hng, -deil (20), -teil 7 -dung (r5).
fir-ling (8, 9), -derling (17). der vierteil
dez tagz (93). das v. der vntz (64). der
viertel eines plapparts (128). verdinek
13). virdune verdel (855). ort 4 scherf
(25). órt. (2). art (1, 17. cf. Sm. 1, 115).
Quadranta-l, -le eyn grof) (110),
groes (132) vas. eyn snoed vat (147).
Quadrantal-e, £-is (68) ein vaf) von
fier schotlig (sc (17). vier haller (132),
h. wert (110), helbling (68), h.-ischer (74).
Quadrata vier-órtig (151), Ad. -ortig,
Quadrangularis hd. fier eckieht (1 (y 0o. -eggZ (6), -eckig (110), -e. ding
68), -kantieh Z -hoekieh (132). ein vier-
eckig ding (68). nd. verordich.
*Quadrate nd. verordich.
Quadratura Ad. vier-eckeeht sém.,
-eekheit (20) -eckung (110), -keit (8b).
ein vier-eck ding (68), -kantich dinek
(132), -ecket gestalt (65). gestaltlich
schiekung (110).
*Quadraturus fier eckichtig (17).
Quadratu-s, -m (11) vier-eckich Z
-hornieh (20), -ecket (85), -hoernieh (11),
-sytig (15). gevieretz m vier gedeilt (20).
Quadr-ellus, -ifidus (g. hamus) voit
angel (147).
Quadressis (Br. &.) v. Quadrassis.
*Quadri-a v. -ga.
*Quadribris (cf. quadrilibris) vier
pfundig (68).
*Quadrieameratus mit vier cameren
gemacht (110, 132).
*Quadridenarius Ad. vier-,vir-czehen,
-ezeen, -ezeen, -czen czal. nd. verteen
kleiner gewaar(es). vierline wert (11). | tal.
60 *
416 QUA
Quadri-duanus, -dianus (4) hd. vir
tag (4), fere dag (6); vier-tàgig (134),
-tegig, -degig, -tagig (75), -dagelieh (5),
-dagich 7 virdaghen alt(132); vier dage,
tage echtigk (18) alt. begraben vor
vier dagen (17). md. ver-dagechtich,
-daehtich (23).
*Quadriduare vierteilen (75).
Quadriduum eyn zyt von vier tagen
(110 sm.). viertagigis (141).
*Quad-, quat- (110^) -riduus (?. Zn
IV partes diuisus 110, 132. cf. quadri-
duare, -fidus) vier-teilig (110) -tagig (1).
Quadri-ennis, -ensis (10), -gennis
Ad. rd. vier-, nd. ver-iarieh (11, 22, 132),
Ad. arig (3, 75), ierig, -jerich (5), -gerrick
(21) -iarlieh. (23). veiriàrig (134). vier
gar alt (17).
Quadri-ennium, -gennium,-genium
hd. nd. vier nd. ver iar-, gar- (17) Ad.
-Zzijt, -zail (T), nd. -tijt, -tidich. vier iar
(134), lerigs (60, 70).
*Quadrien-sis v. -nis.
*Quadries fier male (18, 75).
*Quadrifari-e, -am von vier manieren
(110 sim.). vier-echtig (110), -achtig (110^).
Quadri-farius, -uariuüs, -narius (70,
75, 16) hd. vier-, vierer- (5, 76) ley, -lai
(75, 16), -lon (sic 6). nd. ver leye.
*Quadrifi-dis, -gus, -dus (23. cf. sq.),
-dum (7. flagellum ex IV fiduis factum
7:6) (2« fides; cf. -filus Gl.m.) viervach
(9), firfaeht (8) seil. ver zeydich (23).
Quadri-fidus, / -fissus (74), -uidus,
-uius (7523), -uus (75b) (cf. prc.) vier-
teilig (75), -teilter (74), -spáltig (126).
*Quadrifidus s. v. Quadrellus.
*Quadrifi-gus v. -dis.
*Quadrifi-ssus v. -dus.
*Quadrifons 7. Januarius (8,9) nach
bifrons ?. Janus (Br.)!
Quadriformis Ad. vier-formig, -form-
icht (18). nd. ver formich.
Quadri-ga, -a (pl. at.) hd. nd. wagen.
w. IHII rotarum (21), par v. (5). w. mit
vier redern (110), raden (132), pferden (75).
hd. ein fier spennig w. (9), wane. we-
gendener Z wener (8. s£. -garius). schanz-
uuagana (pl. Gt.).
Quadrigamus (Br.) der vier eewiber
hat gehapt (110b), gehbat (sc 110). einer
der v. wyber getrut hat (68) die v.
wyber getrut hat (68) die v. vrowen
hefft getrowet (132).
Quadrigare zu wagen faren (110).
tzo w. waren (s?c 132).
Quadrigar-ius, -us (11). eyn wagner
(68), wagenmacher (110) von vier rederen.
ein wagener van eynem wagen van vier
raden (132). karreman (11).
*Quadrigena v. Quadragena.
Quadri-, quadra- (110, 132, alph.
quadri- 134) -genarius 4d. vierzig,
fireigk (18) vierzehen (134) zal md.
vertich tal. ein getzaell van fiertzijch
(132). einer der viertzig iar alt ist (110.
2« -ennis).
*Quadrigen-nis,
Quadrienni-s, -um.
*Quadrigeris v. Trigeris.
*Quadri-gio v. -o.
Quadrijugus vierjochig (110 &o.).
-nium, -ium «v.
QUA
Quadrilibris von, van (132) vier
pfunden (110), ponden (132), hocken (68s.
2« quadrangulus?).
*Quadrillare (cf. quadrulus) lappen,
flicken; 7. qualare seyhen (74).
*Quadrillus &e. v. Qualus. Quadru-
lus.
Quadr-imatus, 7 -uus (? 11) die zyt
von vier iaren (110 szm.). fier gar alt (11).
Quadrimembris Ad. vier-glidich,
-glidig, -gliddig (21, 75), -gelidig (6),
-gledig (133, 152), -glid (76), -lidigk (18),
-feldigh (17), -gedeilt (85), -ghedig £
-teylig (1). »d. verledieh, vijrledie (132).
Quadrimodus Ad. nd. vier-, nd. ver-
hd. amassig (75), -mássig (134), -messig,
-missig 7 -ley (11), -erley wy (68), -matich
7 -manirich (132), -metich (23).
Quadrimus vierjerich (20). von (110),
van (132), ein mensch von (68) vier iaren.
*Quadri-narius v. -farius.
Quadringent-i, -a Ad. nd. vier-,
ver- (23), funff- (20) -hundert, -hondert
(5155182):
*Quadringente-nus, -simus Ad. vier-
hunder-tst, -st (18, 110); der vier-
hundert (17), -hunderdest (134), -zigest
(68). nd. de verhunder-tegeste, -ste (22).
Quadrinoetiu-m, -s (75) Ad. vier-
nechtig, -nachtig (75).
*Quadri-nus, -uus 7 -uulus (69, 134),
-nulus (cf. quadrans) Ad. vier-ling,
-engk (18), -dung (76) -ig (-nus 1);
firdeling (17). nd. ver-linch, -lieh (23).
*Quadri-o, 7 -gio (74) (/» ludo) qua-
ter (64, 74, 75, 93), katter (75) vff dem
wurffel (75), auff einem w. (74).
Quadripartiri vier deiln (17, 132).
in v. teilen (110), teil (se 68).
Quadri-partitus, -partita, -pertita
(16), -partitum (94), -pertitum (136),
-peritus (1102) Ad. m, an, eyn (9, 18)
vier gedeilt, geteyle-t, -r (18); in fier
teil (6). »d. in ver ghedelt. ags. cocu-
nung (94, 136).
*Quadri-, quadru- (110^) -pedalis,
-pedius(6es) vier-fussig, -fiessig (110 szm.).
*Quadri-peritus, -pertita &e. v.
-partitus.
Quadripes v. Quadrupes.
*Quadri-uarius v. -farius.
*Quadriuialis vierwegig (75).
Quadri-, quadru-uium Ad. nd. vier-
wegich, Ad. -wegig, -wagig (6), -week
(19). v. weg zu samen (8), zu s. komen
(9). vir wege (8^).
*Quadri-uius v. -fidus.
*Quadri-um "v. -ga.
*Quadri-uulus v. -nus.
*Quadri-uus v. -fidus, -nus..
Quadrul-us, -lus, 7 quadrillus (74)
(sutoris, in calceo) hd. nd. lappe. lapp
(v4, 76). fleck (3, 4, 74). schuchfleck,
lymbel (74).
Quadrum d. vierortig, eyn v. ding
(21); vier-ort (18), -horn (5), -ecketter
quader (65); em geviert ding (110); ein
d. das, daz da vier-ecket (68), -ortig 1st.
nd. eim ,dinek dat vierkant is (132);
en verhórn (23), horne 7 verwincke-
lich (22).
*Quadrupe-da v. -S.
QUA
*Quadru- v. Quadri-pedalis.
Quadrupedare licken als eyn part
(1X). lauffen als ein. thyer (110). affter
(110) hindersich (75) vff schlahen, plitzen
(14, gumpen (74, 75), auff-g. (75) als
die rof) (75), pferde (74). louffen als eyn
beest off achter vyDslaen (132).
Quadru-, quadri- (55, 8, 9) -pes, £
-peda (75) Ad. fir fuDig (8). vier-fuessig
(15), -fuDig (20), -f. thir (18), -beynieh
dir szm., -gebeynet dyer (55), -fusig tyr
t pfert (9); eyn ding daB da fier beyn
hat 4 ein part (1T). nd. eyn verbenich
deyr sim.
Quadrupl-are, -ieare Ad. vier-val-
den, -valtigen, -valdigen (132), -feldigen,
-felten (6), -valdig (sc 21), -facht ma-
chen (8), -teylen (v). nd. veruolden.
Quadruplator kalthans (126, 128,
Ki*.). ver-sehwátzer 7 -trager (126), -ret-
scher, nl. schuymer &c. (116). vorrether .
4 achtentzwentiger (125). zwack (V. a.
1618. Cf. Sm. 4, 300). blaustrumpfft, schütz, -
Streifter, leisetretter (Ki2.) an-giesser £
-geber (114). eyner der da off krocken
get (17). der mit vier fiessen geet (68)
*Quadrupl-ex, -us Ad. vier-veldich,
-faldich (19, 132), -faltig (110? &e.), -vaeh
(9). vir-fellig (55), -feldick (3). nd. vers —.
uoldich. -plus vier-falt (1102), -ualt (132).
fir (55).
Qyaadrupl-ieare v. -are.
Quadruplieator woickener die vyrs — |
veldieh woicker neempt; cropel mit
tween krucken (147). [
*Quadruplieitas vier veld- (20), ver:
uold- (11) -icheit.
Quadruplieiter vier weldich (sze 20).
*Quadrus v. Campester.
Quadrus Ad. vier-dig (1), -eckicht,
-eekeeht, -eckucht, -echet (21), -egget
(6), -eantieh (132). nd. ver-egich, -ordich.
eyn quader (11).
Quadruuium v. Quadriuium.
Quadruus v. Quadrimatus.
*Qua-gagina, -gania, -gata, -lia,
-lea v. Quiseula.
*Qualare v. Quadrillare.
Quale-, qualil- (Gl. m.) -atorium
wachtelbeim (75).
Qualibet Ad. eyn yg-, ieck- (67),
iegk- (134), -lich. wo du wilt (Ki?.).
Qualil- v. Quale-atorium.
*Qualis v. Qualus.
Qualis Ad. welcher; w.- wecher-
waser- (Ki2.) -lei; wellicher (6), wolcher-
(65) -lai; wel (18); eyn sulcher ley
(b^); also lieh (20); wielich (Das.); wie-
(19), wi- (12) -dan; wie ge-tan, -ton (68);
-dan (20), -dayn (123), -stalt (110); wo-
her (10); was ist der die o. disser (15).
nd. welker, wuegedan (11), woedanieh
(132).
Qualis-cumque, -libet wie das (110);
woedanich dat (132), weleher der (68) Sy-
*Qualismodi hd. welcherley, w. mozse
(4), w. mosse (3), wilger ley (17), weli-
eher lay (1) nd. welker lege.
Qualitas Ad. weleherlei; wie-lieheit
(15, 76, 110), -ligkeit (Das.), -getanhalf
(1), -tanichait (2), -tenikeit (3 Mrg.)
wedanich- (5), wytani- (4), wodani,
wedeme- (18), widig- (21) -keit; eym -
QUA.
| wetho- adder wodo-nickeit (b^); soge-
tanheit (8, 9, 15), -tonikeit (62); getani-
kait (76), wesen (7) gedanheit (7) gestalt
(65), also getayn (19). nd. gedaen-te (132),
-t (11); wudanicheyt (23).
QUualite-r, -reunque Ad. wie, 4 wo
(110), 7 woe (132); wy, also wey? (21).
| wie das £ wie das sie; wie doch (15).
Qualiter wie-gedaen (20), -doch £
| weleher .maf (75). wilgerley (17). wu
(23). in was gestalt (65).
Qualitereunque wilgerlei wise (11).
wie doch (68), das Z das sie (15). etlicher
mal) (65). wy (4). wy (2?) wu (29).
Qua-lus, -1lus (88), 7 -sillus 7 -sillum
(110 &e.), 7 -xillum (68, 74, 75, 93), £
-xils (11, 19, 75), 7 -lis (16), -drillus
(74, 759, 76), -drillum (74) (7. col-atus
i -ophinus; vas vimineum 88, dolium 15.
cf. sealum) krantz in der wynpress per
quod colatur vinum dc.; korb zu dem
wyn; krutsyge; putten (4/5). eyn korp
| da man mileh o. most, must (1102) durch
syhet (110 sm.). hd. curbli (93), wyne-
(19), win-, weyn- (9, 134), wane- (17),
seip- (114, 126, Das), syg- (128), seyh-
(74), brod- (114) -korp, -korb (als in der
trotten 126, Das.), -korff (20). 5d. wijn-
| eaer-p 4 -ff (11). Ad. syhe, s.- £ schere-
3 dueh (10), ein hop seye (4), hoppf (szc
| 49); hoppen-seige (114), -sey (9), -seich
(3), E. seyhe, hofft-, nd kleine-
S. (74). hor sep £ butte (9). har siep o.
botte (8). putten (75). seichnapff (91).
| sechten (128). seygzein (64). sechtzeinna
| (93). zeinen Z báren (126). seig-b. (Das.).
kaf bar (6). keBker (76). záune 7 seiche
| (Ki*.) spillen- (116, Das., Ki^.), spindel-
korb (114 &c.), -trühle (123), -trucken (126),
nl. -korf, naeymandeken (116). hüner-korb
| (126), -nest (114). kaB bar (6). kalck-
| gelten (114), -kübel (Ki). hurt (ss). trü-
| sensack (Fr.). «gs. mand (94, 136).
| Quam acc. wilche (17). wene (75).
] conj. hd. nd. wanne (v, 23), dan. Ad.
wan, wein (6), dann.
*Quam-, quan- (4) -cito wye(5), wu
|. (93) drade. Ad. wye-balde, -bald, -schier,
| -schire (18). wy zcu hant (4). wey? bal
(91). woe haste (132).
*Quamd- v. Quant-isper.
Quamdiu Ad. wye-, nd. wu-, woe-
(132) -lange, Ad. -lang.
Quamlibet alleim (9. cf. sq.). eyn
yeklycher (19). gigelicke (11).
*Quamlieet (cf. prc., -uis) alleyne
| Quamobrem /;d. durch, dorch, von
| (16) welehs dings wegen 7 willen; doreh
weches dinges willen (18); durch willi-
| £es dings (55), weleichs wegen (1). nd.
orch welkes dynges wegene; waerom
11); wairomme :132). id. war-vmb, -imme
. (13). darumb (20, 4, 69).
J *Quampluries Ad. wye-, nd. wu-dicke.
woe diekwil (132). wye-deck (18), -dig
(2D), -vil (110), -offte (4).
*Quamquam v. Quisceula.
Quamquam Ad. waz-, was-, von-
(18) -dan; waf) den (6). nd. wat-danne,
-déme (22). wy wol (9). iodoege (13).
*Quam-que v. -uis.
*Quam- v. Quuoniam-quidem.
(20), gelegenheit (62), der- £ siner-laikait |
QUA
Quamuis, / quam-, quan-que (110
&c.) hd. nd. alleyne. hd. wye-wol, -doch,
-dan, waz-, was-dan. nd. wu wol, wartan
(11), woe wael off ist also (132).
*Quan- v. Quam-cito.
*Quaneunque (s4. quandocumque?)
wenn (4).
Quando (gew. qi) hd. wan, wen (6),
wenn (76). hd. hd. wann-e, -ee (19), -een
(132), -eer (11). wenne (23). die weil 2
seitemal (Das.).
Quandoeunque wan acker-s (5), -st
(1T &e.), ocker-s (22), -st (7). wanne eckers
(23). ogk erst (sic 21). wan ee 7 wanner
(19). so (132), zo (11) wanneer. wein zü
mall (6). wen (*6). wye dick (17). zu
welcher zyt es sy (110). gott geb zu w.
zeyt (Das.).
*Quando ponitur
czeyt (9).
Quandoque Ad. vnder-wilen, -wyl
(16), -stvnden (21, 4). nd. onderwilen (11),
vderwile (szc 93). etwan (20).
Quandoquidem /d. vnder-, by- (11,
20) -wilen, -weile (4). Ad. icht alzo (18),
also wan, als wan (5). »d.ichtes-, echters-
(23) -wanne. etwan (5b). sin- (Ki.), sei-
(126, Das.) -temal.
*Quante hd. wye vil.
Quantillus wie kleinlich (110), lutzel
o. klein (68). woe luttelieh (132).
Quant-, quamd- (67, 133) -isper (7.
quantum) Ld. wie vil, viel, fel, dick (6),
groD, groyf (132). wenn-aunderst, -ock-
erst (74). nd. wu vele; wie v. 4 groef
(132); hoe voele (11).
Quantitas grósse (Das). grof (1).
eyn gr. (8). gr. o lenge eynf) dinge (11),
die gr. groDe, klain, lenge, vil (65).
hd. gvof-, grossi grófi- (134), groyfi-
(133) -keit; grofheit, groyDeid (19). tail-
(16), teyl- (62), deyl- (v, 15), dal- (6)
-samkeit an, ayn (6), in (76) ym selb-er,
-s (15). etwabhait (6). »d. grot-heyt,
-jeheit, -inge (22).
*Qu. eontinua des dinges grof Z
michelheit (9), groDe 7 modelkeit (szc
15). deD dings groessi 7 miltikait (sic
16). der dinge groib Z mittelkeit (sic 7
sim.) eyn dinges grof) (8).
Qu. disereta der ding mengi 4 zal
(16), meng ader zail (€ sém.), zall 4 fili
ader mengi (6). des dinges menig 7 ezal
7 vnderscheyd (9).
Qu. mobilis, molis (sc 63) gressin
(16). deil-, teyl- (63) -samkeit liplicher
gróssin (63), l. groDe (15), an l. groif) (7).
Qu. virtutis deil-, seil- (sc 63) -sam-
keit geistlicher grofe (15), krefftlicher
gróssin (63).
*Quanto-cicius, -citius, -titius (1105),
-eius, -tius, -eis hd. bald (65), wie b.
(75), also b. o. schier (110); wie sch.;
also sch., schere (21), scher (5), sehier-
est, schyrest (70), beldest (134), lange
(10); alzo sehir (18); aller baldest (7)
harte schieren (20); vil schire (100);
alezu hant (18); horscor (Gf. 6, 848);
ere got snel (1V. cf. got geb szm.?);
wye gerynge (19 szm.). nd. alzo schere,
eher (22); wue drade (11).
*Quantotiens wie dick vnd wie offt
7557
ussteuus wie groflechtig (Das.).
vnderscheyd £
QUA
Quantuluseunque
klein (126).
Quantum teil- (62), deil (15) -sam.
Quantu-m, -meunque /d. wye-vil,
-wol (18).
Quantu-m, -s Ad. wie grof szm.
Quantumeunque Ad. wye-vil (1),
-vil vmbe sim.; van ockers (ecbers? szc
bb). nd. wu vele vmmer (23).
Quantum-eunque, -libet Ad. wie-
vil, -mancherhande (20). wie grof das
sie (15). :
*Quantumpar wye glich (17).
*Quant-umper, 7 -um (3), -isper Ad.
wye-viel, -vil, -fel; alle zijt (5b).
Quantus hd. wye-groz, -grof, -gros
(1), -vil sm., -wol (18). nd. wu-vele, -velle
(22), -grot; wu- 4 hoe-groet (11).
Quantuseunque gott geb wie grof
o. vil (Das ). hoe groet (11).
Quantuslibet wigros (100). wyedan
wyse (19). wuedane wijs (11). wiegeda-
renwijl (szc 20).
Quapropter /;d. dar-, war-vmb, sm. ;
dar-vmbe (3), -ymme (13). nd. dar vmme,
waer om (11).
*Quappula (piscis) hd. nd. quappe
(Mss. mog.).
*Quaqu-adra, -aria, -ila, -ilia v.
Quiseula.
*Quaquierare 2. vehemens haistich,
balstuyrich &e. (141).
*Quar (st. quereula) minor gaman-
der (95).
*Quareara v. Quiseula.
*Quarctum (aus coactum »« quark)
chese (Sum.).
Quare Ad. war-, wor- (3) -vmb. md.
war vmme.
*Quar-equarquara, -qua v. Quiscula.
Quarta quarte (20). qwart, en mait
(147). ein vier-tel 7 -ling (Ki2.).
*Quartadeci-mus, -us v. Quartus- :
decimus.
Quartale hd. eyn vier-teil, -tail, -deil
(20), -tel, vir-, fer- (21) -tel. eyn vierden
teil (110), deel (132). nd. eyn ver-, veren-
(229) -del.
Quartallum schosf)el korp (19). seot-
telkoerf (11). doden vat, doitkist (147).
Quartallus (2. eophinus 20) vieer
(19. cf. quatuor). vier (11). 4us quatuor
2« fierte feretrum (Kil.)?
*Quartana, eartuna carthaunen, ein
groB gescehütz (Hen.
Quartana eyn sucht wan ejr ober
fier dage fruD ader febris hat (17). der
vierteg-ie ritte (93), -ig ritt (76), -elich
ritten (7). vierdige r... (ritt? 20). vier-
teglich fiber (75). das viertagig fieber
(68), kaltwe (110). die kalde van den
vierden daghe (132). ein vier-tágliche
(134), -degelich (113 szm.) sucht. daz
fryesin (18). vier dege- (5), fieredeyge-
(91) heh fresen. fyr tagelich frysDen
(D^). verdelich vrezen (23). wiedage (11).
weedage def vyerden dages (19).
Quartare quartieren, vyrdelen (14:)
Quartarium vierteil (75).
Quartarius ain echterlin (91).
Quartus hd. nd. der, die (11) vierde,
hd. fierde, firde (11).
Quartus-, quatuor- (18, 20) -deci-
mus, gew. quartadeci-us, -mus (23) hd.
411
gott geb wie
418 QUA
der vierze-nde, -hest (7), fyertzhehen-
dest (19), fireze-hende (17), -nde (18),
ferezende (21), wierzehende (20). nd. de
vertende.
*Qua-scum, -xum, -squum (7. clamor
ranae Gl. m.) vorschen roip (147).
Quasi (7. pene 5^») Ad. glicher, glier
13) wise sem. nd. liber (st. liker!) wis
(92, 93). ffillich (7) ffelen nich (5^).
Quasillu-m, -s v. Qualus.
*Quasquil-a, -la v. Quiseula.
Quasquum v. Quaseum.
Quassans schuttende (20).
Quass-are, 7 -itare (141) Ad. nd.
schudden. Ad. sehutten, ze-sch. (1); scho-
tin, -ten, -den (5b, 17); schit-ten (67),
-en (76); schlitten (1), erschütten eins
erschüttens (125), suddeln (21), schriden
(4. grad? b^. 2« passare), swyngen, slaen
(20), brechen nof) (17). morkeln, quat-
teren, quettern, zu-qu. 7 -drucken (74).
nd. quateren 4 to-qu. (225). qwettzen,
mordelen (147). morsen Z zudrucken (77).
zwingen (64). :
*Quass-arium v. -orium.
Quass-atio, -io, -us (126) (cf. quacio)
Ad. sehut-, schutt-, schott- (8), schot-
(18), schit- (76), schudd- (20, 133), sudd-
(21), schod- (5), erschütt- (126), knist-,
var. knisch-, 4 schlag- 7 vmbtrib- (65)
-ung. nd. schuddinge (11, 132).
*Quassator schuddender (20).
*Quassim schuddelych (19).
*Quassio v. Quassatio.
*Quassiri schudden (11).
*Quass-itare v. -are.
*Quasso-, quassa-rium (cf. quaxil-
lum) swinge-, swing- (66, 70), schwing-
(69, 110, 134) -rode (20, 66, 133), -roede
(132), -rude (69, 133), -ruott (1103), -rut
(110b), -rube (sze 70), -rub (134). bluwel
(110, 132). bluel (20). eyn slayck hollez £
etwayB (19). slachholt 7 en slage (23).
Quassus (píc.; sbst. v. quassatio)
ge-sehutt (68), -schut (134, 151), -schuttet
(1105), -sehudet (132), -sucht (s?e 67, 152),
hd. -schwungen, -suongen (152), -swon-
gen (133). tzu-schud Z -slagen (19). er-
Shuttet (1102).
*Quassus (cf. quasillus) zenne (104),
*Quastula v. Quiseula.
Quat-enus, inus víf das (110). vp
dat (132). gleieh also 7 zu glicher wyb
16
Quater hd. vier-, vir- (3), fir- (18)
-male (75), -mole, -mal (69, 134), -mall
(6), -mail /), -werff, -werbe (19, ev, 123),
-b/t (-vert?) 7 -ley (17), -ber (21), -wert
(18), -fach (8, 4). nd. ver-, vier- (11) -warff
(11, 22), -worff (25).
Quater- v. Quatuor-decies.
Quatere hd. nd. schudden. nd. ap-
pel sch., sehuden (22). Ad. schutte-n,:
-In, -len (110), -llen (1105) v£ poma;
rutteln o. scehütten die Opffel (75);
schotin (18), schu- (19) schud-, schi-
(13), sud- (21), scho-den; schitten (76),
er-schütten 7 -wegen (126), regen £
brechen (8, 9), swyngen; zürknuschen,
var. zerknisten (65).
*Quatern-a, -itas Ad. vier-, vir-,
feyr- (21), irr- (-n& sic 6) -unge. md.
verince. -na (cf. -nus) quater-ne (132),
-n (68, 110). virualtikait (-itas 1).
QUE
Quaternare vier-uachtig (755), -nach-
(tig (szec 752) machen, sin o. we"den.
Quaternarius Ad. vier-zale, -zal,
-zalig (110), -ezeldig (21). md. ver tal;
dat vierde getzail (132).
Quatern-io, -eo (5^) hd. der selb
vier gewalt het (93), vber 7 eyn herre
vber vier ritter sZm., vier r. herr (1).
nd. ridder (11), eyn her ouer uer r.
Quatern-itas v. -a.
Quaternus adj. s. (VIII fola ligata,
achte blader 22^») vir echt (bb). vier-
zelig (15), -ig (1). hd. nd. quaterne sem.
Quatiens schuddende (23).
Quatinus v. Quatenus.
*Quat- v. Quad-riduus.
*Quatrio v. Planis.
Qua-, quat-tuor Ad. vier, fier, Z
fyeer (19), viery (68). nd. ver. qwatter
(147).
Quatuor-, quater-deeies Ad. vier-
zehen, -zeen mal (76), -mail (7), werbe;
firezig w. (17), ferezenbe (-ber? 21), zu
fierzehen mallen (6). nd. verteyne worue.
Quatuordecim /d. vierze-hen, -hene
(76), -en (5). nd. verteyne.
Quatuor- v. Quartus-decimus.
Quatuordenus d. vier-zehentig (6),
-zendieh (5), -zigest (110 sZm.); fircen-
digk (19), ferezendicht (21). md. ver-
teynich, -tendieh (22).
Quatuortempora Ad. dye fronfast
(17, 110), fyer fr. (21), vier fronfasten,
fier fast (18), vier zijt (Y), v. quattpe
(tempere 5); wiche ffaste (5b). md.
vrovaste, vroenvast (147); quatertempe-
re (22b), -r (28, 132, 147).
Quaxare v. Coaxare.
*Quaxillum (cf. qualus, quassorium)
wesch-bluel (75), -plewl (74).
*Quaxillus v. Qualus.
*Quaxum v. Quaseum.
Que we- (1), wi- (17) -lche.
*Que ce...ze hauo (? 98).
Queque etlich alle (17).
Quem wene (75).
Quemadmodum Ad. gleicher-weyse
(3), -weyD; zu glcher wy (16); glich-,
gleych-also; also viel (Y). glich- (18),
nd. ghelich-alzo.
*Quentinus (cf. quintinus) quentijn,
en vyrdel loits (147).
*Quenua (cf. quinqueneruia?) rip-
wort (47).
*Queo es (23), eui (76) (7.
sum) reuwich wesen (23).
quietus
Queo is, quire Ad. nd. mogen, mu:|
gen (9); ich mach, Ad. mag, mage (133),
mack (11).
Quer-cetum, -centum (4), quetum
(91) eihahi (Gf.). eygicht (4). aichen- (755),
aicher- (755) -forst. aichwald (91).
Quer-eeus, -cius, -cinus,
selten -nus, -neus (9) Ad. eych-eyn (9)
-in, -en. nd. ck-ich (22), -enieh (23); eyk-
en (11), -elieh (132).
Querc-inus 7 -us eychel (68).
-euus, |
QUE
Quer-eus, 4 -uus (aus -nus 76) Ad.
eyeh, aieh, eyche (12). eych-, eychen-,
aichel- (111) -baum. nd. ek, eek, eyken
(11), eeckboem (85). reif, vig. eichen
holtz (75. cf. galla. aich-reis Fr. 2, 206b),
hertiu Z hartira eih; fereha sm. (Gt. 1,
121). H
Quer-ela, -ula, -imonia ^d. nd. clag-e,
-unge (19). frage (Y). klag; tosung des
haubtz (74). clage vor dem rechten o.
vor den obersten (-ela 75).
Querere bidden (5, 23). bitten (6).
beten (9). bethin rn bie-ten DAE -den
(8). beyden (21). Ad. fra-, fro- (9), fre-
(11), sye- (13) -gen; su-, sie- (10) -ehen.
nd. zoken, sueken (11).
Queri Ad. weynen, wenen e kla-
gen, noch folgen (17). prs. Ad. nd. ich
clag-e, -en (V), clag o. wain (134), weyn
(18), weyn-e (22), -en (1), wene (23).
Querimonia v. Querela.
Querimoniari klagen (20).
*Querimoniatio clagunge (20).
*Querimoniator cleger (20).
Queritare « queso ernstlich bitten
(110 szm.). a quero ernst- (110), ernseh-
(68) -lich fragen o. suchen.
*Quserito fráglich (126).
Quernum eich-in (G£.), -elen (Y).
Quernus (cf. quere-us, -eus) eich
(9. 121).
Querquedula tróDl-, mur-, sor-ent
(126).
Querquera;. febris acuta (Br.).scharpe
febris (141).
Querquetum v. Quercetum.
*Querula v. Querela.
Querulans klagende (20).
Querulari Ad. nd. clagen. trauren
(64). prs. hd. ich klag-e, gew. -en.
*Querulator kla- (9), cle- (20), fre-
(11) -ger.
Querule clegelich (20).
Querulosus /id. elag-ende (20), -haff-
tig (75, 110), -bar mensch (6); klegelich:
(20); eyn kl., cleygig (17) mensch. kley-
gelyeh (19). eyn kl. (19), elegelich (23),
clagich 7 splepieh (22. st. eleppich)
mensche. i
Querul-us, 7 -osus clag-er ( 75, 16);
hd. Ag, -ieh (23), -ieht (5), -ber (74),
-hafftig (110). Ad. cleg-er (8), ig; kleye
ger (21); keff- (5), cleff-, claff- (6), klaff-
o. klág- (131) -ig. nd. clep-ich, -pich.
| *Queruus v. Quercus.
| Quesitare nerrisch bitten (133).
Quesitio suchunge (20).
| Quesitus hd. gesucht. nd. gesoeht
| (11).
i Queso hd. ich bidde; nd. ieh, ick
,(92) b. hilghe dynek 7 beger 7 frage.
ich bit (21). mit begerungen byten (9),
| bieden (8).
| Questa (2. exa- 4 colle-ctio 16) ge-
|scho-B (8), -s (9). beschattinge (23).
| Stewr, sampnung (74).
| *Questi-narius, -osus klag-echtig (5),
|-achtig (6).
| Questio Ad. nd. clage; vrag-e, -unge
| (19), -inge. Ad. klag, clagunge, frag, vrog;
9
I
l
Quereula (Ki., Fr.) qu. major (Zmi- (9)
nor v. ehamaedrys) gamander-bloem
(85), -leinkraut (Ki.). ruben- (Ki., Fr.),
raben- (Fr., knoten- (Kib.) -kraut. klein | y sen ; j
| *Questiona-mus 4. consodalis t socius; -
ba- (xiv.), bar- (Kia.) -thengel. gunde
runge (17). loge (12). loye (10).
I
l
| Qu. iniqua vngerecht gut 7 der
| bettel et quidquid lucratur mit dem strich
| (65), streieh eisen (67 Mrg.).
-rius 4. £ortor (76).
QUI
tun (9). sach handeln (65).
Quest-ionarius, -orius 7 -uarius
12) (ef. sq.) Ad. kla-, kley- 7 frey- (21),
'e- (8, 17), vro- £ twin- (9), wi- (11), Ad.
m1. cle-, vra-ger. hd. sucher. nd. zoker.
bidder; stockmeyster; eyn stacionarius
(17). stirn stosser (12, 17).
| Questi-osus, / -onarius (3, 110 &e.)
(£L -narius q. v. klagit (21), -ehafftig
| (18), -hafftig (68), -echtieh (22), -samer
(110). elegelich (1). clach-ich (132), -echtich
(23). eleffi-gk (4), -chs (3).
Quest-or, -ós (67 Mrg.) (/. pariseus
| 74) Ad. fra-, kla-, kle- (20)-ger. geschofe
(17). sampner; nuchsucher seins leibs;
| klagriehter (74). richter vbers malefitz
7 reichsvogt (126). haiseher; samler der
| botscehafft (65). ein helscher (sic) semler
ver (sé. der) botschaff (67 Mrg.). gunner
| (93). rendtmeyster (111). gewinsucher (75).
*Quest-orius v. -ionarius.
| E on klylieh dage ader stat
| *Questrum ge-wyne (19), -win (11).
Questuarius (cf. -ionarius) sa-, var.
se-mler; bitter; gewin sucher; sin ganez
predig gett vff gewin (65). der do prediget
| vmb zitlió guts willen (67 Mrg.).
Questuosus (/. querulus Gl. m. »«
questiosus) einer der gut narung hat
(110). vol nerung (68, t32). ver- (sf. ner-)
| £ win-hafftich (19). reraehtich (11). Ad.
| gewerb- (Ki*.), klag-hafftig. gewinn-ig Z
| -haft (Das.). winhefftig (20).
| Questus (»« quaestus) Ad. nd. klage,
| vrage, gewin. g. vf gittigkait (65), aus
| geitigkait (67 Mrg.) horen wyn (23).
| guen Z gníz (100) gnys (9). genof (17
| &e.). gesvech (20). ezinse (11). klag- (19),
| nar- Z frag- (110) -unge. neringe (132).
*Quetus v. Quietus.
Qui Ad. wer, were (11), war, wie die
| (D. md. we. relat. wel-cher (110), -che
| (123), -eh (68). que-, qui- (132) -sitiuum
| wie (68, 110, 132). ?nfinitum So- (68, 110),
| soe- (132) -wie.
Quia, bissw. qua (cf. quinquidem)
| hd. war-, dar-vmb. nd. var- (23), dar-
E" want. wanne (20). wan (19). das
| (65).
| . *Quianus (7. color 23, 16, circulus 11
| £m vrina, sc. vubeus et talis significat
| infirmitatem continue febris 16) eyn arste
|. (23). quianos 7. vena terrae ? cuperosum
(124). Versch. von quinos grece i. scenum
7 lutum /af. vnde inquino (76). qui-
g£neum 4. album (139).
*Quiatio zenitu (Sum. VI).
*Quibarus (cf. zinciber species qui-
| pari Br.) yngeber (75).
Qui-, quis-eunque Ad. eyn ig-, ie-
| * P (6) dieher i Boves NOOREt COR
16). nd. eyn yelick (229), suweliker g
wéde (220. es :
Quid, quit (19) waz (5). waD (11).
was (6). wayb (19). wat (28). wad (22v).
| *Quidagi-a, -um (Gil m.) (s. gu.)
| gelaitgelt (74).
Quidam Ad. et-, etst- (19), eyn ich-
| (2D, eyn sunder- (65) -licher. eyner (20).
ye- (132), y- (110) -mant. nd. et- (23),
1e- (22) -liker.
*Quidam (»« quidem) virware (8).
XN
P
Questionari frage dun (3) froge,
QUI
Quidditas v. Quittitas.
Quidem Ad. ab-ir, -er; wol 4 trewn
(14); eB mub also sin Z ef ist ye a.
(65). war- (110), wair- (132), gewisi- (9
Anh.) lich. nd. auer, ouer (22), wente.
*Quidiu, nisi,n.-quid neur, n.-das (74).
*Quidnam wer waf) (17). so was £
wer oder was (9).
Quidni warvmbe nieht (11).
Quidquam nust nicht; quitquam
niehtes nieht (9).
Quidqaue was (4).
Quid-, quie-quid, quit quit (76) Ad.
waz waz sim., waf) was (6), sowaD nicht
nicht (17). alles das (75). nd. wat wat.
Quie-re, -seere (cf. queo) hd. md.
ru-, rou- (23), ra- (92b), rü- (67), hd.
ro-wen. hd. rugen (110^), ruben (1), rwen
(9, 66, 70), rüen (6, 75), ruen (17),
roen (21). ra- (20, 225, 75), ro- (11), re-
(19), ru- (-ere 132) -sten.
Quies hd. nd. ru-, rou- (12, 23), ro-
(18), ra- (225) -we; raste (20, 225, 110,
132), ro-ste (11); rwe (66), rw (9), rue
(11), rüeh (6), roge (13), roe (21), ruge
i stillung Z friedelichkait (65), rast o.
rug (1105), ruw (1102).
Quiescens rugende (20).
*Quiescentia raste 4 ruge (20).
Quiescere beginnen tzo rasten (132).
ruewig sein o. werden (7. re-qu. 7 quie-
tari 75).
Quietare ruwich (5, 22), ruig (11),
rouwich (28), rowigk (21), rue (75), rwe
(D^), rowe (18), ruge (7), quit o. ledig
(110), zerast (132) machen, maken.
Quietatio rastunge (20).
Quietudo gerusamkeit o. gemach
(8, 9).
Quietus 7 quetus (76) Àd. ruwe-,
ruow-, rug- (D^, 7), geruwe-, reste- (20),
nd. xouwe-lich. rowe-lich (18), -liek (22).
ruo- (76), ru- (8), geru- (9), gerub- (2)
-sam. ge-ruwig (65, 134), -rogig (20), -rast
(132). ruew- (755), ruw- (753), riew- (64€),
rü- (6), rüh- (126), led- (110) -ig. rowych
(12). styl (110, 132). quit (110).
*Quigneum v. Quianus.
*Quili-as, -us v. Palleus.
Quilib-et, -us (7) hd. (eyn) ie-, ick-,
leck- (V), iet- (6, 76, Das.), ietz- (15), 1ez-
(3, 4) -licher, eyn ichelichers (21); got
gàb welcher (Das.). nd. ic-, it-liker, iewelt.
*Quilina (7. ful- 7 ecoqu- 75, eoequ-
76 -ina) kuchen (75).
*Quilius v. Palleus.
*Qui- v. Fa-midicus.
Quin en sy (68). neur o. icht (74).
*Quinancia (aus Xov Ty, Squ. Gl. m.)
e elesuht (127).
Quinarius Ad. funf-, fonf- (17) -zal,
-zail, -zalich (5), -zelieh (17, 75); funtfft
zall (6), fuinfzal (76). nd. tal van viuen,
de vifte tal, vifftalich.
*Quineecius (aus quineunx?) daz
ffunffte teyl (5b).
Quin-, qui- (76) -euns, -quus (1)
funffteil des gewichtz (76). fonf vnez (?)
ader daf) fonfte deyle eyner vnez (14).
funft tail der vntzen (1).
*Quineussis zehen scherp(8). V scherff
).
Quindecies funffzehen werff (20).
QUI 419
Quindeeim Ad. fuuff-, funfft- (6),
fonf- (17) -zehen, -en (18). nd. viffteyne.
*Quinde-cimus, -nus Ad. funffze-hen
(-nus 8), -nder (-nus 9), -nnich (5); der
funff-zehendest (68, 110), -ezeehnest (134),
-zehenst (75), -zehenste (133), -zehest,
-zehende, -zende, -czey dest (20), -tzienste
(132), fonfzehende (17), finf zechenste
(62). nd. viffteynich (-eimus 23), de viff-
teynde.
*Quindecuplus funff-veldieh (20),
-ezenwerbe (19).
Quindena /;d. funffzehen (1); f. tag,
tage, dage, nacht. fonfezehende 7 firezen
(17), vierezen (20), vunfftzie (132), viff-
UE Bie (23), verteen (11) nacht. mandel
(925).
*Quindenarius (qui XIV militibus
praeest Gl. m.) hd. funffzehen zal szm.,
fonfezehende eczale (17). nd. viffteyn tal.
*Quindenis XV jar als (9).
Quinde-nus v. -cimus.
Quineciam d. auch, 7 oech (20).
meir off oeck (132).
Quingent-a, -i Ad. funff-, fonf- (17),
funffezen- (18), nd. vif-hundert. vijff hon-
dert (11). fien hüngert (49).
*Quingente-nus, selten -simus d.
funff hunder-ste, -deste (5); f..hundert
(21), fonf hondertz (11). nd. vif hunderste.
*Quingentesies 7d. funff md. vif
hundert-mail (7), Ad. -werbe, -berp
(21), -fert (75), nd. -worue.
*Quin- v. Em-icedo.
Quin-imo, -immo, -ymo, -ymmo (7.
ymo 3. hd. vnd auch, furwar (3), v^ware
(9 Anh), vorwar (9), ober eyn (17), vber
(? vl) eyn (9), meer (110), aber mer,
var. a. mee (65), aber (8), 1a ymmer (13),
byleh (19). meer veel bees (132). oucr-en
i-eyn(23). ia. vmmers (22, 23). villic (11).
*Quin-io, -o (64€) sunt V puncti in
tassere 3, 4) Ad. funff, fonff (1() augen
uff dem, off eym (17) worffel; zin-co £
-go (Gf.), -ggo (93), -eke (3, 4), -ek (64,
75) zyngg (649) vff dem wurffel (15).
*Quinmiro wal) wonders (19). wat
wonder (11).
*Quino v. Quinio.
*Quinoclosa v. Cynoglosa.
*Quinos v. Quianus.
Quinquagenarius Ad. funffzig iar
alt (5), f. 4 funffzigeste zal, fonfezig
ezale 7 eyn ritter ober f. (17). nd. de
vifftegeste tal. Af
Quinquagesies/^d.fnnfezig-male,-mal
1 -fert (75), -werbe. md. vifftech warue
sim.
Quingagesimus Ad. der funftzig-
iste sim., -ost (6), -estyck (19); fonf-
ezehende (1T). nd. vifftegeste, die vijf-
tichste (11).
Quinquaginta Ad. funffzig, ig zale
(18), -yek, -ick, -igk, -ich (5). md. vifft-
ich, -ech.
*Quinquari-a, -cia v. Quiseula.
*Quinquarius (moneta. G1. m.) vunfezig
jar alt 7 furste vber vunfezig ritter (9).
Quinque /d. fun-ffe (19), -ff, -fft (6);
fumph (4), fonf (17), vonve (20). nd. viue.
Quinque-folium, -fila (942) (7. pen-
taphilon Br.) finf- (Gf.), fünf- (Fr.),
480 QUI
Sibin- (Sum. VI) -blat. fünffingerkraut 2
tormentill (Ki.). kerwella (87). ags. hraeb-
nes- 4 hraefnaes- (126) -foot (94); hrzef-
nes-fot (942).
*Quinquegecuplare
maken (147).
Quinque-, quinqui- (93), -neruia,
-neruium (7. plantaganum, laneeola
74), -nerbia (942) wegriceh (93). kleyn
w. (74). spitz w. (143). ags. leciuuyrt
(94, 136), ribbe (943). n/. honts-r. (116).
Quinquenn-is, -alis, -alium d.
funff jar, von f. jaren (20), f. jar alt;
f..jarig, jerig. nd. viff iarich, vijf iarhaelt
(11).
vyftichveldich
Quinquennium (7. lustrum 75) Ad.
funff jar-ezit, -gezijt szm., -lang ein zeit
(75). nd. viff-iartit (23), -yortich (szc 99).
Quinquepartitus vifterhande (s5b).
*Quinquepeta (»« meycamecéc ) fünff-
blat (143). :
Quinquessis v. Quintessis.
*Quin-, qui-quidem, (7. qui-a, -ppe)
(29) aber, dar vmbe (17). nd. auer, ouer
Quinquies Ad. funff-mal,-mail,-werbe,
-fert (15); zu f£. malen (110), mallen (6).
nd. viff worue sem.
*Quinquigecuplus
(141).
*Quin- v. Quis-quilia.
*Quinqui- v. Quinque-neruia.
*Quinquus (-Qus; cf. quineuns) V
talich (23).
Quinta qwynt in den sanghe (147).
Quintale Ad. funff- (6, 75), daz f-
(V) -teyl; daz funffte, nd. dat viffte deyl,
hd. teyl. eyn fonf deyle (17).
Quint-ana, -ina der straiten breyt-
heit so vele dayr ein waghen veert (147).
*Quintenus (»« quindenus) Ad. der
funff-zende szm., -zigest (21). nd. de viff-
tene (23), -teynde (22).
Quintern.a,-e (82) Ad.nd. qui-nterne,
hd. -ntern, -tern (67), -ntren (70). lute
(28, s2). trumpe (22b, 74, 17).
*Quintern-are v. -izare.
*Quinternarius ffunff ezal (55).
*Quinternatim van quinternen tot
qu. (147).
Quinternio ein zal von funffen (110).
getzail van vunffuen (132).
*Quinternista (7. lutinista 74) Ad. nd.
quinterner. trump-ter (77), -per 7 lauten
slaher (74).
*Quinternitas ffunffung (5b).
Quintern-izare, gew. -isare, -are
(14, 147) quintern (21). qu. machen (11).
vff der qu. slahen (1). lauten-sl. (74).
quint-ernen (23), Ad. -ernern sém., -er-
nieren (68, 110), -erneren (67), -ernisie-
ren (6), -izern (22), -ieren (2), -eren (1),
-ernen maken -are, op qu. spelen -izare
(147). trumpen (74).
Quinternu-s, 7 -lus 7 -neulus (147),
7 quintinus (1) funf-fick (5^), -tig (1).
quinter-me 7 teyn blede (225), -n 7 tyen
boiekblader to hoip gebunden (147).
zehen plad zusamen gepunden (75).
*Quint- (110), quinqu- (68 &c.) -essis
funff pfennig werdt (110).
*Quintilie, quisquilie, strigmen-
Rs &c. schafsel van enighen dyngh
141).
vyftichveldich
QUI
Quintilis (7. julius) der haümont
Quint-ina v. -ana.
*Quintinus (cf. quentinus, quinter-
nus) funfte deil (8). quentin (55). quint-
ein (2), -ett (1), -in (295). vifftich (23).
vivieh (22).
*Quintum (cf. duinum &oc.) ezwy-
rent (9).
Quintuplex funfecht (8). V vaeh (9).
funfffeldig (1).
Quintus funff zale (18).
Quin-tus, -us Ad. der, de funffte,
fonft (17), funff (21). nd. de viffte, die
vijfte (11).
Qui- (Br.), quip-, quis- (7) -parum,
quipparium (7. gingiber 11), quibarus
q. v.) (v. spartus Gf; aus VWK8pic)
seaft-hówe (101), -hó (at.). schaft hó (6).
seathü (103). kost hohe (7).
Quippe (7. quiquidem) Ad. a-, ab-
(1), ai- (6) -ber. nd. auer, ouer (22). sye-
cher- (19), sicher- 7 gewy- (110), ge-
wisse- (132), seker- (11, 132) -lich, -lik
(11). eB ist nit wunder (65).
*Quique Ad. wan, wanne, furwaar
sim., vwaire (133), wer (11), eyn ig- (17),
ie- (19) -licher. »d. wente.
Qui- v. Quin-quidem.
Quire v. Queo.
*Quiri-cius v. -tus.
Quirina (7. hasta 16, 129 Br.), hasta
qu. (7. quiris 75) Ad. nd. sper. vig.
lantze (75).
Quirin-um, -ium (17) (cf. ius qui-
rinum) roemsch (76), romische (8,
recht. romef) reyeht (11).
*Quirinus ein sper trager (11023), spe-
ren treger (1105), speer dregher (132).
Quiris (7. nowws miles, tir-o 7 -um-
eulus 1, hasta, militia 75; cf. quirina)
hd. vitter; eyn romscher (1), rómsche
(93), ain romiescher (76) ritter; r.-schafft
(75). nd. ridder. Ad. roemer (s8), romer,
(8, 9); sper, spere, sperre (151). speer
132 &e.). schustier (9. cf. Fr. 2, 236b). pl.
(Cites) ritter (71) edel roemer (110), ro-
meynen (132).
Quiri-, quirri- (Vgut.), quirui- (141)
-tare vox verriís (123, 141, Gl. m.), ver-
mium. (16. cf. quiritus) oft kirren (Ki.).
*Quiritare ritterwerck dryven (14:7).
*Quiritari (7. méles fieri 176) ritter
werden (8, 9). stechen, spern (74).
Quirita-tus, -eus (? 9) 2. vermis
eumi emit vncem (76, sz. cum emittit
—
—
.| voeem?) ge-krischt (8), -kreyscheyt (9).
Quiri-tes v. -s.
*Quiri-tus, -eius (9) (7. vox vermzum
76. cf. quiritare &c.) worm-stymme (9),
-sty (8).
*Quiru- v. Quir-itare.
Quis hd. wer. nd. we, wie (11, 132).
Quis-eula, se/tner -tula, -quila (66 &e.,
121, GI. m.), -quilla (G1,m.), -quilia (19 &e.),
-pula (8), qua-eula (104), -seula (74),
-stula (34, 64), -quilia (Gl. m.), -squila
(93, 120), -squilia 7 -quaria (Gl. Trev.),
-earia (121), -eara (117), -quadra £
-quilla 7 -rqua (Gf.), -reara (11), -re-
quarquara (131^), -gania (8), -gagina
(9), -gada (23), -mquam (100), -lia (68,
74), -lea (75), quin-quaria (74, 75, 16),
-aria (3), -quarieia (3, 4), guircula (q. v.)
QUI
waht-ala (n 131b, Gf), -ela (120, 121,
Gf), -a (117, Gf). wathala (Gl. Trev.).
watile (104). hd. wach-tel, -la (87), -el (93),
wal- (100), nd. wa-chtele. wae-thel (13),
-tel (97). wayehtel (19). watel (49).
adu (11), -1 (20). spirti (quisquila
121).
*Quiseulus welcher (3).
*Quiseu-mque, -nque /d. wel-, weli-
(6), wil- (-mque 17), jetzli- (75) -cher.
nd. welker. so were (-nque 1*1)
*Quis-libet, -uis, quiam, -quam (eyn):
ie- (4, 5), ig- (17), ich- (21), yeek- (0,9
iek- (4), iet- (6, 67), it- (4, 18) -lieher, -
-leicher (4). nd. eyn juweliker.
Quis-nam, of! ? -piam, -putas (qq.
v.) hd. weleher, wer (110). nd. welker.
wle (68, 132). wer auer (20). so- (9), wer-
(8) -wer. yemant (19).
*Quis- v. Qui-parum.
Quispiam (cf. -nam, quiuis) Ad.
welcher, ichtes w. (5); wilcher (17), i-
(17), y- (110, 133), ye- (132), ie- (67)-mant.
hd. yemand, einman i ymandis (9),
eezlicher (9 Ann.), ain ietlicher (76), etwar
(Das.), etwan einer (Ki*.). nd. ich- ic-tes
welker. wie (132).
*Quis-pilia v. -quilia.
*Quis-pula v. -eula.
*Quisput-as, -us (1) (cf. quisnam)
hd. weleher. nd. welker. wer-meinstu
(15), -win £ -winstu (17). wirdenkest du
20). ;
Quisquam (cf. libet) wel- 7 ickli-
—.
(X), etli- (134) -cher. isli- (sc 23), eyn.
)|is- (22) -hker, iemant (11).
Quisque ik- 7 ick- 7 iez-leieh (4).
eyn iglicher (20). yegelieke (11).
*Quisqui yemant (20).
*Quisquiam (cf. -libet) welcher (18).
*Quisquil-a, -ia v. Quiseula.
Quisquil-bia (cf. prc.) -ie, -le (74),
4 quintilie (147), quisp-, quinqu- (11)
-ilia (cf. siliqua) chlia; spriu, sproih-
che; sprochehe; gasopha; trestir (Gf). ^
helevve (104, Sum.) spru (100). spru-hé
(10, -w (19). sprev 7 feyel spen Z seich
(3). sprew ader feyl (4). feg-else (Stieler);
-unge (65)- veget (74) seg- (74), sege-
spene (9, 65, 74), -mele (75). saechmeel;
caf; draf of veechsel; quaet slosteren
of bolster (107). saegemeel; caf; draff
off veecksel; quaet bolster (132). kabe.
(19). kaff (20). segsel (97). schafsel (147).
draf (quisqu.); pole (11). sehode (1l,
20). drespe (13 &e, crude 22»). dreber
(21). tre-ber, -ster (74).slenterlinghe (106).
clein 7 ein vnnutz ding das abgeet als
von ysen (110). abschn-it 7 -ayt (14);
-idung £ vnsu- (65), vnsaw- (74) -berkeit..
schel-ff, -et, -t (74), -ezen £ -feren, var.
scholtzen (65). hinwürfig gesteüd (Das...
auf»-kereten (126, Das.), -kericht -waseh
(Ki3.), -wüscheten (126). giesel (Ki.). gnist
(V. a. 1618. wetter. genist n.) heylob f
liederlichs volek (126). ge-mulle (8), -molle
(9). grüsschen (7). ags. aehnian (94);
aegrihan (136) cf. Goth. Wtb. A. 12.
*Quisquilia (péscs) stint (125).
*Quisquili-, 7 squill- (125) -at&
vestis scharla-chen (125), -eh (91), -tin
kleid, nl. -ken cleet (116). Cf. squal-
ata 4 -etum d. (Gl. m.).
Quisquilium eyn spayne (19). spaen
(11)
n
-
d QUO
Quisquis welcher (7). welker (23).
| (110). so wie (132).
*Quisuis (oft 7. quislibet) welcher
*Quit &e. v. Quid &e.
Qui-, quit- (75) -tantia quit-antz
(110), -anci (147), -tumb £ -tung (5*5).
| quijtschel-tung (68), -dinghe Z brief van
| quitancie (132).
Qui-, quit- (75, 1:6) -tare (7. defal-
| eare 75) Ad. nd. quib quijt (132), quid
(23), quiett (1), Ad. quyt, ledig machen,
maken, 2 schelden (132), oder eben (6).
| quied sagen (18). quitt-en (74), -biern;
| ledigen der schuld halben; wet machen
| vnd fry ledig der sch. h. (75). lo la-
| Ben (12).
Quitatio, ac-qu. quijtscheldyng (141).
*Quititana (herba) sonnenglantz (91).
*Quitta-ntia, -re v. Quit-.
*Quitt-, quit- (76), quidd- (Ki.) -itas
waf- (1), etwaf- (1, 16) -heit.
| Quitus Ad. nd. quit, quid (92). Ad.
wett, ledig (76), lof vnd ledig.
Quiuis (7. quispiam 21) eyn ieg-
| (D, iet- (16), ickel- (21) -licher. eyn ju-
E (22). je der náhest (126). welker
!(23)
Quo Ad. war; war-wilt (19), -hin
1(D); wahin (76); wo-hin, -hen (21), -hene
(17); das (65). nd. waer (11), war-, wor-
(22) -hen; welk-, wol- (22) -dat; welker-
(2 wudanne-wis. quo —eo wu — wu (85^).
. Quoad wie lange (17).
*Quoad- v. Quodam-modo.
Quoadusque bis dar (20). zu diesse
(male (20 szm.). to des& mael (11).
*Quocie-ns, -8s v. Quoties.
| Quoeunque war (17). war-hen (9
—122), -heyn (21). war eckers hen (23). Ad.
|wohin.
Quod waz icht (5), ieh (7) als waz.
jwatte ichtes wat (23). wanne i. wanne
(22). hd. wa, was; welich-e (110b), -s
(6); weleh (18, 1102), w. daz (21) w.
denn daz (7), welches (7), welich daz
[5. welehe 2 wat (132). comj. per tit-
lum, -ellum das (110). dat (132).
Quodam-, quoad- (1102), quo- (1105)
modo Ad. wecher (1), et-, it-, etz- (3,
5, 133), etsch- (67) atz- (17), echte-
|21) -licher wise, weyse, wi, wis, weibe,
(naD (65, 75), mu (17); zü etlicher wif
(6); etswab (11). nd. ytliker (22), etleker
3), enieh (132) wis, wijs 7 sijns (132).
Ee igliches (9). ein juwelick
Quodlibetum buch (9).
eyn ic- (19), iet- (76) -lieher. so wer (9
QUO
Quominus wie (18). ieht mynner
Anh.) etwas minder (110). wat tzo
myn (132).
Quomodo (quomo, quódo, quó 11,
4, 75. cf. quodammodo) Ad. welcher,
in w. (4, w.-ley (18), in w.ley (3), in
wileher (17) wise sim.; wie, wihe (117),
wie dan (21), alb wi (3); welcher maf
(15); was (68), in was (110) meynung.
woe 4 in wat maniren (132). wie vil Z
in wal) gestalt (65). wue dane wijs (11).
*Quomodo-libet, 7 -cunque (75)
(quodo-, quó- 68, 75; ?. qualitereun-
que 75) hd. welcher wijf (20); wyedan,
weleherley, in w. (110) wise sem., wef)
(69). in wat maniren (132).
Quondam Ad. et-, etz- (b) -wan;
eins (62), vor zijten, wanne (20). md.
ichtes-w., ietes wenne (22). in vortzij-
den off naemals (132).
Quoniam (qni) Ad. waune (7) dar
vmb; warvmb (68) dan w. (110) dan
war es sach (65), seiten mal (Das.),
want, war 4 wohin (20). nd. wante,
wente (22) dar vmme.
Quoniamquidem (7. quia, quoniam
q. V.; in 110, 132 zweimal, einmal
quando- 68, a/ph. quamquidem) wie
doch (110). want soe danieh wijf (132).
Quoque Ad. aber; vnd auch. aiber
vnd (6). aich (bb). nd. vnde auer.
*Quo- v. Co-quina.
Quoquomodo in weleher maf) (65).
Quorsum Ad. wo wiltu hin, wo wil
du heyn (18), wo-hin (70, 134), -hine (66),
-hien (110b, 132), -hene (19, 133), -hin uf
(6), -hin wert (9), -hene w. (17); wor
| hene (13), wa-hine (67), -hin (68, 69, 1102).
ind. wor wultu hen. waer hin (11, 20
war- (20, 99), hin- (8) -wert.
*Quosque v. Quousque.
Quot hd. wye vil sm., woueel (19),
wilecher (17). nd. wu-, woe- (132) -vele,
-velle (22); hoe voel (11).
Quotannis alle iar (110), iaer (132).
*Quotanu-m, -s v. Cydonia.
Quotempore Ad. welcher, zu w. (21),
Zü welicher (6), welehe (Db, 133, 134),
welch zijt szm. nd. welker tijd.
Quo-, quot-tennis, -tennus Ad. wye-
vil jar, -vil iarig (1), -vil jerig (v, 76),
-veyl iare (18), -vil iar alt (75); von wye
fele garn (17); wy fil jarick (5^); wye
alt. nd. wu vele 1arich, hoe aelt (11).
*Quo-, quot-tidem (7. quot) hd. wye
vil sm. nd. wu vele.
Quotidi- v. Cottidi-.
Quo-ties, -cies gew. quoe-, quot-
iens Ad. wye-, wo- (6, 13), nd. wu-dicke.
hd. wye dig, wy offte (4), wo oft (6),
wie oft (76).
QUT 481
Quoties-, gew. quociens-cunque Ad.
also-, nd. alzo-dieke sém., -decke (13).
wie dig (17). wie menig mal (68, 1102
mall (110b). wie menieh werff (132).
*Quoti-, bissw. quotti-, quti- ur
-farie, -uarie, -narie (67, 133, 152) Ad.
wye mancher-, menger- (6j -ley. md.
wu ma-, men- (22) -nigher leye.
*Quotifarius wie maniger lay (1).
*Quo-, óissw. quot-tiformis Ad. wye
manch-, manig- (1), mennig-, menig-,
mancherlei- (4, 67) -formig; wie man-
cherlei form, formirung (3), forme vnd
gestalt (75); weleher forme (7). nd. wu
manieh formich.
*Quotimodus wy manich (bb).
*Quoti-narie v. -farie.
*Quotinus &oc. v. Cydonia.
*Quoti- v. Quotu-plex, -plus.
Quotquot Ad. wye vil. nd. wu vele.
als vil er ist (65).
Quott- v. Quot-.
*Quottulus wie menigfeltig (76).
Quot vicibus 4 modis wie manig
male (75).
Quotu-, quottu-, quoti-plex, -plus
hd. wye, wy manceh-feldich sém., -falt
(9b), -fordieh (21); wie manig-faltig (110),
-feldig (1), -ueltig (75). nd. wu manich
voldich.
Quo-, quot-tuplex wy mannich
feldig (4). wy manenfeldich (3). wie
menig- (76), vil- (1) -feltig. wy vil
vach (9).
*Quotupliciter wie manigfaltigli-chen
(110), -eh (68).
Quotu-, quoti- (5^) -plus Ad. wie
(OUR -feltig (Y). wo manich falt
, Quo-, quot-tus hd. wye vil ist der
sim. nd. wu manich is der. wy mancher
(55). wie m. ist ir (67, 133). wie vil ma-
niger (1). wye man-ger (20), -chester
(19). welcher in der zal (1103), zall (110b).
hd. w., was (15) ist er, der (70, 75, 134)
an der zal. hoe- (11), die wye- (132)
ap was orden- o. schick-unge
75).
Quotusquisque wie-dick Z£ -offt (110
sim.).
Quouis wohin £ wo wiltu hin (75).
Quou-, quo- (133, oft alph.) -sque
hd. wye-verre, -verr (134), -ver, -fer,
ange; wo lang £ werne (se 13); bif
dar (55). nd. wente war wu ver (23);
hoe lange (11).
Quoxare (cf. quaxare) v. Coaxare.
*Qutinarie v. Quotifarie.
?
7 DizeesBACH. GrossaniUM.
l
61
RAD
*Rabaeulus rub-graf), -kraut (14).
*Rabe v. Karabe.
*Rabellare (cf. reb.) wieder sin (8).
wider seyn (9).
*Rabendula (cf. angeliea)
plumen (75).
Rab-idus, se/ner -ilus, -olus, -iosus
hd. nd. xvas-, hd. ros- t wiet- (1105), ro-,
£ wit- (1102), dob-, dab- (19), nd. dou-
ende. Àd. tob- £ wut- (9), wuet- (15)
-ender; wotend (6); dobendi-ch, -cht
(21); tob-endig, -isch (1); wiettig tobung
(dus 76) taub 7 rüssig 7 gáhelich
-iosus 126); vn-synnig (8, 110), -gesunt
(e claffg vor vnsynniger weise o.
wutung (75). nd. do-, da-uendieh; ver-
woet (132). ràz (rab-, rap-idus, rapula
Gt.) rapidus eanis wutender o. toben-
diger hundt (74).
Rabies (7. seabies 76) Ad. tob-, dob-,
wiet- (68, 110), wuet- (75) -unge; tob-
ischait (1), -ende sueh (9); dob-en (18),
-endichkeyt (13), -endekeyt (12), agheit
(10), iode sucht (8); taub-s. (126),
hundsteube (128), dabinheyd (19), vn-
gesuntheit (7). nd. do-, da-uinge; rasen-
(11), verwoet- (132) -heit.
*Rab- v. Rad-igudium.
*Rabilus v. Rabidus.
*Rabinum, rauisium, gramen raui-
sum. rabi-nen, -D grab) (143).
Rabiositas doueheit (20).
Rabiosus v. Rabidus.
*Rabire ranarum vox (141).
Rabo, g. -onis (v. mensura) mate
(147).
*Rabo- (1), rapa-caulis (cf. napo-oe.)
ruben krut (7). ruobigras (Gf.). rubbisgrás
(130).
*Rabolus (cf. rabulus) eyn kaler (T.
cf. kallen fabulari Kil. &e.).
Rabula (z. calumnzator 110 &c., rauwcus
136. cf. rabidus, rauilla) zancker o. schel-
ter (110). kyuer; schelder; roeper (132).
schlaher (68). blo- (126, Das.), plau- (Kià.)-
derer. zungen-trescher (Ki*.), -dreseher
(Kib.). nl. een krijscher, tierder voort recht
eakelaer, swetser, pleytvoghel (116).
Rabulare (v. verbosare) schelten £
klagen (110 szm.). raff- (110), rabb- (132)
-elen.
Rabulatio scheltung (68, 110). rabbel-
inge (132).
Rab-, rap- (129) -ulatus (?. sonus
rapidus 129) ain geschray (76) stym
geschrei (8). eyner stimme lawt£ donne(9).
*Rabulo, g. -onis predi-ke, -cate;
sermoen (147).
Rabulus spotter (20). klef-fisch (8),
-fig (76), -isch (9). thineman (Gr.). ags.
flitere in ebhatis (/lat.? 94, 136).
ringel-
lh; RH
RACH
*Racalla (cf. racana, ralla, ragella
Gl. m.?) ruhi (121).
Raeana (vestis G1. m.) ags. huitil (136).
*Raceator (7 parit-us, -or &ce.) hen-
cker, peiniger, tottengraber, lecker (74).
*Racea (99), racea (7. in quo vertitur
mandibula, 16. cf. racha pars pedis dc.
Gl. m.?) gaspe (99). en gaupesche (23).
Raceec-, rach-, rane-, raue-, rechan-
are voz íigridés (Gl. m.).
*Racea v. Raea.
*Racedo v. Raucedo.
Racem-, racim- (8), ratin- (76) -ari,
-are (185) weyn (9), wme(8), druben (18^)
lesen. trauben samlen (64).
Racematio nach-lesung (91), -wimmen
7 lesen der trauben (126). affterberg-,
nocheher-, stuffel-, retzel-ung (88).
Raeemosus traubechtig (126).
Race-, 4 rase- (11), nacer- (1) -mus
hd. wein-rebe, -reben (sg. 151), remen
(4), -traub (1), -rebe mit weyn trawben
(9); rebe, wine-r.; win-reb, -drube (18),
-garten reben £ -g. ezwyg (19), -steyn
(21), -trub £ -gart (68); eyn resebir win
Stog (5b); trubo sm. 4 drappo ? champ
(Gf.); die trappen o. kemme von den
wyn truben (110); der rapp o. drapp
am trauben 7 das tr.beere 7 stirtzel
(126); der trap von dem truben (75);
druben rapp (67, 133) ; rap (17), rape (13),
drap (49), kam (Y), der kampff (114);
drauben-rappe (152), -kam; trauben
kamm; traben kamp (151); herling (65,
BM.), horlingk (65 var.). hd. nd. rancke.
wijn-coern, -garde twijch Z r. (11),
-gartzranck, -druue; rosijn (132). rosijnen
(147). riss (23).
*Racen-a (75), -ea (cf. lacena, ratera,
erinaeula) háchell (16). hachel (7. eerun-
eula &oc. 75).
*Ra- 4 ro-cia (7. cl?peus) tartsche (75).
*Racimari v. Racemari.
*Raeiotionari v. Ratiocinari.
*Racra rungh in en waghen (147).
*Raetare (cf. raecare, ragere) ceruo-
rum est (16).
*Raculum boghel (98).
*Racumeula v. Ratiuneula.
*Rach (cf. sq.) trocz (9). r. in eollum
tuum trutz rach (74).
Rach-a, -us (74) torechtZ trucz wort
(9). hirn-loser (74), los (9), -loB o. dor-
recht (8). ein vnwirseh Z hunnisch, var.
honisch, wort Z7 ein w. der vnwirschkait
&c. das den zorn eygt, var. eugt (65).
eyteler 7 vnnutzer (74).
Rachare (76, G1. m.) v. Raecare.
*Rachettum (7. reticulum £n ludo pi-
larum) racket (Kil.).
RAD
*Rachi- burgus, -nburgius (Sum.),
-npurgius (6)eyn lantrichter- (6), -rehtere
(Sum.). land riechter (t).
*Rachus v. Racha.
*Radadix v. Rhagades.
*Rad-, redi- (&i.) -antia (/f.) rednitz
(74, Ki.).
*Radarea (cf. radula) gall. radoire
de pestrin (122).
Radere Ad. nd. scher-en, Ad. -n,
-nt(13); scha-ren (6), -ben (65); sehrap-
en (109, 132), -pen (132).
*Radi v. Radosi.
*Radiamen d. nd. schin. Ad. schein,
schinunge (110). schijnsel (132).
*Radiantia schinbarkait (65).
Radiare (7. ir-r. 4 nitescere 7 ruti-
lare 1) Ad. nd. schi-, hd. schei-nen. hd.
schin; gli-tzen (1), -Ben; gleyssen (9),
glenczen (20), flackren (52).
Radiatio glautzung (126).
*Radiatus glanch (68).
*Radieala v. Struthium.
*Radiealis 7. marasmus &c. ver-
welckung, volkommen ettick (116).
*Radicaliter wurtzlich (75).
Radiecare (7. radices euellere 16, emite
tere Br.) hd. wurtzeln, w. graben (16), w.
vD-gr. (68), wurtzen£ w. gr. (15) ; wortzeln;
vz-, auf-, vD- w., -wurtzlen, -sprofen,
-spryssen (59, 134), -luBen (21), -lassen
(b), -ritten (6). vyB. plucken (132). md.
wortelen (11) : vortel-en (28), -len (22),
utlaten. j
Radicatio (/. redactio, stcoOtao|i0c
Gl. m.) wurzelunge (20).
*Radic-iosus v. -osus.
Radic-itus, -atus (sic Br.) hd. von
wurez (1), wurtzel (4), der w. (110)
wortzeln (5) vff, auff, off (5). von (19),
van (11) grunde. Ad. von gr. vf (15, 16),
vff sim.; czu gr. czu gronde (17). vam .
r. vp (132). gruntlichen (21). Ad. gentz- -
ich mit wortzel sim. wurtzlich (75). van.
wo- (22), vo- (23) -rtelen.
*Radieositas wurzelunge (20).
Radic-osus (Pr.), -iosus (11, 75) (.
radicibus plenus) hd. wurtz-ig (15), -elieh.
sim. nd. wortelic.
Radieula v. Citocacia.
Radifieare wurtzel machen (74). |
*Radi-, rade-, rabi-gudium, radigu-
dum (74) (7. raphanus minor 74, r8-
fanoleon &c.) merratih Z chren (Gt.).
merrettich 2 kryen (74).
*Radinape, rodina-ps (943), -re (136)
(cf. lapathum) ags. ompre 7 docce (949);
lelothr-ae (94), -e (136).
Radiolum (;. polypodium Gl. m., 6f. |
felicina) ages. eoforfearn (942). [
RHAG
Radius, rado 7 razus (at. 6, 325) (7.
| nauieula 4 pecten fextoris 7. lignum quod
| distinguit stamina Br. scampna sec 16;
virga geometr-i, -alis; genus oliues $. q.
| protenditur i» quadriga ?n medicullio
76 sí modiolo Br.; splendor stellarum
| € solis; lignum quo equatur modius) raia
| (121, sem. Gf. 2, 383). reia (141). radie Z
raeye (Kil.) strame (65). stram von der
| sonnen; schutzel als die weber haben,
| vlg. schuffel (75). strom £ strim (126).
liecht-straim (3, 71), -streym (1). vss-
| gandes lieht (93). glast (V). glanst (2?)
des liehtis aus-flus 7 -brechen (9 Ann.),
-prehen (74). eyn uss-brechung £ -drugg
| des lieehtz (62). hd. glanf) (12), glantz.
gl. (15, e5) £ vBdringen (15) def) lichts.
| sunnen-gl. 4 schone (6 Zm e verb. 9).
S.-schein (16). sonnen schin (8). Ad.
nd. schin. Ad. scheyn, licht, speyche,
| spaieh, speich (in dem wagen 110, an
| eym rade 5, im r. 75), spyche (12),
| tyehsel (76), vinger (74), spule, spol;
weber-scheflin, var. -schifflen (61), -kamp
|! (1); eyn messe girthe (17), mefirut (74),
zeigoruota (Gt.). nd. licht, lecht, stremel,
| speke, speeck (11, 132) in dem wagen
| (132); spole, spuel (11). strich- holtz
| (1102), -oltz (1105). strekel (132).
|^ *Radius a-, o- (8) -bstraetus vir-
| stossen schin (8). vorstosen scheyn (9).
| R. directus glich schin (6). des
| lieehtes glicher schin Z glantz (76).
R. ferreus pfriend (126).
R. fractus vstossen 4 -brochen (9
Anh.).
R. lucis lechtstrime (22v).
*R. o- v. R. a-bstraetus.
*R. Qrntus 7 modens des lichtes gliche
| stricke scheyn zacken (9 Ann.).
R. reflexus wider-schin (8), -scheyn
| £ spule (9), -gelen sch. (9. Anh.), -geborn
j schin (6).
!- *R. strictus (cf. r. abstraetus, frac-
tus) u'stossen schin (6).
*Radiuum speke (11).
| Radix Ad. wurcez; wurtz-e (93), -en
| (D, -el; wortze-l, -ll (132); wirbel (76);
rà- (1, 105, Gf.), re- (7, Gf.), ret- (6), mirre-
| (153), milter rá- (93) -tich. nd. wortele,
redic (47, (85).
*R. enisi ybsch wurtz (87, 146).
*R. felicis (sé. fil). varin (Sum.).
*R. illyriea 7. iris blaw gilgen &c.
(116).
R. montis der antritt o. rist (126).
*R. pontia 7 reubarbara rupontichen
(125. cf. rapontium). 7. q. reu-barba-
rum Z -pontieum (Br., rha-p. (143).
| rebarbarum. est species im apoteca (16).
*Rado v. Radius.
*Radosi sciro (141, Gf). radi skir
| (GI. Cass.).
Radula vafb-schaben £ -raspen (128).
nl. rijuer, raspe (116). scharre (Fr.).
*Rafanoleon (»« patpayéA.atoy ) me-
riratih (Gf.). hanifwrz (127).
Raf-, raff- v. Raph-anus &oc.
Raffius v. Rapheola.
*Ragabia slougriumo (? Gf.).
Rhagad-es, -ia, g. -ie (147), rada-
dix (85) Ad. schrunden (Das. &e.). nd.
Serunden (8525); klóven im bakdarm (?.
RHAM
rime ani Chytr.. van eroecekel of rymp
eyne spleete (147).
*Ragadia (aus rhagadia raye, fissura
2« raia) gall. raye (piscis 122).
*Ragene (cf.ragella G1. m.?) rezinun
(vestes 104, Gf.).
*Ragere (ceruorum est, cf. ractare;
rancere, rangere) ezu- (9), ezo- (8)
-rnen.
Raia (v rocho 125), roch-en (125),
-e; raia oxyrynehos ni. vleet, snuy-
tert (116).
*Raia fieberwrz (Sum. VI.).
*Rairi (87), raici (? 146) cedri (cf.
rarici?) wekholterholtz (87, 146).
*Raliees (si. eal.) stóf (121).
Ralla, v/g. rasilis eyn grof cleyt (132).
scarlachen (130, $m. 3, 386). rasilis scher-
perlieh gewande (74).
Rall-a, -um 7 rulla (in Druckschrif-
ten), t rullum (Das.) seher- Ad. -messer,
-tueh, -dueh, zd. -mes, -mest, -laken.
scharsach (T, 74, 75, 76). pflug-stecke £
-Sscharre (Ki*,), -stocker (Fr.), -schorer
(126, Das.), -sehor damit man den wegyb
o. pflügeisen sehabet &e. (Das.). sehaber
& ruthe 7 rinde am pflug (Ki*.). rüde 2
stóker darmit men de plochschar rein
maket (Chytr.. rudel (125). reyt (91. cf.
Sm. 3, 164). reitelsteck (Das.).
*Ralpo (cf. palpo) fiualder (104).
Rama (ciu. hebr. i. excelsa Br.) hoe
(8). eyn hóch (9). hohe (75).
Ramal-e, 4 -is (147, Br.) s. tzwieg
$ tzeleh (125). ast (88). adj. ezweygech
1(9). zwigecht (8). rijserich (147).
Ramare (4 raucus fieri 16) ezwi-
gen (8). ezweygen (9).
*Ramarium 7. l/gmum rami (16).
*Rama-tus i. amicus 0 vnitus (16);
-thus vir 2. speculationis; -tha, -thum
beschawung o. spiegel (74).
Ramea v. Hirna.
Ra-, 4 rasa- (125) -mentum, ramen
(74, 15), ra- (75€), ka- (75356) -metum
(4. quisquilie 93, mensura cuiuslibet rei
76) mas eins leglichen dings, v/g. was
abgeschabt wirt, var. wurt von eim
leg-, var. iet-lichen dinge (75). splitter
(125). ab-sneite (93), -schnayt o. -schab
eines yglicehen dings (74). schnitz- £
schelf-lin (Das.). Ad. schabe- (8, 9), sniez-
spene, 4 staup (11).
*Rameus v. Rhamnus.
Ram-ex, -ix (Br.) (7. mentula 129, Br.,
virga 9, hernia, pilositas n pudendis)
brueh (88). ein gebrech im (110), g. £
sehorinmghe in dat (132) gemechte. der
karnóffel (126 &e.. bróck (Chytr.) Ad.
scham har. Ad. nd.ast.list (49). ezoleher
(9). riet o. kocher (8) mansglid (15).
zerD (14).
Ramieosus bresthaft an den ge-
mechten (110). geschort (132). telli- (23),
tel- (22) -gich. grofitsersiger (74).
*Raminum (cf. sq.) knophen (1).
*Ramipastrie ast, oyst, tack (141).
Ramix v. Ramex.
Rhammnus, ram-nus, -inus (67, 152),
7 -eus (Voce. ex quo), -mus (93. 7. -mus
albae spinae 94, 13625 m?ssverst.), -pnus
(23), -nis (4). -us (q.v.), -ma (121), namnus
(1), raninus (74), ronus (q. v.) (7. vepris
RAN 483
1, 2, spina alba 74, rosetum q. v. 75)
hd. hagin (101, Gf.); hagen-, han- (2L
&e.), hayn- (5, 9, 4), hag- (14), kerstes-
(100), agal- 7 adil- (Gf.), bern- (125),
rosen- (75), Ad. nd. hage-, stekel-
(99) -dorn, -dorn baum (21, 4) d.-hegk
(D, -heck (19). dorenhekeh (2). stengel
von den rosen; r.st. 4 -stoek (75). kro-
seller (feut. et. simul gallice 20. cf. Dz.
Wtb. 184). eroselbusg (99). huls (12. cf.
ruseus). falbaum (114). trufwurtz (74).
wachsolter (93). agaleia (120, Gf.). agelei
(121). ags. thefedhorn (943); theban-thorn
(94), -thron (186).
Ra- v..Ar-moracia.
Ramosus Ad. ast-ieke (10), -iek (4),
-g (134), liher (141); e-, £ ne- (7), ó-
(62) -stig ; estieh (5), ezwigig (17).
*Ramotus (aus examitus sim.?) gr.
i. sericum lat. (16). d
*Ramumulum (aus chamaemelum ?)
hundestilli (Gf.), -e (Sum.).
*Ramuneulus astel (75).
Ramus (cf. rhamnus, homicida)
hd. nd. ast. hd. aist (6); zwi-g, -ch, -ck
(5D); ezweyg (9, 4), zwey (134), szweyl
(13), zelch (74), ezelge (19), ezeilge (12.
telige (12), -lieh (132), -ghe (23), -ch
(99 &e.). twich (23). twijeh (11, 147). toern
steke (11). hag- (8), hagen- (76) -dorn.
ranck (147).
Ramuseulus ezweyge- (9), zwyg-
(8), est- (16) -lin. risigen (100).
*Ram-, rhamn- (Pap.) -usia 2. for-
cu 0 indignationis dea (110 &e.). gluck
(14).
Ran-a, 47 -uneulus (i41, Chytr.) (cf.
vrus) Ad. fro-sche, -schÓe (152), -seh,
-De, -se (141), -fó (12), -esch (76), -chs
(103), -esch (20), -yssche (19); fresch
(b^), frósch (93), fresse (49), fraBe (21),
hoptzger (126). nd. ho- (22, 93), hu-
(225) -pper; huplyng (147), hutzke Z
padde (109); pogge (Chytr.), pokghe
(225), vorseh (11, 132). mer frósch
(piscis 93). ranarum foetus poggen raf
(Chytr.).
Rana rufa krott 7 trothe (171).
Raneare heyser sein (64).
Rancare v. Raccare.
*Rancemus (ausrac. »« ranke) rancke
(74).
Raneere (co xi etum 18b. 2. fetere
i irasci; cf. ragere) hd. nd. stincken.
Ad. zu-, zü- (134), zi- (16), zy- (649), ezo-
(4), nd. to-rnen. ezorn (17, 133). zornig
(110 &e.), graw (68. cf. ranco-r, -rs)
werden. zancken £ grinen (7. rangere
75). stirmen (76).
Rancida caro garst (110), garstig o.
stinckend (Das.), gastig (132), pfinnig (68),
garstet 4 pfynnet (64) fleisch.
Ranc-ide/ -orose (Z.rixose)zanckisch
(15).
*Rancidiuneulus stinckachtich vyn-
nicheit (132).
*Raneidolum verbaninge (11).
Raneid-ulus, -olus Ad.nd.stineken-
dieh, Ad. -dig, -dicht (21), -de (8), -d
(134). schimlig (67). gar stik (2« garstig)
4 stikunde (9).
Rane-idus, 4 -orosus (7. rixosus
15) stinek-ig (69), -ieh (107), -ung (4)
-eeht (1), -aentich (132), -ende Z stancki
4 schimlig (110). stingent (67). smir-chun
61 *
484 RAP
(3), -kund (1). Ad. nd. vinnich. Ad. fin-
nig, -nicht (17), -echt (77); pfin-net (64),
-nig (69, 70, 134), -dig (69); fynt (10),
vyndich Z gerst (13). garst (12, 225, 717).
garstig (9 Mrg., 21, 125, Ki?.), ich (18,
22), -lich (5), -et (64). gerstiech (23).
kastich (109). parcenter (Gf.). tzo- (132),
too- (107) -rnich, zanck- 7 grin-isch (75).
snidicht 7 pin (77).
*Ranceina (st. runcina) nuil (131).
*Rancius (7. mucor) gacz (5. cf. sq.).
Ranceor (cf. mancor) garst (9, 17,
75, 110, Hpt. 5). gersti (Gf.). Ad. garste-,
garsti, gareze- (5b), gaistig- (74), vn-
wirdig- (68) -keit. gersticheit 7 vynne
(23). onwerdicheit; tzornich stanck off
gaystheit (132). zanck; zornig (110).
Stanck (68, 110). zanck- 7 grin-ung 7.
rixositas; pfnackel, var. pfinackel (a/pA.
pfn-) atn Z gestanck von fleisch (75). Ad,
ein fynne, pfynne (74), pfin, fine (123);
finnicheit (21). gráwe (Das). graue vnd
graulender gestanck (Ki2.). smirchait
(Ll, 3). haBe (13). ezorn Ar bitter mut
7 ez. (8, 9). der groll des zornf 7 ein
bitterkait (65). ran-goson, -kason; parz-,
var. parr-unga (Gt.). ags. thro-h (94), -ch
(v. invidia, & odéum 136).
Raneordia zornikeit (110 szm.). toer-
nicheit &c. (147).
*Rancoreus frawen sucht (9). frauwen
schuch (szc 8).
*Rancorose v. Rancide.
Raneorosus (cf. rancidus. manco-
rosus.) finn-ygk (21), -icht (18), -echtig
(5). vynn-aehtich (23), -echtich (22). Ad.
Zorni-g, -cht (13); zarnig (6). nd. tornich.
hadericht (75).
Raneors zornig (110). tzornich (132).
toernich &c. (147). gram (68).
Randieulus (Br. sí. rancidulus)
Stinckachtig (68).
Ranetum (Br.) vorschen stede (147).
*Rangere v. Rancere. rango 74. 2ras-
cor (16).
*Raninus v. Rhamnus.
Ranire ranarum, vox (Gl. m.).
Ranuneulus (7. batrachium 144. cf.
rana) frosc (Sum.). hanen-, rappen-fufj,
gleif-, var. gli&-blumen (144). kuchen-
schel; küschellen; hacketkraut (7. oreo-
selinon 73).
*Ranus eyghenman (81).
Rap-a, -pa (649), £ -um (91, 110 &c.),
i -ula 4& -ulum (147) (cf. napa) Ad.
ruob-a (87, Gf.), -e, rube, rüb (6, 134),
rueben (2), ruben (1, 75), robe, rieb,
raben Z moren (75). nd. roue. roebe (147).
rube Z rape (132). rettich (74).
*Rapabulum v. Rapalum.
*Rapa- v. Rabo-caulis.
.Rapacitas abziehung (65). zu griffi-
kait (76). raubery (110). roubnuD (68).
roeuenisse (132).
*Rapacium laybprots (24).
*Rapa-lum, -bulum (122) (ausrhop.?
glockenschwengel 7 kloffer (91). gall.
barre (122).
Rap-,rapul-arium roeben stede(147).
.Rapax Ad. grif-fig, -fich, -ftich, (20),
-elig (17); greyffig (132), be-gr. (74),
nemig, zugriffer nemer mit macht (75);
raub-ig (88), -hafftig, rauphafftich, rapi-
scher (74); zucke-r (65, 75), -ndiger (74),
—
RAPH
-nder (9), -nde (8). nd. grepech (29) ; gery p-
ich (132), -ex Z HOSLARIS 55 "s
Rapere hd. gri-, grei- (134) -ffen. Ad.
nd. nemen. Ad. gewelticlich n. (1), zu
niemen (76), zucken (75, 76); rau-, ro-
(6) -ben. nd. gripen, rapen (22*).
*Rapid-inosus, -us roifflick (141).
Rap-, raph- (132) -idus (cf. prc.,
rabidus) hd. nd. nem-, Ad. neym-, czug-
(11) -ende. Ad. nemig, namig (1); griff-ig
(110), -tig (20). hoestich Z grijffich (132).
hoe- (1102), ho- (1105) -sehig.
Ra-, ru- (133) -pina, 7 rapula (110 &c.)
hd. rau-p, -pe (133), -b, -ff (20), -bung
(18); rób (6), rob (76), strazraub (2). nd.
roff, roef.
*Rapina (auis) wassersteltz (74).
*Rapinatorium roiffstede (147).
*Rapinositas rauberye (20).
Rapistrum (7. zizania 125) hedrich,
per. ber-wurtz (74). redich (17). hei-
(17, 74), he- (47, 85, 125, Sum.) -derich.
Rhapontieum v. Radix pontia. Ma-
ronium.
*Rap-ontium, -uncium Z -uneulus
(Das.) (cf. radix pontia) rapántz-lin
(Das.), -ele (111). rabintzlen (91).
*Rappa v. Rapa.
Rapt-are, 7 -itare stediges (8), offte
(75) rauben.
Rapti-m, 4 -ue (75) raub-, zuck-
(75), snel, gir-, gewellec- (20) -lich.
*Raptitare v. Raptare.
Raptor hd. rau-, ro- (76); reu-ber;
reuper (4), lant verderber (12). nd. ro-,
roe-uer. nemer o. zucker (7. rapax 75).
Raptura pruch (74).
Raptus píc. ge-zuckt (65), -raufft Z
begriffen (20). s. Ad. raub- (20), beraub-
(9 Anh), griff-, zuck- (65), verzuck- (62)
-unge. nd. gripinge. entzuckunge (9 Anh.),
ein zugk (5, 65) des geistes, gaist (65
Rapul-a, 4 -um (110 &e.) (cf. rap-a,
-ina) ruope (104). rubel (175).
*Rapul- v. Rap-arium.
*Rapularius (7. Zjber vetus dc. D &c.)
eyn buch von maneherley dingen (14).
Rapulatum roeben spyse (147).
*Rap- v. Rab-ulatus.
Rapum v. Rapa.
Raphael ist ein ertzengel tobie ge-
sant (75).
Raph-, raíf-, raff-anus, selten -anum
hd. và- (1), rae- (Gr.), re- (1), ret-tich;
rettig (75); re- (17, 97), ree- (13, 132)
-dich ; redick (12), surerátich (93). mer-
hd. -ratieh sim. (Gf.) -retich (47, Gr.),
-rettich, -redick (47). mórráttich (134).
mer- Z mir-reteich (4). myr- (133), mir-
retich (85), -retig (133, 152), -rich (bb,
18). ehrene (Gf.). ehren (2, 3, 105). kre-
hen (75). pepere (85).
Raphanus s/m. maior (aor 3, 4)
ra- (1, 4), re- (7) -tich. rátigh (509). ret-
tig (3). rettieh (74, 76). rub-r. (1). mer-r.
(6, 123). meer-r. (649). mirch (1T.
wetterau.). kren (64, 123). redi-eh (5), -g
(21), -ek (23).
Raphanus sm. minor (bor 3, 4)
mor ratich (4). mer- (1, 74, 76), mir-
(74), wasser- (125), ruben- (64, 123), rue-
ben- (64€) -rettich. me-:. (21), mir- (5)
-rich. rettich; merretig, vig. kren (75).
ehren (1). khren (509). mar- (22), mir-
(23) -redick. miredeck (295). pfeffer
(74).
RAS
*Rapheola chraphe (7. artoerea sum.,
Gf. 4, 598). Cf. rufe-ola, -la, rofiolus
&e0. (Gl. m. 5, 747, 1773), roffiole &e. o.
v. artoereas; v/l. auch raffius 2. ham-
pago (G1. m.).
*Raphidus v. Rapidus.
*Raphus (aus raphius, »« ramp?
rauus q. v.) hd. nd. wer-, nd. weer-wolf,
infirmitas, rampff (110), ramp (132).
Rarefacere dunne ader loz (4),
dünne 7 lose (3), lauf, dun, loger, ro-
gel (14) machen.
Rare-, raro- (23, 69, 134), nare-
(séc 1) -fieri hd. loz (4), lof, laz (3),
lose (15, Ob.), las (1), loiz, blob Z tum,
(6), bloib (7), lau o. rogel o. loger (74),
logel (0».), 4 locker (Fr.) dunn, dynn
sim., kleyn, hd. nd. los werden. quellen
22», 74, Ob.) als erbeif (74). quelen
ol swellen (22b).
Rarenter v. Raro.
Raresce-re, -seere (110?) dunn-en
(9), -e machen (8^). anfahen cleyn wer:
den o. dynn (i10) begynnen tzo dun-
nen off cl. tzo w. off selden tzo geschien .
(132, sZm. 68). selten geschehen (68).
*Rarici (aus earui?) garten kommel !
(19). gaert come (11).
*Rarifieare seltzsam machen, sin o:
werden (15).
Raritas din- o. selten- (110 s/m.),
selezen- (20),.selsen- Z claer- (11), lose-
4 klayr- (19) -heit. seltzsamigkeit (75).
Rar-o,-enter (110 &e.) Ad. sel-den,
-ten, -tein (-tem ?) 2. nit diek (v). sel-
dene £ -sene (225). zelden (23). salten (6).
*Raro- v. Rare-fieri.
*Raro- v. Pa-phonista.
Rarus hd. lose (595, 19), loD, loif,
loiz, laz (2, 3), lotz (1), lost (v7), get.
mit dem Zusatze daz nich (D), daz do
neucht (77), daf) nicht, nit dick, deck
(18) ist. lof) nit dig (10). lose vf vapos
res als die braden des scehweif; rogel
ví aer qui non humectat (75); rogler o.
logerer (74) lug 7 salten (6), luck daz
nit dick ist (V). nd. los dat nicht dicht
en 1s; zelden. sel- sin (18), -Ben 7 -zam
(15), -tzemer (76), -ezhen (21), -tsen (5),
-ezen Z fremde (20), -ezem (9), Ad. -ten,
hd. nd. -den, nd. -dene, -sen, -sene. tun
(6, 12). dunner (74).
Rasa vestis, cf. valla) rósa 7 $lusa
(Gf.). los (120). hd. scharlach. sch.-roek
(16). rok vnd mantel an andir (9). rog
vnd m. an eyn-a. oder geschorn (8).
eyn rot m. (11).
*Rasamentum (anders Gl. m, 6f.
ramentum) feilstaub 7 schabpuluer(Das.).
Rasare scheren (68, 110, 132).
*Rasarium v. Rasorium.
*Raseus (arbor, cf. ri-, ru-seus; an-
ders Gl. m.) holdir (8).
*Rasemus v. Racemus.
*Rasia (si brasia; anders Gl. m.)
wirz (121).
*Rasides, g. -dei des gerichts heel-
heit (147).
Rasilis v. Ralla.
*Rasimentum (i. perempcio) doyt-
slach, moert (147).
Rasio scherunge (20).
*Ras-iolum, -orium (-oriolum Br.)
E
RAT
| scher- hd. messer, nd. -mes, -mest, metz
| (132). hd. scara- (141, Gf.), schar-, sar-
| (v5 var.) -mes (14), -rub (20), -iB (1),
-sach (6, 76, Gf), -sahs sim. (141, Gf. 6,
| 90), -sachel, ear. -sachlin (-iolum 75).
schaers Z scheers (kil).
Rasitare dick-vil (68, 110), -wil (132)
| Sscheren.
Rasor d. nd. scherer. tuoch-seh.
| (64). bart-sch. 7 barbierer (68, 110, 132).
Seherr-e (11), Ad. -er.
Rasorium (7. rallum, cf. rasiolum)
| seharsach (64€, 75). schermesser (64).
Raso- (759), rasa- (753), rosa- (v5be)
-rium schur (75).
Raspa (7. radula) raspe (Kil.).
*Rasta grint (93).
*Rastellarius hacker (125).
Rastellu-m, -s (104, Sum., Gf.) rech-o
| (121, Gr), -e (9, 104, 120, Sum., Gf.). rech
| (7). ain klains rechlin Z 7. q. rethe (16,
| cf. -us 4. clathrus Gl. m.?) pock (-m
bidens Agr.).
Raster hacco (141).
*Rastrator recher im hauw (75).
*Rastrion rech-en (Sum.), -e (Gf).
*Rastros (7. ligones q. v.) ags. met-
| ticas (136).
*Rastrum v. Ceruisia.
*Rastrum (7. traha &oc.) Ad. rech-e,
|-en, rech (68, 76, 88), regke (100). ra-
| elien (4, 116). rijoh Z rijue (132). egede
| (18. egde (74, 132). hd. egd (9), eyge
| (1
|riec, gritsele, rive (107). eegde £ grie-
| sele (108). nl. egge, clouwe (116). lin-gier
|-(110b), -ier (110). krail r. tridens; krail
|! Zháke mit zweien zaken 7 zancken (Agr.).
, eyde, ege, egktriffel (76). egghe;
*Rasula (anders Gl. m.) hew-schober
£ -huff (15).
Rasura scale (100). hd. scher-, £ ras-
|Z kurtz- 2? affsnyd- (20), dilg- 7 abe
Schab- (17), abschab- (74) -unge. rasur,
| platt, absehneydung def$ harf5 (74).
Rasus Ad. ge-schorn, -schabet £ -dil-
| get (11).
*Rat-era, -ors 4 -ora 4 ritora (74)
(cf. racenea ?) riffel, flachs-r. (14). repe,
|dair men vlass mede reept (147), eyn
towe darm de knutten van dem vlasse
7| mede doet (229), cf. Br. wtb. 2, 482. Fr.
2, 91 sq.
*Raterare (cf. prc.) repen (22^). vlass
|. (147).
*Ratescere v. Raucere.
Ratifieare bestedigen (8).
Ratifieatus war ghemaket (23).
*Ratil-ia, -la v. T'ormentilla.
*Ratinari v. Racemari.
*Ratinum salzfaz (121). Cf. eatinus
sulzuaz (Gt.).
Ratio hd. nd. redelicheit, rede, rydde
(19), r.-liehkeit (21), rediliehtikeit (13),
redleychait (1), elich redde (7), fornuff-
lieh reden (3). hd. eyn sprechende rede
0. erafft sim, suochend sel craft (93).
I eyn sprekende craft. Ad. md. geo)
— |Hseher nochvorsehunge (9 Ann.) ver-
v/nu-nfft , Ad. -fft, -nfftigkait (65), -nff-
tig betrachtung (88). spurend vernunfft
(65). v. geistlicher nochspurunge 7 vor-
nemunge (9). sporende vorn. ezweyuel-
Stant ((147). saeh (18). weib weg, nitz
m | geverf, bewer-, rechn-ung (88).
RAT
R. naturalis, r.-nalis (sec v6. aus
r. nális) naturlich Ad. sache, sach, md.
zake. n. vrsach (110). n. erafft (v, 6)
glich ding zu bringen gewonlich nach
der naturen art 4 sitten (1). naturliehe
art 4 craft glichen dinge ezu brengene
gewonlicher natur craft art (9 Anh.
glich zubringen Z naturlich craft (15).
krafflieh ding zü bring (6).
R. primordialis hd. ewige vr-, or-,
oir-sach ; e. vrsach (15, 4, 75) der erea-
turen(15); v. ezu er. (9 Anh.) ; e. orsach
zu der cr. (0); ewig vrsach zu der crea-
tur (65, 76); e. sach (9); erste orsach
(8); e. vnd ewige vrkunde der nature
(9). ewich orzake (23).
R. sapientie schinder wifhait, fur-
bildung, oberst erafft der sele (65).
R. semi-nalis, -alis naturlich same
7 n. crafft des samens (65). n. sam (1),
som (6). gewonlich er. (V, 76) mancher-
ley zu bringen (7). natirlich som (16).
gewoglich craft; mengerlei übung (6).
naturlichs samen vn gewonliche craft
mancherley ezubrengunge (9).
R. substantialis (sbalis) naturlich
same-nunge (17), -lunge (9).
R. superior (est vir, sed inferior
mulier 65) vernunfftig (65), obirste (8, 9),
die oberst (7) krafft (8), kr. der sele.
Ratiocinalis ryddelich (19).
Ratio-cinari, -nacinari (147), 7 -nari
(4, 110 &e.), raciotionari (65) vornunff-
(4), vernuff- (23) -tigen. rede geben (14).
nach der vernunft wircken (76). ver-
nunfft-brauchen (64), -iglichen leben o.
thun (75) bescheyden; 2onder-richten,
-wysen (147).
*Ratiocinarium rekenkamer (Kkil.).
Ratiocinatio bescheidnisse(110bsZm.).
vernunfftige wurckung(75). redemakynge
Ratioci-, ratio- (19) -natiuus rydde-
lich (19). redelick (11).
Ratiocinato-r, 4 -rius (147) werb-
hafftüger (64). redemaker (147).
Ratiocinium bescheideniB (20 sm.).
redsamkeit (8, 9). beweisung der ver-
nunfft (15).
*Rationabil-e, -iter red-lichen (110),
-elich (132). recht vnd billichen (65).
vernunfftiglich (-iter 75).
Rationa-bile v. -le.
Rationa-bilis, -lis (cf. ratio natu-
ralis) Ad. v-, vor-nunftig, -nonftig, -nunft
(-bilis 6), -noffchit (21). Ad. nd. rede-,
rydde- (19) -lieh, -lick. 2d. vornufftich.
Rationabil-iter v. -e.
*Ratio-nacinari v. -cinari.
Rationale vernunfftig krafft der sele
€5).
Rationa-le, -bile (v. logium) prust-
kiuueri 7 -flech; uuizzilahan (ar) brust-
plech (9), -dueh (65). brost blecht (8).
Rationa-lis v. -bilis.
Rationalitas verstenliehkeit (49).
*Ratio-nari, -nare (1), -einari (q. v.)
hd. vernu-, v?nun-, v^non-fftigen. v'nufftig
sin (17). reden Z gebruchen (20). rede
maken of gebruycken (147).
Rationarium ein rechenbuch(1105s2m).
Rationa-rius v. -tiuus.
*Rationatio bescheidenif (20 s?m.).
beschneidnusse (sc 1102). vnufft (1).
—.
RAU 485
*Rationa-tiuus, -rius (1102) (cf. ra-
eiocinatiuus) red- Z vrsech- (110), rede-
7 ondersock- (132) -lich. redlich vnder-
sagung (s2c 68).
Rationato ags. amb-ect (94), -aet (136).
Rat-is, -es Ad. schiff. nd. schip. scef
(14). schiff-e, -esport, -essayte (74). vlos
(9). lotz (Das.). floB; f1680; flott (Kia.).
ags. fliute (136).
*Ratis-pona, -bona (49), -pana (bb,
16, 110, 152), ratespona (16) (céu.) regens-
hd.-purg, -burg (7), -b'g (5), -porg (1102),
nd. -porch. rege-nBboreh (132), -nboreh
(12), -spurg (1105),-rsborg (49). reggesbürg
(13). ragerspurg (6).reynsberg (1').rens-
porg (bb).
*Ratitum (7. obulus) hellynek (147).
Ratiun-, racum- (141) -eula ein clein
red (110). redlin (141). ein reckenschafft
(132).
*Ratix (si. radix) ratih (Gf.).
*Rator-a, -s v. Ratera.
*Ratta (cf. sq.) ratt 7 raytt (19).
*Ratt-a 7 -us (v. genus muris ratten-
aris) rattenberger (20).
*Rattus rotte (11).
*Ratum gall. piequotin (122).
Ratus (£4 firmus i solidus) fest o.
starg (8). gewis 7 veste (9). vast (132).
Raua goltvarwe (147).
Raua (7. raptus) gryppyng (147).
*Raua heesche stemme (147).
Raue-re, -scere gryppende wesen of
werden (147).
Raueare (v. balbutire Gl. m.; cf. rau-
eere, raeceare) Ad. heyser werden szm.
*Rauce heyDerlich (20).
Rau-, ra- (68, 76) -cedo, rauci-tas,
-ditas, -da (18) (v. arteriasis 147) Ad.
heyser- hayser- (1, v6, 134), heyse- (8,
133, 152), heys-, heyD-keit, -chait (1);
heys-erung (68), -eht 7 dempichet (20);
heyseh (110), haisere (91), dimme der
stimm (Das.). heesch (132). heescheit
(132, 147). hiescheit (11). heyssch-eit (22),
-en (23).
*Raucedula (aus) rogis (140).
Rauce-re, -seere 7. raucare (75, 76),
7 ratescere (76). hd. heyser, haiser, heise
(8, 133), heif, nd. hes, hel &c. werden.
haiser (76), heiser (75) sein 0o. w.
*Rauecid-a, -itas v. Raucedo.
Raucidus v. Raucus.
Raucire (7. esse 4 fieri raucum 1i
pauca loqui Br.) heiser (68, 110), heef)
(132) syn.
*Raucis dat hesche (85b).
Raucitas v. Raucedo.
Rau-eus, 7 -us (110 &c.), 4 -cidus,
7 -eulentus 7 -iatus (129 s?m.), 4 -icio
(147), £ reuecus (76) hd. hei-, hai-ser;
hei&er (14), eyn h. (21), heifrig (62),
heyse (8, 133) heyf, heysch, ruch £
rauch im half) (75), dempich (20). md.
hes (23). hesch (e heesch (99, 147),
hiesch (11), hee) (132), rauw (147).
*Rauenne (cw.) rafenn (74).
*Rauicio v. Raucus.
Rauidus v. Rauus.
Rauilla (7. causidicus 75, 129, Br.)
furspreche (74). rodler mit vil worten (75).
*Rauillare rodlen (75).
*Rauinus (cf. phutus, erassula) dens«
wurz (Sum. V).
486 RED
*Rauis-ium, -um v. Rabinum.
Rauus grypende (147).
Rau-us, 7 -idus (116), 7 -ulus£ -stellus
(141) goltroit (147). »/. taneet (116). liecht-
graw (91). sehwartzgeel 7 wolffsfarb (111).
werwolff (74. cf. raphus).
*Razus (anders Gl. m.) v. Radius.
Re wesenlich (65).
Re- hd. wider-, widder-, wyeder-. Ad.
nd. weder-.
Realis (regalis?) herlich (49). wese-
licher (65).
Realitas herlichkeit (49).
Realiter wese-, wurck-, genez-lich
(65).
*Reamare v. Redamare.
Reatus Ad. nd. schult. Ad. sch. der
pein (75) ; sehul-d, -dig (7. cu/pa 21); sunde
(8, 9, 65). zunde (11). verbintlichait (65).
mifthat (110 sZm.).
*Re-, sub-audire wider- 7 vber-horen
(15).
Re- v. Ri-baldus.
*Rebalsa (v. conuicium; cf. repalsa)
laster 7 smaheyt (3).
*Rebarbarum v. Radix pontia.
Rebell-are, óissw. 4 -isare hd. wye-
der-, wider-, widder-, nd. weder-striden,
Ad.-striten,-streiten, -stritten (6),-fechten,
-kriegen (20), -triben (65), -streben o.
spennig syn (110) -wertig sein (64), nd.
-streuen (22), -strubbeln (132).
Rebellatio wider-kriegunge (20),
-veehtunge (8), -streytunge (9), -befftzung
7 -spánnigkeit (126).
Rebellio Ad. wider-stridunge szm.,
-fechtunge (20), -kempfe (m. Reg. Ben.),
-spenstigkait (65), -spanikait (2), -spanig-
keit (75), -strebung (76), -streberke1t (21),
-streuekeit (D). nd. weder streui-cheyt,
-nghe. Ad. nd. pynlicheit. vngehorsam-
keit (20).
Rebellis Ad. wider-, Ad. nd. weder-
stridich, Ad. striddich, -stridigk, -strytig,
-streitig, -stredieh 7 spelich (13), -spennig
(17, 75, 110), -spenig Z -spannig Z -spanig
4 -setzig (75), -spenic £ -strebech (12),
-span (6), -kriegich 7 -fechtende (20),
-sordig (10), -stendig (49), nd. -kiuich.
stritig, stutzig, setzig, v/g. streig (15).
strebych (19, Das.). klefügk (49). Ad.
pinlieh. »4. pijnlie (11), striselch (99).
ribal £ muding (125).
Marg. zu 9: S$ noueris pellem vooris
esse rebellem
slahe sleg drey ader vyer
si cupis pacem habere.
Rebelli-sare, -zare (cf. rebellare)
hd. kiffeln (49); wider-k. (5), -kebeln
(17), -sprechen, -klaffen (49, 65), -bellen
i -triben (66), -snellen (18), -spanig sin
0. -Setzig; -spennig sein; setzen w. ein
andern (75). widder- (21), weder-striden
(21, 22), -kiuen (23).
*Rebellisatio widder vechtunge (8,
9). wider stritigkeit (75).
Rebibere wider trincken (9). widder-
(8), offenbar Z aber eins (14) drincken.
Re-boare, -buare, roboare (68,
75, 110, 132, 136) Ld. lauten (4). Ad.
nd. luden (5, 23), wider-, weder-l., Ad.
-Iuten, -lauten (9), -gellen Z -hellen (75),
-schallen 2 -thónen (Das.), -scheln 2 -singen
(11), -hellen (25). hellen (7). ge-lut (68),
REC
-luyt (132) machen. erschellen (75, 76).
ro-, varr. re-, alph. vo-boare (untersch.
von alph. ve-b. widerluten) luen, luyen,
o. hulen, huylen v£ boues (110 varr.).
*Reboatio wider lawttunge (9).
Re-, ro- (68, 132) -boatus widerhal
(110). geluyt Z belchinge (132).
Rebrachia-, suauie-torium, resti-
eula, redimieulum amict (der priester
141).
*Rebrida (7. slinipendria; s/. nebri-
da) eyn schniczel duch (5^).
*Rebuare v. Reboare.
Rebullire ander-werbe syden (8),
-weyt warm werden (9).
Reburrus ruw (147).
Recadere widervallen (75).
*Recalciare weder schuden (17).
Recalcit-rare, -are (1) hd. wider-
spannen (68), -streben, -sterben (1), -stan
(8), -sten £ -stapfeln (9), -schlahen mit
den fuessen 2 -lauffen (75). hunder sla-
gen (17). hinder- 7 neben-sich schlagen
(65). weder-streuen (23), -spennich sijn
(132).
*Reealeitratio wider sprechung (9).
*Recaleulare wider rech-en o. -nen
15).
| Reealere wieder wormen (8).
*Reealtrum (cf. prc.? recalceiare?)
weder schyn (23).
*Reealuare hinden kaal (szc 9).
Reealu-aster, -ester 7 re-, retro-
ealuus (74) ehaluer (121, szm. Gf). v-ch.
(Sum.). uo-, och-, hóch-, auur-chalauer
sim. (Gf.). hinden- (8, 9), hinter- Z aff-
ter- (14) -kal. hunderwert cale (17).
*Recaluatio kalheit (8). hinden-k. (9).
*Recaluitio alachalagi (Gt.).
Recaluus (cf. reealuaster) kal (68,
110). kael (1105, 132). hinden glaezet (75).
*Recandere v. Recondere.
Reecapitulare (7. epilogare, diffiteri)
wider-reden £ -sagen ein ding noch ein
male (15).
*Reeaprielis (/ybrid) rech (74).
*Recauillare v. Remurmurare.
Recedere Ad. nd. enwech-, nd. eyn-
wech-, Ad. hinweg-, ent- (18, 76) Ad.
-wichen, weichen, ad. -wiken. Ad. wi-
ehen (65); ab- (75), enwech-, enweck-,
(11), enweg- (€), aweg- (21), weg-
(8, 9), vort- (14) -gan sem., -gene (17,
21) £ ezihen (9). wider schlagen; hin
ziehen (75).
Recedipium «v. Recidura.
*Recenciare v. Recentare.
Recens Ad. frisch, friBe (21), frysch-
roen (68, frichg £4 grün (3), frys gron
(2). free £ Giscnb" (18); rysche (10),
risch (Db), reusch (feür 75), grune, grüen
(134), grun, nuw, new, nue. heurig vnd
nuwe, kost- 4 her-lich; treflich sach o.
dinge £. pregnans (15. cf. Fr. 2, 383b).
versch (14, 225, 23, 132) £ grone alze v.
vleysch (23). vrisch (225). vers (22).
varsch 7 ny (11). groen (132).
Recensere schatzen (1). zelen o. vr-
teilen (110), o. ver-z. (68). celen (100).
ezalen (9). teylen (9). tellen (10s, 132).
ver-t (132), -trecken 4 -nuwen (108).
*Recenseri frischen (75).
Recensire (v6. q. -ere Br., ?. lauare |
REC
Gl. m., purgare t innouare) erfrischen o.
reinigen (i10 sem.) fri machen (18).
ververschen (132).
Recensitus beezalt (1T). ge-zalt (8,
9), -zal (18). ghetalt (22). eyn gh. (23).
Recensitus Ad. v'nuwit sém.; frisch
t neuw (110) gemacht; erfrischit (8, 9),
gereügt (? 17). nd. vor-nighet, -nyet;
versch-ghemaket (22), -maket (23), -ge-
maicht (132).
Recen-tare, -eiare (133) hd. friseh-
machen.
Recenter frischlieh (6).
*Recenteus v. Centes.
Recentia Ad. frisch-heit, -eit, -keit;
frif-, frist- 4 grune- (49), nuwe- (20)
-heit; friBekeyt (21). nd. versch-eit (132),
-ieheyt (22), -licheyt 7 versheyt (23
varscheyt (11).
*Receptabulum vas (1).
Recept-aculum, 4 -orium (9) (7. vas
dc.) hd. behalt-. behelt-nisse sZm. Ad.
;
be-, ent- (20) -heltenis. behel-tinis (67),
-tinif) (152), -nis (13). ent-fengenif) (20),
-fenttenif) (19). ontvagenisse 2 weder
neminge (11) wydder nemunghe (19).
vnderschleiff (126). wonung (8,
uese (8), -wese (sic 9). ein geschir; ent:
phahung; enpfengnif; pl. vesser (65).
9) ge-
-
Receptare emfhglich (110), dick et-
was (68), dickwil wat (132) nemen.
Reeeptibilis genem-e (9), -me (8).
aufnehm- 7 wiederbekomm.-lieh (kia.).
Receptorium (cf. receptaculum)
sacristey ; receptbuch (Ki.).
Receptus intfangen (20 sm.) wid:
der genommen (20).
*Receratus v. Recidura.
*Recere eo es nighen Z virnuwen (19).
nyen £ varschen (11).
*Recertator, antegonistastryder dye
meer gestreden heft (147).
Recessurus wechverdieh (147).
Recessus hinzuck (75). ags. helustras
(94, 136).
Reci v. Palim.
*Reciaeculum v. Ret-e, -iculum, -ia-
eulum. "Tenaculum.
*Reci-alum, -eulum netz, visch-n. 0
garn (174).
*Reciare, -ri v. Retiare.
Recidere Ad. wider-, hindersich- (65)
nd. weder-vallen.
Recidere af slaen (11).
*Recid-erina, -erma,-iduum,-ipnum,
-ipna, -ipuum v. -ura.
*Recidibilis (4. morbus cadens, sed
recedulus m.recedens) widerfallige sucht
(15). recidolis 4. morbus vecidens (16).
Recidiua (cf. recidura) weder in
fallunge (17).
Recidiuare (v. pos( casum reparare
dc.) hd. nd. wider-, weder-in vallen;
erger-werden, -en (22). geerger-n (18),
-t werden (12) weeder erger w. (1
arger w. (10). wider in die sunde fallen
(65). w.-fallen in das alt wesen vnd le-
ben; vmbsehlagen (75). Ad. w.-vmb faln
sim., -uallen 7 -abkeren (20), -leben (8,
9). ernuwen (20). vermauren (64).
Recidiuatio affkerunge (20).
|
|
|
|
j
|
J|
|
.
| coopertortum; stola Br., acus 120,
REC
| *Recidiuum widderfal (20). wider-
wachs (arborum 123), wach (64, 125).
Recid-iuus, -uus ^d. hinder-, weder
Jin- (17), nd. achter-vellich. Ad. h--wellig
(0), -feltig (21, 76), -fallig (6). hyn fel-
digk (4) erger (49). widersiech (68),
-kranek (110, 132).
*Recid-olis, -ulus v. -ibilis.
*Reecid-ura (9), -iua (8), -inna (g.
!atis) ? -innum (147), -ipnum 7 -ipna
(Das.), -ipuum, var. -iduum (110), -erina
(15), -erma (76), rece-dipium (G1. m.),
|-ratus (76) reeoratus (75), rethedi-
pium (74), rechedi-pnaà p/. (Gl. m,
Ki.) -nna (kKi.), rechidinna (Das. )
(aus trechedipna, vpey&Oevxvoy) r. vestis
| rusticorum (15), parasetica (14), conuuii
|4 recinium (q. v. 110).
| bawr- (9), pauren- (75), puben- (74),
| diseh- (Das.) -kleit. comódianten-kleider
| (Ki*.). kedel; wen-, wenne-ckel rocket;
| SA als die vrouwen baeven dragen
| (147).
ebur- (8), ge-
Recid-uus v. -iuus.
*Recimus v. Ricinus.
*Recineum (cf. recinium, risiculum)
eyn ruchelj (23).
Recinere aber singen (14).
Recin-ium, 7 -um (Br), Z -&à (Gt),
| riein-ium (74, 130, Gf.), -um (Gf.), reni-
eium (120) (7. vestis; pallium; maítronale
121,
Gf, ratiociÀnmum i merenda Gl. m. cf.
| reci-dura, -necum) nadel, spindel (74).| (20)
spenula (120, 121, Gf.). ruobelin (130).
*Reciolum v. Ret-e, -iolum.
Recipere Ad. nemen. »d. weder-, Ad.
wider, widder vmb- (18) -n., -niemen
| (16).
Recipr-ocare, -icare (23) hd. md.
wider, weder-nemen, -n. vor andern
(17), -niemen (76), ^d. -kern in sich sel-
ber, im s. (110), sieh selbes (4), sich
| selbs (75); -chern an sieh (1); md. -ke-
| ren in zik zuluen, ym seluen (132);
-beugen (19, 20), -boghen (11). v'ander-
| weyden (9), -werben (8).
Reciproeatio widder-beugunge (20),
-griffunge (8), -greyffung (9).
*Reciproce widder beuglich (20).
| widervmb 7 einB vmb6) ander (65).
Reciproeus Ad. wider-cherig (1),
-kerich (5^), -kerig in das vorder (i.
reflexiuus 75), -griffig sm., -grifflich,
-beuglich (20), -gebouget (19), -vmbsla-
gunge (sec 49). w.-keret (-heret? 21),
-kern (5), -gekart (18) in sich selber.
weder kirlich zu im s. (17). gebogen
| widervmb (65). nd. Eon. ie (11),
9)
-gripelick in ziek zelues (23), -kerlick
in sik sulues (92)
Recisio widder snidunge (20).
Recisus abgeslagen (19).
Recitare Ad. v-, auf-, aus-, vff.,
auf-, off-sagen. nd. vp zegen. auer (?)
| heischen 7 of segen (14). vertzellen (132).
wider erzelen (110).
Reclamare Ad. wider ruffen sim., 4
'Sehreyen (9). nd. weder ruepen (11).
Reclamatio Ad. wider ruffunge szm.
*Reclam-, reuoe- (Fr. l, 626) -ato-
rium luder (». 65, 74, Fr.) das ist ein
rote tuch dz die waidelute machen
dumque hoc aues vident so fliegen sie
wider herczu (65).
REC
Reclaudere wider beschliessen (75).
*Reclinaculum Ad. bette sim.
Reclinare Ad. nd. wider-, weder-ney-
gen, nd. -niggen, -neghen, Ad. -nigen,
-niegen (13), -beugen (19), -beygen (10),
-bogen (12). niddern 7 beygen (77). nid-
der ligen (20). an lenen (68).
. Reclinatio Ad. bette, leynung (9),
widder-lenunge (8), -ringunge (20).
Reclinat-orium, -io (74) (7. Jaquear
7 statorium 1. sf. strat.; cf. eubieulum)
hd. lene, l-burga (Gf.), line- (120, 121),
lini- (Gf.) -berga; ein leen, len, o. stat
do man ruwet, ruogt (110 varr.); linde-
une (74), bette sm., beth, pótt (134);
bede-huf (20), -huiB (19); beddebrot
(20), pett-e 7 -gezierd (74); slafhaus
(1). nd. bedde, beedhuus.
Reclines ags. suaehaldae (94), suuael-
dae (136).
, FReclinium zu-virlayB (19), -verlaef)
?. refugium 7 inthaltni (20). toe ver
laet (11).
Recludere Ad. wider-slieBen, -slissen,
-schlissen, varr. -schliessen, -schiessen
(110), -beslissen; zu schliefen (65); be-
7 víf- (20), ent- (19) -sliessen. weder-
sluyssen (132), -sluten (23).
Reelusa cluse (20, 65). eloster (65).
Reclusio be- 4 vff-sliebunge (20).
Reclusus píc. s. be- (110), ver- (76)
-schlossen. op geslossen (132) clusener
2i
*Recogitabilis ouerdethtlich (20).
Recogitare wieder dencken (20). w.
ge-d. (8, 9, 75). ober dreneken (s2c 20).
*Recogitatio vber denckunge (20).
Recognoscere erkennen (l1).
*Recol-atus, -eetus v. -lectus.
Recolere ander-werbe (5, 7), -werpf
(21), -worbe (13), -werff (22), -worft (23),
-weit (4) denken, ge-d. (7, 4), dincken
(13). deenken (11). Ad. wider-, be- (20),
ge- (6, 110), wider ge-dencken. anders
be-d. 4 -gon (16). Ad. opf- opp- (19),
off- (11, 20) -eren.
Recolitus (7. cultus Gl. m.) wyd (?)
daych £ opper (19). bedacht (75).
*Recolleetio widder samenunge (20).
Recol-lectus, -eetus (76), -atus (76)
ge- (9, 21, 16), hd. nd. be-stalt, -zalt (v),
-talt (22). hd. be-dacht, -docht (4). ver-
samlet (68, 110), -gadert (132). widder
gesamt (20).
Reocolligere virsamen (20). v'samenen
(11). widder-samannen (19), -zusamen
lesen (20).
Recomm-, recou- (1) -endare Ad.
enphelhen (1); wider-lohen (sec 67), -lo-
ben Z be-, em- (76) -pfelhen; be-uelhen,
-felhen, -feln, -fellen (21). md. louen,
weder-l, -lauen (132). w.-befeln 7 loben
(17). beuelen (23, 67, 132). widervmb be-
felhen (68, 110). widder laifen £ befeln
(18). brysen (65).
Recommendatio ein wider lob (4).
w. lobung Z befelchung (16).
*Recommissio beuelnif) (75).
Recom-, gew. recon-pensa hd. wider-
gelt, gelten (6), -geltunge, -geldunge,
-gab (16), -gebunge. nd. weder-geldinge,
-geuinge. glijch guet (20).
Recom-, recon-pensare 7d. nd. gel-
|den, v-g. (132). hd. wider-g., -geben,
REC 487
-dienen, -erfüllen, -kern mit der gabe
vndbelonung/ -bringen; 7 -vmb ergetzen ;
t legen mit glichniB der that (75). ver-
gelten (68,110); erge-tzen (75), -ren (sc)
i verdienen (76). wyeder v'dyen (5).
widder v'denen (21). nd. weder vor de-
nen sim. w.-dyne (13). v'derdynen (5^).
bezalen £ gehjchen (20).
Recom-, recon-pensatio, 4 -pensa
(66 &e.) hd. nd. geld-unge, -inge; ver-g.
(132). Ad. wider-g., -geltung, -gellung
(21), -gabe (20), -lonung (110). ergetzung
(75, 76). gelijchunge (20). glieh wider-
legung der tat (75).
*Reconciliabiliter versunlich (75).
*Reconciliamen soene (20).
Recon-ciliare, -ciliari, gew. -siliare
Ad. v?-sunen, -sünen (134), -sonen, -soenen
(68, 132), -suenen, var. -syenen (110),
-syenet (13), -senen (76, 110 var.), -richten
(15); widder sonen (18j5 wider-sunen (4),
-verainigen (65); vereinen (110), den zorn
abtragen Z zu fridlichkait bringen (65);
zu frieden seezen, wydder zu fr. machen
(19), weder m. (17). verpeysen (132). v^-
dE (283), -suenen Z to vrede maken
(11).
Reconciliatio virsoen- (20), virson-
(8), versun- (75), vorsun- (9) -unge.
*Reconciliatiuum versunlich (65).
Reconciliator ver-richter 7 -suner
75).
Reconciliatus versunet (175).
Reco-, reca- (1) -ndere decken (5).
Ad. nd. be-d., huden. Ad. be-h., -huten,
-halten, -dencken (76); bergen. Ad. md.
vV-b., -pergen (1). hueden (7?) machen
(20). hietten (76).
Reconditus geborgen; behu-et £ -t
(20).
Recon-ducere v. -uenire.
*Reconp- v. Recomp-.
*Reoon-siliare v. -ciliare.
Reconuale-re, -scere (7. refocillari)
wider gesunt sin o. werden (73).
Reconuenire wider-belangen (ki.),
-dingen o. mieten 2. reconducere; w.
eins werden o. sin (75).
Reconuentio were (8, 9). wieder- Z
gegen-klage (Ki.).
*Recoptilia (equi, cf. cingula) darn-
gurtel (Sum.).
*Recoratus v. Recidura.
Recordabilis gedenglich (20).
Recordari dencken (b, 23). Ad. be-,
ge-d. dyneken (13). ingedenck sin (65).
Recordatio gedenck-unge (20), -nisse
(132), -nuD (68). ge- (75, 110), be- (175)
-dechtnisse.
*Recordatiue gedachtlieh (75).
*Recordatiuus gedenck-ig (110), -ich
(132), -lich (68).
Recordator gedencker (20).
Recordatus ge- (20, 175), be- (15)
-dacht.
Recordium Ad. dechtniz (5), ge-d.
sim., -denckenif) sm. nd. decht-, dech-
(23) -nisse.
*Recou- v. Recomm-endare.
Re- v. Pro-crastinare.
Recreamen erquickesel (20).
Reereare Ad. er-, wieder- (8), wydde-
(19) -quicken. nd. weder quicen (11).
488 REC
eruecken (1), -kucken widerumb mit
den krefften (7. reficere 75).
Recreatio er-quickunge(20),-kuckung
75).
Iestotta ge-flochten (8, 9), -wonden
(8), -wunden £ -bunden (9).
Recrissare v. ÜTetrasitare.
Recte recht-lieh (110), -elieh (132).
Rectifieare Ad. nd. recht machen,
maken (dat erom is 147); re-, gew. ri-
echten. richten eyn dinck dat krumm ys
(22b).
Rectitudo Ad. rechtekeit sim., ge-r.
(7, 4). nd. recht-icheit, -heit. strackait;
Schlecht-e, -igkait (der streckung zu
got); strengekait; dz mittel zwuschen
rüch- vnd vneb-igkait (65).
Rector scolarum schul moeyster (5).
Rect-oria, 4 -ura (76) (?. prémorda-
lis ecclesia 16) phar- (17), pfar- (9) -kirche.
eyn schole ampt (11).
Rectus Ad.nd.recht, ge-r. (7), schlecht
65).
Reeubare v. Recumbere.
Recubitus Ad. li-, le- (19) -gunge,
ruwung (68). nd. ligginge £ rost (11).
rast-e (19, 20), -ung (110), inge (132).
Reeula dingelchin (20).
Reculeare wanken edder dreden (14).
Recu-mbere, 4 -bare (110 &e.) Ad.
li-, le-, ley- (21) -gen. »d. lighen (23),
liggen (11, 132), lyen (22). ruwen (68).
ruw- (110), rust- (132) -ende essen. slaf-
fen (8). sloffen (9).
*Recuperabiliter widder winlich (20).
Reeuperare Ad. her-, er-, der- (3
-holn, -kobern (8,9); er-hulen (4), -hehen
(76), -kucken (1) -getzen (75); wider-,
w. ge- (20), w. vff sich (65) -bringen,
-brengen (4), -wynnen (19, 20), -erwinden
(8 Mrg.), -vberkomen (140), -erfüllen
(67 sim.), -begeren (68).nd. er-, ver-halen;
weder-winnen (11), -gekregen (132); to
ertboren (22b. gws ercobren?).
Recuperatio ergetzung (175).
Recurrere widder lauffen (20, 75).
ezu-ffiegen (8), -flihen (9).
Recursare wider-lauffen (8), -komen
9).
Recursio wider lauffunge (8).
Reecursus Ad. wider-, zu- (110) -lauff.
tzo loeff (132).
Reeuruare d. nd. wider-, weder-
kummen. vnder beugen (20).
*Recuruiare neden (Ad. nieten) we-
derboghen alsome dey negel weder
nedet (22^).
*Recuruitas widder krumheit (20).
Recuruus /ZAd. wider-gekrummet,
-krummyck (19), -krum (110), -beuget (20).
nd. weder-krummet, -gekrompt (132).
Reeusare d. nd. v?'smaen sem. we-
(17, 23), hd. wey-gern. Ad. vor-, ver-,
wider- (110, 132) -sagen, verergern. vir-
slaen (20). vD- £ ab-schlagen £ fliehen
(65). leugen o. nieht wellen (9). leucken
o. nit woln (8). vsumen (18). ab werpen
(12). ver nieht hebben (23).
Recusatio vorsmeungk (4).
Recusatus vir-slahen £ -werffen (20).
Reeussum /d. wider slag sém. md.
weder-slach, -slacht (23).
*Reeutieus (aus -itus) 4. cércumcisus
(110 &e.) beschnytener (74).
—
RED
Rechanare v. Raceare.
TRechedi-nna, -pna, rechidinna v.
Recidura.
Reda, selten rheda Ad. nd. slede, sele
(Zn curru b, 9, 283). Ad. sliede, slyde (19),
slitte (151), slit (21, 1, 49), schlit, slith
(1); sehlit-ten £ -kuchen (?. farr-o 3mal,
-aà einmal 15. cf. slito-choho rostros
Sm. 2, 280. Gf. 4, 361. schlittenkufe Coler,
Fr., Sm. 2, 286); schlit-en (4), -ten (503
Schilt (sic 1102), schleif (33), slite 7 sile
(9), siel (7), sil (6, 174), seln en curru €
korn (21), kar, karr, kerr (134), karre,
karn (18), karch (V, 69, 151), karg (152),
wage (20) ; wagen-zol (123. cf. redagium),
renne (9); r-wan (8); ri, rye- (19)
-dewagen; reding (93), wagen mit vier
redern (75). nd. sledde 7 selle (22), kare.
AUR (cf. rotabulum) redstab
74).
Redaetus Ad.widder-bracht Z -machen
(20), -brach 7 -gemaeht (9). nd. weder-
bracht Z VEOTdECE (11).
Reda-, redi- (1), eda- (q. v.) -gium,
redarium (147) (cf. vectigal) Ad. nd.
vor lon. Ad. fuor-, fuer-, fur-lon, -lone,
-loyn; fierlon (49), man (sc) ezolle (17);
wagen-, wain- (8) -zol; wagel tol (col?
12). nd. wagen tolne (81). van der slee-
den dat voirloyn (141).
*Rheda-le 7 -re (i. ecollipendium
equorum in curru) silen (95).
Red-, re- (14, 74) -amare ander-
wert lip (17), weder leip (14), aber- £
wieder-liep (74) haben.
*Rhedare (cf. rhedale) vó. schli-,
schlai- (754) -tten (752), -pffen (v5beq).
*Redargar v. Bedegar.
Redarguere Ad. nd. schelden. hd.
schelten, straffen; wider-str., -stroffen
(17, 4), -triben (65). nd. weder strafen.
be-rispen (11), -respen Z straeffen (20).
vber-winden Z -kummen, ge-w., var.
-winnen (65).
Redargutio beresp- 4 straff-unge (20
sim.).wider-strauffung(76), -sprechungx(65).
Redargutus (7. reprehensus 75)
berespet; ge-straffet 7 -schulden (20).
begriffen mit straffen (75).
*Redarium v. Redagium.
Red-, re- (1) -dere (7. munerare 1)
hd. wider-, be- (1) -geben. »d. weder
geuen.
Reddibitio wider-geben (8), -unden
(sec 9).
*Reddire sthiren (schiren?) geuen (23).
Redditio Ad. wider gebunge.
Reddituarius d. zinsman. rente-
meister (20), -master (81). j
Red-, re- (11) -ditus Ad. nd. gulde,
rente. Ad. gulte, gult, gült (134), gilte,
gilt, geldungk (7. census 4), rent, czynse,
ZinD, jar ezyns (8, 9). reynte (11).
Redditus perpetuus erff rente (132).
R. vitalis libding (110).
Redditus píc. wederom gegeuen(132).
*Redecisium chrusa (141. cf. Gf. 6,
616).
Redemptio er-losung (110 szm.), -le-
digung (75). verloesynghe (132). beza-
lung (65).
Redemptor Ad. er-, her- (17) -loser,
-lediger (75). verloeBer (132).
RED
*Redemptorius contraetus ablosig |
gult 7 zinf) (65).
*Redentia v. Redolentia.
*Redere v. Reddere.
*Redesiderare wider begern (175).
*Redeundo v. Redundare.
Rediantia v. Radantia.
Sus reh- (132) -ibere widerkommen
(110).
Redicere hd. wider sagen, w.-, ans
derweyt- (9) -sprechen.
Redietus widder sprechen (20).
*Redieulum reituuagan (Gf.). spot
(28. st. rid.).
Redigere Ad. wider-machen, -brengen
(20); ezu-br. (9); widerumb -sehieken 2
-thun (110 scm.), -lyhen (110), -furen (65).
nd. weder-maken, -om leyden (132). zwi-,
tri-, bri-ngen; noten (65). !
*Redigium v. Redagium.
*Redil- v. Redim-iculum.
*Redimarius (7. redemptor) pachter
(Kil.).
Redimere (7. eruere £ erenire 1. cf.
redimire) hd. er-, her-, vir- (19), wider-,
w. erlosen sim. w.l. 4 kauffen (110). -
w.-k. vnd l. (75). weder verloessen £ koefs :
fen (132). erleysen 7 w. keuffen (13). koufz.
fen £ wider-k. (65). losen (20). erledigen -
(75). nd. er-, ver-lozen. h
Redimibile ablassig 4 das da ist ab |
ze losen &c. (65). !
Redimi-, ridimi- (147), redili- (76),
rediun- (alph. redimi- 70) -eulum (7. -
monile, nimbus q. v., corona, vitta,
succinetorium 76, rebrachiatorium q.
v.) nuskil (Gf.). hd. hube (68, 1102), haube
(4) hub (1102), gezirt hub (93); huben
sam (17); h.- (16), hauben- (9), hótel- :
(Gf. -snur; hut sehnur (6), hor snuer
(17); hare-schnur, -snore. Ad. nd. hars
horn- (17), hóbet- (121) -bant, -pant (1).
haubtbendel (Das.). hd. zir-, zier-, ezere-
(91), zer- (67), nd. tzyer- (147), sir-heyt;
tzireyt (22). huyff (132). borte (100). P
ten zu dem har; fransen (75). hudeln
(8. cf. Fr. 1, 4715. Sm. 2, 153). vnderwin-
del (12). lendenyer (147).
Redim-ire, -ere (75^) ornieren; sich;
var. sich hubsch, zieren; schmucken mit
der vÜwendigen zier (75). Ad. eczyren,
zieren, zern. nd. tzyren, scyren (styren?
93).
Redimitus ge-zierit (20 szm.), -mutzt
& -ordent; ornirt; wol geschickt 1n sinen
cleidern; reiniclich, vig. hubseh (vnd -
75^) an der vDBwendigen zierheit (75).
Red-, re-integrare Ad. wider-, w.
gancz-machen. g. m. (110) weder heel
m. (132). nd. w.-maken.
Redintegratio wider machunge(8, 9).
Redire hd. nd. wider-, weder-gan,
-komen szm., -machin (5b). widerum
kummen (65, 68), gon (68).
*Rediscere widder- (20), weder- (68)
-leren.
Reditus v. Redditus.
Reditus hd. wider-kommunge Sm»
-kvmmunge (20 &c.), -kerung (65). wid
vart (8, 9). nd. weder kominge.
*Rediu-iuare, /n den Hss. gew. -8re
hd. nd. er-, hd. her-, gew. wider her
w. er-quieken. w. erki-ken (6), -eken
REF
(16). w. lebendig werden (68, 110). erquick
weder (18).
Rediu-ius, 4 -um (125), -us (68, 110,
132) zeek (126, Kià.). zách ? záck (Fr.).
tecke (125). holtzbock (Das, Ki&.). ein
mur, var. muer, o. riet egel (110). eyn
-ua (110), -a, (110b, 116, Hen.), -ue £
e pl. (141), reduuia (112, 116, Ki.) Ad.
nid- (Ki.), nl. ny- 4 dwangh- (116) -nagel.
. -stroh (112). das gebrüt (Hen., sim. 112).
est morbus quando cutis resoluitur circa
vnguem (110). cleydere ter gehoericheit
achter gelaten (7. exuuie 147).
Rediuiuum erkuckunge 4 vornewet
(9). irhuickit (8).
Rediuiuus Ad. er-, her-quicket. er-
ui-ekeit (5), -eet (13), -echich (23). er-
iekt(76). hd. wider leben-dig, -tig (66),
-mycek (19), -der £ warmender (9).
wider lem-ptig (1), -tig (3. cf. Sm. 2, 512).
widder (20), weder (132) leuendich. w.
leuenachtieh (11).
*Rediun- v. Redimi-culum. Cf. re-
dondellus &ec. (Gl. m.) ?
Redius dyenre, knape (147).
Rediuus v. Rediuius. Gl. m. 5, 730.
*Redo (aus eapedo? piscis) mvnewa,
weiter wu. lat. muniua ($7).
*Redocere widder leren (20).
Redolens wol riehende (8, 9).
*Redol-, 7 red- (74) -entia wol- (20)
wider- (75) -riehunge. ein guter ruch
(4, 74).
| Redolere (cf. holofacere) Ad. wol
|ri-, rie-, ru- (19) -ehen; wol riegen (13);
jvieder riechen (8, 75), vnd sehmecken
(75). nd. wal, wol ruken.
Redonare hd. wider geben. nd. we
ler geuen.
*Redotare wider begaben (75).
| *Redueare vf ezehen (5).
| Redueere Ad. wider-furen, -fieren,
oren (8), -brengen (9), -leyden (20).
hd. weder-l. (132), -voren (11).
| Reduleerari geschwern o. eissig sein
88).
Redulus hope van holte (147).
| Reduneus krumer, schelher (74).
| FRedundago v. Lomentum.
| Redundantia vber-flussigkeit (9),
ifluDkeit (8), -luG (65).
| Red-undare, -eundo (7. reuetor
t. reuertor] redeo abundo 16) hd. ge-
ugen, nogen (13), -dien; gnugen 7 ent-
reyn genen (21), wider- (75, 110), vber-
liessen. szm., vber gan szm. nd. ghe-
hoghen, -dyghen; auer vlieten (11), we-
er vluyen (132).
Reduplicare czwe- (17), wieder ezwie-
8) -feldigen. snaben (9, 11).
Reduuia v. Rediuius.
| Redux (7. qué redet & comuersus 15,
eduetus) wider kerer (75). der w. ge-
88) die weder- (132) -leyt.
Reemendare wider pessern (75).
Reemptio wider kouff (65).
*TReexpeetare aberpeiten (74).
*Refallare (sf. -ere »— refellere) wi-
.|er bedregen (21).
*Re-fallere 7 -trufare wider-leichen
-betrigen (75).
*Refauere wider gunstig sin o. wer-
jen (75).
h DikgEsEACH GLOSSARIUM,
E: off ryet eghell (132). rediui-uum (
REF
Refectio hd. er-, her-, der- (9, 4)|
-quiekunge; erkuekung (75); erkuk- (6),
erkick-(76) -nuf ; lab-en1, -nyf(4), -unge,
-sal (21), -sel (17); lobunge (8), gnuf
(7). vffenthalt-, spis-, wider mach-, w.
DEREDMNE (65). nd. lauinghe, louenisse
2)
*Eefect-ionarius (7. custos refectorum
76), -orarius rebender meister (8). la-
benter (»« reficere) m. (9). remptor (Fr.).
Refec-, reuer- (1) -torium refe-cto-
rium (76), -ntare (Fr.), -nter (74), -ntal
(69, 7592, 134, Fr, Sm), -ntaii (V), -nt
(755), -rent (Sm.). reuaindre (Sm.), -enter
(28, 110, 132, 147), -ent (15, $m.), -et (1),
-bender (19). reybe-ner (21), -n tal (5*).
hd. reben-der, -tere (12),-ter (74), -er(18),
-dale (13), -dail (10), -dal. reb-bintere,
-etir, -enthier; robenter (Fr., rafeter
(4). riftre (99). spisehus (14). essehuef)
(20). eethuyss (147).
Refectus wydder gemacht (19). ge-
labet (9, 19), -lobet (8), -fvdet 4 er-
quieket (20).
Refellere (7. vepellere t falsificare
Br. fallere 76) hd. nd. wider-, weder-
bedregen, Ad. -triegen (6), -betriegen,
-betrigen, -bedriegen, -bringen 7 -ma-
chen (7), -triuen (100), -driben (20).
aber betrigen (9).
Referendarius der einred o.sachen
ercleret (110, scm. 132). der eine rede
erfult (68. »« refertire?).
*Referibile das da mag gelait 4 ge-
furt werden (65).
Referire widerumb schlagen (65).
wieder laiden Z wider machen (T. »«
referre).
Referre Ld. wider. brengen, -bringen,
-sagen (20), -holen (19); sagen, erzelen
(110), fragen (9), dancken (8, 9); wider-
umb £ entlieh laiten; zuglichen 7 enlich
machen (65); vndersehayden seiu (l1).
vertzellen (132). zelen, zu ordnen, fur
rath bringen (88).
Referri zugelegt werden 7 antveffen;
ge-went, -endet £ -grundt sin vff &c. (65).
Refert es gebyrt o. zugehort (i10).
het scheelt 7 ydt behoert (132). vnder-
schit hat (65). eyn twedregen (7) anghe-
boren (23).
Re-fertire, bissw. -farcire Ad. fullen,
er- f. (75); wider-f. (6, 75), -fillen (76).
-foln, -follen. nd. er-, weder-wllen.
Refertus ge-fullit (8), -fult (9), -wllet
(23). erfult (15).
Referuere wider glasten (126, Ki3.).
erlawen £ sinckelen (126).
Reí- v. Re-formare.
' Reficere (cf. recreare) hd. laben,
er-l. (110); wider-l. (19), -machen, -gantz
m. (65), -magen (13), -bessern (8). b. 7
essen (9). b., czquicken, spysen, fuden (20)
nd. lauen; weder-maken, -quicen (11).
Refieula (st. resieula?) bort (8).
voreht (szc 9).
Refiteri anderwerff belijden (147).
Refleccio. v. Reflexio.
Reflectere Ad. wider-beugen, -biegen
(6, 76), -bigen (1), -bagen (17), -neigen
(15). nd. weder boghen.
Refle-xio, -eccio wider-bogunge (100),
-beugunge (20), bogen (15), -schin (r.
splendoris 75). hindersieh biegung (65).
REF
*Eeflexiuus v. Reciprocus.
Reflexus widder boget (10). weder
geboghet (23). vmgekart (12).
Reflorere hd. wider-, anderweyt- (9)
-bluwen sém., -pluen (75), -grunen (8, 9).
nd. weder blueyen (11).
Refluere widder fliBen (90).
*Refocillamen erquick-unge, -enisse;
lauesel (20).
Refocillare (v. fouere 1) nern (13).
her-n. (5). nd. erneren. quicken (74).
hd. nd. ex-, ver- (132), Ad. her-quicken.
er-kiken (3, 76), -kucken (74, 75), -kücken
(3), -küken (2), -lucken (1. cf. re-ereare,
-fruere). laben (20).
*Refocillatio Ad. erquiek-, erkuck-
(75), erlab- (110) -unge. zd. lauinge.
| Refodere wieder- (8), aber- (9) -gra-
en.
Re-, ref- (5^) -formare Ad. wider
machen. w. ein gestalt gebeu o. haben
(15). nd. weder maken. weyder fformen
(b^).
Reformatio hd. wider machunge. nd.
weder makinge.
Reformidare wydder forten (19)
vntsihecen (100). ontsien (11).
Refotus erquicket (20).
Refouere /d. nd. er-, wider-, weder-
quieken. w.-vueden (11). er-kiken (76),
-neren (6). hegin (9). wider warm zu-
decken 7 -teuschlen (126. cf. tuschen
Fr. 2, 395, Sm. l, 460). emper. erquicek £
widerbring (65).
*Refouere (»« reuouere)
globen (8).
Refraetarius keybig, eygenrichtig,
wider-spánnig (126). w.-spenig, streitig,
verherrig (88).
Refragare wider-streben (8, 9), -steen
489
wieder
Refragari hi- (8, 9), hu- (17) -ndern.
schaden (17). hd. nd. wider-, weder-stan
sim.,-spenstig sin (65), reden (64). smeken
7 vlenzeken (29).
Refragium weder stan (23).
Refrenare Ad. ze-, zá- (134), ezie-
(8, ezoy- (11), nd. tem-men. breydelen
(20). pendigen (75). Ad. zwi-, betwi- (Mss.
mog.), nd. dwi-, bedwi-ngen.
Refrenatio pendigung (75).
Refrenatus pendig (7) gezeumpt (75).
Refricare (7. reterere 15, quiescere
7 renouare 176, Pap.) wider-víff kraezen
(65), -riben (75).
*Refrige-mere, -re, -scere erkulen (15).
Refrige-rare, 7 -re (75, 16) (cf. -mere,
-scere) Ad. er-külen (134), -kulen, -külen
(67), -kielen (76, 110), -koln, -quicken (20,
65). erkolen (23). er- (20), ver- (132) -koelen.
virkülen (19). herkelle (21). wider-um-
bringen (65), -erfrischen (75).
Refrigeratio erkol- 4 erquick - unge :
Refrige-re v. -mere, -rare, -scere.
Refrigerium Ad.nd. erkol-unge, -inge.
kulunge (8, 9). kuelinge (11). ^d. quickung
(68) ; er-qu., -kuchuug (1), -kulung, -kulen
(6), -kolnif. (20), -kyelunge (18), -labung
(110), -losehung boser begird (65); vir-
külunghe (19); her-kulunge (7), -kelunge
(21); ruwe (100).
*Refrigerium (»« refugium) zuflocht
(11).
62
490 REG
Refrig-escere, -ere, -erare, -idare
er-kelten 7 -frischen (15).
Refringere anderweyt- (9), wider-
(16) -brechen.
Refruere (r s/. o) erlucken (1).
*Refudere v. Refundere.
Refugare virdriben (20).
Refugere hinder sich fliehen (65).
Refugium (cf. reclinium) Ad. nd.
zu-, to- vlueht, Ad. -Hocht, -floch (13),
-flug (21), -louff (68). tzo-loeff 7 -verlaef)
(132). hilff (110). schirm (65).
Refugus fluchtig (110). vluchtich (132).
tzuflucht (12). eyn vllopen monik (23).
Refulgentia glanez (65). wider-gl.
(Ki*.), -schein (Kib.).
Refulgere scheynen (9). wieder-schy-
nen (75), -schin (8). erschinen (65).
Refun-, refu- (8) -dere d. wider-,
widerumb vf- (65) -giefen szm., -gelden
(8, 9), -gelten (110). vff- (110), op- (132)
richten. weder-stortzen (132), -gieten (11).
Refutare Ad. v-stoDen, -stoiDen,
-stoizzen (5), -stosen (17), -sagen £
-werffen 7 abschlagen 7 von jme stoen
(65). nd. v-, be-stoten. Ad. nd. v'smaen
sim. verscehmáhen (134). bidriben (20).
Refutatio vorsmech- (9), virsum-
(8) -nisse.
*Regalea v. Galega.
Regaliolus (7. galgulus 114; aJ. re-
galbulo 126. cf. regulus, birbicaliolus)
ein. grofer grünling (126, Ki.).
Regalis Ad. konig-, konnig- (8), kunig-
künig- (67), künck- (134), kunck- (19),
kung-, kunt- (21), anschick- 7 meyster-
(4), nd. koninck- 7 kune- (23) -lich.
kunegis 7. regius; s. grosch (9).
*Regallieum v. Gralega.
*Regalus (cf. regulus) kuniglein,
slangenkunig (74).
*Regan (moneta? cf. regalis) eyn
grod dans 7 parans (23).
Regenerare nuwe geberen (20). wyd-
der gewynnen (19). weder telen (11).
Regeneratio geistlich wider geburt
65).
"Regere richten (17). Ad. nd. be-r. 2
reger-n, -en (22b). Ad. riechten (8); regi-|
ern, -rn (17); reygeren, furen o. laiten
(65); leten (9), schicken (12), v'deudin-
gen (13).
Regia Ad. nd. eyn edel-, konnig-
(8), kungis- (9, 16) -hus, -haws (9), -hoff
(16). ein kunigs sal (110 szm.).
*Regie v. Regio.
*Regillum (7. latum vestimentum re-|
gine t sericum. peplum 16) konnigynne- |
(8, kungyn- (9) -gewant. der kuing g.
(16). pl. kunigliche elaider (75). rókli
(93).
Regillus (7. vicerex) ags. vndercyning
(Gl. Aelfr.).
Regimen /d. nd. bericht-, reger-,
hd. vegier-, reyger- (V) -unge, -inge. Ad.
meysterschafft. »d. mesterschap.
Regina hd. kuni-, kune- (93), küni-
(67), kün- (134), kin- (76), koni- (7), kóni-
(191) -gin; kun-igen (68), -niging (18);
konigin-e (133, 152), -ne (5). konne- (20),
konin- (23), konynck- (132) -ginne. re-
g£ina ecclesia saeerdos helisa (141.
deutsch, zu heil?)
| vnd furen &e. (65).
|(64). kuniglin (110). ein klein k. (68),
REH
Regi-o, bissw. -e hd. rich, reich (4), |
REL
*Reyben (7 lapis t puluis doc.) kre-
konnig- s2m., kunek- (19) -rich ; künck- byfaugen (19). kreffiBauge (20).
(134), kunig- (75) -reich; lant; geg-ene |
(65), -ne (65 var. 126); ein stat so jm |
menschen regniert (65), ein marg (n |
«leis dc. 195). md. rike, konnincrijek. |
*Regionalis lantgrave (Sum.).
Reg-, re- (/n reg- verb. 93) -istrum |
(j. nota, sunt tria signa i puncta 75)
kersnuor ald eim rechenbuoeh (93). Ad.
buch stur (7); leyt-, leyde- (5, 21, 22),
nd. lede-, rechen- (21), regen- (6).
rayt- (74) bereyt- (18) -bueh, -bock.
bereyt- (5), berayt- o. berech- (74),
richt- (8), bericht- (9), beret- (23), ler-
(22) -nisse szm. hd. berichtunge, regi-
ster. zeichen (74). z. dar by man etwas
merckt in eimmem buch (75).
*Regium conniges kleet (11).
Regius Ad. kunig- (1 &c.), kung- (6,
65, 10), küng- (67), künek- (134), kunt-
(21), king- (76), konig- (66), konnig-, nd.
konnick- (22), koninek- 7 kun- (23) -lieh,
-liche (66), -lieher (65), -leieh (1), -rieh
(18).
Regius (es£ morbus 3, 4, 121), r. m.
hd. gela- 4 kela- Z chela- sm. (Gt.), gel-
(74) gele-, dye g. (17, 100) gale- (4),
dy gell- (3), lane- (100, 120) -suht, -sucht,
-soht (100), -socht (1T).
Regnare Ad.nd. herschen, regn-eren
(90, 99b, 132), -ieren (68, 110), -iYen Z
gewalt vben (65). Ad. her-DBen, -ssen
(49), -sehaft haben (9 Aun.).
Regnum /4. rich, richge (13), konig-,
kunig-, kungk- (21), künek- (134) -rich,
-reich. »d. koninek rike-
*Regratiari (-re Gl. m.) hd. nd. dan-
eken. hd. wider-d. (1, 5^).
Regredi hd. wider gen szm.
Regressus widder ganck (20).
Regula Ad. ein gemeyn recht, regel
(110 &e.), rede (18), warhait (65). reg-
ula (G£.), -ule (225), -ul (Ki), -ele (11), -el
(muratoris l &e.). lathe (77). ma Z lere
(8, 9). fur. lait, vnderwis-ung (65).
richt-schit (65), -scheit Z linial (Das.). nd.
ghemene recht.
*Regula aurea (cf. rigula) haub eins
iunckfrawliehenhaupt (74).
Regulare reguliren Z ordelich laiten
Regularis der regel, ein r. (11023)
halt (68), helt. (110). reguler (20). Ad.
nd. orde-, ordi- (13), ordent- (67), or-
dene-, ordeng- (6), mefà- (1) -lich.
Regularissa reguliersche (147).
Regulariter orde- (20, 65), gemainc-
(65), retht- (20) -lich.
Regulus (Z4. ew?s 0 serpens, parwus
T€X 15, 110, regaliolus 125. cf. paristu-
lus) kung-el (75), -li (93). künglin
coninek (132). künigla (111). kunicel
(100). kongel-in (8), -chen (17). eyn ezune
künnyek (19). tzunkonnig (125). slang
(9). Ad. nl. basiliscus (116).
Regum (sc. //ber) das puch der ku-
nig (1).
*Reguneula (7n edificiis) sulram (16).
Rehabere wieder haben (8, 9).
*Rehibere (7. rehabere 65, redibere
q. v.) weder kryegen (132).
Reicere (cf. secludere) hd. ab-, wi-
der-werffen. 2d. weder warpen (11) .
schupffen, abdringen (74).
Reieetus widder worffen (20).
Reincipere widder nemen (8).
TReinerepare wider straffen (75).
*Reynhardus (». pr.) reyn-hart £ -e
(22b).
Re- v. Red-integrare.
Reysa v. Equitatus.
Reit-, reitin- (3) -erare (7. epilogare
75) wider anderwey-ten (9), -den (8). w.
noeh ein mal thun (75). pass. widerumb
volbracht werdenn (65).
Relabi Ad. nd. wider-, weder-vallen
? gliden. Ad. w.-glitschen, -glitsen (152),
o. fallen. ab-f. (9). neder-f. 7 glinden
(1X). weder-glitsen (133), -glitzen (132).
Relanguere krank sin (185). aber
Sichen (9. wieder sieche werden (8).
Relatio (7 fama 16) zu gedenckung
(75). vornemlich befelchunge (9), vnvir-
nemliche mit volgunge (9 Anh.) czu ge-
dencken. vnvirnemelieh oder befulunge
(sic 8). vernemlich mitvolgung (63).
rede (17). redung vorgeretter ding (110).
vertzellinge 7 vysspraeche. (132). Ad.
sprechunge. 2d. sprekynge.
Relatiuum Ad. wider-dragunge, -tra-
gunge (V, 76), -tragen (6), -sprochen (8).
nd. weder dregynge. eyn gedenckung
eynes dinges davon for gesprochen ist
(21). gedenelich (9).
Relatiuus widerbring- o. erzel-ende
(110. sZm.).
Relatu ags. spelli (94, 136).
*Relaudare wider loben (75).
Relaxare Ad. vff- sóm., w. vff- (15),
weder off- (17), wydder ent- (19), ab-
(65), uB- (6), nd. vp-, af-dlosen. Ad. auf
lozen (4); vffloBen, -binden (8, 75),
-geben (8); v-g. (9, 65)5 vi (9), vft- (16);
nach- (110) -lassen; die sunde ab-l;
herlichtern (65). enbinden (76), auDthe-
nen (126). v'gheuen (11).
Relaxatio erlesung (76). auflosung
(75). vorlazsung (9). vffbendunge (8).
*Relaxatiuum spei die da weycht
im lyb (110). widerumb uff- (68), wede-
rom vp- (132) -losende.
*Relegamine chozza (Gt. 4, 539).
Relegare Ad. wider-, vir- (19), ver-
(65), in elende, in elend, in ellen (18),
in daf elende szm., vber die vier welde
? wit von eim hinweg- (65) -senden. nd.
in ellende? weder-zenden ; v/'seynden (11).
Relegatio widder sendunge (8, 9).
Relegatus versent (81). in ellende
gesant (23). g. in das ellend o. gelassen
in die wustunge (175).
Relegere gedencken (8, 9).
Releuamen herlichter- (65), ringer-
7 erledig- (Ki*.) -ung.
Releuare vff- (65) wydder vff- (19)
-heben. uffburen 7 lijthten (20). erli-
(65), lei- (Ki*.) -ehtern (den durst ki?.).
ringern (die arbeit Ki2.). spisen 2 vffent-
halten &e. (65). ov voren (11).
*Relex 7. antiqua t£ prior lex (16)
daf alde erst recht (17) alt r. (8,9) -
alt o. vorigs gesetze (14). |
REL
*Relieere vz- (20), wt- (11) -trecken.
yB ezyehen (19).
Relieta witwe (68, 110). wudewe (20).
wyddeben (19). wedue (11). ein wedwe
vrouwe (132).
Relietio verlassung (65).
Relietus ver-lafner (110), -laufen
(68), -laiBen (132) achter gelafen (20).
Religare hd. vft, v, wieder- (1),
widerumb- (68, 110), nd. wederom- (132),
up-binden.
*Religare (»« relegare) in ellend
senden Z wider-s. (Z. mittere 16).
Religio Ad. werdi(Sum.); v^bin-tenis,
-denif (17), -dunge; ver-buntnuf), -bündt-
nuD (134). Ad. nd. vorbintnisse. eyn gode
vorbynnung (5^). gotz verpindung (1).
gotliehe verbüntnüb (v5). gaistlich ver-
bintnió 7 glubdt 7 haltung 4 leben;
verb. zum deinst goez &c. (65). vorbun-
din leben (9). Ad. geistlicheit szm.; ein
geistlich begebenheit ader gotis verbyn-
dung (4); hailsamung (76); heylige sem.
sam-nunge (21), -munge (17), -lunge. nd.
hillich sam-, zamel-inge. heilig menunge
(b. st. samenunge?). gehorsamkeit 7
vnderdenig (20).
Religiositas d. md. geistlicheit.
heilige versamlung (110 scm.) god ge-
ben £ geyslich (18). hoersamicheit (11).
Religiosus Ad. got ergebe-n, -r (1);
Bode ge-, her- (b^) -geben; god (18),
er got ist (110) geben; be-g. man (20);
ein verbunder £ gaist- 4 criste-licher
mensch &e. (65); geistli-ch, -cher (68,
110). nd. gode ergheuen, geystelic.
Relinire wieder- (8), aber- (9) -smeren.
Relinquere Ad. nd. v^-, achter- (11,
20, 132), affter- (19), hinder jm (65) Ad.
-IaDen, -laeBen (20), -laiBen, -laissen (132),
-JauBen (68), -lossen (6), nd. -laten. vor-
lozsen (4). losen (9). laeDen (20). haim-
7 vber-geben (65).
Reli-, re- (a/ph. reli- 66, 69, 10, 134,
151), 2 retro- (3, 75), cappe- (75), eapuci-
-pendium, 4 relipedium (75) (7. leri-
1 liri-pipium 75, eaputium qq. v.)
hd. zypphel (1), Con kappen-, kapen-
(134) -zipfel. kogel (132). k.-zipfel (67),
-appel (3, 66, 151), Ad. -zippe, -zip, nd.
-kip (22, 23), -tymp (132). gugel-zipfel
(15), -zippel (6). kügel zip (21). ein kugel
kap (110). kyptympe ander kogelen (22^).
covel of eaproen timp (107).
Reliquare wider sehmeltzen (68, 110).
weder smeltzen (132).
*Reliquarium ridenkorb (123).
Reliqui-e, -de (5^) Ad. heil-thum,
-tumb (110), -gdum (5), -iehtam (5),
-iehdom (132), -iekeyt (9); heltuon (93),
helge dinek (18). nd. hilli-h dom. ouer
blyuinge (132). vber blibung (110). bleyb-
nusse (9). verlassen ding (65). aleiba
(Gt). oleibe (eopiosiores dicker vnd
qwecker 52).
Reliquus Ad. nd. eyn, der (19, 110),
die (11, 132) ander.
Relit-ere, -tere (68) wider- (68),
weder- (132) -schulen.
Relucere /d. nd. wider-, weder-
luchten. Ad. w.-leuchten (110), -sehinen,
glatzen (126).
Reluetari wider-richten 4 -rangen
(9), -fechten (8), -kriegen Z -staen (20),.
-stant thun (65). weder worstelen (132).
REM
Reludere aber spielen 4 herwidder-
vmb spelen (20).
*Relugere wieder weynen (9). weynen;
scheynen, prehen (74. 7« relucere).
Rem nach weselichkait vnd nach dem
alf es an jm selbf ist (65).
*Rema (sé. rheuma, «anders Gl. m.;
i. materies 16) ags. stream (94, 136).
Remandare beuelhen(110 sZm.).wider-
entbyten (9), -enbieden (8), -gebicten (15).
Remandere (7. ruminare) ab deuwen,
keuen (88).
Remanere /d. bliben, wider-bl. (68,
110). nd. bliuen, wech-bl. (132).
*Remanifestare wider offenbaren (15).
, Remeare Ad. wider-, widervmb- (20
sim.), nd. weder-gan, -kommen (20),
-wandern (11). w.-keren (9).
Remediari, -re byessen o. besseren
(110 szm.) buyssen (132). hd. artzedye
buen (16), geben o. suchen (20); artz-
en (20), -etien scm., -thyen (133), -enien
(4), -ennien (65), -nyen, -neyen, -igen
(6); ereze-dien, -nen (9). nd. arsedien.
gesunt machen (65).
*Remedior der die arczedie giebit Z
dem siechen budet (vudet?) a. (20).
, Remedium Ad. nd, artze-, nd. arse-
die. Ad. artz-etie (5), -tihe (21), -dye
(133), -nie, -ney, -neypuD (74); artyney
(s£c 134), ertzuy (76), furkummung vor
dem sehaden (65), bufe (21), büD (1),
buD (20), busche (5). nd. bote. saech (132).
*Remegari (cf. remetiri) weder me-
ten (23).
Rememorari, -re (23) nd. dencken.
hd. ge-, wider ge-d. widder in ein sin
kommen daz eyner virgeBen hat (20).
Remensus wider gemessen (110 sZin.).
*Remera yser-en plate (il), -n playt
(19).
*Remes eyn ryebe (19). ryue (11).
Remetiri Ad. wider messen. d. weder
met-en, -ten. mit demselbem mafe wid-
der mefen da miede man eyme etwas
mylbet (20).
Remex, gen. gis 4 cis (76) (7. remus
1, 2) reym (1). ryme (2). riem (68).ferg
(14, 75). feri-ch, var. -sch ($5). verre
(93). ruoder (141). eyn ruderer (110).
royer (132). eyn grot roder 4 eyn stur
(23). groz rude 7 eyn stuir (5). eyn
groD* roder 4 piscis (sic!) eyn store
(20). eyn groD (67, 74), groib (v, 133)
ruder, 4 stur 4 verck (18) eyn groif
rode, Mrg. róder (18). eyn grub ruderer
(10). veri £ rüder (80). Ad. stur-r. (6),
-aman, -er (8) stuerman (11). steuerer
4 schaldíi (9). stevir (85). ruger (b, 64).
roeyer (147). ags. roedra (94, 136), redhra
(942). langesschiffe (74).
*Remiare begnaden (23).
Remig-are, -rare (67) hd. md. ro-,
hd. ru-dern. Ad. rude-In, -n (7); rü- (19),
rue-, rüe- (134), rie- (68), ro- (20) -gen;
rügen (18), ruewen (152), styren (67).
nd. rueyen (11), royen (132), roeyen (147).
eyner der da siezt vnd ruget in dem
schiffe (20. st. -ator).
Remigatio rvegunge (20).
*REemi-, 4 remul- (76) -gator Ad.nd.
ro-, hd. ru-derer. Ad. rüdrer (6); rue-,
REM 491
rüe- (134), rüe- (151), rü- (67), rie- (68),
ry- (132), ro- (18) -ger.
Remigium Ad. ruder-, rug- (64),
schiff-, scheff-unge. nd. ro- (132), schep-
inge. ruderhauff (74). roeyampt (147).
Remigrare (cf. remigare) Ad. wider-,
abe- (9) -geen.,
Reminiscentia Ad. nd. gedecht-,
bedeeht- 7 v'hoghe- (11), dedecht- (22),
hd. gedechte-, virdechte- (19), gedenck-,
decht- (64), gehug- (20) -nisse sim.
*Reminiscere (a/ph. reuiuiscere) v^
muden (5b), -müden (1). ermundern o.
wider erquicken (Voce. ex quo).
Reminiseere ghedencken (23). prs.
yeh gedenckens (12).
Reminisci hd. (l1 &e.) nd. ge-, vor-
(22»), hinder- 2 h. sich ge- (65) -dencken.
*Reminiscitiuus virdechtyek (19).
ghedechtig (11).
*Reminiseiuus Ad. gedechtig, g. ding
(110).
*Reminissio (cf. remissio) v'gebunge
(18).
*Remisereri v. Repropiciare.
Remissio Ad. v'geb-, v!ge-, v'laf-,
virlae- (20 sem.), ablauss- (76), wider-
send-unge. app- (6), ab- (65) -laB. hin-
lebikait 4 mussig geen (65). »d. vorge-
tinge, -uinge.
R. peccatorum vergebung der sun-
den (1).
Remissus píc. sbst. hd. v!-lassen,
-laiBen (Y), -lauDen (68); ab-labin (8),
-egig, var. leg (65), -nemig (1), 4 zu
vil weich Zn corrigendo (65); abe nemung
(D^); wol-fail (1), -vail (2), -feilung (5^5);
gering smackig (1); treg (68, 110), wider-
gesandt (110). slaff das nicht gedan ist
(14).
Re-, 7 retro- (75) -mittere Ad. v,
wider- (€) -geben; w.-senden; w.- (75),
ab- (1, 65), v- (b^) -laDen; virlaeen
(20). nd. vorgeuen, weder zenden.
Remitti ableg (7) fule werden (65).
Remora v. Anonis.
Remorari beytten (110).
toeuen (132).
Remordere Ad. wider-by en, -bissen,
-beysen (9).
Remorsus wider bissung (110 sZm.).
*Remote Ad. nd. ver sim. wit (15).
Remotio fer- (76), verr- (75), wechdo-
7 virstoef- (20) -unge.
Remotissime aller-ferst (110), -verrst
(68). alre. veerst (132).
*Remotius verrer (75).
Remotus d. nd. ver. hd. verre, verr
(134). nd. verne, veer (132). abgeworffen
(X). affgedan (20).
Remouere Ad. abe-, ab-, nd. af-kern,
-scheyden, Ad. -wegen, -werffen (8), -tun
(100), -dun (20), -weg thon (68), -niemen
4 dannen tun (76); hyn thun (110), enweg
dun (20 szm.); weg-thun 7 -setzen (15),
-weysen (9). wech- (132), enwech- (11)
-doen. hindan nemmen £ enezihen (65).
Remoueri gefert werden (65).
Remul-eare, -tare, va. -are hefften
7 schiff-h. (75). emuleare :. nawim ad
litus ducere (16).
Remuleu-s, -m (75) der schif schiet
(93). line (20). tzochseil (125). hefft
69 *
beyden £
492 REN
(nauis 15). remultum 7. funmzs cum qua
mauis ad portum ligatur (16, sim. Br., Gl.
m.) schiffhefft (75). leyne (74). zugseil
(74, 25).
*Remulgare wider offenbaren (175).
*Remulgator (-—- remuleus) v. Re-
migator.
Remultum v. Remuleus.
*Remulgere wider- (8, 17, 75), ander-
werbe- (17) -meleken. weyt melden (szc
9. »-« promulgare ?).
Remunerare, -ri (65) Ad. nd.lonen.
Ad. be-l., -gaben (65); loenen; wider-
begaben, -begaiben (V), -beczalen (8),
-geloben (9); vergelten (65). nd. weder
begauen.
Remuneratio loen- (20), belon- 7
wider vergelt- 7 begab- (65) -unge.
*Remunerator loner (20). begaber 7
seligmecher (65).
Remuneratus gelonet (20).
*Remunire achte- 7 anderwerff-warn
(20).
"Remurmurare (7. recauillare 75)
widder-küppen Z -kosen; her-w. vmb
kauweln (20). w.-murmeln vnd heimli-
chen w.-reden; w.-r. in vnwillen (75).
Remus (cf. remex) Ad. nd. rieme,
roder. hd. ryme, riem, ein r. zuriegen
(68), schiff rime (17); rune (szc 71);
rude-r, -l (4, 77); rode (18), strutter Z
stewer (9. cf. eontus strudel &e.). nd.
reem (11). verperg-, widersetz-ung (74),
Een, renn (77), rien (94, 100, 136,
Gf., 7. ren 0$ porcellus Br.) hd. nd. nier,
nere, nyre. Ad. nier-e (20), -en (10, 76);
ner (21), nyren (4), milez (20), lenti (af.) ;
lendebrad-o (117, sZm. Gf.), -e (100). ags.
lendino (94, 136). pl. renes hd. lend-i
(Gf.), -en; lentibrat-o (141), -on 7 lancha
(Gf.); huffe (20). 1d. leenden (11), linde-
nen (106).
*Renaeulum haymlichestat (74).
Renale (cf. Iumbale) lenden-ier (68,
147), Ad.-er, leydner (3); bruch-, pruch-
gurtel; eyn ryem vmb die lenden (110).
*Rhenarius v. Rhenensis.
Renasci ander-werb geborn (8),
-weyt g. werden (9), widder-g. w. (19,
15), -gebern (19).
*Renda (7. biga; aus rheda) gall.
carefte (122).
Renda (7. fibulus Zn» calceo 15, mo-
dius ;4, caput bal-tei, -thei 74, -nei
sic 16) hd. ringk (4), rinck (3, 75) an
einer gurtel (75); beschleg an einem
g. (110); senekel, das houpt von dé
riemen (68). dat hoefft van dem rijem
(132). mut; sumer-in, -ein; scho-, sche-
ffel; maschafft (74).
Rendus (g. -reri) wenender (74).
Renegare wider leycken (18).
*Rhe-, re-, ri-(5^) -nensis, 7 -narius
(110, 132) hd. eyn ryn lend-er (110), -ir
(55); ryn-iseer (69), -scher (66, 151),
-sche (152); reynischer (70); reinisch (75).
van dem rijn (132).
Renes v. Ren.
*Renicium v. Recinium.
*Ren- v. Ret-iculum.
*Reniculus niere (104). ags. lenlibreda
(sic 136).
*'Renigare (cf. remiare ?) besseren(17).
*Reni-sare, -zare (29) (cf. reni-sus,
REP
-ti?) Ad. nd. we-, hd. wey-gern. hd. we-
gen (18), wider streben.
*Renisus v. Renixus.
Renitere, gew. -xi hd. nd. wider-,
weder-, widdervmb- (20) -schynen sm.
Reniti hd. nd. arbeyden, wider-,
weder-stan. w.-pinen (11). hd. w.-pynigen
(19), -sehinen (2€ renitere) 7 -staen 7
-kriegen (20), -sagen £ -erbunden (11);
arbeiten, erbe-ten (18), -nden (21).
Reni-xus/-sus widder pinunge (20).
*Renn v. Ren.
"Renno v. Reno.
*Reanuere v. Renuere.
Ren-o, -no (64), -ones (3) bruoch (7.
lumbare 93). prust- (74), brust-beltz
(16), -pelez (2, 74). lib-p. £ -rock (75).
leib- o. zippel-beltz (Ki?. s/m.). gluck o.
sehibelecht mantil (8). ein rauch, var.
rauhe, deckmentelin bis vff den nabel
(64). nl. samaris (116).
*Renocephalus ga/l. marmouset (122).
*REenocere wieder sehaden (8, 9).
Renoceron v. Rhinoceros.
*Renones v. Reno.
*Renouabiliter ernuwelich (20).
Renouare Ad. v-, er, wieder- (i)
-nuwen. er-neuweren (1102), -nuweren
(65, 1105). ver-nuaen (133), -neühen (134),
-nauhen (Z1), -nyen (11, 132). vor-nighen
(23), -newen (4).]
Renouatio ernu- (20, 68, 1105), erneu-
(1102)-werung, -verunge (20). vornewunge
(9). *
*Renouator cin alt-revs (3), -bozsre
(4), -buBer (9), -biesser (76), -pulser (sic 8).
Renouatus ernuwet (20)
*Rentel zubar (141).
Re-, ren-nuere Ad. nd. we-, hd. wey-,
wi- (18, 133) -geren. hd. 4d. vsman
sim. hd. vorsmehen (4); ver-schmehen,
-schmahen (68, 1102), -schmáhen (134),
-Schmaehen (67); widern (75, 110), nieht
begern (1).
Renumerare wydder czelen (19).
Renunc-iare, -ciare hd. nd. wider-,
weder- v^ (18) -kundigen, Ad. w.-kon-
digen, -kundeu, -senden (10), -biedem,
-bieten (cf. BM. 189), -bydden (133),
-entbyten 4 lewgken (9); w., ab-, w.
ab- (65), auf- (75) -sagen. nd. w.-, aff-
zeghen. abkunden 7 vbergeben (65).
herwiddervmb scehriben; virezyhen (20).
Renuneul-us, -s& (pl. 943) Àd. niero
1 lendibrato (120, 121, szm. Gf.) klein
nier (93). kleine nergin (20). nyrichin
(9). lumbala (pi. &t.). nd. ner-ke, -ken.
milchelinck £ rogener (19). ag5.lundlag-a
(94, 136), -an (942).
Renus (fiuuius 2 regio) hd. der
nd. de rin, ryne (5, 133), rijen (132),
rein (1, 76, 134), vig. rhein (75). ryin
(19). ryn in ylsaDen Z rynlant (5^). rein
land (1, 71). ryn eyn recht eder revyer
in duytschlant (147).
*Reobjieere wider werffen (75).
*Reobligatio wider verbintnif) (65).
Reor v. Reri.
Reordinare wider ordelich machen
(65). ^
*Repagare (»« reparare) wider ma-
chen (76).
REP
*Repag-es v. -ulum.
*Repagulare versperren (75).
Repag-ulum /7 -es (125) Ad. re-, rie-
(0), ri-, ry-, rig- (21) -gel (an ainer thür
134 s?m., ayn eyner thore 133); zogil
(8, 9); schel-der, -ter; slach (12). gre- (68,
109, 126, Das.), gri- (20, 23, 100), gry- (147),
gru- (11) -ndel (an eynem thor 6s).
gryndell an die doere off hamey "m
ha- (11), a- (106) -Yneyde. quer- £ regel-
baum (125). turnagel 7 narb an einer
thir (Z. obex 175). sperre (74).
*Re-palsa, -palisa (23), -balsa (8)
(-pulsà q. v.) (z. eonuieium 3, 4) Ad.
nd. laster 7 smaheyt. Ad. sma- (14, 133,
152), sehma-cheyt; schamkeit (1). sorg-
heit (74).
RKepandere Ad. offen-, wider o. -(75),
ee nd. open-barn. Ad. offen, krummen
*Repandum weder beyguuge (11).
Repandus wider gebogen (8, 9, 16).
gekrummet (20).
*Repansare (à sí. au) v. Repausare.
Repansus ge-krumpt(110), -krymmet
(68), -eromt (132). offen- (110, 132), geoffen-
(68) -bart, -bairt (132).
Reparare d. wider-machen, -bringen
(65). nd. weder maken. bessern (9).
Reparator wider maeher (9, 75).
Repastinare den wingart vernuwen
(111). widervmb karsten vnd hacken (126).
Repatriare Ad. zu, wider zu lande
varn, ziehen, ezihen, zien, kummen,
kommen, gen (8); w. heim zu l|. ziehen
(15). nd. to l1. tén (23); hen ten to L
(22). weder zo l. trecken (132). w. heym
ezegen (bb).
Repau-, repà- (8) -sare ruwen (68,
1102). über-r. (8). rugen (1105). Ad. rasten.
paus-ieren (68), -eren (132).
Repausatione girauuida (127).
*Repcio kruffunge (20).
Repeectere über- (8) aufwert- (9)
-kemmen.
Reped-are, 7 -itare (16) (7. re-meare,
-calcitrare Gl. m.) Ad. nd. wider-, weder-
kern, -kummen (110), -ziehen (133), -zie-
cheu (67), -trecken (132), -gaen (20). mit
fuBen zu rock slagen (17). mit dem fufje
slahen o. scherren (8). mit den fusen zu
rueke sl. 7 seharren (9). sl. o. plitzen
als die pferde (74).
*Repedatio wider kerunge (8, 9).
Repedere (-do -dis Br.) wider keren
(8, 9).
*Repedere (sí. rependere) vorgel-
den (23).
Repediare (Gl. m.) wandern (5).
Repeditare v. Repedare.
Repellere hd. v-, ab- 7 v- Z hin-
dersich- (65) -triben, -driben. nd. vor
driuen.
Repe-ndere, -dere (q. v.) hd. gelden
(100); widder-, hd. nd. v-g. hd. gelten
(6, 7), v-g; wider-wagen (6), -wegen
(1), -anhangen Z zugeben (20).
*Re- v. Reli-pendium. Anders Gl. m.
Repensare wider gelten (64).
Repensio vergeltung (75).
Repent-e, -ine (11) Ad. snel-, sehnel-
lig- (68, 110), zau-. rich- (17), ende- o
plutz- (125), vrblutz-, var. vrblitz- (65),
REP
nd. towe-lieh. schne! 7 behend (65).
sehnellig (134). snel (22). snel-dieh (23),
-like (11), -leich Z urbaring (3. cf. subito.
Sm. 1l, 185). zu hant (20).
Repentinus, / repus (110 &e.) hd.
nd. eyn sneller. Ad. snel, snel-lych (19),
lielieh. (9), -klieh (8); riO; hast- 7 zau-
(b) vrbhitz- (65) -lieher. haestieh (11, 20,
132). hastliker 7 eyn balder (23). geeher
7 gecher (65). kaher (141).
Repereut-ere, -tere ( dyabolum 15)
wider-sehlahen (75), -triben 7 -vmb
sehlagen (65).
Repere Ad. nd. huppen, slingen. nd.
hüpen (23). hd. hupfen (1), hoppen (4),
huffen 7 scehligen (6), hytsezen (2), hut-
schen (3, O».), slichen (10, 133), schley-
chen; kri-eenen, -egen (13), -chen (8, 9,
65), -ghen (20); kruy-chen £ -fen (19).
krupen (132). kreisen, (76). slifen off (17),
ruezen vff (20) der erden. rutschen (Fr.).
gen als die lamen gen (20). sehlinden
(65. cf. reptile, schlendern).
Reperire Ad. nd. vinden. ervarn (9).
Repertio vindunge (20).
Repertus hd. gevunden. gevonden
(132).
Repetere zum ander mal (176); a.-
weit (4), a.-wet (6), a.-werbe (5), a.-worb
(0), a.-worff (23), noch eyns (18), vber-
(2), widdervmb vber- (20) -lesen. Ad.
wider-heischen, -heiBeu, -bydden (19),
-vmb nemen £ zucken (65). nd. weder
bidden (11). Ad. wor andern (55); ander-
werbe, -werb, -wert (68) sprechen 7?
bytten, biten szm. a.-werff spr. 4 verha-
len (132).
*Repetere (»« repere) schleichen
(69, 134).
Repetitio wider-redung (110), -red-
dunge (8), -vmb bittung (68). wederha-
linghe (132). vbersprech- (20), vorder-
(9) -unge.
Repetitor verhaler (132).
Repigno-, repigne-rare pfant (68,
110) panden (132) nemen, o. insetzen
(110). penden (1).
Replementum fulsel (20).
Replere Ad. fullen (1); er-f., -füllen
(134), -follen. nd. wllen, vor-w., verfollen
(132). ful 7 sat machen (20).
Repleri ful machen o. werden (20).
*Repletio Ad. erfull-, erfoll-, settig-
(05) -unge. nd. ervullynge. folkeit (1).
Repletus hd. er-, her-fullet, -follet.
nd. ervult, vor wllet, vervolt (132). folle
/J:
Replieare wider-sagen 7 -falten (110
sim.), -sprechen o. -effern (74), -spr. aber
vnd aber (65). replieieren (110 szm.).
offte ein ding wider anheben (75).
*Repodere wider wanderen (1).
*Repo-focillum (11, 19, 20), -foci-
lium (147, Br, Gl. m), -fieilium (122),
-sicilium (74), -focinium (Gl. m.), retro-
pophinium (19), -pofinium (11), -pho-
nium (20), -focilium 7 -postficilium 7
-pofocinium (Gl. m.) (7. lar £ foculare
74) brant-yseren (11), -ysern (20). brand-
ysen 7 -reyde (19). vurstulppe (20). fuer-
EDUIDP (19). vuerstolpe (19). feur-halt 7
-loch (74). 4. q. ponitur super ignem de
nocte (122). vuyrdecksel des nachtes (147).
Re-, rep- (5^) -ponere hd. nd. wider-,
weder-legen, Ad. -setzen, nd. -zetten.
REP
w. hin- (75), hinder- (5^) -legzen. widder-
vmb geben 7 bergen (20).
Reportare hd. nd. wider-, weder-
dragen, Ad. -tragen, -traigen (1), -bren-
gen, -bringen, darvon-br. 7 herfolgen
(65).
Reposeere widder- (20), w.-vmb (65)
heischen.
*Repo-sicilium v. -focillum.
Repositorium schanck 7 kist (20).
silberkast, drósur (112). nl. tresoor, Ad.
nl. buffet (116).
Repositum d. wider- setzunge,
setzengunge (s2c 5), -legung (7). md.
wedder leginge (22). berg-ynge (23),
-une (18). virborgen (19 sem.) borgen-
hafft (20) ding, dinek. schaeze (20).
Repositu-s, -m weder-gesaczt (11),
-gelaeht (20). hinder- 7 vff-gelegt; be-
halten (65). v'borgen (17).
*Repoti-um, -aà p/. nach-zech (91),
-hoehzeit (88).
*Rep- v. Re-ponere.
Repreh-, rep- (65 var.) -endere Ad.
nd. schelden; be-sch. (11, 20), -schuldi-
gen. Ad. schelten; stra-, stro-ffen; be-
griffen, -greiffen, -respen (20), -sachen
(15); schraff-, stref-, streff-lich halten £
erkennen sich straffe-, straf-, stref-lich
(65 varr.). nd. straphen.
Reprehensibilis streff- (15), stref-
(110), straffe- (68), strailfe- 4 berispe- 4
myDpryese- (132), straffbar- 4 begriff-
(65) -lich. stroffens wert (15).
Reprehensibiliter beschelclich (20).
Reprehensio Ad. straff-, scheld-(20),
begriff- (20, 65) -unge (der straff 65).
Reprehensor straffer 4 begriffer (65).
Reprehensus begriff-en (110), -en mit
straffen (75), -elich (68). begreffen (132).
Representare widder-antworten (19),
-intwurten o. gebeu; zeumen (20. m st.
n) glich wider ezeigen (9 Anh). weder
antwoorden (11).
Representatio eins dings 7 bildes
(63), deD b. (15) widerschin.
Repressalie (íermémus legistarum)
widder roiff (10). weder rauff (12).
Reprimere /id. nd. v-drucken,-storen,
-sturen (23), -stóren (164), -stoeren (110b).
hd. ex- (16), vnder- £ hindersich- (65),
ver-trucken; zu- (Y), zer- (1102) -storen;
v-storn, -dringen (4) ; wider-dr. Z -czihen
(9), drucken (8); àbe-, ab-hauen sem.
ab- (76), nd. aff-howen. stoisDen (18).
Reprobare Ad. wider-straffen, -strauf-
fen (16), -stroffen. nd. weder strafen. Ad.
stra-, strai- (132, 133), stro-ffen; v"
werffen, -smaen s?m.; virkiesen (20).
abstellen (65).
Reprobatio Ad.ver-werffung 7 -schma-
ung (110 sZm.); snode- (17), vnfrome-
keit; anfromheyt (20). nd. vnvromicheyt.
Reprobatus v/'-worften Z -sehmacht
(110), -worpen offte -smait (132).
Reprobus strafflieh (75), ig (1)
nicht vrom (23), from (4). vn-vrome (22),
Ad. -from, -frum (69), -frumm (134),
-frumme (5). anfrom (20). v'-worffen (20,
65), -dampter £ -stossener (65), -zalt £
gelestert (20). snode (17).
*Reproeare wider hellen (100). Cf.
reprochare 4. obiurgare (Gl. m.).
REP 493
Repromissio gelobde (20). verhaiss-
ung; terra repromissionis gelobt ert-
rich (65).
Repromittere zeloben (20).
Repropiciare, -ri (7. remisereri 75)
hd. wider gnedig sin sim. w. genedig
vnd barmhertzig sin o. werden (75).
Reptans kriegende (20).
Reptare Ld. kriechen sim., seer kr.
(110 sZm.); krichin, kryegen (18), kichen
(16). nd. crupen.
Reptatio krugunge (20).
Reptile Ad. eyn krichend-er (185), -e
dyer, -e tyr (9), -e tir (4), ig dyer (18
Mrg.), -e worm (5b); krighende dier (20);
kriechende dir (8), tyer; kruochende
(19), huppfend (1) thier; kriehenig dier
(67); snidieh (18), sehlindende (5. cf.
repere) worm; eyn yetlichs (1102), yeg-
lich (110) thier o. wurm das kreucht;
kriechend wrn (93). nd. krupende dier
(11, 132), deer (22), deyr (23) effte en
slyngende worm (23), warm (22).
*Reptitare offt kriechen (75).
*Reptor huczscher (9. cf. repere).
Repudiare Ad. v^ziehen, -zehen,
-ezyhen, -sezigen (13), -werffen (20, 65),
-8&maen sZm., -misen (55), -kyesen, -kesen,
-kysen, -kusen (10). virkebischin (8).
verkebensein (1). vertriben das wip von
dem man (75). verrigen £ virdriben (20).
hindersich triben (65). nd. vortyen, ver-
kezen (28), -keyzen (22).
Repudiatio wider kerung (76).
Repu-dium, -gium (8) ver-cherung
(1), -kezynge (23). vze- (5), v'geDe- (18)
-nif. v'ezyhendis (21). vor-ezuge (9),
-e$gunge (8), -tychtnisse (23). v kesung
(18). vorwysung (5^). vir- (20), vm- (9),
wieder- (8) -werffunge. virsmehenife (20).
*Eepuerare weder to kinder werden
(11).
*Repugium v. Repudium,
Repugnantia widerstant (75).
Repugnare Ad. wider-, nd. tegen-
veehten, Ad. -striden sim., -streben
(9, 65), -stant thun £ -tribenZ -spenstig
sin (65), -sin 4 -spennig sin (75).
Repugnatio wider stritigkeit (15).
*Repula (cf. riuola ?) kilbe (Sum., Gf.).
Repullulare wider vf) schlagen (65).
Repuls-a, 7 -io (66 &c.) ? -um (75)
hd. wider-stoz, -stoD, -stos (3), -stoiDen
(V), -stossung sim. nd. weder stot. laster
(10, 75). smaheit (17). absehlag- 7 ver-
sag-ung (65).
Repulsare wider stossen (75).
Repulsio (cf. -sa) hd. v, wider-
(15) -tribung ; v^-dribunge, -stossung (65).
*Repulsor vertriber (75).
Re-, retro-pulsus, vir-driben (20),
-treben (19). ver- 7 vf-triben (110). ver-
dreuen (11, 132).
*Repunire (/retorquere) wider kes-
tigen vnd pynigen (75).
*Repur-gatio, -gium, -ium (121, Sum.)
veim (121, Sum. cf. Gf. 3, 510). scheim
(-gium 74).
*Repus v. Repentinus.
Reputare hd. nd. wenen. nd. wanen,
rekenen (132). hd. achten; vor nicht-a.
(8), -en (9); meinen 7 erkennen (110).
Reputatio achtunge (20).
494 RES
Reputatus ge-acht (110, 132), -reckent
(132). erkent (110).
*Requatere wider schlahemn (68).
Requiere /d. rasten.
Requies hd. nd. ro-, nd. rou-, Ad.
ru-, rau- (12) -we. ruw (1102). rug 110b).
ruge (Db) rüge (7). rw (9). rü (134). rue
(17). rüch (6). roe (21). raste (19, 132).
rost (11).
Requieseere /;d. nd. ro-, hd. ru-,
ruo- (1102) -wen. ruoen (76). rugen (1,
110b). hd. ra-, re- (132), ro- (11) -sten.
Requietus d. nd. stille. stlleZ sanff
(b). still Z ru-wig (11023), -gig (1105). hd.
geru-wet, -ot, -sam (8, 9); sanfft, senfft
(16). nd. sachte, gerast (132).
Requirere /d. nd. vor-, hd. vo- (1),
fu-dern. Ad. hey-schen, -Ben. nd. esschen,
zueken (11). fragen Z suchen (20). er-s.
(15). widervmb s. (65). erforschen (76).
(heiBen) geezugnif) (11).
Requisitio suchunge (20). er-s. (75).
*Requisitor sucher (65). er-s. (75).
einer der ein anmut einf dingfó von jm
zu erfarn etwas (65).
Requisitus ratz gefragt (65).
Reri, prs. reor, gerund. rendum (12)
Ad. wenen, meynen, achten (20), dunken
(9) Marg. zw 12: In medio vendi est
plena, vola sciendi teut. yn eimer firn-
celn wans ys nit eyn hantvul wars.
*Reriet-is, -us (1103) (7. vestis leuis
Gemmae, Vocc. ex quo; linea 3, 4. cf. reci-
dura?) ein kytte-l (74), -ll (4), kitel (3).
Res hd. nd. dinck. Ad. ding, sach
(V, 65); das wesen £ gut £ werek; boden
guter (65).
*Resaetio (7. iterwm sarcio) bletzen
7 machen (76).
*Re-saltare, -silire wider-springen,
vig. -hupffen (75).
Resalutare Ad. wider grussen sZm.
*Resareinare (7. 4erum sarcinare 16)
weder laden (17 &e.).
Resar-cire, -tire (cf. resaetio) /d.
wider-machen, -neyen (1102), -neuwen
(1105), -náhen (134), -nehen, -neigen (6).
nd. weder-maken, -neien (132). flicken
(9). 8. roecke (8).
Rescindere be- (11, 19), ver- (20)
-sniden.
Reseribere wider schriben (75).
Rescriptum aufserift (9). vO schrifft
(8). antwort (8, 9).
Resecare be- (19), aff- (20) -sniden.
ab-schniden (65, 110), -houwen (65). vir-
hauwen (8). vhawen (9).
Reseetio absehnydung (110 sZm.).
Resectus besnydden (19).
*Resena v. Resina.
*Resenaculum (4. zona pilij; cf. resi-
naeulum) sehnure umb den hut (75).
Reserare Ad. vff-sliDen szm., -doen
(20); auffthun 7 offnen 2 wider vff schlie-
Den (75), vffen-, offen-baren. nd. vp-slu-
ten, -don.
*Reseratio víf sliebunge (90). auf
Schlissung (4).
*Reserator auf schlisser (4).
*Reseruaeculum (cf. promptuarium)
sparkrugk (75).
Reseruare /id. be-halden (20), -waren.
daruor hehutten (65). sparen £ heghen
(29v). Vigor P
RES
Reseruatio behaldunge (20).
*Reseruator be-warer (110 &e.), -halter
? sparer (75).
Reseruatorium (cf. promptuarium)
hd. behalt-, behelte-ni& szm. behutnuDe
(68). eyn halde vas (5). halt- (21), be-
ionic (74) -faD, 7 -er (74). en hude vat
(29).
*Reseruire widder dienen (20).
Reses wonhaft (8, 9). trege (74, 110).
traech (132). irlekiner (141).
*Reses v. Resis.
*Resieula, ersiela (a/ph. res- 16) (?.
mitra mulierum 66 &e.; cf. reticulum)
haube (4). hube (68). hub (110). huyff
(132). frawen-huben (75), -haub, harpant,
welle (74).
Residens nemhaftig (11). besitzer
(15).
Residentia wonung (8, 9, 76). eyn
fridsamme w. (4).
Residere Ad. sitzen. s. mit. wonung
be-s. mit eigner person die gewer (75).
hd. nd. wider-, weder-, stille-, nd. ach-
ter-sitzen, -zitten. hd. wider- (4), stille
(6), hinder- (19) -setzen; w.-lebender
(9), -leben (8), -lebendig (17) werden;
bliben (19), wonen, wanen (65). blyuen
(20). bliuen 7 dragen (11).
Residuus Ad. vber-ig, -ick (55), -bli-
ben (110), -blibende, -lauffende, -lauffent,
-lauffunde (19), -losieh (18), -stellig;
ubrig (6) v/birgkt (se 21); ober-g (11),
-stillieh (5), -stelieh (152), -stelig (67, 133):
obberg-(8), ibriger (76), blibende (20),
yber bliben (13), firleipter (141). nd. ouer-,
an- (11) -lopende (11, 132), -stellich (23),
-stillieh (22).
Resignare /id. v-ziehen, -zehen, -ezi-
hen, -zigen (13); vff-, vber- (65, 110),
wider-(68) -geben; vber gaben (75); off
geyben (13); vff-, off-, wyeder- (55) -sa-
gen; vfflayDen (19), auf lassen (9),
antworten (55). nd. vtigen, vp-, ouer-
(132) -gheuen.
Resignatio virczihunge (20). vber-
gabe (75).
Resilire (cf. resaltare) Ad. nd. wider-,
weder-, aff- (20), hindersich- (65) -sprin-
gen. wider prellen (9). weder beln (17).
| wichen (65).
Resimus brack-násig (Hen.), -ennese
| (109).
Res-ina, -ena (4. sagana 5^) fliod.
sciffa, hartza (86, sZm. Gf. 3, 360). har-se
(11), -sse (132), -t (23), -d (22), Ad. -tz.
herst (90).
*Resinaeulum (cf. resen-, reti-acu-
lum) hutessnur (74). hutschnur (75;.
*Resingnaeulum in-worp 4 -henghe
(22b).
Resipere Ad. nd. bekern (ad fidem
ehristianam 23). weder god begripeke
(sic) € bekern (23). begern (7) bekirn
(17). w. grot (sc) begripen 7 bekennen
(22). wyeder got begriffen 7 bekern m
widder gut begr. (18). w. got zugriffen
((). wider zu gut keren (6). abe-k. 7
-laBen (21). wider sehmacken (68, 110).
weder smachen (132).
Resipiscens vernunfthaber (64).
Resipis-cere, -sere, -tare /,d. wider-
smacken, -keren, -k. vom bosen (110).
begynnen tzo smachen (132). weder-,
widder- (21) -smecken (21, 23), -wole
RES
sm. 4 -stene (17). vbel sm. (1): weder
god begripen (22). hd. nd. vnemen.
v'tyen (11). vnezyehen von boysheyd
(19). widder keren o. vnrechtis w.-kog-
men (8 scm.) daruon lassen 7 hinder:
sich geen (65). prs. ieh anfach zu ler-
nen (33).
.*Resipisei Ad. v^-ziehen, -zehen, -zi-
hen; vorezeyen (4). nd. vorty-en, -gen.
*Resipis-sere, -tare v. -cere.
*Res-is, 4 -es (22, 76) (gr. i. ornatus
7 eloquentia lat. 16 sim. aus Qijotc)
aussprechenliehkeit o. zierung (74). Ad.
zerunge, z. der riede (21). nd. tzy-, sy-
rynghe.
Resistentia widder-stentenif)e (20),
-steunge (8, 9), -stant (75).
Resistere Ad. nd. wider-, weder-stan
sim., -stant thun (65).
Resolidare Ad. wider vest machen.
nd. weder vast maken.
Resoluere Ad. nd. ent-, hd. int-, nd.
ont-losen sZm., -binden, -loisen (7), -le-
digen (76). hd. vff-, wider vff-, w. aut,
ezu- (8, 9), nd. ut-losen, Ad. -lofen, -los-
sen (9), -losin (8), -lósen (134). v-storen
(8), -storen (9). ze- 4 vff-trennen; zer:
giessen 2 hinflussig machen &c. (65).
weder gelden; sterben (11).
Resolui vnbe-heb, -habe sin; zer-
fliessen, -sehmiltzen, -schmeltzen, -rin-
nen &c. (65 varr.).
Resolutio Ld. losunge (17), czu.l.
(9). vff-L. (8), ent-l.; des libes ent-, er-
(18) -; des leibs entlósung (134). nd,
ut-, desliues ent-losinge. offenbar- (v6),
intbimd- (20), zertrenn- 7 absunder- (65),
| beezal- (17) -unge. der dot (11).
Resolutus entbünden (19). hinflussig
7 zertrent (65).
Resonantia hd. wider-ludunge, -lawt
(9, 4), -liut, -sehal (75), -sehallunge (17),
-hal (75, 134), -hal der seyten spil (75),
-hellung (76). nd. weder-ludinge, -luyt
(132). gut ge-thoen (1105), -don (1102).
Resonare /d. nd. wider-, weder-
luden, -gellen, 4d. -lawten (i1), -luten,
-geln, -gelden (17), -hallen (6), -hellen
(4, 75, 76), -helen (134), -schallen £
-schellen (75). hellen Gn er-h. £ schel:
len (75). luden (20). gellen 7 kvihen
18).
Resonatio ludunge (20).
Respeetare vmb- (110) dick vmb-
o. an- (68) -sehen. diek wil omme offt
ansyen (132).
Respectiue yn eyn andern (15). jn
einer gli-, var. glei-cherung so man eins
gegen dem andern helt vnd scheezt (65).
Respeetus sbst. ptc. (í. habitudo 1)
zu habung (1). anege- (18), anghe- (23)
ein ge- (6), weder- (12) -sichte. Ad. an-,
tzo- (132) -gesicht. wider siechte (10).
vmb- (110), auf- (75), vff- 7 an- (65) -se-
hung. vffmerckung (65) an- 4 war-ge-
nomen; zugesehen (20).
Respergere Ad. nd. besprengen. Ad.
be-, g- (16) -sprentzen (65, 16), -sprintzen
(7), -sprewen (18), -sprehen (7). mischen
65).
: Respersio besprengunge (8, 20).
Respersus be-sprentzt 4£ -gossen;
vber-g. 4 -flufBt 4 -zogen (65).
Respicere hd. nd. an seen. Ad. zu-;
RES
widder- (18), uff- (20, 65), be- (20), hin-
der- £ vber-sieh (65) -sehen, -seen; an-
treffen (65). to zen (23). war- (20), waer-
(11) -nemen. virsmahen (19).
R. foras aub sehen (15).
Respirare Ad. ede-, hd. nd. ade-, at-,
aut- (76) -men. Ad. nd. wider-, weder-
ademen sZm., -edemen (152), -etmen (152),
-etmen (67), resten (19), -raesten (90).
ynne ezyehen den adem (19). er-holen 7
-suffezen &c. (65). geist auf lossen Z
ruen (9). g. vff gebin o. ruwen (8).
Respiratio ruwe 0. gemaach (68).
rast 47 atem tocht (132).
Resplendere wider schinen 7 auf
]uchten (75).
*Resplendor widerschin (39).
Respondens antworter (75).
Respondere ant-, an- (18), ent- (21)
hd. -wurten, -worten, -werten (6. 18, 21),
nd. -worden. glich wesen o. syn (110
sim... gl zusagen 2 wvbertragen; ein
vbertrag han &c. (65).
Responsalis anwirtlich (18).
Respons-io, -um an- /d. -wort,
-wurt (6, 110, 141), -wart (21), -werte
(20f, -werde -um, -werdung -io (18),
-wirt (76), -wordinge (23). anez. (77),
ent- (55) -wert.
Responsiuus ant-wurtlich (68, 110),
-wortachtlieh (132).
Respon-, ru- (754 «us xn miss.)
-Sorium eyn saug da man (5), zanck
dar men (22, 23) ynne antwor-det, -t
(22). eyn gesang do man mit (8), in (91)
antwort. lob-g. der a. (65). g. damit
man antwurt (75). ain g. do manm in a.
(16). gesanek (18). respons (b^).
Respons-um . -io.
Respu-blica, -pliea (136) eyn gemey-
ne (2, 12), -n nutze 4 gut (10, 13),
notz 2 got (12), nutz (3, 49), dingk (4).
gemeyn gut 7 gemeyner nutz (75). ags.
cyni- (136), cyne- (94) -dom.
Respuere /;d. nd. v'smaen szm. ver-
werffen (65).
*Respu-pliea v. -blica.
Resputus v'smahet (20).
*Resqua (ndecl. 14, 76. 2. locus aren-,
saac-osus, dmenus ipsius campi, G'egen-
saíz zu tesqua) ein awe (9, 4). aw (74).
Ressa becairynge die siehtieh of
laveliek is (147).
Resta-bouis, -lbonis (74) (cf. ano-
nis) wrowencrik (Sum. v). weyb-kriech
2 -erich (74).
Resta-, restan-gnare Ad. fliDen (8),
wider-fl. s2m., -fliehen (7) ; gegen flissen
(9). xd. weder vleten. themmen das
wasser (75).
*Restalbonis v. Resta bouis.
Restare, -ri (8, 9) hd. nd. vor-han-
den, -halden (17), -holden (22) sin. Ad.
be-liben (6, 76), -leyben (9), -l. vberig
(15): bliben, bleyben, vber-bl. »d. bliuen.
v'pieten (1. »« arrestare).
Restat es 1st vberenezig (wetter.
überflüssig), übereintzvg 2 erfornen, her-
forn 7 dir noch vor (65 varr.).
*Restatio hinderblibunge (20).
Restaur-are, -ire (3) Ad. wider-
machen, -geben, -puefen (3), -pussen
(1), -busen (55), -bringen (65), -uffrithten | qd
boifen (18). nd. vrau-, vro-wen; ouer sén (23);
(20). nd. weder-maken, -boten.
RES
(18). uff ryeehten (19). op riehten (11).
v-nuwen (8), -newen (9).
Restauratio hd. wider machunge.
nd. weder makinge.
*Restauratiuum das da wider bringt
(65).
Restaurator wider macher (75).
Restaur-ire v. -are.
*Restaurum widerstatum 2 4. q.
staurus fundelholtz dar an man verlorne
ding anhengk zufindenn (74).
*Resterio v. Restio.
*Resti-bulus ager, -bilis a. (R1, -pu-
lus (Gl. m.) ein landt dz man alle iar
Sewet (1105), seyet (11029).
*Restic- v. 'etras-itare.
Resticula eleyn weet (8). clene wed
(23). zuom (141).
"Resticula (cf. res-, ret-ieula) v.
Rebrachiatorium.
*Resti-cularius v. -o.
Restieulus (cf. hispa) clainB. wide-
lin (65). wydichim (9). eyn risten vlas-
ses (25). rist (z. q. mulieres captunt de
lino in manu 16). reisten flachs o. hanfs
(15).
Restinguere blisgen (99).
Rest-io, 4 -erio 4 -ieularius (147)
wyedemacher (20). reper (108). repe of
Seyl meker vercoeper (147).
*Res- v. Ex-tipare.
Restis (7. cirogia q. v. 141) Ad. nd.
wede (225, 125). Ad, wit, wyt (10), with
(152), wiet, weet(133), wet (8), wet (13),
witthe (17), wid, wyd, wyde (4, nauis
64), seyle (19), band (88).nd. wed, wedde,
wisse (108), zeel (11, 132) van weden
(11); bant.
Restituere Ad. wider-antworten, -ant-
wurten, -antwerten, -entwurt (szc 6), -ant-
wirtten (76), -geben, -seczen (8, 9), -dar
s. 4 -in s. in die vorigen stat (65). md.
weder-antworden, -gheuen.
Restitutio wider-gebung (4, 65),
-kerung (65).
Restricte betwongelich. (20).
Restrictio betwingunge (20). verbint-
nif (20). .
Restrictus be-twongen (20), -dwongen
(11).
Restringere (?. eoartare 76) Ad.
twingen. be-tw. (9, 20), -dwingen (11,
100). vorstriekin (8, 9). virdrucken (20).
ver-stopffen 7 -stellen &c. (65). widerbe-
sitzen (76).
*REestringere (»« restinguere) v'le-
schen (9).
Resudare swiezen (20). swey en (19).
zweyten (11).
Resultans aff- 4 widder-springende
(20)
Resultare (7. supermanere n residuo
66 &e.) hd. nd. springen. spr. von freu-
den (1100), vonn freyden (1102), van
blijtsehappen (132). 7. resonare 4 letari
foris (st. for?) fredenspringen (76). Ad.
vber-, ober-spr. (17), -sten (5), -sehen
(74, 132), -heben (67), -bliben, -bleiben,
-biben (se 19); Vbir seyen (21); wider-
stan (7), -sprechen (8, 9), -sedlen (100),
-elingen £ -hellen (65), frauwin £ singen
(D), frewen (9), freuen (74), erquicken
RET 495
v/:blismen (99. «ws v'bliden »« restin-
guere?).
*Resultare 2. leta"? springen o. vber
sehen (152).
*Resultari ?. saltando letari frolieh
springen (66 sem.).
Resultatio frolichkeit (4. anders G1.
m.).
*Resultator (7. saliens equo) sprenger
15).
| CR E Us (7. re-eipere, -petere) hd.
nd. wider-, weder-nemen, -niemen (76),
-auerhaelen (132). erholen (20). ander-
wayden (1), -werbe lesen ader v?nemen
(10), -werb l. o. nemen (75).
Resupinatus vnder ligende (20).
Resu-, resup- (76) -pinus, -pina (23)
(cf. resustitinus) Ad. vff-, off-, auf-, vs-
(17) -wert, -w. geleyt (17), -w. geleyt
(9), -gelenet (8), -wertz (4), -geracht (18
Mrg.), -recht (67, 152), -richtig; uffart
(76); voruuert (100); mit dem buche
vber sieh (1102), vffwartz (110); mit
(1102), von (110^) dem rucken vber sich
vff den buch. achterwartz ouer Z mit
dem buke vpwarts (132). md. vpwart.
hoffer-tig (7), -dig (17) aus offwert? cf.
supin-us, -are. hinder-sich 7 -rucklich
gebogen (65). ufeafender (Gt.).
*Resura syne (16).
*Resureccio uffersten-unge 7 -teniDe
(20).
RAN vff- (20), op- (11) -staen
(de morte 11). hd. aufsteen (75); von dem
tod vff- (68, 110), w. vfftston sim. von
(133), van (132) dem dode weder vffstayn
(133), vpstaen (132).
Resus-citare, -sitare hd. nd. er-, vp-
(92), van den doet ver- (132), wider vff-
(15), uffher- ((), von dem dode vffher-
(19), von dem tod er- (110 &c.) -wecken.
er- (17), von dem todt er- (68) -quicken.
widererkucken (6).er-wechen 7 -sehrecken
(20). van dem dode op weecken (11).
widervmb leblieh machen (65).
Resuscitatio er- (20), wider- (4)
-weckunge.
*Resusti-, resu-tinus (»« resupi-
nus) auff-wert, -ert (74).
Reta eyn stock 7 pfal im (110), pael
int (132) wasser.
Retardare hd. nd. sumen. Ad. v^s.,
-saumen, var. -suenen, -sunen (110), -zur-
nen (sc 68), -tragen (20, es), -fulen (19),
-speden (20); sewmen (9), hindern (65,
16), ver-h. (75), meren (20.r sf. rr). ver-
treigen (11), -trecken £ -tzoeuen (132).
vortoven (109). ver-binden mit hindernifó
4 -ziehen (65).
Retardatio vorharr- (4), sumen- (8),
verhinder- (75) -unge. sewmenisse (9).
versum-ung Z -nif) (15).
*Retardator ver-sumer Z -hinderer (75).
Re-te, gew. -the (debet sine h seribi
65), -tha £ -thieulum (5^), 7 -ciolum £
-eiaculum (1) Ad. nd. garn. hd. fisch-g.,
-garne; netze, netz, striek (9), ham £
grave (77). nd. nette.
*Rethedipium v. Recidura.
Retegere Ad. be- (110), en- 7 ab- (65),
vft- (8, 9), wider-, w. be- (b), nd. weder-,
w. be-, ont- (11, 132) -decken, -deecken
(11). vmme wenden (8, 9).
*Rete- v. Reti-naculum.
*Reten- v. Retenta-culum.
496 RET
*Retendalum (s/. retentaculum) wo-
nunge (1).
Retendere Ad. vz-, vf-, auf-, md.
vp-spannen, -recken. ut-r. 4 -spunnen
(23). v5 strecken (76).
*Retenta-, rethenta- (76), 4 retina-
(110, 132), reten- (23), 7 habita- (4)
-eulum Ad. nd. won-unge, -inge. war-
(18), enthald- (17) -unge. ein ding damit
man helt (110). ein dinek dat wat helt
(132).
Retentare behalten die ding die man
sol vBgeben (75).
Retentio urinae strangwirie 7 stren-
ge (85b).
Reterere v. Refricare.
*Retheum (7. panus, subtella, ten-
sile; cf. retum) spul (75).
Retexere hd.nd. wider-, weder-wer-
cken, -weuen Z -decken (132). Ad. w.-
wireken, -wurcken (6), -weben (19), -wen-
den (76). ent-, en- (8) -winden (9), -bin-
den (8, 17).
Rheetia, recia (74) rie pars sueuie
(14). pündten (Kia.).
Retia-, recia-, reti-, retu- (1) -eulum
(cf. sq., rete, resena-, resina-, reti-cu-
lum) Ad. garn, garen (9, 4), netze, netz,
ein kleim n. (110); netzel (75); paruum
rete t$ har-, bar- (110 var.) -bant. ein
ge-striekte, var. -breite hub (110), -breyde
huff (132). ehlain haub (1).
Retiea bant van eynre scehrantzen
(141).
Reti-, recia-culum d. ein netz (110).
uetze, hd. nd. garn. vah-g. (14). wurff-g.
(Ki.). nd. nette.
*Reti- (75), reci-are, -ari (8) binden
(76). netz b.£ stricken (75). be-str. (8, 9).
vohen (9).
Reticere hd.swigen, weder- (17), Ad.
nd. v-swigen.
Reticula (v. reticulum Das., paruum
rete t mitra virginalis capitis Br., orna-
mentum capitis ad. modum retis 15) rigel
vmb das houpt (75. cf. reticulum. rica.
Sm. 3, 67).
*Retieularius haubenstricker (91).
Reti-, rethi- (76), reni- (104. 2« ren),
(cf. retia-) -eulum d. nd. har-bant (6,
23), -snur (Gf.). hair snor (5). hube (11).
gestricte h. (8). gestrick-t hawb (9, 91,
Das.), -e frawenhaub (74). hubigen (0b).
rigel (91. cf. reticula). nd. huue Z nette.
hd. netz, klein n. (11), lebir-n. (8), l. £
n. (9); n. am thier (7. cirbus 75), nez-
zesmere (104, Gf. D, 833), nyr (8, 9), nec-
eiken (100); netz- 4 korb-lein Z protrefe
(74. d.4. brotsaek, k/ngt an burdref Sm.
3, 61. Gf. 4, 1154); wáützscher (2. sacculus
viatorum Das.) strick (76).
Reti- (74 £c.), rete- (cf. retenta-,
retia-, reti-) -eulum nd. heltuisse. Ad.
be-h., -haltnif sZm. bücher-halter (Kib.),
-tenackel (Ki?.). heber (Ki.). heb- (Das.).
nestele- (100), harn- (7), hor- (9) -bant.
harpaut (74). klengarn (49). pizog (Gf.).
Zi- (49), zie- (10), tzu- (19), zu- (65, 74),
Zo- (13) -gel, o. zawm den frawen tragen
(14). zange 4 klufft (20). netze (18). in-
worff, -hang (74).
Retinere halden (19). be-h. (20), -hael-
den (11).
., Reti-, reci-olum (cf. rete) harn bant
(€). ein gestriekte haub (Das.).
RET
Retondere v. Retundere.
*Retonsae v. Retuse.
Rhetor, gew. rethor (cf. orator) Ad.
sprecher (20), eyn wol-, 7 hobs- (12),
Schoen- (132) -spr.; wol-sprechender Z
-redender; vorspreche (8, 9), speechere
(100), schoner redner Z lerer der schonen
vnd hubischen red (75), zierer der red
(1); eyn rede- (5), reden- (5^) -zerer;
eyn redde zeler (21). nd. wol-, wal-spre-
2. rede syrer, redde tzyrer, talman
99).
*Retor (si. reor) v. Opinare.
Rethoriea ein kunst sim. hd. von
der zier-heit (1, 5), -unge, zerung, irret
(sc bb), nd. van tzyrheyt (23) der rede
sim. eyn k. von der cziere-heit (21),
-de rede (18). ein k. von schon reden
vnd scriben (110, sm. 132). ein k. schon
zu sprechen (68).
R. aristotilis ein buch 7 kunst der
beweglichkait, wie einer den andern
mug bewegen zufolgen (65).
Rethorieus Ad. eyn wol sprecher;
der vol kan reden (8); der eyn rede
ziert szm. nd. de ene r. tzyret; de eyne
r. spreken kan; eyn kunster van der
tziret der redde; en wol, wal-spreker.
Reto-, retu-rquere (cf. repunire)
hd. nd. wider-, weder-drucken, ^d.
-droeken (21), -drieken (18), -trucken £
-pynigen (68, 110), -pressen, -driben £
-duen (20. cf. duhen Gf. 5, 117. Sm. 1,
360), -winden (8, 9), nd. -persen, -dwin-
gen, -dreyen (132). leneken (49). bugen
7 krimen (65).
Retor-sio, -tio (68, 132) eyn p'sse
daman etwas ynne vf drueket (20).
wider truckung (68). weder dreynghe
(132).
*REetorsus v. Retortus.
Retortaà rihsil rahsibL, ran-steko
(Gf.). wit (121). wide (Sum.). truckung
(68). eyn dinck gedreyt (132). gewurnet
(1).
Retor-tus, -sus (3), returtus ge-
wurcht (9), -woreht (8), -wrocht £ -won-
den (12), -würget (3, 4), -wunden (13),
-wonnen (10), -bunden (4), -ezwirnet (10,
76), -ezwiret (17), -krumpt (65). beezwun-
gen (3). wider truckt (68). weder dreyt
(132).
Retraetare hinder sich halten (110).
ver-h. (68), -halen (132). haelden (11).
hd. handelen. wider ruffen (65).
Retraetator ander-weyder (8), -wy-
der (9).
Retraetatus verhalt (68, 132).
Retraetio handel, anderwerb-, wid-
dertreck-unge (20).
Retraetor wider rechner (64).
Retrahere Ad. wider-, hinder sich Z
an sich (65) -zyehen szm. nd. weder ten.
hinder ziechen (76). widerzuiso ( prs. 141).
Retransire (Gl m.) wider geen (75).
*Retreetare ander-wert czihen (117),
-weyt handeln (9). wider scheldin (8).
Retribuere Ad. wider-geben, -gelden
(9), -vmb vergelten 7? drvmb geben &e.
(65). nd. weder geuen.
Retributio widder-gebunge 7 -gelt
(20). vergeltung (75). lonung (110). loen
(132).
Retributor widergeber o. loner (110
sim.). vergelter (75). weder geuer (132).|
RET
Retrimenta sunt loca que retinent
capita venarum (129, Br.), funerum (76).
*Retris- v. 'l'etra-sitare.
Retro hd. nd. hinde-n, -r, -r wert
(13), -rsich (55), -n ain (6). von hin-
den her (75). zu-crugk (21), -rueke (5),
-crucken (76), -riek (18). nd. to rughe,
aehte-r (225, 99), -m (29v).
Retroaeta v. Perpetratus.
Retroaetus achter rughe dan (23).
Retrocedere dein- 7 dei-sen (Hen.).
M GO ME ge-wunden 2 -zwirnit
49).
Retrofocilium v. Repofocillum.
*Retrogerium (nstr. rusticum) gall.
hoste (122). qm
*Retrograd-ari v. -i.
Retrograde hd. hinder wert, rucke:
ling (9).
*REetro-gradi, -gredi (75), -gradari
hinder sieh (68, 75, 110), 4 widersins
(75) gon, geen. achterwarts gaen (132).
Retrogradus Ad. hinder (91); der
h. sich geet (110); h.-wert, -wertig (75,
?6), -rucke (8, 9). affter wart (12). ach-
ter-w. (11), -wert (23), -rugghe wart
(29), -warts gaen (132), -wert gande £
widder vmb gaen (20). v'kart (17).
Retrogr-edi v. -adi.
*Retromanere hinder- 7
ben (20).
*Retro- v. Re-mittere.
*Retrope-ndium, -dium (V. a. 1471)
(cf. caputium, capuci-, re-, reli-pen-
dium &oe.) hd. zip (1); kogel-, kógel-
(21) -zzip; cappen-zippe (1), -eippfel (6
sim.) ; kugel-ezippe (V. a. 1477) ; k.-, gugel-,
kogel-zipffel, -ezippel. nd. kogel-seippe
(-stippe? 23), -tympe (22, 132). eyn kapp
die hinden abhangt (110).
*Retropo-finium, -phinium, -fici-
nium, -focinium, -stficilium v. Repo-
focillum.
*Eetro- v. Re-pulsus.
*Retrophonium v. Repofocillum.
Retro-rsum, -sum, -ssum (3) Ad.
hinder-sieh, -siek (134), -wert, -wertlich
(49). nd. hyder (sec) syk (22); achter-
zich (23), -wert (20), -warts (132).
Retrouendere widerkáuflich ( kKi.),
etwas widervmb (65) verkauffen.
Retrudere Ad. wider-stofen, -stvelen
(20), -ston (68), -dringen (75). ynseezen (9).
*Retrufare v. Refallere.
Retrusus (Z. obtusus) plomp (132).
*Ret-, reth- (76) rhet- (75) -um (t.
rete Gl. m.; énstr. tex-endé 4, 16, -andi
3; verti-bula 4 -eula 175. cf. retheum)
hd. spule-, gew. spul-, spuil (5), spül-
(49), spole- (133) -gezauwe (133 &e.),
-gezaue (9 &e.), -geezav (3), -geezewe
(8), -geezug, -geezewg, -tzug, -zeug (15);
-stock (49). nd. spol-touwe, -tuwe (22).
Retu-, reto- (8) -ndere stumphen
(100). wider-slahen (9), -slan (8), -ston
(68), -scheren (75), -sehlagen, -triben,
-legen; stumpff o. kumpff machen (65).
weder stoissen of plomp m. (152).
*Returquere v. Retorquere.
*Returtus v. Retortus.
Retuse, retonse (49) (sunt acies)
ge-beyget, -neyget (10), -neget (49).
*Retusum weder stofj (12).
affter-bli-
REU
Retusus vorstossen (9).
*Reubacius ein leyb brot, var.]. brotz
(64).
*Reubarba-r, -rum (cf. radix pontia)
swamm (74).
*Reuecus v. Raueus.
Reuehere /d. wider-varn, -furen,
-füren, -fieren (16), -furren (6) ; ober füren
(19). nd. weder voren, auer vueren (11).
*Reuela, g. -le coipman of cremer
die vele roipt (141).
Reuelare Ad. vffen-, offen-. nd. open-,
apen- (132) -barn, -born (23). virzel-en
(19), -len (20). v'teellen (11). vffthun (65).
Reuelatio uffen- (20), clarlich offen-
(65) -barunge.
Reuellere Ad. v'driben sim. vztrecken
(20). gruntlich vBruten verdorben, varr.
gr. vÓr., verderben (65). wider vÜreiffen
15).
Reuenire wider komen (9).
Reuera Ad. nd. wer-, war- 4 sicher-
(110), wair- 4 seker- (132) -lieh, -lichin
(D), -liehen (110), -liken (23).
Reuerberare widder-slaen(20),-schla-
hen (175), -triben (65).
Reuerberatio widder slagunge (20).
*Reuerenda eyn son- (4), sunt- (3) -tag
kleit. Ad. nd. eyn kost-lich, -licher (7), -lick
(22), -ig (11), zyden (23) rock, rack (11),
7 mantel (18). reuerende (5^).
Reuerendus (cf. honestus) Ad. nd.
er-bar, Ad. -ber, -lieh (1), -wurdig (110^),
-wirdig (1103). eerwerdich (132). we- (17),
wi- (10) -rdig. costlieh (1).
Reuerens ere erbietlich (65).
Reuerenter mit ere erbietung (65).
gechogelieke (100. cf. sq.).
Reuerentia (cf. honestas) hd. md.
er-unge, -inge, Ad. -e £ -lichkeit (1),
-e erbietung (65), -wirdikeit sem., -wer-
keit (133); zucht. coct (100). furchgt
(10 Mrg.). rebernze (65 Mrg.). wert haben;
eren; vorchten; hoch springen; h. ach-
ten (9 Anh. sé. -eri).
QE NN timor foreht vf) lieb
65).
Reuerentius erlicher (65).
Reuereri /d. nd. eren (mit ontsycht
132). schonen in eren wife; ví) kuntli-
cher kuscher lieb forchten; entsiezen
mit forcht &e. (65). vntsiecen (100). ent-
. (19), ont- (11, 20) -sehen, -zien (11). fur-
ten 4 -then 7 -sam sin (20). veyethen
(13). ere bietin (8). ern erbiten (9).
Reuersio hd. wider kerunge.
Reuert-ere, -i d. nd. wider-, weder-,
p (8) -kern, -k. am gang des wegs
(15).
Reuertere widerumkeren (76).
Reuerti wider-kumen (76), -vmb
kummen; keren £ be-k.; gewent wer-
den (65).
*Reuer- v. Refec-torium.
*Reueuissere v. Reuiuiscere.
Reuinceere wider vberwinden (5:5).
Reuindieare wider rechen (75).
Reuireseere wider grunen (65).
Reuisere wider sehen (9). wieder in
sewen (8).
*Reuitilare (7. refrigerare; «ws re-
uentilare?) her koln (5^).
*Reuiu-are 7 -ifieoare (75) wider le-
bendig machen (75). weder leuen (11).
DxerENBACH GLOSSARIUM,
REU
Reuiuere hd. wider leben.
*Reuiuificare (-ri Gl. m. cf. reuiuare)
er-kucken £ -quieken (15).
*Reuiuifieatio erkuckung (75).
Re-uiuiscere, -ueuissere (22, 23),
-miniscere (q. v.) Ad. er-, her-, wider
er nd. weder er-quicken. erkucken
(35). wider-kiken (6), -erkieken (716),
-leben (8, 9). lebendig (17), wider l. (15),
lembdig (Avent.) werden. er- (22), ver-
(28, 152), her- (5), ent- (€) -munderen.
v'wondern (21, 152).
Reuiuus widder erquicket (20).
Reu-, rev- (3), rew- (4), new- (1)
-ma (7. profunditas aque 3, 4 &c., flegma
t eructio hwmorum dc. 16, feruor 4 erup-
&o h. € tempestuosa maris inundatio Br.
sim. ef. gurges) vlozze m. 0 vluz f.
(Anz. 8, 494). daz floz des heupts (5 sem.).
der floif dez haubts (13). daz flieBend
des h., er. (vulg.) schnuddel 7 snutz
(1). de vlotte des houedes (23). hovpt-
tus (93), -flub Z fl. vom haupt, e/g.
schno-der 7 -ppen (75). schnuder (110). |
die sehn. (134). snutz (49). snot £4 on-
reyn spye (132). snode-le (20), -1 (10).
snabelruf)e (20). snube (100). die sehnu-p
(68), -pp (30). Ad. der, de (12) snoppe,
snuppe (9). schnop-f (67), -pe (152), -e
(151). snübeZ snopp 7 kulek (19). roez
(5b, 17, v6). pfnüsel (126, Das. Ki*.).
Strauch (1. cf. eatarrhus). strauchen
(Ki*.). tü- (3), tu- (4) -mphel. tumpffel
(75). brake (99). ags. gi- (94), ge- (136)
-bree (cf. pituita); gytestream (942).
*Reu-, ru- (8, Gf.), -matiea, -matice
(87) (herba 16 &e.) eraniehes nabel (Gt.).
chraniches- (121 &e.) kranch- (87, 146),
kranchis- (87), kranich- (100), chranche-
4 cranche- (Sum.), ratten- (17), kaez-
(8) -snabel. krans nabbel (7). krondes
nevel (85). kranes snavel (41).
Reumatieus Ld. flussig, flüssig (67, |
151). haubt-fl.; pfpnüsel- 7 rotz-echtig
(126). roezig (17). ein scehnupffiger (110).
snuppig (9). snopp- (8), schnudel- (1)
-echt. snuw- Z snark-ende (90). hertz-
schlechtig (75).
Rheumatisare
dern (74).
*Reuneus wider krump (75).
Reuocare Ad. wider-heyschen, -hey-
Den, -bringen (65), -sagen 4 -sprechen
(15), -ruffen szm. zu- (6), be- (65) -r.
hinder sich ziehen (65). nd. weder-eyschen
(132), -eschen (22, 23).
*Reuoc- v. Reclam-atorium.
Reuola (£. calummiator Pap.)
(1315), willi- (141) -wentiger.
Reuoluere Ad. wenden (76), vmb-,
widervmb- (8, 9), nd. vmme-w. Ad. vmb-
winden (6), -weltzen, -welezern, -keren,
-lauffen (4); waltzen (76); widervmb-w.
(65), -welezeln (17). omwen-telen (11),
-tzelen (132).
Reuolutio Ad. vmb-lauff szm., -lauf-
fung (18), -weltzunge, -wendung (110),
-werffung (20); vm-louf (49), -loff (12,
16); oflauf (13). om-loeff 7 -wentelinghe
(132). umme lop (23).
*Reuolutor (qui vertit ligna et lapides)
widder vmbwortfer (20).
Reuolutus vmbge-went, varr. -wendt,
-wend (110), -welezit 4 -leyt 7 an eyn
ander stad ge-leit 4 -haben (20).
strauchen Z schnu-
vil-
RIC 401
Reuomere wider-spyen (8), -speyen
(9).
Reupontiea v. Radix pontia.
Reus hd. nd. eyn schul-diger, liger
(21). Ad. schuldi-g, -ch; be-elager, £
-caehter (sc 7). be-elagter 4 -schuldiger;
antworter im rechten; schuldig der that
(15).
*Reustis schyff (19). sehip (11).
*Reustus (7. veru) spiz (Gf. 6, 366). -
*Reuulgare wider offenbaren (75).
Rex d. kon-ig, -ygk (4), -ich (20),
-nyck (19); kun-ig, -g; kuenig (88), kinig
(64€). nd. konyncek, kunck (98).
*Rexo (aus nexo?) 7. vinculo (16).
*Rias, ryas (4. papauer siüluaticum)
wiltmago (130). feltmagsam (74).
Ribalda bubin (75).
*Ribald-ia, -ria, -eria (147) Ad. bub-,
bieb- (76), bob-, nd. bou-erie. Ad. bub-
(134), bube- 7 pube- (75), puffe- (4) -rey.
gebuerschafft (17). schalekheit (147).
*Ribaldia bubin (6).
Ri-, re- (5^) -baldus Ad. bu-, bàü-
(21), bo-be; buob (76), bub, bufe Z pauer
(9), puse (sze 8), gebuer (17), selbwillig
pub (1), eyn selp wylicher (5^), leck-er
i -erlicher mensch &e. (65), ribald (15).
nd. boue.
*Ribe-, ribo- v. Rubu-rnus.
*Rib-us, -es (153, Ki.), -esium (Ki.)
sant iohans trublin (153), treüblen (91).
Riea (4 eapital 112) haub o. rigel
(91). sloyger, vé erispata tenu? primario
walsehB , secundarium vorwalchb; r. 4
rieula facetel (125). sehlapp der kloster
fraw (112).
*Riearius rigelmacher (91).
*Riceula v. Rieula.
Rieiare passerum vox (Gl. m.).
*Ricimus v. Ricinus.
Riein-ium (4. acus 4 spinula PBr.),
-um v. Recinium.
Rici-nus, -mus (110, 132), recimus
(Anz. 4, 93) (cf. riemus, cicinus) prem
(91). hd. hundes- (94), hundB-, hunD-
(645) -lauf (74 sém.), -wurm (74, 110 ).
hundleuf) (649). ein honts oerworm (132).
zeck an der hut (Anz.). hondsluys 7 teke
(vig. teca KiL). nl. houtluys, Ad. holtz-
bock, zack (117). ags. ticia (136).
Ricinus (7. kerua &oe.) zeckenkorner,
creutz-, wundel-baum, n/. molleneruyt,
palma Christi &e. (116).
*Ric-, rig-mare, -mari, riemisare
(22b), rigmatizare 4 rismari (147) Ad.
nd. rymen. reimen (15).
*Riematiea, rythmathia (9), rie- (16),
rici- 7 ri- (75), richi- (71), rhythmi- Z
rith- (Gl. m.), ri- (11. 19, 20, 76) -machia,
-macia (11) (Z. tabula geometralis in qua s
pueri addiscunt algorismum 16) wertf
tofel (8). ent-w. tafel (9). male-t. (20).
rechnung-t. (75). rechen-t. (74). mael
taffel (11). mayl thauel (19).
*Rie-, rig- (68, 132, Gl. m.) -matiee
rym-elieh (68, 132), -lichen 7 gerympt,
var. gereimt (110).
*Riemieus ein rympt (sc 1102). ge-r.
(1105). rymaehtich (68, 132).
*Riemisare v. Riemare.
*Ric-, sed melius rith-, rich- (132)
-mus eyn rym (68, 110, 132). rime (99).
*Riec-, rig-, ris- (76) -mus, ricinus,
63
498 RIG
7 rigma (147) hd. nd. eya rym, ryme,
^id. rüme (21), reim, £ est vermis Zn aure
canis, hund wurm (74).
*Rieola v. Ricula.
*Ri- v. Ci-conides.
*Ri- v. Pi-ctacium.
Rietu-s, 7 -m (125) (Z. clamor auum,
ferarum dc. t f. oris aperitio; cf. hiatus)
wild geschrey 7 g. aller vernunfftigen
(sic), var. vn-v. creaturen; offnung des
munds Z rachen (75). vogelgeschrey;
gezenck der tiere &e. (74). eyn rane (11).
wog- 7 gu- (8), gen- (9), gri- (100) -unge.
eyn krakele (23). der snuf)e (125). ein
wit mule 7 witer sehlund (65). rohozeda
(Gt., 2, 432). ags. graenn- (94), graem-
(136) -ung.
Riec-, riec-, rig- (Sum. &e) -ula, 7
rieola (76) (cf. riea rigel) eyn iunc-
frauwen hube (17 sm.) hutil (Sum.).
*Rieus v. Ritus.
*Richa (cf. riea) sehweyfBtuoch (64).
*Riches krumpfuf) (74).
*Riechimachia v. Riematica.
*Richmus v. Riemus.
*Ride- v. Ridi-culum.
Ridere Ad. nd. lachen.
Ridiecul-aris v. -osus.
Ridieulo tzu bespot (125).
Ridieulose spotte- (132), spot- 7
lecher- (110) -lich.
Ridieul-osus, 7 -aris (7. sareasmi-
eus 147) spot-tieh (68, 132), -techt (8),
-lieh (110). lech- (9), lecher- (110) -lich.
bordieh (132). spoetsch, sehamper,
sehymps (141).
Ridi-, ride-eculum gelechter (4).
lachung (110) eyn schimp lache (17).
schimpf (V, 76). Ad. spot. spotte (10).
boert (132).
Ridieulus spil- (20, 106), spot- (20),
spete- (13), spo- (11) -lich, -lie (106).
*Ridimieul-i (136), -ae (st. red.) ags.
cyniuuithàn (94, 136).
*Ri- v. Re-dimiculum.
Rien v. Ren.
*Rif- v. Riph-ei, -eus.
*REif- v. Ru-fianus.
Riga Ad. ezile, zyle, czeylle (4),
zeil (134), ziel (5b), sezijl (6), ezylle £
rijge (bb), zil (67), zilet (68), sil (1),
ling (76). nd. rige.
Riga rig ciwitas Zn ljf- (132), yf-
(1102), Jf- (1109) -lant.
"Rigamen begiessunge (75).
Rigare hd. fucht, feucht, vuchtich
(132), weieh (18. wie roman. mollis ?),
naf (1v, 65) machen. »d. vucht, nat
.maken. Ad. fu-, feu-chtigen; neczen,
wessern (62, 65), begi-Den (12), -ssen
(3); misten (5^), tungen (1, 3), twigen
(2. 2« rigere). hd. nd. dungen. frischen
(Stieler). vresen (22. »« rigere). vruchten
(12. st. vuchten? oder st. vigere 7. hor-
Ter& Pr. ?).
*Rigatim van ryhe tot ryhe (14:1).
. Rigatio /d. begif-, necz-, fucht-
(8) -unge.
Rigere (7. durere Br. &c., indurare
3, 4) hd. ha-, he-rten; frie-sen, -gen (13);
frischen (4. sf. friesen? cf. rigare 2d.);
herte (8, 9), styff (110 sm.) werden;
Strebin (8, 9), verstarren (65), twyngen
EI
RIM
(19). nd. harden, vrezen , dwingen (11),
stiuen (99), strammen (147).
Rigescere fresten (18. cf. frischen
pre. *).
Rigidare (7. rzgidum facere Br.) vest
0. styff machen (110). stijuen (132).
Rigiditas (oft 7. rigor) Ad. strenge-,
stren-(6), herti-, stete- (8) -keit. streng-
(4), strenck- (134) -heit.
Rigidum /d. hert (v &e.) hart 4
fest (18). harten 2 fresen (5). friesen (1).
vnbuglich (65). frorn, riech, sterr (74).
Rigidus Ld. nd. strenge. ge-str. 4
naf) (17). stringe (13). styff (19 szm.).
stijf? wreet (11). hart 7 bose (19). hert-e
(9), -ig (V). riech? sterr(74. cf. rigosus.
Sm. 3, 78. Fr. 2, 83€.) rag (Fr. 2, 82.
wett. rack). fuchte o. stede (8).
*Rigm- v. Riem-.
Rigomagus (cw.) rheimegen (135).
Rigor (cf. rigid-, rigos-itas) hd. nd.
streng-heit, -icheit, Ad. -iekeit, -ekeit,
-keit. hd. twang (19), ge-tw., -twanck,
-Zwanek (49); zwang (68, 110), be-zw. Z
hert (7) ; ruche herte (68). nd. dwanck.
stijf- (11), stiffü- (20) -heit. harticheit
(20). stineken- (67), dapfer- (65) -keit.
Rigorosus hart (20, 132 &e.). hert
(68). Strenge(132). streng (110). stiff (20).
*Rigo-sitas, -r herttigkeit ernst vnd
straff (64). :
*Rigosus kalt, hart, rauch, starrig
(Das.).
*Rigula v. Rieula.
*Rima 7. pugna slachting &e. (141).
*Ràima ;. stipula stoppel (147).
Ri-ma, -nia (1) -mus (9), rym-a
7 -ella 4 -ula (74) (Z. fi-, sci-ssura;
Tunctura verum 16) hd. rizz (1), ritz (14).
rif, rys (12). rysse (22^). rete (22b, 23).
klack, runtzel (74). sehrund-e (Sum.), -el
(74). scrvnt-a (120, Gf.), -ussa £ scrin-
tunga (Gf. klumse (135, Das.) klimsen
(126). klumbs (112) klun-se 7 -te (Fr.),
-Ze (74), -tz (14), -asen (1, 3), -Den (1).
clufft (75). clove (14, 225, 99, 132). claue
(11, 23). klob-e (13), -en (10). klob (76).
blob (se 6). krone (? 22). schoer (132).
hd. spal-de, -t. ein spalt rint (65). nouth ;
rimis hnoe Z neo (Gf.).
*Rima-eia, -chia v. Riematica.
*Rimalia v. Cimalia.
Rimant-e serudelattemo (Gt. 6, 586).
-ur snapa- £ crupi- (?5. 838. 4, 332),
-tus (sc) snab- 2 gruhi- (127) -lont.
Ri-mare, -mari, -nuare (1) Ad- ri-,
rei-Den, -ssen; riezen (1); loch-im (8),
-ern (9); spalden, vorsehin (8, 9).
Rimare Ad. kliben (110), ryDen, reis-
sen. schoren (13 ). suchen 7 erforschen
(65). grunden (Gt.). nd. viten (23), tziren
(22).
Rimari hd. nd. ex-varen, Ad. -farn,
-fairen, -suehen (88), -forschen, gew.
herfor-sen, -Den. mit flyfó ernieschen 2
wulen (88). innen werden (64). ervreschen
(23), -uazen (100. cf. fason Gf.) frogen
(8). ondersoechen (132). 1
Rimatim durch tia náot (Gt.).
*Rimatio furschunge (8). vorschueg-
keit (9).
Rim- (8, 9, 17, 74, 16, 129), rin- (Vocc.
ex quo, Gemmae, Br. Gl. m.), FiX- (Gl. m.)
-atrix, rimax (9) (£. serpens aquatüis
RIPH
129, 2nfructuosus 16) eyn wafer slange
(8, 9, 17). vnfruchtper slang (74).
*Rimea (cf. ricinus? tinea?) mutte,
ein worm (22b).
Rimella v. Rimula.
*Rim tilla, rini-t. (,.undeutlich/^ 146)
(cf. potentilla) grensich (8T, 146).
Rimor (7 serutinium) erfarung (110).
ondersokinge (132). under of ver soeck
(141).
Rimosus scrunt-an Z -1n; durchil
(Gf.). ryezecht (19). zerspalten Z herlecht
(65). clauich (11).
*"Rimphatus (»« rumpheatus?) v.
Rufatus.
Rim-ula, -ella náot; serun-delin Z
-tussa (Gf.). loechlen (132). splet- 7 reyD-
(132), cloue- (108) -ken.
"Rimus (7 rythmus Gl. m.) v. Rima.
Rin- v. Rim-atrix.
*Rineerus v. Rhinoceros.
*Rincouia rynckauwe, eyn lant (147).
*Rineum v. Crithmum.
*Rineus v. Runeus.
*Ri- v. Rhe-nensis.
*Rineta v. Crinea.
Ring-ere xi etum (Br. &c.), -ére (5),
-i (100, Br.) (£. clamare sicut aues D, ca-
nis D &e., murmurare 19 &e., aperire os
76, irasci. dicendo v s x 123) vff ginen
(16). auf ginnen (75). gewen (8, 9). gri-
nen (100, 110, 127, Gf.). grein (21). gran-
ssen (19), -zen (23). greensen (11). grenczen
7 ezornen (20). grisen (107). vnwirsen
(74). eno- (107, 132), gno- (22), na- (22,
110) gwe- (? 28), gne- (134), ne- (18,
74), ze- (64) -rren, als die hunde (74).
nern (s?cuf canis 5). gnarn als eyn hunt
(11). eza- (8, 9, 64), zá- (126) -nnen. zen
enplecken (64). tru-ern (9), -ren (8).
munt krummen o. praiten (75). smelic
wesen (141).
*Rinia v. Rima.
Rhino- (7 eglo- 110 &c., ego- Br.)
gew. rino-, rin- (22), reno- (D^, 15),
rinos- (8, 11) -eeros, -cerus, -cerüs
(104), -eeron (75) Ad. eyn eyn-hormn,
-hurne (84), -huirne (104), -kürn (58).
eychorn (20). en hoer (11). rinoceront
(91). reniotzer (113). rinsch (29). ;
Ehi-, ri-noceros 2. virile membrum
(Br.. schemde der leede (14:1).
*Rinuare v. Rimare.
( A (untersch. von einus) pflumbóm
104).
Rip-a, -pa (l, v6) hd. bach, pach;
vb-, ob-, of- (12), ou- (11, 13, 222b), oeu-
(132) -er (am wasser 132). stad (49, 68).
bort £ rant (225). raue (28. als requies
nauvum?). wasserstub (74). ein land an
dem bach o. fliessende wasser (64).
*Ripari 7. ensamire vnsinnig sin (76).
dorin (8). toren (9).
Ripatum (?. tributum £n ripis Br. &e.
cf. Gl. m. b, 736 sq.) ein veersehat (132).
*Ripistes (aus rhap.) gheyssel, swepe,
smyeke (147).
*Ripi-uaga, -naga (74) (awis cf. lu-
eilia, serra) bach- (64), pach-steltz (64,
74), -steltzen (75).
Ripula ein bechlin (110).
Riphei (Br), rifei (10, 12) montes
sneberge (10, 12) ripheas nordliehiu
(121).
————
RIS
Ripheus, rifeus (147) 7. émpetuosus
(Br. &e.). haistich &e. (147).
*Risa (QíCa; anders G1. m. 5, 138) wu-
(68, 110), wo- (132) -rtzel.
*Risare (cf. prc.?) coveren (81).
*Riseulus v. Supercilium.
*Ris-cus, -tus (68, 74, 753, 76, 110),
-ius (75b) (Z. sedes apwm 14, 15, 16, 4
arbor sc. sambuceus 76. cf. ru-, ra-seus,
rixus, blatanus) hol-undir (9), -andir £
-ender (Gf, -dir (127, Gf.), -der (75b,
121, Gf.) -derbaum (1), -derpawm (74),
-ler (753). sumbir (117, 120. cf. Gf. 6,
224. »« sambueus?). elsen- (11, 20, 6s,
132), erlen- (19), heslin- (1105), heslen-
(1102) -baum, -bauem (20), -boem. alhorn
(23). bynenstul (74. Gr. wtb. 1819. als
Geflecht, Korb, cf. sq., o. sumbir).
Ris-eus, -tus (74, 75 varr.) (4. fi-,
sci-ssura 0 fenestra 1 rima £0 scrinium
patens im pariete; vas ex vuncis et vimi-
nibus Br., sedes apum 15. cf. prc., boeta) ein
spalt (74, 110). kensterlin (64, Das.). guck-
o. gutz-fensterlein in der wand (ki?.).
wad- Z bad- (74), blind- (75) -fenstex. n/.
een blinde veynster (116). kastel 7 kisten
an der wend; stellen (75). clave, reete,
(ete spalde, glyppe, kernne, schram
*Rise schedeliken (22. sic st. rite sed.).
*Risea v. Risia.
*Risela (piscis) ryDling (140).
*Risi, 7 rysum (14) (legumen cf. isum.
Oryzaà. Gl. m. b, 738) reys (3). reyf5 (4).
reyse (74). rys (16). eyn ris (23).
*Ris-ia (11), -ea (19), -tea (20), -ta
(cf. risum, fermentum) gruut 4 weert
(11). gruit (107). ein. gruyt (110b, 132),
kruyt (1102), krut (68). gruet £ werck
(20).
Risibilis lach-erlieh (73), -lieh (4),
-ende (20). lechter-perlich, -lieh (74).
*Risieulum (cf. recineum) rockelin
(23)
*Risiculus v. Supercilium.
Ris-io 4 -us verspottung (76).
*Risius v. Riseus.
*Rism-ari, -us v. Riem-are, -us.
*Ris-or, -o (Ki) spey- (126) speh-
(Ki*.) -vogel.
*Rispa (74. modus 1 ora agré Gl. m.)
risse vlasses (225). rystenflalh (11).
*Ris-, ri-sura (cf. fissura) Ad. ri-,
ris-, reyss- (3, 4) -unge. nd. ritinge, to-r.
'*Rist-a, -ea v. Risia.
*Ristrum (7. rzma t foramen per quod
transit farina in molendino 16. cf. riscus?)
loch dar durch das mel in der mul laufft
(15). loch in der mulen (8). eyn mele-l.
inde mel (sic 9), an eyner moln (17).
*Ristus v. Riscus.
*Risum (7. fructus 20, 64, ceruisia cum
de brasio prema elicitur 4, 16, ceruisea
cum de praxatura prima elicitur ante-
quam compleatur 15. cf. visum) gut bier
(76). wirez (4, 75). greiss-ung, var. -ing
(qd. ceruisia 15) ryD (20). ryeD, var.
rey) (64). rijss, eynreley pottasy (141).
Risus (cf. risio) lachen (23). daz l.
(5). eyn 1. (9), laeh (17. wetterau.), lag
(18). Eire (11) -unghe (19). verla-
ehung (65). dat lachent (22).
Risus (indecl. cf. ris-i, -um) rys (9).
RIX
*Ritala (cf. saliunea.
rieta-ch £ -chil (Gt.).
Rite (cf. rise) Ad.nd. sede-, nd. ziede-,
hd. siede- (8, 20), syt-, sitt-, sitik- (67),
sydde- £ recht- (19), sicher- £ retht- (20),
stedene- (18), ordene- (7), orden- (110),
rede- (17), gewn- (100), gewon- (132) -lich,
-like, lick. recht (11). zu sins (20).
*Ritidis (7. ruga) rymp &poc. (14).
Rithmus v. Riemus
*Ritora v. Ratera. Mataxa.
*Ritudula (7. serua sine ritu) sitelosa
(Gt.).
Ritus, rieus (1) (7. debitus 1, b) Ad.
se-, sie-, sid- (10), sey- (13) -de; gewon-
heit, ordenlieh g. (110), red-leieh (1),
-elicheit (b^); satz- 4 halt- 4 orden-ung
(65). gewonte (132).
Riual-is, -es (100), -us (66) elle (99,
100, cf. Gr. 1l, 202. BM. 428). gell-e sm.
(74, 100), -in f. (74); -iu f,; -es cemminan
(100?). zuman; geckischer geselle (74). n4.
medevryer (116). mitbuler (126). bir ge-
stell (st? sc? 9. aus gesell? : ber rete $m.
l, 189. Gl. m. 5, 740*?). revyerlick (141).
*Riuare (-ri Gl. m., «nders -re ib.)
fli- (73), flie- (10), fley- (12) -Den.
*Riuarea (piscis?) vváte (104).
*Riuola (cf. repula?) chlipa (131, Gt.
4, 546). clipa (141).
Riuosus vol revyers (141).
Riu-ulus, -olus, -ualus (1l. cf. Gl. m.
D, 740) pach (1). pe-, var. pa-chel (75).
eyn kleyner (55), kleyn (5) bach; kleyn
(18), klains (76) bechelin; kleyn wafer
21). rünflin (126). flissel (49). clene
becke (23). riuirken (99).
*Riuunus (/. czwitas ceriusie) eym-
becke (13).
Riuus Ad. paceh (1, 75) bach, baae
(14), fluB, floB, floDe (10), flos (13), flo16
(18), vlissen- (9), vBflieDene- (65) -bach.
nd. bieke (Gl. Marienf.), becke, ryuire
(99, 132). rijff (20).
Rixa (;.briga; guerra 7 raneor &oc.
75; qq. v.) hd. krieg (mit worten 75),
krig (9), krik(14), strijt (20), hader (65,
Das., hadder (65 var.) kyeffe (133).
kyyff (19). kijff (855, 132). kyfkrith 7
twydracht(22b). kif- (6), kiff- (6), kiffel-
(b), ehifl- (1), eheyffel- (3), kiuel- (18),
ezweyfel- (2), swaez- (21), grin- (75)
-unge. keuelinge (23).
*Rix-abundus,7 -osus (110 &e.) kriegi-
ch (20), -g (110). kijffachtich (68, 132).
*Rixale hecke-le (22^), -1 pro £no (11).
hekele (23). hechel (74).
*Rixalis streythastig (9). krigschafft
(8).
*Rixanter kiyffelichen (19).
Rixari, 4 -re (22, 23) Ad. striten,
striden, kriegen 7 grinen (75), zancken
(Das. mit worten; kefeln myt den w.
(21); eebeln als sich dye hunde cefeln
(17); kriegen, kregen (55), kyfen (16,
110), kiyffen (19), kiffe-n (6), -In (5);
sehel-ten, -den; knyen £ zornen (20).
nd. kiuen, k. 4 striden mit worten,
keuelen, schelden.
*Rixatim von krieg zu krieg (68).
van kijff tzo k. (132).
*Rixos-e, -itas, -us v. Ranc-ide, -or,
-idus.
celidonia.)
ROD 499
Rixosus kri- (8, 9), krie-(75) -gisch,
t -giger (75). haderig (Das.). vorteylheff-
tig (64).
*Rixum (fructus, cf. risum) rijf) (20).
*Rixus (cf. Gl. m. À. v., 0. v. riscus)
holare (herba 105).
*Roaficus (cf.loafieus &e.) wanwecht
(102).
*Ro- v. Ru-becula.
*Robeta. bufones; cf. rubeta) chro-
tun Z uchun (104).
Robigalia krutztagen, n/. cruysda-
gen (116).
*Eo- v. Re-boare, -boatus.
*Roboeulentus (cf. sq., rorulentus)
douwen (28. wo hier eine dritte Hand be-
ginnt). rodolentus 2. plemus rore (16).
Rob-or, -ur Ad.stercke,sterck,bom-st,
(65), starck (18), starckeid 7 macht (20),
starnke (13), crafft, klotz, clo (8),
bloch, bloek (68, 8s, 132), ploeh (110^),
stock (-or 7. trueeus Db), aich (s8),
hageich (126), ram (arboris 1), vón (arbor
3), rone (9), eyn ror (sze 12). nd. roone
eyn stuke 7. truneus (29*). doom (106.
»s6. vapor"; cf. roboeulentus?). sterk-e
(22), -ede (23).
Roborare /d. nd. stercken. be-st.
(15), -stetigen (9), -stetten 7 festnen (9,
64). hd. sti-, nd. sta-rcken. striken (22).
stedigen (8). krefftigen (20). bom starck
machen (65).
Roborarium thornkisten (125). thier-
garden, n/. warande (116).
*Robornus v. Ruburnus.
Robur v. Robor.
*Ro- a. Ru-burnus.
Robus geryD, a/. roggen (125). reyf$
88).
Eobuste stercklich (20).
Robustius mechtielicher (65).
Robustus hd. nd. starck, 7 krefftig
von lyb (110), vnd groff van licham (132).
Ad.starg. stard (23). r. homo held (75).
*REoca (cf. rox. Dz. Wtb. 294?) rijste
flafes (20). eyn gesplyD flaysseh (19).
en harle vlas (11). clave vlasses, ryst
henneps of vl. (147). rock (6s).
*Roces (cf. prc.) v. Rox.
*Rocia v. Racia.
*Ro-ecus, -ehus, -thus (649) roch (2
d 64, 93, Gf), im schachzabel (74,
15).
*Rochetus (anders Gl. m.) oberklaydt
eins bysehoffs (74).
*Rochinolus nacht-gall(68,110),-egalle
(132).
*Rocho v. Raia.
*Rochus v. Roeus.
*Rodantes rosenbloem (143).
Rodanus (//) der rodan (12, 114),
rhoden (126). roddane (10). die rodel
(Das.).
*Rodda (piscis) rot- (16), roed- (20),
roud- (19) -auge. rodoghe (98).
*REoder v. Rodus.
Rodere Ad. na-, hd. nd. gna-, kna-,
(11), knae- (132) -gen. kifflen (126). cnau-
wen (106). wolen (r. roséro 22^). zer-
bissen (64).
Rodia, rhodia (ki. klab- 7 kliben-
kraut; klebern (73). rosenwurtzel (ki.).
63 *
500 ROM
Rhodia vua mertribel (43).
*Rodina-ps, -re v. Radinape.
*Rodius v. Rosaceus.
Rhododendrum vnholdenkraut (114,
Ki.).
*Rodo- v. Robocu-lentus.
*Rodol-ium, -eon (75) rosen-al (9),
-ole (15).
*Rodomellum (rhodomeli Ki.) misch-
ung von honig vnd rosenol (74).
*Rodosi weribo (141. cf. Gf. 1, 961).
*Rodostoma (rhodostagma ki.). ro-
senwaber daz man burnet vz rosen (20).
*Rodund-are, -ifieare v. Rotundare.
*Rod-us, 7 -er (14) (v. nauis piratarum
76) ein raup- (3), raub- (75) -schiff. see-,
meer-rauber (74).
*Roffanus v. Tiga.
Roga (?. elemosina) Ad. spende,
almus-e (8), -en (9).
Rogare (/. pettere 1:6) hd. nd. bid-
den. Ad. bitten (6, 65), bieten (1), bieden
(20), flehin (8, 9).
Rogationes Ad. nd. krutze-, Ad.
erutz-, kreutz- (4, 110), krieze- (13),
kriehz- (18) Ad. -wochen, -wachen (21),
-woch, -wuch (110b), nd. -weken, -wekene.
die cruytz dagen (132). die bittenden
tag 4 betwoch (76). gebet (65). biddinge
(22). pyngistag (5^).
Rogatorius betteler (8, 9).
*Rogio (a/ph. rugio q. v.) rieze (105).
*Rogulus v. Paristulus.
*Rogum (cf. roga) solt 7 spende (9).
Rogus Ad. eyn fuer, fewer (9), brunst-
fur (93). scheyterbeyg (113). todtenfeur-
Stat (74). rost (75, Sum.) dar vff man
die leut brent (75). nd. eyn auen.
*Rolon (herba) ags. earbe (943).
Roma, rhoma Ad.rome, rom, rhom
(68, 15), £ rham (153), roem (132).
Roman-ia, -ea (4), -à (1) Ad. rom-
isch, -esche (18), -seh (152), -B (21), -er
(D^), ró- (134), roe- (16), rà- (151) -misch
lant. nd. romesch 1
*Romania (potus) romanie (1, 55).
Romani-zare, -sare leben als die
roemer (110) zu rhom (68). leuen als
romeynen (132). castyen, martelyen,
vleyschen (147).
Rom-anus, / -lidor (74. aus -ulida?)
hd. nd. rom-er, -ur (6), -eyn (132). roe-
mer (110). rómer (134, 151).
Rom-, rhom-, rum-, ru- (3, 74, 71)
-bus, rumbo (76) ( pisc?s), sturo (87, Gf.).
stur (11). Ad. store. stor (9, 23, 49).
stoir (D). stoere (90). stoer (97, 132). stór
(43). stór (4). stóre (10). steir (13). bars
(131). mer-, tax-, dorn-butte (Ki.).
meerfasan (Fr.) rumbus star (aus v.
Sturnus síc 175). rübus wolkenwes-
Ser (Db. st. nimbus? cf. nubus).
*Romei (cf. aec) mer retrich (87, 146).
Rhomipeta rhomischer pilgram (75).
*Romlidor v. Romanus.
Ro-, ru-mphea (7. gladius, gl. bis
accutus 176 sim., spata 7 framea Br.)
hd. nd. swert; kamp-, kamph- (3) -swert.
Zweert (11). hilte (109). zweyspitzig
Schwert (65).
*Romphealis uuafanulih (Gt.).
ROS
Roncina (cf. runcina) ain rosseg
seg (91).
*Ronus (s/. rnamnus) wechdorn (s7,
146).
Rorare Ad. dau-, tau-, da-, ta- (9),
to- (75), hd. nd. dou-, do-wen.
Roratio dauwunge (20).
Ror-ella, -ida, rosella, ros 7 sponsa
Solis, so-, sa-lsirora sonnen-, son-, sin-
dauw (143).
*Roridus (7.roscidus 110 &e.) dauwe-
t (5), -eht (7), -tht (20), -etich (13).
towig (75). ful dauwes (20). Ad. vol, vel
(sc 151), fol dau (18), taw (1102), dawes
(1105), tawes, tauwes, dowes (67), dau-
wes (133, 152), dau. douwinge (22).
*Roru-, rodo- (76), robieu- (23),
rosu-, rotu- (qq. v.) lentus dauwig
(8). towig (75).
Ros hd. dauwe, daw (8) dau (88),
dawe (14, 1105), dowe (67), taw (9, 1102,
134), tawe (69), thaw (4), tauwe, tow
(16), touw (75); himel douw (65). nd. dow,
dou, douwe (132).
Ros marin-us, -à (943), -um (943,
i. nimphea 121) (cf. potentilla) gren-
Sine (121, Sum.). rosenmarin (153). ags.
felma:edere -um, sundeaw -a (94).
Ros syriaecus (7. manna Ki.; cf. flos
siliaci) papel blüm (87, 146). himmel-
hung (116).
*Ros solis v. Rorella.
Rosa Ad. nd. ose. eyn rosa (23). Ad.
roD, rofe (110), rous (67). roefà (132).
*Rosacea rosen crantz (141).
*Rosa-cetum (8. cf. Gl m. A. v.),
-retum (9), -cium (9, 29, 75, 16) (7.
succus rosarum. 15, vngentum de rosa, dc.
76) rosin wafer (8). rosen-w. (9), -safft
(75). ogen zalue (293).
Ros-aceus, -acius, -atius, 4 -eus
(17, 147), -eolus 7 rodicus (147) rosen-
varwe (132), Ad. -farbe, farb. folle ader
falle (?) rosen (-eeus 11). rosechtich (147).
*Rosa-cium, -retum v. -cetum.
*Rosare (7. decorare 16) zie- (8, 76),
ezi- (9), eze- (17) -ren.
Rosarium (Z7. collectio rosarum; Br.
cf. rasorium) rosen-krantz (110), -stede
(147). vergaderinge van roesen (132).
*Rosarius (7. rosetum; anders Gl. m.)
rosen gart (8, 9).
Rosata (6. vestis &c. Br. cf. aqua r.).
eyn rot cleid (110 s?m.).
Roscida towike (104). taw, tawfel-
liger (74).
Roscidum touie £ begnagen (100.
rodere).
Ros-cidus, -sidus (65), -idus, -ulen-
tus (cf. roridus &e.) tawig (9, 74).
dauwyek (19). dauig (132, 152). dowig
(67). dauwetht (20). douwich (23). daue
fol (91). folle dauwef (17). erfult mit
himmel douw (65). tawfeuchter vom
taw (74).
*Roscin--ia, 4 -a (136) ags. nectae-
galae (94). necegle -ia; -a nectegelu 7.
achalantis (136).
*Rosci-num, -um (131^) (7. runeinum)
nóhil (117). nuil (G£.). nugil (8). nagel
(9). niol (131b).
Rosella v. Rosula. Rorella.
*Rosellum (:rostrum?) ein beck
von sehyff o. menschen (68).
ROT
Roseola kleine hitzblatter (Kki.).
*Roseolus v. Rosaceus.
Rosetum (7. ramnus 75) rosen- Ad.
-stat, -stad, -gart, -garten, -stock 7 -sten-
gel (75), nd. -stede, -stedde, -sthede.
rof gart (6). rosstuden gewechst (93).
eyn wyse da da rosen o. blumen ynne
sten (20).
Roseus (cf. rosaceus) Ad. nd. rot.
nd. vod £ val. roit (18). rosin (75). rosen
(0). r.- (8, 9, 76), rosel- (20) -var, -rot
(16). leibfarb 7 róflet (111).
*Rosibilis gnagelich (20).
*Rosilatio rysleter kleyner regen (74).
Rosim knagelich (132).
*Rosina v. Vapassa.
*Rosinacium 7. herba qd. (16).
Rosio nagunge (20).
*Rosipes, po90r8c (auis)steingall(112).
Rosolium v. Oleum rosaceum.
Rosor gnager (20). rosen- (132), roB-
(68) -plucker.
Rosorium nagung, straffung (74).
Rosoriu-s, m (132) nagelych (19).
knag-elie (11), -ieh (182).
*Rostaceum v. Oleum rosaceum.
Rostra scefstusti (Gt. 6, 457). gran
(14).
*Rostrata streitschiffe (74).
*Rostratum ags. tindicti (94, 136).
*Rostris-ona, -sona (649) stor-ch (64,
74), -ek (74).
*Rostrum v. Dentilia.
Ro-, ru- (DP) -strum (7. secalprum
125) hd. sna-, schna-, sne- (49) -bel.
schneieke (maus 135). nd. snauel, kauel
(23); snebbe (109), sneebbe (11); beck
(109, 132). russel (75). sehabekrueke (125).
ags. neb £ scipescaele; rostris foreuual-
lum Z tindum (94, 136).
*Rostrum porce-i (17), -inum, pora-
num (872, 146) (cf. corona monachi)
sue- (17), su- (47), sorge- (sc 85) -distel.
pungil (Sum. v).
*Rostrus v. Rheda.
Ros-ula, 7 -ella (110, Br.) rosel (752).
rófin (755). rasen varwe (23).
*Rosulentus (2. rosaceus Cl. m.) t.
Roscidus.
Rosus benagen 7 erkyfft (110). ge-
knaecht (432), -neigt (sZc 68). heel, gantz,
synnich (147).
Rota Ad. nd. rat, rad. hd. rade (10),
rate (133), rath (67), radt (68, 69), rait,
rayd (19), heintzenrad (Agr.), scheyb (9),
schybe (68), scehyff (sic 110). schyue
(132). sluder (12, 13).
Rota aratri pflugrad (75).
Rota-bulum, -bula (9), bissw. -gu-
lum (cf. rut-, red-abulum) Ad. redestab
(130, Sum.); fuer-, fur-, feuer- (74), fier-
(49), ofen- (74, 76) -gabel; schore steeke
Sim., ouinuuisc (117). eyn vorck cum
qua ignis mouetur in fornace (132). vorcke,
gavel (147). sybe, var. syb (64).
Rotale v. Plaustrum.
Rotare (cf. rotulare) scheiben, ku-
geln, stein-en, -werffen (74). radprechen
(16). hd. nd. rade-, raet- (132), hd. rad-
brechen, -breken, -braken (11, 132). Ad.
re-, red-dern. vff das rad setzen o. rad
machen (110 sZm.). radermaken (147).
trendel-en (23, 109), -n (8, 9). zerkn-
RUB
-üschen, varr. tschen, -isten (65). vm-
mekeren (i00 sZm.).
Rot-arius, -ifex, -or (74) radmacher
(110). rade- (11, 132), rayd- (19), rader-
(141), reder- (20) -mecher, -meker (11,
141). wagner (74).
Rotatio rundunge (20).
Rotatum radprechung, wurffe, werf-
fung (74).
*Rotela, rotholea (9) rosen lesunge
(8, 9).
Rotella eyn cleyn raedlin (68), re-
. deken (132).
*Rotholea v. Rotela.
*Rotor v. Rotarius.
*Rotrix wagnerin (74, 75).
*Rotta v. Rutta.
Rotul-a, 7 -us (110 &e.), rutulus (1102)
(z. earta dc.) gewund-en (9), -ne (75)
zedel. gewonnen z. (8). hd. nd. vo-, Ad.
rot-, roi- (V) -tel. rode-le (17), -l (121).
rotte (22). rolle (132, 147), 7 eyn geualt
brieff (132). ein roll 7 ein br. zusamen
gelegt (110). scheybelin (9). rotul-a ro-
tel, -us rolle (74).
*Rotula solis v. Diseus s.
Rot-ulare, 7 -are (b*) roteln (8, 9).
seriben (5b). schinen (8).
*Rotulatio rott- (9), schim- (8) -unge.
*Rotule v. Plaustrum.
*Rotulentus (cf. rorulentus &o.) fiuh-
ter (Gf.).
Rotulus (cf. rotula) rotel (20). rodal
(12). rulle (22b).
*Rotunda (cf. funda, tunda) eyn
schybe (19). schive (22b. cf. pila). schijve
(141).
*Rotundal-e (122), -ia dobbelier (110,
132). dupplier (6s). Cf. dobbelierken
seutella &oc. (/ouan. Kil.) gall. platel
(122).
Rot-, rod- (1102) -undare, rotundi-
fieare ronden (20). rund (1103), rond
(1105), seháwblot (1) machen.
Rotunde runtlieh (20).
Rotunditas rontheit (20). sinwell-
(74, 141), seheybel- (74) -in (141), -igkeit
(74).
Rotundus sin-wel (65, 110), -well (74),
-ewel (9), -wolt (19). sinnwell (126). sene-
wolt (225). sewolnt (13). synbel (19).
symbel (65 var.). hd. md. ront, runt.
rund (19, 74, 110) als ein apffel (74. cf.
teres). runth £ trinth (77). trynt (222^).
Ad. schib-eleeht, -let (6), -elieh (18),
-eleehtig (11). seheybelieh (9), kugel-
icht, var. -et (65).
*Rothus v. Rocus.
Rox, 7 roces (74) eyn spyer (19). en
spier (11). (?n Uno cf. roca) harle (13).
ein herle (12), -in (10). harl vlasses
(225). herd als ein h. flachs (74).
*Rozuceeara zuckerrosat (74).
*Rubata v. Rubeta.
*Rubea v. Rubedo.
*Rubea (11, 19,108), rubia (herba) mede
(11, 19, 108). nl. mee, erappe (116). kleb-
wurtz (91). kleben- (Das.), reb- (Ki.) -kraut.
wide- (126), ferber- (114 &e.) -rote.
*Rubea maior lidwurtz (93). claver
(85). kleber (17).
. *R. minor clette (85).
*R. tinetorum klebekrut (153).
RUB
*Rubeba (instr. mus. cf. rubela Dz.
Wtb. 287) eyn rube-ba (23), -b (1), -higen |
(bb), -ke (22).
*Rubeea v. Rubeta.
*Rubeeula (cf. prc., sqq.) rubeb o.
rote, o. vorch o. rotaug pisc?s (14). roit-
oghe, voern, eyn visch (147).
Rubeeula, rubigula (125) (aues 4.
erythacus 112, eritachus Gl. m.) rot-
krópflein 7 -kelichen (112, 114), -kehlein
(Ki. Fr.), -kelchen (125).
*Rube-, rubi- (74, 125, Gf.), robe-,
ruben- (109) -cula, 7 -cea 4 -lego (4),
rub-ieulus (64), -egula (7. rodda 9),
-iligo (17, 225), rutile (74) (pesczs) Ad.
rot-ouga (Gf.), auge, -augen (1), -aug £
-lein (74), -og (6), -eugel, -engel ( sze
152), -euglin (110), -ógel (67), -eigel (491,
-ougig visch (58), -ling (64), -fedder (125.
cf. rubellio); ein rott ewgel (4), roth
euge (55), rüd eygen (21), rod-euge (12),
-eugel (77); rode-auge, -euge (13); roit-
auge (V), -eige (17); rettling (64€). md.
rot-, rod-, rodd- (22») -oge; roet oughe
(132); hodde (109). bieking (49. cf. ru-
burnus). vorch (74).
;Rubecula saxatilis stein - trostel 7
-rótle 7 blauvogel (114). rote amsel (Fr.).
*Rubeceulus v. Rubellus.
*Rubeeuus v. Rubicundus.
Rub-edo, 7 -icunditas (147) Ad. nd.
rode eynes dinges szm., r. des dages
(18), rodicheit (132, 147), roetheit (11,
20). hd. roty (110), rot- (8), rod-ekeit,
-iókeit, -ocheyt (18), rothe Z ryt (5^),
rote (9), roettikait (16), roydheyd (19),
roede (20), roide (10), rote farbe (75).
pusche (£) hecke (16. »« rubetum ).
schyem Znfirmztas oculorum 4 rotigkeit
i. rubea (74).
Rubefacere /d. rot, rod machen. nd.
root maken (11).
Rubefaetus rot gemacht (110).
*Rubegula v. Rubecula.
*Rubela (7. parua figella, cf. rubeba.
rutta.) rub-eblin (76), -eh: (0), -egen (5),
-gin (21). rott (1). em kleyn, kleyns (134)
rutelln (66, 151), rutelin (70), rottelin
(69), rótelin (134), rudelin (67, 133, 152).
Rubell-io, 7 -us (114, 135) (piscis;
i 4. rubeeula aus 116, Ki.; perca 111)
pyrsing (111). persich (91). rot-eugle
(135), -le, -brustle, -kroslin, -kelchyn
(auis 116), -federn Z7 plótzen (114 sém.).
nórfling 4 kaulbersch (Fr.). róthling o.
ruget (Ki). rubellus 7 rutilus (q. cf.)
rotte (V. a. 1618).
Rubellu-m, -s (126) (cf. amenium)
Ad. rot win, rod wine (1? szm.). seer rot
win (110). s. roet wijn (132). roter wein
(15, 116), £ schiler (126). rotlechtiger w.
i schiller (Das.). schieler (r. vinum ki.).
Rub-ellus (cf. -ellio, -ellum), -ereu-
lus, -eculus, -ieulus (23) etwal) rotes
(68, 110). wat roet (132). rodieh (23).
*Eubeneula v. Rubecula.
*Ruber v. Ruder.
Rub-er, -rus, -eus, rufus d. rot,
rótt (1), rat (2), roed (20), royd (19),
rotomo (141). Ad. md. roit. root (11).
roet (132). rot -eus; rout -er (67). royt
-eus; rote -er (133).
Rube-re, -scere /d. nd. rot, hd. royt
werden.
RUB
*Ruberta v. Rubeta.
Rubeseere anheben zu roden (20).
begynnen roet tzo (132), rot zu (68) wer-
den. rodt w. (110).
Rub-eta, -erta (1), -ata (136), -etum
(134 &e.), -eca (148), robeta (q. v.) (7.
rana 4 bufo, buffo, 4 animal venenosum
7:6 én rubis 4 rubo — buschin 20, in
dem busche 18 — manens; £ morans 1i
habens rubeos oculos et rubedinem Z
herba 16; meretriz, que ruborem suum
solet tegere per colorem confectum 16, que
colorem s. s. t. p. c. confecttuum 15; fun-
dicola 7 truta digena rufa 0 alba Sm.
2, 118) rote (piscis 7. tinus Sm. 3, 167).
preita £ pretta (2. vermis mozía Gt. 3,
364). Ad. chro- Z chre-ta sem. (Gf. 4, 593),
chrot (2), chrott (1), krott (Das.), krot.
frosch (68, 110). lovp- (93), laub- (64, 91,
Das.), lab- (74) -froseh. vorsch (132). rot
hur (75). gartenkrot 7 króte; r. maior
feuerkróte; r. minor laubfrosch (Ki.).
Rubetra brachfogel (Ki. rFr.). zipe
drossel (kKi.).
Rubetum (cf. rubedo) stu-, var.
stau-duig (75). hage (100). heck-e (17),
-echt (8). dorn-hag (110), -walt (21). busch
(1, 23). bueschz (21). bysch-, var. buch-,
o. weld-lin (64). busch-e 7 -iektig (17).
gebusch-e (18), -tze (5), -ete (22). gebuBe
(21). pusch- Z posch- (9), buD- (8) -echt.
gestrége (Dh).
Rubia v. Rubea.
*Rubi-bana, -bena v. -lianum.
*Rubieea v. Rubecula.
*Rubi-cer, -tor (74) ruozwrm (at.).
rufwurm (74).
*Rubi-, rube- (Ki.) -eilla (aus) blut-
finck, thumpfaff, güger; femella quetsch
(140). rot-sehwentzel, -zagel, summer-,
huss-rotle (116).
*Rubicio onis (herba) reyne-vane (20),
-vaen (11). reynfayn (19).
*Rubi-coreum, -corium, -torium (74),
-linium (g- v.), rubrieorium (147) losch
(bo, 74). losch (2, 3). lasch (1). los (29v).
loiB (1V). Ad. rot, roit (10), Iuesch (147),
lausch (12) leder.
*Rubieula (anders Gl. m., ?. q. -lus
ib.) v. Rubecula.
*Rubieulus v. Rube-cula, -llus.
Rubieunditas v. Eubedo.
Rubieundulus ( Br.) rotbrechtig (v.
a. 1618).
Rub-ieundus, 7 -ecuus (1105), -ueu-
lus (1103) root (11). royd (19). Ad. nd.
rot-, rót- (134), Ad. roit-lieh, -lick. rode-
licht (151, 152). rot-fare (65), -far (110),
-farbig (75). roetlich rot (76). sehibarre
(1T. st. schinbar). wat roetachtich (r.
similis rubent? 132).
Rubidus rotlecht (113).
*Rubifaecio rotmachunge (20).
*Rubifiea eimbersnór (Gt.).
*Rubiga v. Rubigo.
Rubigi-, rubige-nare Ad. rosten,
vcr. rost-ern (5, 23), -ig werden (7, 15,
76). rasten (21). (rorsten 18. ausgestr.).
roystern (55). ruesten (11). rost fegen
(16).
*Rubigin-eus, -osus rosterich (147).
Rubigi-, rubige-nosus Ad. rost-ig,
-echt (20), rig (17). rusti-g (8), -ek (4).
vol rost (68), rostes (132).
501
502 RUB
Rubig-o, -a (v. erisiba) est vitium
ferri e! segetum, f. eí sagetum (151),
fieri e£. s. (152) mil-itou (127, G£.), -touw
(16), -taw (8, 9, Oo».), -tau (75). mele-
tauwe (11). uuint-prant (Gf.), -brant (Hpt.
5). brandkorn (125). hd. md. rost. rust
(11, 12, 22). roest (132). rast (bb, 21).
rostigkeit (Y) geschmid rost (64). rot
am eysen (75).
*Rub-igula v. -ecula, -iola.
*REubilego v. Rubecula.
Rubi-liana (7. vitis 4 vua, Br.), -lia-
num (Y &e. cf. aminium), -lana (20),
-bana (19), -bena (11) win-, wijn- (11)
-rebe Z -drube (20), -trube (19), -druue
(11), -stock (11, 19). roetstock (20). ein
roiter drube (1).
*Rubiligo v. Rubecula.
*Rubilin-ium, -um (1, 3, 4) Ad. nd.
rot-, roter (68), rott- (6), roit- (7), rat-
(1), rout- (67) Ad. -schechter, -schiechter
(21), -sehechtel (b^), -schetter, -scheter
(152), -schater (1), -scháter (3), -sehatter
3), -sehatter (6), -sehattel (7), -scherter
152, 134), -siech (21 Mrg.), -schepper
(74), -secker (22), -citer (23), -loesch
(15).
*Rubi-ola, -gula (23, 74), -olus (29),
-olum (68, 110, 132) (z. pomus 74) eyn
blom (17). Ad. apffel- (6, 74 &c.), rot-a.-
(74, apphel- (3), oppffel- (15), Ad. md.
appel-blome, Ad. -bluwet, -blüwet (151),
-blut, -bluet (75), -blude (18), -lon (6),
-roet (110b, 132), -rot (68), -rodt (11023),
-pawm (74). bappel- 7 korn-blum (16).
bapel-, var. balpel-bluet 7 -blumen (75).
chlaffer pluem (1). eyn elapper blome
in dé korn (93). k.-blume (5^).
Rubisea (cf. Gl. m. /. v.; 7. salthaga)
ags. ruddue (942).
*Rubitor v. Rubicer.
*Rubi-torium v. -coreum.
Rubius lapis ein rubin (123).
Rublum mensura qd. (76, Gl. m.).
Rubor Ad. nd. rode, rote (65), rott
(6), ród (X). roet- (90, 132), roit- (147),
hd. vot-heyt.
*Rubosus schamhafftiger (74).
*Rubosus (sf. rugosus)v. Caperrabat.
Rubriea Ad. rote, rotte, rot farbe
sim., erde £ tindt (110 sZm.), rimd (sec
1109), tinten (75). nd. rot farwe. rubr-
yche (19), -iee (b^). robrike (225). roet
brijck (sze 11). riga (131). spret-e (Sum.),
-a (Gt. 6, 392). eimbersnór (Sum.).
Rubrieare//d.nd.roden;rot machen,
maken (myt varwen 14). roten (8, 9).
e C o8
róden (21). rubr-icieren (147), -yceren
(19).
Rubrieata pellis, rubra p. (Sm. 2,
506) loisc (121). los-ge (Sum.), -che; -cis
hGüt (S$m.). engeloweehut (sZc 100).
*Rubrieator roitvarwich schrijver
(141).
! Rubricatus geródet (7). rot gemacht
65).
*Rubricitas rotikeit (1).
*Rubrieorium v. Rubicoreum.
*"Rubrinus v. Ruburnus.
*Rubrus v. Ruber.
*Rubtuare v. Ructare.
*Rubueulus v. Rubicundus,
RUC
Rubum hanappel £ heynhyff (19).
spilkeren (11). spelkorn o. brome. busch.
(68).
*ERubur (aus tubur?) swammen o.
zundter der auf den paynen wechst,
var. z. swammen die auf den pawmen
wachsen (74).
*Rubor-, robur-, rebur- (759), robor-
(759), ribor- 7 rubri- (3), riber- (11, 19)
-nus, ruburrus (23) (piscis, 4. rus-tupa,
-pupa 75, -tula 74) hd. nd. bu-, bi- (18),
vu- (29) -ekine. Ad. bu-, bi-, bü- (151),
bü- (64), pu- (74, 75), bo- (5) -cking;
puckling (759), bücinek (3), bieyng (13).
gereucht visch (75). boxhoren (107). ein
kyezing (4. cf. Fr. 1, 511).
Rubus (7v. déuersitas spinarum 6)
hd. nd. busch, pusche (16), pusch
bb, 75), puchs (1), posch (9), busche
(66), bosehe (10, 67), bosch (43), bofe
21), bu (8), dorn (110 &e.); d.-, hagen-
(20), wipper- (Anz. 8, 410), wepich-
dorn- (47) -buseh. wi... (146). wil...
872). nd. hage (99 &e.), moerboem (11).
stauden (75). bram-e (93), -beri 7 -albusc
Gf.). branbir (1). brauustaud (91).spreid-e
Sum.), -ach (Gf.). róto (piscis Sm. 3, 161).
*Ruea v. Eruca.
Ruceus besm-et, -udt (147).
*Rucia v. Ruscia.
Rucinus v. Runcinus.
*Ruciolus 7. Aabens rugas (16).
Rueta, rupta (176) (V. frumen, quttur
sim.; storax q. v.; 6 piscis ll, 19 st.
trueta) slunt, gyel (74). strof) (20).
strayf) 7 p. foreln (19). strot 4 p. voern
(11).
*Ructa-nter v. -tim.
Ruet-, ruetu-, b/ssiw.ruptu-, rubtu-,
rupeet- (lí) -are, ructari (V.a. 1618)
(Z. eruect- are, -uare; cf. biblire,
gurgulare) hd. ru-, reu-, re- (67), ri-
(49), md. ro-stern. rue-, earr. ru-, ry-,
ri- (110), reu- (75, 134) -spern (ruct-
uare hominis, sed -axe brutorum 15).
ruspen (132). reyDperen, rothtzemn (74).
ryspelen (68). rupsenen (Anz. 6, 447 ).
reup-sen (Apherdian Das.), -zen (20).
reub-tzen (75), -sen (12). ropezen (9).
roubsen (Kays.). raubercen, Mrg. ofreu-
cen (13). ruppin (8). rueffen (10).
raft, & golk- (754) -atzen; ruckausen
(15). wieder rochezen (5b). ruezen (117).
rotzen ruct-uare; rinsplen -are (76).
rensen (29b). soide heben; opreysen uyt
der kelen (147). rosten (18). ró- 4 gró-
lpsen 7 gróltzen 7 heraus gácksen (ki.).
rül- 7 rau-bsen; górschen (Fr.). górrpsen
? koppen (126, Das.). kocken (125). kócken
(xib.). garzen (74). gólgezen (V. a. 1618.
cf. Sm. 2, 39. o. golkatzen). snargen
(17) kreeken (cf. krágezen Sm. 2, 382)
? auswerffen (4). ut tzigen (93). Marg. zu 3:
Ructo dic reuspezen singulto sé
tibi heschen
Sternito nysen sed sterto sit tibi
snarchen.
*Ruet-atim, -anter, -im rupzelich
(20). opreyslyek (147).
*Ructicia v. Ruscia.
Ruectuare v. Ruetare.
Ruetuatio reupzunge (20). raffatze-
rij varr. -r, -rn (75).
*Ruetuosus opreyser (147).
RUD
Rue-tus, -us (1102) rupz- (8), reupz-
(9), reupzh- (20), rusper- (110), rysper-
(68) -unge. ruyps- (132), rusp- (109) -inge.
górbs 7 gróltz (115). górps 7 kopp (126,
Das.). das koppen (135). rólps, rültz;
gróltzer (Ki*.). reupse (Das.).
*Rueula v. Eruca.
d d (s. rudis, anders Gl. m.) gert
(1).
*Ruda- v. Rudi-mentum.
*Rudax (cf. ruder) troch (20).
Due -iter grob- (110), grof- (132)
-lieh.
*Rudea (cf. rudia) ker-, veg-echt;
scobs 2d. o. auf-Kkerecht o. hobeleysen;
seops 2d. 4 sagitta geschof) (74).
Rud-ens, -is (100), -ius (93), -ex
(11), pl. -entes (9, 110 &e.), £ -es (110 &e.)
vnuerstandener; leyne, zugsail (74). Ad.
nd. line; Ll in dem schiff, scheppe.
segel-sail (74), -strang (17, 74). sygel-
(9), seygil- (8) -stranck. p/. rudeler (9).
schifi-seil (110), -selen off repen (132).
segelseil (93).
Rudentare (v. purgare 16. : vuder?)
keren (8, 9).
*Rud-er, 4 -us (66 &c.), 4 -is (g. -eris
110 &e.), -àX (q. v.), ruber (8, 18) (-er
?. stercus rotundum vt caprarum ouium
4 asinorum; -er i -us i. q. de fossa
eycitur quando purgatur i locus ad
quem stercus 1$ sordes coquine decurrunt
76; cannale per quod. purgatur. coquina
20; canna, per quam feces Wunde ejaciuns
tur 15) quot grabe (8). kot grab (9). ein
groep (132). groop (107). kuchen nuesch
£ wasserstein (75). hd. geyD-loeh (20.
d. ?. giebloch?), -treck, -dregk (921),
-dreck, -bon (1103), -bonen (1105). ein
geibez- 4 cyegen- (18), geissen- (132,
133), zegen- (5) -dreck, -dreg (b, 133).
nd. eyn geil dreck (23); gheitendree
(107), seghen kottel (22). trog (93). swin
drock 7 sue drog (20). swinen droyek
(19). ruder gaif)-dreg, -treck, fegot, var.
regot, kerecht, stainlein, kuehenrynne,
prewtro-ck, -g (974)
*Rudera raht terraz (100. »« rus
aeo) terra?ruder extrahitur deterra
Br. t).
Rudere (-óre Br. 4. esse 2 fieri rus
dem; grossare 75; clamare vt asinus
66, 16 &e. cf. rudire) dump Z eseletht£
vnwirstendich werden (20). grob syn
(110). groblich baren vnd thun o. leben
(75). hanen, ruchlen, gigagen, geiren,
kirren (126 sm.) rüchlen wie ein efjel
(V. a. 1618). ranken (3, Op. 1264). schrien
als die essel (7. rugire 75). luon (asine
i cerui Gt.).
*Rudes (cf. rudis) rührholtz (112).
*Rudex v. Rudens.
*Rudia, g. -orum (cf. rudea) hauf-
fegot (74).
Rudibilis (ut aséus) ranklich (1).
grobsynn-licher, -perlieher (74).
*Rudibulus esel gesehray (76).
Rudieula rurstack, spattel, suchel
&c., nl. visch- scehuym-spaen (116).
querl &c. (Ki.).
Rudi-, ou eme e
rop. grob- (6, 74, 75), md. gros- (s4€
Soy Rost- (8, 9, 17), dul (20) -heit, €
dom (20). anegenge (100. cf. BM. 475).
kener lare (13). kintlich lere; grob
gruntlieh vnderwisung (65). finsel (9).
RUG
Rudire (7. clamor omnium animalium
76 Br. Z ví asinus 110 &c.; 4. rudere q.
v. 8, 9) luon (asm? Gf.). ranken (2, 1,
20). esel-n (8, 9), -gschray (1). raulit
(rudit 40).
Rudis (7. grossus 75) hd. nd. dul.
dorieht, dol, gropp (18). grob (110).
grof (132). hd. grop-, grob- (bb, 74), nd.
groff-sinnieh. grob am synn (1). grob
vnd wild an den sitten (75). ein. grober
vnuer-standner 7 -nunfftiger mensch (65).
vnge-lert (110, Das.), -lort (8), -baliert
(Das.). vn-wissende 7 -wirstendieh (920),
-wéssende (100), -kunstig (9), -behoblet&c.
(88). eseletht, plump (plup ?), dump (20).
tore (9).
Rudis 7. virga pretoris dc. (Br.). des
richters ruede (147). hant-stecke (9), -steg
(8). pl. rudes uuatreifa (Gf.)
Rudista (7. qui rudes Znformat 110,
qui rudera de humo ejícit Br. Gl. m.)
eyn slick dreck vorer (132). ein schlick
vorder (6s).
Ruditas dol- (11, 19), dul- (20), dor-
(8) -heit. grobsynnigkeit (74). vngeleri-
ckeit (9).
Ruditus asi»; luon (Gf.). hanen, gi-
gagen (116).
*Rudius v. Rudens.
*Rudosus v. Hirsutum.
Rudus, g. -i (7. lapides con-tunsi Br.,
-cussi 20 ad pauimentum dc.) vod (90).
Rudus, g. -eris (7. stercus dc. cf.
ruder) bla- (19), plae- (11, 20) -ster.
€ . . €
Astrich (111). steingemtu-sel (126), -rsel
(Das.). kalehseherben (126 szm.).
*Ruella (z. aspergula, aparine) lid-
degenge, kleberkraut, klátten (144).
Ruere Ad. nd. fallen. wallen (20).
Rufare royd machen (19).
MEIN (cf. femora) eyn rot rock
J-
Ru-, ruf- (75) -fatus (27. sanguine
| eruentatus, cum s. cruciatus 76, s.
. Gspersus 75) roit gemaect van bloide
(147). pluot roettig (76). gerot (75). rim-
phatus 27. eruentatus (129).
*Ruffalus v. Vesantes.
Ruf- (Gl. m.), ru-, rif- (15) -fianus
ruffüian (20). riffwin (15).
*Rufulus (7. ventr-ieosus, -uosus)
groitbuyckich (147).
*Rufum (cf. ital. refe?) zwirn (111).
Rufus (cf. ruber) Ld. rot, roit. nd.
roet (11). rotbrecht (113, 126). few- 4
gál-rot (126).
Ruga Ad. nd. ru-, Ad. ro-, ri- (6) -tzel.
ronceln (17). rusen (6). nd. runce Z eroke
(99 sZm.). crocke 7 valde (100). kro-kel
(109), -chel (23), -gele (14). ruehel (49).
rumpff o. valt (110). rympe (11, 20, 109,
132). lesun 7 runzun (rugis 141). zucha|
(141. Gf.). zócha (120). ploye (108).
Rugare Ad. nd. runtzeln. r. machen
(i, 65). fáltig o. rumpffig m. (126). rontzeln
p rintzlen (76). rumpffen o. felten
110). rympen (11, 20, 132). runse-len
(225), -n 7 fronsen (108). prunken (11).
€roke-len (22), -n Z vouwen (107).
Rugatus ge-runezelt 4 -krumpt (20).
*Rugensis burch man (18).
*Rugere (ceruorum 141, leonum 6)
brimmen (8, 9).
RUM
*Rugiena (cf. rurigena) lantbvwere
(Sum.).
Rugire (ceruorum 75, 76, Gl. m., leo-
num Br. &e.) hd. nd. bru-, bre- (92), gru-
(110b), gri- (69, 1102, 132), Ld. bri-, bro-
(10), pro- (7), bru- £ gri- (88) -mmen;
promen (67, 133, 152); oft als ein lówe
(67), lów (134), lewe (88, 133), leuwes nd.
also ein luwe. pri- (1), bre- (2) -nnen.
prellen (76). pullen als die hirtze (75). brü-
len £ raussen (126). rülen (V. a. 1418 Sm.
9, 81). rohon Z ar-r. (Gf.). rurren (128.
Cf. Sm. 9, 120). leben gschray (1). lujen
(99). brieschen (106).
*Rugitare v. Ruitare.
Rugitus rochunga (Sm. 3, 78). riuohit
? ruod (Gf.). prumm-ung, -elung (74).
brumm- (283), n£. briesch- (116), bruysch-
(132) -inge. lewen stym (8). leben- (1),
lauwen- (b^) -ruff.
Rugosus hd. zuchoter (Gt.), runtzel-
echt, -ech (9), -ieh (20); ronezelicht, ge-
runezen (9), gerumpfft (110). vol runtz-
len (68), rympen (132). kro-chelich (23),
-keleeh (29).
Rugula runtzeln (14).
Ruina hd. nd. val. eyn ezu fal (5^).
fall der verderbliehkait &e. (65).
*Ruina (s. pruina) ry eff (16). dufft (1).
Ruinosus fellg (110). bu-f. (65).
vallich (132).
*Ru-, rug- (1102) -itare vallen (110,
132).
*Ruliea henf- (9), henff- (8) -ling.
Rulla v. Ralla.
Ruma (/. rum-en q. v., -es Br., -us
Das., pars vbi cibus intrat 19, papilla,
mamma Br, monima s?c 141; pr. m.
loci 16. 2« roma?) strayDe (19). straet,
keel, krop (132). ein knopflin (110), ein
bühelin (Das.) an der kele. kropff (110).
rach (65). dutten (Das., Ki*.). zitz (Ki3.).
Rum-are, -itare, -ifieare, -igerare
heymelick gerucht maken (147).
*Ru- v. Reu-matica.
*Rumbo winckel-mef, -holtz (74).
Rhu-, ru- (75) -mbus spinrad (111).
furschuf) eines gepues o. zimmer (75).
*Rumbus v. Rombus.
Rum-en, oft 7 -aà (£. frumen q. v.
bb, 93, r. én bestiis sed. fr. in homine Br.
sim.; cibus 65) sluntbein (100, Gf., BM.).
schlund (110). slyng (9). kele-brote (9),
-brade (8). kelbrat (Sum. v. decolleo).
gume (b^). ober guem (1, 3). indru-g
(93), -ek (645, 74, 75) des vyhes, o. des
gummen o. gyl(74). girl (s2c Fr. 1, 2092).
ein-druck (642€), -truck (91). gürgelein
7 vorwanst (Ki*.). strot (11). straet im
die beesten (132). chof (104. é. q. chówe
faux Gf, som.).
*Rumex ruff, gerucht, lewmot, rede
(14).
Rum-ex,-ix (105), runex (121) (herba ;
genus teli 129. cf. bardana) bram-a (121,
Gf.), -e (85, Sum.). brema (131). pram
(105). mengel-, grind-, streif- (128), men-
nel- (Das.) lende- (Fr. -wurtz. scharff
kletten (Das.). rob (100). ruf (120, 121,
130, 141, Gf. 2, 499). ampher (Gf. sZm.).
rumicis pletohha (141).
Rumex (»« rumen) ags. edroc (94,
136).
RUN 503
*Rumice pram-peri (Gf.), -bere (105).
*Ru- v. E-micedo.
*Rumi-etare v. -gerere.
*Rumifaetor meren meeker (20).
Rumifieare &c. v. Rumare.
Rumiger-ere, -o (7. rumores gero;
rumietare 7. murmwurare 76. cf. rumi-
tare) Ad. mer tragin (8, 9), mere dra-
gen.
Rumigeru-lus (20, 74), -s (74 &e.)
eyn mere drager (17). mer-trager (8,
74), -sager (74). meren dreger Z cleffer
7 duscher (20).
Rumigieulus die heymelick gerucht
maect (147).
Ruminalis vyghenboem (14:7).
Rumi-nare, -tare (49) (cf. Gth. Wtb.
L5) ita-, itu- (Gf.), it- (120, Gf.) -ruchen.
it- (Gf.), in- (V, 66, 75) -drueken. yn-
(68, 69), ein- (70, 134, 151) -trueken,
-drücken (151). iddruchon (121). yderich-
en (9), -gen (13). itte-, var. ytt- (65),
ed- (67, 133, 152) -richen. ederi-chin (5),
-cken (108), -gen (20). idt- (100), hed-
11) -ericken. idriken (99). ettern (5b).
rucken (17). weder-ruchten (bb), -kuen
(11). ader-kowen (23), -kouwen (12).
erkowen (132). eercauwen (107). Ad. aber-
13), widder- (10), ander werbe-, a.
werff- (20), a. weyt- (9) -kuwen szm.,
-kewen (9). zwierkeuen, var. zwiren
küen (64). die speyD widervmb keügen
Das.) kuwen (49, 110). zer-k.; -riben
imrachen ; -teilen ; ab-dauwen, var.-theu-
wen ; hinderdenken (65). mówen (128, Das.).
Rum-itare v. -are, -igerere, -inare.
"Rumix v. Rumex.
Rumor Ad. nd. mere (8, 28). m. de
myge n) syn (22). hd. nue mere szm.;
fliegende m. rumet einer dem andern
in die oren (65); new mer szm., eyn nu
mar (6) nue merer (18). nye mer (11).
nuwe meer (132). mar (1). màr (3). mer,
geschrey mit worten, g. in dem volck
mit nuwen w. (75). gemümmel 7 már
(126). eyn mormer (55, 7). pl. rumores
ny mer (23).
*Rumorosus vol mereZ nuwer m. (65).
Rumpere d. brechen, zu-br., vff
ryDen (20), zu-r., -storen (9), zer-rissen
i -zerren (65). hd. nd. losen. Ad. vft-l.,
auff lósen (134 sim.) loisen (1). schor-
en (132), -ren (68). sehoeren (99). riten
(11). breken (23). to-br. (22).
Rumpus (£ tradux) feser, vber-
schützling (Hen.). n/. ouersehuete (116).
*Ru- v. Ro-mphea. Pugio.
*Rumphe- (75, 76), 4 gladi-atus ge-
waffent mit der wer o. waffen (15).
*Rumun- (74), rumus- (74, 945, 147),
rumor- (147, Br. rumur- (Br.) -eculus
kurtzenewmer (74). heymeliek gerucht
(147). ags. herelof, lysa (94b).
A LAE (anders Gl. m.) hulse pzsarum
(9).
*Runca-bor 7 -mbor agetsteyn (23.
cf. eaeabre? aus rutaber egde sem.
müissverst.? ?).
Runeare yetin (8, 9). getten (64,
Das.) geden (185). widen (125). wieden
(108). reütten (64). runken (99). rauf jan
(Gf.).
*Runca-rius, -tor sychtemeker (141).
Runeatio gettung (64, Das.).
504 RUP
*REunceenus v. Runcinus.
Run-, ru- (74) -cina (Z7. znstr. & dea
i animal Bv. sim., vélis equus 14, equa
90, 75. cf. -nus) nu-gel (8, 20), -gil £
-wel -nil sm. (Gf.), -il (121 sim.), -el
(100), -ta (1315). noyhae; hou- Z£ bree-
mes (108. cf. runeo). rebmesser (74).
nagel, grabscheyt, schabe (9). grau-
eysern; ein celdende pert (20). huob-
(19), nut-, iet-, reut- (14) -eysen. tzelder
(19). huef yseren 2 celdener (11) hole
ysen (10) grop izen (12) stuosebloch
(13). eyn duppen rinck (18). koppe (? 8).
gurr (74, 75). gurt (sic 75*). merch,
merhe, var. mehre, studen (75). snodes
pferd (74). reüit- 7 stock -hawe; schrot-
ság (Das.) ritipaneh (104). rita (141).
gottin der samen (74). ags. locaer 7
sceaba (94, 136); runtina (7) pidugio
ags. uitubil (H. 5, 195).
*Runcinum (cf. prc., roscinum) nua
7 nuhil (Gf.). mul (141).
Runc-inus, -ina (q. v.), -enus, ru-
einus (74) eyn ross (17). pauren- Z acker-
rof) (75). pfert 7 draber (9). gaul (74).
Runeo (7g. sareulus 74, falx 4 fal-
castrum cum quo rutices ago 0 rusticus
76. cf. nd. runks?) eyn rupe ysen ader
eyn messer (17). haw-m. (110). houmetz
(182). let-, reut-er, -eysen £ hepp (74).
weidys-en (110), -er (132). wiedyser;
houwe; bremes; seysine (108). sichel
(110, 132). sychte mit to meyen (147).
grepe £ hake (23).
*Ru-, ri- (71), 7 nu- (75) -neus, mu-
eus (759) (Z. crusta panis; rubus Gl. m.
cf. truneus) ranfft (1, 75). ranpht (71).
rampf (9). der krampf (76).
*Runex v. Rumex.
*Rungus (7. squama; aus fungus
swam? cf. runc-us, -a?) schupp (74).
*Runtina v. Runcina.
*Ruosus ein fall (6).
*Rupa (aus eupa? anders Gl. m.) po-
tega (Sum.).
*Eupari (7. lambere 15, aeecumare 716.
cf. atunare) naschen (15).
*Rupceio v. Ruptio.
*Rupeeto v. Ructare.
2 TS (2. parua vupes) steinrutze
(90).
Rupes hochberg o. vels (20). bergflü
(33). abheldiger felB) (88). ein schorf von
einem felsen (7. lapés abscisus de monte
saxoso 110). ein seherpff (123), scherff
(645, 88), schroff (642) an dem f. hole f.
(65). schro-f (128), -fen (126, Ki?.), -fe
(Das. steyn (8, 9). eyn steyn-rutsche
(19), -rutz (132), -rodse (11). roke (99).
brockel (125).
Rupex (auis) griel 7 mosgriel (114).
grillvogel (Gesner). tumm Z plump; ein
rülps (Ki*.) schrofer (Fr.).
Rupieapra v. Caprea.
*Rupido v. Cupuda. Biturus.
*Rupina (anders Gl. m.) v. Rapina.
*Rup-, seopul-ositas ruwicheit van
Scharpen steden (147).
*Ruposus v. Ruptuosus.
*Ruppa (piscis) rupita (Sm. 3, 118).
*Rupsum (7. pensum) wickel flachs,
wolle o. hanfs (15).
*Rupta(. cacumen montis 16) v. Ructa.
RUS
*Rupta-nus v. -tus.
Ruptare (frequ. a rumpere Br., ?.
ruetare Gl. m.) Zan-en, var. -nen (110).
tanen (107, 109). zerren (Ad. 109). rup-
pen; eluwen; eratzen (20). kloven (11).
*Ruptatio zan-ung, var. -nung (110).
Rupta-tus, -nus (68, 132) gezant
(110 &e.).
Rup-tio, -cio rijfunge £ steinrueze
(20).
*Ruptu-, rup-, seopul-, amfrag-,
anfraetu-osus scharpwegich (147).
Rup-, rut- (22b) -tura bruch (110).
schor-inge (132), -rung (68). scherade
(99). wake in dé yse (22b).
Ruptus ge-brochen (110), -schort
(68), -schoert (132). reten (11). zurijBen
(20 seim.).
*Rupho (aus bufo »« rubeta?) üche
(104).
*Rura riste (? 99. cf. rurae 2. rupes
Gl. m. ?).
*Rurabulum (cf. rutabulum) ofen-
kruck (91).
*Ruragium v. Terragium.
Ruralis dorf- (8, 76), gew- (74) -man.
gewischer (74). geischen (75).
Ruricola lanthuba (141).
Ruri-ocola, -eula, -eularius, -eolarius
hd. nd. acker-, agger- (6), buo- (93), gew-
(14), gey- 4 baw- (15), bu- (755) paw-
(1) -man, £ -wyb (110), -wijff (132). dorff-
narre (7. rus 2). meier (Das.).
Rurigena einer 7 eine in dem gaw
o. lant (110), vp dat l. (132) geboren.
Rursu-s, -m anderwer- Ad. -be, -b
(110), -f (11, 20, 132), -t (68). vort mer
(23).
*Eurus v. Nurus.
Rus Ad. nd. felt, velt. welt (1). gey
(15). gaw (110). geü (111). das gee (91).
acker £ lant (20). dorff (8, 20). pau (7.
terra arabilis 75, in 155€4 paurus f. a./ ).
*Rusa v. Galerus.
Rusea (mensura dc.) sumb-ri (141),
-erin (104).
*Rusea v. Rustupa.
*Rus-cia, -sia (1, 71), -ea (22, 23),
ruc-ia (b^, 229»), -tieia (22) russen (1).
r- (b) rufen- (b^, 7, 23), rusen- (17,
99»), rusent- (rueticia 22), reuDner- (75),
roDen- (91), ruten- (22b), brusser- (6),
prisen- (18) -lant. reissen (71).
Ruseulus (cf. ruseus &oe.) holdorn
(85).
*Euseupa v. Rustupa.
Rus-eus, -tus, 4 -eum (kKi.) (cf. rus-
tum, bruseus) huliso (127). hulis (Gr.).
h.-poum (104). huls Z rische (23). rusche
(109). rusch (110, 132). ry- (74), rü- (Fr.)
-sper. brüsch (93, 111, 144). beisch (Ki2.).
beusch (Ki».). rebenband (64). meüfódorn
(111). ags. enio-holaen (94), -len (136);
cneowholen (949).
*Rusmarus (piscis) rüstinger, ruf-
wuhl (115).
*Ru- v. Respon-sorium.
Rus-pare, -pari, -tare (11) (ga/lina-
rum) hd. md. sehrubben (147), sche-,
scha- (68, 147), hinder sche- (19) -rren,
der hoenre (147), als ein henne (110).
prs. ich klieh (Das.).
*REuspatio scherr-ung (110), -inge (132).
scharrung (68).
RUT
Rus-, / ru- (74) -sata (cf. rufata)
rot (130), roit- (7) rock. rotklayde, ru-
syn (74).
Rustare v. Ruspare.
Rustiea eyn byrin (76).
Rustieanus gebeurisch (9).
Rustieatio acker werck (9). agker
werg (8). pu- (1105), bu- (68, 1103) -wung.
bouwinge (132).
Rustiee buwerf-, varr. buwer-, bur-
lieh (65).
*Rust-icia, -ucia, -utia ^d. burschafft,
ge-b., -bawerschafft (4). nd. burscap. ge-
baverheit (3).
Rusticitas achargane (Sm.). puwr-,
varr."buwer-, paur- (110), pauer-, var.
bawer- (64), gebur- (8,20), grob- (20) -heit.
beürisch- (Das.), keerlich- (132) -eit. grob;
vn-vleudig 7 -liedieh Z -sehickig (20).
GE (8), -ckeit (9). ainueltigke
15).
Rustieula (7. perdix rustica) ried-
schnepfe (Ki.) rietsneppe (Kil.).
Rustieus bauer (9). pawr (1). pawer
di paur (1102). bur (23). ge-bur (109),
^d. -bure (D^), -buer. lant- uo dorft-
(20) -man, £ -er (20). einer der da plugit
o. zaghert (wett. zackert) vff dem felde;
kerl (20) keirle (132). keerle £ rustier
(107).
*Rustipa v. Rustupa.
*Rustosus (cf. rustum) dornig (110).
Rustrum v. Rostrum. Dentilia.
*Rustuba v. Rustupa.
*Rustum (cf. ruseus) hulf (110, 132).
bulf) (110 var.). hylB (68). hulsbu6 (19).
*Rus-tupa, -tipa (5^), -tuba (176),
-Ccupaà (V. Hamb. a/pk. -tupa 68, 110,
125), -ea (147) (£. arenga passa 125. of.
ruburnus) hd. nd. bu-, bo- (5, 18, 4),
bü- (V. Hamb.), bi- (11, 68, 76) -ckinck,
-cking, -ckung (110), nd. -ekint. vlig
herimg 4 halb visch 7 vnser frawen
visch (9). bued (98).
| Ruth das puch der frawen (1). das
buchlin ruth (65).
Ru-ta, -tha, -tta (herba, cf. rutta)
hd. xüta (Gf, rutha (17), rauth, rau-
the sZm., rauten, rutten (1), ruthen (65,
68), rute (85), ruth (110b), rut (87, 1103,
146). ruyt (132). rutt (69). rudt (67). rüde
(151). Ad. md. rude. win-r. (93), -rebe
(11). weinkraut (499). myntz, var. muntz
(65).
Rutaber (cf. runcabor, pecten)
piekel 7 grabscheit &ec. (xi. pi. eyden
(125).
Ruta- (rura-, rota- qq. v.) -bulum
(cf. morungum) kruek (péstoris 91).
ofen-kr. (114). fewer-kr. (111), -stórer
(114). fuwerschufel, rurschyt (88). glüte
(Fr.. schuurstange (Agr.). nl. ouengaffel,
koolerabber, rakelstock (116).
Rutare sweleken, geschwel-cken,
varr. -len, welek werden (75).
Rutell-ius v. -us.
Rut-ellum, 7 -rum (:/. hostorium
7 radium 125) strichbreth (125). korn-
schauffel, n7. eorenschoppe (116).
Rutellum kiste (Agr.).
*Rutell-us, -ius (G1. m.) huyrenieger
(141). ;
*Ruten mansglid (75).
———— REED RR
SAB
Ruth-, rut-enus, ruteus (6, 18, 22)
ein ruseZ rue (£ baculus pastoralzs 11).
rusche (55). rutz-e (222), -en (10, 12).
rute (22b). ryse (13). reuse (9). rew-zse
? .sse (4) reVsse (3). rese (18).
*Ruteru-s, 4 -lus (147) (7. meles, cf.
sq.) ruyter (Kil). ruter (147).
*Ru-teus, -terus, 4 -trum (14), -tirus,
-thenus (17) (7. pastoralis baculus sim.)
hd. rude. hirten-stab (9, 76), -stape (11),
-stanp (8). hue- (75), hin- (74) -terstab.
knuttel (74).
*Rutibus (herba, ausintibus) stur (14).
*Rutices v. Runoo.
*Ruti- (rubi-, rube-) -cilla (aus, 4.
phoenieurus 140) rot-stertz (140, V. a.
1618), -zágel, hauf-, sommer-rótelein(140).
*Rutidus v. Rutilus.
Rutilans gleysende (9). sehin (75),
schein- (3) -bar.
SAB
*Rutilaret (/. rueulare, so-, se-eci-
tare) turdorum (141).
Rutilare (cf. mieare) hd. nd. schi-
nen. Ad. scheynen; zwitzeren (65, 126).
gilben wie gold (126). prehen (74). glin-
steren £ bleneken (22).
*Rutile v. Rubecula.
*Rutilitas (7. fulgiditas 16) schin-ikeit
(0), -berlieheit (75). sehein-, scheinper-,
prehen-lieheit (74).
Rut-ilus, -ilis, -ulus (132), -idus
e (7. tremulus 147, BEr.; cf. rubellio)
^d. sehin-bare, -bar (5b), -ber (110),
-berlieh (75), -ende (20), -de £ luchende
(8). seheynde 7 leuchtender (9). vrucht-
ber (132). glantz (2). gantz (sic 1). ver-
fert, -suft, -slagen &c. (147).
Rutilus langpartisker (131). lampar-
| tischer (141).
SAB 505
*REutius rottel (piscis 135. cf. ru-
bellio).
Rutrum (cf. rute-us, -llum) brech-
yDen (125). sazon grübbel (114). kruck-e,
s ; kratze, reut-kr. (Agr.). »/. sehuppe
116).
*Ru-tta, -ttha (11), -tha (5^), -ta
(6), £ rotta (1) (instr. mus. cf. Dz. Wtb.
720) rutte (5, 23). ein rutt (6). ruthe
(b»). rutthe (11). rute (18). rott (1).
*Ruttura v. Ruptura.
*Rutuba (7.a2neuba, citariecus, assu-
tus, noctipugus, tentigin-osus, -amus,
| pelic-us, -atus) on-euysch, -reyn (141).
*Rutulus v. Rotula.
Rutus (7. depalidatus 75) ge-vallen
(9, 76), -sehwelek, -swelk, -sehwelekt,
-welekt (frigore 175).
*Rutusmata (7. auriga) voirman (141).
*Saartire v. Sarrire.
Sab-a, -ba (eyn lant 8, 9) Ad. nd.
arabien lant.
*Saba sayff (14).
*Sabaecium v. Sabatium.
*Sabana scabe (af. 6, 406). sabo (141.
cf. Gf. 6, 64). groDprot (herba 14).
Sabanarius ein leinwadweber (Kki2.).
Sabanum (/. faci-, sacri- 132 -ter-
gium, mappa, balneum 16. cf. sabatium.
saganum.) Ad. nd. eyn bat, bait (5),
bach (922), hart (ainhart 6) 4 mappa.
zwehel (68, 1105). hant-zw., windel (74).
dwele (109, 132). snueffdoech (132). facil-
eet, varr. -letlin, -eitlin (110), -leyt (132).
badelachen (19). beddelaken (20). loden
1 leinwad (Ki2.).
*Sabanus v. Sabinus.
Sa-, sab-baoth (7. exercitus 65) here-,
var. hóre- schare; sammelung ecclesze dc.
(65). der allerhogst got (67 Mrg.).
*Sabasindo (aus sabanum »« sindo)
i. strigis padlach (75).
Sabat- wnd sabbat- wechseln.
Sab- v. Sabr-ateria.
Sabati-sare, -zare (/.feriare 76) Ad.
nd. fiern, ruwen. Ad. vyren, feyren, rüo-
wen (19). nd. rowen. ruwiger (74).
*Sabatisatio fi- (8), fey- (9) -runge.
Sabatismus Ld. ruwe, rwe. Ad. nd.
ruw-unge, -inge; rast (110, 132). rastinge
(23). rovng (21). son obendes syte (9).
*Sabatista Juden prister (9).
*Saba-tium, -eium (75) (aussabanum)
badhemmet (64). pad-hembd 7 -pfaitzen
75
*
*Sabatrina v. Sabrateria.
Sabat-um, -on, sabitum (5^) heylig
dage (5). h. tag apud judeos süntag
DigerxEAcH GLOSSARIUM.
apud christianos (21). hellich dagch a.
j- samf-d. a. chr. (18). helghe dach a.j.
sonabent a. chr. (23). hillich dach a. 7.
sunnauent «a. chr. (22). sonneabenut Z
samD dach (90). sams- (93, 110, 132),
samf- (65), samps- (91, 147), sambs- (111),
sater- (106, 147), sateri- (132) -tag, -dach.
woeh (93). son obent £ ganeze woch (9).
son-aevend (147), -abeu (5^). tag der ruw
(65). sabb-a, var. -at (15). sabbat-i iter
(9, 16, Br., Das.), -um est iter (8), sab-
utium (66 &e., 74, 110 &c.), -ucium (76),
-bucium (1:5) (cf. iter) tusent schryt
(110). tawsent sehryt, var. scerite (9).
t. schrit lang (74). dusent schreden (132),
schrete o. sonne obant (8). zwei tausent
passus (Das.).
*Sabaudenus saphoyer (74).
Sabaudia saphoy ein hertzogthum
(14).
*Sabba v. Saba.
*Sab- v. Sa-baoth.
*Sabbatim (7. tela) spynneweff (141).
Sabburra é&oc. v. Saburra.
*Sabel-us, -um (Gl. m.), -lum (Ki.)
(cf. sebalus, tebellus &o.) zobel (93, Ki.).
*Sabena sayff (74).
Saber oneven, strubbieh (141).
*Saberositas strubbieheit &e. (147).
*Sabeth v. Saboch.
*Sabilon v. Sabulon.
Sabin-a, -us »« sapinus (cf. sap-
ena, -ilus. sammnus.). sabina wechol-
dern (23), -der (67, 134), Ad. -ter. Ad.
weck-holter (6), -alder (68), wechaiter
(69), wach-older, -ulder (17), -eldor (70)
baum, bom, bam (17). weckolder (18).
sabin baum (8). seuibóm (87). sevenbom
(855). zeven (85). dambeysen bom (132.
i. q. dam- £ dan-besieboom iuniperus
Kil.. seabina wachandelboum (23). sa-
bin-us sadim baym (5^). wachalt-rin-
ding; -aà -erpawm, cranwidstaude (Z.
iuniperus 74). sab-ma / -anus 2. genus
lini (cf. sabanum) et ponitur pro iani-
pero (76). sau-ina, -yna (19), -uina (4),
-inus, -mus (3, 17, 18, 93, 68 &e.), -uas
(225) se- (105), sa- (104) -uine. seuina
(Gf.). seui- (6, 93, 127, Gf.), seuen- (Sum.,
Ki., seuin- (104), syeben- (19. 153, Ki.),
zieuen- (11), seefen- (64), seffen- (123),
sabe- (21), sabbe- 7 salbe- (100), sam-
(4, 102, Sum.), sauen- (22^), saven- (41),
sagen- (13, 22), sage- (125), seger- (18),
saden- (3, 4), soden- (17) -baum, -bom
sim. saphi-mus (109), -nus 7 -na seben
baum (4). sevenbóm (109). sapinus (7.
species abietis 66 &e.) seuen- (12, 68, 110,
132), sagen- (10, 13), dennen- (19) -baum.
dre miter boem (sze 11) das stambloch
(126). sau-, sa w-, sav-ma, seuina (105)
saden baum (9). s. b.-würczel (3), -wor-
ezel (4). sefen- (74), segel- (3, 105) -pawm.
sau-ma, var. -ina sanden-, 4 -inus, ear.
-innus segen-, var. sefel-baum (75).
saumeus sadenbewmen (9).
Sabina v. Sabrateria.
*Sabinus v. Scabinus.
*Sabinus (7. lapis preciosus 16, l. fus-
Cus 66 &e.) ein schwartz (110), prawner
(74) stein.
*Sabitum v. Sabatum.
Sabl-o ags. strand; -onum ags. wasa,
var. wara (94b).
Sablu-m, -s v. Sabulum.
*Sabma v. Sabina.
*Sab-oeh (76), -eth (Pap.) est genus
virgulti; -ath. interpr. virga. (Br.).
*Sabona (-nus Gl. m.) v. Sapo.
64
506 SAC
*Sabrateria (7. nauis piratica, cf. sab-
ateria, Cina Gl. m.) galina 130). saba-
trina see-, meer-raubung (74).
*Sabucia ey botte 7 stuck (23), aus
subuneula bote &e.?
*Sabucium v. Sabatum.
*Sabularius sander (74).
*Sabuleus (sf. sub.) ags. suan (94).
*Sabulinus (cf. sq.) tewfelisch (9).
*Sabu-7 sabi-lon («ws diabolus, we
zabulus sim.) tewfel (9).
*Sabulose sandich (20).
Sabulosus sand-ech (20), -echt (19),
-ieh (11). griesig, var. grylig (64).
Sabulu-m, 7 -s (714), 4 sablu-m 7
-S (75, 16) (cf. zab-, sag-ulum 6o.) /id.
»d. sant. trep-s. (9). grunt-s. (v1, 75).
hd. sandt, sande (74), sand. zantt (132).
kleyne sanck (20). kys (649). ky o.
gryD (64b). grief) (74, 755, 91, Ki.). grles
(64€, 752). grien (74). schlich (kia.).
*Sabunea v. Sambuea.
*Sabur-a v. -ra.
*Saburn-a, 7 -us (34) (cf. sq.) hd. nd.
erista-l, leen (22), Ad. -ll, -lle.
Sabur-ra, -a (147, debet seribi per
vnum Y 16) -na (132, 136), -num (68),
Sab- (74, Br. Gf.), sar- (136) -burra,
sabbura (147), zabur-na, (9), -ra (3) (2.
arena, litoris Ex. &e., marist sordes quas
aqua eicit 36, lapis, multitudo lapidum,
inutilis sarcina nouis, n. magna 3, onus
136) ba- (68), bal- (1105, 132), be- (1102)
-last. be- (8, 9), ge- (3) -laden schiff.
anekersteim (Gf.). stattesande, sandt des
gestats (74). oeversant sabbura; onnutte
scheepvracht als van steynen, sande of
erden (147).
*Saburrum (/£Zsp. millo saburro) v.
Melica.
*Sabutium v. Sabatum.
*Saea (cf. sace) rutil (Sum. IV).
*Saeana (cf. saecina) ein wotsaek (4).
Saceare seeken (20). sacken (147).
*Sac-, su- (130, Gf.) -eatum sack- (20,
64, 74), salc- (130, Gf.) -win, -wein (74).
Saecellus secke- (9), seek- 7 capel-
(74. »« sacellum) -lein. saxken (90).
sackel (75). aissaek, swedeler (14:).
*Sacceifer sack treger (9).
*Saceina (aus saecus »« sarcina, cf.
saceana) em wat- (3, 8, 75), wot- (9,
17) -sack, -sag (8).
*Saecinarius (cf. prc. Ad. seumer.
Qd. zomer.
Sae-,/sar- (Gf.) -eiperium, -cipium
(16, 147) (Z. saeecu-Ilum £ -s 16) kiulla ;
hirdenteske (6t.). fellins, klein bulg (112).
budel &e. (147).
Saeeularius sack-treger 7 -macher
(110), -lapper (132), -dreger 7 -lepper,
hd. -ficker (109), -mamn (Das.). leutbe-
scheisser (128). seckeldieb, kistenfeger
(116).
Saceulus pawtel (2). pewtl (1).
Saccus hd. nd. sack. hd. saeke (75),
sak (9), sach (21), sag (8) s. calicis
kelehsack (75).
Saceharum, 7 sachar (144) (cf. sue-
carium) zueura (Gf. zuchar (144).
*Sace isanscuuala (Gr). isinschuvele
(Sum.).
Saeellum ein klein kirch-lin (110),
-Dgyn (132), o. capel (110). bedehuus (11).
SAC
*Sacellum erisum (aus sagellum wnd
X 998v) elwaz (131), erauuas (141) lachan.
*Saceltum cleyn tempel (147).
*Saceo v. Satio.
Sacer Ad. heyli-g, -ck. hi-
22), he- (18, 93) -llich.
S. ignis v. Ignis s.
Saeerdos hd. nd. prie-, pri-, nd. pre-
ster.
Saeer-dotalis, -totalis (76) hd. nd.
prie-, pri-sterlieh sZm. pristerschafft (sc
20).
*Saeerdotalitas pristerse (s/c 90).
Sacerdotari briester werden (75).
Sacerdotissa priestersse (20).
Sacerdo-tium, gew. -ecium Ad. nd.
priester-schafft, -schap sZm.
Sacernus vbertreffenlichsteil der sele
o. haligmutiger (74). eyn heylieh moit
(141).
*Saeert- v. Sacerd-otalis.
*Saciones (guas sartor facit, st. sare.
cf. sartimen) zotten (49).
*Sacopenium v. Sagana.
Saera scriptura dy helghe sc'pff
(23).
S. pina z/. stuyte (116).
S. vncetio heilig olung 7 saerament
der heiligen olung o. heiligkeit (75).
*Sacralis (cf.verbena)isenina (SumVI).
*Sacra-men, -mentum, -rium Ad.
heil-tum, -gdum (8).
Sacramentale hd. eyn geystlich secz
(91), ge-s., -seczunge (5), -seczeung (18);
seezung (4). nd. geystlick gesette (22);
hillieh gesitte (23). p4. hailige gewichte
ding &c. (65).
Saeramentalis saeramentlich (65).
Sacramentaliter virborgentlich (20).
Sacramentum .|(cf.sacra-men, -rium )
sacrament (1, 75, 147). hd. heiligkeit.
verborgenheit(147). vir-holen 7 -borgen
dink (20). haimlichkait &e. (65). hillich-
dom (22).
Saerare Ad. hei-, hi- (12) -1gen, hei-
ligen, wyhen, oppirn sm. ud. hillhigen,
wyen.
Saer-arium, -ium 7 -amentum (23.
cf. h. v.) dreisch- (Das), ger- (132) -ka-
mer. sigitari (Gf.). saer-isty (110), -astij
o. segrer (s8). geheliget (100), hailige
gewichte 7 haimlieh (65) stat. gewijte
stad (20). sacrament hufin 7 hailiger
schrin (65, sZm. Sm.) heyliger (l, 71),
-gen (75), -tums (9) sehreyn. heil-igtum
schin (sze 8), -temshuf) (17). alterhus
(Sm. 9, 248. Gf.) hellege ezawe (5b).
hellieh getau (23).
*Saecrarius (27. saerista 75. cf. sag-
rados) sagersre (Gf.) sacarer (75).
Saeratus ge-wicht, var. -weychter
(65), -wyhet 2 -heilgit (20).
*Sac-, sat- 8) -repia (herba aus
satureya? cf. sarminea) kirbeln (11).
kerbel (8).
*Sacri-facere v. -ficere.
Sacrifieare hd. opf-, opp-, op- (17),
off- (20, 23) -eren. got (11023), gotteren
(1105) opfferen. goden offeren (132). Ad.
wy-, wey-, wye-hen; heilig-en, -werden
(21). hailig ding machen (76). hellich
dinek m. (18). wyen (11). opffer vol-
bringen (65).
(alil gr
SAG
*Sacri-ficere, -facere (68) hailig (76),
heilig werck (1) heilige dig (66 &e.)
wircken. heil (5), hellich (23) werken.
Saerifi-cium, -tium (134) Ad. op-
pher, -fer, -per, -er (17). gedot opffer
(65). opfer gotz leichna-m, var. -ms (15).
nd. offer. heilig gesaezt ding (1v). hel
gen (18).
Sacrifieus prister (17 &oc.).
*Sacrifi-tium v. -eium,
Saerilegium (7. ineestus 75) Ad.
kirchin- (5), kirehen-, kirch- (8, 75)
-aup, -breehung (5b), -bruceh (v4, 75).
chirch diepper (1). ubel- (20), mis- (11)
-daet. gaistlicher diebstal &e. (65). vm-
kuscheit der elosterfrauwen o. der frun-
din (75).
Saerileg-us, -ius (1) ehireh prüchl
(3). kirehen-bruehel (753), -prüchel (74),
-brecher (64, 75), -dyp (5^). kirch-dyb
(9), -dip (8). kirchen- 7 kilch-dieb, nl.
kelekdief, kerckroouer (116). ein diep
der heilige ding stielt (110). eyn dieff
van geistliché goet (132). misse- 7 vbel-
dedieh (20).
*Sacrimargium heylig oley (5^).
Saeriserini-us, 7 -arius (Ki.) ober-
ster schriber o. kueniglicher kantzler
(ss).
Sacrista (cf. sacrarius) gerbe- (bb,
11) kresem- (4) -kammer, -huf (17). Ad.
nd. sae-, sig- (93) -rist, -risty (133).
gloegener (13). kilchwarte (93). ein be-
warer von geistlichem gut (68), van
geistlichen goeden (132), heiliger ding
als heiltum &oc. (110). huter des sagrers
(14). ;
Saerista-nus, -rius (Voce. ex quo,
Gemmae) hd. saeriste, -er (55): opper-
mam (wetter.) sim.
Sacristi-a, 4 -ga (14) (7. seeretarium
74) gerwe- (20), treD- 7 drefó- (74), vyehe-
(sic 19) -kamer. gherhus (23). saerist-ye
(67), -ey £ sagrer (14).
*Saeritergium v. Sabanum.
*Sacrium v. Sacrarium.
*tSaerofagum v. Sarcophagus.
Saecrosanetum heylig gesaezt ding
(9). helig gesaez d. (8).
Saerosanetus Íronheiliger (74). hel-
lieh (23). bestat in der hailikeit (75).
*Sacrosmus v. Sarcosmus.
Sacrum (?) helghe w'kughe (23).
S. concilium heylig sammung (1).
S. velum weyl Z7 slayr (71). weib
(sic) sloir (1). wimphel daz dy nonnen
off dem heubte tragin (bh).
*Sadix v. Sandix.
*Sadon (grece 74), sadai (Br.) (7. omn?-
potens) allmechtiger (74). p
Saduce-i, -r (sic 1) folek (92, 23).
mewck- (1) máuch- (3) -linger. ketzer
die vrstende des leibs laugen (74).
*Safatri-la, -sus (cf. cifraculum)
eyn swinge (23).
*Safatrilium (cf. prc.) eyn swinge
bloch (25). MD
*Saffirus v. Sapphyrus.
*Safo (Z0. q. saphon Isid.) ags. steg
(942).
Saga zeuberyn (8, 9). hágs (Das).
drud (Ki?.).
*Saga sat (7. seges 1. cf. sata).
*Sagacia (cf. sagana) harez (1X).
SAG
*Saga-eia, -tia (134), -citas Ad. nd.
wis, hd. wyÓ-, weiB-, weys- (9), wis-
sent- (20), ekug- (sec 7), clug- (75) -heit.
klugkeit (6).
Sagaciter hd. wiD-, klug- (6, Y, 75),
kluc- (11), kloe- (5), kloch- (18) -lieh,
-iehen (6). wib- 2 lust-ielich (65). nd.
klocklicken, glaublicher (23. cf. Gotn.
Wtb. 2, 411).
Sagaeulus etwas (68,110), wat (132)
wijb.
Sagana (7. stilla gumi 7 venetiea
&oec. sic 76. cf. sagacia, gummi) Ad.
nd. hartz. hort (22). netz (68. st. sagena).
sage (Sum.). weys- (9), wiD- (8) -sage.
zawbrerin; edelfuterklaydt; pawmtratff
(14). Cf. sagapenum, G«(Q71»0v, saga-,
saco-penium, serapinum serapin-safft
7 gummi (143).
*Saganum (cf. sabanum.
vestis Br. &e.) padelachan (at.).
*Sag-anus,- us Ld. zeu-, hd. ad. (223)
zau-berer. zouener (132). touerer (23).
eyn zobrer 7 ber'n huser (6. cf. nepos,
salax, sanna).
Sagapen-ium, -um v. Sagana.
*Sagapeta (: sagum) filzfuile (131^).
filefulla (1315, 141, sm. Gf. 3, 484).
*Sagare &e. v. Sagire.
Sagarius filtzmecher (125). kleider-
krámer (Ki.).
Sagax hd. nd. wise sem., elug, clock
(5, 99). elocklieh (18). gluck (21). wiss-
ende (20). wey (1). sinrieh (110). s.-richer
(18). ge-riechig £ -spürig (126). wisradich
i v'nemich (23).
Sagellum (cf. sacellum) lachan (127).
Sagena (v. genus piscatorum 165; cf.
sagana) segina sim. (Gt.). segi 4 groz
netzi (93). visch segens (zwm Untersch.
von falx); segentz der fischer, f.-wate,
var. -wate; reuse (75). sege, fischnetz
74). segde (?. rete 19). ruse (11, 22^).
sagana
d. rew-sehen (1, 71), -ze (4); netz, grof) |
n. (i110). gr. fiDgarn (8), gros garn £
fisch darm (szc 9), garn, fisch-g., fischer-
g. £ -waage (Ki*. nd. nette; kerve de
lighen in dé water (225).
*Sage-, sagi- (Br.) -narius (adj. G1. m.)
"d. nefze-mecher, -macher, -strieker (110).
hd. nd. vischer.
*Sages (7. pannus quo teguntur
naues) schiff-eDdeck (74), -decke (75).
sagies 7. ramus quo reguntur n. (76).
*Sagetum (cf. Dz. Wtb. 302) saiat (Gf.
6, 64).
*Sagia (7. sagum Gl. m., alabrum 3, |(
g
4, 76. Gf. gagia) weife (3, 4). waytff (14).
haspel (76).
*Sagies v. Sages.
*Sa-, si- (75), sar- (q. v.) -gillum,|
sagulum (23) (nstr. fabri ferreum;
emuncetorium 75. aus fugillum?) eyn
"scehur-ysern (23), -eysen (15). schiryssen
(16). sipillus $up6v (Gl. m.).
Sa-, si- (bb, 147), 7 se- (15) -gimen
(cf. Dz. Wtb. 301 sq.), 4 sagi-mentum |
(110, 132), -na, -namentum (11025) Ad.
smaltz, sehmaltz (110 &e.), smer (-men
3). nd. smalt, smout (81), vetticheit (147).
*Sagina v. Melica. Sagma.
Sagin-a, 7 -amentum (132) (7. sorcina
76. 2« sagma q. v. — sarcina) fetheit ,
SAG
(20). feiste- (8), feyfti- (110^), feyDtig-
(65, 11023), veste- (9) -keit. mest-i (141),
-ung (65).
Saginare(7.impiguare 76) Ad.nd. me-,
hd. mey-, mi- (18) -sten. mestein (5b).
hd. feiDt, veist, vet, fet, schmaltzig (75)
machen; spisen (65).
*Saginaria (£ -ius 110. «us saginare
»« sagmaria) eyn vette merie (132). feift
merhe (68).
Saginarium kobe (125). hienerhauf
(91). maststall (Ki2.).
Saginarius (cf. sag-inaria, -marius,
-enarius) ein feyft hengst (68, 110), o.
pferd (110). eyn vet henxt (132). ein smer-,
schmer- (74, 76) -snyder (8), -sehneider
(4, 74), -sneyder (3), -sehnider (76).
*Saginarius (aus sanguin.) hartrugilin
104).
Saginatus (7. piguis 7 cibosus &oc.
76) feyDt ge-mest (110), -macht (68). vet
gemaicht (132). gemestet (7). wotsaek
(11. cf. sagma).
*Sag- 4 segim-inosus schmaltzig (75).
*Sagire offenbarn (74). est f'estinare t-
satagere ylen (0).
Sag-ire, -are, prs. -io 4 -ario (76)
(&. ingeniose agere sim.) hd. md. sin-,
sint- (18), sinde- (91), synnig- (74), versyn-
(1103), versyne-(110b), behende- (132), wyf-
(90, 15, 16), elug- (9) -lieh, -lichen (9, 21, :
75), -liken dun szm. 4& reden, vor. leben
(15). wairsagen (132).
Sagit-ta, -a (16) (é. nouissima pars
surculi 16, Pr.) hd. strala (Gf), schotz,
ge-sch. (16), sehoD, ge-sch. (8), -sch. do
mit man schuft (75), -schos (1,9), -sechutz
(68, 110, 132); schoib, schuf (17, 49),
sehatz (21). md. sehot. pfil (65). phile £
boltz (7).
Sagit-, sagi- (16) -tare schieben,
sehissen szm. nd. schitten, scheten.
*Sagitta-, sagitto- (19) -rium schuez-
(20), sehoy- (19), sehot- (11) -vinster.
Sagit-, sagi- (134) -tarius Àhd.schu-,
scho-, schi- (18) -tze; schutz, sehitz (76),
schiesser, schiBer sZm. nd. schutt-e, -er.
*Sagitt-orium v. -arium.
Sag-ma, -ina (/issw. g. -inatis),
sugma (Gl. Aelfr), sauma (,corrupte*
Br. 4. onus, mus sic 1, herba st. sauina),
saumus (104), salma (74, 147, ,,corrupte* |
Br.), seuma (64^) dreyhundert pfunt ge-
wiehts; satel; palsterkul (74). hd. nd.
saume. Ld. saum, soum, sam (T, 64b, 75),
saim (5), som (6); wat-, waut- (68), wot-
(9, 4). wad- (134), wadt- (1105), wand- |
1103) -sack; watsag (8). sadel! op to
rijden (147). ags. seam sadol (G1. Aelfr.).
*Sagma, 4 sauma (Gtf.) (V. sella 100,
fe- 0 vi-ltrum Gf. »« sagum?) vilz
(100). soum Z stuol-s. (Gtf.).
Sagm-, sagin-, sagman- (74), saum-, |
saumin- (155), sugm- (Gl. Aelfr.), Soum-
(104), suam- (121) -arius (7. eapsarius
15, eaballus, burdo &e. Gf. soum-ari
(121, Gf.), -are (121, Gf.) ,.-ere (100, Gf.),
-er (104). sowm-er, -erpferde, -rof) (74).
sau- (18, 23), sey- (21), som- (29), stü-
(scu-? 17) -mer. seumerer (5). ein sau-
mer- 4 trag-, var. samer- 7 tregel- (64),
saum- (75b, 110), sam- (753), trofó- (110)
-roD, das ein trof) tregt (110). ein pfert
der burden (15). satelpfert (9). ags. seam
hors (Gi. Aelfr.).
SAL 507
*Sa-, sau- (131, Gt.) -gmentum, sag-
mum gisoum-i 7 -e (Gf.). ki-soume (131)
-süme (Gf.).
*Sa- (121), sta- (Gf. -gnea (aus sa-
gitta?) strala (4. c.).
*Sago (wnders Gl. m.) weyssag (74).
*Sagrados (cf. sacrarius. cf. Gl. m. 6,
35) sagarari (Gf.).
*Sagui- v. Sangui-naria, -s.
*Sagulum v. Sagillum.
( *Sagulum (aus sabulum) gruntsant
5b).
Sagulum ein clein eleid (110), tot-
tenkleid (68), doeteleit (132), mentel-gijn
(132), -in (110b), -ein (1102). leibschópflin
(126). ags. loda (94, 136).
Sagum (/. mora, 4 morra 74. cf.
diplois) Ad. nd. deck-, deeke-, har- (8),
haren- (10), hor- (9), hun- (17) -duch,
hd. -tuch, -doch, nd. -dock. deeksel £
kleit (20). tottenkleid ságum; ritters
mantel ságum (68$). harlachen (12).
haregewant (13). filz sem. (1V, v6, 120,
Gf.). f-amantel 7 husseck (114). hoeketen -
(116, 126). sayg o. nayg (74).
Sagus (cf. saganus) ein vilez (3).
Saisire hachten £ rasteren (108).
Sal m. n. hd. saltz, wiD-, weiD-heit:
váse 7 schárffe (Kix.) (m. Mss. mog.; 7.
condimentum Pr.) hd. saltz. stroffunge
(8). m. (é. sapientia Br.) str. ? weysheyt
(9). Ad. nd. wis-, hd. wib-heyt. sal vasa
(nach saltz vas) saltz (1).
*Sal gemm-a (47, 74), -2e (cf. gemma
salis. soligemma ?) lauter-saltz, s.-steyn
(74).
*Sala (cf. sal) wiDheit (132).
*Sala rigum col (22), sf. s. regum
sal? salarium tol? solt?
*Salabiea v. Sillabica.
*Salacia v. Salsucium.
*Salaecium (anders C1. m.) v. Salix.
Salamand-ra, 7 -ria, -er (93), sale-
mand-er (74), -ra (74, 75), -ria, -rya,
salmandria (75. cf. stellio) Ad. nd. sal-
emander, -amander (17),.-mander (75),
-mender (5). olm (126, V. a. 1618. Das.).
moleh (126 &e.). n4. molek (116). malen
(126). molle (Ki?*.). mold- (114), fur- (93),
feur- (74), fuer- (75), lint- (95) -wurm sm.
sternthier (91).
*Salami-ea, -ta v. Salimita.
*Sala-mus (dc. &àna — sf. annona
i. Césus 9), -nus (74, 7. salarium 75),
-rius (7. amnona 4) jerlieh (4), ierigs
(74), geirick (3) getreide. gericht traid
(15).
*Sal-anum, 7 -samentum (110, 132),
7? -mentum (68) salat (//. c.).
*Salanus v. Salamus.
Salap-etra, -itta (G1. m.) maulschelle
(Ki.).
Salar (piscis, 4. truta, aurata 135)
selmling (116, 140). for-hen £ -ell (135).
Salare saltzen (49).
Salaria v. vnda que ad mare vedit
(Br). ghelve des waters van wederko-
mende ind an dat lant geslagen wurdt;
des meers of see ghelven of unbesturi-
cheit (147).
*Salaricia selitant (127). Cf. s. terra
ex qua sal eruitur (Gl. m.) »« t. saliea
seli- 7 sel-lant (Gf. 2, 235. sim. &M. 936 — 7).
64 *
?
508 SAL
*Salaris buerdych ind ernstich (14:7).
salares [udos, vbi verba iocose $ amare
intermiscentur (Br.).
Sa-, sal-larium /d. solt, s. der ar-
beit (75), solte (10), sold, lon (68, 110).
soldye 7 loen (132). lied-Z tag-lohn (Ki?.).
Sa-, sal-larium /4d. salez (49), s.-vaf
sim.
*Salarius v. Salamus.
*Salatia v. Salsucium.
*Salatrum (?. labrusea; cf. sola-go,
-trum) hundespere (Sum.).
Salax (7. velox 141. cf. solacis) Ad.
geil. vn-kus (229), -kunst (23), Ad. -kusch.
bühuser (6. cf. saganus, sanna, nepos).
waibler (74).
*Saleedo (cf. salsedo) saltzhait (1).
*Saleicium v. Salsucium.
Salea v. F'oea.
Sale-bra, -nbra (122) hd. hart, schavff
(9), seharp (8), wachser herter, var.
vasterhertet, vnd scharffer (75) weg,
weeck (19). hart wegig (110). ags. thuerh-
fyri (-bre 94, 136).
Salebr-osus, / -us (75) spitzig (75).
scharph (1). sliicklich (7. lutosus 132).
Saleetum v. Salicetum.
*Salemandra sim. v. Salamandra.
*Salemon, salomon (19) (7. migal-us
i -e 4 melon 7 paristullus 7 miapo 75.
cf. salemo 7. salmo Gl. m.?? migra
sum dc. pellis salomonis non salemo-
nis, e» cantico 65) herm-el (4, $5, 109,
110, 132), -elchin (19), -elein (3), -lin (68).
kungel (75).
*Salenbra v. Salebra.
Sal-ere, -lere, -ire, -lire (qq. cf.) Ad.
saltzen, springen, besprengen.
Salere saltzen (8, 9).
Sales (7. reprehensiones) straiffung (7).
*Salfia v. Saluia.
Salgama eingemacht obs (114), op
(Das.). labnis (114). hd. nl. compost (116).
gumpisch (V. a. 1618).
*Salganium (cf. pre.) kuchenspeyse
(74). « ganior eí saluo, prov. cotada
(Gl. m.)5 cf. salgamum 7. cultrum eul-
ter (147); ?. culcitra a salio 7 saluo e£
gamos (Br.), aber 4. cellarium dc. (G1. m.).
*Sal gemma v. Sal.
*Salgugo v. Salsugo.
*Salia (anders Gl.m.) hd. salezwerck.
*Saliarius salez keuffer (19).
Salica v. Salaricia.
Salicaria weyderieh (143). n4. wede-
rick, partijeke (216).
Sal-icetum, -ietum, -ectum, -iceum
(16), -ieium 7 -ieta, (74), 7 -iees (Y) wid-
ieht (17), -en (7). wyd-echt (8), -eicht
(16). weyd-echt 7 -eyn (9). wijden garte
(20). weiden-gewechstat (74), -wachs Z
-platz (114). een ham van wilghen (108).
*Sal-ieinum, -icium, -itium, -inum,
-ina, -imen, 7 -umen (18), -sorium,
-isorium («a/ph. -s. 134) (qq. cf.) Ad.
saltz-faD, -vas, -feflin (64), -meste (3, 9,
4), -mef) (8), -maiBe (18). nd. salt-, solt-
(22) -fa5 (23), -fat, (-imen &o.) -meyster
(23), -meten (92).
Salieinus (Br.) widein (8).
*Sali-ecium v. -einum, -men, -cetum.
*Salieius (-ceus adj. Br.) eyn ding
daz von wyden ist gemacht (20).
*Salietum 7. alluuius, énsula grynt,
SAL
wardt (147). all. ager den der bach ver-
fuert (64).
*Salict-a, -um v. Salicetum.
*Salifex wurstimacher (75).
.*Sali-men 7 -cium (cf. salicinum)
ein saltzung (110).
"Saliemen, -num saltz-mest, -mer,
-fab; haufrate (74).
*Salimentum (/. tributum ex sale G1.
m.) v. Salmentum.
*Sal-imita, -amita (bb), -amiea (29,
75), -mita (76), -matieca (1. cf. balsa-
matica), -menta (8), -mentum (10),
-iuneaà (q. cf. 20, 68, 110, 132) 7. eala-
mentum Z terrealis (75), herba spinosa
(Gemmae, Voce. ex quo), h. sp. nullius
odoris, saliuneula /. medicinalis habens
spicas mire odorés 4. rosas amplas (16).
hd. distel (Gemmae, Voce. ex quo); SuWwe-,
sewh- (3), saw- (1), sue-distel. su-d. (21,
23). rofiintzen (75). felt rose (8, 16). wilde
roese, volg. ealeaerepa (20).
Salina (cf. sali-a, -cinum) Ad. sulza
(Gf.), soltze (12), saltz-werck, -werg,
-syde (49), -kule (20), -faD, -marckt (15).
hal-le Z -stat (75). sul (74).
Salina-tor, -rius (110, Br. &c.) selczer
(8, 9). saltzmacher (110 &e.).
Salinum (cf. sali-na, -einum) sulza
(Gt.).
Salire (cf. salere) Ad. springen, gum-
pen (126). nd. spigen (: saliua), salten.
*Sali-sorium, -tium v. -cinum.
Salitura die sale (111).
Saliua (cf. salseua) Ad. spey (19),
speych, speich-illa szm. £ -altra 4 -oltra
(Sm. 9, 554. Gf. 6, 365), -el, -older (18),
-holder (12); speycolter (13), spech hul-
der (5), spaiche-l1 (6), -1 Z holderpawm
(sc 141). spye (20, 131). spijge (10). nd.
Spy, spigen f. (85^), spekeltre (99). gayf-
fer (14). salez vafà (1).
Saliua siderum n. honichdauwe! 116).
*Saliuale vloze (Sum.).
Saliuare gipiz (104). gebiz (Gf.).
Sal-iunea, / -iuneula (23), -liunca,
-uintà (85), -phineta (1), -umbra (q. v.)
(7. alga ( &e. ealeaerepa Br. &e. cf. sali-
mita) reota-chil (127), -hha (1315, Sm. 3,
166. sim. Gf. 4, 1153). Ad. riet-ach £ -achil
(Sm.), -gras, -graDe (V &e.). reitgras (Gt.
4, 334). berwinkel Z singruin (12). se-
liungk (114). widenmynte (85). sal wyden
(23). salewide (100, Sum. VII) lungen- |(
(Ki. laugen- 7 maria magdalena- (126)
-kraut. katzenleiterlim (126, Ki?.). Spica-
narden (Ki^.). hertzgetzweig (74).
Saliuneula (gr. aysp.ovi Gl. m. Gf.
sali-unca, -mita) wilder wolgemuth (Ki.).
Saliuosus vol speiche-l (68), -len
(110), spijnghe (132).
*Salius eyn loder (23. Z. q. lodder
seurra Kil. szm.2). troseil (104. equas ?).
Sal-ix, 7 -acium (74) Ad. nd. wid,
wilge (107, 110, 132). Ad. wi-, wye- (19),
wei-de; weden (153), weyden, w.-kop (2.
siler 111), -felbinger (ki?.). willige (109).
uel: a (95, Gt. sm.). felb (76, Das.). weid-f.
(Das.). felb-er (Avent, Ki.), -inger (128),
-imder (114). falw (6). feler (75). sal-aha
(G£.), -ihe (104), -hen (pl. 87), -eh (94),
-li (136). tene (107).
*Sal- v. Sa-larium. Anders Gl. m.
SAL
alph. sall-) springen (1,93). huppen (23).
solten (29). iod: cut Ee
Sallire (cf. salere) springen (1).
saltzen (75, 110).
*Salli-sator, -tor saltzer (74).
*Salliu- v. Sealui-stros.
Salma v. Sagma.
*Sal- v. Sala-mandra.
Salmatiea v. Salimita.
*Sal- v. Balsa-maticus.
*Salmen (cf. salmentum. muria.)
peckel (109).
*Salmenta v. Salimita.
Sal-, sali-mentum (cf. sal-anum,
-men, -imita pi- (132), bi- (110) -ckel.
Sause (109).
Sal-mentum-, -samentum,
saltzyng (141).
*Salmentum (»- salmo) spijse van
salm gecoeet, ssp. (147).
*Salmia-e 7 -x salarmoniae (73).
*Salmita v. Salimita.
Salm-o, -on /d. nd. salm-e,
-ester (en viseh 22b).
(9). bresem (109).
OMM UR (cf. salar) selmling
(135).
*Salmuria (7. muria &e.) wa-, wae-
ueraeft (Kil.).
*Salomon v. Salemon.
Salpa salpe (/at.? 22). hd. (16. Jh.)
bloch-,stock-fisech;rotscher; goldstriemer.
*Salpetra Ad. »d. sal-peter, -uitter
(5), 3tter (755), -ter (752). lutersaltz
(93. cf. sal gemma).
*Salpi-nga, -ga (7. ceeula 147, Br.)
blint slonge (23). blynder slang (141).
salp-yga? -uga eine art vergifter amel-
sen (Ki.).
Salpistee «gs. thruthhornes (94).
*Salpium saltzwasser (76).
*Salpix, sapix (7) eyn duge in dem
faD (Y). eyn dug in vase (6). dube —
duge aus tuba missv.?
Salpuga v. Salpinga.
*Salpugo v. Salsugo.
*Salphineta v. Saliunea.
Sals-a, 4 -um (74, 110) Ad. nd. salse,
sause (99), sauDe (68), saeD (110), sayD
(132); pi- (1102, 132), bi- (1105) -ckel. id.
ein sal-eze (20, 74), -ez, -sen (75), -sn
1); saD (21), seltze (74), selB (7), sulse
-sum
-en,
salm. sal visch
(bb), suls (19), ein scharpff gesalezne
spise (65).
*Salsa (herba) ags. sure (949), surae -
(94, 136).
Salsame-n, -ntum (cf. sal-mentum,
-anum) saltzwasser (10). eyn sauD (68).
*Salsamentarium salzhus (Gt.).
Salsamentarius ein gremp 7 hok
(135). sultzenvorkeuffer (125).
Salsamentum(cf.sal-samen,-anum)
waueraet (cf. salmuria) 7 sausse (108).
Sals-, sars-, zalz-aparilla salsen-
parillenwurtz (143).
Sals-are, 4 -ire (1) Ad. saltzen. md.
sa-, so-lten.
Salsator saltzmesser (8, 9).
Salsedo (cf. saleedo) Ad. saltz-, nd.
salt-, solt-heit, -ieheit (18).
*Sal-seua, -iua sole, heringsul, saltz-
*Sallere (cf. salere. 5issw. psallere, | wasser (74).
SAL
Salsici-a, -es, -um v. Salsucium.
Sals-ilago, -ugo fole (125). saltz-
wasser (Das.), -bruhe, »/. peeckel (116).
Salsire v. Salsare.
*Salsirora v. Rorella.
*Salsorium v. Salicinum.
*Sals-uecium, -utium, -tucium, -to-
eium, -tacium (147), -icium (117), -icia
(121, 1315, 141, Br.) -itia (Gf.), -icies
(120), sal-eicium (147), -ueium (1), -tu-
eium (23), -atia (141), -aeia (131b, Gt.),
sulsuxium (645), 7 balb- (5^), bald- (4)
-udium (7. hilla 64, laueaniea 147,
fareimen 76) hd. nd. worst. Ad. wurst
(vurst 141); brat, braut- (76) -w. eyn
rode worst (535). schu-, var. schi-bling
(64). salcijsken (147). suleze (8). zulte
(81). slaeht- (20), slaycht- (19), schlacht-
(66, 67, 152), schlag- (70, 151), sehla- (69,
134) -brade, -brate (70), -brat (67, 69, 134).
boh. jelyto (4).
*Salsufex wurstmacher (74).
Salsugin-eus, -osus sal-ctzig (68),
-sieh (132). versaltzen (110).
Sal-sugo, -gugo (20), -pugo (29) (i.
Hiquor salis $& amarus et. salsus humor
erre Br. sóm., quia ?psam sterilem facit
4, 75, 76; res humida que salsum f. 90.
cf. salsilago) sulza (121, Gf.). soltz (10).
saltz (74). sulte (109). Ad. md. sole. s.
lache 7 süle süyl (19). sul; hering- 7
visch-sul (74). lacke (9, 74). lake (29v,
109). lag (7). Ad. saltz wasser, gesaltzen
w. (8, 9, 16). nd. salt-watter, -soide (147);
solt water; solper (wett.)? peckel (147).
piekel (20, 132). heib 7 saur land; s.
ertrich; vnfruchtbar erd (75). gemofe
(4). vnberhafftigkeit (74).
*Salsum v. Salsa. Salmentum.
Salsura (cf. coinquinatio) sur (Sm.).
*Salsurium saltz fab (21).
Salsus Ad. gesalezen, salezig (2).
nd. gesalten.
*Salthaga v. Rubisea.
Saltare Ad. nd. springen. hoppfeln
(9). hup-ffen (75), -pen (92^).
*Saltare maurum der
tantz springen (125).
Saltatio springunge (20).
*S. mauri-a, -ea morntantz (125).
*S. tripla der trippeltantz (125).
Saltator hd. spri-, spre- (20) -nger.
- denser (14). triber der geradigkait (65).
Saltatrix springer- Ad. -in, -en (1),
nd. -sen, -se, -sche. spriersD. (18).
Salt-em, -im Ad. doch. y- (3, 65),
ye- (10), yo- (12), wi- (49) -doch. d.
meer o. zuminste (68). d. meir off min-
Sten (132). czum m. (9, 65). zum aller
m. (65). furbaf) joch (65). hd. nach dem.
noch-dem (70), -den (18), -dam (5), -d&
m» -d€me (22). villicht Z7 woluiliech
15
moritzken
*Salterium (sí. psalt. Gl. m.) saltz
faQ (17).
Saltim springlich (1).
Saltim v. Saltem.
Saltri-a, -eula springersen (12).
*Saltrum v. Sultrum.
Saltuarius forstari (141).
*Saltucium v. Salsucium.
Saltus (7. mi- 5, me- 74 -rica,
silua rara, locus siluestris; actus 1 pass-
"s 76, -£0 salientis Br.) wald (Gf.). ho-
SAL
cher w. (93). ein nuwer, var. neyer (64),
ein hoehwachsender (64, 88) walt. sehof
(frondes) o. thierwalt (88). geschof (64).
ein dir- (3), tir- (4), tier- (75) -garten.
wo rar vnd langs gras wachbt (1).
heyde (74). driesch (106). dreesch (99).
drusch (100). een vlaesch (108, Kil.) in
een bosch (108). hd. nd. sprun-ck, Ad.
-ch (12), -g. spron-c (108, 132), -g (8).
spring (55, 20). spiez sprung (9).
*Saltzburga ( c/u. in bauaria) saltz-
burg (76).
*Saluacella v. Saluatella.
Saluaguardia geleyde (447).
Saluare Ad. nd. be-halden, Ad. -hal-
ten, -haulden (22), -hoeden (132), -huten
(110). Ad. gesun-t, -d, sel-ig, -yck, -ich,
herlich (20), heilwertig (75), heyl, hel
lick (21) machen. heul magen (13).
machen gesunt (7). hel maken (23).
helden 7 negen (22. »—« salutare, hel
2« helden Znclnare) zu der salgkait
bringen (65).
Salua-tella, -cella (1, 74) (7. cepha-
liea 75) hd. nd. hant-, houpt- (75),
hevpt- (3), ruck- (11), milz- (Ki.) -ader,
hd. -adere, -aider (7), -oder (17 4).
Saluatio heil-unge (20), -samkeit (4),
-wertigkeit (75).
Saluator Ad. nd. heyl-, heill- (21,
23) -ant, -er (8, 20, v6), -meker (12),
-ant aller welt (75). -wurker 65); Ad.
gesunt mecher; gesund-, selig- (110)
-macher.
Saluatorium hute-vas (i» piscatura)
4 -haws (9), -huf) (8). eyn saluen fat (23).
*Salubra v. Salumbra.
Salu-bris, se/ten -ber (oft 4 -taris)
hd. nd. heyl-sam, nd. -som, -ig (V). Ad.
nd. selich (-cheit 132. cf. -taris). glick-
sam (110b).
Salubritas gesunt- (110), gesont- (132)
-heit. selig- (110), heilsam- (65) -keit.
Salubriter seli-glichen (110), -chlich
132).
Salucium v. Salsucium.
Salue (/. aue 15) Ad. piB (75), byD
(110), syest, seyest (134), sist, wi1D (21)
ge-gruDet sim. -groDt (133); gegrut
seistu (1), gegrüsset sistu (67), du siest
gegriest (76), du sygest gegrieDet (68),
god grub dych (19). sijt gegruest (132).
wysgegrotet (23). wes gesunt (22). got-
heldig £ grübhaft quz libenter salutat (20).
*Salufex i£. salsuciem faciens 4. e.
carnifex (16).
Salu-ia, 4 -egia (74), -ea, En)
(n kriechine lisifagus q. v. 4) hd. nd.
salbey. Ad. salb-eia (Gf.) -eie 4 -ie (4),
4 (6), -e, -ag (87, 146), -in (Das.); selbe.
salu-ay (134), -ey (4, 74, 111), -ie (4), -eye
(2 -eige (95), -an (1, 105), -en (91);
sailuirre (104). selff (132).
Saluia agrestis (7.nepeta montana
&c.) wild salbey; wilde sálben; nept;
alpen- 7 bulkiB-kraut (73).
Saluiatica (vrós) saluiatiea (1).
Saluiatum selbinwin (95).
Saluifieare hd. nd. gesunt, nd. sunt
machen, maken.
*Saluinta v. Saliunca.
Salum Ad. gesalezen mere. egs. seg
(136), segg (94).
*Salu-mbra, -bra, balubra (74) Ad.
heyl.
SAM 509
*Salu-mbra, -bra / balubra (74)
(herba, cf. peruinca, saliuneca) sin-grun
(14), -grone (22, 23). auey (23). ber-wurtz
? 3danieh (74), -wineke (22).
Salus /,d. gesuntheit, heil, trost (110),
selig-, genezlieh- 7 heilsam- (65) -keit.
troyst (132). salde (99).
*Salus (awis, ?. segithus q. v. 140)
snetz (109).
*Salusandria nardenkraut,
&c. (143).
Salutare hd. nd. heylen. Ad. heyln,
gru-Din, -Den, -ssen, -zsen (4); -sen (9);
grüDen, hail wunschen (65). nd. gruten
(99), heil groten (22). heylant (9. adj. ?).
Salutaris (cf. herba s.; salubris)
hd. nd. heilsam. seli-glieh (110), -cheit
(132). gruflich (19). hayler; musynniger;
truf- 7 druf-wrtz, hagendorn (74). ags.
haletend (dZgétus 949).
*Salutarius groter (23).
Salutatio grub) (19). gruefe (20).
*Saluumguardium sichergeleyte (74).
Saluus Ad. ge-sunt, -sont (18); heil-
ich (20), -e (7); selig; ein ganezer durch
das hail (65). nd. heil, ghesund.
Samaritanus von samarien (110).
samaritaner (b^). pl. -ni heyden (21).
Samarra (i. rheno, ital. zamnarra &c.)
samar-e, -is (Kil.).
*Sambage(cf.sandalia? saraballa??)
bischoffes hosen (19). biseobs hasen (11).
*Sambieus v. Sambuocus.
*Sa- v, Lu-mbrieus.
Sambuoca, sabunea (15) (7. pistrum
1, tympanum 22, 28, camena £ siba-,
sibu-lum 75, Znstr. mus. 2 &c., genus
sünphonie, cf. ambullum) puchila;
trumba; harepha ; hruozza (cf.ehrotta?);
ags. saltere (Gf.). puckel (1). bukel (2).
pawgk; putter z. butirum vngeleutert
schmaltz (se 74!). bunge (22, 23). rothte
(100). swegel (93). sw.- var. swigel-pfiffe
7 swibel (15). saekphiff (10). eyn holder-
pfyff 7 -baum (110). hollerpfieffen (75).
vlieders pipe (11). vleyrpijff (132). fleute
(8). floet (76). fleit (49). hol-ant (9), under
(3), -ander (4), -der (76). tabur (12).
ridelaken (106). hack-bret, /. -bert (116),
-eberd (Kil).
Sambucetum holerbusch (20).
Sambuc-eus, -inus (16) hol-der bau-
myn (8), -undereyn (9), -lern (16).
Sambueum holler (16). h.-ber (75).
holder fruceht. (18 Mrg.).
Sambu-eus, -ceus (76), -leus (Sum),
sembueus (5^) (7. saltator neben sam-
bieus 7. saluator! 136. cf. ebulus) Ad.
holdir 7 wahs-h. (Gf.) holder, uuas-h.
(Gt.), h.-baum, hulder, h.baum, -bàm
(17); hol-untar 7 -antar £ -enter (Gtf.),
-under (9), -lunder (5), -ender (20), -in-
der (Sum.), -nder (102), -are (121), -ar
(105), -r (Gf) -ler (75), -er (1, 3). md.
hol-entere (108), -endere (99), -lendern
(85), -entolen (97), -dern bom (22), -lun-
ker (23). velare (105). ags. ell-aer (94),
-ae (136), -en (942). elhor-en (22b), -n
(12, 147). alhor-ne (10), -n (22). md.
ahorn (Sum.) vliede-lere (108), -r (11).
vlyrboem (132). sage baum (23. cf. sam-
hus). spelline (109). salzara (Gf. aus
psalterium).
*Sambustia (cf. sambuca) pawgke-r,
-nschlaher (74).
schabab
510 SAN
*Samentum (7.
send s.; sawm (74).
*Sames v. Sanies.
Samia, s. terra (7. glutinosa dc. Ex.),
sam-nia (1105, 132), -us (141, 7. archilla
23), -is (141), -mus (7. argilla 7 limus
76) leim (141). leyme (23). letten (110).
poterde (132).
*Samia-rius, -tor (Ki.) »/. harnasch-
veeger (116). schleiffer, wetzer (Ki.).
*Samina v. Samnia.
*Samis (anders Gl. m.) v. Samia.
*Samirare 2. reficere 0 implere (x6).
Cf. semiare 7. acuere (Ki.)?
*Samiti-ca, -um &oe. (Gl. m.) samet-
dueh (74).
*Sam-ius, -us (11039) (nach Samos)
einer von der insel(110), van dan (132).
*Sammus v. Samia.
Samn- v. Sann-.
*Sam-nia (cf. -ia), gew. -pnia, -ina
(1l, 67, 16), -pluum (74), san-nea (14),
-isma (17), -nio (b^) (aus samius lapis)
hd. sliff-, schliff-, slieff- (4), slife- (11),
schlieff- 7 schleiff- (74), nd. slyp-steyn.
schipsten (sze 22).
*Samnio v. Bardus. Sannio.
*Samnus (cf. sabina, sambueus) sa-
men pawm (1).
*Samota v. Sampsuchus.
*Samo-tracius, -thrates (Br. rynck
dye gulden is mit eynre yseren hant-
feste (147).
*Sampetra (aus herba saneti petri)
v. Crithmum.
*Sam-pluum, -pnia v. -nia.
Sam-, san- (74) -psuehus, -suhehon
(9429) (Z. amaraeus 13, 116), -suceus,
-ota (herba 16. hierher?) lauendel (Gt.,
Sum.). l-kraut; samsucus 7. maiorana,
malumpunicum roter apffel (74). meyr-
on, -an, nl. margeleie (116). tennemarg
(87. cf. valeriana). ags. cynimgeswr (94).
*Samptula v. Sanieula.
*Sam-us v. -ia, -ius.
*Sana saneta (7. nicotiana, tornab-
ana, ital. -ona) indianisch beynwelle
(143).
*Sanabilitas gesuntheit (20).
*Sanamunda v. Sanieula. Auantia.
Sanare, -ri (22) (7. sanx-iare 23, -are,
-inare 22; mereor 76 s&. medeor) /d.
heylen. Ad. nd. wonden, wunden (74)
h. Ad. gesunt machen; heil g. m. (11).
nd. gesont maken; hylgen (23), gansen
(109).
*Sanare (»« sarrire) sechin (5^).
*Sanaria v. Sanicula.
Sanatio heilunge (20).
."Sanatiuus genese- (20), gesunt- (19)
ich. genezeliek (11).
*Sanator heiler (20).
. San-cire, -ccire, -ctire, -xire, saxire
(2. firmare 16) hd. heilig-en (1), -machen;
vest-m., -en; bestetegin (8, 9); heilgen
? gebieden 7 seczen (20); m-s. 4 conse-
erieren. (110 &e.). nd. setten.
*Sanete- v. Sancti-monialis.
San-etifieare, -xire Ad. heilig ma-
chen sém. nd. hyllich maken. heilige
semen) sawt, wach-
SAN
ding thun, machen o. wurceken (7. sacri- |
fieare 75).
Sancetificatio heilig-ung (65, 75), -kait
7 -machung (65).
Sanetifieatus geheiligt (4), -get
(20). hyllieh gemaket (25).
Sanetimonia geistlich ge- (se- 21)
hd. -setze, nd. -sette, -sytte. Ad. heilig
leben. gedancken kusheyt (lY). des g.
der keuseheyt (9). des gedanekis ku-
scheyt (8). vye offern (23).
Saneti-, sanete-monialis /d. nd.
eyn closter-frau, -iunefrowe, Ad. -frauwe
sim., iunfrauwe sm. hd. nunne, gewiloti
n. (93); nunn, nun (1). beckyne (7?)
nonue (10). helieh iuncfrau (13). eyn
cloister ionfer (132). geistlich geseez
(18. cf. prc.).
Sanectio bestet- (8, 9), saez- (9)
-unge.
*Sanetire v. Sancire.
Sanetitas hd. heiligkeit, -ikeit (1),
geit (5) -samkeit (65); he-, nd. hy-lh-
cheit.
*Sane- v. San-tolina.
Sanctu-, saecr-arium heilige stat zu
dem heiligthum (75).
Sanetuarium heilige (132), geheilget
(5D, geystlich (23) stede. heilig (68),
helge (55), gehelget (18), geheil-yg (17),
-igte (1) stat. heil duem 7 heilge stad
(20). helgestet (20). stat der heiligkeit
(15). hd. heil-tum, -thume (67), -thum,
-tom (12), -igtum. heilt dum (10). he-
liehdum (13). hillichdom (11). uuih- Z
uuihid-háüs sZm. (Gt.).
Sane-tus, 4 -us (76) (quasi sang:
wine tinetus 5, 76) hd. stet vnd ves
(64); heyli-g, -ch (13). nd. hillieh.
*Sandald v. -um.
Sandal-ia, -a (110 var.). scandalia,
sambage (qq. v.) (?. subtal-ares, -es,
sotulares episcoporum sim.) scuoha;
romisce 4 rumisca sc., roimseóha. nd.
rumseóa sim. ; giscuohi ; giriumi (Gt.). d.
bischoff-schüch, -sehuche,. -is schuwe
(bb), -s sehoe (5, 132), -s schueh (110),
-D huthe (70), -gezierde (68, 69, 134);
pischof schuche (9); pischol£ schuch (1).
nd. bisehop-scho, -es scho. solen; zirlich
schuhe die da oben offen sind vnd vn-
den zuhe (65). zendel 7 sandalen (Ov.).
sandal-ici 7. eireumpedes (76). -e, -ium,
solea sail, sloytze (141).
*Sandalides ein edelklaide (74).
Sandal-ium, -um (v. pannus nobilium
1v, p. quo equi m. solent operiri; 0 quo
operiuntur vulnera. et corpora mortuorum
75) eyn cleyt Ad. do men dye perde
der edel lude mit cleyt sem., nd. dar
man de p. der edeln l. mede eleydet
sim. vestimentum da man der edeln I. p.
mit decket (5). eyn pferd cleid (68, 110)
0. deek-y (110^), -en (1102). eyn perden
cleyt (132). pferdDklayde, rofdeck, leich-
tuch, sperlach, hymhlitz (74). rossdecken
(ium 147). schalune (17. cf. Fr. 1, 158€.
Sm. 3, 342). coffeltoer (-ium 108. of.
koffertorie eoopertorium kKkil.).
*Sanda- 4 andal-lum rof- 7 satel-
deck (975). sandal-um 7 -ium (7535),
-Ium (753), seandal-lum (755, 76), -lium
(9) satteldeck (75). ain decki iber ain
hengst (76). pferdes decke (9).
SAN
Sandal-um, -i (herba) sandel (125).
s.-holtz (74).
Sanda-pila (cf manseolum):. scurra,
a samna 2. derisio (Br., quia masum.
fru-neat (110b), -eat (11023); 4£ feretrum.
dc. (Br., Gl. m.); ein bar (1102). huyre,
meyn wyff(147). -pula baar (68). -phila
bar (110b); bair (132). -pilum ellende
bare (8). seand-iphilia doden-b. (23);
-iolum rofjpare (74); -apulum bare
(21). eyn tüg quo teguntur mortui (6).
eyn dueh da (do () man dye doten mit
deeket (5), toten bit betecket (7). sul-
gandarium 4. sepulerum pr. infancium
(16. hierher 2).
Sandara-ea, -cha, -x4 sandix (kil)
reusch- o. rof)b-gel (114, 126). reuschel-
gelb (Ki*.). rot operment (47). vernis
(Kil.).
*Sandicea saytenklayde (74).
Sandicin-um, -cum (11) Ad. uueitiniz
(Gt.); init weyde geferbet. sa-, sea- (121)
-ndiceus uueit- (Gf.), uvid- (121) -iner.
sandaracei witinero (141).
*San-, xan- (Pr. &e), xau-dieus
(aus £ayOvxóc ) april (8,9). a.-monat (110);
-maent (132). der apprelle (11). aprel
monet (68).
*Sandinas v. Sarda.
*Sandira (herba, cf. seandria) rirap
(41).
Sandi-x, -us (1), sa- (101), sean-
(q. cf. 121.) -dix, seandex (74) (9f.
fulla) wey-de (17, 132), -den (1), -d2
(19, v7, 97, 110), Ad. -t. uuet (Gf.). vvehte:
(sadix) 7 vveuth (104). wid (Y). waid
(134). widas-e (76), -t (61). weidt 2. fulla;
weid asehen (75). wyte (74). uueifboum
(Gt.). nd. wet (22^), weet (99). ags. uueas-
nd (94), -rd (136) parijs, sammet- £
berg-rot (128). scandia (Gf. 6, 525).
*Sandoralbum v. Syrphia.
Sane gesunt- 4 genez- (20), sicher-
(65) -lieh.
Sangu-, in den Hss. gew. sangw-.
*Sanguieulum roetworst (125).
Sangwieulus bluetworst (125).
Sanguiminuere bloit laten (147).
*Sangui-, seltener sangwino-,sangu-
(Gl. m.) -lentus blutig (V, 15, 110). Ad.
biu-, bloe- (20), blo- (18, 29, 132), blue-
(11) -dich. Ad. blud-igk, -yck (19).
Sanguinare (7. vulerare 76) hd. plu-
(14), bluo-, blu-, bliet- (76) -ten; bloi- (147)
blü- (10), 4d. nd. blo-Z won-den. blueden
machen (20). bloedich m.Z werden (20).
bluden w. (21).
San-, sa- (47) -guinaria (Aerba, i.
erispula; sanguinella q.v.; pilogonus
q- ,U-) umbitreda (131, cf. serpinaeia).
waügdritt (Das. wegtritt (Kib.). wege-
trete (Sum.). spoli- 7 spor- 7 spure- (Gf.
cf. BM. 566), spon- (105), weg- (91, Das.)
-gras. gense-, ganse- (85) -eresse (Sum. V);
eraf) (8), -kerse (47, 85). genD cref (13).
erispe-l (73), -In (17). blüt-wurz (73, 87;
Anz. 8, 406), -kraut (73, 74). eisenkrut
(75). nagelkraut (Z. pilosella 140 sZm.).
habetsame (74). pruystkruyt (147).
Sangui-, sangu- (100) -narius, -na-
rium (105) (7. ho-, hu- 76 -micida,
-micidi 3, 7 arbor) hart-rugilboum (121,
Gr.), -rugil (87), -riegelen (15), -rigel (6)
-erugiliniz (121), -vvigilin (105), -tragglin
(102), -drogeln (8), -drugil (87). haritugil
SAN
(Sum.). harecugelen (100). haynbuch (4). |
hanpueh (3). hageboten baum (25). grun
vnd ráwisch (126). sg. (15, 147) pl. blut-
vergiesser (75, 110 &e.). bloit-stortzer
(132), -gerieh, -suycktich (147).
*Sanguinea (/^erba 110 &c.) plutkraut
14).
S. eomplexio ein zusamensaezung
7 complex die da warm vnd ficht ist 7
die da hat eigenschafft des luffts (65).
S. iactatio das blut speyen (4 spát.
Mrg.).
S. terra blutiz 7 sundig ertrich e£
est homo (65).
*Sanguin-ella, -aria manngraf, him-
melsthaw (143).
Sanguines bluter 7 lib (65).
Sangui-neus, //ssw.-lentus, -nolen-
tus(qq.v.) hd. blutig, plutiek (3). bloid-
ych, -echtieh (147). blodich Z (complexio)
fücht (28). warm vnd f. (11). w.-suchtig
(5^). warem fewehtiger (1) blutfarbiger
i emer der gutter complex ist (65). rot-
pliekig (compl. 15).
*Sanguinis «gs. ecneoriss-a (94), -ae
(136). hartrugel (74. cf. sanguinaria).
Sanguino- v. Sangui-lentus.
Sanguinosus vol blutes (68), bluots
(1102), blutz (1105), van bloede (132).
Sanguis, b/ssw. sagwis Ad. blüt, blut,
bluet (20), pluet (75), bloyt (13). blot
(12, 23). wolgetempert bluot (93). fuch-
tigkait 7 somen (65). vleyslieh beger- Z
vstór- 7 manslecht-unge (9). sunde (bb,
8, 9). geslechte 7 lebin (8, 9). gottis
| lieham (8). gotes leichnam (9).
Sanguis draconis draehenblut; wel-
sche bibenell; hergottsbürtlein (ki3.).
drakenbloet (85). bergzinober, w/. ver-
milioen (116).
Sanguisorba v. Sorbastrella.
Sangui-,sangwis-suga, sang wisuea
(v. hirudo) Ad. nd. e-, ee- (68), eu- (13),
a- (4), sne- (133, 152), sehne- (67) -gel.
echele:(22b). ele (8, 10). yle (12, 23).
byte (109).
*Sanguisugus adj. bloitsuygher (14:7).
*Sangu- v. Sangui-narius, -lentus.
*Sania (sf. in-s., anders Gl. m.) Ad.
tob-, dob-, wüt- (6) -unge; wütungk (4),
resery (V). nd. dovinghe (22), dauwing
(23).
*Saniare Ld. nd. sweren, also eyn
wnne sweret (22), hd. als ein swere, als
die geswer (75). hd. swern; schwer-n
(6), -en szceut vlcus, als eyn swern, ge-
sehwer, ey) (68, 69), ayD (134), wund
(110). :
San-ieula, 7 -aria (1T, 14, 143), -ieu-
lum (74), amunda (11), sa- 4 se-nni-
eula (143), sonicium (17), samptula
(Anz. 8, 408) (cf. diapensia. senogela?)
sani-ekel (17, 143), -kel (17, v4, 85). sen-
' nickel (143). sayleDhail, santlorentzen-
kraut (74).
Sani-es, -e (85^), sames (2) (7. pus)
Ld. ei-, ayt-, eu- (13), nd. eet- (11) -ter.
ethere (855). eek (Chytr.). wlbloet (110).
roue (12. »/. roof erustula v/ceris Kil. &c.).
wundtsehweif (118). püz (2. cf. pfotz
vomica dc. Das., Fr. 2, 57b).
*Sanire (cf. sania) Ad. to-, tó- (1),
do-ben. wo- (132), wot- (6), wiet- (75)
- SAP
*Sanisma v. Samnia.
Sanitas /d. gesunt-, nd. sunt-, gesont-
(11) -heit. gentzlichkait (65).
Sann-a, 4 -ia (74), samna (Br. Xe.)
(£ fruneatio naris £c. cf. sandapila
Br., extremitas nasi quam de ridens tra-
hit in rugas cum subsonat 16) Ad. runtz-
el, -elunge (5, 18, 21, :4), rontzel (152),
krangheit (23) Zn facie (18), dez antlitz
(5), des a. (23), des antlutz (74). kro-
kinge des antlates (22). eyn nase-drup
(18, 23), -drop (5); nasen-krumme (74),
-troph (Y), -tropf sieut bühuser (6. cf.
nepos, saganus, salax,). eyn nezendro-
pel (22). naf-troff (74), -drup (91). vor-
(4), be- (68, 14, 110) -spottung, vpsehor-
tiuge (132) mit der nasen (110, 132). spot-
tinge (132). sehnupffung (110).
San-, sam-nare bespotten (110 &oc.).
*Sannea v. Samnia.
San-, sam-nio (7. fatwus et ridiculus
110. cf. samia) camuys (107, 108).
*Sanodia (7. scieados) winterplum,
wolgemut (74).
*Sanor-um, -osum haylsam (74).
*Sansar zan sláffer (77). Cf. frz. san-
sonnet (Dz. Wtb. 722)?
Sant-, sancet-, cresp-olina, san-
tonicum minus, centonia gartencypref
(143).
Santonicum (7. seriphium 7 isaris
73. cf. prc, eentoniea) wurmkraut 7
well- (73), zittwer- (Ki.) -samen.
*Sanua ( pl. i. vasa fictilia, aus samia)
gegossenefaf) (74).
Sanus sunt (77). hd. md. ge-sund,
hd. -sunt, nd. -sont.
*Sanx-are, iare, -inare v. Sanare.
*Sanxire v. Sancire.
*Saoserifos v. Persum. Sceoerisum.
Sap-a, (Gl. m. &e.), -pà (3, Gl. m.),
-o, g. -onis (74) ?. mustum coctum, (GI.
m.). dulce acetum. 0 d. acidum vinum
(Br.); Sorb-ellum 7 -ucium 7 mulsum
i a- t o-xigalium (75); spectes lactis
(3, 4, 16); -0 Z. piguedo l. in. superficie
(16. cf. h. v.); -um d. vnum mixtum cum
acceto € v. acidum (9*6); v. acetosum,
sed versapum sec. Isidorum est v. coc-
tum (15). sapa, renni (76). mileh- (75),
milich- (74) -ram. rome (98). rame (£ex-
loris 93. müssverst. aus dem vorigen?
vgl. das müchste) web (com sil — co-
lumne simile? 1 zwischen textile wnd tra-
ma, cf. 8m. 3, 82. Gf. 2, 505). smand (19).
sepe (85). sawr (110), suer (68), swair
(122) wyn. sapum sayger (74), sur (76),
kaniger 7 anzicker (75), suer honig- (17),
suyr o. kounigis (sc 8), sawr 7 kamp
(sic 9) win, weyn. weyn mut essig
gemischt (74). sappa sau i rem 7 ram
(3). rawm (4). sap-o (17), -e (8, 9, 17)
gesoden wine (7) seyphe (17). gesot-in
win (8), -en weyn (9) 7 grab-eysen (8,
9), -scheit (9. 7. q. sap-a, -pa Gl. m. 6f.
Dz. Wtb. 376).
*Sapagus (ans oesophagus) gurgel
(Z. gula. stomach? 15).
*Sapena (cf. sabena, sapona) saph
(6).
Saperda rap 7 kar-as, -utsch (114).
Sap-ere, -ire (bissw. untersch. $. sa-
pientiam | habere) ehosten (1). Ad. md.
-ten. rasen (110, 132). douen (22). dosen
(dofen? 23).
sme-, Ad. sma-, Schme-, sehma-, stre-
BSAPH 511
(sic 21) -cken. sma-ehen (920), -chken
(8), -ken (11). sehmaekhafftlichen | ver-
steen; enpfinnen &e. (65). clugin o.
virsten (8, 9). kunnen (20). v?nemen (17).
Sapide smecklieh (20).
Sap-idus, 4 -osus (8, 9) sma- (5),
sme- (23) -chafftig. smaekaehtieh (29).
hd. smack-, smeck-hafftig, -ende. smak-
(9), smag- (8) -haft. geschmackig (75).
smeckgig (1). smaiek- (132), sehmack-
(1103), schmaeke- (68), sehmeck- (110^)
-lieh. Ad. nd. wise. hd. weiser (141); gu-
(28), hd. ku-, ko-nstig.
Sapiens hd. nd. wise. pl. werlt-w.
(62). hd. wiB, wyDe, weise.
Sapienter wyDlich (20, 65).
Sapientia Ad. md. wis-, hd. wi-,
wels-heit. -tie (sc. liber) das puch der
weyshait (1).
*Sapientiales libri buchen der wif-
hait (65).
*Sapilus (aus papilus populus
»« sapinus ?) puppel-baume (papp. ? 19).
peppelen boem (11).
Sapinus v. Sabina.
*Sapire v. Sapere.
*Sapix v. Salpix.
*Sapo v. Sapa.
Sap-o, gew. -ona, 4 -ono (76), -ena
(q. v.), -e, -à (qq. v.), -osanum (17),
saphana (1), -a 4 -ena (qq. v.), sabona
(121, 141, Gf.) Ad. seipha ie seiff-a
(121, Gf.), -e, seif sim., saiffe (D), saiff
(16), seuff, eyn senff (18 &e.). nd. sepe.
Sapor /d. gesmack szm. hd. nd. sma-
ck, -ch (1), -keh (2), -g (8). safft £
der ge-s.; pé. die geschmaek der spiDe
(65).
*Saporanda ding die eim wol schma-
cken (65).
Saporare d. nd. sme-, hd. sma-eken.
sehmaek (68), sehmaeklich (1105), sma-
kelieh (132), gesehmaekt (1102) machen.
koren (20).
*Saporare bleyech werden (11).
*Sapor-ator, -isator, -ifer smaker,
prover, corre (147).
Saporifer (v. saporem ferens Br.) ein
sehmacktrager (68, 110), smackdrager
(132).
*Saporose smeclich (20).
Saporosus (7. sapore plenus) smeckig
(V). sehmackig, v/g. ge-sehm. (15). wol-
smeckende (18), -smecken (21), -smacken
(5), -sehmeekiek (4), -smechig (23),
-smeckaftich (22). wole smeckieht (17).
*Sap-, saph- (20) -orus smak- (132),
smack- (20), schmaek- (110), sehmeek
(66 &c.) -ende.
*Saposus ve. Sapidus.
*Sapum v. Sapa.
*Sapha gall. jate (122).
*Saphana v. Sapo.
*Saphinus &oc. v. Sabina.
*Saphirum saffirfarb (75).
(68. cf. sq.).
Saphy-, sapphy-, saffi-rus ein edel-
steyn o. glaf5 (8), -gestein genant saphyr
(110). Ad. nd. saph-ir, -ere (133). saff-yr
75), -ijr (132). saphijr ein kostlieh steyn
132). edelsteim me. lo., glas me. corr. (9).
eyn struch glas (23).
Saphon v. Siphar. Safo.
ein glaf
512 BAR
Saphorium /. atrium templi (141, Br.).
der kercken buyek of middel (147).
*Saphorus v. Saporus.
*Sara (cf. sar-ta, -ateecta; anders
Gl. m. &e.) dach (D &e.).
Saraba-ita, -yca (b»), -ides (v. va-
gatores 6 siuiventes 136), -tae (pl. Kia.),
-ritae (Ki^.) chamarsidilum (chomarsi-
dillun)? selidara (-itarum Gf.). eyn bose
monich (5b).
Sar-aballum (8. Br, Gl. m), -abel-
]um (9, 11, 147), -rabara 7 -rabelum
(122), -aballa, -abala, -abella (19, 68,
Gf.), £ -barus (7. braea 15), -rabra (Sum.)
-rabrae -rabarree (pl. Gl. m.), -abarus
(28, 109), -abara (136), -abarae (:.
braeeae lingin persarum sic 94), zarab-
ara (74), -olla 4 -ulla (Gl. m.), serabul-a
(/b. -um (74) pein-garauui 7 -refta
(Gt.). pruch (74). bróeh (Sum.). nydder-
(8, 9), neder- (28) -kleyt; 7 bruch
saraba-rus; bracze 4 broke ryme -lla
(23). brük (109). dekene (11). deckel;
lingwa, caldeorum dc. £ tybie £ hufft
(19). sehenen ind beyne der luyde (14:7).
gall. braie, sarrab-ellum, esclavine
-ara (122). zarabara weyteDklayde (74).
*Sarabum Joh. brod (Ki?. Mrg.).
Sarae- v. Sarrace-,
*Saracile v. Sarcilis.
*Sa- v. Se-racium.
*Sar-amantica (23), -emancia (15),
-mancia, -mantiea (1) -eimatiea (22)
(aus sarcina »« mantieca?) wat- (1, 23),
was- (22), wot- (17) -saek.
*Sara- v. Sar-mentum.
*Saranula reychtum (74).
Sarapia v. Panera.
*Sarapons (cw. im westrania) sar-
purck (74).
*Sararium (locus vbi plante dic. sunt
euulse; cf. savritorium Gl. m.) ried (75).
*Saratecta, sara-,sarci-,sarta-teetor,
-teetus, sarti- (7. q. arvchi-) -tector (Gf.)
(aus sarta tecta) dechari (Gf.). hd. nd.
decker. Ad. d. vff dem dach (75); dach-,
nd. dac-decker. stop-ffer (110), -per (68,
132). lapper (132. »« sartor). werck-
meister (74).
*Sara-, sar-, sarta-teecta (cf. prc.)
Ad. nd. deck-unge, -inge. deg- (21), dóck-
(67) -unge. kicehotaz thah (Gf. cf. sar-
cire). tach vnd gemach (126, V. a. 1618.
cf. nhd. dach und gefach). ags. gifoeg-
nissae (94), gefegnessi (136).
Sara-, sarta-tectum, sartheetum
(9) Ad. besserunge (17), dach-b. (9),
deckung Z pecum tecti (69, 134, wie
-tecta 66. &e.); deck-unge £ -sel (20).
em neu- (1103), ernu- (110b), vernu- (68)
-werung von alten dachen (110), eines
alten tacheB (68). ein ver-nyonge Z
makinge 7 deckinge van alten dachen
(132). dach flicken (8).
*Sarburra v. Saburra.
AS (cf. sarra; anders G1. m.) saghe
(29).
Sarcasmieus v. Ridieulosus.
Sareia 7. superfluwm carnis incremen-
tum, quo vltra modum corpora saginan-
tur (Br., anders Gl. m. A. v. cf. sarc-oma,
-osis; -os 7 -ian gr. i. caro lat. mr.
ewicheit(11) ewickeyd(19). vetheit (20).
Sar-cilis (Gl. m.), -eiles (104), -cile,
-acile 7 -raciles (pl.Gt.), -racile (Sum.)
SAR
lodin de lana (104). lod-e (Sum.), p/. -un
(Gf.. tunio- (120), tunih- (Gf.) -laehen
(cf. pluri-ma, -na). phaiti (7. laneus
panneus 121). pfaitel ; feitidi ; fetidiu (Gt.).
*Sarcilium(herba,ausehaerephyllon?
serpillum? cf. sarminea) kerbel (20).
*Sarcimatiea v. Saramantica.
Sarci-, sarticmen, -mentum (r7.
peeies 7 £. q. dependet de fimbria 15,
cetha 4. cf. seeda, seta, eeda Gl. m. 2,
319. cf. sarci-lis, -num) lappe, fleck,
zotten (75). zot an dem klayde (74).
zot 4 lapp (6, 76). ezotte (3). zad- (5),
za- (11), eze- (4) -del. lode (3, 17, 74).
zuhawen tuch (74). sni- (12), schni- (18),
snu- (17) -tzel. sniezelgin; schroet ; sni-
derwerek (20). sehrod-e (18, 23), -unghe
(19), -erie (11). seratele (22). suyd-unghe
(19), -inge (11). nee- (68), ney- (110, 132)
-ung. neynghe (132). newegezug (7).
Sareina (Zn galíco dicitur pondus dc.
76. ?£. saec- 4 sag-ina 75, sarciuneula
& moles 1) Ad. purde, purd (1), purdin
4 tragrefe 4 sawme (74), binde (5. of.
sarroma), last, ledi (95), wat-, waet-
(10), waut- (16), wot-sack. watzae (13).
meise (Sum.). botschore (Das.) ein com-
paet o. kalb (125). nd. borde.
Sareinare besweren 7 laden (20).
vff- (19), op- (11) -l. lasten (110 &e.).
Sarecinator (7. sartor) neyer (110,
152). bletzer (126). seroder (109).
Sarcinatrix burdehut- (8 sim.), nát-
(111), bütz- (126) -eriu.
Sarecinatum «gs. gi-, ge-siuuid (94,
136).
Sarci-nula, -nilia (8), -nunela, gew.
-uneula (Br. &e.) burdel-in (8), -eyn (9).
klein burden (110). bürde-, ^ pütsche-,
plünder-lin (126). hd. nd. wat-, was- 92)
-sack. Ad. wait, wot-sack, -sag.
*Sarcinum sny- (132), ^d. schny-tzel.
*Sar- v. Saec-ciperium (»« sarcina ?).
Sare-, sart-ire Ad. nd. sehro-, sro-
(21), beschro- (19), md. scro-, sera-,
den. sehróten (1, Sm. 3, 520). schro-dern
(11), -ten £7 bessern 7 wider machen (9).
nehin o. srotin (8). hd. ne-wen (1), -en,
-hen. náen (134). neyen (110, 132). suen
(10). siuuen (Gf). hd. sniden. sehniden
als die schnider thun (75). klaider sney-
den (1). bescheren (19). bützen (126).
cehon (141. cf. Gf. b, 584)
Sarciteet-or, -us v. Sarateetor.
Sarciuncula v. Sarcinula.
Sareocolla nd. boreuuort (Sun.). hartz
von ettliehen bawmen (74). fleischbein
&c. (gummi Ki.).
*Sarcocopus, sarto-eopus, -ecupus
(11) (cf. artocopus) Zd. nd. kreppel.
*Sareoismos v. Sareosmus.
*Sarcolamina (aus sareulus«seca-
mina) ascrota (Sm. 3, 521. Gf. 6, 579).
Sarco- 4 artho- (75). gew. sarto-,
sartho-, sertho- (229), saero- (136),
Soro- (q. v.) -phagus, -fagus, -phagum,
-fagum (136) hd. sax-ieh (1), -ch (9, Gt.),
-ck, -g. ein toten- (66, 75, 134), totten-
(68, 70), todten- (69), toden- (67), doten-
(110, 134), doden- (23, 132, 147) -sarch
(68, 75), -sarck (59, 147), -sargk (66, 70),
) -Ssarg (67), -sarchstein (1105), -sarckstein
(132), -scharstein (1102), -stogk (23).
saarck (Z4 tumba 225) ein leieh- (4,
Stieler), sarck- (147) -steyn.
SAR
Sareo- (sí.sarca-), sarcoi- 4 sarehai-
(141), saero- (a/ph. sarco- 76) -smus,
-smos (141, Br.) (Z. hostilis derésio) ain
falseher lach (76).
*Saretor v. Sartor.
Sarc-, sart-ulare Ld. nu-, nd. no-
ppen. vf-graben (68), -getten (110). vyf-
grauen (132).
Sareulatis gigraponum (141).
Sar-eulus, se/íner -culum, -tulus,
-tulum (9), -talum (5), sureulu-s (63),
-m (94) (cf. sar-tinus, -pa, erpica,
faleastrum) i1et- (Sum. Gf, get- (49,
93, 121, Gf.), geth- (-eulum '), gett- (15),
geyt- (13), gede- (10), ged- (12, 20),
ge- (Fr. 2, 429), grab- 4 nopp- (0)
nop- (11), nup- (19), rut- (64), lat- (Gf.
2, 166) -isarn sem. (Gf.), -yseren (11),
-eysern (20), -isin (121), -ysen, -iBGen (13),
-eysen (12, Fr.) krum (110), wine- (8,
11), weyn- (3, 9, 4), schint- (76) -messer
(2. fermentum [s/. ferraum.?] ad. purgans
das segetes 16). grebel £ winhau (75).
spat (6 &e.. spatt 7 haubt (-eulus 1).
spo-te (9), -de (8, 17). Ad. nd. spade £
hepe. hep, earr. hap, hab (110). heppe (66
&e, -eculum 8, 9). hepp (63). hawe
(-tulum 9). owe (-talum 8). houwe £
rode (100). wiphel (sareulus Sum. VI)
spaadt o. wischer (68). vegmetz (132).
schufel (10, 17). eyde (17). ags. uuead-
hoc (94, 136).
*Sarchaismos v. Sareosmus.
Sard-a (11023, Br.), -ia (1105), -inaà
(942, 132, Br.) -inas (94), -inus (4 gi-
niseulas Hpt. 5 a«s genus piseieulo-
rum Br.? cf. geniscula), sandinas (136)
sard-ien (110, 132), -ijjn, sprot, plasken
(nl. 116). ags. hzerimc (942); he- (94, 136);
be- (sc Hpt. 5b) -ringas; sardas smeltas
(136).
*Sard- 4 ser-alia (cf. savdoa? aus
bardana?) wilde lattike (141).
Sardana (aus sardona bitere ?) ags.
butere (Gl. Aelfr.).
Sardinia (herba 141) ?2nsula € ciuitas,
(110 &e.) also genoempt (132).
*Sard-iola 7 -o (cf. -0a?) senkel (74.
cf. secale, sanieula).
*Sard-is (2. q. prec. Br.) -ius, -us
edelsteyn (8, 9). sardin (lap?s 1, 23).
*Sardo v. Sardiola.
fira louwer (11. »« eerdo!). uettre
(99).
Sardo-aà (143, Br, Ki.), -à herba £
-nia h. (143), -na £ -nia (110 &e.) (herba
amarissima) windiseher hanenfuf) (143).
sardona ein allerpitterskraut von des
plume wirt gall (74).
Sardonix ein kostlich. steyn (110,
(132). sardonix (1).
*Sardus (cZbus 136. cf. sardis) leyste
(8, 9). ain laist(76). sordius leest (11, 19).
*Sarectum (cf. carectum. sarex.)
sah-eraeh (104), -ar (121), -ir (127), -er.
(Gt.).
*Saremancia v. Saramantiea.
*Sar-ex, -ix (104, 141, Gf.) (cf. earex)
sah-ir (104), -er 4 -arahi (Gf.).
Sarga en humpler in synre konst(147).
Sarga (7 vestido cf. Dz. Wtb. 303)
róc (Gf.).
*Sargillum(cf. sagillum, »« sarcire?)
schrot- (76), scrot- (9), srot- (8), snide-
(17) -sehere.
SAR
Sargus (piscis) sarg- 4 geif-brachf3-
men (140).
*Sarieus (cf. saritus ?. laxatus 4 de-
structus Br.)?. murus destructus (122). muyr
die vervallen of verdorven is (147).
*Sario (sonst prs. von sarire) gintege
(? Gf. 4, 220). salmling (piscis, a£, fario
Ki.).
Sar-ire (Br. &c.), -rire Ad. reyn machen.
nd. reyne maken. Ad. ve-, fe-, se- (8),
sa- (9) -gen (2« serra); geden, getten
(49), besniden (8, 9), vmgraben (110),
rodden Z haeken (100). spaden (132).
wieden 7 noppen (108).
Sarissa helm (11). h.-acks (20). glán
135).
à s Bariva v. Sarminea.
*Sarix v. Sarex.
*Sarmancia v. Saramantiea.
*Sarmátiea (cf. sq.?) ghemenget mel
salue arezdey (29).
*Sarmataeula v. Pharmacopola.
Sar-, 4 sara- (68, 74, 15) -mentum (7.
squiline 75, ramus 49) reb (1). abschn-
aydt (74), -itz von den reben (91). vn-
nutze durre zweig 4 abschnit der baum
(15 . snydeline (100, Gf£.). snoyels van den
boumen (132). sehelet von den baumen
(110). geásche (Ki*.). lese (8), leze (9)
holez (wetter. les-h.). eyn lesthe hulez
(17). brem (49). pl. scheita; asnita uuina-
repono szm.; sneitaha 4 a-, ab-snu. (Gf.).
gerásp (128). gráschp, rábgrásch (Hen.).
aserota (Sm. 3, 521).
*Sar-minea(11), -minia, -mina (Sum. 1),
-vina (41), -iva (85), -cilium (q. v.) (cf.
sacrepia, serpillum) keruela (131, Sum.).
wilde k. (131). w. kurbeln (17). uuild-iu
kervela 7 -u zerwla (Gt.). wildeheruella
L^ VI. cheruille (104). wilt kerve-1l
Sum, II), -le (47). w. kenele (85). veld
quenela (87).
| *Sar-on, -tion (7. princeps nemorum)
| waltfurste (74).
| X *Sarosa comm. (i. seurrus &oc.) wijn-
boeve, boevynne (147).
Sa-, 4 si- (147, Gl. m.), su- (55) -rpa
| (é&. erpica, sareulu-s, -m) Ad. eg-ede (5),
| -de (68), -e; eyge (18), eyde (3, 17, 4),
wine messer sm.; nup- (19), ait- (6),
gett- (75) -ysen; ged eysern (20); grebel
m nd. nopyseren, eghede, clutenegge
132). ghede of wyede reitscap (14).
| *Sarp-are (19), -ere, -opio psi (20)
nu- (19), no- (11, 20) -ppen. geden (20).
*Sa- v. Se-rpillum.
*Sarpopio v. Sarpare.
Sarptus genoppet (li).
*Sarpulum v. Serpillum.
Sarr-a, 7 -ula (141) saghe holt mede
to snijden of anders (147). sege (19).
zage (ll).
*Sarrab-ara, -ra, -arra &oc. v. Sara-
ballum.
Sarracenieus heydensche (19).
Sarracenus heyd-an (93), -en (1l,
19, 20). sarrac-yen (20), -ener (5^). dat-
ten (20. aus tatar?).
*Sarraciles v. Sarcilis.
Sar-racum, -aecum, -ratum (:4),
-tagus (76), serratum (93) (cf. carpen-
tum, moniea) wagen (93). eim hangen-
der w. (110). holtz-, steyn- wag (111),
-wagen £ bare o. grof)schiffe (74). koorde-,
korte-, kruy-wagen (Kil). block-w. (147). |
DrereNBACH. GLOSSARIUM.
SAT
*Sarranus purpursceh (147).
Sarrare saghen (141).
*Sarrator seeger (19).
*Sarrire (cf. serrare) segen (19).
Sarrire v. Sarire.
*Sarr- 4 saart-ire wutiglich schreyen
(14).
Sarritio gettung (91).
*Sarro-chium |Gf.), -ecium &o. (Gl. m.)
v, Paludamentum.
*Sarroma (cf. sarcina) binde (117).
*Sarrula v. Sarra.
Sar- v. Sal-saparilla.
*Sart-a, -e (75) (£. q. sartor abscindit
de panno 9 sim.; veparatio tecti cf. sav-
a, -atecta) hd. daeh. nd. dake, dack.
ab-snit (74), -sehnit der scehnyder (75).
gesnyten (9). sned (8) senichzel (19).
schrode (10). ein schroten £ ein seilbant
(3. wetter. selben f.; formell vgl. Fr. 2,
144b, 260€). abschrot (4, 67, 74, 76) von
tuch; daeh 7 dachdeckung (14).
Sartago(cf assarium) phanna; rost-
panna (141), 4 briu-phanne (Gt). Ad. panne.
ein groz (b), gruf (lI'O, grof, SO
(133), groisse (132), nd. grote Ad. md.
panne, Ad. phanne, phann, pfaune. ein
brav phan (3); brew- (9, 4), breu- £ rost-
75), bruwe- (19), bru- (6, &), ro- (1),
braet- (20), ags. bredi- (94), breiti- (136)
-panne sZm., -pan (7), ags. -pannae (94),
-bannae (136). eyn ysene rosch pfan (65).
breukessel (75). brouketel (11). schoffen
(125).
*Sartagus v. Sarracum.
*Sartalum v. Sareulus.
*Sartate ags. smylt (942).
Sar-, sarta- v. Sara-tecta.
*Sartimen v. Sarcimen.
*Sartina sehnyder- (64b), schneider-
(64€, 74) -gaden, -laden (649).
*Sartinus (cf. sareulus) hepe (18).
*Sartion v. Saron.
*Sartire v. Sarcire.
*Sarto v. Carue.
*Sarto-copus, -eupus v. Sareocopus.
Sar-, sare- (109, 111) -tor, Ó/ssw.
-torius Ad. snider, gewand-sn. (93);
snei- (1), sehnei-, schmni-, nd. scro-der.
karsthans (126). cleder-snidere 4 -nayere;
hantsittere (108).
Sartoria schneiderwerck (74). schroe-
derscap (147).
Sartorium Ad. snider- scm., sehrod-
(B) nd. seroder-, sereder- (22) -stede,
hd. -stad sim. schneiderstat (74). schni-
der werekstat (75).
Sartrix Ad. snider-in, -fbe (18), -schin
(133), -scehe (132); scehni-, sehnei-derin;
sehniderschen (66, 151, 152), neerin (68).
nd. scroder-schy (23), -inne (109).
*Sartul- v. Sareul-.
Sartum (Gl. wu.) rot (100). roede (99).
*Sartum (cf. sareculum s?m.) eyn
cleyne spade (23). cambr. rascl (Zeuss).
*Sarva lebra (1315. sf. sarna lepra).
*Sarvina v. Sarminea.
*Sarus (piscis, «aus seaurus?) isal
(Gf.). sal (s7).
Sat genuog (16).
"Fata (v. seges, semen, nouale 15) hd.|
SAT 513
nd. sat. zat also man zát (93). Ad. sath,
sadt, sayt, saut (67, 76), sote (4), saunge
(9), samen veldt (75).
Satag-ere, -are Ad. nd. arbeyden.
hd. arbeiten, weyslich a. (9), synnelich
erbeyten (8); erbe-ten (4), -den; besor-
gen (68, 110), snellich tun (9). hd. genug,
gnuek (5), genoich (17), genuch, genoch
don, dun, Ad. thun.
*Satagius (sí. -geus) v. Ardelio.
*Satago v. Sperentilla.
Sathanas vnser widersach der tufel
(65).
Sathanice festiuitates (var. sg. -ca
-tas) tufelsch wirtsehaff et fiunt in car-
nispriueo (65).
*Sathanisare teufflischleben (74).
*Satarium, herba stataria sewfen-
chel, himmeldill, haar-strang, -starck
(143).
*Satas teuffel (74).
Satelles (7. spieulator Gf.) lehen-
(17), len- (23), der vnder- (125) -man.
schilt-knet (49), -fessel (74), -faBer (10).
schint-feBel (12), -vibel (13). swert-de-
gen (V, Gf.), -kneeht (10, 12), -kneych
(18). quaet (20), gwardi- (126) -knecht.
füyDBgenger (19). ruter (147). vuet-r. (11).
trab- (88), brig- (9), scehari- (88, 110),
-ant. boeue (132). zeug der peinlieheit
(74). ein karnuffel (ém Kartenspiele). seffo
(Gr. 6, 169). f
Satellitium schariant-schafft (132),
-schop (109). schiltfesselgesellschafft (74).
ruter-y, -werck, -loyn of tzolt (141).
*Satere (sé. scatere) wallen (121).
*Saterigeus v. Ignis sacer.
Satiare Ad. say- (19), se- (5), see-
(20), nd. sa-den. hd. sat, sayt machen.
nd. sad maken. hd. set-en (9), -igen;
sed-igen (18), -egin (8, 21); satten (75),
fullen (69), er-£. (75, 110).
*Satiator seder (20).
Satie-tas, 4 -s (88) Ad. sate-, seti-,
sede-, satt- (7), voll- (76) -keit; saydic-
keyd (19), satheit, sattmachung (68),
ersettigung (88, 110). sadi-cheit (23),
-nge (132). mafleydigkeit (126) genug-
sam Z file (88).
Sa-tio, -ecio, -ceo (76) sed- (8, 90),
se- (2, 9), see- (64, 68), sey- (110) -unge.
zeg- (11) se- (132) -inge. saet (20).
Sationalis sayelick (147).
*Sationator (2. magus;
vorkundiger (bb).
Sat-yra, -ira (v. seutella, diuinatio,
carmen reprehensorium dc. cf. satura)
hd. straff-ung, -red (91). bespottung o.
geschrifft davon (110). berispinge (132).
Schelt-, straff-gedicht; messerschussel
(74). eyn schotel (23).
Sati-, satu- (q. v.) -rieus straffer
(12). schelten vnd strasdichter (sec 93).
scheyder £ derZsor (23). bijser £ beris-
per (132).
Saty-, sati-, satu- (16, $5) -rion,
-rium (16, 85), -ron (3, 4, 76) herba quam
vulgus stincum vocant (141. a. d. D.;
cf. stincus Gl. m.?); £. stapistus (175.
cf. priapismus), spergula (q. v. 74),
testiceulus vulpis (153), leporina £
aphrodisia (73). standel- (12, 47, &Gt.),
hd. standil- (16), stendel-, sendel- (Ki2.),
7 stend- (74), natar- (141) Ad. -wurtz,
S 65
: sagus ?)
514 SAT
-wortz, -kraut (73), nd. -wort. standt- £
rag- (73), geil- (Ki.) -wurtz. stant- (sa-
tur-ion, -eya); scant- (satyrion) -wort
(85). knabenkraut 7? margen drehern
(73). stinka (Gt.). mene-st. (101). stinch-a
(87), -el (satyrium 85). hasenkullen (109).
Satirus weyssag (cf. sago), elaffer,
verspotter; got der welde (74).
Satyrum (acc.?) (cf. silenus) uualt-
schrate (Gt.).
*Satirus (4. vermis volams 16 &e. cf.
saturiasses) golsen (7. q. ge-, gó-lse
eulex cf. BM. 498), vig. wurner (s£. bur-
ner? 75) eyn hus-berner (28), -barner
(11).
Satis hd. ge-nuog, -nug, -nung (7),
-nuneke (19). ge-noich (18, 132), -noech
(11). gnug (6, 8. 23). hd. gnu-gk, -ck (5),
-ge (133), -ng (11); adv.? sat, sadt, sayt
(5). nd. noeh (229). gnoch (22, 23).
*Satis sbsi. seung (91).
Satisdare pnug geben (6).
Satisdatio Ad. gnuck-, genuch- (18),
gnung- (17) -gebunge; genung gegebunge
(Y), gnug gebin (21). nd. genoghinge,
genoch gheuinge. sicher-heit (8), -keit (9).
Satisfacere hd. gnug-, hd. gnuck.,
genuch-don szm. genunge dune (152). vol-
tun (9), -doen (132).
Satisfaetio gnug-dun (21), -thun (65,
75). genug tat (1). bezalung (65).
Satius ge-nuch (5), -nonck (21). ynock
(18). sattlieh (1).
Sator Ad. sew-, seh-, se- (74), seg-
(983, v6), nd. sey-er. ein stern (74).
*Satrael v. Luciper.
Satrap-a, -as (74) (2« satelles) Ad.
nd. lant-her, Ad. -herre, -here. stadt-
helder 7 sceholtz (132), -halter o. anwalt
(110). leen- (17), glenen- (55. 2« glen ),
raet- (20) -man. schintfessel 7 scheffener
(11). pl. mechtige leut (75). dischdiener,
truehseD; teuffel (74). ruter (147).
*Satrepia v. Sacrepia.
*Satrix (anders Gl. m.) segersch (23).
Satum saat (68). acker sÓt (25). (men-
sura) sat- 2 stath-ala; scefil fol (edo halb
mutti Gf.). aldir halpschefil (9). imi (93).
statum ander halp schifil (8). tria sata
dru viertal (65).
Satur (cf. saturus) hd. nd. sat (b).
hd. sath, satt, sait, sayd (19), vol, gnung
(17).
Sat-ura, -yra (q.v.) sat (bb). eyn
schussel. von vffgehufter spyse (110b),
vol spyfà (1102). eyn schottel vol vpge-
houffte spijb (132).
Saturare Ad. nd. sed-, sedd- (1), set-
(8) gen. seten (9). satten (75). seeden
(20). saeden (19). zaden (11). Ad. satt
machen sZm. fulen (1, V). er-f. (15),
-fillen (76). wigen (100).
*Satur-assis v. -iasses.
Saturatus ge-sediget (23), -zadet (11).
Satur-eiaà (Br. &e.), -ica, -eia, -eya,
-egia (3, 17, 47), -ea (111), -ia (23), -gia
(3, 4), -iana (87, 146), 2 -itia 7 satutia
(74), seaturegia (86) (7. eunila 7 thym-
brus 73, mellifolium 75, dipta-mus 75^,
-nnus 752, serpillum 86, Gf. cf. saere-
pia) quenu- sm. (Gf.), quoni- (121), cone-
(86, Gf.), chene- (117), ehone- (105) -la.
quénil (Sum.). gart-come (85), -kime
SAN
(47), -chol, -kole, -kolle (5o. czybr
4), -kumel, -kol, -enkol, -hag (74), -hà
(8), -haim (75), -kerse (23), -lerseh (1. s£.
-kersch? cf. góckerleskraut boh. gadray
satureia hortensis Nmn.?). garten, Mrg.
gerten (5b). garten- 7 wibel-hisop (126). |
g.-kref (74, -egia 17), -kirse (-eia 1T),
-kerse (5), -kurf) (6) -kresch (1), -kirbeln
(21). keruele (105). pfaffer krawt (4).
pheffer-kraut (3), -krut (87). ysopp 7
regenwurtz (74). veldispen (775). vàris
(93). satur-ey (91, 123, 126), -ian (87, 146),
-an (111), n/. -eye, cuele, hoffkun, loch-
tekool (116). stata (eut. 12). scinken
(-eia 47. cf. satyrion). gekune (? 19).
*Satur-iasses, -assis (Sm. 3, 280) (cf.
satirus, siro) siuro (Sm., Gf. 6, 273).
*Satur-iea v. -cia.
*Saturieus (cf. satir.) quaet clappich
(11). bose eleffesche (19).
Saturitas hd. sede-, sate- (8), satig-
(9) -keit; sat-, saed- (20), nd. zat- heit.
sedinge (23). sadicheit (132).
*Satur-itia v. -cia.
Saturninus (7« satum) sadesaem (20).
Saturnus, jupiter &ec. planeten (1).
daz sint die namen der pl. (55).
*Saturus (:sat-ur, -yrus) Ad. nd. sat
(1, 18, 23), vol. saet (20). sayt (5). sete
(21). vul (22). quaet clapper (11) eyn
bose kleffer (19).
*Satutia v. Saturcia.
Sauciare hd. wu-, v?bu- (1), hd. nd.
wo -nden.
Sauciatus hd. gewun-det (68), -digt
(9), -t; gewont (133, 152).
Sau-eius, -xius, -tinus (9) wond-ich
(5,22), Ad. -echt. Ad. wunt, vir-w. S ge-w.
(70), wund, wont (67, 132, 152), ge-w.
(132), -wundet. ge- (7), ver- (6) -wondet.
wund-echter (74), -iger (9).
*Sau- v. Sag-mentum.
*Sauin-a, -us v. Sabina.
Saum-a, -us v. Sabina. Sagma.
Sau- v. Sag-marius.
*Saumeus v. Sabina.
Saur-a, -amole (74. hybrid) moll (14).
mol (93). sehlang (15).
*Saur-ia, -ea (aus stiria »« sanna?)
eyn nasen drop (17). nase droppe (8).
naze troffe (9).
*Sausio (cf. suasia) rot (8).
*Sausor (st. suasor, cf. prc.) reter (8).
*Sautinus v. Saucius.
*Sautus sowt, gewicht, purdin (74).
*Sauu-as, -ina v. Sabina.
*Sauxius v. Saucius.
*Saxa (v. mons 16. cf. saxus) ein stein-
berg (4).
Sax-atilis, 7 -arius (93, 76), -ilis (11),
7 -illis (V. Hamb.), -tilis (a/ph. -atilis 152)
(ein visch 63, herba Gt. cf. papatilis, jul-
ligo) hd.nd. steyn-, Ad. stain-peiz (2, Gt.),
-peiD (74), beif$ (1, 70, 134), -beys (9, 4),
hd. -biB, -bisBe (18), -bys (62), -beisken
(8), -biter (23), -butte (22). brechsam
(75). bresé (11). brosen (6). brof hay
(0). grun-laiche 7 -zille (104), -til (Anz.
8, 98), -dele (Gt.). tormtube (columba
125. cf. saxaroli Gl. m.). sartanel; saxil-
lis bresme (V. Hamb.).
*Saxenum (cf. sq.) steyn-en (5, 151
&c.), -ne (291), -ung (18), -werek (68).
stenen (25).
SCA
Saxeum stein-werck (132), -huff o.
felb (110). stainin (134 sZm.).
Sax-eus, -ius(65), -ieus (16), -igenus
(9 &c.), -igine (9), -igenosus (19) stain-
eihter, -eger, -ein (74). stein-necht (19),
-etht (20) -en (8, 9). ruezet (8). hart
(110 &e.).
Saxifer steyn-trager (9), -dreger(8).
Saxifera steyn trag (9).
Saxifr-aga , -ega (123), -iga (105),
-ica (87) d. nd. steyn-bickel, -bick (22),
hd. -brecha 7 -wurz (Gf), -wrze (105),
-big (17), -bigk (21), -bock (18) -breche,
-brech, -brecher (9, 7. latomus 75),
-houwer (68, 132). steenbreke (85). bibe-
nel (123), -rnel (64). beherkraut (125).
*Saxifragium stein brech (9).
Saxifragus d. steyn-bickel, -precher
(14).
*Saxifr-ega, -iga, -ica v. -aga.
*Saxig-enosus, -enus, -ine v. Saxeus,
*Saxil-is, -lis v. Saxactilis.
*Saxire (»« saxum? anders
v. Sancire.
Sax-o, 4 -onus 7 -onieus (110) ein
sasse (23, 132), saDe (5), sasDe (18),
saefe (20), saD (17), sax (76), Ad. sach-se,
-S8e, -S, -D, -e (9 &c.). einer vf) sachsen
(110).
Saxonia hd. nd. sassen-, sasse- (225),
hd. saben-, sasen- (1T), sachsen-, saeh-
ssen- (70, 75), sachDen- (69), saschsen-
(6), sax- (16), saxonien- (55) -lant. saxen
(1).
Saxoni-cum, -us (19) (of. saxo)
sassech (22b). sasyck (19).
Saxosus Ad. steyn-ich, -ig, -icht,
-echt, -achtich (68, 132). steni-g (6),
-ch (22). schini (se 38). volle steyn (17).
*Saxtilis v. Saxatilis.
Saxum Ad. nd. steyn. st.-wag (8),
-roeze (20), -fels (15).. hart st.-wacke (Z0).
groz st. (93). felse (Y). felB (v6, 110).
stien (11). sten (22).
Sax-us, -a (Ki. voc. germ.; anders
Gl. m.) ein kleiner dolch; sa, de- Z to-
sack (Kia.).
*Seab-a, -ra,4 -rum (75) (énstr. plan-
andi, -endi 15; amders G1. m.) hd. schabe,
schab, schaib (6). »d. scaue (22), schoue
(23). -ba pawm schab (m cuna); -bra
(carpentari) sch.-p. (1). poum-schab;
perseheit (75).
*Seaballum (untersch.von seabellum)
schemel (69, 134).
*Seab-ar 7 -iosus (cf. -er) gryut (10).
*Seabare v. Seobare.
*Scabel v. Seaber.
*Scabellar-ia 7 -es res ding die da
zu dem schemmel gehoren vnder die
fuf) (65).
Sca-, sta- (v. pila), scal- (94) -bel-
lum (£4. sceammnellum 75, 76. cf. seal
pellum) Ad. nd. schemel. banck C
fuD-b. (110). eyn yseren schabe (18)
scrotmezzer (Gf.). ags. bredisern (94, 136).
Seab-er, -iosus adj. hd. grin-t (12),
-dig, -deebt (8), -det (6), -nieht w
-tig (67), -tieh, -tticht (66), -ticht (152),
-techt (17)s rudihe (100); schebi-g (T4
110, 126), -cht (4). schifferig 7 schrun-
dechtig (126). rauch 7 vnglat (Das.).
-josus vol grund (68), schorffs (132).
Gl. m.)
SCA
sere also schorffachtich (225). -er schorff-
aehtig (68). sehorpachtieh (132).
Seabe-r, -1(92) sóst. (instr. quo pur-
gatur pes equi Br. sim. cf. Seabies)
hd. hueff- (1, 753), huff.sehab (1), -seharb
(75), -messer; schnit-m. der schmid (15).
veg-m. (110), -metz (132). hoff-schaue (22),
-seuue (23). rawm-, einmal verdruckt ram-
eysen (74).
*Seabera raude, grindt (74).
Seabere (i. fricare, gratare 152. cf.
seabire) Ad. krau-, kra-, kro-, nd. clou-,
elau-, clo-wen. grint elubin (8), klawben
(9). hd. kra-, Pu (6) -tzen; iuechon
(141), iueken, iücken (151), schaben (1,
17), reiben (76), sehneiteln (75). schrob-
ben (132).
*Seab-ereus, -reus (7. vetustus dc.
Br. -rius (74) vberalter (74). über ald
(19). ouer-alt (20), -aelt (11).
*Seab-eus, -ro roD-wurm, -wibel (74).
*Seab-ia, -iola, -iecula, -us g. -ei,
-ritudo (/z. seantus &oc.) grynt, ruyt,
schorft (147).
*Seabiatrix srindt-büesserin, varr.
-busserin, -bursterin (75), -puDerin (74).
Seabidus Ad. grin-dich, -nich (18),
-dieht (4), -tieh (9); grundig (68), sche-
bieh 7 kretzig (110), rydig (76). rud-ich
(11) -eeh (20). schurfetht (20). schorff
(132). scoruich (11). iuckiger (74).
Seab-ies, 4 -er (15) (cf. glab-ra, -or
&oc.) hd. nd. grint. hd. grind. gr. am
lyb, vig. ruden 27. labes; schebigkeit
(15). grund (68). rud-a (93), -e (11, 110),
-keit (17, 65), -igkait 4 scho-, sche-
bigkait (65 varr.). raude 4 schewikeit
(88). swaeze (cf. swarte?), ruede, plag,
schurff (20). scorff (12). schorf-f (93, 132), |
-t (11). iuhh- 7 luch-ido (Gf.).
Seabieeula v. Scabia.
*Seabilarium (aws seutularius; cf.
seabolarius Gl. m.?) schiltknecht (23).
*Seabina v. Sabina.
Sea-, sa- (alph. sea- 151) -binus
sehep-fe (9, 4), -pen (23), -en (22). Ad.
seheff-in, -en, -e (17), -ul (93); schiffe
(18, 91), scefen (12), schoppf (£) ainer
des rats (1), schepphamer (sc 71. st. sch.
ainer...), scophe (3), schoffe 7 vrteiler
(14), schópf (46), zunfft-, zuonft- (64),
zinf)- (74) -meyster, -meynster; stulsazzo
(141). nd. rad-man, -lude.
*Seabio (cf. seabro &oc.) wefl-, wefbp-
ennest (74).
Seabiola v. Seabia.
*Seabiones (cf. seabio) v. Crabro.
Seabiosa (cf. serpentaria, colubrina)
kneufworez (19). knauf- (12), scorf- (41,
85) -wort. schorwurtz (74). grind- (73, 872,
146), grint- (153), apostemen- (125 &e.),
pestemen- (73) -kraut, -krut. scabiosen
(73).
*Seabiositas v. Seabrositas.
Seabiosus (cf. scab-ar, -er, -idus,
glaber sm.) rivdiger (Sum. III).
*Seabire (f. seabere 9) grindeeht
werdin (8, 9). erauwen (8).
*Seabo (?. eabo, spado) gelubt pert,
ruyn (147).
*Seabo, g. -onis obent haws (9). obunt
huf) (8).
. *Seabo v. Crabro.
SCA
Seabolarius v. Seabilarium.
*Seabor rost (20).
*Seabra (cf. seaba) iohanti (? rost);
lohhahti 7 holaz (Gf. l, 592 sq.). prem,
schabeysen (74).
Seabra terra ein rauch hertes, var.
ruch hertz, erdtrich (64).
Seab-, 7 seap- (15) -redo reud-ich,
i -ung am leibe (75).
*Seabr-ellum v. -um.
Seabreus (cf. seabereus) ruefftich
(132). rostig (68).
Seabri-tia, -cia, -ties (/. rubigino-
sitas) rost 7 scherpfe (s8).
Seabritudo (Br.) rueffticheit (132).
rufigheit (68). ruyt (141).
*Seabrius v. Seabereus.
Seabro v. Crabro. Seabeus. Cabo.
Seabr-, seabi-ositas einer der da
ist grint o. schuppet uff dem heubt o.
sust an der hude (20).
Seabrosus grinniger (65). scópochter
(Sum. III).
*Seabr-um, 7 -ellum (141) (cf. seaba;
anders Ki. eyn schraff (11). loysern (23).
ischabe, panek-seh., krumpmesser (74).
schave (141).
*Seabueia (aus sealmeia? sambuca?
cf. sabucia?) eyn schale mey (nux ? mix ?
)
*Seabus v. Scabia.
*Sea-cea, -cia £ -tia 7 -ssa 4 -eeus
(Gl. m.), -tà, 4 -dea (175), -ba (69, 70,
134), stata (2), staca (141) (7. gips-um
74, -85 cf. nl. engl. Skàt frn. échasse Dz.
Wtb. 612. Gl. m. v. esehassa) Ad. stel-eze
3, 4), -tzen (1), -tz, -se (18); keltz (6).
nd. sthelte (23), stelle (22), stelte £ schaitze
(141).
*Seacabulum v. Seaeus.
*Seacare schaieken (147).
Scaearium schaffzagelbret (20).
Seaceus v. Seaca.
*Seacia (sí. seotia) skaten land (7).
*Seaeueelli v. Seara celli.
*Sea-eus, -tus, 7 -tabulum (3, 9, 23,
65, 15, 16), -cabulum (T, 71, 74), -tubu-
lum (18), -eherium (74) (4. ludus sea-
eorum 7:6, tessalorum 1. cf. spatabu-
lum) Ad. nd. schach-, schoch- (753), sehaf-
(8, 1), schaff- (18), zaff- (6) -stain (-eus
cum quibus in seatabulo luditur 65),
-zagel, -2agl (1), -tufele (23), -ezabel (9,
74, 76). eyn weysD cz. £ werffe tafel
(seaeus 18). sa- (93), scha- (74) -chzagel-
spil. schattauel (22). eyn. worffel taffel
(b), werff dafel (17), entwerfftauel (74),
worpp dofeln (21). das bret dar jn man
jm scehach zucht (seatabulum 65).
*Seadea v. Seaea.
Seafa v. Scapha.
Scaffa v. Seapha. Calamintha.
*Seafi- v. Staphy-sagria.
*Scafum v. Modius.
*Seaga (aus seafa) zull ein klein
schifflein (74).
*Seagurius v. Scaturigo.
Seala Ad.leiter, letter (125). nd. ley-,
le-, led-der, leddere. sprof) (110). trap
(110, 132). schale ein trinckgeschirre;
scal (74). seale (sunt calices de. ligno
facti 16 sim.) steyg-laiter (im. bello 91),
-zeug 4 stege (88).
SCA 515
Sealar-e, / -is 4 intersealare (74)
leiter 4 sprofe (20). spale, sproD, layter-
sprof, sprussel an einer laytern (74).
Seal-aria, -caria (?. auis qd. 76. st.
nauis) (v. subtraetiua 147) raub- (110),
roeff- (132) -schiff. rawberscehiffe (74).
roiffscheep (147).
*Sealaritas stigunge (20).
Sealb- (2« sealp-) v. Seab-ellum.
*Sealbrum v. Sealprum.
*Sealearia v. Sealaria.
*Sealeo (cf. seal-inus, -um, -us)
eyu wine drichter (11).
*Sealeula laitterlin (16).
*Sealidon v. Seandalum.
*Sealinegia v. Sealmeia.
*Sealinus (cf. scal-co, -um, -us)
wine drechter (8).
Sealinus (cf. sealmus) £. nauis £4 2.
ad quod m. allzgatur (Br... in den scheep
dair men die ryeme an vestet (141).
*Sealliu- v. Salui-stros.
*Seal-meia, -mia (74), -mea (23),
-inegia (22), scalm-erus (74), -e'a (1)
(genus. fistule) hd. nd. scha-, sca- (110b)
-Imey; sch.-pfeiff (110), -pijff (132). Ad.
schalm-eie (66), -eyen, -ye (67), -y (6,
76), -y pfyff (68). pfyff (1105). schameye
(151). eyn seal meyde (22).
Sealmus (7. ganponum 23) derihengst
o. nagel daran (126). ein ruder klaffen
(128. cf. palmula). harke (23). ags. doll
(942).
*Sealon v. Seandalum.
*Sealon-ia, -gia v. Aldonium.
*Scealpara (cf. scalprum) bursa (Gt.
9, 215). pursun £ tescila (-ris 131).
Sealpell-um, 7 -ulum (110), -a (pi.
Gf), seabellum (a/ph. sealp- 151) (7.
cultellus scriptoris, cf. seab-, scap-ellum)
hd. seab- (Gf.), sehabe-ysen. nd. schafft-,
scaff-ysern. ein ysen (6, 68), ysern (67,
133, 152) sehabe, schaib (6); yen (1102),
yDni (1105) sehab; eysern seabe (i151).
yseren schaue Z schrapmetz / schaeff-
metzgin (132). schabe (Y). sehab- (110),
schrib- (68) -messer. sceabe- (Gf.), serib-
(121, Gf.) -mezzer. (pL) snitamezrehs;
serotisarin (Gf). laDeysen (111). ags.
byris (136. byrs Somner, cf. Scalprum,
demnach nicht lat. cf. buris).
Sealpellus eyn sehabe messer (17).
spattel (91). lasseysen, lantzle, n4. vliem,
lancette (116).
Sea-, scha- (22^) -Ipere (7. gratare,
fricare) hd. krauwen,scaben (100),kratzen
(1, 76, 77), sich kr. (65). nd. clan-, clo-
wen, cleyen, crassen.
*Sealp-eus v. -ius.
*Sealpitatio krauwunge (20).
*Sealp-1us, -eus (instr. lágnamy 16. d.
runeina q. v. 74) ein schabe (3).
*Sealpix duzzil(at. 5, 237), cf. salpix?
düssel tuber (Pici.) ? ditzli eulter vena-
torius (25.) ?
Sealp-rum, -ium, -us, sealbrum
(94, 136) (7. zeltes sic 76) Ad. scrotisin
(104, 121, Gf), sehrot- (Sum., Das.), schroit-
(X), sehabe-, grubel-, var. gribel- (64),
ryff- (10), grab-ysen, sZm. firbissen
Cu coreum raditur sim. 16, von fürben).
snyte- (9), schabe- 7 werg- (125), schab-
(110, 116), scab- (49), schuster werck-
65 *
516 SCA
(75), auDzug o. w.- (91) -messer. »/. schaet-
mes, -ijser (116). schaue- (-um), holt-
(-us) -mesZ bickel (11). schaeffmetz (132).
bol- 7 grab-stickel; vÜbereiter (125).
bursa (Gf.). ags. byris (cf. scalpellum) Z
ut ali; dnaerà (136), utalithuear (sec
94) st. thuearax ?
Sealprum fartorum schaby en (125).
*Se. librarium seriptrael (125). mi.
schrijffmes, pennemesken (116).
*Se. materiarorum spulyfern (125).
Se. vitriariorum kressel (125).
*Sealp-, seal- (20) -trum (equorum)
strie- 7 stra-gel (20). schrage (11, 19.
cf. schrape).
Sealpurig o kretzigkeit, »/. ieuckte
crauwagie (116).
Sealpus (cf. sealus) ags. sceip £
ecplgl (Gl. Aelfr.). kese-korpp (19), -korf
(11).
*Sealui- (Gf.), salliu- (a/ph. se- 141),
scalliu- (131^) -stros scelli- (141), scelti-
(Gf.), scelle- (1315) -filz. Cf. Sm. 1, 530.
Scalfarius (pamnus Gl. m.)? ,scheller
für filz^ Fr. 2, 172» mag zufállig amn-
klingen.
*Sealula laiterlin (75).
*Sealum (7. elepsedra 175. cf. secaleo
&e.) ein weyn trichter (3, 4). wintrach-
ter (75).
*Sealus (v. sporta im qua casei por-
tantur 16. alph. seap- 68. aus qualus
cf. squalus; anders Gl.m.; cf. scalpus)
kef-korb (68), -karb (4), -korbel (752),
-kórblim (75b).
Seamn- gew. Seampn-.
Seamnellum v. Seabellum.
*Scamnifex v. Spurius.
Seamo-nia, -nea, stamonea (7.
elleborum Gf.) vrm. ?. q. Squam-inea,
-inia (110), -ina, -enia (76) (cf. diagryd-
ium, tithymallus) scamponie (Gf.).
sprine- (3, 13), spring- (10, 4), spyng-
(8, 19), stripffen- (73) -wurtz, -wurzel s2m.
*Seca-mpale v. -mpnale, -ndalis.
Seam-pnale, -nale, -nales (104),
-pale (9) (7. togal 75) panc-lachin (104),
-polster, wg. stulkuf (75). banck-
-laken (20, 23), -eleit (132), -eleid (68,
110), -laehen (19), Ad. -tuch, -duch,
-doieh (18), -pful (4). banchtueh (566).
bangduch (17). stul-laeh (6), -ach (7).
stege-drap (8), -reyf (9), cf. seandalis.
Seam-pnum, -num (7. baneus 75,
sedile, ecancellus 77) Ad. md. banck.
bang (V). panck (75).
*Seanaria v. Scandix.
*Seandal-e, v. -is (of. sq.;
Gl. m.).
Seandalia, g. -iorum (19) (Z. epzsco-
porum calciamenta, dc. 16. cf. sandalia)
syddel (19). scho (23). bischof schue (8).
romeschvhe (Sum.). ronscóha (121). rium-
scvoha (127).
*Seandal-is, -e (11) (cf. sca-mpnale,
-ndile, -nsile) eyn stygereyff (19). stege
reep (11).
*Seandalium v. Sandalum.
*Seandalizabilis scentlich (20).
."Seandalizalia (cf. seandalia 19)
zitten (11).
Seandali-zare, -sare hd. sd. schen-
den, vn-, an- (23) -eren. Ad. ergern,
v-sputten, -spotten; bose bilde, boef
anders
SCA
bild (76), bof bildung (T) geben; v'zorn ,
4 an reyn (17), vnreynen (9), irzurnen
(8, 9), lestern (20).
*Scandallum v. Sandalum.
Seanda-, seandu- (20) -losus ein
ergerlicher mensch (65). schen- 7 lester-
lich. (20).
Sea-ndalum, -lidon 7 -lon (76) Ad.nd. |(
schande. Ad. sehanndt (1), schand, schan
i laster (771), laester 7 schemunge (20),
erger- schadig- 7 boser- (63) -unge;
schosch (1), eyn bosse willen (21), bofe-
bilde. bose Ad. bilde, »d. belde.
*Seandapulum v. Sandapila.
*Seand-are v. -ere.
*Seand-ea, -ia (2. nauis stricta m
anteriori parte etin posteriori parte ampla
76) schiff forn enge hinden wit (5 szm.).
hochesschiffe (74).
Seand-ere, -are (147) Ad. md. sti-
gen, steygen (9, 21), climmen. Ad. uff-cl.
(20), -stigen, -geen (110). reppen (147 .
*Seandex v. Sandix.
Seandia (cf. seandea) sehe- (125),
schón- (114) -land.
*Seandiceus v. Sandicinus.
Seandile stegeraff (20).
Seandilia (sunt gradus) stant (23).
*Seandi-olum, -philia v. Sandapila.
*Scandire (vers?ficatoris D &e. ?. q.
Scand-ere Br. -isare 66 &ec.) vers-e, -en
(9) scand-eren (8), -iren (9). scanden (99).
stigen (8). schendern; vncherern; ergeren
(20. 2 seandalizare).
Sean-, 4 sear- (Fr. (cf. san-) -dix
7. herba seanaria, ac-ucia, -ula, -icula
(143). nadel- 2 schnabel-kórffel, -móhren
(143). venus-strahl (Fr.), -strehl (143).
*Seandria (herba, cf. sandira) rotich
85).
[NM seindala (Gt.). schindel (91,
110).
bris glockenblume (Ki.). 7.
orobanche (q. cf.) nl. smeereruyt; 2.
eampanula &ce. winde, wrange (116).
*Seandulosus v. Seandalosus.
*Seandulum sprofe 100).
*Scanee (cf. scandea?) scheffin (1).
*Seanon (7. stupor) anxt, gruwel &c.
(147).
Seansile (7. scabellum textoris dc. 16,
strepa sm.) tret-a (93), -stul 7 -schem-
mel (64) fextoris. dret- (7), tratt- (6),
fuf3- (75) -schemel (der weber 75). sch.
o. trettel £extor?s; staygrayff (74). steg-,
steyg- (132) -reiff (110 &e.), -raff (6).
sterrauff (10). stig- (93), steig- (74) -leder
(equi 93). stigeleytter (12). stutze (per
quod ascenditur 125)
Scansio vffstigung (68, 116). opelymm-
(132), scand- (99) -inge.
*Seansor clymmer, styger (147).
*Seansor (7. sírator Gl. m.; anarrhi-
echas) klippfisch (140).
*Seantinea harmseara (Gf. 4, 529).
Seantus v. Seabia.
*Seapa leed Z7 deckel (19). lit (11).
*Seapa v. Seapha.
*Seapellum schabe ysen (5^).
rin, eys.-schab, radiermesser (14).
*Seape-rda, -ndia v. Helcystinda.
*Seapestan diu mina (Sum. VI); cf.
eapisterium, mina?
eyse-
SCA
*Seapil-lus, -us (Gl. m.) scephil (121).
*Seapredo v. Seabredo.
*Scaprosus scÓpohter (at. 6, 410).
*Seaprum v. Ansarium.
(b RENE (cf. seapulum) stege reffe
3.
Seapula schul- Ad. -ter, -der, -dern
8), -tern (65, 75), nd. -dere (22). seuld-
er(23) -ur (94), -ra (136). scholder (132).
ahsala 7 uhsena (aGr.).
*Sceapula (7. sfuppa. 109 ; »« stipula?)
scheve (85, 109).
*Seapulamen (cf. seapulare) schepe-
ler (22).
*Scapulare (v5.) ain schappler an tuon
(16). scoapplen sieu£ monachz solent (6).
Scapulare halsuueri (Gf.). hd. md.
schep-, nd. sche-peler. schepp-elier (132), .
-ler (110 sém.). zepler (64€). schap-ular
(1), -elaris (11). strapeler (71). seappran
(93. cf. Sm. 3, 316).
Seapularis goller (91).
*Seapularium (vest/s Gl. m., Ki) Ad.
nd. schulder-, Ad. schulter- Ad. -bein,
nd. -knoken.
Seapulosus grof) von schulteren (68,
110). grois van sehulderen (132).
*Seapulum (/.strepa; langer prügel
Ki.; cf. seaptum. stapia.) stege- (4),
steg- (T4, 75, 76), stelge- (3) -reiff, -raiff
(74), -raf (76).
Seapus ein schulter (68, 110), schol-
der (132) £ summitas eius. hilB o. schelff
(91).
Sea-pha, -fa, -ffa, -pa (76) hd. nd.
kan. schiffgin (20). schypp (23). be-ezo-
gen 2 -gossen schiff (9). eyn vngehenekt
(-fa 64), klein (68) schifflin. boytgin (132).
schute (55). schaff o. zuber (110), bad-z.,
var. -gelti (-ffa 64). des scheeps kabel
(147).
*Scaphalarius(cf.seapularium)schul-
der knoken (23).
*Scaphifragia v. Staphysagria.
*Scaphinum (7. diota) scháff (v. a.
1618).
Seaph- v. Cap-isterium.
Seaphium eyn harnesch kyst o. seich-
krug (1105); harnasch k. o. bruntzkachel
(1102) ; h.-kust (68): harnes kist o. pyf
pot (132). harneffensterlein, saychfaD,
zull (leuis nawis; 74). gemachstül (111
schaf (zm balneo 91).
*Secaphum v. Modius.
Seaphus ohrnkrum (111). ein kopph
(herbarum 125. 7« scapus). ags. uma (943).
*Seara (cf. searificare. ventosa. am-
ders Gl. m., Ki.) streyf (sereyf? cf. sehraff,
schrepf scm.) 4 vliten lorh (9). plut- 4
bad-kopf (75).
*Seara celli, seacu-e. su-, so-nnen-
distel (74).
Sca-, in Hss. gew. scar-, scer- (125)
-rabeus, searabius (75 var., 16), searra-
bius (29), -pius (23), seorabus (5^)
(searr-obeus 147, -ebeus, scrab-eus,
-jus neben strab-eus, -us &o. v. crabro)
hd. (b &e.) nd. we-, hd. wi-, wie-. wib-
(b, UO), wo- (17), wob- (19) -bel, -bil (5),
-byl (5^). wupl (1). weuel (20, 22 &e.).
wiuel (106, 108). vefel (97). wiber 7 keffer
(49). wiele; roD-wibel, -wurben, -wurm
(15). rof)ókefer (91). wefer (125). scharne-
wever (Chytr.), -wevel ader kelver (109).
SCA
arbaswurm (53). nota versum ruysch
searrabei sonat ?n fime diei (19).
*Scarauuda v. Searindra.
*Saraxotor v. Searificator.
*Scearbo (/at.? cf. earbo) scarba sm.
(Gf. 6, 541).
Searcella v. Carsella.
*Seardix v. Seandix.
*Searex (7 seaturi-o, -re) worme (1).
*Searia (anders Gl. m.) puttenbaum
fructum ferens rubeum (14). buttel-, hye-
pel-boem (147).
Seari-fieare, 7 -ficari, var. -are (7
ventosare 75) sehra-pffen (153), -ffen (42,
75b, 1105). schropen (9). schrepffen (ss,
1103). kopff im bad ansetzen (75). kopff-
en, -len, fintusen. zu ader laussen (ss).
Sear-ifieator, 7 -axotor (s?c 93),
-raxator (64^) schra-, sre- (93) -pfer
(152, 93), -ffer (755), sehrepffer (64€) vt
balneator 2n baíneo cwm ventosis wlg.
lofen mit den kepffen (75).
*Sear-indra, -indria (Sm. 2, 609), 7
-auuda (Gf. 2, 845) (4. ecariota, pasti-
nacha) mauroch (Gf.). mor-oh (104), -ach
(Gf.). mouroh (Sm.).
Sea- (74 &c.), ? se- (114) -riola, scela-
re-aà (143, Fr.), -gia (Gf. 6, 540), scarle-a
(143), -gia (147), -ya (74), slareia (Sm.
3, 385), scharlelya (225) (7. bombicina&c.
74. cf. affodillus. borrago. endiuia si-
luestris. eupatorium. gallitriehum.)
sear-iol (116), -alega (Gf.), -aleia (Sm.),
-y (12) scharLeye (20, 47), -ey (10,
74, 147), -ein (S$m.), -en (17), -ynck (22b).
schart (74). wintergrün (114). ml. witte
endiuie (116).
*Searletieus scharlaken (147.
Sea-, scha- (2) -rletum, seltener
searlatum (pannus) scharla-chen (19),
hd. -ch, -ken (90, 93). schaerlaken (122).
Sea- (76),.sear- (74), squar- (129)
-rosus 2. hérsutus (ll. c.). rawher, gehar-
ter (74).
Searpa (7. sotular 76 &e.)) eyn bod-
(17), nyder- (4) -sehuch.
*Searpina (cf. prc.? seara?) blode
).
Searp-inare 7. fodere more gallina-
rum; -sinare 2. inscribere (G1. m.); -inat
ags. seripithaen (94, 136), -mat scribid
(Hpt. 5).
*Searra-beus, -bius, -pius &oe. v.
Searabeus.
*Searr- v. Scart-axare.
*Searraxator v. Searificator.
*Searrobeus v. Searabeus.
*Sear- v. Sea-rosus.
Sea- v. Ca-rsella.
Searsus (7. parcus) schaers (kKil.).
*Seart-, var. searr-axare (cf. scari-
E -tor, -« charaxare) schrepffen
64).
*Searturisare v. Seatere.
Searus meer-brechse (Ki.), -brásem
(135). meueker (112, 115). mewer (115).
letfuDer; schuch-abtreter, Dn
*Seasa (7. nauis piscatorum, alph. scala
36. Gf. Gl. m. h. v. Nr. 11) ags. eborthro-
tae (94, 136. à squil or sea omZon Bsw.).
*Seasmare v. Oscitare.
Sea-ssa, -ta v. -ea.
*Seastro noil (Gf. 4, 1126).
Seatabra v. Seatebra.
*Seatabulum v. Seaeus.
SCE
*Seatea v. Seaca.
Seat-ebra (Br. &e), -abra (Gl. m.), Z
-ere(20), 7 -urigo (14, 75) auff-quall o. -wall
def wafers (74) ein wasser-qwel (3),
-qwal (4), -rufunge Z (seatere) -sprung
do daz w. von ernst sin vÜgang nympt
o. ein borne da due oder ynne sin dar
vz der b. qwillet (20). vffspringeud wasser
7 ein spring-ender (1102), -en (110^) brun.
sprinckborn; opsieninge Z vyfispronck
(132). brunader (15). way Ber ruysschunghe
(19). water ruzinge (11). Ad. bru-, brü-
(151) -chieht (voee. ex quo).
Seatebrosus (Br. vol von springen-
den brunnen (110), van sprincborn (132),
springende wasserbronnen (68).
Seat-ere, 7 -escere / -uritare (147),
ofí i -urire, -uriare, -urizare, scartu-
risare (134) wallen (68, 108, Gf.). w. als das
wasser(75). hd. uz- (Gf.), uD- (76) -wallen.
queln, vz-qu. szm. hd. nd. quelleu (das
wasser im vrsprunge 75); vD-, vt-, vff-
qu. ; Vz-, Vyl3- (132), ut-, víf-, op-, 7 water-
(11), ent- (8, 9, 110) -springen (als was-
Ser 110), 7 -komen (132). aufgan das was-
ser im prunnen (75). quallen (4). bellen
(49). sieden (68). borbelen (108). heifen
(20). uyt bersten als water off santqualm;
beven Z daveren als eyn ollant (147).
Seatia v. Seaca.
*Seati- v. Eixscatu-rizare.
*Seatubulum v. Seacus.
Seatula (7. serinium) masch (22).
*Seatuneellus, vmbilieus Veneris
nl. naueleruyt (116).
*Seaturegia v. Satureia.
Seaturi-go, 7 -tio, var. -cio (75),
-es (147), 4 seagurius (74) (cf. sca-
tebra) bevyng Z daveryng als eyn ollant ;
Sprynck, qwick (147). vrsprung (74), eyn
wasser-v. (110), -berstinge (132). brunquel
(15). quellung (9). auff-qu., -wallung (74).
vfwellen (49). eruntlacha (pl. Gt.).
Seaturio (75.?) forme (cf. scarex)
wasser ruschen (20).
Seaturire(cf. eminare; seatere,wonmit
sich die Glossierungen kreuzen) ent- (1),
vD- (68), van onder vy- (132) -springen,
als wasser (132), als w.-bronnem (68).
*Seaturitare v. Scaterve.
Seaturi-tio v. -go.
Seaturizare v. Seatere. Exseaturi-
zare.
*Seatus (anders G1. m.) v. Seacus.
Seauillum nayme, roiff (147).
Seaurus 2. calix 4 qui aliquantulum
ba- (14), bu- (Br.) -Ibutit. adj. s. scharpff;
stamler 7? péscés (110 sZm.). meerbrechse
(Ki). latsch-er 7 -bein (Fr.). tschiegger
(128). auBlenckere; keleh (74). die wey-
nich staemelt; die grote encklen hevet
(141).
*Scea (7. vmbra cf. scena) schem (23).
See-, schae- (Gf.), se- (q. v.), ce-da,
scela (68) hd. plezzo (121, sm. Gf.), brieft,
briff (18, 21), zedel (110). àgs. teac (94),
teag (136).
Sceed-a, -ula aschrote Z blezze (Sum.).
Scedia, sedia (23) geyl sunde (23).
s. 4 g. laster (8, 9).
Sce-, ce-dula (4. eeda 9. cf. sarci-
men) briefel (75). briuil (9). ein klein
brief-lin (69), -elin (6), zedelin (110), ce-
SCE 517
delehen (132). puohpletir (p/. Gf.). lapp
7 ezadel (19). nd. sero-de, -line (107);
ced-ule, -le sZm.; stueke (108).
*Sceela v. Sceda.
Seelerare, seelare (8) (v6. veritare
74, pecco i festino 16. »« celerare) Ad.
misse-, mif-, nd. mis-doen (11, 20), -don
sim. sundigen o. ylen (S^), eylen (9).
Streiten, gutzihen (74).
Scelerata (lef. herba se.) sunnen-
wirbel (105). brandkraut (ki.).
Scele-ratus, -rosus, -stus,cele ratus
1 -stus (76) (cf. selestus) Ad. misse-, nd.
mis-dedieh. hd. sundig, vol mifothat (es,
110), lesterig (75).
*Scel- v. Cen-olentus.
*Sceeltire (7. seulpere, vo» celtes)
formen graben (5^).
Scelus Ad. misse-, vn- (20), nd. mis-
daet. Ad. mibthat, sunde.
See-, ee- (22), ste- (q. cf.) sceu-
(76) -ma, 4 seematis (76) (cf. stema)
hd. bilde. bielde (11). zierheit (20). tzi-
ringe (22). forme 7 gestellede (100).
ornirung der wort (75).
*Sceena (7. strena) handtgifft, newef-
iare (74).
Seen-a, 7 -ia (74) (. vmbr-a, -acu-
lum) Ad. nd. (147) schade. nd. scede.
ags. Sceadu (94, 136). scheme (147). ein
Stat des schattens Z hutten (65). halde,
gewandtlaube (74). louba (121, Gf.). les-
banck zem spile (93). nu (8), new (9)
jar.
*Seena- v. Sceno-bates.
*Secena-, seene- v. Sene-sealeus.
*Seen-, schem- (Br.) -atismenos, ste-
ma-tismenus (23) -cismenius (4), -dis-
meneos (76) (v. defectus modi loquendi
sim., a schema 7. modus l. Br., stema
i. figura 16 et mene 2. defectus; cf. G1.
m. 6, 108 $q., 112) hin vallende rede (9).
broke der r. (23). gebrechung der red
(4). stemalexios stiringe des synnes
(23). eseamatismus est vb: aliud dicitur
i al. agitur (16).
*Scenefaetor &oc. v. Scenofactor.
*Scenescia v. Senecia.
*Sceenia v. Scena.
Sceeni-eus, -tus, scienicis (94, 136),
Seinici (Hpt. 5), cenic-os (141), -us (93)
hurenwin (141). antrer der luiten (9)
leute (74). ananterer 7 der die ding
ande-rt, var. -t (75). winckel-kricher (11),
-sluffer (8), -slufer (9). lipheber (11),
lib haber (8, 9. oder 8) finster-nisse (8,
9), -niB. (17). scheemlick (14:7). spiel-haff-
tig (110), -achtich (132). «gs. scin-neras
(94), -eras (136), -nenas (Hpt. 5).
Sceeni- v. Sceno-faetor.
Scenobat-es, -is, seena-7 cena- (15^),
ceno-bates (75), -bodes (a eenon ef
baton 76) seil geher (75b). seel géher
(152). eyner der off eym seyle leyft (17),
vff dem seyl geet (110), vff den seyten
(sic aus corden) spylet (68). eyn die op
der corden spielt (132). ain gockler der
vf dem sail gaut (76).
Sce- v. Ce-nobita, -nobium.
*Sceno-doxia, -duxa v. Cenodoxia.
Scenofacere (:Oyx0lyog »« oxmyv)
Ad. seyl, geezelt (8, 9) machen. lynen
dreyen (132).
518 SCE
*Seenofacio (7. vmbracula € funes fa-
cio) sailmachung (76).
Seeno-, scene-, sceni- (Gl. m.) -fae-
tor, sce-, ce- (q. cf. )-nofaetorius( oy 0tvoc
p oxnv)) Ad. eyn strick- (110), seyl-
(9, 110), seyler- o. geczelder- (8), ezelt-
8), tenten- (132), leubin-, leuben-, loben-
(6, 1) leben- (21), kamer-macher, -me-
cher, -m. £ cleyber (9), oft mit dem Zu-
saíze mit laube, laub, laup, lauppe (133),
lob (V). nd. louen maker (22), leufen
meker (23). eyn lynden- (68), lynen- Z
zeyl- (132) -dreyer.
*Scenofactoricartis (a4s secenofaetor
i. artifex Br.!) eyn laup rosen maeher
(17).
*Scenofa- v. Cenoue-etorium.
*See- v. Ce-nolentus.
Scenomata lewte von lavbe (9).
*Secenonia (aus -oma) sumerhaufe
(14).
*See- v. Ce-nopleetrnm.
Seeno-phegia, -pegia (?, Gf), -fe-
gia (12), -phagia (25, 49, 16), -phagio
(Gf.), -pheia, -phea, seno- (10, 23, 1195),
cene- (100) -pheia, -feia (1195), ceno-
phegia, -pheia, -feia, -ueia zelt- (Gt.),
gizelt- (1195, Gf.) -uuahta. zelt-slegida
-gislegida (Gf.). laup-, laub- (7, 14) -rost
(D), -roB (74, der goden 17), -risunge
(10), -riesen (T), -rewzse (4), -hut (11).
laubproist (18). lobreis 7 labfall (2). Ad.
auper- (21), lauber-, hoch- (19) -ezijt.
lóbertag der juden (25). lof- (29, 23),
lauff- (23) -rotinge. layfratunge (13).
wyprotunge (s/c 12). hochezeyt (9).
hoecheit (11). wyhunge (17). cyrehwihe
(100). kirch-wy (8), -wey £ -wie (9). kir-
mef) (110). kijrmis (132). hith (49).
Seeno-, 7 ceuo- (64b, 76, Br.), seno-
(64€) -taphium, -phagium (76) ein leer
grab (64, 110). eyn ydelgraff off dat
bynnen gemailt is (132).
*Soee- v. Ce-nouectorium.
*Scenum v. Cenum.
Scepelinum (7. mod?us) schepel mudde
(141).
*Seeplum v. Sepum.
Seeptor notarius dat is eyn gemeyn
schrijver van pawes of keyser gemech-
tieht (147).
Seeptoria ampt des notarius; cistern
vur water (147).
Seeptorius
hoirt (147).
See-, ce-ptrum (cf. sept-rum, -ium)
hd. eyn komniges, konnig- s&2m., künig-
(6) -stap; kining- (49), cepter- (8) -stab;
konnig-staup (8), -ezepter (Y), -riche 7
kunigiD rude 7 eyn frieden- 7 gnaden-
rijó (20). nd. koninges staff. hant reys
t gewalt (9). hd. ce-, sce-, ze-, eie- (20)
-pter. eyn sceptrum (132).
des tot notarius ge-
*Sceptrum morionis (herba, ;. typha) | 2
narrenkolben, liessknospen, m4. liesch-
dodden, donsen, dullen, polsen (116).
*Scephadium v. Stipadium.
*Seer- v. Sea-rabeus.
*Scerueh v. Ceruchus.
*Sceuma v. Scema.
Seeuus (7. sevus £ torvus 141, stra-
g£us 4 torbus 136) ags. sceoleegi (136),
-hegi (94).
(141).
stugge, stuyr, struyff &c.
SCI
*Scia (7. coxa 121. aus igyíoy) diech
(121, Sum.). eyn. swyn luf) (28. cf. sia).
Sciasis (tota) lenden sucht; die
geswulst am diehe 7 an dem dein; seuche
an dem dihen Z din; s., ez ist an dem
ding also ein geswulst (4).
Scybala v. Squibula.
Seibile kunstig werk (9). konstig
werg (8) kunstlich ding (65).
Sei-, seie- (20) -bilis wisse-ntlich
(75), -lieh (110 &e.). lerich (20).
*Seibi- v. Stibi-nus, -um.
*Seiead-es, -os, -us v. Stieados.
*Seieinum, sineinnum (74), sici- 4
sincin-nium (Gl. m.) sanck eyns myn-
schen (147). eintzechtliehlide o. gedone
(14).
*Scieulus (st. sielus) eyn gewicht(23).
*Seidropodes v. Chytropus.
*Sci-, ci- (75 varr.) -dula (7. sche-
dula Gl. m. cf. eidula.subsinea.) áscaffa
(Gf. 6, 453). leyterbaum (64, 75).
*Seie- v. Sci-bilis.
*Seienicis v. Scenicus.
Seiens (i. seius q. v.) ku- (20), ko-
(14) -nstich. Ad. wissende, wisDinde (5^).
Seienter wissentlich (75).
Seientia hd. nd. wys-, hd. wyb-,
wissent- (20), wissen- (75) -heit. Ad. kunst,
konst; weyssynnikait (1).
Seientialis sapientia kunstrich wi(3-
hait (65).
Seientifieus wis- (5, 23), weys- (1)
-sam. wysDenhafftig (55). hd. kunst-wiser
(6), ig. künstrich (46).
*Seies (s&. seiens) weys 4 gelart (9).
Scilicet Ad. mit namen. nemen (12).
mit neme als (132). alf (110). das ist £
das magstu wissen (65).
Sey-, sci- (74 &e.), ci- (23, 74) -lla
Àd. sturm, ain se Z ain st. (76), see-st.
hd. nd. see-, sehe- (18, 4) -storm, -sturm
(4,14). bulghe eder storm des waters (23).
merimenni sm. (Gf.). mere wonder (11).
merwunder: raub; gepreche o. werffe
im mere (74). seistern (11). seytor (22).
ein wal (monstrum marinum 6). schyff-
bruch (110). eyn clip in der zee (132).
Scilla (herba. cf. squilla. gladiolus.)
scellawrz£ schellaw (Gf.). ags. gla- (94),
gle- (136) -dinae; gledene (942).
*Seima (v. vitium) laster (74).
*Seimo (mus sindo sim. ? cf.scindera,
olosericum) sindaal (98).
*Seina (cf. maseus) ags. grima (94,
136); weiter w. 3. nitatio (136.
*Seindera (cf. seimo) zindel (20).
Scindere (cf. cin-, ci-dere) Ld. nd.
sniden. Ad. sneyden (1), schnitzelen (15),
ryDen, reyssen, spalden.
Sci-, ei- (93), si- (3, 29, 4, 76) (sea-
. v.) -ndula, -ndola (4), 7 -ndales (76)
hd. schindel. hulzen sch. (75). (sch.) bret
holtz (68, 110, 132). bret (23). spelez
(20). ags. scidum (d. pé. 94, 136).
*Seinedus v. Gluto.
*Scingere (aus scindere »« cidere?)
slahen (9).
*Seinici v. Scenieus.
Seinifes &c. v. Cimex.
*Seinio (cf. aspriolus) aichorn (75).
*Seino schina sZm. (Gf. 6, 499).
SCI
*Scino-men,-nem(Gt.)(aus sceenoma?)
zul (104, Gf.).
Sei-, ci-, &issw. si-ntilla Ad. nd. ein
funck; Ad. f. fur), feurs (110, 134). eyn
vonck vuyrs (132). hd. vun-, fon- (12),
wun- (9), nd. wn- (23), vu- (22), von-
(11) -ke. fa-, v/g. fu-ncken (759). fungke
(8). fung (17, 49). ga- (76,91), gna- (104)
-naist, -naister (91). geneist 2 gluns (126).
gneist (93, sm. Gf.). gn.lin (Das, V. a.
1618). genstre (99). gla- £ gle-nester (Gi.
a. 1418 Sm.). glim (2).
Scin-, cin- (6, 5, 9, 23) -tillare, -eil-
lare (23), einetilio (prs. 76) (7. splen-
dere, spondere sic 6, 23) d. md. vun-
ckeln, glinstern. wu- (20), vo- (132) -neke-
len. vuken (92). hd. funcken, f. stieben
(76); glesten (110); glin-Bern (21), -thern
(13); gliezern, glibern (18); ge- (128),
£- (126), gna- (Sm. 2, 97) -neisten. genster
(100). ghensteren (106). zwitzeren (128).
schynen (8, 10). seheynen (9). globen o.
treffen (6). louen (23).
a Seintillosus (Br.) furich £ funghet
(20).
Seintillula Ad. funekelin sem.
Seiolus wenig ge-lart (9), -lort (8).
wisser eleiner dinge (75). à;
*Seioter-us, -ieon (125), -ium (Ki.)
van urewerck die wijser (147). ?. sola-
rium sunnenseyger (125).
*Seipadium (cf. stip.) schachtzagel-
spil (74). :
Sci-, scip- (943), ci-, sti- (74) -pio
(cf. eippa) bengel ; traubenstirtzel; trapp
(126). ags. lzfes (943). richterstab (74).
stat roide (147).
Sey-, gew. ci-phus, scif-us (94), -fus
(126), sehiffus (ar.), eiuos (21) Ad. napff,
naph, kopff, koph (7), kop (21), chelieh;
sim. (Gf.). hd. nd. nap. naep 7 schyffer
(19). becher (3). hofbeker £ stóp (Chytr.).
ken (6. s£. kan?). ags. bollae uu. c.).
*Seira (aus sciurus) v. Aspriolus.
Seirbum v. Cirbus.
Scire, cire (18) (cf. ciere) Ad. wien,
wissin szm., konnen. nd. weten.
*Seyri (st. siri) korn-gruben (125),
-grub o. -sehutte (88).
*Sciria v. Stiria.
*Seirifes v. Cimex.
*Seiropedes v. Chytropus.
Sci-, £ seri-(94), si- (91, Das., Alberus),
-rpea, 4 -rpieculum (Das.) de qua, maía
conficitur 94, 136) pinuzzina (zeinnun
fiseellam Gf). ein geflochter korb (91).
bin-k. (7. alueus Das.). benne (Das., Alberus).
ags. lebrae (136. lebere, lzfer Bsw. cf.
scirpus), lenb (94), eorisc (Jl. c.). surpie-
ula (2. viémen 129), -ulus (Ki?.), -olus
(Kib.) zein- 7 kórb-lein von binfen.
Scir-, cir-, / seu- (1471) -peus seme
deyn (9). von simeden (17), semsen 0.
binsen(Ki*.)gemacht. pinezin (Gt.). sebede;
semden, schaffel, pintz; p.-, binz-, sebd-.
isch (74). byesich (14:7).
Sci-, ci-, si- (74, 109) -rpus, scirphus
(1105), seupus (q. v.) (cf. cirrus. cippus.
vlua. veredus. iuneus. alga.) Ad. sym-
mete (19), simde (17), semden (5, 4), semb-
den (114), semde, slechte s. (8). mere-s.
sci; sereh 7 sendrich ei. (7). ein sim-
mern (21). semsen (Ki.). sebede (74). sedme
(75). daz rorz in der semden £ ein schilppe
SCI
(10). schelp seem (23). scilpp (12;. schielp
(13). sehelp (96). scelhp (85). schilf (3).
hd. bi- £ pi-nuz sm. (Gt.), bintze, pintz
(74, 75, 91), lange- 7 mer-p. (74); pinsen
(4), bintz, mer-b. (6, 68, 93), hol-b. (95),
punsch (1). pimiD; bim-, var. bin-Ben
(45). nd. biese. beisse (20). bief) (132).
boyse :22). besen (97). bysem (109).
biendse (Kil). slechte (q. cf. o. sl. semde
8. st. flechte ?). risch (10, 23). ryte 7 rysse
(13). leber (Gt. cf. seirpea). schafftel (74).
eirpus 7. prius eyus fort o. fure (152).
Seis-eitari, -sitari hd. »d. erfaren.
hd. forschen (8, 9), er-f. (1), -furschen
(20). herfursen (17). Ad. v holn szm.
vnder suchen 2 -vinden (20), -sagen (sc)
Z -fragen (68). onder-soechen 7 -fraegen
(123).
Seiscitatio vorschunge (8, 9).
Sei-, bissw. ci-, si- (23, Gl. m.) -Sma
hd. werr- (9, 21), wirr- (0), wer- (5),
warn- (6), irr- 7 abschid- (76), abescheid-
sim., abschaid-, abeschnid- (18), abtilk-.
varr. abteil, 7 abtrenn- (65), teil-, deil-
(20, 132), zwey- (110), zweg- (6) -unge.
nd. werr- (99), wer- (22), war- (23), afF-
scheyd- (23), affsched- (22), deyl- (11),
entwedrag-inge. zwei-, twey- (23) -dracht
(8, 23), -ndratht (20). zwitracht des glau-
bens (75). tzwyst (132). strit (100). kyff
(19).
. fSci-, ci- (11) -smatieus hd. abe-, ab-
teyler, -deyler, -gedeylter (18). nd. aff-
deyler, -scheyder. werrer (9). keezer (8).
keetter (11). ein irriger der da erdenckt
irrsal (65).
Seissio snidunge (20).
*Seissitari v. Sciscitari.
Seissor, cis-sor, -tor (1103), -or (76)
hd. gewant-, gewan- (1105), gwand- (134)
-snyder (17), -schnider, -schneider.
Scei- 7 cis- 4 ci- (Gl. m.), ein-sorium
(7. q. nupagundium) teller- (646, BM.),
deller- (645) -brot.
*Sei- v. Si-starcia.
Sei-, si- (22") ci- (3) -ssura (cf.
fissura. rima.) Ad. snit (cultrz 1), schnit
sim., snyd (19), snide (5235), snede, snyed
7 sniderwerek (20); schni-, sehnei-, schi-
(1) -dunge. 2d. snyt (23), sned-e (11, 225),
-de (22); wate schepe (sf. scherpe?) also
an eymen messe (225). snid- 7 schor-inge
(132). Ad. sehnitz (126), zerrung, var.
Zer-z. (vestium 65); riB, ryez (9), spalt
t eyn spalde hauwe (21), schrotung
110).
Seissus ge-snyeden (19), -sneden (11),
-spalten (65). toriten ($5).
*Seista v. Cista.
*Seistiuellis v. Cistifellis.
*Scit-a (117), -alis (147, Br.) slang die
des wynters oer huyt aftrect dat alle
andere slangen des somers doin (147).
Seitari vndersuchen (110). ondersoe-
chen (132).
*Scitis est gemma viridis coloris (16).
*Seitolabra, situlabrum (23) (7. locus
qui est circa, fornacem im quo est aqua
3, 4, alueolum c. f. fabri in quo habet
Eon 75) ein lescehe- (3), lesch-grube
(3, 4), -grub (74), -trog (75). eyn droch
5r dar euede(? der smede?) mit water
)
- *Seytropodes v. Chytropus.
Seitum (7. decretum Pr. &e.) ban (121,
Gf.). seita giban (Gt.).
SCO
Seitus gewissen (132).
*Sciva v.,Stiua.
Seiurus v. Aspriolus.
Seius, sciens (q. cf.) Ad. wiB-, wiss-
ende, -ender, -ener (5); eyn wis-er (18),
-ser (75); weyssinnig (l). md. wittende,
wetich (11), eyn weter.
Sel- fast überall nach Sco-.
*Selaph- v. Selau-onia, -us.
*Selare-a, -yaà, -gia v. Seariola.
*Sclauia v. Selauonia.
Selauina (7. amphibalus Br., Gl. m.)
v. Lectega.
Sela-uonia, 7 -uia (75), -phonia (3)
hd. wyndisch, windesch (67), wende)
(133, 152), daf) wendische (3), winden-.
wenden-, 2d. went-, sclauen- (6, 110, 132)
-Jant.
Sela-uus, -phus, slauus (5*), 7
seolauus (74) Ad. nd. eyn went. Ad.
winit (127), wi- (44, 75), wy- (13), we-
(55, 4, 75) -nde; windisch-er, 7 -man
(74); wiend (7). sehlaff (6).
Selerotis v. Soleratica.
Sclingere v. Singire.
*Selitella (cf. clitella. fori?) rof (109).
*Selopare (ví sues) smatzen (125).
Selopetum v. Manuarium.
Selopus,stlopus das klepffen,back en-
schrantz; hacken. n/. hantbussen, einek-
roer (116).
Sco-ba, gew. 0 -pa, 4 -ps (2) Ad. pe-
(1, 2, 1:5), be-, Ad. nd. bes-, bees- (11)
-sem. nd. bes-seme, -me. bes-am (18), -en
(6, 69, 70, 16) -eme £ byrck (arbor 19.
Cf. Gl. m. 6, 126). beysum (21) kere
bessem (8). seuppe (108).
Seob-, seop-, scab- (1) -are, 7 sco-
bere (75), -pere (65) Ad. chern (1), kern.
hd. nd. keren (mit dem besem 75). kerren
(99). besseinen (23). feggen (64). veghen
(22). furben (6).
*Scobatio .(/. seceomma,
schobbe (Kkir.).
Scobina ein grob fihel (110^), fyel
(110) 7 seege. eyn groisse vijle (132). ein
raspen (128).
*Scobinare seegen (110, 132). fihe-
(1105), fye- (110), vij- (132) -len.
Seobs, seops (8, BM.) (7€ seopus.
cf. rudea) ein schabe (20). sehab (6).
gemil (75). mulle (vas 16. aus mulde
2»« gemulle sm.) ge-m. o. meynunge
eauillum)
|
(2« mengunge? »« scopus? 8, 9). be-|
schawunge; sorg; schade (9). nz- 4 ur-
bora (Gf.). staub (88, 110). feg-et, -mel
(110). seg-mel, -gnist ($8). fulnus (68 ).
vuylniB; dreeck; seegmeel (132). ker-ot
i -at (75), -ocht Z -et (759), -acht kirach
(1. cf. kerach O». 776). scherteisen (BM.
157). der sehaven yser of beytel (7. bi-
pennis 147).
*Scob-, seop-ula pesmel (75). háf- o.
gewand-bürst (115).
Seodi-eia, -tia v. Seuditia. Gra-
batum.
*Seoerisum (color, cf. saoscrifos,
eriseus Gf. 4, 279) grauuiz (104).
*Seogilo (cf. Gl. m. 6, 1245) mahal
(Gf. 2, 650. cf. 6, 420).
*Seol (aus sealprum? seops? cf.
fudir) schurpfisen (Sum.).
Seola, sehola Ad. schu-, scho- (21),
SCO 519
schoe- (20).-le; sehuol (76), schoil (18).
schoell (132) schoel (23). eyn scola (22).
sehola publiea ein gemeine schule o.
ein partieular (125).
*Seolapus (st. seopulus) eyn grof
steyn (18).
Seolari-s, -um Ad. nd. schu-, scho-
(18, 99), sehuo- (19), schul- (6), schü-
(21) -ler, 7 schulersse (20). seoelre (11).
Seolastieus schuolherre (933). schoel-
(5, 23), schoil- (132), nd. scoel-, hd. schul-,
schule- (133), schol- (18) -meister. schoels,
scolaster (147). seholasticae exercita-
tiones schülubunge (20).
*Seolauus v. Sclauus.
*Scolia haufgestutt (74).
*Seoliasmus (Aherba, cf. sq.?) sceisola
7 ceisalo (131b, Gf.).
Seolym-os, -us, scolimbos (9423), £
strobil-ius (Ki?.) -us (Ki5.) strobeldorn
(114, Ki. szm.). welsch- (128), gold- (Fr.)
-distel. «gs. se umbrada thistel (942).
*Seolipodium (aus polypodium »«
seolopendria) steinpharn (100).
*Scolonia v. Aldonium.
Seolopendra (cf. sq.) assel £ atzel
(Ki.. nassel (114, Ki,). meer-n. (Ki?.). os-
sel 7 azel (114). oratzel (135). langer
ohren-mützel (135), -mittel (116), orn-
mückel (Z seps v. a. 1618). mittel (Fr.).
Seolo-, scole-, stolo-, solo- (87, ch
sealo- (75) -pendria, seolo-pendra (95),
-pendrium, -pordria (10, 17), seoli-
pendia (6), -podium (q.v.), solo-pendia
(1), -raga (9), stolopend-ia, -a,
stolapendia (17), eale- (7535€), ecalede-
(759) -pendina (7. lingua ceruina, varr.
teruia 175) (Gossterungen wunwesentlich
gekreuzt) hirzes- (101, Gf), hirz- (81),
herzes- (95) -zunga, 4 -wurz (Gf) hirs-
(9), huz- (sZe 100) -worez. hirtzs- (7),
hirez- (17, 75, 153), hercz- (12), herezen-
(13), hertzin- (759), hirs- (Sum.), hir- (10),
roD- (v, 17 &e.) -zunge, -rung (sZc 1),
-ung (753€). hirschenzung (111). hirüung
(6) rustunck (18). ras- (5), ros- (23),
rozen- (22) -tunge. schalring (9). stein-
faren (114 sZm.). miltz-farren (Fr.), -kraut
(Ki.).
*Seol-, stio- (74, Br., Gl. m.), stillo-
(14, 76), stilla- (74) -pus (aus selo-,
stlo-pus »« eolaphus?) einplasung, ge-
swulst, g. 7 pleung des mundes (74).
wange (23). enflatio oris, vnde Nec stiopo
tumzdas intendis rumpere buecas 4 brac-
eas (Gl. m.), brachas (Br.) cf. mala.
*Seolusa (aus selusa) disch; gewer
des wassers (74).
Scomma spátzle; schmitz- 7 spey-
wort (126).
*Seona, sehona (19) (aus scotoma?
eseanea?) eyn schoyd (19). schade (20).
*Seopa (seops Ki. cf. scoba. asion.)
schuDuyt 7 ranDeule (125).
Sceopa regia (erba) buckel (74). buch-
kóhl, -spick, -lattich &e. (143). meusdorn,
keerbesien, brusch (116).
Seopare v. Secobare.
Seoparius kerer (1). stuben-k.7 befen-
binder (125).
*Scopatio kerr- 7 reyn-unge (20).
Seopere (Br.) v. Scobare.
Seopetum eyn beDBem platz (68);
bessem-plaets (132), -stede (147).
520 SCO
*Scopeus bessems (147).
*Seopolus v. Seopulus.
*Seoposus v. Scopulosus.
Seops v. Seo- ba, -bs, -pa. Rudea.
*Seopula v. Scobula.
Seopulare (2. eapellare Gl. m. of.
scopulus) cziren 7 verbergen (9 szm.).
*Scopul- v. Rup-ositas.
*Seop-ulosus, -osus vol bessemen (147).
Seopulosus voll rutzen vnd houelen
(132).
Seop-ulus, -olus (Gf.) (7. serupulus
18, eminens sazwm 1 purgamentum auri
$ cujuslibet metalli 16. cf. scopulare,
seolapus) /id.nd. eyn groz sim.,grot steyn
(oft in aqua). eyn hoch spieziek steyn
yn dem wasser (4). ain hoher spitziger
fels (76). ein sp. sehroffe (Das.). eyn hoch
spicz steyn o. berg (8), berk (9). eyn
hulez sp. st. werg (szc 17). steyn-rucze
(20, 132), -rutsche (19). ruheke (100).
roche (99). hobbel (19). houel (20).
sanezsteyn £ kyssel (13). fald (6). felsch
(X). gellender felt) (91). schropffen, grof-
stein; raynigung des goldes o. ander
metall (74). ficuns fluatiscoronno (-olis
Gf... kepffer (64, 123).
Seopus der zweck am schiefrein (135).
eyn parek dair men nae sehuyst (132).
perek da man nae sehut (107). zil o.
tescht (91. 7. q. tüst Fr.).
*Seorcia v. Scortea.
*Seordal-is, -us (Gl. m.), seordulus
(Z. ferox 141) frech Z grulich (20). wreet
&e. (147).
*Scord-eum ». -ium.
Seordiseum &oe. v. Sordiseus.
Seord-ium, -eum (17), sehordium
(41), stor-clium (74), -dion (9) knoblauch
(14). knabelach (17). wild knobelauch (9).
wilde clobelouch (Sum.). elufloch (47).
lachen-knoblauch (126 &e.) wasser-kn.
(Fr), -batenig (116 &e.), -bethonien (126).
kolsame (85).
*Seordo v. Lurco.
*Scordonia (7. calamintha)bergmüntz
(143).
*Seord-ulus v. -alis.
*Sceorea v. Seoria.
*Seor-ea, -ia (Gl. m.) (7. q. seuria)
stadel (6t.).
*Seorel-lus (94?*, Gf.) -us (aus) ags.
amore (Gf); em-er (94, 136), -aer (Hpt.
5); clodhamer and feldepare (942).
*Scorepta v. Noli me tangere.
Seor-ia, -ea, -it (47), asc-, ast-oria
(qd. v.) (cf. litargirum ) der brant (88,
110), o. abgang vom metall (110). kaut
o. vnsubere des metal (88). Ad. md.
sinder. s.steyn (7), -sten (12). sindel
steyn (21). isen-s. (93, Gf.) eyn sender
steyn (18). sintter (1). sindele (106). syn-
telen uyt der smede aeven (147). Ad.
slage; hamer-sl. sim., h.slayck (19),
-slaceh (11). slag-ge (92), -en (93). eyn
slag (21). hamelslach (20). fulnuf) (68).
vuluyf) 7 dreck (132). cop-peroc (47),
-eroth (85).
"Seor-ia, -tia Gl. m.) oelyvat van
]eder gemaeet (147).
*Scorina v. Scorpina.
Scorio narre 7 thore (9). nar 7 tore
(14).
*Seoriosus vnsawber (74).
SCO
*Seorith v. Storith.
*Seorium (s/. -ria?) den róste (302).
*Seornieus (cf. sceniefis? seorrilis
sim.? ital: seorno?) schentlieh spil (9),
spiel (8).
Seorpena v. Serra. Noli me tan-
gere.
*Scor-pina, -ina (9) (cf. sq.) blyde £
boge-n (8), -r (9). bilde bagunge hemel
czege dorn pife v'giftig dier (17).
Seorpi-o, 7 -us (Gf. &e), sehorpio|(
(22b) scorpi-o (21), -on (65, 110), -an (6),
-e (53b). schorpi-oen (147), -on (125), -e
(225). scor-po (Gf.), -p (46, 91), -pe (22).
Schorpp (74). storpph (1). stork (scork ?
1). werre ist ein vergifftiger wurme (75).
eyn ader (23). schylpade (12). schilte-
brot (77). serpent 7 geysel (132). ta-
(12, 75, 93, 95), to- (74), ha- (aus tha-
10), da- (7) -rant. taranth (6). eydef)
(18 &e.). edische (5). eyn vergifltiger
wurm (74). virgipfte dir Z dorn pusch
(8. cf. prc). gyftig tyr (9). hymel- (9),
hymmel- (8) -zeichen. stynchelinck Z
bersek (péscis 20). bersche (19). ver-
gyfftes 7 gelubtes geschof) (-us 74).
fenijut geschot; roide myt knopen ind
esten (147). eyn gelipt pyle (1T. cf.
sieops). armbrost (91, 111). grymegays-
sel (74).
Seorpionarius (cf. balistarius) arm-
brostschütz (91), -borstyrer (125).
*Seorpt- v. Seort-ator, -um.
*Scorrilis (7. ncastus £ inpudicus 3,
«us seurrilis »« seortilis) hd. bu-, bo-
(5b) -biseh; pubischen (1). büfi-ehs, verb.
-sch (3). bubseh (7, v0). bóbiB (91).
beoffs (18). bifufó (szc 17). boues (23).
horuscheyt (22).
*Scortare v. Procare.
Seortari Ad. vn-kuschen (8), -kew-
schen (9), -kuscheit dun szm., hurerey
triben (75). nd. bosheit don.
*Seortarium hurhus (8). huren haws
(9).
Seortatio hor-unge (5), -ing (23).
hor- £ bob-erye (18). hur-erey (75), -lieh
lebin (8), -enslich 1. (9).
Seor-, seorp- (76) -tator (cf. scor-
tor) hurer (8, 9, 75). ruffi-gan £ -an (75).
Scirno (Gf.).
Seortatorium ein huren hufj (68,
110). bordeel (132).
*Seortatrix hur (75).
Seor-tea, -tia, var -cia (64) watsack |
Z ems mantel (91). ol-, var. el-fafj
64).
*Seortearius (cf. corrigiarius) ry-
mensnider (125).
Seortes (7. seudicium 74, cruda pel-
lis 9, p. arietis) weders-wel (20), -uel
(11), -huyt (147). wiederfel (74). bückesch
veel (19). schoff-el Z -haut (74), -hut
(1525€). schobezen haut (454).
*Scortesus (cf. seortea) budel, seck-
lyn (147).
Seor-tia, -zia (Gf.) (cf. Dz. Wtb. 311)
—
| gschrifft- (65 var.)
SCR
*Seortosus (cf. scoriosus »« seortari)
vnrayner (74).
Seortulum eyn cleyn hoerchen (132),
Seor-tum, -ptum (76) bubbin (64).
ein hursche frow (65). pecke (8, 9).
*Seorzia v. Sceortia.
*Seossa schof 4, grabatum o. stab
daran sieh ein krancker helt (74).
*Scotanum v. Cotinus.
Sco-tia, gew. -cia, -sia (22), icocia
1) Ad. nd. schoten-, schotten, schot-
(68, 132), schotte- (10), schoter- (12),
scoten- (17) -lant. sehotten (5^).
Seotiea v. Seutica.
Seotoma das schwimelen (125).
Seotomatieus acc. pl. zoranouga; g.
pl. gib-, gist-otfotoro (Gf.).
Sco- (74, Ki., &.), seho- (130) -tomia,
SCO- (Gl. m.), seu-tonia svind-sucht (75),
-elod (130), -ung 7 augeufinstrin (74). be-
swyndeling / amechtunge (19). svyme-
lunge (z. vertigo 20). bezwuginge (11).
*Seotosis daz ist dar abe der man
mit schonen augen nicht gesieht (4).
*Seotum symbolum lach (1).
Seo-, scho- (68) -tus, -tos (5^) (cf.
strotus) hd. nd. schotte. Ad. eyn schot,
schutte (18). scaten land (1).
*Serabera (cf. seab-) gryndt, rawde
(74).
*Serab-eus, -ius, -io, -o, -ro v. Cra:
bro. Searabeus.
*Sera-phia, -fia skelua (131b, 141).
Skeula (Gt.).
Serea nyes-e 4 -unge (20). rusteruns
ghe (19). reynsinge (11). Ad. rotz, snodel
(133, 152), schnode-l, -r (67, 134), schnew-
tzet (74), speichel (110).
Sereare rachison; rewchsen ($m. 3,
10 $q.). rexenen (108). gragsen (128). reyn-
sen (11). rusp- (12, 65, 110), ruwsp- (65
var.) aufrüsp- (114), rust- (8, 19), rewst-
(19), sieh munt- (114), kod- (126), seif-
(75) -eren. reusplen (88). rey Dpeln, spur-
tzen, nafesneutzen (74). Ad. snu-, schnu-,
schni- (67), sehny- (70), sehnew- (1, 74
134), snuy- (132), spi- (88) -tzen, off die .
nasen; snodeln. snuben (12, 23), snuuen
(22) dy nese (22, 93). nyesen (20). vf-
werffen (20), -spyen (67, 88), -spuwen
(68). auf--speyhen (66), -speyen (70, 134).
*Sereatio rachizunga (127). ruster-
(Db, 8. 9), nyes- (20) -unge.
Sereator reuspler 7 koderer (196).
Sereatu-s, -m (7. polipus, catarrus
5b) Ad. snuder (1, 2), sehnuder (6), sno-
del (17); eyn sn., snudel ander nasen;
snuppe (55), reusplung (128). md. eyn
snoppel kyl. p£c. gesnuezt (11).
*Serena (st. strena) hant gifft (18).
dat nige ior (23).
Seriba Ad. schrifft-, ^ geschrifft-,
-wyser, -wWeyser,
-weiDer (151), -weise (75). schrifft-weif
(15), -kluger (4), -luger 7 -weyser (74).
| schafft. wise (sc 5). recht sehreyber (1).
ein gelert schriber (68). meister (100).
rint-a (Gf), -e (Sum.). aspunrinda (121). m. seriber (20). gelartir o. wirdekeit (8).
Seor-tia v. -ia, -tea.
*Seort-icium 7 -um huren lon (75).
*Seortilis bubisch (70, 134).
*Seorto horer (5^).
*Seort-or, 7 -ator (:4) boue (23).
gailer, gogler &c. (74).
Seribatus Ad. schribe-rie sém., -—
(90). sehriuerie (132). scriuer-ye (22),
-inge (23).
Seribere Ad. schri-, seri- (20), sehrei-
ben. nd. sceriuen. fursagen £ bestellen
(20). v/mebunghe (szc 19).
SCR
Serib-, scribi- (Kii.) -lita (cf. erispa. |
artolaganus. pastile.) strubli (110»).'
stryb- (1102), stráub- (115, Ki.), streub-
(135, Hen., Das.) -lin, -lein (135). striblin
gebachens (116, 128). ein g. streüblin, g.
7 bachen küchlin, torte (Das.). tarte
(Das. eath.). dard (Hen.). straub-entzen
(112, 115), -en (V. a. 1618). ein wáhen
(126, Ki*.). wahen (116). króppel (Fr. ).
keDkuoch (91).
*Serin-arius, -iarius (Br.), -iator (75)
sehryn-er (75), -macher (110 sZm.).
Seri-, schri- (93) -nium Ad. schrin;
schrein, schin (6), kist 7 beheltnif (65);
schanck, scehang (133, 152). md. scrin;
seren, schrien.
*Seriptim auDdringlieh (74).
Seriptio scribunge (20).
Seriptitare vil (110), dick vil (68)
sehriben. diekwijl schryuen (132).
Seriptor Ad. schriber, kantzelschrei-
ber (111). nd. scriuer.
*Seriptorale v. Seripturale.
Seriptorium (of. forulus) Ad. schri-
be-, sehreib-, schriff- (20), nd. scriuer-,
serjf-bret. scrib brat 7 se pb zug (6).
schrib-zug (75), -zeug (110). eanter (104.
cf. eauter ?). j
Seriptura hd. schrifft, ge-schr. (75).
nd. scrifft. saera pagana / s. ser. heyle
serifft (5^).
Seripturale Ad. schribe-, schrib-,
schreib-, sehriff- (18) -messer. nd. seriue-
(23), seriuel- (225) -mes; scriftmest (22),
schrijffmetz (132).
Seriptus geschryeben (19).
*Serirpea v. Scirpea.
*Sero-, stro-ba (mwr im 14 und den
Mainz. Hss.; aus d. schraube ? cf. serofa?
Sstrobo Gl. m.? anders seroba 26.) Ad.
leyr (74); arm-brust (9), -brost, -prost (74)
winde.
*Sero-, insero-bare (cf. sq.) der ver-
cken wrueten (147)
Sero-bs, -ps, -bis (20) kule (20). cuyl
(110, 132). kyler (sc 68). scoll-e (7. nouea
Sum.), -0 (Gf.) aus sculen latere? oder in
gew. Bed. cf. serobs — seobs Gl. m.?
diffhus (23). mort- (9), morder- (8, 9),
sau- (: seropharum 75) grube. der ver-
ckens kuyle die sy wrueten (147). eyn
slangen-, nater- (75) -hole (8, 75) -hale
(11), -loeh (75). eyn fore span (8, 1T. cf.
seroba ?).
*Serofarius v. Seropharius.
*Seropatum v. Serophatum.
*Seropula v. Serophina.
*Sero- v. Seru-pulosus, -pulus.
Sero-pha, -ffa (bb, 75), 7 -phus (76),
7? -uuà (Gt.) hd. suwe, suw, su (Gf.);
sauwe (151, 152), saw, sué (8), Doghe
(125). soeghe (132). soog (99). ags. sugu
(94), ruga (136). sweyn (9). swin; swius
muter 7 scehwinsmutter; lose; zuchtel
(15). loofà o. moor (126, Das.). loos, tausch
(cf. Gr. Wtb. 2, 855), kosel, sückin, muck
(112). mocke (5b). muke (5). eyn bose
druse (4).
*Sero-pharius, -farius (v. flabanus)
vercken verwaerre (147).
*Sero-phatum, -patum (71 &e.) (cf.
serupus &o.) koren- (9), born- (3) -seil.
prunnensayl (74).
Sero-phina, 7 -pula (110 &c.) (schaeff
DiggeNBACH GrossARIUM.
SCR
mássv.) ein schaff(110), schaf 110^), schaeff
(132), sehauff (68). ploich der tymmer-
luyde dair myt sy voeren rythen in dat
holt (141).
Seroph-, serof- (4, 74), sehrof- (93,
Anz. 8, 406) -ula (cf. seropha, glandula)
bose druse (4, Anz. £. c.). truse (V). druoss
(93). trieD (76). drosekyne; hege-dr.;
sehroffelen (pé. s5P). widdergende (1).
wider-gend (93), -gent (6). mer-, ferch-,
sutz-lem (74)
Serophu-, seropho- (74) -laria 4.
erassula minor, faba inuersa, teleph-
jum,cicotrinum,vineatica semperuiua
(144) (cf. marrubium) braun- (114), seu-
(91, 195), bruch- (144) -wurz. knabenm-,
zumpen-, wund-, s. iohanns-kraut, bonen-
blatt, fotz-zwang, -wein (144).
Ser. minor (cf. favelago) blatter- 4
meien-kraut |114).
*Serotina v. Serutina.
Serotum der balg (91).
Seru-, stru-pulare, serupulari (75)
Ad. vnder vinden, 7 besweren (20).
onder winden (11). argwon haben (75).
Serupulositas zwifelung (118). nauw-
4 swair-heit (132).
Seru-, sero- (110?) -pulosus zweyuel-
haftig (9). zweyfelhefftig (64). ein. vn-
geruwiger (ser. in conscientia 65). arg-
wonig (175).
Seru-, sero- (110), stru-pulus ein
sant- /d. -stein, -steinlin (755), nd. -stene-
ken. schiuer- (92),sehmer-(szc? Op.)-stein.
zweyuel; hindernisse; cleynescharfsteyn
(9). ein klein steinlin o. zwyfel (110 sm.).
zw.-haftig (8. »« -losus). grien (128).
rüdelsail (ser. 80. cf. sq.). argwon (15).
*Scrupus (7. lapis dc. Er. cf. pro.,
struppus) ruderseyl (64).
Seruta grempelwerk (112). alter
grümpel (Fris.). alt gerüm-el (Das), -mel
(128), -pel (Ki.). steck (125).
*Serutabilis erfar- 4 erforsch- (110),
ondersoeke- (132) -lieh.
*Serutabundus vnde- (sic 20), onder-
(11) -vindich.
Serutari hd. er-, her-farn; furschen
(19), forschen (8, 9), er-f.; be- (9), er-
(65, vnder-suchen. 2d. er-varen, -voren
(23).
Serutaria gremplerin (112). gümpel-
fraw (Das.).
'Serutarium v. F'orum.
Serutarius gre- (112 sZm.), gü- (Das.)
ainpler.
Serutator er-farer (110), -forscher
(4, 68). ondersoecher (132).
Serutatrix erforscherin (68). onder-
soekersche (132).
*Seruti-cinium v. -nium.
*Serutieum caicker (pharetra) die
ruw 1s (147).
Seru-, sero- (17), seru- (75 varr.)
-tina, scrutinia (7. gua libre, lib-
ripens 75) wagezungen (75). waug zunge
(67). hd. ein z. an eyner wagen (17), in
der wag.
*Serutinis (7.purlupa ; cf.serut-inum,
-um; -ulus &e. Gl. m.) kaldune (23).
Serut-, 4 serutie- (74) -inium Ad.
er-farung, -forsehung (58, 110), -fur-
schunge (8), -vorsunge (55); fursschungbhe
SCU 521
(19), farseh- (6), besuch- (9), aiseh- (75),
pruf- 7 vndersuch- 7 vndervind- (20)
-unge. onder-fraginge Z -soechinge (132),
-vindinge (11). ervoringe (23).
*Serutinum (7. om-asum 9, -entum
75. cf. serutinis &e., cirbus) krof) (75).
geerose (3, 75) vom kalbe (kalte s?e v5")
o. anders (75). su- 4 se-leze (3).
Serutulus verckens buyck wael ge-
stunght (147).
Serutum, strutum (74) (pl. ?. exta
Br. cf. prc. £c.) armer lude kleit (19),
lut kl. (75), lute wat (8), lewte gewete
(9). derem (97). hader o. armesklaide
eins armen (74).
*Serutus v. Struthium.
*Seudatus (cf. -tiGl. m.? seutatus?)
schylt (19).
Seu-, seu- (Gf.) -ditia, -dieium (14,
Gf., -reium? 23), seodiecia (64) (v. ligo
23, fosso-, fossa-rium) hówa (Gt.) ein
spat schauffel (64€), pfadt schuffel (64^).
schoffel (74. v. seortes »— schof-fel!).
haeke (23). ags. strath (Gl. Aeitr.).
*Sculieus cf. sealus? seutellavium)
schuosBel korpp (19). scotteleorf (11).
*Seulpar schrag (74).
Seulpere /d. graben, vD-, form-
(15), furm- (1) -gr., -machen (75). nd.
grauen. Ad. sniezen, reynigen (8, 9).
*Seulp-io, -itor v. -tor.
Seulponea (cf. eulpo. pero.) filtz-
schuoech (61 sém.), -sechu £ socke (125).
streifling (114, Ki.).
*Seulp-rum. (93), -trum (16) (aus
sealprum -« seulpere?) grubel isen
(93). snyt mefer (16).
*Seulpt-atus v. -ura.
*Seulp-, seul- (100) -tile Ad. bild;
gegrabin werg 4 aptgot (1V sém.); ge-
snyezyt ding (l, 55); maylunghe (19).
nd. bilde (132), malinge (11).
*Seulpt-ilio v. -or.
|, ,Beulptilis hd. gegrab-in, -en; greb-
lieh (V). nd. ge-, be-grauen.
*Seulptim vfgrab- (110), vyDOgraue-
(132) -lich.
*Seulpt-io v. -ura.
Seulp-tor, -itor, -io (110, 132 , -tilio
(66 &e.) (Z. formex 1) hd. greber, gra-
ber (1), formen gr. (5b), byld schnuider
(68, 110), stainmetz (76). byldensnyder
(132).
*Seulpto-, seultu-(Gt.) -rius (7. breue
scutum 104) prort (104). port (Gf.). 2. e.
scutum. sculptum? margo scuti ?
*Sculp-trum v. -rum.
Seulpt-ura, -atus, -io, stulptura
(alph. sc- 16) hd. grabunge, vB-gr., gra-
big (1), snytunge (5^), bildsehnydung
(110 sZm.). grauung (25).
Seultetus («us altsüchs. sculdhét?)
schult- Ad. -heyD, -haif) (76) , -huD (6),
-eyf) (5, 16, 69), -eis (1, v0), -iDe (D*),
-eb (21, 4), -es (3), nd. -ete, -te. scholt-
hey (V), -eyf) (18), -iss (14v). scoulte
(81). riehter (1, 4, 71.).
*Seultile v. Seulptile.
*Seulturius v. Seulptorius.
*Seumaria (cf. scarindra. bancia.
amarillus. pastinaea.) mor-ach, -ich,
-ling (Sm. 2, 609), -hel (20., Sum.).
66
29
*Seu- 4 scir-petum 7. juncetum (141). |
*Seupetum v. Seutulatum.
*Seupeus v. Seirpeus.
*Scupulata (aus seutulata »— scibi-|
loth? cf. seupetum?) scibiloth weppi |
(Gt. 1, 646 cf. 6, 408). |
*Seupus (aus seirpus) byese (147).
corn. brunnen (Z. Zuncus Zeuss).
*Seurcium v. Seuditia.
*Seureolus v. Aspriolus.
*Seurgio (piscis, cf. seurio, aws stu-
rio?) sürg (93). :
Seuria (cf. seorea) stadel 7 scu-ra,
ginna (Gf.). stug?nne (szc) 7 seupfe zm
curte (104). scof scm. (Gt. 6, 458). seupha |
(Sum.).
*Seurilis v. Scurrilis.
*Seurio (piscis? cf. scurgio.
stuern (17).
*Seurium (cf. seuria) v. Horreum.
Seurra (7. par-asitus Gl. Fr. -eisi-
eus 76. cf. seurrus a/s msc.) hd. lotter
(88, Das. Fris.), l-bube (Ki.), loterbuob
(91), lotteryn (4). ^d. nd. loderinne sem.
bübin (6). bobin (21) nd. bouinne. Ad.
pueb o. leker (1), leeker (68, 110), hoff-1.,
spotter (6), spott- Z spey-vogel (Ki. sZm.). |
Scer-eno (131), -naro (Gf.), -nare 7 nas.|
care (121). seirno (Gf.). fryhat(88). snur-
rinch (Sum.) »/. een schamper (116).
Scurrari fatzen, speyen, flattierem,
faderlesen (126). |
Seur-, scu- (76) -rilis (von scorrilis
wuntersch.) hd. nd. loder-, hd. bieb- 7|
lotter- (26), Yn lober- (21), lecker- (20),|
lech- (8, 9), sehimpf- (10) -lich, -lig (23). |
ludrechter(74). Ad. leeker, l.-ischen (75),
-scher (65), -eehter (74), -hafftig, -achtig |
(68), -achtieh (132), -1ch (1103), -1g (110b),
-y (627,133); bub-ischen (75), -iseher (74), |
-scher (65), seh (6), -seh (1); pubi-seh |
(1) -schen (75); bobisch (b), bebiB (21), |
boebseh (18), luder-ieht (18), -echter Z|
luckerischer (74), schalkhatftig (110). nd. |
bow-esch, -ich. |
Seurrilitas 7. lec-cacitas (Br.), -atri-|
citas 4 turpitudo (16); ioci hillaritas
(65). skevnewort(141). scern Z scernunga
(Gf). pub- (75), bub- 7 lud- (74) -erey.
bob- Z lod-erij (21). bo- (22), bue- (11)
-uerie. leeary (76). lecker-e (5), -eye
(18), -ey (74). lechunge (9). schymplich-
(8), sehentlich-, sechamlofb-, bubsch-,
varr. schandlasig-, hübsch- (65) -keit.
bubischeit (74). licht-fortiger, var. -fer-
tiger sehimpf 7 wort; riffionwise (65).
schamlicheit (25). deckigth (49. d st. 1?).
schnedigkeit (64).
Seurro hurrer (1), lecker, letter Z
loder (20), bube, bobe, nasch-are (121),
-ere (Gf.), neDer (8). nd. boue.
Seurrus lecker 7 nascher (9).
Seur- v. Seus-sorium.
Secus, stus (9) Zn decl. rund 2 synwel
(1102). ron-d (110b), -dt (68), -t (182).
Scheibeleeht (9).
*Seus-, seur- (Gl. m.) -sorium (mole)
renn-ela (120, Gf.), -ila 7 quirn (121). ge-
rummel in der mule (74).
Seuta (cf. oseillum) ein runder (1102),
rond (110^), ront (132) schilt. rondel (132).
hd. bocke, bock- (132), boke- (3), buck-
(69), bugk- (134), puek- (134) -ler. fuer-
scherm (75). hytzelrayd o. schock (74).
i
Siro.)|
SCU
schuod 7 both (mawis 19. cf. Gi. m. mj.
schuyte). runde form (147).
*Seutab- v. Seut-ulatus.
*Seutal (5/. seutarius ?) kochermecher
(20).
*Seutari sich mit sehilte o. puckler
wappen (74).
Seutarius v. Seutifer.
*Seutatis (guis) ags. ragofine (949).
Seutatus geschil-tet (68), -t (132).
Seutella Ad. scuzila (Gt.), sehu- fel,
-ssel; scüDel (151), schissel (134). scho-
Del (19), -ttel (132), -tel (11), -tele (22).
schutei (23). mus schuttel 7 kompken
(109).
*Seutella-farius v. -uarius.
Seuteliari-s v. -us.
Seutellarium (7. eartalium 74) Ad.
schussel korb; sch.- Z mist- (74), schofjel-
(19) -korpp, 4 -bred (19j. schottei- (132),
scotel (11) -korf, Z -broet (11).
Seutellari-us, -s (65, 74) ein schussel-
spuler (74), -macher (75, 110); schottel
mecher (132).
*Seutel- v. Seutu-latus.
*Seutella-uarius, -farius (11023) cin
schussel- wascher (1105), -wescher (6s,
1102).
*Seutellifex schusselmacher, schubler
(14).
*Seutes (v. setur, st. fetor?) schyf
(5b).
Seu-, 7 sco- (Gt.) -tica (cf. anguilla)
geis-11 (9), -ela sem. (Gt.). knopfig gaiscl
(76). ein. kno-techt (5, 9), -dicht (11)
geyssei. sweype (132). schweiffe (110).
Sswoppe (125). wep (68).
Seuti-fer, 7 -fex '75), -ger, -gerulus
(V. a. 1618), seut-, seutul-arius (7. cliens
74, Stabularius 29) hd. md. schilt-are
(Gf.), -knecht, -kneych (15), -furer (8, 9),
-vorer (22), -bube (75). schyleketht (12).
schintfessel (77, Ob.). schildbueb (G1. a.
1618). edelknecht, edling ($24). renner
(Ob. cf. eaeula).
*Seutila scuzzila (Gt.).
*Seuti- v. Scutu-iatus.
*Seuto (7. scolaris mendicans) schutz
74).
: *Seutonia v. Scotomia.
Seutra (sg. pl. () scuzila 7 pahuueiga
(Gf.). kachel (1, 16). erein fab, glut-hafen,
-pfann, wermpfaun (74).
*Seutrum (cf. scut-ra, -um) glich
wit (8), weyt (9) geuesse.
Seutul-a, 7 -um (568) (cf. serpentum)
scuzila sim. (Gf). schüssel (Ki.). breibe
7 vurspan (20). vorspan (9). schibelecht
vorspan (8. cf. seutul-ata, -atus). eyn
ront spenneken 7 henxel van golde off
syluer (132). gespir von gold o. silber
gemacht (/ monile 75). kostlich kleid
(68). ein runde gestalt wie die spinwüp-
pen (Das. 2« gotauueppi?).
*Seutularius v. Seutifer.
Seutulat-a, 4 -um (76), 7? -or (75)
(cf. seupulata, seutul-a, -atus oe.)
scibohtiu gotauueppi (Gf. 6, 408). sidin
gewand; apfelgraw (equus 76). gemu-,
var. gemo-sierte farb (75. cf. stragula
sq.)
^"deutulatum (£. seupetum 75. cf.
prc.) seydin (9), dur, siden (8) gewant.
sarrock (75).
SEC
Seutu-, seuti- (6), seutel-(7),seutabu-
(15) -latus, secutulus DE Gf. 6, 408)
sciboht sZm. (Gf.). apphel grahe (color
1). appfel grau (6). opffel grawe als die
pfert (75). pert dat gelynstrende appe-
len hevet (147).
Seutulum (cf. seutula) sciba (Gr.).
*Seutulus (cf. seutulatus) mistkipun
(141. ef. Gf. 4, 355. fureale, humerulus).
Seut-um, Dssw. -vum d. sciba (Gtr.),
Schilt; bocke-, pocke- (9, 16, 74), bug-
(93), beeko- (183), Ad. md. bucke-, nd.
boke-, buckel- (97) -ler. pauesen (75).
tartseh (91). pockelhaub (74).
*Sehalmerus &e. v. Scalmeia.
*Sehalpere v. Sealpere.
*Seharlelya v. Sceariola.
*Scha- v. Sea-rletum.
Sehedia (£. ratis) strusen; vlote;
kalmeie (Chytr.).
*Schel-a, -ia (: OX$A0C) vichsarnlider
(93).
*Seheledraeus (auzs) seheldrack (140).
Schem- v. Scen-atismenos.
*Seherium spange an den cleidern
(15).
*Schiffus v. Seyphus.
*Sehi-, seboe-, squi-, sy-nanthum
cameel-grab (153), shew, squenanth (143).
Schiro-momon, -nomon v. Chiro-
nomus.
*Schlimbria v. Artauus.
Schoenophilinda (ludus) das schlá-
gelins, ring, krantz (112). n4. cop cop heeft
geleyt (Z. gallina, exclusit oum. 116).
Schola v. Seola.
*Seho- v. Sto-machus.
*Sehona v. Scona.
*Sehordium v. Scordium.
*Sehoromia /7. mania; «us scotomia
»« seorio?) tobsuht (93).
*Sehorpio v. Seorpio.
*Scho- v. Sco-tomia.
*Sehotus v. Scotus.
*Schraga (seragae Gl. m.) schraeghe
(Kil.).
*Schrinium v. Serinium.
*Sehrofula v. Serophula.
*Sehueuus v. Sueuus.
Se (prep. i. sine) von o. on (110).
van (132).
*Seb-alo, -ulo (11, 19, 20), sembola
(14) hd. holz-, hulz- (19) -dube (19 &c.),
-dub, -taube, -taub, -hutt (68). holtz- (132),
holt- (11) -duue. holdynne (20).
*Sebalus (anenal, cf. sabelus) zeba
(11).
*Sebasta v. Sebestena.
Sebastus (7. augustus) augstmon (74).
Seb-estena, -esten, -asta (herba) se-
besten (143 &c.). s
Sebibere (7. seorsum bibere 8r.) heim-
lich drincken (110 szm.).
*Secacium (cf. sed-, set-acium) meel
budel (19).
Seeale (Ki.) se- (136), si- (94) -calia,
sig-ale, (17, 4, 74, Sum. &c.), Z -alo (Sum.),
-alum (74, 104, 127, Gl. m., Br.). -alis 4
-ala 7 -ilum (Gf., G1. m.), -ulum (14),
siel-um (Gl. m.), -o (G£.) (7. siligo) roggo
(127, Gt.). rogke (Sum.). rogk (74). roeke
(104). rocken-korn (74), -spalte, Mrg. radel
(Ki. ags. ryg (136), rygi (94), lyge (942)
SEC
emmer (125). senkel (4, 74, 76, Mss. mog.
cf. sardiola; doch weist auch ein s. auf
renda, liga).
Sec-, var. secc-amen, -atio howung
(15).
*Secam-en (Voce. ex quo, Genmae), -ina
(Mss. mog., Gf.), Siecam-en ( porc? Gl. m.),
-ina (v. eremium), siea-mina (104),
-nia (Hpt. 5) (-en 7. segme-n 7 -ntum
125) gesneden (22). in-g. (21, 23), Ad.
-gesneyde, -geschnit (6), -gesinde ( sc
Gf. 6, 842). geschnaidt (134). eyn ge-
snede (5, 132), -snethe (133), -schneyt
(0), -sehnette (69), -schnethe (66, 151).
ein sehnethe (152), peschnete (70), schny-
dung (110), elouinge (132). gislaihte (104.
cf. minutal). spuen (125). ags. gibreci
(Hpt. 5).
*Secatiare v. Setaciare.
Se-, sec-ecana, -eania, sequana (1,
71, Gf.) (ffvuius fluens per parisius, var.
paradisum 65) seck (23), seck-e (5),
-en (1), -eln (5b) in franck-reich (1) -rig
(283), -en (55). sechken (71). sokke (22).
hd. seyne, syne (151). zeyn (11). sigon,
sigana; secona Z sigon-ia, -a sigena
(Gf. 6, 147. cf. arar).
Seeare Ad. nd. hau-, hou-, ho-, Ad.
ha-wen. hougen (49). hacken (4). elouen
(132).
*Sec-atio, -eatio, -camen v. -amen.
*Seccan-a, -ia v. Seeana.
Secedere nd. wech-, achter- (11, 132),
hd. weg- 4 aus- (9), eyn weck- (11),
ewech- (18), enwech-, hinweg-, hinder-
sich- (110), hinderwert- (20), v- (8, 76),
affter- (19) -gan, -gaen (11, 132), -gain
(18), -geen (9), -gene (1:1, 19). Ad. (vocc.
ex quo) vnder-welgen, -wylgen (133) 7
affter-, affther- (133) -gen, -gehen (135,
152), -geben (67). verborg-enlich, var.
-liceh kummen (65). ab- (65), affter- (19),
achter- (11, 20), ent- (17, 21) -wichen, -wi-
ken (11), -wegen (21). enweg scehaiden
von der welt (16).
*Se-, 7 sex-eenti sechfhundert
110). seDhondert (122).
Secernere /d. vf) nemen, sundern,
ab-s. 7 -schaiden 7 himdan seezen (65);
sunderlich sin (14), zuruek sten szm.,
iber ruek ansehen (76), deilen 7 scheiden
(20). be- (14), enzwey- (19, 20), ontwie-
(11) -scheyden, -brechen o. slaen (20).
vndersceden (100).
Secessu-s, -m (25) Ad. v3- sim., bosen
vB- (21), bose 7 vz- (5) lose 7 ut-
(23), hin- (65, 110), enweg- (68), wech-
(132), heymelicehe- 7 achter- (20), stul-
(25, 65) -gang, -ganek, -gangk (23).
gemaehs gen zu der natur (75). seheif)-
hauf, priuet (74). ags. helostr (94, 136.
cf. recessus).
*Seciacium (7. erebrum ; cf. sedacium
&o.) ritra (141).
Secludere (7. reicere 22^) vff slieDen
(20). v sliBen (19). verslezen (100). ont-
sluten (11). sehup-ffen (17), -pen (22).
*Seclum (untersch. von seculum)
ewig (8).
*Seclusa (cf. ex-, s-elusaà Gl. m.,
clausura) were ((). Cf. wer mola ,,al.
selusa* (130); uueri mole (turri Gf. 1,
929).
*Seclusio ví) slieunge (20).
Seclusus vz geslossen (20).
(68,
SEC
*Seementatus (cf. segm.) gigaroter |
(Gf.).
Secordia (cf. soe.) thor- (9), dor- (8)
-heit. vrese; trae- 7 gecki-cheit (132).
Seco-rs, -r (cf. socors) hd. nd. eyn
dore, Ad. tore, tor, dour (67). furchtig
(8). hertzloD 7 zaghafft (68, 110). vnbe-
herzt (128). sonder gedachte (132).
Secreta (in missa) das haimlieh gebet
(65). verho- (68, 110), verhee- (132) -lenheit
ut in m. (110), in der mefe (68), in die
misse (132).
*Seeretare absynderen &c. (65 var.
i. q. secernere).
Secretaria versigleri (65).
Secretarium (7. saeristia 93) Ad. nd.
hei-, he- (100) -melicheit sZm. heim- (99),
kleyn- (8, 9) -ode, -ot (9). raet- (20),
trist- (93 Mre.) -kamer. sigaturi Z -indri
(Gf.), -eltor (93).
Secretarius hd. sigersto (G1), heme-|
lieh. (49), heymlich rait (18); h. rat-
wisser, -wiser; haim-leich rat wisser (1),
-lieh rat wizzer (71); heimlieher Z rat-
weiser (74); ein h. rat (65). ein h. ratz-
(110), rotz- (1105), ratD- (68), raits- (132)
-man. heimlieher ratgebe Z innerste rat
(75). nd. he-, te- (23) -melich rad wetere.
*Secretor seigerer (Aer.).
Secretum Ad. heyme-liceh, -licheit |
sim.; absunderung (65), in sigel (1, 6);
eyn inge siegel, -sigel (21), -segel; eyn
heimlieh insigel (69, 134), heymelich
inge-sigel, -segel (133). cleyn s.5; secreet
(147). nd. in-gezogel (23), -ghesel (92).
Seeretus Ad. nd. hey-, Ad. heyme-,
heym-, heme- (12, 14) -lich. haimlieher |
wyser raut (7 oeultus 76). |
Seeretus locus hindan geseezt vf|
der gemain wandelung der mensehen |
65). |
| Sect-a, 4 -asis (q. cf. 99, 29, 66 &c.)|
hd. eyn zwey dracht in dem glauben;|
zwitraeh in dem globen (46); zwitrach-t |
des glaubens -a, -tikeit im glauben |
-asis (75). vngemain glaub (1). eyn vn-|
gemeinet glaube (sze 5b). sunderlich |
ordin (8, 9). fulgniBe (20). nach folgung; |
fur-nemung 7 -sacz (65). nd. zwey- (23), |
twig- (22) -dracht in demme (den 23),
louen. opsate van quader lere (147). |
Seectari Ad. volgen (8, 9); maeh.,|
noch-, ad. na-v., Ad. -fulgen, -hengen (65). |
Sectarius Ld. sehtzere (Gf. »« sex-
tarius?), eyn vn-gleubiger, -gleyber (21), |
gemein glauber (1, 5^), -gloubig mensch;
ketzer; eyn nach-, noch-folger, -fulger;|
zweytrachter (1). nd. vnghemene, vnghe
(sc 22) louer.
*Seetasis (cf. secta; »« ectasis?)
zweytracht- (0, zwitraeht- (75), entzwey-
draceht- (D), witracht- (6) -ikeit in dem
glauben, im gl. (73), e» fide (6).
Sectator nachfolger (65).
*Sectellum v. Assularium.
*Seotica (mus le-, ve-ctica?) 4. genus
vehiculi flode (20). sleed (19). slede (11).
Seetio hauw- £ snid-unge (20). 7.
diuisioabschneydung; ?frequenssecutio
empsiguachsehung (74).
Sector hd. nach-folger, -fulger.
*Sectrum v. Assularium.
Seetus gehauwen (20).
Seeubare (cf. seeumbere) be-sloffin
(8), -slofen 2 -legen (9).
(133), eme, nd. sik.
SEC 523
*Secu-bare, -mbere d. be-, bi-legen.
be- (23). by- (22), bi- (100), affter- (19),
achter- (11, 20) -ligen, -liggen (11).
*Seeubere (»« seeutere?) zuruck
werffin (8, 9).
*Secularia (unt. von securis) cambr.
laubael (Zeuss).
Seeularis werlt- (20), welt- (65) -lieh.
Seeulum d. die welt; w. 7 alr (6),
alter w. (15), die w. o. ein alter. der w.
(1, dye werlt (5, 23) alder. werlt (20,
132, 133). de we'rlt (12). de. werelt ader
alder (18). dye wernt aller (21). clen
wert (DP. -ulum demn.!). wert- (8, 9),
mensch- (8) -lieh lebin. eyn zit (8), man
ezeyt 4 ewigheyt (9). geschlecht nach
der zeit zu rechnen (75).
Secum mit Ad. sich, ym, yme (67,
mit ym selber w£
ille est secum in domo sua der ist selber
mit yme in sime huse (20).
*Secumbere v. Secubare.
Secunda gluck; ander werb (8).
gelücke; andir mut (9). dy andere ge-
| burt heyzet das vel da daz kint in der
muter leip inne leit 7 das mit den kyn-
den geborn wirt (4).
S. perfectio nachgeende besserung
(62).
Secundare Ad. gluck-en, -lich syn
o. machen; noeh fulgen, nach folgen;
an dye ande-rn, -r (9) stad seczen.
Seeund-ario, -o hd. zu dem, zum,
tzo dem (132) wd. to d€ andern male,
mole (1105), mayl (132). zu dem am-
der mal (110 var.). andir weyd (-ario 9).
Seeundarius Ad. ander, der a. (V,
21). a.-mal besundern (22). der andirste
(Db) secundus (seds 1).
Seeunde res gluckliche zufellige
ding (65).
Seeundina (cf. secunda) kinduel
(93). kindüburdlin (64).
Seeundo zwyrend (s8).
*Seeundoeras vbermorgen (74).
*Secundorum (st. -darii) panes grob
(9), grop (8) brot.
Seeundum /id. nd. nach, noeh (22),
nae (132). Ad. naich (Mss. mog.).
*Seecundum-que nach deme
-quod jn etliche wise (65).
Secundus /id. der nd. dy (25) ander,
(G1)
|anderde (132), zweyde (20). geluck-ig
(110), -ieh (132), -lich (68). gluckselich
(9). glieheeh (13). quanto neronior tanto
| seeundior extat ye boeser schelck, var.
ye boser sehalek, so besser gluck (110).
ye bofer sch. ye besser gl. (68). so
boDer seh. so boDer gl. (1102). wo arger
sch. wo besser geluck (132).
Seeurare Ad. sicher machen. ad. ze-
ker maken. seeheren (14). sichern (75).
Seeure sicherlich (20, 75).
Securidaca peltschen (143).
Seeur-is, -us (133), 4 -ella (75) Ad.
axt, axxt (7), axst, axe, ax (18, 4, 132),
aehfe (125), achs (1), ackis (5^), agst,
by-, bey- (70, 134), pei- (3, 75) -hel;
peyl (4), byel (133), byeln (10), hacken
(1), haek (75), holtz-h. (111). bijl 4 aex
(132). exe (23). exse (22). bile (11).
Seeuris rustica wagenbyel (125).
Securitas Ad. sicher-heit, -keit (5),
66 *
524 SED
-ung (123). nd. zeker-, zecher- (23) -heit. |
gewiDheit (20).
Seeurus (cf. -ris) hd. si-, sye- (19),
schi- (4) -cher. seger (13). nd. zeker.
Seeus hd. nd. by £ anders. eya, vg.
es ist wol a.; woluil-iech, var. -1icht (75).
s. viam neben 4 bi dem weg; uDwen-
di-gs , var. -g des wegs (65).
*Seecussare qwettzen, mordelen (141).
*Secutor (cf. suesius) jagahunt Z
4 sius-o, -i (Gf. 6, 282).
*Seeutorium v. Tristega.
Sed sunder (19). zonder (11).
*Seda (cf. sceda, seta, sata s/m.)
sath (18). zedel als in dem bok (23).
*Seda-ecium, -tium, -zius (Gl. m.)
(cf. See-, seci-, set-, sid-acium, sesti-
eium &e.) har- (74, 100), ha-, hai- (104),
ha- (130) -sip (104, 127, Gf.), -sib (100,
117, 130, 141). deyck drog (19). deech-
troch (11). deych trock 7 mel budel (20).
Sedare /,d. seczen (17), nider- (65),
gleich- (4), glieh ge- (5) -s. ; ge-s., -siezen
(21); gliehen, vgl. (10), -liehen (12),
-sagen (19. cf. 11), -eynigen (13); stil-
len, ge-st. (bb, 88), sweygin (8), ge-sw.
(9), semften (9), frid machen (8s, 110);
ent- (21), krige ver-(65) -richten ; milt-
igeren (ss), -ern 2 ab-stellen 7 -legen
(65). den zorn ab-st., hin-l, leschen; be-
hamlen (88). 2d. vor-liken, -sitten, be-
setten, veryagen (11), sachten 7 saeten
(132).
*Sedarium (cf. sed-, sec-acium) mel-
(20), meel- (11, 19) -budel.
*Seda-rius, -ris(1103),-tarius, -torius,
7 sedifex (14,75) hd. stul-macher, -mecher,
-er (74). sessel-m. (975). md. stolmeker.
stule- (17), stoel- (23), schoel- (sie 18)
-meyster.
Sedatio still- 7 senft- (20), sweyg-
(8), gesweyg- (9) -unge.
Sedazius v. Sedacium.
Sedecies Ad. sechze-hen (b, Y, 76),
-en (18), zechzehen (17) werbe, mal
(76), mail (Y). XVI (9), sechzen (4) mol.
zu s. molen m seschs zen mal (6).
seezehen werff (20). seczeber (21). md.
-ne (75
Sesten worue sm.
Sedecim Ad. sechze-hen, ;
-n (b, 4); sechs zehen (6); seezen (o1)
nd. ses-teyne (22), -tyn (23), zeestien
(11).
*Sedeci-mus, 0ssw. -us hd. der sechze-
ndeste, -henst (1), -hende (8), segezen-
dest (21), sebhnde (20). »d. de ses-teende
(23), -teyne (22); die zeestiende (11).
*Sedella (cf. Dz. Wtb. 312. Gl. m. A. v. ?)
ampri (Gl. Cass.).
*Sedenarius Ad. der sechzende zal;
sechzehen zail ((), zechzehen zale (11),
dy? segczen ezap (sic? 21). md. sesten
tale sm.
Sedenim /d. aber. vnd a. (21). aiber
(6). nd. auer.
x stoil-meker, -ordinierre
147).
*Sedenus Ad. sechze-ndich, -hendich
(11), -hen ding (se 7); der sechzeh- (19),
Ssecz- (21) -endest. nd. sesteenich sem.
Sedere Ad. siczen. nd. sitten. ge-
setzen 7 -stillen (76. »« sedare).
Sedes /d. stuol, stul, stull (65, 110),
stüole (19), stole (21), stolle (18). nd.
stol, stoel (132), stoyl (23), stuel (11).
SEG
*Sedia (anders Gl. m.) v. Scedia.
*Sedicere (: seditio!) ezweygen (8, 9).
*Sedieies v. Seditio.
*Sedieula (7. setha) burste (5).
*Sedifex v. Sedarius.
Sedile /Zd. md. siddel Ad. sedel,
hueren-s. (93), seedel (20), seddel 125),
syd-il (9), -ele (55), -el. sedele(22). seDel
(10). sessel (110, 132). stuol (93). stul
(8, 9). gestul (1). sitzbanek (91).
Sedimen (cf. subsistentia) ol-druf,
-heff (74).
*Sed- v. Set-istrum.
Sedi-tio, -cies (7. tumultus 75) d.
nd. (23) zwey-, hd. entzwey-, nd. twey-
dracht. hd. zwi-tracht (in dem volck
88, des vfflaufs im v. 75). zwilauff (75).
zwey-uug (110), -gung 7 vneyndrachti-
keit (20). zwedraeh (13). Ad. víf-loutf
sim., -loff (6), -lauff vnder dem volck £
-ruor (110), rur (88). twist 7 werung 4
vploeff onder dat volek (132). auf-brueh
im v. Z -lauff 7 -ruer vuder den burgern
o. frauwen (75). angeleiff 7 rumoor (88).
aufstoDung (V. a. 1477..6f. Sm. 3, 664).
krig (9). vnhelligkeit (64). gezeneke (8,
9). virleydunghe (19. »« seductio ).
v'leyndinge (11).
Seditiosus hd. vol zwytracht, eyn
zwey-drachtiger, -drechtiger (21); zwi-
traehtig (6), zenkecht (8), gezenkusch
(9), einer der zweiuug o. vfflauff vnder
dem volcek macht (110). twistachtich be-
rorende vnd werrende onder dat volck
2) twedraehtig (23). twigdrachtich
(22).
*Se- v. Ze-duarium.
Sedueere Ad. vfuren, gew. -forn,
-eyden, -erren (18). Ad. nd. be-dregen,
hd. -triegen scm., endan furen (65). von
bosin dingen halden (8 sm.) md. vor-
voren, terghen.
Seduetio virleidunge (20).
Seductor Ad. nd. vorvorer, bedreger.
Ad. v-furer, leyder, ferfurrer (6), be-
tryeger.
*Seductorie betruglichen (65).
*Seduetorium verfurung (65).
Seductus Ad. nd. v-vort, hd. -furter,
-furt, -füret (151), -forte (152). vorgefort
(18). vileit (68, 132). betrogen (18, v6).
*Seduculum (cf. seticulum &oc.) quest
(125).
Sedul-e, -o emfiig- (65, 110), ernst-
(110), vleyssig- (9), statick- (65), stede-
(132) -lich, -lichen (110).
Sedulitas Ad. nd. stedicheit. stetti-
7 empsi- (76), dienstbar- 7 anligendig-
(65) -kait.
Sedulius fliDiclicher (65).
Sedulus Ad. nd. (eyn 23) sted-e, -ich
(132), -eclieh (20). Ad. stet, stát (134),
stete, stette, statig (1), stetig 7 ernst-
lich (110 sZm.), flió-ig, -lich 7 sorgfeldich
(20); flisich (13), vleissig (9), empsig
(39, 76), emsiger (65), still emsich Z sef-
hafftig (652 Mrg.).
Sedum maius, sesuuium /. huys-
loock, donderbaert (116).
*Seduus (/igmum, aus caeduus) hau-
wych (19). houwich (11).
*Sefillus v. Sesillus.
*Sefirus v. Sephirus.
*Sege- v. Seg-mentum.
*Segena tzeeghe, gheyte (147).
SEL
*Seger (cf. eeyx) zinflin; ew. w. m.
pr. viri, ?nterpr. parua t velicta (16).
*Segero gj. -onis (7. oculator) hd. nd.
schellen sleger (Mss. mog.).
Seges hd. sat, sath (18, 4), said (18),
saut (64), gew. sait, saet. nd. zat, coern
(11). hd. korn (19), k.-sat, -sait, -saut
867), -sar (szc 710), -sam (110). wachsen
sam (1). wassend som (6). samens frucht
i gesete fr. (65). wachsend-er s. o. -e
fr. des ertreichs (75). frutht (20). ein
acker der geseet ist; der sam, var.
saum (64).
*Seget-a/ -arius eyn sewer (1). sager
(6).
*Segex v. Ceyx.
*Se- v. Sa-gimen.
*Segi- v. Seg-mentum.
*Segim- v. Sag-inosus.
*Segmata (7. fa- 76, ua- 3 -seie mu-
lierum cf. segmentum &c.) ein windel
snur (3).
*Segmatum (cf. prc.) frauen pinde,
langs fr.-klaide, furspang (74).
*Segmenta eyn cleyt mit se (23).
*Segmentatus sbst. hd. zie-, ze-runge
nd. ziringe des kleydes sém., eyns kl
(18), def kleytz (17), des lyues (23).
Seg-, sege- (1102), segi- (134) -men-
tum (cf. seeamen) Ad. nd. vorspan. Ad.
vor-, fur-spang, vorspanck (4), eyn lang
frauwen kleyt szm. nd. eyn lane vrowen
klet szm.
Segnis Ad. trege, drege, dragh (5),
drag (21), droche (19), treg 1n vernunfft
(110), laz Z. peger zu lernen (9), lasse,
flis zu leren (sze 8), fule, ( ein) langsa-
mer (65, 75), sitiger (75). nd. trag (23),
trach, traech (132).
Segniter treglich (20).
Segnit-ies, -ia, -as (23) Ad. nd. trag-,
track- (132), fuyl- (19), laO- (8), las-
(9) -heit, 2d. -het. hd. dracheyt (18, 133) ;
trag-, tra- (6), drage- (5), drege-, ful-
(65) -keit. ab- 7 hin-lassigkait (65).
*Segnitiosus gar treg vnd fule (65).
*Segr-adulose 7 -iter (74), -eculose
(cf. pre.) 4. pigre (14, 16). treglich (74).
Segregare Ad. sunderen (20), ab-s.
(65), scheiden; vD-, afft- (20) -sch.; tei-
len (110). deylen (132). zerstrewen (64).
Segregatim sunderlich (20).
Segrex edel (110, 132).
*Segriter v. Segradulose.
*Seia tunihha (Gl. Cass. cf. Dz. Wtb.
302).
*Seides (7. sidus) stern (74).
Se-, semet-ipsum Ad. sich selb-er,
-ir (bb). nd. sick zulues, sik solues, sich
seluen (23).
Seiungere trennen Z wit en-, var. hin-
dan verren (65). abschaiden (76). von
gesellen haldin (8). von g.Z von halden
(9).
Selago (herba Ki., piscis cf. silago)
bleke (20). bley (11). kampferkraut (Ki.).
Selectus (cf. sol.) Ad. vBge- (110 szm.),
sunderlichen vfher-korn szm. sunderlich
t ainzelhg erwelt (75).
*Selestus (Mss. mog. sf. seel., besonders
glossiert) hd. nd. sundich. nd. lasterich,
Selibra ein halb pfundt (110 szm.).
Seligere allein o. sunderlich lesen
(74).
SEM
Selina-pium, -sium ( Ki^.) sei-ering
| (Ki2.). -lerie (Kiv.).
J Sel-inum, -mum / -mo (74) (7. apium
| cf. sylynon) merck 7 espe (110, 132).
epff (74). petersilgenkraut (Ki.).
Sella Ad. nd. sad-, hd. sadd-, saed-
(20), sayd- (19), satt-, sat-, sath- (133),
sess- (110, 132) -el.
*Sella sag-maritia (141), -inaria
soumsat-il (104), -tel (141).
*Sella-cius 7 -rius sattelrof) (75).
*Sella- v. Selli-pendium.
Sellare Ad. nd. sad-, Ad. satt-, sadd-
(20) -eln. satlen (6, 134). satteln machen
| (1). stoil setten of ewech s. (147).
Sellarius stoil-meker, -dregher umb
dair op to sitten; tot den stoil hoerende
(141).
Sella-rius, 7 -tor 4 -cius (qq. v. 95)
| hd. sattel-er, -ros (141), -roD, -macher
| (110 szm.); sadel-er, -rofó; sattler (74),
| satel pfert (16). setdeler 7 gesadelt pert
| (17). sollarius hantros (104).
| Sella-tor, 4 -rius Ad. sat- (75), satt-
(2), sedde- (7, 20) -ler; satel macher,
| sathel mecher (66).
Sellatus gesadelt (20).
| Sellio Ad. heng-est, -st, -ste (151,
132).
*Selli-, sella- (8, 9) -pendium (7.
| pendens 4n sella vt lagena 16) satil legil
| (9). sattil boge (S). sattel-tasch Z -fafi
| (74). sadel-vaz (5), -faó (1 szm.), -vat
| (22). eyn zader vat (szc 23).
Sellularius setteler (T, 16).
*Selm-o, -um v. Selinum. :
*Selmonogrion (dus selinon agrion)
| prunnenkraut, hannenfufh (74).
| *Selt-es, -is (sé. celtes) Ad. bickel.
| nd. beytel (11).
| *Seltum (7. latus) eyn site (11).
*Sem auditus (s?c) halphorter (141).
*Sembola v. Sebalo.
*Sembueus v. Sambueus.
Semel Ad. nd. eyns. nd. ens. eyn
mail (v). ain-ist (6), -est (v6).
Semella, 7 se- 7 sy- (74), si- (1, 4)
-mula (7. euneus 22^») /hd. nd. semele,
| symmel (7, 23). semmel (3, 18, 74). s.-
| mel Z -prot (74). sin mal (se 6). semel
| (1, 4). hd. s.-brot, -rack (17). wegghe
(225).
*Semellarius v. Storcida.
Semen (cf. sq.) sam (9). saem (132).
| der saumen (64€). same (8, 64») der lude
(8). sat, sait, saet 7 som, somen (110 varr.).
Semen passularum v. Passula.
Seme-n, -ntum (7. sata q. v.) hd.
nd. sat, sayt. hd. saet, sath, sadt (134),
Som (6), somen (110), samen (T, 132 &c.),
| sóme (17), geslethte (20).
*Semensus halbgemessen (20).
Sement-, semin-are hd. se-wen, -uen
(152), -ben, -hen, -en (9); sagen (6). segen
(23, 76). seigen (110 var.). seyen (11, 1102,
132).
*Sementariu-m, -s eyn sewe vaz (5).
|se uaD (6). see- (18), sebe- (21), sam-
(0) -faD. segevat (23).
*Sement-arius, -erius (134) (v. semi-
nator 110 &c., olitor q. v. cf. prc.; anders
Gl. m.) seer (69 &e.) sáer (134). seyer
SEM
(68, 1103). seiger, seuwer (110 varr.).
Sewe- (133), sew- (67) -man.
Sementina wurmsamenkraut (143).
*Sementinum 4. semen 4 exordium 4
lucrum (16). satung (4).
Sementinus (7. sata 4 seges Voce. ex
quo, de semento existens Gemmae) sate (134.
«us Sata?). totten saem tzijt behorende
(132). saitlick, tot sait gchoerende (147).
Sementis (2. tempus 0 actus seminandt,
semen frugum, dea sementis, semina-
rium 23) sadich (5, 22). sadet (25).
sátig (21). settig (1). Ad. sam, same,
sat, satzijt sm. salt o. somzyt szm.
(110). saut, saum, seyunug (88). alreley
salt; sait tijt (147). tij van zeyene (11).
ein anfang einD anderen dz jm glich
wirt (65).
*Sementum v. Semen.
*Seme- v. Semi-stinum.
Semestre sechs monden (92). sehs
monde (8).
Semestris halp-mane (8), -mont (11).
halber monet (7. (una cum est semiplena
75). syuweleinseite vnd anderseit flach
als eim kar o. als eim halbekugel (74).
Semesus halb gessen o. benage-n
(1103), -t (1105). halp gegeDen (19). half
gegeten (11). h. gegessen off gecknaecht
(132).
Semet ipsum v. Se ipsum.
Semetrum ein halb mal) (110). eyn
halue maesse (132). wynekel may (19).
wiunkel maet (11).
*Semia (cf. semius, simia) cíün (1).
ape (23).
Semianim-us, -is (cf. semiuiuens)
halb-muetig (1105), -mietig (1102), -leben-
dig 7 halmutig (38). von haibem mut
(68). van haluen moet (132).
*Semibibere halfufe (14).
Semibos halb rynd (68). halff oe
132).
) v domieelidus halb warm (20).
*Semicanus v. Semitanus.
*Semiccium v. Seminarium.
Semicecus halb bint (68). halff blint
(132).
*Semici-clus, -dus (132), -reulus (cf.
hemicielus) halb- (68, 110), halff- (132)
-cirkel.
Semi-ceinctium, -cincium, cinctum,
-cineta 4 cinetea pl. (16), -tinetium,
-eintia 4 -zintia (4. Gf.) ein halb cleid
o. sehnutz tuoch (110). eyn halff cleit
7 snuytdoech (132). facil-eet, var. -etlin
(110), -leyt (132). sweis tuch (9). sweiD
duch o. hangende gewiecht (8). breyt
(0), brait (6), schmal (6, 75, 76) gurtel,
girtel (76). für-gürter 7 -tüch (Das.),
-schurtz &c.(Ki?.). sch.-tuech (v. a. 1618).
kurtelliu Z albgurtilla (54. Gt.).
*Semicinetus Ad. halb, haltf- (20, 132)
-gegurt, -gegort (132).
Semicors halb-hertz (68), -hertzig
(110). halff hertzich (132).
Semicupium (7.plen? balneum ; anders
Pap. Gl. m.) vollbade (74).
*Semidalim v. Simila.
*Semides (cf.semipecca)wisse man (9).
Semideus halb- (20, 68), halff- (132)
-got.
Semidoetus halb gelart (9).
*Semiens (s/. seuiens) v'synnig (1).
SEM 525
*Semigelat-o, -u (136) ags. clung-ni
(136), -ri (94).
*Se- v. Si-milago.
*Sem- v. Semin-ilogus.
*Semiluerari halff wynnen (20).
*Semilueratus halp gewonnen (20).
*Semiluerum halp gewin (20).
*Semiluminosus halp luchtende (20).
Semimortuus Ad. halb-, zd. halff-
hd. -todt sim., -doet (11, 20, 132).
Seminalis sem-, var. seme-lich (65).
sayeliek (145).
Sem-inare v. -entare, -iniscere.
Seminare jurgia plenghen 7 kyff
maken (22^).
Semi-narium, 7 -ecium (8), -num (9),
7 -nium (110 &e.) (cf. sementis) eynes
igliehen dinges entspringung (9) eyu
igl. oder orsprong (sc 8). saat £ vrsprung
(68). saem 7 oerspronck (132). som, var.
saum, o. ein anfang (110). sayt (22).
saytvat (147). seminium es! inuidia
(aus initium?) anzmalium (16).
*Seminarius sbst. seber 4 seher (19).
seyer (11).
Seminatio sewunge (20).
Seminator (cf. sementarius) sewer
(20 sim.).
Semine-cis, -xeis (132) halff doet
(132).
*Semini-, var. semi-, 4 spermo-logus
saher der wort (75).
*Semin-iscere, -are samen werffen;
seen als den samen (74).
Semini-, semin- (Br.), semi-, sermi-
(74. »« sermo) -verbius (cf. spermo-
logus) kleffs (20). prediger (74). wort
seyer; half- (semi-) -woirdich (147).
Semin-ium, -um v. -arium.
Seminium dat men an saide wyunet
141).
| e (sicut pernox) wachter der
die halben nacht wacht (ss).
*Semiostium heck vor eyner dore
(225). hecke, valder (141).
Semi-, sim- (64) -plagium vischber
(91). ein klein, var. kl. einfach, netzlin
64).
etiisiands halb sletht (20).
Semiplenus (7. dZemidéus Br. simu-
latus Gl. m.) halb ful (20), foll (75). halp
fol (bb).
*Semiputare half cloten (141).
Semis ndecl. hd. halb, halbe (134),
halp. 2d. halff. decl. ein halb, halp (8)
pfennig (110), scherf (8, 9).
*Semisecuum halp gemenget (19).
halff gemeenget (11).
*Semisericum halb sidin (93).
Semison-arius, -arii Gl. m.) -ory
(16) 7. dimidium capientes sonitum (16),
obsonium (Gl. m.). halpfal (12).
*Semisonium (cf. prc.) halff avent-
mail (147).
*Semispacium halb spacy (68). halff
spacij (132).
Semispa-ta, -thium, -tium, -cium
(104, 135, Sum.), -tum (23) Ad. eyn halp-,
nd. halffswert. sahsa (120). sahs (Gt.).
saf (104). plutzchen (125). sperisha-ft
rr -t (Gt. 6, 355. cf. sperascaft hasta
Gf.).
526 SEM
*Se-, e-misperium en halve runtheit
(147).
Semi-ssis, -Dis, -ssus (v. -vnoia)
e .
drey hàllerer; s. aurei halber floren
(111). s. homo ein gerinferiger, nach-
gültiger mensch (Das.). semissem scaf-
trum (Gf. 2, 525).
*Semi-, seme- (147) -stinum (7. melli-
eorium 147) seemschleder (147). sa- (1),
sche- (2) -misch.
Semis- v. Sex-tertium.
Semita d. fub-pfad, -phat (8, 151,
152), -pat, -pait (7), -stap (21), -drap (9),
-steig (75); stig, steyg, steyge (1), stich
(12), sthych (13), selten steg. stieg o.
pfael (195); fof) stape? pait (18); paet
weg; ein pat o. ein weg da man ynne
get (20). nd. fut stapp (93), vot stich
(22), mampat (108).
*Semitanus (»« semita) der dy erste
bruch erdacehte (9). Cf. semicanus 7.
deus terre (16)?
*Semitigium v. Hemitogium.
*Semit- v. Semic-inctium.
Sem- v. Semin-iuerbius.
Semiuir halb- (68), halff- (132) -man.
goeze (9. cf. effeminatus, sinpubium).
*Semiuiuens (7. semimortuus, inter-
eutaneus) halb tod (75).
Semiuiuus Ad. halb lebendig, halp
lebendyck (19). halffleuendich (11, 122).
h. wesen (20).
*Semi-vneia, -vntia (151), 4 -ssis,
var. -ssus (64) hd. ein halb vntze, vntz.
halff vneie (132).
Semiuoealis ^d. halp-, halb-ludig,
-utig, -lautig, -ludelich, -hellig (1),
-stimmig (6); halber thon o. h. laut (75).
nd. haltf-ludig, -luydich (132), -lud.
*Semius (cf. semia) aff (1).
Semi-, sem-ustus (7. semel vstus 7
maeceratus 20) Ad. halb-, nd. halff-
vV:brant, -gebrant 7 -gekeezert (20).
Semo, senio (132) halb mensch (110).
symo, sem-, semi-unculus half mynsch
(141).
Semotim abwerfelieh (17).
Se-, 4 a- (76) -motus hinder sich
bewegt (76). abge-teilt (110), -seheyden
7 -worfen (17). vbgeschlossen 7 endan
geseezt (65).
Semouere hd. abe-, ab-werffen, -le-
gen 4 tbun (110). aff- (132), achterwert-
(23) -werpen.
*Sempec-ca, -ta (Gl. m. 6, 179 sq.),
senepecta (76), senipectus (17), semi-
des (q. v.) alt wise /8), weys (9) man.
alt vnd wie (17).
Semper alit (6), -tzijt (5), -tijt (23),
-wege (18 &e.). alle-w. (5b, 19), -ezijt
(21). jo vmmer Z jummer mer (22b).
*Semper-uiua, -uiuum (94, 128),
-uiuus £ -folium (74), -bina (18), -frva
(146), -froa (sv) (cf. peruinea, barba
iouis) hus- sim. Ad. -wurez, -worez,
auch, md. lock, -lok, -loch (74, 85),
-loech (85), -wor, Mrg. hulauch (13).
blade-los (23), -lo. (18), -loiz (5). blude-
lof) (21). blat-louff (74), lauf (64). in-
grun (77). sin-grun (74), -gróne (105, sim.
Gf.), -fulle (942). belg. donderbaert (128).
*Sempiternalis ewig (65).
SEN
Sempiterne ewiclich (90).
Sempiternitas ewicheit (20). ewig- |
keit (9).
Sempiternus Ad. nd. ewich. hd. ewig.
nd. ewegh (23), ewiklike.
.*Semptembrio v. Septentrio.
*Semula v. Semella.
*Semuneulus v. Semo.
, Sem-us, 7 -is (76) Ad. vnvolkommen
sem.
Sem- v. Semi-ustus.
*Senacion &oc. v, Senecion.
Senaeulum raethuef) (20).
*Senamurea flecke o. mose (74).
Senarius (7. mumerus 0 vermiculus €
pedieula que habet VI pedes 76) sef
zail (5 sém.). sechs zal (6). see goldigk
(21. 2« senaureus!). sehste (8). sechste
(9). hasart 7 sestalich (93). sel tal
(sce 22).
*Senasc-aleus, -allus, -ulus v. Sene-
sealeus.
*Senates v. Sinatus.
Senator der gewalt hat in dem rat
ze rome (93). ein senat (22). eyn s. (20,
923), senate (18), senayt (5) zu, to
rome, ram (20). ein senatoer van roem
(132), alt man von dem rat (110). radt-
herre (111) romscher richter (76). ge-
waldiger (8, 9). sentseeppe (100). pl. die
alten (65).
Sen-atus, 4 -ectus (74) (cf. sinatus)
der wisrat ze rome (93). weys rat £
alt zese 74 samenunge der weysen alden
(9). sampnung der alten o. w. (74). alt
wise geweldig (17). alt w. man o. sam-
menunge der alden (8). ein gantzer rat
(110) alter rat (65). senat ze rom (1).
senet (100). sentschepen (99).
*Senea v. Senta.
*Seneci- v. Seneci-a, -osus.
*Seneion v. Senecium.
*Sene (herba) sen (93). cf. sen-a £
-ua senetblütter (Ki.)?
"Seneca v. F'eneca.
*Senecen 'v. Senecium.
Sene-, sene- (17), seni- (8) -cia,
senitia (7. pilatura labrorum 129 sim.)
(Br. wie Gl. m., 2« senecium?) kyfel £
wang von dem fiseh (110) cuwe off
wange van dé visch (132). kyewe in den
vische (147). fluch (9). fluchunge (17).
flucht (8). after-kosunge (17), -kosen (8),
-koze (9). treber ; uuinperhalga 7 trestir
(pl. at.). weinper-palg, -hulBe (74). her- |
ine (herba 101. Gt. cf. senecium). senes-
tia 4. menditio 7 detractio sonum (76.
sí. immunditia et d. senum). se- (74,
75), see- (75 varr.) -nescia (v. male-
dietio senum 75) lesterung (75), ver-
fluchung (74) des alters. senecta affter-
kose, allter, fluch (74).
Seneci-o v. -um.
Senecio ein alter alber o. narr, n4.|
een versuften ouden grieck (116).
*Sene-, sene- (17), seni- (8) -eiosus |
(cf. senecia) aftir- (9), after- (17), hin-
der (8) -koser.
Sen-ecium, -ecion, -étion (95, Sum.
VI), -ecio (942, 126, Gf.), -etio (73), -tion
(95), -eion (85), -eion (105), -netion (105),
-eneium (12), -icium (Y), -acium (74),
-acion (17, 74), -ation (91), -otion (87),
!-ecius (13), -ecen (94. 136), sinecie.
SEN
(Sum.) (7. fumus terre 3) pein- £ bein-
(Gf.), ber- (95), erueze- (17), ereuez- (4,
73, 74) -wurz, -worez (1T). eiz-bresta
(Sum. VI), -preste (105). rietachel (Sum.),
rotachele (87. cf. saliumea). rot- (131),
selp- (105) -lacha (cf. rotachele; selb-
heila, -stheil?). selbeza (131). rotescal
ms$c., boh. trzeymuzyk, alias wodna
pyerzyeh (? 4). grindtkraut (73 &e.).
eyn herlingZ win trester (T. cf. senecia).
himel slussel (3). brunnunkresse (-tion
95). brunne- (6), prunnen- (74, 91) -kress.
brunnen kref) 7 brüenkres (76) bruens
kerse (sic 85). born erasse (v, 10). wafer.
keyrs (13). walkertze (herba sic 19).
pawmwolle (74). modelgeer (126). ags.
gundaesuelg-ae (136), -iae (94); grunde-
swylige (942).
*Senec-ta v. -ia.
Seneeta (7. zpse sorsd condictio sor-
lis 0 senectutis 16, oft 4. sen-ectus, -ium,
-itudo qq. v. cf. senecia) altheit o. gluck
(8, 9). senectus / s. deerepita dz boghri-,
varr. bogru-, bogrü-ckig alter (65).
*Senecta-lus, -nius v. Senesealeus.
Seneetus (7. congregatio seniorum [5€
senatus) 7 antiquitas 0 sexta [: sem-]
etas) alder (8, 9).
*Seneetus v. Senatus.
Sen-eetus, -eeta, -ium, -itudo Ad.
nd. a-, nd. ae- (11), o- (22) -Ider. Ad. daz
alter, altheit.
*Senegla v. Senogela.
*Sene-ion, -neium v. -cium.
*Senepeeta v. Sempecea.
Senere hd. nd. alden. Ad. alten.
Sene-, seene- (3), seena- (9), sena-
(15, 16, 93) -Sealeus, Z-seulus (76), -seal:
|lus (93), sene-scallus, 0/ssw. -stallus,
-etalus (18), -etanius (23), senoscaldus
|(v. gregarius) Ad. nd. mar-schalck;,
|-schalg (21), -sehalt (6), sehall, (6),
-&alk 7 hofemeyster. (11). Ad. mair-
marg- (8) -schalck.
Senescere /d. nd. a-, nd. ae-, o-lden.
Ad. alten, alt werden, 7 sin (20).
*Senescia v. Senecia.
*Senesia v. Sensia.
*Senestia v. Senecia.
*Sene-tio, -tium v. -cium.
Sen-ex, -us Ad. nd. alt. nd. aelt, olt.
alter man (1) senex asenio 4 decre-
pitus ein man inder aberwitz; s. asenec-
tute ein man funfzigierig (93).
*Seni- v. Sene-cia, -ciosus.
*Senicium v. Senecium.
*Senifes v. Cimex.
*Seniliare v. Sentinare.
Senilis Ad. altleich (1, 2, 4), -lieh
(68), ig (110), -keit (Db); gew. eltlieh.
alde-lich (20, 23), -lecht (5). o- (22), -e
(91) -ldelich. ald-yeh (19), -rieh. (-ueh?
18). althich (132).
Senilitas (Br. aldunge (20).
Seniliter elt- 4 ewic-lich (20).
*Sen-ima, -tima (7. trísticia) erot
| onmoyt &c. (147).
Senio (7. VIpunctaintassere, texera
152; a sex, a senex! cf. semo) em se
vff (s8, 110), sechB ougen in (68), sechs
vff (15) dem wurffel sem. sef) ougen Im
d& dobbelsteyn (132). sese (Zn essere T).
ses (93, Gr. ein seef) o. sechfó augen
SEN
| (64). ein taus (7. duo puncti im tassere
| 3, 4, 4. q. binio 64). een chiis (v. sex
puncti in tessera 108).
, Seniores die alten priester; s. 2m
| celo alie heiligen, allbailgen (65). s. po-
puli die eltisten des volcks (1). dy el-
| tistin (55).
*Senipeetus v. Sempecea.
*Senipes v. Sextupes.
*Senis hohensynne, ein stat in tus-
| cania (74).
| *Senitia v. Senecia.
Senitudo (Pr. cf. senectus) Ad. alt-
heit. alderdom (132).
Seniu-m, -um (134) v. Senectus.
*Sennetion v. Senecium.
| "*Sen-ogela, -egla (146) (herba) sene-
| gel (87, 146. cf. sanieula? senegawortel
polyanthis seneca Numn.??).
*Senon dgs. cearricae (136). cean nuc-
eae (94).
*Seno-n, -nium v. Sison.
| Senones (cf. senis) hohensynner o.
| die von der hohensynne (74).
*Senopheia v. Scenophegia.
*Senosealdus v. Senescaleus.
*Se- v. Sce-notaphium.
*Senotion v. Senecium.
*Sensate wol besunlich (175).
| | Sensatio syun-e 7 -ikeit (7), -ung
| (7, 62). vorsynnig (25).
| Sensatus /d. synnig, ein s. mensche,
eyn sindig man (21), vol synniek (55j;
| wol be-sinnig (1), -sunner (975). nd. wol
by sinne; vnsinnich (aus ein s.) men-
| sche (22), sundieh mensch. Ad. gesin-net,
|-t; be-sint (134), -synnig (2), -sunig (1);
|sinrich (17, 110). eluger 7 vernunfftiger
! (65).
| *Sensere v. Sentinare.
*Sen-sia, -esia (76) (74. virg-o, -a «16
| pudica) geschemig iungfrauw (15).
| Sensibile liplich sichlich ereatur (65).
| Sensi-bilis, 7 -lis (110 &e.) gefulich
| (20). fulend-er (9), -e (8) mensehe. geuoe-
lieh (132). synnlich (68, 75). be-s. (110).
| lip- 7 sicht- 7 entpfint-licher ; s. sapien-
|tia wiDhait der funff sinne (65).
Sensibilitas gevoe- (132), befin-, varr.
befint-, hefint-lieheit (110).
| Sensibiliter ge-fulieh (20), -voelich
|(132). befin- (1103), befint- (110b), sin-
(75) -lich.
Sensilis v. Sensibilis.
Sensim fulochon (Gf. 3. 496. cf. sen-
| sibiliter). sin- (20, 110), geme- 7 husch-
(65), gemech-, var. gem- £ hubsch- (65,
|88), sen-, entphint- (88) -lich. ein weni-g,
|var. -glin (65). lang-sam (9), -sum (8).
allenschen (132).
*Sensitas (sí. -tus?) besynniek (55).
| |Sensualis sin- (20), sinne- 7 versin-
(110, 132) -lich.
Sensualitas Ad. sin-, 7 fleisch- (65)
-liehkeit szm., 7 fiesechkeit (65 var.); lip-
lieh sm., leipliche (9, 74) meynunge,
| bewegunge (9, 15, 63, 64,65, 14), neygunge
| (9), negung 7 art (63). bew. 4 neygunge
$ art (9 Anh.). art-n. (74).
Sensualiter sin-lichen (1:10), -nelich
(132), -rich (68).
Sensuosus (Br.) vol syns (132), syn
varr. synns, syn (110), synn (68).
) EK
SEN
Sensus hd. (der, dye) nd. synne. Ad. |
der 4 ein syn. synlich bewegung (9);
s.-keit (9; 65). beweg-, entpfint-, ver-
stent-lichkait; sunderlieh furnemung Z
s. sinne; gemut, var. gmut &c. (65). lib-
liche erkentnyb) (75). lhiplich kraft zeer-
kennende (93). ensebida (Gf.). s. ecom-
munis gemeyn sinne (62). s. proprius
mutwilligkait (7) agen furnemenf (65).
S. sacre scripture auslegunge (9). de
sensu et sensuato (? ber) von synn
vnd syten (1).
*Sen-ta, -ca (7. ta- 5, tu- 1 -rmus;
piscis, aus tinea »« tinea) Ad. nd. sly.
hd. slie, schlie (21), sehlin. (76), sligle
(12), sehle (18), sleen baum £ slehe (szc
1) sleieh (1), slyhe (133), schlyhe, |
schleyhe, sehley (134), seleye(3), sehleye
(4) made (5).
Sententia Ad. md. ortel, ordel (13,
132). Ad. vr-, or-teyl; vrdeil (20), ártail
(6). sin-ne (17), -lichkait, rieh wort &c.
-meinung, edrr. simne m., sinn (7) m.
(65). das pueh von hohen synnen (74).
Sententiare Ad. md. orteln, v-o.,
-ordeln (132). Ad. urteln (6), orteyln (17),
vr-, v'vr-teylen.
*Sententiosus v. Senticosus.
Sent-es, -is, -ix, -rix, -ex (105), een-
tis (q. v.) (cf. rubus) Ad. dorn. d.-spreit
? thornahe -ix; huifaltar -is (Gf.). huf-
halter (105). dorn, torn, t.-busch (4).
d.paum (74). d., var. darn-baum (15).|
dorren (6). durne -trix; splytter -es (19).
dron (21). 2d. dorne (22, 85), doern £
splinter (-rix 11), drone (47). sant-uuerf |
7 -uurfo (Gf. cf. syrtes).
*Sentes (i sordes l, popisma 0 caries |
23. cf. sent-us, -ina) stanck (1). polich
(1) vnreyn (23).
Sent-ieosus, -iscosus (110), -osus,
-entiosus (74) dorn-ig (88, 110), Ager
(74), 1eh (20), -aechtieh (6s, 132). doer-
nich (11). í
*Sentima v. Senima.
Se-, 7 ce- (14) -ntina (»« sentis 9)
hd. fui wafer (6); stinckende grube
mit w.; 4 tieffe stat im sehiff (75). faul
w., pfintgrub, o. einpfindgrube (ém maur
74. cf. laeuna). ful, fuel, wul (40), faul
(3) w. in dem schiffe, 1n schiffen (3).
nd. vule water in de schiff (23), scheppe
(22); dork, de boddem des schepes
(Chytr.). pffutz, var. pfitz, laeh (65).|
hulwe (Sum.) zucht (8). ayter sucht
(aus aytzueht sim.) t dornig (9). dorn
(14). soune (? Gf. 6,245). ags. (?) lectha
(94); lechta vbi dc. (136).
Sentinare ;/. sentinam exhaurire (64. |
m.). d., satagere 4 pericutum euitare (Ki).
animo aliquid sensim dijudicare (129, Br.).
sensere (»« senescere »« censere) 7.|
dij. t debiktare; seniliare, prodere,
erumpere idem (6).
*Sention v. Senecium.
Sentire (7. intelligere 20) beseben (20 ;
bei Ziem. unbelegt. cf. Gt. 6,168). ent-zebin |
(8), -pfinden (65, 110); -pfintniB han sim.
(65). fulen (12, 20). fielen (10). volen
(14). voylen (13). gevoelen (132). fawln
(9. 2« sentina?). volgen (1).
Sentis v. Seniss.
*Sentis- v. Senti-cosus.
Sentix v. Sentes.
SEP
*Sentosus (Br.) v. Senticosus.
*Sentritus (aus exentrare?) 7. qui
propter aposteumata vuptwm interit (16).
*Sentrix v. Sentes.
Sentus (v. sordidus) scharff (68, 110).
seharp van huyt (132). rauch; scheütz-
lich; dornechtig (Das. stráubig (Kkia.).
befleckter; vn-sawber, -reiner (74).
Seorsum /.Segreg-(Vocc.ex quo), Separ-
atim (Gemmae). hd. von eynander; zu
rueke, -ruck, -rugk, -róck (91); zeruck
(110). md. to rugghe. nebent- (Das.)
obir- (8), hinder- (6) -sich. h., achter-
(132)-ruck (17), -wartz (110b, 132), -wertz
(1102). sunderlieh (Y). be-sunders (Das.),
-seits (114). aensyde (132).
*Sepa (cf. eep-aà, -um) Ad. zwy-,
zwyb- (0, zwe- (5), ezwye- (18), zwo-,
Zi- (9 -bel; ezwyppel (4). nd. sip-olle,
-pel.
,Bepa v. Sepum. Gepa. Sultrum.
Separ vngelijeh (20).
Separa-bilis, -biliter, -nter schei-
delieh (20).
Separabilitas scheidelicheit (20).
*Separa-biliter, -nter v. -bilis.
*Separa-ntia, -tio scheidunge (20).
Separare hd. nd. scheyden. hd. abe-,
ab-, nd. afe-, af-sch. vorseeden (22).
absundern 7 erkennen in sunderhait (65).
Separatim hd. nd. (23) abseheidelich.
ab- (6), von einander (110) -gescheiden.
schaidlieh (46). af-seheidlich (132), -sche-
delick (22).
Separa-tio v. -ntia.
Separatus abgesundert (65).
Separiter vngelijlieh (20).
Sepe d. offt, diek, d.-vil (68, 110),
-wyl (132). nd. digk (23), vakene (222b),
betijden (85^).
Sepedium &oe. v. Sepidium.
Sepe-, gew. sepi-lire hd. begraben.
nd. grauen (132), begr.; ter erden be-
staden (132).
Sep-es, -is,-s,-e (110 &e.) (7. muni-,
moni- i110, munc- 76 -tio de spénis,
cum virgis cathenatis 16) hd. zun, czune,
zunne (5), ezawn (9), zunen (seps 20).
tzuyn (132). nd. tun, duen (97). ad sepes
(bibere) bil an dy rineken (125).
*Sepeto (morbus, sí. serpedo) masen
(1.
*Sepeus (cf. sepum) rueten (108).
Sepia tingta (93). meerspinn (135).
*Sepi-cecula, -tecula 7 -ecula (74),
-cedula (Gf. 6, 725), spicecula (v. fice-
dula q. cf.) (auis, cf. merops) list-era
(84, G£.), -eta (G£.), -ra (102, Gf.), -er (74).
begist-arz (Gf. 6, 725), -erz (Gl. Trev.)
*Sepi-, sepe- (74, 147, Pap.) -dium,
-dum (147) czu-flucht (8, 9, 74), -Wlocht
(17). tovlucht (147).
*Sepillus 7. qui. nimio amoris ?mpa-
cientia se suspendat (16). ,
*Sepinaga v. Sepiuaga.
Sepire Ad. zu-, zi-, zew- (19, 110),
verzew- (126), md. tu-, betu- (81) -nen.
luken (108). verhagen (126).
*Sepirus v. Sephirus.
Sepissime aller- Ad. -dickest, -digks
(23), -sedig (21). alder digkest (22).
*Sepi-uaga, -naga (74) (awis) zun-
52
528 SEP
sehlypffel, var. zaunschly pflin (64). zawn-
slupffel, kuniglein (74).
*tSepium v. Sepum.
*Sepium vischbein (135).
Sepius /d. dick, dicker. nd. digk,
vaker (85b).
*Sepius (piscis, cf. sepia) sepa (Gt.).
Seplassarius (cf. pantapoles) salven-
vereoper (141).
*Seplas-sum, -ium (Gl. m.) salvehuyss
dair men sy verkoipt (147).
*Sepoli-a, g. -e ?. spolium roiff (141).
Seponere md. wech-, hd. nd. eyn
wech-, Ad. ewech- (18), eyn weck- (11),
zurucke-,. hin- (65) -legen. Ad. entweyg
leygen (21), scheyden, abwisen szm. hin-
(110), hindan- (65) -thun. achterduen (11).
athter liegen 7 hinder seczen (20).
Sepositio hinderseczunge (20).
Sepositu-m, -s gesundirt (8, 9).
wech geleget (23).
Seps (cf. scolopendra)swartwrn (93).
swartzeslang (74).
Seps v. Sepes.
Septa (piscis) salm (74).
*Septa minuta? numerata loca (76).
Cf. s. cireundata 1. saneta (Pap.).
*Septe- v. Septua-genarius.
, Septem hd. sye-, si (75, 76), sib- (6),
só- (21) -ben; sebin (5). md. seuen,
Seuene, souen, zouen.
September /d. nd. (23) herbst-, Ad.
herbist-, herbest-, hirbist- (bb) -mont,
hd. -mant (bes. Mss. mog.), monat, -monet.
51d. heruest man; euenmaent (108). der
erste herbste man (4). erst herbst mon
(15). s&emon (Cal. a. 1477 Sm.). der VII
mont (18). fül-m. (41).
Septem-, septi-, septu-plex, septu-
plus Ad. seben-, syben-feldich, -feltig,
-faltig; sibentfaltiger (65), seben felhg
(b^), siben vach (9). nd. seuen- veldich,
-voldich.
*Septem -prio, -trio &c. v. Septen-
trio sq.
*Septemuiria (nach septemuir) est
mulier. VII virorum (16).
Septen-a, -na (65) Ad. die sieben
sim. psalm-en, -e (4), -1 ma?ores (V). siben
(74), sebin (545), dye syeben (18), zd.
seuen salme, s. der rewe (74). ein septen
( penitentia, 65, 68).
Septen-arius, 4 -nis (22, 99, 15)
Ad. seben zal szm.; zal von syben (68);
S-zalig (110). s. jar alt (9). s.-iarig (75).
sieben ierig (8). von s. (18), soben (21)
laren, £ s. czal (21), s. iare czale (18).
getzael van seuen (132). d. s. tale 4 von
s. iarn szm.
*Septen-drio v. -trio.
*Sept-enerbia, -inerbia, -ineruia
(Sum.), -ineruià (87), -inaria (Sum. VI),
-imerina (74), -inedia (6) (7. plantago,
centinodia 6, proserpentina 7 poliga-
nus 74. cf. eryngium) wege-breita (Sum.
VI), -breite (Sum.), -bruta (87), rich (74).
weg-braitig (6), -brayt (74).
*Septenn- v. Septen-a, -arius.
Septenn-is, 7 -arius (6. wntersch.
von septenarius q. v.) Ad. von sieben
jarn sém., s.jerich sZm., syben-jarig (65,
68), aerig (76). s. iar (110), seuen iaer
(132) alt.
SEP
Septennium ein zyt von syben iaren
(110 sZm.).
Septe-ntrio, -ntrion (64), -mtrio 7
-ntor (76), -prio (5^), -ndrio(1), semptem-
brio (74), eitiprion (q. v.) (off ?. septi-
stellium; plias; medianorum / aquila
sic l) Àd. sebin szm., sieben s?m., md.
seuen stern, nd. sternte, gesterne (132).
hd. daz s. gestir-ne, -n. das sybend ge-
stire (68). siben- gestirn (74, 75), -stirn
(74). mitternacht zeiehen an dem him-
mel (75). mitter- (1, 21), mit- (91) -naeht,
-nach werden (st. norden? 1). gen mit-
ternachte (64). Ad. md. norden. syeben
gestern von (aus vel) n. (18). nd. noer-
den (11), dat n. (132). nort (13). westen
(100).
Septen-, septem- (65) -trionalis
norden (5, 22). hd. n.-, nort- (T), nart-
(6) -wint. noerden wijnt (11). narden
(23).
Septenus /d. der syebend.e, £ -st
((); der seuende (20); siben (6); s.-der
(9). -dig, -ige (67), -ig (D, -tzg (68).
sampt sybent (110). sebe- (5, 123), soben-
(91), nd. seu-enieh. sebendi-eck (55), -ch
(18). mit seuen tzomayl 7 s. vnd s. tzo
gaeder (132).
Sep-ties, gew. -cies Ad. seben- szm.
-mal, -mail, mol, -werbe; sobent werp
(21). nd. seuen warb sm.
Septiformis seben formich (20). siben-
formiger 7 -faltiger 7 -nerlai (65).
*Septim besloDen (12).
Septiman-a, -ia (99) (7. heptomada,
ebdomoda) hd. woch; wo- (133), wa-
(21), wu- (20), we- (132) -che. nd. wek-e,
-ene (225); eyn wecken (23).
Septimanali-s, -ter wochlich (20).
*Septimanarium (sf. -rum? -rius?)
der wochen (18).
Septim-anarius, -onarius(76), -onia-
rius (124), -arius (7. hebdomadarius)
hd. der dye wochen heldet szm., holt
vnd helt ((); wo-, wu- (69, 110), we-
(132) -chener. nd. dy de wecken helt
(93), eyn de w. holdet (22).
Septimanatim (7. hebdomatatim)
hd. woch- szm., weche- (132), wech- (23)
-lieh. weckelinek (22).
*Septim-arius, -onarius, -oniarius
v. -àanarius.
Septimus der sibend (6), sebende
(b), syeben (18), sobenden (21). nd. de,
dy seuende.
*Septin-endia, -eruia v. Septenerbia.
Septingent-a, -i hd. sebin-, sieben-
sim., nd. seuen-hundert.
*Septingentesies seuentich warue (22).
Septingentesimus sebenhundigeste
(5). sibet hundertest (76). der siben-h. (6),
seben hunderst (18). nd. seuen hunderste.
. Septio zununge (20).
*Septiplex v. Septemplex.
*Septistelli-um, -o (v. hyades) (7.
ursa minor 1, septentrio) Ad. seben
sim. stern ; daz s.-, sybend- (68) -gestirn;
siben steren (6!. nd. seuen sterne, dat
seuent ghesternt (132).
gs PUE (cf. sq.) eyn koniges gortel
(23).
*Septium (cf. seeptrum) koniges
ruede (11). z. vrga regalis t syddel (19).
*Septuagenaria sibz zal (76).
SEPH
Septua-, septe- (69, 134) -genarius
hd. der sibenzig-ost (67), -ist (134), -ste ;
sibentzig-zal szm., 2arig (75), -jarich
(20). s. 1ar alt (68, 110). seuentich iaer
alt (132). s. tage (23). der seben zit
zale (18).
Septuage-nus, -simus Ad. der sie-
benzigiste (20 szm.), sybentzigste, seben-
zichste (5), sibetzgost (6), sobenezig (21);
seben vnd sebestzest (18). seuenti-chste
(132), -ges -nus, -tegest -simus (23); die
tzouentichste (11).
*Septuag-esies (Mss. mog.), -ies (q. cf.)
sebenzich werbe (5). siebenez w. (8).
sobenez werb (21). siebenzenzich werff
(20). seuen hundert worfe (23). seben
vnd sebesezest male (18). zu sibenezig
molen (9).
Septuagesima v?bunden tijt (23). s.
dominica der suntag der verbunnen zit
? in der sibentzigsten sm. (65).
Septuage-simus v. -nus.
Septuagies (cf. -gesies) hd. sibentzig- -
mal, -malen (110). sebenzieh (133). seuenz
tieh werff (132), worb (23).
Septuagies septies seben vud seben-
ezig werbe (1T). sibentzig male siben
sim. (65).
*Septum v. Sepum.
Septum (4. minutio 2 fallatia sic
76 sí. munitio 7 vallatio!) ein pferrich
(110, 126) in einem velde vmzunt (110).
eyn omgetzyunde stall int velt (132).
ein parek (v£ monasteria 110, 132). eins
fang (113). ein fest-unge (8), -enunge (9, -
11) bewerruug (21). die wite als w. es
getzient ist vnd begriffen hat (65). loke;-
biuane; bocht (108). wort, ein ingetünder
plats; s. naturale knick; gróner dórne
tün: hage (Chytr.).
Septuplare (Br.) sieben feldigen (20).
Septuplex v. Septemplex. :
*Septupliciter sibenueltiglieh (15).
Septuplum (7. plenarie 16) siben mol
(9). sieben mole o. volkommenlich (8).
Septuplus v. Septemplex.
*Septura zun- (110), luek- (68) -ung.
lukinge (132).
Septus Ad. ge-, vir- (20) -zunet sm.
*Septus sbst. (gen. septi) vmb-, kreutz-
ganck (74). i
Sepulehrum /d. (nd. 295) grab, grap-
(5), grape (133), grayb (19). nd. eraf (1)
graff (20, 132).
Sepultura Ad. grabunge (20), be-gr.,
-grebnif (110), -grebte (67, 134, 152), -greb.
(6), -grebde (133, 151). nd. begrauinge:.
Sepultus /d. nd. begra-ben, -uen.
Sep-um, -a (8^5), -ium (85), -tum (68);
& sibum (75), sceplum (416), cep-a (85);
-um (11) seuum (110 &e.) vn-selith (5b),
-gilit (104), -stlit (134), .slit (82b, 66, 75, 93);
-schlit (6, 46, 70, 75, 110), -slith (7), -slijt.
(759), -sleit (10), -sehleyt (21), -sehliet
(110b), -slet (D, 133), -schlet (67), -sleed. »
(19), -sled (77), -slat (3, 13), -slot (114). 9
-sehliek (69), -slicht (9), -sieh (85), -sehilt
(110 var.), -selt (20), -tzel (12), nd. -gol (11);
-gel; 7 ongtzell 7 keersvngell (132); m-
(18), on- (17) -slet. tal-g (77), -lieh (109);
eh (22, 93, 114). schwyne sehmeer (68).
smeer van verkene Z ruet (108).
*Seph-irus, -iros (76), -erus, se-, sef-:
firus, seuirus (v. ventus) (cf. zephyrus)
SER
hd. nd. west & nort w.; w. n. w.; w. n.
(23), w. 2 n.- (17), ort- (?), westen- (117),
n. w.- (18), wester- (76) -wint. norden west
(5^).
Sephora a. pr. (Br.). 2. gallina (141,
Pap.). henne (147).
Sequana v. Secana.
Sequ-ax, -ester (q. cf.) hd. fulge-nde
(80), -r (5). hd. nd. folger. hd. nach-f.
sim. volgenge (100).
Sequela (7. sermo 4) hd. nd. folg-unge,
-inge; nach-, na-f. Ad. naturlieh nach-f.
| (8); fulgunge; nach-f., -uolgnufs (1),
-folgende rede (4).
Seque-ns, -s (133) ein volgender (133,
134).
Sequentia /d. nd. sequen-cie, Ad.
-eien (91, 66), gew. -tz. lobgesang (65)
naehfulgende (20).
*Sequentianarius eyn sequencio (5^).
*Seques v. Sequens.
| Sequester (cf. sequax. palester.) Ad.
| seheider. krieg-sch. o. teiler; sch. des
kriegs o. zwischen den fechtern; mitler
| im scheiden (75). scheid- (75,110), sehyd-
(68, 134), scheydes-, mittel-man. mitler
| (64). vredemecher (132). kyf-deiler (78),
-deler (109). gribwart (8). groiswerter £
| riehter (20). uoclger (7). nach draber (752).
| nacht traber (75^).
| *Sequestrabilis versoynlick (141).
Sequestr-are, -iari (D^) Ad. scheyden,
| ent-sch. NE krieg-, chrieg- (3) -sch.
| (15), -teilen (75), -tailen (3, 76); krick
| deiln (5), deylen den krieh (18). von kyfe
d. (23). kif delen (22). sundern (8, 9;.
| soynen &c. (147).
| "*Sequestria soynresche (141).
*Sequestr-iari v. -ari.
Sequestrum besperet (100).
Sequi Ad. nd. volgen, nach-, na-v.,
hd. -fulgen. suchen (65).
*Sequies, g. -etis (cf. sq.) Ad. ein
|fulgende kneeht, folgender kn. (Y, 16),
nach-f. 7 eyn kn. (18); nachuolg-erknecht
| & -ung (74); eyn ding daf da fulgt (17).
: Sequipes eyn na volget knecht (23).
ka- (9), kem- (8) -merer. cameder (szc
76). laws (9. 2« sepedes cf. senarius.
| septupes.).
Sera (7. firmatura osti, sed cera per
e wach) 68, 110, was 4 waDchen 132)
| hd. sloz (5), sloez (13), slof, schlof, slos
(9), selos (93), slosBe (18), sloyB, schlaf)
(21), sloBchen (132). nd. slot.
*S. appaeta gaedslof) (125).
S. etas zu spat o. zu ser, varr. so
gar, zu so gar alt 4 ein ze alt alter (65).
S. pendula, p.-s. (74) hultzein- £
malch- (74), sprinek- (125) -slof.
S. portatilis malslotel (22v).
*Serabul-um, -aà v. Saraballum.
Sera- (75 &c.), sero- (0, 74, 15, 16),
|BAara- (74) -eium, -tium (75), ser-atum
(14), -icum (16), geraeium (O».) (7. genus
| casei 20, grossa substantia lactis 15. cf.
butyrum) Ad. ziger, zieger (V, 74, Ob.),
|zegerieh (20).
Seraeula Ad. nd. spange. nd. sponge.
| *Se-, ser- (Gl. m.), cf. so-raeulum tzap
|i? sloBel (19). zappe (20). tap (11, 132).
-|sloetel (11).
| *Serage (i. equirria, cf. seragium 7.
Wnclusio Gl.m.) eyn stock (23. st. stot ?).
DivrgNEBACH GLOSSARIUM.
SER
*Seralia (anders Gl. m.) v. Sardalia.
*Seralus v. Sparulus.
*Seramenta (Aerba) suozminza (Gt.).
Sera- (75, 16, G1. m.), sero- (9), xero-
(110 &c.) -pelline, -peline (75), -pellinas
(23) (€. vestes 4 pestes detrite 76, aus
EnpapméAtOG cf. Gl. m. 6, 942) hadern
(9). blunderey (75). eyn alt hut (23).
zerapellina (93), xerapelma (7. uestis
uetustate consumpta 176), xeropell-ina
(74, 110 &e.), -onia (110 &e.), verapellina
(141) ein gerumpffen hut (110). ver-nossen
(6), -niestes (93) eleid. vernosenclaider
(76). altesuertzertes klayde (74). eyn
huyd dye alt ind versleten is (147). -inus
ver-schloDen (68), -slissen (132), -schlissen,
gerumpffen, alt Z hu-, var. hy-tig (110).
xera- ,8), xeno- (9), sero-(11 &e.-) -pellis
eyn alt felle (17 &e.). alt v'sni- (9), v'sne-
(8)-ten gewant. zerebellina getzwirnte
klayde (74). xerapellinus alt, ver-aldet,
-sleten, -droeght (14:7).
*Serapen v. Serpillum.
Seraphin engel 7 e.kor (8, 9). die
brinnenden e. sZm. (65).
Serare Ad. slieDen, be-sl. sim. slysen
? zuo-sl. (13). sluyssen (132). nd. sluten.
*Se-, ce-ratim indecl. (cf. cerat-es,
-jum Gl m.) eyn half hellinek (147).
*Seratium v. Seracium.
Serator slo- (17), schlo- (64, 76) -sser.
*Seratum v. Seracium.
*Sereula v. Sertula.
*Serculus (cf. sternulus, anders Gl.
m.) staro (121).
Sere (i. tarde € extreme Br.) lanxsam
(13).
*Sere- v. Seri-a, -atim.
Serenare Ad. klar, klair, luter, schon
(65) machen. klar-en (28, 4), -n (5, 9).
cleren (20). lu- (7, 8), lew- (9) -tern.
Serenit-as, -udo /id. nd. clar-, luter-
(18), stille- (21), stil- (22) -heit. helli- Z
lutter- 7 stilli- 7 l-st- Z gerugi-, var.
gerüwi-kait (65). schonheit (55, 110) des
wetters (110). luft sehóni (92).
Serenus Ad. klar, elair (V, 152). nd.
clare. Ad. lu-, lut- (6), law- (9) -ter. hell
(65). schone (10, 12). schon (76). schene
(13).
Serere Ad. sewen, pn (18), seen
(9). segen (12, 28, 76). planten (13). s.
ser-ui, -tum pflan- (110), pla- (10, 12)
-ntzen. s. seui satum seen (110b). seyen
(110, 132). sewen (10). segen (12). potzen
(132).
Ser-es, g. -is, -eris (67 &e.), -etis
(134) volek das die syden machet (110),
das in der s. wereket (68), dat in die
sijde w. (132).
*Sereticu- v. Sericu-m, -s.
*Sereus (sí. cereus) ein segel (23).
Ser-ia, -ea (75), 7 -iola (93) Ad. eyn
ge-meyn, -man (6) va) (5), faD, o. hafen
(110). 1rdin-h. (93). irden haf (Das.). erden
pott (11), poet (20). ein molken top (4.
7 serum). eyn pott 7 doppen (132). eyn
vat 4 tenen panne (22). eyn ghemene
vat 4 eyn tynnen kanne (23). bescheyden
speel (19), spul (11). tawb (9). laug- 7
karg-faf) (Fr.). keBkar; schotten- 2 ziger-
hafen (75).
Seriare (i.
ornen (75).
ordinare) orden, car.
SER 529
Seri-, sere-atim Ad. md. orde-, Ad.
orden-, ordig- (17), ordene- (18), ordent-
(8) -lich. by ordinaney (132).
Seriea syden kleiyd (19), eleet (11).
sidin elaid (76). pi. rothe brustbeeren
(Ki.).
*Sericare mit syden cleiden o. zieren
(68, 110), tzijren (133), to tzieren of van
s. wercken (147).
*Seriecea siden eleit (75).
Seric-eus, -ius v. -us.
*Sericineus sydenwant (98).
*Sericium (st. servitium Gl. m.) sidlin
et est mensura. (16).
*Sericum v. Seracium.
Ser-, seret- (18) -ieum Ad. side,
seyd-e (4, 66), -in (134), -en (1, 70). syd
(67). sedde (18). snyde (69, 110). s laken
(110, 132). van s. gemacht (68).
Ser-ieus, -iceus, gew. -icius, -eticus
(18) Ad. md. sid-en, -e (22), -in (16).
seyd-in (134), -eyn (9). seden (18).
Series (»« serius) hd. ordenunge,
ernst o. (17), e. 2 o. (9). ord-inunge (18),
-unge (28), -ug (21), -en 4 seczunge (20).
hd. nd. schick-unge, -inge. ryge (77),
zeileten (126).
*Serinum (7.
nusche (Sum.).
*Serinus (auis, frz. serin aus osipry
Cf. Dz. Wtb. 724) ge- (112), gi- (135, 140,
Chytr.) -rlitz. gyrlein (135) sehwáder-,
fádem-lein; hirngrillen (140). serin (112).
*Seriola v. Seariola. Seria.
Seriose /d. ernst-, erns- (17), tapffer-
(65) -lieh.
Seriositas ernst-hafftickey d(19),-affti-
cheit (11).
Seriosus ernst- Ad. -hafftig, -aftig
(12) -ig (1Y) -lieh (132), md. -afftieh,
-achtieh. tapfferer (65).
Seriph-ium, -um (cf. santonicum)
welsonen (Kib.). meerwermuth (Fr.).
Seris (oÉptc) weg-weiD, -leucht,
-wartz (114), -wart, -breit. endivien (ki.).
wildweglug (126).
Seritas spadeheit 7 tracheit (20).
*Serites (cf.seris) endivienwein (143).
*Serium /d. nd. ernst. erste (7) ernste
(19). erst (3). arnst (6). ernsticheit (20).
Ser-ius, -nus (76) (v. vàlis & necess-
arius Br.,-itas 16) ernst- Ad. -hafftig,
-hafftyek (19), -hefftig (20), nd. -achtich.
hd. ernst (0), arnsthaft (6), nutze, noez,
nitz (76). nd. nutte, nut. profite- (132).
sew-, treg-, langksam- (74) -lich. lang-
samer (comp. 65).
*Sermentum (anders Gl. m.) v. Ser-
pentum.
*Serm- v. Semin-iuerbius.
*Sermo /d. nd. rede, redde. nd. reden,
tale (81). hd. red, rydde (21). eyn ver-
nunftige rede (110). ermanung zu orden-
ung (series!) des lebens (65).
Sermo-cinari, -cinare, -cionari (65,
151. 2« concionari?), -tionari(65 var.),
-nisare, -nare Ad. nd. pre-, hd. bre-di-
gen, nd. -diken, -deken. Ad. sprechen,
sich erspraachen (-cinari 126), reden.
*Ser-montanum v. Siler m.
*Sermo-tionari v. -cinari.
*Sernus v. Serius.
Sero (&. occidens G1. m.) hd. ab-, ob-
61
nuseinula, monile)
530 SER
(21), nd. au-, af- (23) -ent. spat (76, 110).
spavt (93). spade (20, 132). laete (132).
*Serocium v. Seracium.
*Serola v. Serula
*Se- v. So-roliga.
Seropelli-ne, -s v. Serapelline.
*Seropha («us stropha) betrug (68).
*Seroph-agia, -agion, -ia v. Xero-
phagia.
*Serotim spede (19).
Sero-, ser-tinare (»« sertum) vir-
spoten 4 ezieren (8). v'speten £ cziren
(9). krenezeln (8, 9). spat werden (75).
*Serotin-e, bissw.1 -us spa- (b, 22ab),
spo- (8) spe- (18) -de. spaid (T). spat
(16). spot (21). spete (9). spatliehen (110).
abentsch-in (67), -en (133). afentsam (23).
late (22^).
Serotinus (cf. prc.) abint czydick
(b^). abent zeitig (1). spater 7 langsa-
mer (75, 110). spad-e (22ab), -ieh (25).
*Serpagerina v. Parea.
Serp-edo, -ede (22^), -e (?. cutis
ruber eí prurigo 0. pediculus camis 76),
sepeto (q. v.) dou- (11, Gf.) dau- (19,
20), do- (Gf), tó- (93) -wurm, -worm
(11), -worme (19), -wrn (93). Ad. grint.
gr. vff, auff der heut (74), der hude (18),
den hunden (5), dem haupt 2. glab-ra,
-or, 4 hundts-gr. (75). eyn sehorff vp
den huden (23). masel (18, 11). masse-
le (225, 147), -len (12), -rn (10) die men
bernet (147). rude 7 sewiwaldere (anzmal
100. aus zwivalder?). eyn roff (v). wilt-
vuer (132). sniffeleze (90). zitter-sch,
-mal (74).
Serpens (7. a- 4 ia-spis 1) Ad. nd.
slauge. Ad. slang, schlang. nd. snake.
Serpent-aria, -oria, -ina (74 &e.),
-illa (1, 3) (zZ. eolubria 7 seabiosa 93.
cf. serpillum) gundel- hd. -rebe, md.
-aria -reue, -rose (23). gund-reb (3, 74),
-rab (6), -erum (21). gum reb (1). Ad.
nater-, notter- (3, 69, 70), noter- (8, 17,
4, 153), wasser- (132. méssv. aus nater »«
water!) -wurcz, -burczen (509), -enwurcz
(16), -worez (8, 4), -worezel (17, 132),
-krut (68, 69, 110), -kraut (134), -zung
(74). nd. nader- (22b, 47), ade- (23),
nacht- (sc 85) -wort. serpentin (-aria
93). wurmkraut (74).
Serpentigena von sehlangen gebo-
ren (68). von schl.- (1103), serpenten-
(1105, 132) -geschlecht kommen 0o. gebo-
ren s?7n.
*Serpent-illa, -ina v. -aria.
Serpentinus von scehlangen (110),
nateren (68). van serpenten (132). schlan-
gigt (Kib.).
Serp-, 4 serm- (109) -entum vorspan
(109). furspang o. hefftel (7. seutula (74).
Serpere Ad. nd. slingen. Ad. schlin-,
schli- (6) -gen; sli-, sehli-, schlei-chen;
slifen (17), slieffen (7); langsam schlip-,
schlie-ffen, serpit schlupfft, schlipfft,
schlyfft (65 varr.); sweifen (nach vagari
schlingen sze 62), hutschen (3), rütschen
(126), kriechen, kr. uff der brust (1);
kri- (9), kre- (19) -chen; kru-, kry- (88),
krei- (74) -sen. nd. krupen.
*Serpiginositas struffheit (20).
Serpigo struff (20). schorfftheit (132).
rüde (19). sinwir (Y). swinde 7 flechte
(Kiv.).
SER
Serp-illum, se/fen -illus, -illium (4),
-illa (pl.? 49, 121, Gf. s. u.), -ellum (121), |
-ulum (7. puleium eampestrae 2
Ssarpulum (942), sa- (87), ee- (q. v.)
-rpillum, eerpailus (5b), serapen (Hpt.
5) (cf. satyrion, satureia, sarcilium,
sarminea) chenela (Hpt. 5. sim. Gf.).
kénula -a; feldehenule -um (121).
chonile (104). velt-chonela (121), -ko-
nala sim. -um; -chenula -a (Gf.) -que-
nel (Sum.), -komele (12 szm.), -komel
(41), -kumel (3, 74, 85), -kovele (85),
-kommel (20, 4), -kymmel (13), -kumig
(645), -kymieh (646, 123), -kel (95), -kol
(55), -ehol£ -kole m. (4). herba vel (sic)
coem (97). quendel (74, 110 &e.). kienlin
(13). kin- (91), kvn- (87), ken- (95) -le.
konuendel (74). kandelkraut Z kunel
(75). kolle; 5óoh. materzye duska pols-
ky kmyn (4) wilder kimel (49). wilt
komel (17), kenele (120). wil kommel;
kirwil (10). Ad. kirbel, kyrher (sic 151).
caruel (11). keruelZ bieDlock (132). wild
pol-an (105), -ey (73, :4). feldpoley (114).
vnser frawen betstro (73). hüner-kól 7
-klee 7 -serb (126 sem.) costentz (128).
ags. fyile(Lye) ; brad-eleac (943), -aeleac
(94), -elec sylenorum (136).
*Serpilum maius (7. artemisia q.
v.) mettram ; mutterkraut; kónigs kól ;
sanct Ióhanns kraut 7 gürtel (73).
*Serpinacia (cf. pro-s. sanguinaria)
vmbitreta (Gt.).
*Serpula (7. tynea; kleine scehlange
(Ki.). schabe (74).
*Serpulum v. Serpillum.
*Serra (piscis) stechela (Gt.). steichila
(87). 4. setta (aus cete) Mrg. walfis;
Siren Mrg. mer min; seorpena (auis,
i. ripiuaga 93) wasser-, 4 pach- (74)
-stelez (74, 93).
Serra (cf. sarra) sag-a (93), -e (12,
14, 23, 4, 132). sag (1). hd. se-, see- (19),
sey-ge. seg (74). seche (5,8). riffila (Gf.
cf. dentula).
*Serra arbor-aria 4 -etcia baumsage
(125).
Ser- v. Se-, so-raeulum.
Serrans seg- (68, 110), sagh- (132)
-ende.
Se-, sa- (q. v.) -rrare hd. wd. sa-,
sae- (132), hd. se-, sey-gen. sechin (9).
riffilon (ct.).
Serratio segunge (20),
Se-, sa- (q. v.) -xrator hd. nd. se-,
Sa-, hd. sey-ger. bretsnyder (9).
Serratula (cf. chamasedrys) gummi-
beerlein, sechartenkraut (Ki.).
*Serratum (7. mons Gl. m.) v. Sarra-
eum.
*Serriata bathomenkraut (74).
*Serta (una s., cf. Gl. m. h. v.) ags.
an gerif fissca odhdhe an snss f. o.
odhra thinga (942).
*Serta (cf. fractina; anders Gl. m.)
breche (8, 9). brochen (17).
*Serticio (sí. stert.) ruzunge (Suu.).
*Ser- v. Sero-tinare.
*Sertis (sí. syrtis; anders Gl. m.) eyn
wirde (D^). ,
*Serthofagus v. Sarcophagus.
Ser-tula, -eula (125) eampanma (of.
SES
betoniea) binsauge (125). báren- £ wel-
Schen stein-klee (Ki.).
Sertum (7 erinale) hd. nd. cran-tz,
-s (11, 13, 22), -zel (1); hd. krenez-el
(8), -lin (65), -lein (74); scha-, sche- (13)
-ppel; seape-l (74), -ll (93). peel (1l.
ditmars. 2. q. wetterau. schappel — braut-
kranz, -kopfputz cf. Br. wtb. 9, 304).
harpant (74).
Sertus ge-sehet (-sehz ? 17), -plantzet
(20 &e.), -posset. (20), -potet (11).
*Seru v. Serum.
Serua maget (19).
Seruare (7. vouere 77) hd. md. be-,
ver- (110, 132) -warn. Ad. hal-den, -ten,
be-h., -heben (6, 77); he- Z hei-gen 7
Sparen (77).
*Seruatus s. bewarunghe (19).
*Seruia (7. elepsidra 76) tra- (76),
dre- (11) -chter.
Seruia (ferra) sirfy (114). r
Seruilis diensthafft (20). dynst- (19),
necne (65), knetht- (20) -lich. dinstlick
(11).
*Seruiliter dienstlieh (20).
*Seruill-a, -um v. Cheruillum.
Serui-men, -tium Ad. nd. di-, hd.
die-, dei- (65), nd. de-nst.
Seruire hd. nd. die-, de- (21), dy-
(23), dey- (22) -nen. dien (1).
*Se- v. Ce-ruisia.
*Seruitiosus Ad. md. dienst-
-hafftig, -hefftig (20), -hafft (75,
-achtieh (132).
*Serui-tium v. -men.
Seruitor hd. die-, dey- (11, 21), nd.
dy-ner.
Seruitrix dynerynne (9^). dienerin (1).
Seruitus Ad. dien-st, -ung OM
-Sstbarkait (65), -stbarliehkeit (70 Mrg.),
-schafft (20). knechtliehkait (65). slauerie
(132).
Ser-ula, -ola eyn kleyn Ad. sloz,
sloB sém., nd. slot. sloschin (9).
Se-, ce- (q. v.), ge- (05.) -rum, seru
(94, 136) ( . sinum 1, b^. »« seria?
mulsum 75; cf. butyrum) hd. mu-, mo-
leken. ziger- (6, 74), chasi- (141), chefo-
(1) kese- (74), kes- (93), kefo- (15), kaefy-
(76) -wasser. schotten (75, 126). wadek-e
(19, 923b, 109), -en (23). wodeke (98)
wediek, wack, hoey (147). wacke (109).
wey (132, 147). wej (99). vey (97). «gs.
huaeg (-u JL. c.), hunaeg (-um 136). suffy
(Seheuchzer) serum secundarium hotte
L bottermileh (125).
Serum adv. spade (11).
*Seruneula (cf. serum sec.) hotte (11).
Serus Ad. nd. spade. spat (6). spait
(0). spot (68). spud (21). speter o. lang-
sam (110). Ad. ab-, ob- (68), au- (132)
-ent.
*Serus s. alt ochs (9), osche (8) o.
mensche.
*Serutina v. Serutina.
Seruus knecht (11, 19). eigen kn.
(132), man Z wib (93).
Servus fugitivus 7. mercurius (124,
147). qwycksylver (147).
Sese im sel-ber (110), -uen (132).
Se-, si- (91) -selis, sis-ileris (146),
-eleos (£. siler montan-a 146, -u8 4T
sim.
76),
SET
q. v.) Stein-kümmich 7 -klee; gemeiner
sesel ; rofükümmel (ki). gaiffenchel (91).
Ses- (Gl. m.), sess- (Br.), sef- 7 pus-
(147) -illus cleyn van personen (147).
*Sespes (7. sessor) sitter (11).
Sesqui &e. — sexqui &o. (110, Br.).
Sesquipedalis anderhaluen —voef)
groef) (132).
Sesquipes füys may (19). voes male
(20). wet (vuet) mate (11).
Sesquiuncia solidi munt (109).
Sessibilis (Br.) sitz-elich (20), -lich (1).
*Sess- v. Sest-icium.
*Sessile sessel (20).
Ses- v. Se-sillus.
Sessio Ad. si-, se- (21), besi- (17)
-ezunge. nd. sittinge.
Sessor (cf. sespes) syczer (19).
Sessorium (cf. assidela) stul (74).
*Sesternus 42. modius peccunie ain
sehepfel (16). eyn sesppel (?) peunig (23).
Sestertium v. Sextercium.
*Sest-, 4 sess- (16) -icium, -itium (74)
( bursa per quam farina emittitur 16,
orsa p. q. imattitur f. à. cf. setacium,
politriduum) bytel (76). mel-putel (14),
eue (3), -beitel (75). eyn sicht budel
(29).
*Sestistrare v. Setare.
*Sesuuium v. Sedum.
*Seta cambr. morthol (Zeuss; aus mar-
tulus).
Seta, setha (65, 75^) (vg. seti-eula 7
-strum 3, corona — cf. eassona — 4
spina porci quo vtuntur calciatores 15;
ZOgà 74 v. Soga; »« seeda? ceta) d.
nd. bu-, bo- (10, 22) -rste. Ad. bu-, bo-
(17, 68, 141), po- (15, 104), bó- (67), bi-
rst; pursten (1, 3); brust (12). bu- (19),
bo- (97, 132) -rstel. ags. byrst (94, 136).
burstehen, sed per e wayl viysehe (19).
waluisch (11). wasir kalp (95). zote (104.
cf. cetha v. sartimen szm.). setas ( por-
corum pilas) zatun (141).
Setae-, setat- (Gl. m.), secat- (alph.
set- 110b) -iare (7. cribrare) durchslahen
(110). syblen (68). syffen 7 budelen (132).
Setaceum (4. speczes canter& 4 f'onti-
culi Gl. m. haarseil Freund) bürste (Das.).
kratz-b. (Ki.).
Setaciare v. Setariare.
Seta-eium, -tium, -tius (Gl. m.), rium,
-rius (Br.) (7. eribrum cf. cet-, sec-, sed-,
er-acium, cedaria) hásip (-cium Gf.).
sybe (1105). syb (68, 74, 1103). sijf budel
7 theems (132). peutel, red-p. (74). seyef
(-rium 97).
Setare, 4 se- 4 ses-tistrare (75) hd.
nd. bu-, bo- (17, 92, 68, 133), bü- (67,
134), bi- (18), pu- (1, 75) -rsten. mit bu-
(110, 132), bo- (68) -rsten neyen.
*Seta-riare, -eciare budelen (14:).
Setarium v. Setacium.
*Setarius (cf.setacium anders G1. m.)
burstenbinder (110). budeler (132).
Setati-are, -um, -us v. Setaci - are,
| -um.
*Setes (cf. seta) ags. brysti (136).
*Seticula v. Seta.
*Setieulum bursteleyn (9).
Setiger (Z. ioculator G1. m.) saw (64).
| Tuher íSum.).
SEU
*Setistrare v. Setare.
*Setistr-um, 2 -a (15), sedistrum (65)
(instr. ad ornandum. crines 4) ein burste
(23, 4, 65). pursten (3). perste (75).
Setosus vol bursten (110), suw borst
(68), borstelen van verken (132). porst-
4 zot-oht (104).
*Setta (anders Gl. m.) v. Ceta.
*Setur v. Seutes.
Seu oder (6, 68, 110). adder (21). ab
der (15). affter (se 5). efte 4 eder (22).
offte (132). per s ?. vel, sed ceu per e i.
sicut glycher wy (110), als (68).
*Seuaria eandela talht-, Mrg. vnslet-
lieht. (125).
Seucis v. Suesius.
*Seudicium v. Seuditia.
*Seud-oterium, -yrum, -uterum (aus
pseudothyrum) v. Perseudoterium.
*Seudo v. Suesius.
*Seue grymmelich (23).
*Seuere verris vox (141).
Seuere (m Mss. mog. wntersch. von
seueriter q. cf.) grimme-lich (5 sem.),
-liken (22). grimik- (134), grimmick- (70),
grimmig- (69), gru- (Y), strenck-, fraue-,
hertenc-, haffti-, var. streng-, freue-,
hertig-, hefftig- (65) -lich. gru- (66,133),
gruf-(66), grus- (133), gris- 4 grim- (67)
-lichen.
Seuerior ein strenger den rechten
nach zu kummen (65).
Seueritas /d. grusse- (18), gruf- (69),
greuD- 4 grym- (134), gruwe-, varr. grw-,
gru- (110), greu- (75), frefe-, freue-, nd.
grymme-, vreue-licheit sm. frecheit (20).
freyd- (9), grymm- (9 sm.) -icheit sim.
grim (25). grim-heit (67, 68), -keit (8,
1102). streng-heit (1103), -kait (65), ikeit
(1105). hert- 4 herb- (65), haft- (15) -ig-
keit.
Seuer-iter, 4 -e (110 &e. q. cf.) Ad.
gruDe- (D szm.), grusse-, grus- (11), gru-
(6, 110), gruwe-, var. grew- (110), grym-
(68), grimmik- (1), streng- (68, 110),
wreet- (132) -lich, -lichen (11). gris- (23),
greze- (22) -liken. seer streng (110 sem.).
Seuerus (/. seuus, rigidus, austerus)
Ad. gruse-, gru- (21, 69), greuf- (70,
134), greu- (75) -lich; grimmig sem.,
grim (25), frech (20), swinde (20), strenge
(8, 9, 65), ein harter 7 ernsthafftiger (65).
haftg; wuest, vig. wild als die thiran
(15). ernst-, war-lieh (64). nd. gris- (23),
grese- (22) -lick ; wreet (11). gral (22v,
14).
is cidus wietender (141).
*Seuina v. Sabina.
Seuire (7. énsanire & furere; tyrani-
sare 4 contendere i chriare q. v. 1) Ad.
nd. gry-, gru- (69, 70), bry- (4), bru-
(134) -mmen. grim-mich (sc 13), -mecht
sin (21), -lieh anlouffen (65). grim sin
(6). gruwen (1). wieten (68, 110). toben
(Voee. ex quo). douen £ rasen (20). couen
(sc) & vredere (100). freydin o. zornen
(8). ezurnen (9). graussen (77). v^woe-
den £ wreit wesen (132).
*Seuiro-circinus v. Ventus.
*Seuirus v. Sephirus.
Seuiter frechlieh (20).
Seuit-ia, -ies, 7 -as (20) (v. tyrania
1) hd. nd. gruwe-, Ad. gru-, gri- (16),
grus- (21) -licheit. grimm-kait (1), -iekeyd
SEX 531
(19), -icheit (11), -igkeit (65). freyde-
(8, strengi- (9), herti- 7 vnbarmherezi-
(65) -keit. frecheit (20). wretheit (132).
*Seuma v. Sagma.
Seuocare /d. nd. besyden-, Ad. be-
side-, besit- (8, 20), besiyt- (19), by syt-,
beseyt-, besijt-, besiet- (151), beseyten-
(9), bye sich- sim. hd. -vuotfen (19, 134),
-ruffen sm., nd. -ropen (22, 132), -ruppen
(23), -ruepen (11), ^d. -heischen, -eyschen
( 132), -aischen (134). bescheiden Z hei-
schen o. vff byt, varr. off bit, vff borg,
nemen (sec 110).
*Seuolare besiit vlyehen (19). besyden
vliegen (11).
Seuum (cf. sepum) grausam (110).
seharpf (15).
Seuus (7. seuerus) vnge-hur (6),
-hurlieh (5), -horlieh (1), -horliek (23),
-rulieh (18). vndgeherlieh (17). onhorlich
7 inaudibilis (se 21). vnhurlick (922).
grim-lieh (110), -mig (1, 65, 68), -mich
(11, 132), -iger (76). grymm- £ dorecht-
yck (19). dauendich (11). dobende (20).
wreet (99, 132). fredich (12). freydig (8,
9). seharpff; gail 4 wild &c. (65). grey-
sich (13). greuD- (70, 134), gruef- (69),
gruf- (66), grise- (67), grus- (133), gri-
(76), pin- (65) -lich.
Sex hd. sechs (135, 76), sechf) (1),
seschs (6), sesche (5), see (18), seB. nd.
Sesse, seesse (11).
Sexagenarius seczig ezal (21). sech-
zig larig (75).
Sexage-nus, -simus /;d. der sechez-
igost (6, 76), -ichste, -igste, -gste (20),
-ygest werb (19). seezigeze (21), sechende
(18). nd. sestigest, de sestige (92), die
zeesticht (11).
Sexagesies sechezyg werbe (19).
tseesstich warf (11). 5
Sexagesima dominiea suntag im
sechezigsten (65).
Sexag-esimus v. -nus.-
Sexaginta hd. sechzig, seDsich (20),
seezigt (21). nd. sesti-ch, -g ; tzeesstich
(11), schok (7 ?) scol (99v).
Sexangulus sechs eckig (110).
Sexceenti v. Sexingenta.
*Sexcun-s, -x (Ki) anderhalb lot o.
gewicht (88).
*Sexeupes v. Sextupes.
Sexennis seb iare alt 4 sef) jerich
(90.
Sexennium ein zyt von sechs iaren
(110 sZm.).
Sexies Ad. se», sees (19), seDieh (20)
werbe. seswer (21). sechs mal (6), male
(15). nd. sesworff sim.
*Sex-ingenta, bíssw. -ecenti hd. sef-,
sesch- sém., nd. ses-hundert. sees hondert
(11).
*Sexingentesimus d. sel. sesch-,
nd. ses-hunderste sém., -hundergestt
(99). der VI hundersceher (21). daz sese
hundert (18).
*Sexpedicosus v. Pedieulosus.
Sexqui- v. Sesqui-.
Sexta der fridag (17). sexe (5).
*Sextale sehste deil (8).
Sextar-ius,Z-ia (16), -sia 7 sext-ans
(14), -inus Ad. mas in rom (1), eyn may
ezu rome (55), ein sech6-, seehst- (134),
67 *
532 SID
der sechfte (68) -teil. dat seste deyl
(132). hd. se-, si- (17) -chter; sechfterin
(74), sester. nd. sestere. seydle (111).
Sextern-us, 7 -io (110 &e. sechf-
(14), seD -(D), nd. ses-lieh. ssessyek (5b),
sechczig in der zale (18). hd. eyn sex-
terne, -tern, -stern (151) 4. (unctura, sem
foliorum.
Sex-, ses-, semis-tertium drithalb
pfund (110). derdehalff pont (132).
*Sextertius drittehalb (20).
*Sex-tertuus 7 -tinus sechstig (1).
*Sextimus der sechzigst (1).
*Sextinus (cf. sex-tertuus, -arius
sessig, -ch, seBigk, sechssig (74). md.
ses-tiech, -lieh.
*Sextula (pondus) vierscherffig (74).
Sextu-, sexcu- seni- (147) -pes (7.
pedieulus) lauf (74). lu. (68, 75, 110).
luys (132). luyss (141).
*Sextupl-are, -icare sef) veldigen (20).
Sextupl-ex, -us, -um Ad. sesch- szm.,
sech-(4) -feldig; seD ueltig Z sechs male
(15). nd. ses voldich.
*Sextupl-ieare v. -are.
*Sextuplicitas seb veldicheit (20).
Sextus hd. der seh- (8, 20), se-ste,
sechst (6), seest (19). nd. dy sest, die
zeeste (11).
Sexus hd. nd. kunne, menschlich k.
(9), konne (8); kun (2i, 23); konne (109,
133, 151, 152). nd. slecht, slechte. Ad.
ge-sl, -slichte, -sehlecht der natur-
lehen glidder (75). menschelich kon
ader geslieht (1).
Si abe (5). ab (b^, 21). aber (18, 74).
ob; obiehts o. nit (74). effte (23). ist
sach (88).
*Sia (i. pediculus porcorum 6. cf.
scia. vria. vsia. iuria.) swins- (8),
swinD- (17), sau- (75) -luB. sweyns laus
(16).
*Siafragma v. Diaphragma.
*Sibalum v. Sambuea.
*Sibba ags. sigil (94, 136).
*Sibeldingung (/at.? cf.goderdigum
&o.) sibilling ist ein edel apffel (74).
Sibi sek (22b).
*Sib-ila, -ula (8) (serpentum sibilus
homtnwum 66 &c.) wispelung jn oren (65).
slangen-wispeln (8, 9), -ezuschin (9).
Sibilans schwegelnt (Gi. a. 1418 Sm.).
Sibi-, sibil-, sibu-lare (serpen-
tum et hominum) hd. hi-, hu- (19), ezi
(21), nd. di- (23), su- (22^) -ssen. hyschen
2 bispeln (1) uuisbalon (af.) bh- (18),
wi- (9, 11, 20, 75, 108) -spelen. wisp-ulen
(6), -eln (74), -eln jn oren (65). vli- (5,
12), pli- (13) -steren. flisteren myd der
tunghen (22). blasen (19, 108, 132). ble-
semmen (8) swibeln; schrien als die
schlangen (75). swigeln ($m. 3, 583). phy-
(69), pfy- (49, 67, 110), pfie- (126), pfey-
(134) -sen. pfyDen (68). pfeyffen als die
slangen (74).
Sibilatio wispelunge (20).
*Sibilis (s. scib.?) v^metlike (23).
Sibilla wisi wissagerin (93). warsege-
geryn (8). igclich worsegereyne (9).
*Sibil-lare v. -are.
Sib-ilus, -ilum, -ulus, -ulum (75)
Ad. nd. wisp-el (15. nd.), -yln (5b), -ilod
sim. (Gf.), -elich (18), -elunge, -elinge.
SIC
menschliche wispelunge (9). rusch- 7|
sus- (65), pfys- (110), pfeys- (134), hisp-
(b), hd. hiss-, £ sciss- (21), blas- (11, 19,
132), blaf- (68) -unge, -inge. sissen
(109). flister-en (22), -unge (5). blesem
men (8i. m/. sijf-, schuy-felen (116).
Sibul- v. Sibil-.
*Sibulum (2nstr. quod ad modum si
buli sonum veddit 76) v. Sibilus. Sam-
buea.
*Sibum v. Sepum.
*Sibum gall. gastel (122).
Sie Ad. nd. also.
*Siea (si. sicca?) ags. tindre (942).
Sic-a, -ca hd. stap-, stab-, stàf- (20),
nd. staff-swert. staib schwert (6). morth-
mes (Gl. Mar.). stechmesser (100). ru- (8),
rey- 4 vorch- (9) -teling (cf. riuteline
Sm. 3, 164. ad. n. pr.). brackfeller (114).
*Siealia v. Secale.
*Sieca-mina, -nia v. Secamen.
*Sicar v. Isula.
*Sicare v. Siceare.
Si-, sic-carius (cf. dranees) hd. nd.
morder, 7 mordtmesser (74). einmortlich-
messertrager (93). suart dragher (81).
kelsneyder (9). much-iler (6), -eler (7).
bluethundt Z stroyder (125).
*Sieatus (aus psittacus) papegoge
(19).
Sieea (cf. siea) erde (20).
Sieca-men, -nia v. Secamen.
Sie-, si- (76) -eare trucken (110),
drucken (20) dorre (17), dirr (76) ma-
chen. Ad. derren (8), dru-, dro-, tru- (9)
-cken. dru- (20, 23), dro- (22), droe-
(97, 132), dre- (13) -gen.
*Sie- v. Si-carius.
Sieeatio druckunge (20).
Siecatorium (7. fornax) ags. cyln 2
aft (Gl. Aelfr.).
Siecine Ad. also, a. nit (68), ist iz
als so, ist dz also (65), ist es nit a.,
ist a. niet (68), a. als der (17). alsust
(9). nd. alsus.
*Siecin-ium, -um (cf. aridarium,
tostrinum) hd. nd. deyse (107, 132, 133,
152. wetterau.); hd. teyse, teyD. test,
wyme (132). Ad. nd. da-, hd. de-, dó-
(67), ta- (134), du-, do- (21) -rre. durr
vff dem land (-ium 75). eyn dore (23),
droghe darne (22). dorn (-ium 76). eygel
(1). eysehel (6).
Siecit-as, -udo die durr-y (110b), -e
(65). trucken- (68, 110), drucken- (19),
druge- (20) -heit. droecheit (11, 132).
*Sicela (cf. Dz. Wtb. 312. Gl. m. v.
Siela) einpar (Gl. Cass.).
*Sic- v. Si-comorus.
*Sieco- 7 tri-pes dryfuf) (75. cf. ehy-
trophus). |
*Siec- v. Xer-ophagia.
*Siccumbi v. Sicubi.
Siceus Ad. tru-, dru-
dro-, do- (12) -cken. tru-
-ken. dru- (20, 23), droe-
-ge. durre (9, 65).
*Sieecula v. F'icedula. Sepicecula.
*Si- v. Sin-cellita.
*Sieena v. Sicera.
*Sicena 4. intestina ingeweide (147).
(5), tra- (55),
(6)) dro- (17)
(132), tre- (9)
SIC
Sice-ra, -na (5), sincera (122, GI. m.)
alles das dz da mag truncken machen
(65). tr. maehtig wein o. tranek (1).
allerley drunekin dranck (8). trunckin
trang (9). hd. nd. gemeyn stark dranck
sim. da man mag druncken werden
(28); appel drancek s2m. Ad. apfel-tranck,
-trang, -getranck (69, 70). lütir tranc
(104). gall. claré (122).
Sicila stilet, radiermesser (116).
Sicilia sicilen land (1).
Sicilimentum der nachmáiet (135).
Sicilire nachmáyen (135).
Sicinium v. Scicinum.
*Sieisagria wilt corbeschen of vle-
schen of dat sait dair van (141).
*Siclingere v. Singire.
*Sicl-o, -um v. Secale.
Sielus (cf. cie-, scieu-lus) gewichte
(8580)»
Sicofagus &e. v. Sycophanta.
*Sicoma-chia, -pia v. Siehomacehia.
Si-, sie- (1, 100) -comorus, sycome-
rus (8) (é. morus Sum., celsa 100) wil-
der Z vnperhafftiger feygenbawm (74).
wildwic- (sc) £ mur- 7? mul- (G£.), wilde
mul- (100, Gf.), mulbir- (18), mulber- (8, -
23), maulber- (1) -baum sZm., -bletter
(8). wirae (? 22).
*Sicope-s, -des v. Chytropus.
*Sicopolita v. Sicophanta.
*Sieops (a/ph. soc-, se-; cf. scorpio)
gelubt pfeil (9). glowit fel (szc 8).
Syoo- (91, Br.), sico-phanta, -phonta
(91), -phantus (76), -phans (74), -famus
(8) -fagus (1v. »« qoc) (7. ficus co-
medens 4$ falsus calummiator Br. sim., 9n
sanus & cluminator s?c 76. cf. fico-
fanca) ein figen-esser (110, 132), -freDer
(8, 11). betrieger (110 szm.) schender Z
lugner (91). girig vor wechter falser
sach (17). for vecher falscher liebe (8).
f. 4 vnrechter richter (74). sico-phanta,
! -phagios ? -polita (7. al/quis de
sieopaleas 76 aus sycopola) sunt que
comedunt focas (aus fieus!) merkeluer
(23). sieophary sunt homines lupos
(aus lupinos 9?) commedentes (16).
Syeos (Br), si-cos, -chos, -eros (76)
figenboum (76).
Sy-, so- (125) -cosis feigen-, 7 ger-
sten (Ki.) -blater (91), -blatter (125),
-korn 7 meerigel (Ki.) feigwartz (Das.).
*Sieros v. Syoos.
*Sietrum anhaw (9. cf. anehowe BM.
722). eyn huwel bloch (23).
Sic-ubi, -eumbi (22) -ui (Y. 23. »€
-uti?) so-sware (18), -war (19, 23), -wair
(5), -wan (17), -wanne (21), -vor (22),
-wo (17 &e.). also anders wo (5). wie (61).
*Sicud v. Sieuti.
Sic viuam! vff mein brinnige sel
(88). :
Siculus (7. al. de sicilia 21) eyn si
cilier (23), ezeciliger (21).
Sicu-ti, -t, -d (23) Ad. nd. also.
*Sicheon (7. tanacetum) reynfan (14).
*Sieho-, sieo- (74, 76, 147), sino- (16)
(st. psycho-) -machia, -mapia (14) streit
der (74), mit der (75) sele. der selen
stryt (110 &e.). strijt der syelen (141).
sin. 4. confluctus (sic) 4 pugna (15).
*Sichos v. Syoos.
|
|
|
SIG
*Sidacium (cf. sedacium &o.) hasip
(121).
*Sidealla v. Jdraula.
Siderare (inus. Br. cf. sidere 7.
splendere Voce. ex quo, Gl. m.) schinen
(20).
*Siderata gestyrnt (23).
Sideratio mehlthau (125). der schlag
Z tropff, nl. vlam (116).
Sideratus (2. ietuatus Gl. Aelfr.,
sidere afflatus i10 &e.) gheroert (132).
ags. faerunge astorfen (Gl. Aelfr.).
Sidere (V. sedere, ?nclinare, sculpere,
volare, sple-, spo- (16) -ndere) sitzen (68,
74). sincken (110, 132). naygen, globen
(74. cf. spondere 116).
Sidereus schinde (20).
Side-, sidi- (Sum.) -ritis pibinelle
(Sum.). glied- Z zeif- (Ki. ziesig- (Fr.)
-kraut.
*Sidile (7. eptria et pertinet ad currum
76.cf.ephippium; aussedile-«subtela,
^oher solide 45, cf. postela) aftersil
(76). eyn sale (23).
*Sidi- v. Side-ritis.
*Sidonus v. Cydonia.
*Si- v. J-draula.
Siduar v. Zeduarium.
*Sidulum (cf. sabulum) grunt sanndt
(1). KA
Sidus /id. stern, ge-stirn, 7 -stirg (? 8),
-Stirntz (4), -stirneze (20), -sterne (5),
-stirre (21), nd. -styrnt £ -sternt (23),
-sternte (22). steern (11).
*Sielire pardorum vox (141).
*Sifa (cf. sitirissa, safratila, cifra-
eulum, stata, hispil) swinge (23).
Sif-on, -onua v. Siphon.
Sigalum &oe. v. Secale.
*Sigarium v. Sulgarium. Situla.
*Sigatula v. Sigitula.
*Sigena (cf. secana) sigen ein wasser
in franckreich Z pésczs (74).
Sigillare Ad. siegelen (20), be-s. (1);
sigeln (75), be-$&., -siglen, -segeln. bye
segeln (55). besiggeln (21, 23).
Sigillatim sunderlieh (20). hd. nd.
be-s. sunderlichen (6). be-s. (5). sige-
(110b), sig- (110), sege- (132), offenbar-
(110 &e.) lich. offentlieh nit heimlich (7)
ar in den dag gedan (68 Mrg.). ainzel-
1ch, var. ich (75).
Sigillatio siegelunge (20).
*Sigillatius panis (cf. secale) ruggin-
bród (127).
Sigill-ator, 4 -ifer (64, 75, 93) siege-
(20), sige-, var. sigi- (15), sig- (64), insig-
(93) -ler.
Sigillum (cf. sagillum) hd. sigel, in-s.,
-segel (18, 133), -gesegel, nd. -geseghel,
-gesiggel. hd. siegel, sigille (10), czegel
(14). seeghell (132). zaichen (65).
*S. salomonis (herba, cf. sq.) magerat-e
(Sum.), -o (Gf. 2, 470). weiss- (91, 116),
wut- (wat? 87) -wurz. eynder (85). en-
bo (47). ampffer (74). nl. salomons segel
116).
*S. sanete marie (herba) wib wortz
(17). witwort (47,85). vnser frowen brüt
-.« (87), brutt (,,krutt?* 146).
Sigilum v. Secale.
*Si- v. Sa-gimen.
SIL
*Siginus ?. cinis asch; rubigo rost,|
ruester (147).
Sigi-, siga- (94?) -tula (7. lardariolus;
cf. sicedula s/m.?) ags. freemaze (Gl.
Cott.), fraemase (942).
*Signabilis zeichlich (20).
Sign-aeulum, -um Ad.
-chen, -gen. nd. tey-, te-ken.
Signaeulum jnsiggel (65).
Signanter hd. nd. merck-, hd. mire-,
merg- (133), vffmerck- 2 sunder- (65),
zeiche-lich szm. bececheligke (100).
Signare hd. nd. me-, Ad. mi-, mey-
(13) -reken. zeiche-nen (20), -n (8, 9).
Sign-arius, -ifer, 4 -ator (68) Ad.
nd. banner-, panner- (4) -furer. d. baner-
fuerer (17), -forer; panirfurer im her
(15); fanen-, van- (9), fan- (151, 152),
faner- (134), zeichen-trager, -treger (9,
151), -dreger. fendrieh (111). fenere (G1.
Mar.).
Signator (cf. prc.) zeichen-er (20),
-macher (110, 132).
Signetum (cf. eieatrix) signe-t (110,
132), -et (68); O0. zeichen (110), eynre-
hande lijektzeichen (132) s?cut habent
notar. mal, gemerck (74).
Signifer v. Signarius.
Signifie-antia, -atio, -encia (11)
bezeych-nisse (132), -nuf) (1102), -unge
(-atio 20). bezych- (1105), bedeut- (110)
-nif. bedu-tnuBe (68), -ttenisse (19),
-denisse (11, 132), -dunge (-antia 20),
-tunge (15).
Significare Ad. zeichenen (20), be-z.,
-zeiehnen (68), gew. -zeichen, -zeigen.
nd. beteyken. be-deuten (75), -ditten (65),
-duden (20). kundigen (9). kunt (8, 9),
koent (20) dun, tun (9). zu versten ge-
ben (65).
*Signifiearius beduder (11, 19, 20).
Signifiea-tio v. -ntia.
*Signifieatiue bedudlich (20).
Signifieatiuus bedudende (20).
Signifieatus gezeichent (20).
*Signific-entia v. -antia.
Signum (cf. signaeulum) vrkund;
beditung; wunderwerck (45) s. non s.
(ludus) mael e. vnmael (125).
*Sygo (7. presul 4 diocesanus) bischoff
(123 Anh.).
*Sigsonte (herba) ags. stan merce (942).
*Sigulum v. Seeale.
Sil (cf. siler montanum) berggeel
(135 s?m.).
*Silab-ra, -a (8, 4, 75, 76) (é. alabr-
um, -a, sagia 75) hd. weyte, weyf,
haspel (76).
*Si-, sil- (125, V. Hamb.) -lago ( pésces,
i. polides Vv. Hamb.; cf. selago, subla-
eus) bley (20, v. Hamb.) bleyer (23).
blye (19). plege (76). ein bloffisch (125).
*Si-, sti-lago, Aerba stella, st. maris
(7. arenaria, eapriola, ceaciatrix, ce-
ruicorn-u, -ia herba, C ALURMpun)
kráhen-, rappen-fuD, hirtz-horn, -graf
(143).
*Silba v. Sillaba.
Silenter stillich (20).
Silentium Ad. nd. swig-unge, -inge;
stil-le (15, 975), -heit (20), -lunge (8),
-nisse. sehwy-gung (1102), -ung (110b),
-gen (65) schweygung (134). gestumet
(15).
zey-chin,
SYL 5833
Silenus (cf. satyrus) vvalt scrate (104).
*Sileos v. Siler montanum.
Sile-r, -x (64€, 91) (cf. paliurus, sa-
lix) wyde (110). wasserweid (126). weyd
(91). wyd o. felber (88). velarin (Sm. 1,
526). tzwijeh (132). weyde; weinreben-
pandt (74). rebsteck (64). eyn wine pole
(17), wingart stock (68).
*Siler, 4 ser (143) montan-um, -a
(87,146), -us (471), sirmendana (87, 146)
(£. siseleos 47, sileos 7 synonum 9,
sesel-i, -is, -ios, -ium, seli, sili, sil,
Sis-ileris 87, 146, -elium, silis, cord yla,
platyeyminum 143, plato cininium 872,
146) romescomel (17). wilkommel (153).
silermonta-na (76), -n (143). sirm - ontan
(9), -ondan (93), -endan (87, 146). sesel
7 zirmet (143). velthaber (s. montana
87, 146). kundelkrut (75). welscher lieb-
stóckel, ligurierkraut (143).
*Si-, ei- (11), sti- (9) -lerea (piscis,
cf. eyrophus &c.) ste- (20), sti- (9)
-cheling. styehelynek (19). stekelijnck
(11).
Silere hd. swigen, sweygen (9). stil-
len (15). ungeredt sin (62).
Silesia dy slesie (125).
Silex, cilex (110 &c.), eilix (Sum.) (7.
vimen 22, 23) Ad. kibling, k.- (7),
kiDlich- (135) -steyn; kis-, kyse- (9, 152),
kisse- (91, 133), kuf- (68) -hng, Z -ling-
stein (68); kyDlin (1105), kissel, k.-steyn
(18), kesel (8, 12). kese- (20, 132), kiese-
(11), keser- (223b) .Iimk. kiesel- (132),
vur- (22, 23), vlint- (109), lich- (Sum., Gf.);
scheuer- (108, 132), vlie- Z sere- (108)
-stein, -sten. waeke (12).
*Silex v. Siler.
*Sil-ex, -ix (11) (herba, aus filix) varn
(17). waern (11).
*Sili v. Siler montanum.
Silieernium (7. conucuium) wirschafft
(74).
Sili-ecernus, -cernius, -ternus alt in
die erde siende gelijch eynen doeden
(132). dot (8), tod (9) alt man. alt-riso
(£-iso Gf.). betterese (100). sterb-perli-
cher £ -ender (74), -ender mensch (75).
veygh, sterflick; starck, styff &e. (141).
Silie-eus, -inus kysel-stein (110),
-achtig (68). keselaehtich (132).
*Si- v. Ci-licium.
*Silig-enus v. -ineus.
Siliginarius roggen (11). rücken 7
rouwen (19).
Siligines (adj.?) rucken (4).
Sil-igineus, -iginius, -iginus, -ige-
nus, -ogenus (225), -iginarius (q. v.)
hd. rocken (b, 152), r.-brot (21), von r.
(68), ruck-en, -in (110), roken (67). rog-
ken (134). rogghen (132). rugg-in (6),
-en (225). ro- £ ra-ggen (11). kornyek
(19).
Siligo (cf. secale) Ad. korn, coren
(1, 2, 83, 4); rocken- (74), ruckin- (110),
rucky- (1105), rueken (17) -korn; ro-, ru-
(bb) -cken; rock (20, 76), ruek (0), rog
(6), roge (12), rogk (1, 74), rokch (2).
rogghe (132). rogge (11, 22b, 97). roghe
(22). rowe (23).
*Sili- v. Sisy-mbrium.
*Silindria v. Cylindrum.
*Sylynon (cf. selinum) epfich (Sum.).
534 SYL
*Silinum (cf. silium? silugium) wi-
heroch (9). wyrauch o. salez faf) (8. »«
salinum).
*Silion v. Sison.
Siliqua (cf. Gl. m. h. v.) gewichte (9).
Siliq-a, -e pl. (arbor 4 legumen quod
porci in africa comedunt sim.) hd. tre-,
dre-, tra- (75), tro- (10) -ber. treffer (D).
nd. draf, draue. Ad. tre- (19), dre- (18),
drey- (19) -ster. hulse (7, Gf.). hulss (109).
hülschen 7 káfen (128). sehmálsát hül-
sen sim. (Das.). hala (Gf.). hel (109).
cheua 4 spriur sm. (Gf.). spruwe (1).
kifel (126). eaff 4 clye (20). klyen (65,
110, 132). ayf3 (19). sauaf (15). seye (13).
sey (12, 22b, 17, 109, 125). seig (22). zeyg
? bustel (109). bostel (107). bou- £ sloe-
(107), bol- (132) -steren. seortse (108).
sprachulla sZm.; sproihche; eihla; bu-
hza (pl. Gf.). schefen (135). schiffen,
sehotten (140). bochshernlen o. sant
Johannes brot (-a 91). silihha (at. 6, 190).
( *Siliquarium sey- o. treber-grube
125).
Siliqu-astrum, -estrum (91) (7. eap-
Ssieum 143) indian- 7 kalechut-ischer
pfeffer, presilien-pf. (143). pf.-kraut (91,
111).
*Siliquor glat wurez (9).
*Silis v. Siler montanum.
*Siliternus v. Silicernns.
*Siliuillus v. Siriphillus.
*Silium salue 4 vrowen warwe quo
vngunt facies (23). Cf. silion v. sison
— amomum q. v. vnguentum? schwer-
lich stibium; silinum; sillus (Gl. m.):
silo- 7 siro- 4 colo- (76), xilo- 7 ealo-
(Br), syro- 4 earpo- (147) -balsamum
?. ligmum, balsamà 1 vngentum dc. (16);
balsams vrucht of sap (141).
*Silix v. Silex. :
*Silla (7. iurnale) zille 7^ dachmael
(108).
Sy-, si-llaba, silba (23) Ad. md.
silbe. begriffung der buchstaben (65).
Syllab-are, / -ifieare, 7 -ieare (68)
sillaben (68), sylben (110) machen. ver-
gaderen; litteren off sylben (132).
*Syl-, sil-, sa- (5^) -labica, sillabaea
(147) Ad. buch-, bu- (55, 21), bo- (18)
-stab, -stabe. nd. bock-, bu- (23) -stap;
buckstave (147); lytter (132, 141).
Syllabieare (110 &c.) sillab-icare,
bissw. -are (q. cf.) hd. buoch- (1102),
buch-, bu- (b^, 29D), bo- (18) -staben;
busth- (20), büsst- (19), syll- (68, 110),
-aben. nd. bock-, boeck- (132) -stauen.|
sylben (132).
*Silabieatim von buseh staben zu
busthaben (20). |
*Sillabieatio bosthabunge (20).
*Syllab-ifieare v. -are.
Syl- gew. si-ogismus lang (1^7),
wanck (8) wort. sloBrede (74). beslii- |
(8), beslis- (9), bestrit- (100) -unge, ver-|
gader- ind voeg-ynghe (147) der rede|
(9, 147). ler der beschlissung £ b. der|
wort o. der zeit (75). besegelonge (1T7.|
|
|
|
|
»« sigillum?). maisterlich satzung (65). |
Syl. si-logistiecus besli&- (8), be-|
slis- (9) -lich. be- Z aufS-slieDender; au-
7 be-fliessiger; «adverb. silogistice be-
slief-, aufWslieB-, auffliessig-, Eod
lieh (74). |
SYM
Sillus v. Silium.
*Silo weicehelbaum (sm. 4, 10).
Sil-o, -us kumpffnaf (126). sy-, si-
lus ?. nasus erectus et aduncus; -ones
$. qué habent magna supercilia (110. »«
eillo &oc. q. v.).
*Sylo (in zhrÜm) gasse der prophe-
ten (74).
Siloa (/ebr.) hd. wasser (18), eyn w.
*Si- v. Xi-lobalsamum. Cf. Silium.
*Silogenus v. Siligineus.
*Silog- v. Syllog-.
*Silogista kunstsuchendermeister (74).
Silua Ad. walt, wilder w. (93); waldt
(110), wald (6, 75, 76, 110). wal (13, 23).
waelt (11). wolt (22). holt (295). busch
(68, 110). bosch (132).
Silu-anus, -ester, -estris (7. qui ha-
bitat in siluis frequenter) waldner, for-
ster (75). farster (759).
*Siluarias folliu (G1. Cass.), n&cA Holtz-
mann (Kelten 8. 177) sé. aluarias 7. q.
aluearia plena dc.
*Siluatica stayngayD (74).
Siluester Ad. nd. eyn walt-man, -mayn
(19). ein forster (21, 75).
Siluest-er, -ris wilde (-ris 20). wild
(4) einer der in welden (110), gewyld
das im wald (68) wonet. wyld off wo-|
jnende in dem boseh (132).
*Silue-us, 4 -8 (75) iaghunt (74, 75).
*Silugium (cf. silinum) wirach (17).
*Silumbus huf- 7 lend-loser (75).
*Silureus (unt. von silurus) gall. me-
nuise (pZscés 122).
*Silurnus (piscis, cf. sq.) hd. barbe.
nd. barue.
Silurus, sirulus (64€) (p?scis, cf.
sirolus. sturio. gramarus.) schli (6).
schlien (74). barm (2. elnuus sec 74).
barme (125). hu-, var. hi-rling (64). welfó,
wil, wálline, wa- Z wá-ller, salut, scheid
(140). scheid-en (140), -fisch (135, 140).
petit poisson (122). s. paruus ein dick
(114).
*Siluus (st. aluus) v. Vterus.
Sima (4. currum Pr. st. curuum. 16;
concawitas hepatis Gl. m. cf. arces) leber-
hüli (93), -holin 7 krump 4. pandus (14).
der karnief) (Ki.).
*Simarista (vus hymnarius 7« sym-
phonista?) senger (11, 19, 20).
Sy-, si-mbella goldwage (125, Ki.).
Sim- / para-boliea (theologia) die
da leret durch einliehkait o. glichni
(65).
*Simbolum v. Simplum.
Sym-, sim-, sin- (76) -bolum, -bu-
lum (94, 136), -bolus (8, 9,64) Ad. glaube,
| glaub, gelaube (9), spruch des gloubens
(65). nd. geloue. glychnisfe; schelle (2«
eymbalum cf. Gl. m. 6, 2485); seyger;
eyn geloech (-th? 2. pecuniarum. collectio
in taberna; 19). een ghelaech 7 die erede
(108). eyn gelaech off den eredo (132).
gelijeknisse 7 zeyer (11). zeichen, anzei-
|gung; zusamen tragung, eollatz; kreid
(88). crei (Das.). tzechpfenning (114, 125).
kostgrosch (114).irten (Ki?. cf. sm. 1, 114).
eyn yrtin (135), gemeyne yrten (64b)
O0. Zech. eyn gemeyn vrten 7 g.-same
erkantnif) (64^). ags. herebecon (94, 136).
pl. zupus (Agr.). eymbolum gelaich (147).
SIM
*Simbus v. Sinuosa.
*Simea v. Simia.
*Simen merfiseh (74).
*Sim-eus v. -ius, -us.
*Simex v. Cimex.
Sim-ia, -ea (bes. in den Mss. mog. cf.
semia) Ad. affe, aff, affinna (s4, Gf.), a-
(6, 121, Gf.), a€- (46), e- (16, 93) -ffin;
mere- (19), mer-katze szm. nd. ape.
Simiare falten o. krumen (74).
*Simicia v. Merica.
*Simieus v. Simus.
Sim-ila, -ula, -ulo (genus frugis 11),
7 -ilago q. v. 110 &c. (-ula) £ -ilacio (9)
(?. sem-idalim 136, -ella q. v. cf. pole-n,
-nta) hd. sem-ula sm. (Gf.), -ele; sy-,
si-, sym- (6), sim- (65, 68), sei- (13), sie-
(20) -mel; semel- (65), simmel- (65, 68),
symel- (110) -meel. donst (20, 132). dunst
(99). dat vet van dé meel (132). polen
(11. cf. polenta).
Simila sem-el, var. -mel, o. wyfi-
brot (64).
Similagineus panis simmel brot (65).
Simi-, simu-, semi- (Gf.) -lago, si-
miligo (23), simila sZm.(Gt.) semel-melo
(€f.), -mele (17), -mel (9), -u (23). semmel
(18). symmel mel (8). dunst (9, 99).
semilfochenza (sem. Gf.). siemel 2 voche-
zen (88).
Simi-, simu- (q. cf.) -lare Ad. geli-
(20), gli-chen. smeychen; fiezeren; vind:
zen; triegen (20).
Similare Ad. gli-, glei-, lei- (77), ge-
ley- (9), gely- (68, 132) -chen. gly-, var.
glei-ehnen (64). einlieh 7 glieh machen
(65). nd. gelij- (11), gli-ken.
Similari ags. geromman (Gl. m.).
Similatio (cf. simul-a, -atio) gelij-
chunge (20). eyn ander bewisunge (8).
*Similator (cf. simulator) smeycher
? trogener (20).
Similis Ad. glich, gelijch (20). ad.
geljek (11), gliek. s. labor, modus
glich arbeit, masse (75).
Similiter gelijc- (20), glich- (75) -Jich.
des glichen (65).
Similitudinarie glichlich (75).
Similitudo Ad. nd. glicheit. Ad. gli-,
glei-chung. einliehkait (65). gelijch- (68,
132), gelijeke- (11) -nisse, -nuf$ (68). glich-
nyD (15).
Simillima (énago) ganczlieh. aller
einlichst, var. enlist (65).
*Simina (9), 7. q. symma (Br.), gew.
simma (aus G'(U&) kamer (9, 147).
*Sim- (9, 74), symm- (Br.), simm- (147),
simin- (8, 9, 20, 76), summ- (76) -ista,
simistae(136) (?. camer-, secret-arius, aus
Gua »« coupuootrc) kamer-buch (20),
-er (9, 74), 4 prophete (? sim. 9). hey-
melieher (8, 9). Cf. zyma. zy- (74), zi-
matus 2. secretu-m (16), -s (110 &e.).
haymlicher; symma kammer (74). ;
Simitas goep- (gvep-9) 7 krump-heit
20).
Sim-ius, gew. -eus (cf. semius. si-
mus.) Ad. affo (93, Gf.), affe, aff.
*Simiuulpa fuchsaff (140).
Simma v. Simina.
Symist-a, -es v. Simista. Consecre-
talis.
*Symo v. Semo.
Simonia Ad. ketzerie sm., katzer
SYM
SIN
(6). nd. ket-, ka-teri. begeren geistlich | -phoniaea, -phonica (9, 17, 943), -phonia
gut zu kauffen o. zu ver-k. (110). be-
gertelg.goet tzo koeffen off ver-k. (132).
g. kauf (4). g. wocker (12). geyslich:
wocher (18). geistlieher wucher (75).
simonye (5^). heiliger ding hebung (1).
*Simoni-aeare, -zare, -sare, -are
(46) Ad. heilig, himlif (18) ding v^-kauf-
fen, -keuffen. heiltum verkauffen (1).
nd. hyllich dinck vor-kopen, -kaupen
(23). geistlichen wucheren (75).
Simoniaeus der heilig ding ver-
kaufft o. hin gibt (1). geistlicher wuche-
rer (15). ein simoni-er (55), -scher (65).
*Symonium wilder petterlein (14).
*Sympfelida rampff darein man erper
list (74).
Sim- v. Semi-plagium.
*Simplasma v. Sympsalma.
Simplex d. ein-veldich, -faltig (6,
68), -feltig (110), -tfaldich (12), -fáchig
(112), -liezig (8, 9); ainfaldig (1). md.
envo-ldieh, -chtig (23); alwer (225). alber
(14, 77). sympel (68, 132). nit vff seczig,
vnbetruglicher 7. non astutus; vnver-
d varr. -mist, -must v£ oleum dc.
65).
Simplicitas Ad. ein-veldicheit s?m.,
-feltigkeit (65, 110); nit zwi-f. (65).
Simpliciter Ad. eyn-veldeclich sZm.,
-feltiglichen, -faltiglich (68), -valdelich
(132). sehlecht- (65, 15), schlechtig- (75),
ledig- (65) -lich. one geding 7 verbint-
nif &c. (65).
Simplum eyn valt (8, 9).
*Sim-plum var, -bolum tapetum,
halbrauch teppieh (64).
Simplus Ad. em-veldich szm., -feltig,
-faltig (68); ainfeldig (1). eyn (b*).
*Simp-orator, -ulator (Gl. m.) des
brudegoms stedelieste vrunt (147).
Sympo-, symphu- (147) -sium zech
(88, 91). gesterye &e. (141).
Sym-, sim-, siri- (147) -psalma,
simplasma f. nír.der salmen eyndrech-
ticheit (147). glicheit von stimmen (110
sim.).
Simpulator v. Simporator.
*Simpus v. Simus.
*Simpharius, syphanus (b^) (auis)
star (bb, 9, 16). dieterich (8).
*Symphicio v. Symphytum.
*Simphi-dria, -ndria(85) (aus sisim-
bria?) brachmintze (9). braemynte (85).
Symph-ytum, -icio (74), sinfitum
(943) (herba) goheyle (85. hd. gauchheil).
gehelle (9). beinwellen Z walwurtz (114
sim.). wulliu ? bawmwolle (74). ags. gal-
lac (942).
*Symphlegma (aus oüpmAe[Qua) vm-
fah-, begreiff-ung (s8).
*Sympho v. Syphon.
. *BSimphomaci v. Symphoniaeus.
Symphonia (7.2nstr. consonantie sono-
rwm sim.; cf. siphon. Dz. Wtb. 303) suf
seyten-spil (9, 75), -speil (8). sief) saiten
Spil (76). guter ton o. hall Z Znstr. s2cut
clauicordium (132). der stymmen hoflich
temper-ament, var. erung (64).
*Symphonia, gomphena »/. pape-
gaeyen cruyt, gelosye, gall. geuesie,
gelesie (116).
Sym-, sim-, sin- (Sum.), syn- (47)
(942), sinf- (94), sinfr- (136) -oniaca
(7. palladia 143) bils-a (87), -en (143), -e
(Sum.). pilse (9). bilza (87). bysse (85).
bille (47). ags. belonae (94, 136), beolone
942). seüphe (17). s&uwbon (143).
Symphoni-acus (8, 9 &c.), -sta, -ssa
(65), simphomaei (p/. 16). senger (8,
9). einer der da vff saitenspile kan (65).
denzere (aGf.).
*Simphoniea v. Siphon.
Symphonizare wol luten (110). gut
gelut (68), goet geluyt (132) machen.
*Simphonua v. Siphon.
*Simphus (aus gumphus?) dubelna-
gel (74. cf. Fr. 1, 2005. Sm. 1, 387).
*Simphusium v. Symposium.
Simul Ad. nd. mit-eyn, -eyn ander,
-enander (18). zu-samen 2 -hauff (20).
eins mal (65). toe gader (11).
Simula v. Simila.
Simula-erum, selten -chrum d. ab-,
ap-, abt- (18, 75, 1105), apt-, nd. af-got.
hd. bild, bylde. dienst vmb guttat (74).
*Simulago v. Similago.
Simulans alter fynt (75).
Simulare (cf. similare) glyfnery
triben (110). anders beweysen (9). prs.
jch nim, mich an sehmeicheln; erschi-
nen gut sin (65). gut erscheinen (109
Ad.). glichen zu einem ding das nit ist
(75). vynsen (132). uensen (99). vlenschen
(109). v'sieren (109, 132).
*Simul-ate v. -tas.
Simulatio (cf. similatio) smeych- £
vintz- (20), smechel- (18) -unge. schmai-
chindi red (46). smekelrede (23). eyn
ander bewisunge (17). uensinge (99). gh-
neri; falsch stifftung; annemung (7) f. ge
stalt &e. (65).
Simulator (cf. similator) hd. smei-
cheler. nd. smecherer (23), vynser (132).
seher durch die fnger das er sich nit
annimpt (65). gleichfóner (64).
*Simulatorie fa-, var. fe-Ischlich (65).
*Simulatorium glif)neri (65).
Simulatrix smechellern (18).
*Simulta vor-alt haf) (8), -ald has (9).
Simultare Ad. hassen. fynden (110).
vind (68), veynd (74), vyande (132) ma-
chen. nijí haen (132). zusamen-thun,
-setzen (74).
Simul-tas, -tus (9), -tate (15), -ate
(159) alter (75), heimlich (110 &e.) hafj
vnd nyd sem. veralter haf) o. intzieht
(74). altzusam-keit (74), -enheit (9 Ann.).
Simultum in des weeders hoernen
die worm (147).
*Simulus v. Stimulus.
Simus (anders Gl. m.) flacher, murr-
iger, -echter (74). aff o. flach (25). krum
naD (64). slacht nesig (22, 28). kumpf- Z
flach- £ teller-naf (126). munck (91). huot
(131, 141. s&. ecimus?). ags. uuellyrgae
(136. sf. sinus q. v.). symus krump nasiche
(Db). mes mysch (225). sim-eus, -ius (7.
ad simiam pertinens habensnasum curuum
sim.),-ieus (23) erumpfnasi (121). erum-
naser(Gf.).ein krum nesiger(110).schebsch
nesig (D) eyn stamp nasich (18). slacht-
nezech (229), -mesichin (23). sintis flach
nasig (1l).
SIN :'535
daz (18). eyn ist a. daf3 (17). wan aber
(88). oder das (6). nd. is ouer (22), aber
(23) dat.
Syn- (110, Br.), gew. sin-.
*Sinabellum senffeflin (64).
*Sinaetafolia v. Synanche.
*Synachus v. Synocha.
Sinagoga Ad. nd. juden- d. -schule,
-sehul, -schole (18), nd. -schoel (23). der
j. (110), joden (132) kyreh. yoden scol
(22). schule; sammelung; s. der iuden;
gaistlieh s. (65).
*Sinalymph-3, -are(aus synal-oephe,
-lepha Pr. »« lympha) twyerley nat toe
hoip gemengt, mengen (147).
Synan-che,-ge(A pherd.), squina-ncia,
-ntia (75), 4 -x (9, 15), € sina-ncia (8,
9), -etafolia (75) -mpsis 7 -nsis (20),
-mptis (19); synanticus morbus (Gl. m.
cf. sinotheus?) (OUv4TYT, cf. angina)
haló- (88), mandel- (Das.) -geschwer, Z
-we 4 daszepflin im half) (88). die bráune,
brüne 7 das weleken (Ki.) wülcken
Apherd., wulcken (Piet). eyn geswere
ynder kelen (19). verswlst der k. (93).
kel-, kele- (8) -sucht (9, 75, Fr.), -swolst
(8, 9), -drus (75). schule (sin. 7. vestis st.
pestis 9). damp (19). da- 7 de-mpieh (90).
squim-ancia gelsucht (sic); -ex 4. apo-
stewuma, in. gutture (16).
*Sy- v. Schi-nanthum.
*Sinap-dones v. -io.
Sinap-e, -i, -ijs, -ium, 7 -ale (b),
synap-e (4) -i (97) sin-ap 7 -cipum
(l1) sen-iph (87), -iff (1, szm. Gf, Ad.
gew. -ff, & -pf (4), -ffe (75), nd. -nep (22),
-pp (-ium 25). sanip (-e23). sennpff(-ium
76). semph, 2o. horezieze (4). schenff
(bo). mustard (110b). most-art (90, 99,
132), -ert (1l, 97). sinap-ium senff; -e
S.-korn; -is senffes krüyd (19). -e most-
erts coern; -is m. crut (11). -is senff
(110); -ium s.-saem (20), -krut (110); -i
s.-korn (110), -saat (68). -is s.-krut (68),
-kruyt Z7 mostart (132). -i m.-saem (132).
-is herba, -i semen ?llius herbe (nr.).
*Sinapi-eare, -zare (Gl. m., Ki.) most-
arden (20).
*Sinapieus (adj. Br.) ein senff- (140),
mostart- (132) -esser.
*Sinap-io 7 -iones, -dones (942) (of.
sinesium?) ags. csrsan (949); cress-a,
-ae (94, 136).
*Sinapis 7. re- 4 con-uolutio 0 repetitio
a Sin 4. con et alphon 4. conuolutio (16.
»« synalcephe?).
*Sinatus 4 Senat-es (75), -us (76) (?.
species febris 15. cf. synanche?) fieberig
gestalt (75).
Sinautem obnicht (9 Ann.). aber das
7 ob aber (75).
Sinaxis (7. solemnztas 1 conuentus Br.,
psalmodia £ vespertina laus $ pars diez
76) vesper-salmen o. lop (8), -salm 2 -lob
(9). adv. stedelieh (7. assidue23). synaxim
7. solemniter (65).
*Sin- v. Sym-bolum.
*Sinbubium v. Sinpubium.
Syneate-, sincathe- (76 &c.) -gorema,
-Soreuma, -grema (76) ein mitbedeut-
ung (110), -igs (Das.). flickwórtlein (Ki.).
*Sincedula (auis, cf. fieedula) zi-,
Sin Ad. ist aber daz sim. ist ez a.|var. zei-Dlin (64).
536 SIN
Syn-, si- (Gf.) -eellita gisello (Gt.).
mit sel (23).
Sineera (»« sincerus) v. Sicera.
*Sineerare lutern 7 reyngin (8 szm.).
Sineere rain (76). luter- (20, 65, 75),
genez- (65), suber- Z eler- (20) -lich.
Sincer-is v. -us.
*Sine- v. Sind-erisis.
Sineeritas Ad. nd. luter-, clar- (20),
claer- (11) -heit sZm. Ad. reynicheit szm.
Sineer- us, -is Ad. nd. luter. Ad.
luytter 4 klayre (19), clar (75), stede,
fest, reyn, reyn- Z suber-lich (20), ganez
7 vn-befleckt £ -vermist (65).
*Sin-ces, var. -tes (v. serupuli; cf.
sirtes) begreyflichst o. volheit des mers
(74).
*Sineinnum &oc. v. Scicinum.
*Sincipu-d v. -t.
*Sincipum v. Sinape.
Sincipu-t, -d (b^) Ad. vor-, bissw.
for-, vur-haupt, -haubt, -heubit (5^),
-heupt, -heubt, -hept (6). nd. vor-, voer-(11)
-houet, -hoeft (11, 132). dab forder-haubt
(13), -deyl deb heyptef) (17). nel (104).
nol (Gf.). wirbel (275, 76, 92). styrne (8,
9). steyrne (13). gestirn am haupt, vig.
am hirn (Z.frons 75). sew-kopff (91), -koff
(111).
*Sinelecius (cf. sq.) senatoir (141).
Sineletus senatoirseap (147).
*Sin-, 4 apo- (75) -ecopa (cf. synco-
pis) abpruch 7 beschneidung der silla-
ben (75). abschneydung eins puchstaben
0. silben in mittel eins wortz (74).
Sin-eopare, -eopari (147), -ecupare
(22) hd. kurezeu, ab- (110), v-k.; vor-
kürtzen (67). absehn-iden (76), -eyden
als in worten (74). hd. md. be-sniden,
-sehneiden (4), -zwiegen (11), -swogen
(12), -swijgen (147), -zwifeln (5), -twiue-
len (22). geswynnen (13). ab-sehniden 2
-prechen die silben (75).
Sineopatio ko- (8), v'ku- (9,
-rezunge.
Sineopatum gekurezt (65).
Syneop-is, -e (Chytr.), -en (Gf.) (7.
concisio vocalium 110, infirmitas capitis)
magipizzida sem. (Gf.). herz rit (93).
swindlung (1). geswindin (Sm. 3, 539).
schwinde- (6), schwint- (74) -sucht. ab-
sehneyd- o. kurtz-ung (74). besnid- Ad.
-unge, -elinghe (23). be-sehnidung (67,
68, 16), -swyment (Chytr.), -Zwifelung (5),
-Swygynge (141), -swieginge (11). on-
(91), am- (125) -macht. amechtunge (19).
zwifelunt (76). twiuelinge (99).
*Sincupare v. Sineopare.
*Sind-a, -abulum 7 -abalum (G1. m.),
-aualum (141), -ibalum (129) (7. fund-
a, ibalum 129, Gl. m.) slen-ger (90),
-cker (19). slinger (11, 147). schulle (141).
*Sindales v. Seindula.
*Sindaualum v. Sinda.
*Sindere (s. seindere) to riten (93).
Syn- (110, 147, Br.), sin-derisis, se/ien
-deresis, -eerisis (18), -teresis (Ki.) (7.
superior pars rationis, vis anime vna po-
lentia in anima 65; aus QGUvtfjpsote »«
cuyOtaípsotc?) himelschisel- (93), hime-
lisch selen- (64) -kraft. hoehe kr. (74),
ein funek (b szm.) der sele. ein f. in
17)
SIN
dem hertzen uf) allen den krefften vnd!
der vnunfft flyeBDende sint (15). eyn
funekli der sel (6). eyn fiend der sele
(sc 18). de winke (scc aus vunke) der
zele (22). dz funcklin der vernunfft vnd
der gerechtigkait 7 eyn vnverderblich
begird zu got (65). vnvordeblich (sc 9),
an bedirbe (17) adel. vn virderplich (8).
naturlich erwer- 4 wirdi-keit (653 Mrg.).
knaginge der (132), wroeghe der Z seru-
pel in der (147) conscientien.
*Sindibalum v. Sinda.
Sindieus eyn hern vorde-gedinger
(283), -dinger (5). eyn her vordediger
(18), herre vordeydegung (21); herren-
frieddinger (74), -ffreydinger (4), -von
dien (sze 1), -vordinger (71). eyn sach
fuerer (17 sZm.). fur-sprech (74), -munder
(6). verriehter (76). kirchen pfleger o.
schaffer einer gemeine (74).
*Sind-o, 7 -or (23) (von sindon genau
untersch., so im 110 syndon Nr. 1, 2; 4.
pannus, p. linius 16, eamis-ea, -ia 93,
75, 16. cf. cindatum) Ad. nd. eim edel
gewant. lylaeh (110). das aller wiót
schinbarfh l. t. Z |. wif clait Z schleiher
(65). lynen tuoeh (110), doech (132).
pfaiten, e/g. hemd (75). semid (93. »«
hemid?). synd-on (1102), -al (1105), -ael
(19, 132). sind- Ad. -ale, -al (19, 922v),
-ail (5), -ol (1). -aen (23). sij- (11), zi-
(20) -ndael. Ad. czi- (17), ze-ndel. schech-
tel (17). badelachen (Sum.).
*Sindola v. Scindula.
Sindo-n, -um (283), syndon (110, Br.)
(£4. lineum amict-um, -orium mulierum,
lineus pannus, lintheum £ mantellus 15)
lynen tuch o 110), dueh (88), doech
(132). eyn duch (5, 23) Zn quo corpora
mortuorum voluuntur (23). vmbdann o.
tueh dorimne man die todten begrebt;
lannde; milter (74). doich (18). bocken-
schyn von lynem tuch (75). swiez duch
(17). ezitir (8). weyse leynwot 7 schetter
(9). sammet o. wysser pfeller (64). edel-
gewandt, linwat, zendel (ss).
*Sindor v. Sindo.
*Sindoum ». Sindon.
*Sindula (cf. seindula) fenichil (74).
Sine an (5). on (21). ane (23).
Sine inter-uallo, -missione an vnder-
lob; fur name (75).
Sine preiudicio an v'werffunge eyns
beDern wanes (15). ane vw. eyns b. (7?)
ane v'ezeihung (9 Ann). vn worffung
eyn b. wones (Z) eyn forsung (1). vnver-
slagen (7, 9 Ann.) áne verwysung eins
bósen wánz (63).
*Sineare v. Sinuare.
*Sinecie v. Senecium. |
Sin-, / sinex- (93) -edra fursprechen
(74, 93), sachenzuuerhorer- Z sachenzeu-
genuerhorer- (74) -stul.
Sin-ere, -ire (9) d. sta-, daraus sca-,
scha- (18, 21, 23) -den. ver- (65, 110),
vor- (23), ge- (68, 132) -hengen. d. lasen,
lafen o. globi (8), v-I. (21), lossen £
geloben (9), lassen, zu-l. (110), l. zu- Z
hin-geen (65), laeBen (20), layBen (19).
nd. laten.
*Sinesion (cf. sinapio ?) bomkerse (46).
*Sinexedra v. Sinedra.
*Sinfitum v. Symphytum.
*Sinf-, sinfr- v. Symph-oniaca.
*Sinfugus v. Siniugus.
SIN
*Singa v. Spinga.
*Sing-ire, -ere (765), sicli- (753), scli-
(Gl. m.) -ngere (anserum voz) pfeiffen
als die genf) (75). pfisen (76). qui- (8),
que- (9) -cken.
*Singna v. Gingiua.
Syngraph-a 7 -um (i. cautio t scrip-
tura 66 &e, chirographum) vÜgeschnit-
ten brieff 7 sehrifft (110).
Singraph-ia, -ya (76) beschreybung
t sicherheyt (9 sim.). schrifft, v/g. ge-
Schr. (75).
Syn-, 4 chiro--(Br.) -graphus (7.
conscriptio Br.) hd. schriber zwischen
den kauflleuten (75); be-schr. sm. eyn
kauff- 4 góu- (7 Mrg.), koff- (6) -brieff.
*Singula-ferus v. -ris.
Singulare adj. eyn fellig (8). v5. sun-
dern (66 &c.).
S. certamen man gegen manne (9).
Singularis adj. hd. nd. sunderlich.
s. nàm (9 Ann.). eynes sunderlichen syn-
nes (15). Ad. eynig. nd. enich. aigen-
hirnig Z7 -sinniger £ -williger (65). ain-
mutig 7 besunder (75). ainzel-liger (752),
ger (15b).
Singularis s., s. ferus (8, 9), sin-
gula-f. (2. aper séiluestris 16) hauwende
swyn (8). hawender sweyn (9). eyn
heupt swin (17). ebber Z usdrib (100).
vztrib (Gt. b, 484). eber (Yvmz. D, 464.
sam. Gf. l, 99).
Singularitas eynisam- (20), eni- (11),
sunderli- (65, 110), sonderli- (132) -cheit.
sunderheit (62, 75). einhirn- (65), ainmut-
(15) -igkeit.
Singulariter sunderlich (20). be-s.
(4, 75). mit sunderhait (65). ainzel-lig
(153), -ig (755). ainmutiglieh (75).
Singulatim sunderlich ein iglichó Z
i. in einer sunderhait (65).
Singul-tare, -tire, -cio (prs. 104),
eingultare (11) fnesgezen (Gf.). naschen
(6). nesen (17). nocken (106, 107). hezche
(1041). hetschen (Ki. &e.). hesch-en (74,
proprie in flendo 15, $m. 2, 253), -iezen
(3, $m.). hixen 7 kluxen (Das.). hicken £
gaxen (vt gallina 126). gichzen (42. «sett.
gixen). /d. nd. (109) gischen. gisDen (18).
gi- (11, 19, 23), gh- (22) -ssen. geschin
? sthinnen (schucken? schniken? 5^").
nd. snu- £ sni-, nl. sna- (Er. Wtb.), schu-
(22b, 125), scu- (stu-? 12) -cken. gyss-
chen 7 gryschen (19). gritzen (10). schryen
(68, 110). sehreyen (132). Ad. su-, sun-
(110b), seu- (74, 1102), snup- (6) -ftzen.
sehnup-pen (75), -ffen (126). schnipfezen
(65. cf. Sm. 3, 493. wett. schnipDen. sc/wed.
snyfta). sucten (97). suchten (10, 107,
132). sluchkezen (1). sehluek - en. (753),
|-sen (Pict. ?£eft.). schlicken (126). slagen
t iben (21). pruusten (11). attmen (64).
Singu-ltus, -stus (17), -tum (Hpt.
5, Gr) (cf. eruetatio) fnaskazzen;
fnesknezzan; snescezan; ne- 47 he-
skazan; hesket; gesgizunga (Gf.). die
(645), der nesch (64, 112). der nosch,
hixen, hassch, »/. den hick, nockinge
(116 ). nessen 7 schnupph (7). der nafi-
pfnisel (126). hesch-e (74), -itz (1l,
3, 91), -atzer (15). heyB ader daz kriben
inder keln (17). giss- (5, 9), gisch- (20),
gicht- (8), syfftz- (1105), seufftz- (1109),
ersuffez- (65), schnupf- (125 Mrg.), snophz-
(93), geb- (49), buchslag- (125) -unge.
sucht- (132), gliss- (22) -inge. gysschin
- ling- (151, 152), nd. lincker- (132), luch-
SIN
(19). gegussen ( ptc. ? 18). snuflecinde (Hpt.
5). huekup (Chytr.). das glugsen (112). der
klugs (135), schliek (115). seuft-z, -zung
(74). die phnufft, var. pfnuez (64). iesgen
(99). ags. iesca (136), lesca (94).
*Sinhubium v. Sinpubium.
*Sinibilis stattlicher (74).
*Sinifes v. Cimex.
*Sinigma synnick (9).
*Sinire (7. finire € terminare 0 cessare
76) v. Sinere.
*Sinist-a v. -ieca.
Sinister Ad. linck, ling, linck-es (5),
-iB (133, 151, 182), -eseh (4), -s, -et (19);
lingket (21), lucte 7 linx (13), verkert
o. gelincker (110), glinek (76). nd. sline
(99), Iuch-ter (85^), -t (2225, 23), -ts (132);
lochter (225). lureze (20. cf. Sm. 2, 490.
BM.) tenck-e (75), -er 7 glincker (74).
letz (Fris.).
*Sinist-iea, -a (8) zu der lineken hant
(8, 9
Sinistimus luchste (109).
Sinistra eyn, issw. die Ad. linck,
linek-e, -et (19), -er (132), lingi (93), ling
(0), lingket (21), glincke (74), teneke (74,
75), luehter (28, 68) hant. die gelinck
(91). wenstre (99). uuinistru sm. (Gf.).
Sinistr-e, 4 -orse 4 -orsum (75) linek-
? glinek- (74), tenck- (74, 75) lich, -ischen
(15).
Sinistrorsum (cf. prc.) hd. linck-,
sidich, Ad. -sitig, -seitig. ling ader hin-
derwert (17). lucht sin (23).
*Sinistrorsus adj. s. lyncket (19).
lucht minsche (11). tenckischer (:5).
Sinistrum ein lincks 7 bo(5 ding (65).
*Sinitare v. Sinuare.
Sin-iugare, -iugere (11), -iungere
(20), -zugere (147), -zugare, -zygare
(aus eoniungere 7 ouCureiy ) fugen (19,
(19, 20). vuegen (11). an eyn voigen (147).
Sin-iugia, -zygia (Br.), -sugia (74, 15),
-Sugera (76) vuegenisse (11). ayntracht-,
aynmut-igung, verpindung; siniuga
aynn-, ayntreeht-igkeit (74).
*Sin-iugus, -Zzygus (Br.), -Zzyngus (134),
-sugus 7 -fugus (76) fügelich (19). vue-
gelick (11). eyn-modig (21), -mutiger o.
»trechtiger (74). -
*Sinix v, Lacuna.
Synoch-a, -a febris (65), synachus
(74) dz kalt des vierden tag (65). fie-
ber von vbrigem plut (74).
*Synoehus (»« synodus?) lantscaft
(131).
Synodalis sentliek, wroegber (14).
Sinodus, 7 s. saera (15) Ad. nd. sent,
der s. (21). send (18). sendt (70). zient
(11). zeent (132). sant (66). sint (5).
samnung der geistlichen 7 briester-s.
(75). s. (69, 134). eyn ver-samlung von
(110), -gaderinge van (132) priesteren.
de samelinge der papen (22*). sampnung
der pfaffen (74). pru- (1), brü- (71)
-derschafft. capitel (46). wroeghe der
gelstlicheit (147).
*Sin- v. Sich-omachia.
Sinon (£. nota et dicitur plemus am-
gulis 76, fuit qd. proditor dc. Br. Virgil.)
eyn farreder (23).
SIN
siler montanum, sison) wihunt uuiche
(Gf. 1, 727).
*Sinopes (equus, sec. quosdam) zelter
(15).
Sinop-is, -ide (ab..) 7 -ode (Gf.) (cf.
Dz. Wtb. 725) Ad. rot blutig farb, r.
pluttig f. (74), royt bludig farbe szm.,
r. f. blodich (18). nd. r. bl. warfe (sic
22), rat bladich (sc) farwe (23). rot- £
hrotile-steine 7 ogre; -ode rotelstein (2)
sinnoger (Gf.).
*Sinosus v. Sinuosa.
Synotheus (cf. synan-che, -ticus?)
kinback-sehwer (68) -geschwer (110).
kynnenbachsweer (132).
*Synothus (cf. sinibilis, sinere) stat-
(68), stade- (110, 132) -lieh.
*Sinp-, sinb- (131), sinh-(141)-ubium
(aus sine pube, cf. inpubis) gi- (131,
Gf.), uber- (Gf.) -barti; giparti (141); daz
partohta(— barbatum Gt.3, 211). coz (Gf.
4, 154 — mhd. gótze? cf. simulacrum
ib. 9,211, aber auch goeze seméuer de.).
*Sinphonua v. Siphon.
*Sinsi- v. Sisim-brium.
*Sinsimius eyn thopaes (22).
*Sinsug- v. Siniug-.
Sinta-gma, -gmatis 4 -xis (76) hd.
ler, lern- (8), lecrn- (110), vfleg- (8)
-uuge. auslegunde (9).
*Sintas-tica, -cita (76) bu- (8), zu-
samenleg- (8, 9) -unge.
*Sinterea v. Dysenteria.
*Sinter-male, -miale (75), -imiale (76)
(&. énstr. gladiatorum) eyn fege knobel
(23). swertfeger zeug (75).
*Sintes v. Sinces.
*Sintice (aus OUYTUX(A cf. Gl. m. v.
syntychia) 4 exomologi-a, -o sineruua
(Gf. 6, 833. figürli ch ?).
*Si- v. Sci-ntilla.
*Sintis v. Simus.
*Sintonia, syntoma (Br.), sintoria
(147) zufal im fieber als wetag des haupts
o. fluf der nasen efc. (74). hoiftpyn mit
febris (147).
*Sinton-ia, -omia snijdynge (147).
*Sin-uare, -itare (8) (: insinuare)
wiDbim lain (8). wissen lossen 7 tun (9).
Sinu-, sine-are (4. ampliare t plicare)
hd. va-, nd. vo-lden. widen (20). in die
schof thuon (110), schoes duwen (132).
Sinu-m, -s (76, 127) (7. serum 1, 55)
melk-kubile sm. (127), -kybel (110), -fa
(20). muleken (5b). eyn stoep tzo (132),
stóp to (109) meleken. kese-faDe 4 -bare
(st. -kare? 10), -vat (109), -naupf (8),
-nepphlin (Y). Ad. kese-, keD-, sleg- 7
tumppel 7 dumppel- (74) -faf; keyDeuas
(13), chef wasser (1), keBenapf (9), keD-
kar £ -presse (74), siha (127), sleichkübel
(93), sleg-kubel 7 -fa (74), char (Sum.).
Sinuos-a, -sa (136) ags. faed- (136).
faet- (94) -mendi. sinosus 7. simbus (sf.
sinibus Br.) plenus amplum. dilatus (16).
Sinus (cf. sinum, simus, businus,
gremium) /d. scho-D, -s3 (6), -De (18),
-se (13), -s (9), -ef3, -es (132), -10 (1);
schuf (b). schot (28, 68). wyk (OChyt.)
bus-am (7), -em (9), -en (6, 65). bosem
(8. pusem (75). geren (49). ogen-, om-,
wijn-braid (z. palpebra 147). ags. uuell-
*Sinonus (Aerba, cf. synonum ve.
DiaerewBACB. GrossaRiUM,
SIPH 531
*Sinziare v. Sirindire.
Syn-zyg-, -zug- v. Siniug-.
Sion, sium (erba, i. amnagallis
aquatiea 73) wasser-merk 2 -eppich (114
Sin.), gauchheil 4 -pungen (73). bach-p.
& -bonen (73), -bunn (72). brunnen-peter-
lein (ki.).
Syon Ad. ein berg prope jhrlm sim.
hochheyt wesen gotis eyn muter der
stat irhlm dauidis xus eyn hutterynne
der stat irlm (9). ihrlmi o. ein perg bei
i.; himel; trewes gemut (74).
*Sipa (cf. sq.) hd. brocke, brock, prock
(134), bruekel (68), schnit. snede (132).
Si-, sip- (4) sr- ($1) -pare (7.
pullis panem frangere 16 sim.) hd. md.
brock-en (den honern 17), -elen (68).
brucken (19). brechen das brot, v/g. ein-
brocken o. schmoldern (75. cf. G. Wtb.
2, 25, 763). croe- (147) eru- (11), ero-
(23) -men (den hoenren 14:7). krumelen
(110, 132). grumm- Z rib-eln (5) bry
maken (147). brien (z. pultem facere 19,
20). borselen (108. hd. broselen).
*Siparium (7. cibus & precium cantoris
Br. cf. siph-, stip-arium. siphar. sup-
parum.) singers lon (110). fürhang; serge;
gedeck (Das.). scehiffsegel &c. (ki.).
siparum (134 &c. voeke of een bonet
(genus veli 101).
*Sipatio bryunge (20).
Sipillus v. Sagillum.
*Sip-ius, 7 -pus (74) weyser &e. (14).
wyse &c. (147).
*Syplex (cf. ciplex? ci-, si-parium?)
wacke (100).
*Sippare v. Sipare.
*Sippus v. Sipius. Cippus.
*Siptacius v. Sistarcia.
*Sipus (im mari, aus scopus ?) stein-
clyppe (147).
*Siphar, saphon (7. eamellis) scehif-
sayl, -strang (74).
*Sipha-r, -e (é. peritonaeum 129, G1.
m.) Syphae (74, Gi. m.) darmnetzlein
(74). inn-, var. ind-erste hut, i. h. am
yngeweyd, varr. ingwaid (15). syphar
(z. exwuiae 124) schlangenhaut sm. (Ki.).
Siph-, sip- (q.v. 110), siu- (76) -arium
(2. precium, pugilis 20, panis qué datur
pugili 0 saccus vigellarum 11, madula
76. 2« siphon) kemp lone (19). kempen-
(20) cemp- (11) sengers- (132) -loen.
singers- (68, 110), singer- (74) -lon. netz-
7 pruntz-faó (74). eyn seyceh doppen
(17. saieh-falh (74), -haff (75). geswill
(74). eost, spijse, eten (14).
Siphon (7.trulla :5) wasser-blasbalg
(93), -palg (74 . rohrkanne (125). fist (75).
eyn forcz (17). cf. sison, alph. sifon 7.
bumbus (76). sifon spot £ seich haff
(20. cf. sipharium). sypho netz-. pruntz-,
seich-fafb (74). ein blabbalek in der ku-
chen (64). sif- (121), sinph- (Sum.) -onua,
simphon-ua (130). -ia 7 -icà (Gf.), sym-
phonia (74) sprizza (//. c.). spizza (Sum.).
sprutz (74). sipho spólteZwattersprütte
(Chytr.). (£ sifo haud bene) zischen als
die frawen seichen (75). sympho sawf
gedon o. laut vom fr.-pruntzen (74).
Siphu-, sipho-neulus sprützen (zm
balneo 111). prunnen- (91), born- (125) ror.
yngae (94).
spelte 7 rórken (Chytr.).
68
538 SIR
Siquidem Ad. aber. a. oder durch |
die (74). nd. auer. furwar (110). vorwaer
(132).
Siquis hd. eyn yg-, yge- (132), ieg-
(68), iet- (110) -licher.
Syrach das puch der newen weis:
hait (1).
*Sirapheium v. Siropheum.
*Siraphis v. Sirumpha.
Syras-irim (Br. h)r.), -erim (grece)
-trum sanek (74).
*Sirbus v. Cirbus.
*Sirecenus v. Sireneus.
Sire-n, -na Ad. nd. mer-hunt, seltener
-minne, mynn (110); Ad. -wunder, -won-
der, -wypp (12), -kalp, -kalb, -swine
(10). eyn syren (75, 110). syrien 2. canis
marinus 1 monstrum marinum (14). siren
i. ecüs (aus eanis?) dorsch (23). eir-
en, bissw. -on, -um, -enius (18) hd. nd.
mer-kalp. -kalf . mere-kalp (TY), -swine
(10). syrena slang die vloegelen hevet
(147).
*Sirenes v. Siro.
Sire-neus, -nus (74). -nieus,7 -cenus
(68), -nus (110) (v. dulcis £ periculosus ;
cf. sirtus) sieh (110). soes (132). vreseli-
ch (132), -ck &e. Z blijdliek &ec. (147).
klarer, leuchtender, frolicher (74. »«
serenus).
*Si-, sy-rex (aus syrinx? cf. sirum-
pha? siro?) vÜgang an einem geswer
(110^), gswer (1102). schwerung als eyn
eyDe (68). v'schor- 7 vyDberst-inge van
eyn sweir(122). des aposteems berstynge
(141).
*Siriearicis (cus soricarius?) ags.
mushafoe (94).
Syrieum (byssum, 7. tortu-m, -osum;
st. serieum? cf. syrophorus 7. byssus
er Syria Gl. m 6, 256?) mezih; ka-,
ki-. co-drait (Gt.).
*Sirigranum (herba) nachtschade (74).
*Sirimpio &c. v. Sirumpha.
*Sirimp-, san-iosus etterich (147).
Sirina v. Syrma.
*Sirinculire graculorum vox (141).
*Sirindire 7 sinziare merularum vox
(141).
Siringa sprutz (74).
*Syringium (herba) sirno (Gf.).
*"Syrioehus (aus siriasis? cf. lethar-
£ia) lanesuht (Gf.).
*Siri- v. Sym-psalma.
*Siriph-, siliu- (17) -illus (herba, aus
serpillum ? 9(A9!0v, sirpe? chaerephyl-
lum?, berewinken (17). berwinkel (9).
*Sirlus (sf. sorbus?) spier (Sum.).
Syr-, sir-ma, 7 -nia (74), -ina (g.
-inatis Br. &e.) (7 cauda vestis, fimbria; cf.
aspergo) sawm 7 sorkot(9). zaume (20).
soum(Gf.). porte (104. cf. smirma). cha-
narita (127. cf. kanareba liecium?). hemde,
rodel;langertzetteln zusammenwicklung
(74). sleyp (132, 147). een sloy van enen
elede (108). swantz (147). der sehwantz
an den weybs kleidern (Das., s2m. 74,88).
langeD (74) lang (88) kleid. siromata
i. longe vestes (76). Ssirina, g. -atis 7.
eandida (aus cauda!) vestós feminarum
(134 &e.).
*Sirmendana v. Siler montanum.
*Sirnia v. Syrma.
SIR
Sir-o p/. -ones, -enes (7. pustulae
manum .et pedum (124), ? chirones (Ki.)
(cf. eyrillus, ceantharis, surrones,
teredo, saturiasses; Sm. 2, 279) süre
(Chytr.). seuren (p. Pict.). seiren (p. Ki.).
Suri-O0. (74 &e.) -go (74, 95, 100, Gf.)
(verma-culus 74, -s 11, 19) siu- 7. sui-rra
(Gf). sürro (95). siur (93). seyrin, var.
sury (64). eyn süer (19). zuer (11). zure
(100). sirw. (7. e. vulgariter) sure. surio.
(159), daraus sierul. sure. (7535€)! sur,
lyef (7. tirillus 74. cf. Fr. 9, 2812). reit-
laus (Nmn.), pl. -liesen (rr., Ki), -lieDen
(Ki.) seuriosiuro (Gf.). stuern (1T. v. h.v.)
*Sirobalsamum v. Silium.
Sirog-alus 7 -rillus v. Chirogryllus.
Sir-olus, -oilus (75), -ulus (76, 139)
(piscis, ?. earp-o, -us, -otineta, -edo 7
tineta, / mollus 7 gorillus 75) ein
kar-ppe (4), -pe £ -pfe (75), -phe (3),
-pf (6).
*Siroma-ees v. -tes.
Siromaste (7. fortitudo Br. aus
ostpouaoTrG cf. Gl. 6, 257) starekeit
(110 sZm.).
Siroma-tes (110, Br.) -ees ( 147) v.
gladius. swert (141).
*Siropeum v. Siropheum.
Siro-, siru-, suru- (76) -pus, syrop-
us 7 -s (74) hd. nd. sir-up, -oep (11, 20,
132), Ad. -op, -ope (18), -opel. em tranck
in artzney (*4).
*Siro- (aus stro-!) -pheum, -phium,
-peum (75, 76), sirapheium (7. pallium
virginale 110 &e.) hd. eyn iuncfrauem-,
nd. iunffren- (147) -mantel.
Syrophonissa heydenyne (9).
Sirpea v. Scirpea.
*Sirpearius flechtemecher (125).
*Sirpus v. Scirpus.
*Sirpia (herba st. sirpe? cf. siriphil-
lus? sirpix?) wintergrun (123).
*Sirpiculum v. Seirpea.
*Sirpus v. Seirpus.
*Sirpix coilstruncks wortel (147).
*Syrphia, Sa- 7 No-ndoralbum krie-
ehisehweyssenpurg (74).
Sirt-es, -is, sinces (qQ. v.) vol- (5),
ful- (23), volie- (29), for- (21) -heit des
meres, mers. verderblickait 2» «quis (65).
sandig ort im mer da die schiff bestan-
den (88). sant-guelle (Sum.) -uurfi (Gf.).
dryffsandt (132). seanst (100. s£. seangst
cf. Sis-aX, -tex). kleber see (guod om-
mia ad se trahit 10: oUpst -« ahd.
lebermeri). lodder kolbe (19). dader kuse
(et nascitur in winctóis ll. cf. kuyse
elaua Kil.).
*Sirtis v. Vergo. Glomellus.
Sirtum (7. attract-um 0 -amentum 6,
spéinetum Br. &c. wie philantropos; cf. sq.)
hd. dorn buseh, durne bossch (19). doer-
nen buuseh (11). doeren stede (147).
Sirtus (7. sirenieus 147, afíractzwwus
? spinosus Br. &e. aus GUptÓc) antreck-
liek (147). sthachelig (9). dornig (110).
doernich (132, 147).
*Sirulus v. Sirolus. Silurus.
*Sirumpis (7. ludus cum quo puelle
solent ludere subtractis pedibus) vickeler
(24. cf. Fr. 1, 265).
*Sir-umpha 7 -aphis / -upeio (»«
SIS
eruptio?) -bimpio (g. -onis 147), -im-
pia (Gl. m.) eyter (19, 20). eetter (11).
etter van sweringen (147).
*Sirus (7. excelsus 16, stella, st. sirius)
die hondesterne (132).
Sis wiltu o. ist sach das du wilt (ss)
Sisarum v. Siser.
*Sis-ax, -tex (11,22, 16) (aus sirtes?)
ang-est (23), -st (76). hd. eyn se-, see-
(5, 21), sere- (17) nd. sey-angest (91,
22), hd. -angst.
*Sis-ca, -ta (136) (cf. kelt. seisg &o.
Celt. l, 97 sq. Dz. Wtb. 725) ags. snid-
stroe (94), -streu (136).
*Sisel-is, -eos, -ium v. Seselis. Siler
montanum.
Sis-er, -arum (cf. cicer) girge- (126,
144, Ki), geir- (144), geier- (114, 126,
135), gier- (128), ger- (135) -lein, -lin.
klingen- 7? gritzel-móren (114). kleine
pestnaehen (135).
Sisym-, silim- (9), sinsi- (93), zim-
(Sum. V) -brium, sisimbr-um 4 -a (141),
-ià (121, Gf.) -ium 943), 7 sysindrum
(74) (z. tralis 4 mentauenenaria 74;
-ium 27. nepeta Gf.; cf. simphidria?)
sigiminza -ia; sisimbra -ium (Gf.) si-
semera (121). si- (104), weis- (9) -minze.
siminza (141). sisymber- (Ki.), rof-, wey-,
sandt marie-, vnser frawen- (14) -müutze,
(Ki.) -mintz, (74), -mnuntz (93). wit minte
(41). ags. broc-m. (9413). bifmynte (Z7. ti-
mentum) 7 balsamite (85). bimince
(Sum. V). snedelok (23). erueiza (105. 2«
eieer?). wasser-Z brunnen-kressig (126).
grésaluay (14).
Sisymbrium aquatieum bach- £
fisch-müntz (Ki).
S. hortense krause-balsam Z -müntz;
deumente (Ki.).
*Sysindrum v. Sisymbrium.
*Sisireol stanta (Gt. 6, 697).
Sisma v. Scisma.
Si-son, -non,-nomum, -lion, seno-n,
-nium, O00», Oy (/. amomum, am-
mi paruum) basilgen-peterlein, -pfef-
fer &c. (143).
*Sissura v. Scissura.
Sistar-cia (D &e. Br.), -eium (100,
104, 121, Gf), -chium (90) -sia (69 &e.),
-ea 4 -tia (110 &e.), (pl.) -ciae (Gf.),
-tie (86), sistercia (23, 65, 68, 132, Gf.)
sit-archia (Gl. Aelfr.), -argia (76), -areia
(Br., Gf.), -areium £2 -areus (Gf.), -tacio
(23), -ertia (65), -ercie (74), cistar-tium
(Ki., -tus (19), -eus (11), -eha (76), -ca
(Br.), -eia (15, 76), sti- ? sci-starcia (16),
sip- (129), si- (147) -tacius (aus OUtOpxu
sim.»« cista, sestertium ?) (p/.) dasga ?
mala-ha (86), -eha (G£.). tasca (Gf.). muos-t.
(Gf.), -tascha (127). mus- (100), mós- (121)
-tasche (100). ein maf) vab (110b), m. Z v.
(1102), maes (132). ags. mete fzetels (Gl.
Aeltr.). chiulla (127, Gf.). coce (100). sack
(£?) vas (20). hd. nd. eyn drage-, trage-
(23) -sack, -sach (18). zack (11). bu el
(sit. 11, 19). ein sack dar in man lipf
narung treght (65). sis-, si- (Gt ) -tar-
cium soum gi-eiugi (104), -zimgi (Gf.).
kar-nier, var. -nyr 4 -lyr 7 pulgen (7.
escarius 75 D Sm. 2, 330. Fr. 1, 501).
schiffmanstasch (174).
Sistere Ad. nd. stan sim. siczen (8, 9).
,
D
SIT
antworten (9). entwerten, var. anwurten;
opffern; hailigen (65). mugen (7. quire 1).
pri. steti 7. stare (110). ston o. bliben
(68). staen Z blyuen (132). prt. statui 7.
statuere stellen 7 setzen (110). in-s. (68).
stoppen Z doen staen (132).
*Sistex v. Sisax.
*Sistra (7. meum, m. athamantiecum,
daurus &oc.) beeren-dill, -fenchel, haus-
marek &c.; (£. terdina, theriacaria,
earpesium &o.) theriacks-, terinjs-kraut,
gartenseliung &c. (143).
Si-, ci- (q. v.) -strum salmharphe
(Gf.) harpe 7 lyre (12). leyre (9). trom
(132). trom-et (68, 1102), -pt (1105). bu-
saun (110 varr.). basune (110, 132). fyddel
snoher (19). vedel snoer (11). herhorn,
slussel zu seytenspil; wisch-tueh, -hulle,
var. -ulle (74).
*Sitaeius v. Sistarcia.
*Sitac-us, -es (125) (cf. siecatus &o.)
pap-egeye (11), -agoy (125).
*Sitapolium (7. epigna, allogium &oc.)
gesel-, mas-, wers-scap; haev-, gest-erye
(141).
Sitarchia &e. v. Sistarcia.
*Sitasorie (aus suas. »« scitas.?) ra-
tenlich (74).
Sitella (cf. Gl. m. . v.; situla) gate
(11).
*Siterium buchehamere (Sum.).
*Siterologia («ws hyst.?) en rede
dair men dat echterste voir sett (147).
*Sitertia &o. v. Sistarcia.
Siti-bundus, 7 -eulosus (110 &e.) /id.
nd. E du-, Ad. dà- (151), do-rstig. dorst-
lieh (5).
Sitieen todtenpfeiffer (112).
Sitienter (rogare) hiezig- vnd durst-
lieh (65).
*Sitio dorstung (8).
Sitire hd. nd. do-, hd. du-, dü- (134),
di- (76) -rsten. begern (23).
*Sitirissa (nach sidere; cf. sifa) ain
sehwin (76).
Sitis hd. nd. du-, do-rst. dors (14).
*Sitorium spijse vat van weyt of
eoern (147).
*Sitrop-es, -us, -odes &e. v. Chy-
tropus.
. *Sitrulus (aus eitrulus) gall. sorre
(122). f
CE eyn wonunge der geseezunge
(17).
*Sittacio v. Sistarcia.
Situare Ld. se-, si- (1, 21) -tzen. so-
sen (9).
Situatio seezunge (17).
M ge-setzt (110, 132), -satzt
(68).
Si-, ci- (3, 75), cit- (3, 4, 76) -tula,
eitua (eimmal 15») (4. restis 0 vrna qua
irahitur 0 genus serpentis cf. bypsas;
Si- 4 sul-garium 2 eapsa 7 farri-, fari-,
eari-capsa 75) mel- 4 peitel-kasten 7
-uaf (75). faz (Gf.). raiehi-uaz (104).
waDer- (20), sehrot- (3, 4, 16) -faD, -fas
(3). ein brun-eimer (75), -sehwengel (si-
tula 4) prunnsail, wassergelt, schapff,
Schuff (74). buren- (9), born- (8) -seil.
seyl (19, 110, 132). hd. ey-. ay-, eu- (117,
29), nd. em- (132), eem- (11) -mer. ags.
ambaer (94), ember (136). olen vay$f,'
SMI
goyD kannel, keele (19). oliuat, gate
(11). slange (11, 19).
*Situlabrum v. Scitolabra.
Situs píc. s. ge-setzt (1, 68, 110),
-saczt (20), -legt (110), -leget (283), -legen
(1, 19, 122). Ad. se-. sa- (90, 65) -ezunge.
seettinge (11). leitung (68). ordenung
der glider gegen der stat (respectu loct
65). gelegenheit, lage, hegemute (74. aus
gegenote ? cf. sq.). lagen iegen node (225).
satz (D^) saBe (9 Anh.). se (8). ge-sef
(9, 15, 76), -sas (753). stul (8, 9). wesen,
w. nach dem geseD (75). situm est da
lit es (65).
*Siu-, v. Siph-arium.
Siue Ad. aber, ab (6), ader (91), oder
(65, 14). entwe-ders, -rs, -rD 7 es sin ia,
1. sy la (65 varr.). nd. effte (23), edder
(22).
*Sivesta v. Suesta. j
Si vis wanner du wult (85^).
*Siuiventes v. Sarabaita.
*Sivert (nd.) n. pr. viri (22V).
*Sivesta v. Suesta.
*Sizania v. Zizania.
*Sizanium, g. -ii à noue (annone? 19).
Skerda v. Eskera.
*Slaetaria v. Lathyris.
*Slages (st. similages) v. Figura.
*Slamnieo v. Eysipelas.
*Slareia v. Seariola.
*Slauus v. Selauus.
*Slemb- (13), slembe- (74), slimbe-
(13, 74), slimb- (75), slemsli- (9, 74),
slimsli- (74) -rida, slimsledria (v.
limas), slinipendria (v.rebrida) (7. reno
4 suecintorium &o. 75. aus nembrida
— nebrida »« limas &oc.? »« schlem
Fr. 2, 196€ ? ?) fur- (74), schurez- (9, 14,
75) -tueh. schircedoch £ sqwalor coquine
(183. : lim-as »« -us?) schurtz; slym-
brida vnreyn- o. vnsawbr-igkeit der
kuchen (74).
*Slens (s. splen) ags. milti (94).
*Sluntza v. Ceruisia.
Slusa (é.emissarium) sluyse 4 spuye
(Kil.).
*Smallum (7. eleetrum, cf. Gl. m. 6,
262. Gf. 6, 832) gismelzi (131).
*Smaragdin-eus, -us schmaraglich-
ding (74).
Smara-gdus, 4 -gdo (74), -etus (76), |
smragidus (D^) gruen (9), grun (8) edel-
steyn. smar-agide (5^), -ag (1), -k (23).|
schmara-ekt (74), -gd £ -1 (114, 126).
Smaris (piscis) weisser heuting (114.
cf. houtinek boopis 140). w. scheisser-,
| bitz-ling, meerbeisser (140).
*Smerdula (awes, cf. sq.) merslin (34).
*Smerillus v. Alietus.
*Smescatus (7. pud?cus) euysch (147).
Smi-gma, -ema (3), -sma (1) (cf.
migma) Ad. seif-a (Gf.), -en (21, 15), -fe
((3). seyff (68). seipha (121). sayff (1).
saiffen (76). zeiff (132). Ad. seuff. seuffe
(93, 125). zepe (11). gewurezde salbe (20).
salpa (Gf.).
*Smigma (»« nd. smycke?) etiam
geysel-snat (1105), -sehnat (110) (aus g.
significat ?).
*Smirma porte (Sum. sé. syrma). mirren
baum (st.smyrna) 7 pzscis ucley (ausgestr.
cf. sq.) 4 later knecht (23). smyrma (»«
SOC 539
smyrna)schmyrmi ein stat £ pigmentum
(74).
*Smirua (péscis cf. prc., smyrus Ki.)
phrase (Anz. 8, 98).
*Sneppa, snippa (98) (aus) sneppe
(Ki). langsnepel (98).
*Sobinus v. Grubea.
Soboles Ad. nd. stam, sleehte (13,
23). hd. ge-sl. sém.; kint (8), edel-k. (20),
fasel kinder, var. geschlecht k.,7 junge
zwige (65). Mrg. 2n3: docta domi soboles
aput vrbanos quasi bos est Do haym
ein kint Czu hoff ein rinth.
Sobrietas (cf. bria) Ad. nd. nuchtern-
(b, 11), nochtern- (21, 23) -heit (11, 23),
-keit(5,21).nochtericheit (22). Ad. nuchter-,
nue&ehter- (46), niechter- (76), nutter-(20),
nd. enugter- (99) -heit. massigkait (65).
Sobrinus (7. eon-s. 74) suster- (18,
19, 20, 23), Aid. swester-, eyner sw. (17),
motter sw.- (20) -kint, -sun 7 geswister-
giitkinde (74).
*Sobriolus v. Bria.
Sobrius d. nu-, nü- (134), nie- (10,
68, 76) ni- (13), no-chtern, -chter ber
(76); nue- (110), nü- (2), nu- (65, 110b)
-ehter ; nuehtarn (1), nitter (49). 1d. nuch-,
noch-, enug- (99) -terne.
*Sobulum (7. subuleus) sewhirt (74).
*Soeale gal/l.souaille (122. vor sedile
siége; s, s aus f, f?).
Socca v. Colobium.
Soceatus gesockt (110 &e.).
Soeccilare (cf. sociare) turdorum vox
(Gl. m.).
Soceus, socus (23) (sueeus cf. pedile)
hd. nd. sock. hd. socke, sück (19), sugk
(21), seche (74), stifel (91), wanderbosen
(114), füD-tüch, -duceh sem. nd. fut duch
(23).
*Soceus v. Socus.
Socer (7. sororius 1) Ad. swe-, schwe-,
sve- (D) -her; swere (17), swer (4), sweyr
(21). suegher (81). hd. nd. swa-, schwa-
(152), sehwi- (151. »« soerus), swe- (5,
90) -ger, -ger (2?) herre (20). swaher (6).
schwecher, Mrg. schwerer (67).
*Soc'gium twerl (?23). Cf. soci- (16),
saeri- (132), faeci-tergium 4. mappa £
mensale (dwele 132 svm.).
Socia gesell-ynne (122), -in (68, ss,
110). gespyl ($8).
Socia-bilis, -lis ^d. gesellig.
*Socia-biliter, -liter hd. geselli-chen
(110b), -glichen (1109), -g, -ch.
Socialitas gesellieheit (20).
Sociare (e( est pr. turdorum 141,
turturis 76. cf. soccilare) hd. nd. ge-
sellen. Ad. geseln. zusamen-g. 7 -fugen
(65). g. sich z. (75).
Sociatus gesellet (20).
Societas d. geselle-, gesel-sehafft
(in der gemein 75). nd. gheselschop (22),
gezeelheit (11). s. humana burgerlich
gesellschafft (65).
*Socitergium v. Soc'gium.
Socius Ad. nd. geselle. mit-g. 7 -ge-
span (126). gezeelle (11). eumpan (22v).
Soeordia (cf. see.) draeg- 7 dor-
(20), nar- (110), tump- (100) -heit. geck-
ieheit (132). hinlássigkeit? sinnlose (126).
Socorditer vnbesinnt-, faulk-, lieder-
lieh (126).
68 *
540 SOL
Soeors, soeros (Sum.) (cf. secors)
vorehtig (9). unbarmherzer (Sum.). hin-
lássig; vnfrütig; tüppel (126).
*So- v. Sy-cosis.
Soera (v. mater vxoris 68) hd. swi-
(6), swe- (55, 11), schwy- (68) -ger. Ad.
«d. sweger-inne, -sche (132), -sin (18).
swa- (28), Ad. sehwe-gerin.
*Soeros v.. Socors.
Soerus (?. mater, pater 68, 132 vxoris
4 mariti) hd. swi-, sehwi-, swo- (9) -ger.
swagher (22). sweher (1), schweher (68).
schwier (110b. «seff.). eyn sweger frauwe
(20). eyn sw. myns wibes (5), sw. (7?)
m. w. mutter (133), swager (22) m. w.
moder (18), sweyr m. w.(21), sehwager
mynes wybes (152). m. wifes moder (23).
m. wijfs vader (132).
*Soeular (»« soceus?) v. Sotular.
*Soeus (soccus Gl. m.) sech (Gf.).
see (Zligo 117). uuaginse (7. vomer 104.
cf. h. v.; Gf. 1l, 667. Sm. 4,41. Fr. 2, 415,
429).
Sodalis Ad. geselle, mit-g., dische-g.
(8), tische-g. 4 genos (9). Ad. nd. gesel.
gesell der tat (75). ge-spill (65), -span
(126).
Sodalitas gesell-schaft (110), -heit
(68), -icheit (132). fruntschafft (68, 132).
Sodalitium d. nd. gesel-, Ad. ge-
selle-, geschel- (4) -schaft, -schop.
Sodes ach lieber (110). ei l. (Das.).
och lieff (132).
Sod-es, is (porcorum; cf. so-, su-
des Gl. m.) solach (131. cf. ad. solaga
&c. Gf. 6, 186. »« sulacha i&c. 25. 63. 2,
101. Fr. 2, 1518).
Sodomita piffelere (99 sm.). bugger
(141).
Sodomitieum peccatum stummend
sund; vnkunschhait der gestalt halb Z
wider die natur (65).
*Sodulus (aus sodalis »« sedulus!)
fliDig geselle (8).
*Sofforium (aus fossorium oder suf-,
Sof-, soli-f. cf. Gt. m. 6, 269) hóvve £
grabe (104)
*Sofforus v. Fossorus.
*Soga (Z. rests Gl. m.) b*rste (Sum.).
Zoga i. seta pu-, po-rste, vischschup (74).
Sol Ad. nd. so-, zo- (132), su- (19, 75)
-nne. Ad. sonm.
Sola v. Solea.
*Solacis (7. tentiginosus aus salax?
cf. ital. solleticare Dz. Wt. 436 ? solax,
g. -acis 2. pecus multum depascens Br. ?)
vnkeuschiger (74).
*Solaerum v. Solatrum.
Solago (cf. so-, sa-latrum. solidago?
soleaginea spelzZ spreu Ki». ??) huntes-
pere (£é. vua eanina Gt.). sonnenwirbel
(Fr., KiP.). lied-, lyt-, sat-wurtz (74).
*Solago major irws (131).
Solamen (7. solatium q. v. 90) hd.
nd. trost, drost, troest (ll, 132). Ad.
droist (18), dorst (21), krost (6).
*Solaneium (of. sq.) schle-he (75), -ch
(76).
*Solane-ius, -eus (76), -tus (23) (aus
aeanthus?) schle- (75), schlehen- (76),
slen- (93) -dorn, 7 -boum (76).
Solanda solacia trostlich trostung
(65).
SOL
*Solan-tus v. -cius:
Solanum v. Solatrum.
*Solar v. Sotular.
*Solar-as, -ega (Sum.) (cf. soroliga)
scherlinek (85, Sum.).
Sola-ri, oft 2 -tiari (q. cf.) hd. tro-,
dro- (8), droy-, troe- (11, 20, 132) -sten.
sterken (11, 19). raytzen, manen (74).
depon. trósten, pass. eynig seyn (9).
Solaris sunne- (68, 110?), sunen- (9),
sonne- (8, 132), sonnen- (1105) -liceh. schin
(67). schin-e (133), -ende (23), -nende (5),
-ede (18 &e.), -en (21). schetnit (sc 176).
Sol-arium, -reum (11, 19), 7 sala-
rium (74) (cf. ecenaculum, hectheeca,
seioterieon) hd. hoch-, sumer-, somer-,
vf- (Gt.), nd. hohe-, horn- (sic 22) -hus
sim. sumer- 7 ef-]aub (74). eyn don £
lobe (12). bone (5). byn,varr. bunn, bunne
(110). geboen (132). puny (74). pun (t.
palacium 75). wonne (4.»« solacium ?).
solare (121, Gf.), -er (8, 9), -der (132),
-de (74). sul-re (20, 100), -ler (19, 125),
-len (19). zolre (11). soler o. sal (74).
*Solarium (aus sal. solt (bb, 18).
solde, lon, gelt, fegliche prauchung (74).
*Solastrum gliedkraut (143).
*Solata wolbere (105).
Sola-tiari, -tiare (99), 4 -ri (66 &c.)
hd. nd. (23) er-, hd. her-, ver- (18, 22)
hd. -getzen, -lusten, -lichten (76), nd.
-geten (22), -gessen (23), Ad. nd. -lusti-
gen, -listigen (6, 13). kurezweilen (75,
76). lustigen (4). frolich sin (68, 110),
wesen (132).
*Solat-ieum v. -rum.
Sola-tium, -men (q.cf.20, Voec. ex quo,
Gemmae, doch stets versch. glosstert) hd. nd.
vlust-, v'lost- (22), erlust-, erlüst- (134),
erlüst- (151), lustig- 7 erlicht- (76), ergeez-
(18), Ad. drost- (152), trost-, troest- (132),
tróst- (151) -unge, -inge. erlustig (6). er-
geez-1 fro-lichkait der trostung? trost(65).
trust (4). troest (11, 20). droyst (19).
freude (20, 75, 110). wunne, lust, wollust
(75). kurezweil (16, 75).
Solatiose wunsamlich (75).
Solatiosus kurtzweilig 7 wunsam (75).
Solator troster (9).
Sola-trum, -crum (93), of? -ticum,
-num (49, 74, 85) hd. nd. nacht-schade,
-sehate (3), hd. -schat, -schatt (91), -schadt,
-schatten, -schad, -schoten (4), -scade (85),
-sehede (18), nd. -scheide. naychtschade
(19). nach-schatt, -shatt (110 varr.),
-scheude (13). natscheide (49). mor-he 7
-che (7. morella 74). sunnenwerbil (Sum. V).
*Solatrum mo-, ma- (47) -rtale, mu-
rale(74) stockwurtz (714). stoe- (47), stap-
(85) -wort.
Solatus gesunnet, verbrunnen an der
sunnen (88).
Solax 7. pecus multum depascens (Br.).
beest die vele eten mach (147). ein ding
(110), dinek dat sere veel ist (132), das
ser vil istd (68), das ser vest ist (szc
110. »« solidus). eynnych (19).
Sol- v. Sor-bastrella.
*Soldaeus v. Soldatus.
Soldan-a, -ella (7. bryon &oc. 73)
meer-kol (114 &e.), -winde (143), berlapp;
gürtel- 7 seyl-kraut ; neun-heyl -gleych;
| teuffelsklawen (73).
SOL
Sol-, sor- (a/ph. sol- 16) -datus,
solda-cus, -nus (1, bb, às) (V. seruus
&c. quasi preeo 1) Ad. nd. solde-, Ad.
sold-, sol- (2), sulde-ner. soldan (1).
Soldus v. Solidus.
Sol-ea, -ia, -aà (v. cernuus), -eus
(20.), sulea (5") (2« solium; cf. sanda-
lia) hd. nd. sole. sola (141). sule (3). sul
(16). ein sal (6). sale dez konges (18).
ein sael Z slotz (132). eyn saln (91). foyle
Cnr der fulmundt (125). pantoffel Z suckel
91).
Solea (solea? 85. piscis) scholle £
meerbotte (Ki.). bliee (85).
Soleaginea v. Solago.
*Soleare sailen; slotzen maken (147).
Solearius pantoffelmacher (91).
Soleatus beschl-echt 7 -agen vnden
mit ysen (88).
*Soleetus (?. singulariter electus 76,
aus Sel) aus erkoren (9). sunderlich
vzir- (S), sonderlich vBher- (17) -korn.
*Solempniehochgezijd; fierdag; heilge
tage (20). solennia die her- 2 lop-lichen
empter (65).
So-, sol-lempnis, -lennis Ad. nd. er-,
her-lich, -lick. fyer- (1105), feur- (1103),
vijr- (132), fyr- (68) -lieh. fiersam (21).
er-bir (21), -leich (1). gros feyrtag (9).
hochzytlicher tag (75).
Solennis dies jar-licher Z -zitlieh
tag; dominica her- 7 jarziticher tag;
salutatio gruf) der da zu vil herlich
ist; veneratio jarlich er erbietung (65).
Solempnitas sim. hd. nd. her-, er-
(1, 6, 23), fier- (21, 1105), feur- (1109),
fyr- 4 hochzyt- (68), hei- (65) -lichert
sim., leichait (1), -samkeit (21). hoech-
eit (11), -tzijt 2 vijrdach (132). veyr (9).
hoch-gezijt (20), -zit (65). pranck 7 branek
(15).
Solempnisare sm. viern herlichen
(5b). fiern (23). her- (18), ir- (21) -lieh f.
herliken viren (29). hd. herlich feyren.
erlich farn (6), w'digen (Db). veyren (9).
firn (8). hochzeytten herleich (1). pran-
gen (75).
*Soler- (76), solet-atica (7. dura pellis
in qua wvoluitur occulus erody 16; aus
sclerotis) hut dar in der aug apfel ist
(15).
*Solereium (sf. solatium) verlustung
(1).
Solere Ad. nd. ple-, hd. pley-, phle-
(1, 16), pfle-, pfla- (6), spul-gen. gewon
sin (20, 110). gewonen (8, 9). gewun-,
var. gewon-lich an im haben (65). thun
(65, 15). beginnen; quid solet operari
was pflicht, var. pfligt, der zu thun (75).
*Soleri (: solarium) bunen 7 solern
(9). bónen £ solirn ((8).
So-, bíssw. sol-lers Ad. nd. klock.
hd. kluck (5) klug (183, 75, 110). ganez
in der kunst 7 g. k.-rich 7 behend rat
zu geben (7 solus in arte 65). wy
(110). bescheiden (23). sorg-feldich (20),
-hafft 7 flistig (sc 8). fleisig (9). surge
feldyck (19).
Solerter wyfMich (110, 132).
Solertia Àd. nd. klug-, klueg- (16),
kloch- (18), klock- (5), wyf3- (110) -heit.
cloecheit (132). sorg-feldieheit (20 sem.),
-samkeit (8, 9) o. stede (8).
Soles p/. son schine. (17). sonnen -
|
SOL
Schin (8). sunn-en schein 7 -ig tage (9).
hieze (8, 9).
*Soleum v. Solium.
*Soleus v. Solea.
Solfi-, solfa- v. Solui-sare.
Soli- v. Solo-canus.
So-, bissw. sol-licitare, solicitari
(5b) Ad. nd. sorg-en, -ffeldigen (5^),
-feltigen (1, 75), -foligen (23), -feldich
sin 7 machen (20). sorg-m. (76). zoergen
(11). be-truben (19), -kummern (9), -kom-
mern (8), wegen Z7 naigen 7 versuchen
(65). raten (8). roten (9) rayden (19).
anherden (13). ane herten (10). solicitat
ags. tychtit (94). s. me bringt mirforcht
(65).
*Solicit-as, var.-us (untersch. von dem
gemeinsamen Artikel -us) flissig zu sin
4 sorg mit fli (65).
Solicite mit genezer sorg (65). flissic-
(65). sorgfeltig- (68), ernst- (110, 132
-lieh, -lichen (110). sorchueldich (132).
Solicitudo sorg- Ad. -feldekeit sim.,
-feltigkeit szm., -vellikeit (Db), nd. -vol-
dicheyt, -felligheit (23). tzoergueldicheit
(11).
Solicitus Ad. nd. sorg-, tzoerg- (11),
surg- (17), sarg- (4) -veldieh (5, 11), ^d.
-feldig (17, 4 &c.), -ffellig (10), -vellig (5^),
-feltig, -faltig (68), -valtikait (1), -sam
(8, 9), nd. -voldich (22), -follieh (23).
Ad. fliDig.
Solidago (cf. eonsolida, artetica)
wallwurtz (Ki.).
Solidare Ad. nd. ve-, re- (sic 23),
vey- (13) -sten. vest (68, 110), vast (110,
132) machen, maken (100). Ad. festigen,
—
'"befestnen (64), stark magen (13), sti-,
ste- (4) -rken. stken (93). vasticheit
(sc 11).
Solidarius der schillyng ontfenger
off die dair umb dyent; tzoeldener (147).
Solidatio vestenunge (20).
Solide (cf. sidile. postela.) Ad. fest-,
vaste- (132), starck-lich.
Soliditas Ad. vestekeit, fast- (20),
starck- (76) -heit. sterk 7 hplieh wese-
lichkait &c. (65).
*Soliditatus zusammen gefestet (65).
Sol-idus, 7 -dus adj.s. hd. nd.starek.
Ad. starg (D, 66,133), feste, wol fest(1),
fast 4 hart (20). vast (22). werig, var.
wyrick, 7 getigen nahe bei ein ander
(65). gantz (110). stede, (17). durchdick
i eytel (126). ha- (1), há- (2, 3) -ftig
(7. ratus. cf. seuerus oc.). nicht holl
(132). hd. md. ein schilln-g , -ek, schi-
ling (67), schill (23). tenetur restituere
in solidum den ganczen schaden zu be-
keren (65).
Solifossor v. F'ossarius.
*Solifragus v. Soliuagus.
Solifuga (7. auis 4 animal paruum
perniciosum, 4.
pc Br.) vlle (20). sunnenschewhung
(74).
*Solige-mma, -nceia (8) (v. lapis quz
- endique splendorem $nducit 16. cf. sal-
gemma -« soligena?) glifjende (8), gleys-
sender (9) steyn. glisende schyne (szc 11).
*Soligo (aus fuligo?) meltowe (16).
rod (22b).
*Soliloqui alleine sprechen (20).
Soliloquium Ad. nd. hey-, heme- (17,
q. mus-arium 76, -era- |(16
SOL
(18) -lieh, -lick (22) Ad. rede, reden (68),
red, gekose (3), nd. kosing (23), tose-
ginge (22). ainige rede (75). alleine sup-
per (?) spreeh- Z red-inde (20). liensprake
7 heymelie (11).
*Solimeare allein gin (11).
*Solipendia v. Seolopendria.
*Soli- v. Sol-sequium.
Dus oeulus »/.mater, mordercruyt
116).
*Solis seculum v. Cotula.
*Solis sponsa, sp. s. (9, 17, Gl. m.);
speciosa s. (85) (erba, ?. eicorea Z
intiba Gl. m. cf. solsequium &o.) rin-
gele f, boh. ezartnika (4). hintlauf (1T).
vridels-auge (9), -ongen (szc 85).
Solitarie alleine (20).
Solitarius (oft 7. consuetus »« solitus)
hd. nd. eyu-, ent- (23) -lich, -liek (22),
hd.-ich, ig, -sam (9, 20). Ad. eyn (-), eyn
eyn-sidel, -siddel, -siegel (1); all-ein (1,
18, 68), -einig (2). eylene (8).
Solitudinarius (Z.consuetus Br., solt-
tarius 16, Br. cf. prc.) eynig (1).
Solitudo Ad. nd. eyni-, eni- (132),
ende- (22) -eheit. Ad. em-igkeit, -ikeit,
-ekeit, unge (10), -noede 7 -sameheit
(20), -same (126). ain-ichait (1), -hait (71),
-liehkeit (74), -Schick f. (Sm. 3, 319), -igs
wesen (75). wustunge (9, 75) 4 eygene
gewonunge (prima longa 9). wonunge
(pr. breuis 9). eygen w. 0o. wostenunge
(8) wüstin (74). wustenung (4). wunst-
n1D 7 -enung £ -e abgesundert stat (65).
wostenie (132). oede (88).
Solite pfleglichen (Fr. 2, 55). allein
Kib.). "
Solitus Ad. pfli- (6, 4, 76), pli-, ple-
(18) -chtig; plechlich (13), gewon-et, -t,
-heit (21). (»« solicitus) sorg-hafft £
-weldieh (20), -veldig (13).
Soliu-a, -ia (19) plancke (20). blanck
7 deel (19).
*Soliuagare, -ri (75), soluagor (prs.
176) hd. alleyne geen sem.
Soli-uagus, -fragus (19) alleyne gene
(19), irrender (9). alleen-dwalen (132),
-loper (11) aimiger wanderer (75).
Sol-ium, -eum (cf. solea) Ad. kunig-,
kung-, küng- (67), kug- (s/c 6), konig-,
kongs- (14), kunigf- (68), kynigs (64*),
konnigis- (20), koniges-, eins k.stul.
kunglieher stull (65). kuniglicher sal,
geseb, stul o. palast (75). nd. konig-stol,
-stuel (11). lawbn (1). palla- Ad. -st, -f
(17), nd. -s. palaD (18). bal-ast (1), -eist
(6).
—
Solium schoten £ wanne (125). zuber
(111). bad-z. (91).
Soll- ófters »« sol-.
*So- v. Se-llarius.
*Sollium (st. sellium szm.) satelbaum
*Solo-, selíner soli-ecanus Ad. eyn
eynig, ainiger (75) senger, singer (9, 75).
*Solociosus (s. solatiosus) freiden-
riche (759).
*Solologium v. Sorolugium.
*Solo-pendia, -raga v. Seolopendria.
*Solphor v. Sulfur.
*Solreum v. Solarium.
Sol-, 7 soli- (19, 110, 121 &c.) -Ssequium,
-sequia (11, 19, 87, 942, 121, Sum., Gf.)
29), hd. heime-, heim-, hem- (3), hel-'
SOM 541
-Ssequa (Sum. VIL) (7. elitropium, 7
vitulia 74) sunniuuirpila (Gf.). sunnen-
(6, 22, 74, 76, 87, 110, 123), sonnen- (5,
*, 98, 73), sonne- (Gt.), sunne- (121,
Gf.), son- (17, 21), sun- (1), sund- (13)
-wirbel (6, (, 17, 74, 76, 87, Gt.), -werbil
(5b, 121), -werbel (19), -wurbel (110,
123), -worbel (21), -weruel (22), -werbe
(23), -wendel (1, 73). summerlowe (14).
bumbel- (105), golt- (20) -wurze. ring-ila
(Gf. -ele (47, Sum.), -elblum (17), -el Z
-elplum (74). reginle (85). nighele (Sum.
vil) mergen- (-ia 19), golt- (-ium 19,
Gemmae), gult- (20), gold- (-ium 11)
-bluome s?m., -bloeme (11, 20), -boem
(sic 132). ags. golde (943). maytwijo (19).
mede zuete (-ia 11). matelieff (132). wege-
rich (76), -wurz (3). wegwart (74). cyde-
losse (55). hynt-lauf (18, 74), -laup (14),
-lefte (12), -lichte (85).
*Solsequium maius ryngel 7 wege-
warte (9). hintluch (47).
*S. minus pippawe (9. 7. q. aphaea
143). pympanne (85).
*Solsirora v. Rorella.
Solstitium sunnen- (9, 12, 22, 46, 14,
15), sonnen- (5, 7, 8, 10, 28, Das.), sunn-
1), sonn- (126), zonnen- (11), der sunden-
(49) -wendel (1), -wandel (10, 12, 49),
-wende (126, Das.), -wenden (15), -gichten
(126, Fr.), -stat (8, 9), -stade (23), -stant
(1), -standung (46, 74), -stehung 7 -steeung
(74), -stauunge (-stanunge ? 5), -stauinghe
(22), -steeck (11), -mal (8). wan der tag
vnd nacht glieh syndt (110). die stat
dar jn die sun still steet (65).
*Soluagor v. Soliuagari.
*Soluare v. Soluisare.
Solubilis entbint- (110 szm.), loe-
(20) -lich. geloest (20).
Solvendo taelber (141).
Soluere losen (8, 92b). Ad. of-l. szm.,
loesen (20), leysen (13), lossen 7 vreyen
(9), fryen (8), gelden (8, 9), gelten (T,
15), V-g. (65), -zihen (7); ent-binden £
-ledigen £ ablesen &c. (65), beczaln. prs.
ich bin verdacht (23).
Solui-, solfi-, solfa- (110) -sare,
soluare (bb) (cf. notare) Ad. md. (oft
die) noten singen, n. schreyben (D,
sang-n. machen (bb). Ad. solui-, solue-
(132) -sieren, -seren. nd. solfern (22).
Solum, s.-modo Ad. alleyn-e, ig
(110). nd. alleyn, -een (11); aLeyne £
-yke Z -heyt £ -heydis; solum ocke-rZ
-rs (99^). s.- modo ockers, nichtwen,
neurallein (74).
Solum s. erde (3, 9). ein hert ertrich
(64). veste (9). fuftile (126).
S. sponda boden Z rosch (112), rasch
(115).
Solus Ad. nd. alleyn sém. ein lein
(6). eyleyn (8). eynig £ -sam (126).
Solutio Ad. bezalung; ent-, eyn- (134)
-bindung,-ledigung (68); vergeltung (65);
off-, vff-, vD- (76) -losunge; auf-lozung
(4), lósung (134); loesung (20). nd. ob
ds (23); vp-losinge (22), -loesinge
(132).
Solutor loeser (20). bezaler (110 &e.).
taelsam (141).
Solutus bezalt 7 entlediget (110 sém.).
offgelost (23).
*So- v. To-mentum.
—
542 SON
Somn-, in den Hss. gew. sompn-.
Sompniare Ad. nd. drau- (18, 23),
droe- (132), nd. dro-, Ad. dreu-, drey-
(91), dróu- (67), treu-, trey- (7) trau-
(75), trou- (68), tro- (6, 46, 16) -men.
somniauerunt erkent hand als in eim
trauwm, traum, tram; sommiat es
treüimpt, traumpt, trempt im (65 varr.).
Sompniatio dreumunge (20).
Sompniator traum vfMeger (15).traw-
(9), treu-, var. tre- (65), dreu- (8, 20)
-mer.
*Sompni- v. Sompno-lentia.
Sompn-ium, -um (5^) Ad. traum (im
schlaff 75), trom (6, 46,76), trovn (93),
trawn (4), traym (55), treume (7), droum
(12), draum, drauem (20), dram (17),
dreume (10). nd. draume (23), drom (22),
droem (11, 122).
Somnolens scehlafferig (110). schlauf-
ferachtig (68). slap- 4 wak-erich (132).
Sompno-, sompni-lentia slaff-erech-
tekeit (5), -richeit (20). schlafferi- 7 fule-
(65) schlaffri- (6), sloffer- (b^), sleffer-
((), slosserieht- (21) -keit. schlauff- (68),
schlaff- (75), slaep- (11), slapen- (23)
-heit. slayfficheyd (19). slofericht (18).
schlaf- (1102), schla- (1105) -ferung.
slaperi- (132), slaper- (22), trae- (11, 20)
-eheit.
Sompnolentus slaff- (5), slap- (229),
slab- (23) -erechtig. slap-erich (132), -ieh
(11) Ad. schlafferig, -g (6); scehlau-
(68), sle- (8, 133) -fferig; schleffe-, slaeff-
(20) -rieht; slo- (18), slof- (5^) .feriek ;
schlaffiger (65), slayfflych (19), sloffter-
iehtkeyt (21. cf. pro.).
*Sompnum v. Sompnium.
Sompnus /d. slaff, sehlaff, slaeff (20,
132), slayff (19), slaiff (10), schlaiff (7),
schlauff (68), sloft (49). nd. slap, slapp,
slaep (11).
*Sona (sí. zona; anders Gl. m. cf.
chorda) seene, snoir (147).
Sona-bilis, -ns ludende (20).
Sonare (7. tonare 15) hd. nd. luden.
hd. lu-, lau-ten; ge-lut (68) -luyt (133)
machen; hellen (Y, 75, 76, 110). helle
luten o. thonen; ge- 7 sche-llen (75). do-
(15), to- (6), tho-, varr. thó-, the- (65)
-nen.
*Sonarium 7. locus per quem transit
Sonus (Gemmae, Voec. ex quo). eyn galm-
hal (22), -hol (9), -holin (74), -lut (8).
*Sonatio (non sonitio; anders Gl. m.)
lutung (110). ludinge (132).
*Soncia v. Sontia.
*Sonciter v. Sontiter.
Sonehus cóTX0G; 7. endiuia, cicer-
bita, lactucella 73, 116) hasen kÓl (73).
wilder h.-kol (114). sau- (Ki., Fr.), genf)-
(114 &e.), nl. gansen- £ dau- (116) -distel,
i -melte (Fr.). »/. conijneneruyt, melck-
weye (116).
*Sonicium v. Sanieula.
*So- v. O-nichinus.
*Sonipedius (cf. sq.; -des 2. custos
equorum; -dire 2. equitare 16) perde
garte (23).
Sonipes Ad. pert (20), hengst. henxt
(132). eyn reysig rof) mit schellen o.
mit harnasch behengt (64). traber (88).
SOP
*Sonitio v. Sonatio. |
Sonitus (7. strepitus 110 &c., son-osus
75, -us) ge-lutet (110), -lut (68), -luyt
(132). Ad. lut sm., lute (134). gal, var.
galm; hellig, v/g. lut vast (15). gethon
65).
*Sonorare (animalium) lawtten (1).
*Sonores (herba?) ags. (?) sinigruues
(136).
Sonoritas lutrestigi (141).
Sonorosus (7. sono-sus 75, -rus q.
v. l, 75) lut-lieh (5), -telieh (18), -bar
(bb) lawtigk (4). ludigh (23). lud- £
scheld-ende (17). gellig (75), -er (74).
hele 2 lieht (17).
Sonor-us, 4 -osus (1, 75) Ad. lut (5);
lut-halend (6), -hellig (75), ig (7); lude,
hel, helle (8, 9). lud (22). ludende (11,
19). wol- (20, 116), wal- (122) -l. -hellende
(110). sehalbar (9).
Son-osus v. -itus, -orosus.
Sons Ad. nd. schuldig, Ad. -tig,
schyldie (13). myf-tatig (68), -tetiger
(110), -dedich (132). lasterper, sunder (74).
Son-tia (Br.), -cia hd. nd. schuldicheit.
Sontieus gerecht (9). seer (110), seir
(132) schedlich.
Son-titer, -citer (11), schulde-lych
(19), -lick (11).
Sonus (cf. sonitus) hd. nd. lut, ge-
lut (68, 110), -luut (11), -Iuyt (122). laut
(134). luet. (20). luyd (19). lud (21). hal
(110). schall (75). don Z seal (22v).
*Soospersos v. Persum.
*Sopare Ad. stillen (Mss. mog.).
*Sopia (st. sepia) dinten (74).
Sopire Ad. sla-, schla-, slai-, schlau-
(68), entslo- (8, 9), entschlá- (126) -ffen.
slomen (12). sweygin Z edemen (9). ge-sw. ;
enden (3). stillen (8, 23). ge-st. (9). slapen
7 lessen (extinguere 23). slumeren vnd
slapen doen (132).
Sopitus (v. domitus 11, 19) ge-legirt
(9), -stilter Z7 hingelegt &c.; eineres s.
betroehen koln (65. cf. Goth. Wtb. 2, 173,
637). virtreben (19). v?dreuen (11).
*Soponphera (aus soporifera) tumm-
ine (Sum. V).
Sopor slaff (20). slayff (19). slaep (11).
schlaff (75). ein siesser sehlaff (110). sie)
schlauff (68). eyn soes slaeff (132). begir
des scehlaffs (75). sclafbegirde (93). slaff-
hayt (1),-erkeit (5),-erheit (b^). sehlaffer-
keit, varr. -ker, igkait 7 enzuckung (65).
slaperheit (25). sloffer- (17), schleffer-
(76), slummer- (9), slumm- (8), slomm-
(125), naffatz- (75), nafftz- (64, 14) -unge.
Soporare, / -ri(ss) (v. dormitare 15)
hd. wachen. nd. waken, vaken (99) (alts.
fakon, s. fakinga Gl. Lips. nd. n4. vák).
naffatzen £ schlaffen (75). nit lang schl.
(65). suDelich slaffen (90). senfftlychen
slayffen (19). zechtelie ontslapen (11).
ent-schleffen (88), -sloffin (8,9). slummen
(74). slaperen £ slomen (22^). swymelen
4 doen slapen (122). slaffende (5), sleffe-
rig (1), slafferecht (21) machen. slaperich
maken (23).
*Soporator (v. obdormitor)schlaffer
75).
Soporatus enschláfft (126). slaffretht
? mude (20).
SE Y slaperich (23). schlafferig
75).
| 20)
SOR
SoporusrastichZ sufe (»«saporus?
*Sopulatum(. ceparium;aus cepulla)
gall. cive (122).
Sophia,thalietrum (q. cf.) welsomen,
nl. fije-, melisoen-eruyt (116).
Sophia wif- (8, 75, 110), weis- (9)
heit.
*Sophio- (sophro- Pr. &e.) -nieus
wyser (76).
*Sophirus (aus zephyrus) westuer
west (verb. aus wint 1).
Sophis-ma, -ina (1) hd. be-trugnub
(68,1102, 134), -tr. mt. worten (75), -tryeg-
nisse, -Ügnif) (18), -drignis (67), -drignif
(133), -drukenif) (17), -dricknif) (1105),
-driechnisse (132), -triegung (88), -trieg-
lieh red (1), -slissunge (8), -slisunge (9).
trieg- (60), trug- (Y) -nuB. drogniz (5).
trognis (23). dorehnisse (22). ein sophisma
(b^). gediceht-, fah-ung, position (88).
Sophista Ad. betrieger; der erschinet
wisei vnd kunstig vnd doch nut ist (93).
weyser (9), listig (8) man. eyn sophis-
ter (bb).
Sophistiea kunst zu betriegen (68).
laitherei (s?c 71). eyn sophistrie (5^).
*Sophistare triegen (20).
*Sophistieare (7. ridere 6) hd. md.
ley-, hd. lai-, la-(Y) -chen. ley-cken (21),
-gen (28). Ad. dregen (b), trigen (20),
be-tr., -triegen, -driggen (21), liegen.
Sophistice trugelicke (100).
*Sophistitus be-, ver-trogner (74).
*Sophist-rare, -ieare laichen (15).
*Sophistrator laicher (75).
Sophistria, s. ars (12) ein kunst ein
andern (1100), vm ein ander (1109) zu
betriegen. eyn konst om eyn a. tzo quel-
len £ bedriegen (132). sneydige k. £ be-
hende (12). layeherei (1, 1, 3). ^d. md.
leieh-, ^d. lach- (7), lieg-, dreg-, bedrig-
(11), betrieg-erie (22), Ad. -unge, ader
legen (18). legin (23).
Sophos wybe (110) wyeD, gelert
(88).
Sophronium eyn wyb wyb (6s, 110),
wijff (132).
*So-, sorr- (11), sotr- (20) (aus serr-,
cf. ser-) -aeulum ezapp (19). zappe (20).
tappe (11, 20).
*Sorarius v. Sororius.
*Soratin-a f.,-usm. (7. lupus)wolfynne,
wolf, eyn dyer (141). .
*Sorax (st. sorex. storax?) moez
(moer? 11). veld maus (1).
Sorba pi. wild- (68, 110), holtz- (16)
-oepffel (76, 110b), -apfel(6s, 1102). wilde
appelen (132).
*Sorbaria v. Sorbastrella.
*Sorb-arium, 2 -iciale (20), 4 -etum
(loca vbi crescunt sorba 110, Br.) suffen
fas (20). eyn suyffe vayDe (19). zupen
nap (11).
Sorbarius (? sorbus q. v. arbor 14,
76; »« sorbere) suele- (101), suelh- (Gf.)
-boum. spirbaum (23). sperber- 7 nespel-
pawm (74). tre- (68), dre- (132) -neker.
supffer (110). ;
*Sor-, sol-bastrella, sorb-aria, -u8,
sanguisorba (cf. prc.) sperben-, megel-
kraut &e. (143).
Sorbellum v. Sapa. Bombum. Sor-
bicium.
SOR
*Sorbellus elaho (Gf. 1, 235).
Sorbere Ad. su-, sau-, suy- (19), vf
su- (18^) -ffen; su-fen (1T, 71, 123), -pfen
(100), -phen (55), -ppen (19, 419). soppen
(10). md. su-, zu-pen. sü- 7 sür-pfflen
(12:). slor-pen (132), -kin (8, 9). scehlor-
ken (4) hinein sürflen 7? schlupfen Z
schlurfern (Ki*.). v'slinden (13).
Sorbic-ellus v. -illus.
*Sorbiciale v. Sorbarium.
*Sorbiciarius suffenmecher (20).
Sorbiei-es, -o sufunge (20). suyffung
(19). supinge (11). suffry (1).
*Sorbiec-illus, -ellus (147) (4. paruus
ciphus 1:6) eleyn cop (147), cley (sic)
nappt (23).
Sorb-iecium (7. species lactis 4, sor-
diecies sc 76), -itium (1102), -itio (Gt.),
-ellum (75), -illus(23), 7 -illum, 7 -ueium
(9, 15, z. species lactis 16), -itum (id.
76; 134), ? -uneula (1) Ad. eyn su-, sau-
(9) -ffen; suff, sauffe, sufe (1), soff (1),
supf (134), supp (68), suppen (1, 3, 71),
schuffe (13). nd. sup-pe (23), -e (132);
zuup (11). muos (93). mub, prey (74).
uuarmos (Gf. 2, $70). rawm (4). milch-r.
(3), -ram (75). renni (76).
Sorbici-, sorbiti-, sorbi- (76), sorb-
(v. prc.) -uneula (7. omnis cibus qui de
facile deglutitur) mwuas; sof-m. süm.;
muosili; süf- 7 zü-m. (Gt.). poen (6.
pulmentum 75). seuffeleyn (9).
*Sorbieulum brue (5^).
Sorbilis supffe- (1102), supffer- (1105),
suppe- (132), supe- (132), suff- (18), dring-
(1) -lieh. slorp-, suyp-liek (147).
Sorbillare sawffe-czen (2), -n (8, 75).
wenig drincken (8), trincken 7. supfen
(9). lutzel 7 w. s. (1105), sauffen (1102),
supen (132).
Sorbi-llum, -llus v. -cium.
*Sorbitari (cf. sorbieium) milehram
samen (75).
Sorbi-tio, -tium, -tum v. -cium.
Sorbium (2. cereuisia e sorbo &o.)
ein sup (1105), supp (1109), suyp (132).
*Sorb- v. Sorbic-iuncula.
*Sorbucium v. Sorbieium. Sapa.
Sorbum (cf. sorb-us, -a) holtzapfel
(110,. sprehn (125). surben (75). arlesbeer
(126). ásch-róflein (126), -lóflin (Das.).
*Sorb- v. Sorbici-uneula.
'Sorbus (cf. sorbarius) swalck bom
(6). spir- (Gf.), sper- (75), sperber- (1, Ki.),
wild apffel- (110), w. appel- (132), holtz-
apfel- (91), esehrósel- (135) -baum. speir-
ling; spórbir (126).
Sorbus syluestris aressel o. elstlein
baum (135).
*Sorcina (sí. sare. anders Gl. m.) v.
Sagina.
Sore-, sort- (9) -ocium schur kuez
(9). sorkheyt (17). surc-otus (74, 93. cf.
eolobium), -atus surco-t (93), -lt Z su-
kaney, kirsat, surkot vestis mon-alis,
-achalis (14).
*Soreulus (: surgere?) flie, run,
pach (74).
Sorde-, sordi-eula cleyn stanck 2
fulniD (110 sZm.). gestanekel (75). vnsaw-
berkeit vnd sunderlieh von kupffer (74).
Sordens stinekende, vnreyne, ubel-
rieehen (20).
SOR
*Sord-eon, -ion (714) (aus seorodon
(o M knoblach (75). wilder km.
(74).
Sorde-re, -seere Ad. nd. stincken,
er-st. (-seere 75), steneken (74), fulen.
Ad. fulu, faulen. vntreynen; vnhubisch
machen; uberriechen (20. cf. sordens).
vnrey-nnen (5), -n (29), Ad. -nigen. mis-
hagen (11).
Sordes stanek £ dreck (110 szm.).
stang (bb). vulnis (182 szm.). vn-suberkeit
(20, 65), -flat (8, 9), -Haet, -reynicheit,
-hubischeit (20), -geschaffen Z nit hubsch
ding &c. (65). vndreynikeit (17). gestubbe
99).
Sorde-seere v. -re.
*Sordex v. Sorex.
*Sordieies v. Sorbicium.
*Sordieula v. Sordecula.
Sordidare hd. vn-, an-, ent- (68), nd-
ont- (132) -reynigen, Ad. -reyngen. Ad.
nd. vnrey-nen, -n. beflecken (65).
Sordide vnreinlich (20).
*Sordidulus ein vnflát-, suppenwüst-,
sudler-lin (126).
So-, su- (5^) -rdidus Ad. vn-suber,
-ratlich &e. (88), -reyne; stinkende; kot-
ig (88), -tig (62); bekoselt (Hen.). nd.
onreyn (11).
*Sordion v. Sordeon.
*Sord-, sort- (8) seord- (147) -iseus,
scordiseum (Gl. m.) roch (9), roe (147)
leder. ro ledder (8).
*Sor-dissa, -disa (8, 9, 74), 4 -pes
(8, 4, 14, 15) (cf. citta) 4. articuli (4), os
a. cum (3), 0s cum (15) quo ludunt puelle.
ain bikel (76). kotten 2 biekelkoten (75).
piekil kote (8). k. p. (9). ein pickel-k.
(3), -kutte (4), -kot 7 de-, da-chtel Z
klewbelpain domit die kinde klewbelen
(74). ein króniche (3). Cf. Fr. 1, 92, 181,
540. BM. 116. piekel 7 kote talus (kil.
— nd. kót hd. kóte dám. kode esthn.
kood pon. bóhm. kot).
*Sordius v. Sardus.
*Sordus (anders Gl. m.) voller (74).
Soreta (2nterpr. délecta, ?. genus 1
locus vitis optime; vinea meliorum botro-
rum 65) bog rebe (1). frensch trublin (65).
Sor-ex, -ix (Db, Gf.) -dex (17), -id
(4. mus 136), -ax (q. v. 1), 4 -ieulus Z
-ijeillus (147), -es (Gt), surex (127, Gf.)
Spi-zo (84, Gf.), -za sim. £ -cera (Gt.).
hd. spitz-, spie- (100), spi- (bb), wasser-,
fleder- (18), walt- (11), fald- (6), Ad. nd.
velt-, scer- (97) -mus sZm. mus (Gf.).
muys (132). spitz meüflin o. wasser
müssln (74, sim. 64). way Dir mvisse (19).
water muys (11). mü- (126), m- (93)
-tzer. seher-muez (20), -mes (7. eareal-
lum — »« Ot0paxoc cartallus? — quia
radii sic 11), -mess (sic 147), -mefer
(sc 19). vnke (125). rath (102). gen. su-
rieis rat-in.(Gf.), -tun (121).
Sori-ea, -ta (Gl. m.) (v. tumulus are-
narum i congeries Br. sim. aus soros,
OtpÓC -- ceruchus) ein huffen sand
(1102), sands (110b), hufsandt (68), hoep-
sants (132). kleyn sant hoip (147). wid-
derhane uff dem dache (20). weddir
hayn (19). weder haen (11).
*Soriearius (cf. sq.; siriearicis) v.
Bleria.
SOR 543
*Soriceps (v. larus; aws sorex »«
jmurieeps) muser (104).
Soricetum (Br.) ein mubnest (110
sim.). j
*Soric-illus, -ulus v. Sorex.
Soriseula eyn vat waters (147).
*Sorison (aus coryza) schnu-, var.
| schno-pfen (75).
*Sorlacieus (s£. scarl.) scharlaken (98).
*So-, se- (71) -roliga (cf. solaras,
subulis, sq.) scherlin-e (47), -g (14).
*Sorolu- 7 sololo-gium (aus solse-
quium? cf.solis sponsasilugium? prec. ?)
ring-elo -il (105).
'Soro-ps (147, Br. &c.), 4 -bs (110 &e.)
(2. cespes, a soros 2. aceruus Br. »« scobs?)
waDe (68). wrase, torsche (147). torff
(132, 141).
Soro-phagus, -fagus (aws soros »«
sarcophagus) grab (68, 110). graff (132).
Soror Ad. swe-, hd. (& swe- 20) md.
su-ster.
*S. maternalis 7 s. vte-, vti-rina, 7
vterina(22b) swester muter halp (17). m.
halb sw. (1). muder halp sw. (55). syster
van der moder wegen (22b).
S. patern- (11), patru-alis vater hals
(séc) swester (1). eyn sw. vader halp
(14). v. h. sw. (55).
Sororeula swesterli (93).
Sororicida morder seiner swester (75).
Sororinus swestersun (100).
Sor-orius, -ororius (19), -arorius
(b^) (cf. socer) suster- (11, 19), ^d. sucster-
(19 &e.) -man, -mayn (19). hd. swa-, swo-
(16, 4) -ger.
*Sorpes v. Sordissa.
*Sor- v. So-raeulum.
Sors hd. gluck, 4 luck (9:). ge-l.,
-ual, -schichte, -win (20). nd. lucke
(99» ). Ad. ge-l. (9). heupt- (8, 17), haupt-
(9, 65) -gut. das heubtgued (125). md.
hoeftguet (11). abent-yr (1105), -eur
(1102). euentuer Z lot (132). loes (100).
lof (8, 65, 75) 7 draum (9). los 7 trom
(9). louf) (68). lab (1). lose; dram; be-
seheyd- 4 besag-unge (17). die losung;
das loDspil; vngefel (65). ein erwellung
(25). dinst (8, 9, 17). vor- (9), erb- (8)
-seczunge. nach-vollgunge (9), -folgunge
der zijt (8). ags. uyrd (136).
Sortilegium /d. zauber-nisse s?m.,
-ye sim.; zeubernif) sim.; zober-nuf) (6,
46), -y (76); tzeyberige 7 lof werfen
(129). eruouer (100 5s.) zouberung (68).
lof) (15). lossung (2, 75) v/g. des los-es
(159), -sen (3752). geluck lassung (1).
glucke lesunge (55). zouerie 7 lottung
(132). lupnei (2). nd. touernis.
Sorti-legus, -legius (1), -legos 7
-logos (76) hd. zaub-, zeub-, zob- (76),
schold- (64€. cf. Sm. 8, 354 sq.), nd. tou-
erer. hd. zeuber 7 warsager (20), zuofe-
rig (49); lof-, loss-, 10D- (21), lóss- (67),
less- (649), loufóÓ- (68), los- (76) -er. geluck-
lasser (1, 3), -leser (55b, 12). loBwerffer
(64b). der lotet of zouert (132).
Sortiri Ad. los-, loes- (100), lof-, loss-,
lóss- (67), loe- (20), loizz- (5), loy0-,
les- (49) -en. loten (132). loe werffen
(95) sem.) losen loss (1). erfolgen (65).
vberkummen (65, 110). winnen (99). ge-
w. (20). uffge-w. 7 er-, ver- (132) -krie-
gen (20 sim.) hd. er-, her-werben. ge-
544 SPA
lucken (7) abenturen (9). gluckin (2)
obenturen (8). gluck (7) ebentuer (sic
17). enden (20). teuschen (74).
*Sort- v. Sord-iscus.
Sortito tzu gluck 7 in dy schantz
(125).
*Sortor (cf. sortiri) teuscher (74).
*Sosia (7. lucrator) eyn wynre (141).
Sospes (4. in-ecolumis 7? -beallis 1)
Ad. nd. gesunt. gesont (18). heil (20).
schadlof) (126).
*Sospex ein schiffhacke (3, 8, 75),
-hug (17) -hoch hock (9), -hoeke (4),
-hoek (74).
*Sospidere (7. valedare cf. sq.) zon-
den (81).
Sospitare d. gesunt sin, machen
(20).
Sospitas hd. gesunt-, gluck- (65)
-heit.
Sostrum n/. meestergeld, medecijns
loen (116).
*Soticenam (sí. sotigenam cogn. Ju-
nonis?) hifüogun (Gf. 3, 424).
Sotila- v. Sotula-r, -re.
*Sotor (z. caleeator; aus sutor, »«
Hd 9) schuh-wart, -macher, schuster
14).
*Sot- v. So-raeulum.
Sotu-, socu- (46, a/ph. sotu- 15, 71),
soti- (22), subta- (9, 76), subtu- (100,
104, 121), bssw. subto-, subte-, so- (75)
-lar, -laris (74, 91, 93, 121), -1. calceus
(88, 104), -lare (Ob.), -las (acc. pi.? 100),
-ixis (76), subtilaris (v. ealiga) (7.
Searpa 75, pero 91) Ad. md. bot- Ad.
-sehuche, -schuscehe (sc 152), -schuch,
-schoch (18), -sehoich (10), nd. -scho;
but-sehueh (17), -sehug (921), -schuwe
(20), -schoge (13), -schoe (11, 132). Ad.
bontschoch (19); botz- 7 filtz-scho (12);
bunt- (49, 64b, 75, 110), pundt- (91), bont-
(77) -sehuoch (91, 1102), -sehueh, -schu
(88), -schoe (5); preys- (1, 649), preif-
(88), breiB- (75, $8), brifb- (75, Ob.), bris-
(67), prüB- (64), prey- (1, 74), bri- (6, 46)
nider- (9, 1, 4, 74, 75, Ob.), enckel- (75)
-sehuch. seuoh (104). seuhe (100). seóha
(pl. 121). sehuoeh (93). bosse (109). eyn
bose sit (22).
*Sotu-, soti-lare v5. hd. schoen, schu-
chen (74). nd. schon (92).
*Sotularifex buntscuoh-, varr. bunt-
sehuoch-, buntschu- (110), botschuch-
(68) -macher. sehoemecher (132).
Sotula-ris v. -r.
Sou- v. Sag-marius.
*Spabex eyn sonne (11).
*Spaeula v. Spatula.
*Spa-eus (74 &e.), -tus (49, 74), -gus
(64), -gum £ -da (104), -reus (G£.) Ad.
trat (3, 6, Gr.) traut (68), drat, drát
(104, Gf.), dratt (64), draat (13), draet (10,
132), drait, draut (67), drothe (77), drot
(4, 49), droit, schuster drait (75). vin-
ster (spaeus 6. obscurus) o. eysen- 4
schueh-, var. sehucher-drat (74. cf. Fr.
l, 2689). speke (131. a. d. Lat. wie oberd.
Spag-at, -et &e.? Fr. 2, 2886? Doch
cf. speeus speych).
Spa-eus, -tus, -gus ferreus drad
(22). eyn yser (23), eysen (1) drat.
Spa-da, -ta, 4 -dus (74) (Z. muero
Q. v. 375. cf. prc.) hd. md. swert,
SPA
schwart (6). spata hd. eyn breyt swert; |
helmax (19), spath Z tilitzer (arma 125), |
schnidemesser (75), spatt-e (Das), -el
(126). brechsen (75. cf. Sm. 1l, 249).
*Spad-iea v. -o, -ix.
Spadic-eus, -us (127) (v. baius)
Cii M 111) rote (127). kestenbraun
(111).
Spadix, spaldix (754) (v. color equi,
c. fuscus, pheniceus; badius 125) Ad.
nd. appel-grawe sem., -graw, -graue (9),
-gra (93) -grá (21). Ad. apfil grow (9),
aphel grau (3); apfeLgrauwe, -graw,
-grog (49); ópfel gro (4), schymel o.
apffelgraw rof) (64), rodt farbe (110).
roede varwe (132).
Spadi-x, -ea palmboem (147).
Spad-o, -us (76), 4 -ica (110 &c.) (cf.
buggens, eunuchus) der gelubt ist (20).
die g. is (132). ein muneh (z. equus ca
stratus 110»), myneh (49, 1102). aus ge-
snit-ten phard (1) -en pfárd (53), -en-
pferde (74). (equus) dem vsgeworfen ist:
vnberhaftschutzlig (93. cf. palmes). vn-
fruchtbar geschof) (64). darrz weig (sc
753b). durr zweig (15). hoden-los (9), -1o0fj
(8) man. logener (23). lugner (74). ge-
lubbet (99).
Spado-nare, -niare(11, 19, 20),- mare
(100), -nari (8) lubben (11, 20, 132). lu-
(100), ly- (19, 67, 152), li- (133) -ppen.
lichtin (8). Ad. die geyle vDbschnyden,
gailen ausschneiden. mu- var., my-nchen
(110).
Spadula v. Spatula.
*Spag-alus, -ulus (Gf.) thuiril (Gt. 5,
280). tuirl (104).
*Spagus v. Spaeus.
*Spala-ngus fenijnde vlyeghe (147);
-gium 7. musca, venosa, -gius 4. m. vene-
n osa, similis fifeldae sac. (136). Cf. spa-
lagus : Qo005 (Gl. m.); vll. phalan-
gium.
*Spaldix v. Spadix.
*Spamacia v. Spinacium.
*Spame-ta, -ea v. Spanieta.
Spandere aus recken (1).
*Spa-nieta, -meta (74), -meea (15).
(cf. viride hispanieum) grunspa-nn (3),
-n (3, 74), -ch (75). spangrun (14).
*Spanilla schiff; granD, das vorder-
teil eins sehiffs (74).
*Spanum (cf. omphacium) oely uyt
witter vrucht gedruckt (141).
*Spanus (7. pullus) dunckel taneet,
zwartz lacht (sic), nl. moreyt, hésp. mo-
rado (116).
*Sparalus v. Sparulus.
Sparaverius sparwer (147).
*Spar-ea (-ta? 11), -ga (19) (cf. sperca.
spar-ta, -tus, -tatus? -tea? -gana?
sprata? nl. spaerck engl. spark sein-
tilla?) vonke 7 winttene (11). funck £
eyns wynd (19).
*Sparerum (cf. sparus) spero (Gf.).
*Spare-aeus, -ulus v. Spart-atus,
-ulus.
*Spareus v. Spartus. Spaeus.
*Sparga (?v.panmus G1. m.; cf. sparea)
heirbesuvrz (Sum.).
Sparganium »/. waterlisch, cande-
laers (116).
Spargena 7. infancia kyntheit (147).
SPA
Spargere (cf. spergere) 4d. nd. spre-,
vmb spre- (21), vm spra- (6), vmme spri-
(22) -ngen; stro- (6,92), zerstro- £ strou-
(65), strau- (21), stre- (9) -wen; sprey-
ten (68, 110), -den (20, 132). vloderen
(6). zettelen Z ver-, zer-zern, var. zer-
tailn 7 verzeen (65). sprentzen (88).
*Spar-gilus, -gulus v. -ulus.
*Spargula (cf. kerue) springelblum
4 ranritzen (gr. (&At0y 112).
*Spargus (cf. aspargus) spargen (153).
*Sparieus v. Sparsula.
Sparsa gespraite (65).
SERRA (cf. bardana) hoefledeke
(85).
Sparsim spreydelich (10).
Sparsorium (cf. spersorium, a-sp.,
isopus &o.) quast (11, 132). quest (20).
quispel (132). wyddel (19). sprengwedel
(110).
*Spar-sula, -ieus (herba) sparsen (15).
Sparsus vf gesprait (65).
*Spa-rta, -rea (74), -sta (104, Sum.)
(canis, cf. spar-ga, -tus, -tatus; ?. spelta
Gl. m. cf. sprata) wintzoh-a (95, Gf.), -e
(Sum.). vvinzohe (104). hundtin, preckin
(Z. eanieula 74).
*Spar-tatus a um (90), g. -ti (19),
-eaeus (-taeus? -tatus? 11), -tanus (122)
cf. prc.) wintbracke (11, 20). wynd braek
19). gall. mastin (122).
*Sparteus s. sac (Gf.). suertelliu (Hpt.
5. cf. sparganium schwerdtelkraut Ki.).
Spartium v. Spartum.
*Spar-(-eulus?) -tulus eyn snel hun-
delin (23).
Spart-um, -ium (cf. sq.) nl. spaensche
brem (116). ginsteren 7 pfinstblum (126
sim.).
Spar-tus (-eus 23?) (v. cans 4 frutex
74. cf. prc., quipparum : asparilla &o.,
spratus) eyn snel hunt (23). wint (121,
Gf.). scaft-hó (Gr.), -inhou (121). hundt,
hundtin, preckin; sprofiling an laub (74).
*Sparu- (Gf. &c.), spara- (1, 84, 102,
Sum., Gl. Trev., Gf.), spargu- (74), spargi-
(23), speri- (34), spera- (55, 8), sera-
(9) -Ius (7. fuliea 74. cf. aspriolus. spa-
rulus 2. péscis 136 : sparus) hasil-hun
(sparulus 8), -hün (Sum., Gf.), -hón (84,
Gf.), -hon (23). hasel-hün (34, 87, 102, Gf£.).
hagil- (G1. Tr., Gf.), hagel- (9, 74), hal-
(5*, 8), wild- (1, 75), sehne- (74, 75),
schnebe- (75) -gans, -gamns (sec 1).
Sparum (cf. sq.) brigel (91).
Sparu-s, 4 -m (126, Ki., Das.) (7. telum
vusticum missile t piscis Br.) spar (8, 9).
sparr (126, Ki^.). spare, bengel, tre-
mel &e. (Das.). sper (121, 141, Gf.). eyn
steykelyneh (péscis 97). wurffkreutz 7
engelischer pfeil (135). geburn sehutz
(74 ).
*Spasm-atieus, 4 -osus (75) kre- 7
kra-mpfig (75). eyner den der kramp
ezuget (1T).
Spasm-us, 7 -aà (109) hd. chram (1),
chramp (2); der kram-p, -ff, -ph (3), -pfe.
nd. krampe f., raem (11), ram 7 ramme
7 gicht (109). kranch (49). kich- (8), keieh-
(9) -sucht. darre (9). vw'runge (11). eins-
lides barili (93). 1
*Spassat kinisit (Gf. 2, 1098). Cf. ttal.
spassare delectari ?
*Spasta v. Sparta.
EDENDI OANUENNEDE NEED EE EE
SPA
Spata v. Spada.
*Spat-, spee- (46) -abulum (aus spata
»« seatabulum schachtufel 2 speocta-
eulum — larua sehodufel) schotufel eff
eyn sper (23). sehachzabel (46).
Spatarius hd. suuertdrago (Gf.), ein
messer trager (110), schwert macher (68),
morder. ein mefidreger (132).
Spatiari (7. spati-um, -atum ire)
hd. nd. wandern, spa-eieren (11, 20, 100),
-tzieren (75, 76), -ceren (225). sperzipei-
non (Gf.). waudlen (9). er-w. (76). lustigen
(18, 4). er-l. (76). her-l. (11). hd. nd. v-l.,
-lostigen (23), -listichen (195). dE (20,
100). gen (8). geen £ vweylen (9). spatia
reti (136) sí. spatiaretur (94) ags.
suieudae.
Spatiatio (7. deambulatio) spatzier-
gang o. huf) (75).
Spatiositas rum- 7 wit- (68), ruym-
7 breyt- (132) -heyt.
*Spatiosum (cf. spatium) hd. evn wit
flecke. nd. wit bligk (23). vleck £ vrist
(92). weygerunge, bergung, weyterfleck
(74). beger-unge (5), -runge (21), -inge
(23).
Spatiosus (cf. sq.) wit (1T, 75) vnd
verre (75). seer wyt (68, 110, 132) von,
van begriff (68, 132). gerumme (100). lu-
(10), lo- (12) -stig. lislieh (49).
Spati-um, 7 -osus à um (66 &e.) /id.
weite (4), wit (6); spar-, var. sparr-weg
7 witte des wegs (75); ein wyt, weyt
felt, fleck, platz; eyn witer fleck o. felt
(67), ein. wit flick (17); liblieh stat o.
braite, 7 zit, die wite (65); flekeh (71),
fleck, flecken 7 bleez (13), bleck (12),
bliek (10), bleich (14), plan (3, 21), velt
(bb, 20), rum (8), ruem (20), gerume vmb
gang (11); frist, gebrist (5), begerunge
(67, 133). nd. fligk 7 gewristh (23); blék
(109), ruum (11).
Spatium temporis verziehung der
zit (65).
Spathomela spattelin, m/. spaedel-,
spaey-ken (116).
Spa-tula, bissw.-eula, -dula (7.armus,
parua spata, ramus i folium $ fructus
palme sim.) hd. scultirra (127, Gf.),scholder
(9), sehulter (65), schulder (8, 4), sch.-bein,
-bin 7 rorysen (12); schul-bain (76),
-terpain (1l, 74), 7. ascella 7 spannspann
carpentariorum (1); span (2); achselbein
(75), herte (corporis io4. cf. Gf. 4, 1026.
BM. 671. Goth. Wtb. 2, 504); schina (Sum.
VI); eyn sehene (8, 17), schone (9); eyn
buge (1105 bug (1102) boeghe (132) 7.
armus; eyn kleyn swert (8), sehwert
(68), sehwertlin (110); suerticken (100);
swert-lein (9), -eln (17), -el (herba 93);
palm-, 7 alm- (7*4 var.), bappeln- (17)
-proD (74), -ezwig (8, 17), -ezweyg (9),
-ketzel (75), -rijss vrueht of blat (147).
palmaplat (Gf.). tolde (Sum.). nd. sculter-
beyn sem.; eyn swerdekint (sé. kin) £
eyn schyueder lig? (aus schyne..ligo?
23). die su- (Kib.), schu- (Ki?) -ltze. ags.
bed (94, 136).
Spatula fetida, sp. vetula (74)
'duttelkolbenkraut (74). wantluDrkrut
(125). wandlaus (Ki). nl. wand-, weeg-
luyseruyt &e. (116). Cf. sphatula ein
stinkendes kraut (Ki.).
Spatulari leekerlich leben (68, 110),
leuen (132). weelde hebn (147).
DereNBACH GLOSSARIUM,
SPE
*Spatus v. Spaeus.
Spec- v. Spat-abulum.
*Specia (c.speceria Gl.m. cf. spelta?)
uese (104).
Specialis Ad. nd. sunder-, sonder-
(68, 132), zunder- (11), eynee- (23), enich-
(22), lodder- (106), hd. eyn-hch, -lic (22,
106), -lick (11), -linek (132). aigenschafft
(sc 1).
Specialitas sunderheit (75).
Specialiter sunderlich (65).
Speciarius specier (93). spetziger,
apoteker (74).
Speeies Ad. nd. schon-e, -heit (20),
-eit (100). schon (12). seheyne (13). Ad.
gestalt, wol-g. (9), schoen g. (49), wese-
t vnderschid-lieh g. (65). g.-nusse £ na-
turlichkunne (74). sta- (22), gestha- (29)
-Itnisse. stel- 2 stelte-nis (13). gestelteniz
(5 sim.). staltenes (21). geslechte (8, 9).
form; bildung; sunderliehkait; zucker;
confect (65). specer-ey (14), -ij (65). spitz-
(D), spiss- (22) -erie. spiser (23). Ad. md.
krude. ge-kr. (55), -kruder (21), -erute
(23), -cruut (11), -wurtz (1). heilsam wurtz
ald krut (93). worez (55, 12, 13). wort
(23).
Species aromatice wolrichinde ding
(bb).
*Specietenus nach vsserlicher gestalt
(65).
*Specifieabilis vuderscheydelich (20).
*Specifieabilitas vnderscheydelicheit
(20).
Specifieare Ad. nd. ent-, vnder- (20,
68, 110), onder- (132), sunderlich ent-
(75) -scheyden. v?sten (8). zu v'stene
geben; eyn schichgen; betuden (1i).
bedewten £ ezu vsteen (s?c9).die spy
spec-iren, varr. -erleren, -iriern (110),
cruyden (132).
Specifieatio vnder- (20), sunderlich
ent- (75) -scheydunge.
Specifice sunderlich (20).
Specifieus vnderseheyden (20).
Speecillum v. Specium.
Specimen Ad. staltenis (13), ge-st.,
-staltniD, -steltinil sZm., -stailt (10). nd.
stelt- (22), vstor- (23) -nisse. schawfall
(126).
Speciosa solis v. Solis sponsa.
Speciosissimus der aller hubschte,
var. hübste (65).
Speciositas gestalt (20)
(15). hubsch schinbarkeit (65).
Speciosus /4d. nd. schone, schon,
schóne (151), schón (134), zart. wol ge-
stalt (4, 65). hubscher 7 zirlicher (65).
Speci-um, 7 -lum (Ki) wunden
yDen (125) wundeysen £ süchel (126).
meissel (Fr.).
*Speetabi-lieus 7. basiliseus (q. v.
74); -fieus est aspés qui dum momorde-
rii hominem statim conswmtt eum vt l-
quefiat more serpentum. (16).
Speetabilis Ad. nd. edel, beyde-, Ad.
beyter- (110^), beit-, weyde- (152), wende-
(18) -lich. sehouwelick (147) Ad. eyns
edeln ge-sliechtis, -slechtes sém.; bait-
tieh (6), lustig (75, 16) ; hoch herre doch
nit küniges sün (93).
*Spectaculare 7. saturare &oc. saden,
sat maken (14:7). ;
Spectaeulum Ad. nd. beschauw-, nd.
schonheit
SPE 545
beschow-enisse s/m., -ung, -ing (23). be-
schaunefi (3). frewd o. weschawnufss (1).
beschoub- (68), beschou- (6), bescho-
(76) -nuf. sehung vff ein schowung;
stat der be-sch.; schouwliehkait; wart;
spiegel; bar- 7 wett-louffung &e. (65).
ezu kaffung (55). caffunge £7 -stat;
cassen (s2c); beide stad (20). schertz
gesicht (64) g. der tat (65, 75). spil-
warte (34b, 93).
Spectare Ad. nd. beyden, an gehorn.
hd. zu-, nd. be-horn, anbehern (22). Ad.
bey-, beyt- (6), bait- (65), bi-ten; ezu
horchin (9), be-sehauwen sZm., -trachten
(65); sehen (8, 9), an-s. (65), wachen £
caffen (20).
Speeula (cf. sq. spieula) Ad. nd.
waeite. nd. wack, hode, warde, varde
(sic 97), waecktorn? vinster (132), waert-
? cuer-huus (11) koer 7 k.-torn (Kil).
hd. schaw-turn (126, Das, Ki*.), -berg
(Das.: wach-thurn (110b), -thum (sc
11023); wacht huysse (19), die w. zuo-
berst in eim thuren &c. (65); hoch-w. £
luginsland (Ki?*.); wart (ein w., var. ern-
w. 64), warte, huthe (3), hute (4), hude,
hüde (21), wyn huter (8, weyn hütter
(9): erker' (9,16).
Speeula hoffnunglin (126).
*Specula (»« spatula) schulterbain
(46).
Speeul-ar, -are, -or (76) (g. pendix
i ap-p. q. v. 15) hd. waehte, hude, wart,
w. huot 4 erckel (76); spigel (6), spiegel
(93), Schubefenstez (125). sehouwstede
dair aff men vremde dyngen schouwet
(141).
Speeulari Ad. schau-, scho-wen. Ad.
nd. be-sch. sZm., -spigeln (9). yn lieeht
besehawen (1). wach-ten (11), Ad. -emn,
warten (100). spiegeln (8). an-. var. en-
sehen (65).
Speeularia glaf) (91). die splegel-
kunst (Ki.).
Speeulatio schaw- (20, 65), wart- (9,
15, 155), kaff- (9, 155) -unge, -lichkait (65).
Speeulatiuus (cf. contemplatiuus)
schau- (1102), seha- (1105), sehou- (68,
132) -wig, -wieh (132). beschu- (21), be-
schau- (23), in b.- (b) -welich. siethtich
(20). kunstrich (62).
*Speeulator (»« spice.) henger (5^).
peiniger (1).
Speeulator wether 4 schauwer (20).
hd. nd. be-sch. sém., -schower (76). war-
ter (9, 65). hütter (9). banwart (74). eyn
wart- (1v, 74), wake- (107) -man, £ -er
(74). koerwaehter (Kil.). spe-hari £ -kalari
(Gf.).
Speculum (cf. spieula) Ad. nd. spy-,
spe-, ^d. spie-, spey- (12) -gel. eyn kurcze
summe als in eim ougenplick (65). span-
nili 4 spenula (Gt.). sp. eoneauum inge-
bogen spiegel (93).
Speeus hüli (46). hule (100, 110). hoell
(132). eyn leben grube (5b). speych (7.
radius 19. cf. spacus). spe-ecus, -cum,
-leum,-lium, -Iunea d. grube; schacher-
(14), mort-, mart- (4), morder-gr. moert
kule (132). grobe (21). hüle (126). hol
(9). hoel (20). heyle (13). spel-ea, -eta
(76), £4 -unea (?. fossa latronum 0 rupes
76, "r. concauata 4) eyn schyfersteyn (4).
kule (11, 19). graue (23). spelunea iag-
69
546 SPE
(1), lig- (75) -grub, wg. lick (75). luoch
(Sm. 2, 457). loch Z hole (20). moderloch
(46). gribe (13). spelun- cken (125), -ck
(0).
Spel-ta, -ea (cf. oriza) Ad. din-chil
(Gf), -ekel; tinckel (646, 66, 75); spel-
ze (20, G£.), hd. -ez, -t (1, 132), -te (11).
spigil (Gf.). spaltekorn (Sum.). ves-e (46),
-en (64, 91, 1102). vef) (v6). wesen (szc
1105). korn (21) der k. daz dye perde
essen (5). k. dat pert eten (23). korne
dat de perde etet (22). korren das die
pferde essen (4). ase kerich (?. semen
vt ordeum 9).
*Spelta (cf. prc.? aus d. spalt?) v.
Frustum.
Spelunea (cf. specus) le-, var. len-
onum grub der leuwen, latronum (;.
spe-lea 7 -eus) der schacher (75).
*Spensa (cf. sponda; anders Gl. m.)
sponbette (9).
*Spensiua (7. cippus 4 truncus super
quem ligna secantur; cf. suspensiua?)
hack- 4 holtz-stock (75).
*Spenula (cf. penula) chólmantil
(mulierum in estate 104).
Spera, sphera (91, 110) Ad. nd. rinck.
hd. ring, rench (13), rege 7 cule (100)
cliu (127). eluura 7 sciba (Gf.) schib-a
(Gt), -e (8). seheyb (9). runde schyue
(90). sinwellip (93). vmbganck o. hol
ding als der hymel (1). eyn d. alfo der
hemmel (bb). die sper (64, 91). sphsere
clotzelim (155).
*Speragus sperhagen (79). ags. wudu-
esxerfille (942).
*Speralus v. Sparulus.
*Speran-tia, -cia (ital. -za), spes Ad.
hoffe-nunge, -unge Z -ninge (? 5),
-niehn (13), -n (12, 132). nd. hop-inge,
-pinge, -ene (229).
Sperare Ad. ho-, hu- (6) -ffen. zd.
ho-, hop-pen. Ad. nd. wenen.
Sperbarius sperber (74).
*Sperea (cf. sparea) hasewinde (108).
*Sper-entilla, -umocilla (85) (,,aL.
satago'"; cf. ereancilla? sprintilla?)
lidewrz (131). hitenwort (85).
Spergere (cf. spargere) hd. strau-
sim., spreu- (10), spre- (12) -wen; springen
(13), vmb sprengen, besprentzen (49).
*Spergula (7. satirion) stend-, stendel-
wurtz, pfaffenhode (74).
Speri-eus, -dus, 4 -odus (74. »«
periodus?), -tus (v. orbieularis), spheri-
eus (109, 110) Ad. schibel-echt, -ichtig
sim.; schiblat (6), seheiblig (134), sinwel
Z ringloeht (46), s.- 4 scheibel-echter Z
Ager (74) senefel (8), snewelle (9). n4.
schiu-, sliff- (23) -echtig (22, 23), -elich
(109); trint (22, 109), runt (11, 22), ront
(23). rondt (110b, 132). rund (1103).
*Sperilus v. Sparulus.
*Sperima (aus sperma? cf. agni-sp. ?)
lere 7 huslauch (23).
*Sperinula splzza (Sum.).
*Speri-odus v. -ecus.
*Spe- v. Asp-riolus.
*Speritus v. Orbicularis.
Sperma somen (110). saem Z saet
(132). saat (68). man-nes (8), -licher (75)
same.
*Spermachia v. Spernacia.
Spermo-, sperma-logus (7. doetilo-
SPI
quus 74, 110, -gus Z informatiuus 75,
seminuerbius Br.) wort-, woert- (132)
-Seyer (110, 132), -sager (sc 68). iaister-
licher, gelerter reder (74). prediger (9).
lersam die andern zu lernen (75). pas-
ser spermologus («wis) gheel-gorse 7
ghersse (Kil.).
*Sper-nacia, -nachya (19), -machia
(20), -naeitas (Br.. Gl. m.) vsma-heit
(20), -hinge (11), -ynghe (19).
Spernax virsmahende (19).
Spernere Ad. »d. v?smahen szm.
Speronus v. Calear.
Sper-, gew. spers- (cf. spar-) -so-
rium Ad. nd. sprengel. hd. wedel (17),
wich-w. s2m.; spreng-w. (69, 95, 134),
-wadel (46); wiekwel (6). quispel (109).
Spe-, 7 sphae- (Gf.) -rula, spherida
(Gf.) nd. rinck. Ad. eyn kleyn r., ring,
schibe (8). seiba sm. (Gf.). ring- (100),
schib- (Gf), scheyb- (9) -elin. rineh Z
schiuekin (20).
Sperum ein breit vaf) (110, 132). ront
vat (141).
*Sperumoilla v. Sperentilla.
Spes v. Sperancia.
Spie-a3, 7 -us (64) (cf. arista) Ad. a-,
e-, ee- (65), á- (134, Das.) -her; echer
(69), eger (13), ehar (141), are. aar (12,
99). aer (D, 23, 132). aeer (97). ar (92,
4). ere (8). ár (21). agna (93). Ad. halm.
nd. halme. ere an dem h. (18). spir
(74). spica (herba £. yris lat. 87). spick
(Er.).
Spiea, spina (9) cel-tiea, -sita
(76), selt- (47), fel- (85), cel- (74) -iea,
eltua (s7, 146), 7 romana (153) hertes
svrich (47). hirschgewige (155). romifspica
(153). ronspiek 7 reinspeck (125). sant
mari-, magdalen-a kraut (91), -en blümen
(87, 146). nd. steynuarn (Gf.). erucewort
(85). krotenworez (9). krattfus (74).
Spiea nard-i, -e (87, 146) (cf. nar-
dus) spieh (74, 85). spick (111). spica-
(91, 153), sple- (87, (146) -nard, -narden
(153). nd. kattenstert (Sum.).
*Spicames (7. psalmus dc.) psalm in
den psalter (147).
Spieare (7. spicas emitterc) schosBen
(125). spitzen (Ki.) rebstecken sp. (64).
buchen Z spillen (126).
Spicarium chast-i (104), -e (Gf.). spi-
chere (Gt.).
Spiearius a- (6), ee- (68), e- (v4, 76)
-herer. erer (V). stupfler (76). spigler
(74). hd. nd. eyn halm-, helmer- (23),
aher- (110), eher- (9), eer- (8), arre- (11),
aern- (132) -leser.
*Spieator eherer (75).
Spieatus (cf. nardus) ge-ehert (9),
-eert (8).
*Spiceeula v. Sepicecula. F'icedula.
Spicilegium die eherdt (112). sp.
facere nacháhren (Hen.). .
*Spieo wilt heppe (nach humulus
happen 16).
*Spieor v. Spiculator.
*Spieosus eherig (75).
*Spicristus v. Paristulus.
*Spietum v. Sputum.
Spieula (cf. spec-, spin-ula) spe- Z
spi-nula sem. (Gf. gesehos (9). schof30
(25). pfil (e8, v6). wart (1).
SPI
*Spieula (herba, 7.1auendula 7 cassia)
uds) 7 -ander; spiek (73. cf. Sm. 3,
556).
Spieulari schie-Den (20), -ssen o.
slahen (9). sehiDin o. dun (8. 2« cacare?).
vor er schiBer (13). scihien (100).
*Spieula-rium, -torium Ad. kocher.
nd. koker.
*Spieularius (cf. piearius) sehof-
mecher (20).
*Spieulatio schieDunge (20).
Spie-ulator, 7 -or (28) (cf. specu-
lator. satelles.) Ad. nd. pi-, Ad. pey-
niger. pinger (18). schueze 7 stocker (20).
seusce (100). wépener (8) scormaker
(stor-? 11). drabant (Das.).
*Spieula-torium v. -rium.
Spiculum scho-sez (18), Ad. -z, -D,
nd. -&. Scoz 4 schosZ spiez (100). hd. ge-
schueze (20), phile (1), pfile, pfil, pfeil.
pijle (122). seháf-lin (Das.), -linehen (114).
glán (128). sunnenglanst (74) spiculis
ags. lanum (94, 136).
*Spieum e- (9), ye- (8) -risch.
*Spieus v. Spica.
Spieus (7. pieus 1, frondator, auis
Gl. m.) spech-te (5b), -t (3, 4). speck (1.
6f. Sm. h. v.).
*Spieus (nautarum 23) eyn snitel (23).
seimdel (109).
Spid-, spondo- 7 ypod- (Gl. Aeltr.)
-romum, -ormum (147), 4 y- Gl. m.),
hy-(Br.) -podromus7./ocus posí domum
(Br., Gl. m.), dromum (Gl. m.) secretus
sicut. ad. requisita nature. heymlicheit,
secreet &c. (147). ags. yp. gold hord .
hus Z sp. digle gang evn (Gl. Aelfr.).
*Spige ags. banwyrt (942).
Spi-, spil- (283) -lingum, -lingium
(3), Iungum (68) (cf. spinellum &e.)
hd. nd.. spi-, Spil-, spen- (1, 3) -ling.
spilinge (132). spelling holtz (V). spel-
lieh, ghel plume (22).
*Spi-, spil- (23) -lingus Ad. nd. spi-,
spil-ling baum. spenling pawm (1). soiu-
ling boum (sie 76). spendel bawm (4).
*Spillum (cf. spira?) krybbel (19).
*Spilungum v. Spilingum.
*Spimas lieblicher, vester, hochster,
furste (74).
*Spimon ags. brunwyrt (949).
Spina Ad. nd. dor-en (4, 97), -n, -nt
(14). Ad. dar-en (759), -n (21, 15 alph.);
ruck bein, ruheke ben (100), grat (75;
piscis 93), grad (64, 15 var.), zaphe (Sum.),
hiltzin zapf (dolàz 91). nd. ruchknoke
(91).
Sp. aeuta nl. hagedoren (116).
Sp. alba, 7 regia (116) (cf. rhamnus)
hayndornen (9). hagedorn (41). frawen-,
marien- (116), weiBe berg- (ki.) -distel.
ags. heguthorn (94, 136).
*Sp. appendix saurach, erbsel, ver-
sich, paisselbeer, »/. sauseboom (116).
*Sp. celtiea v. Spiea c.
Sp. dorsi, 4 dorspina (75) (cf. Sp.)
hd. ruek-bein, -gradt 7 hoch-r. (75),
huch rug (17). ruck ; meissel; der gra-t,
-d des rueke-n,-ns (65 varr).
*Sp. dumi (Aerba) minezenbergen
dorn (18).
*Sp. (s£. spuma) maris merschewm
(14).
SPI
Sp. merula kreutz- 4 wegdorn- (Ki9),
wagdorn- (Kib.) -beere. -
Sp. nigra ags. slach- (94, 136), slag-
(94), salach- (136) -thorn.
Sp. rosarum ros-in (55), -en (23) dorn.
*Sp. solis (7. helitropium, solse-
quium; cf. sponsa solis) hyndtlauff,
sunnenwirbel, wegwart, ringel (74).
*Spinaci-a v. -um, -us.
Spina-eium, -cia (91, 114), -thia (47),
-chia (64, 123, 125,153), -chium (7. teutlo-
malache 116), -sium (Db), -eius (175),
-sie 7 spinnasium (1), spamacia (9),
spirana (16) heydenisch kol (9). heyndes
kol (47). heiden keil (16). spina-cie (29),
-sie (D, nl. 116), -se (55). pimiasie 7 bemtz
(12). pi- (91), bi- (114, 116. Ki?.) -netsch.
spine-t (116), -tz (64, 123, 125). spen-et
(114), -nat (1), -ot krut (75), -atkraut (153).
*Spinaeium hachele (Sum. cf. Gt. 4,
162).
*Spin-aecius 7? -acia (75), -ota (20)
(piscis) stichel-ter (Gt.), -inc (20). stech-
(75), sehech- (74) -ling. schick (74).
*Spinaciu-s v. -m.
*Spinadumi sandt mariedoren (74).
Spinale rukki (104).
Spinare (7.pwngere 0 claudere Br. cf.
dumare) sluyten (147).
*Spin-aria, -àcia pintz (74).
*Spinax v. Pinax.
*Spine-llum, -llus, -lla (74, «nders
G1. m.), -olus (Das., Ki.) sleha (93). schlehe
&Ki.). slehe o. hagenapffel (74). hecken-
ópffel (Das). spind- (75), spil-ing (12,
75), -lineh (13), -linge (10), -ingpaum (74).
Spinetum /d. nd. dorn-busch, -buf
(20), -heck (18, 64b, 75, 110), -gewechst
(83), -echt (8, 9), -yeht (4), -et (649). durnin
buseh (6). heck-e (20), -enwald (Das.).
Spin-eus, -ius (11) dorn-en (5, 132,
152), -yn (V, 151), -y (69, 134), -ig (110),
-ieh (23). dorn (18). dernyck (19). sehar-ptf
(66 &e.), -p (11, 19).
Spi-, sphi- (Sum., Gf.), si- (a/pA. spi-
4) -nga, 7 spin-gos 4 -x (74) (sonst
untersch. von spinx, sphinx q. v. cf.
simia) mer-kazza (84, Gf), -katze (4,
102), Ad. -katz, nd. -katte. mór- (151), mere-
eazza (Gf.) -katze (66, 151), -ezaez (12).
piscis ezerte (9) sert (? 23).
*Spinga(»- sponda?) span-, rol-bedde
(147).
Spingarda (cf. eatapulta. Gl. m. 6,
316) buchDe (125).
Spinifer ein dorn-trager (68, 110),
-dreger (132).
*Spinigera dorn busch (19).
*Spinita doernen-boem 4 -busch (11).
*Spiniuineta v. Bugia.
*Spinius v. Spineus.
*Spino-, spinu- (Br.) -lentus vol dorn
(68, 132), dorns (110).
Spinosum thornohti (Gf.). dirni (28).
Spinosus thornoht (Gf). dornig 4
grad-tig, var. -rig (75).
*Spinota v. Spinacius.
Spint-er, 7 -rum (74), splynter (141)
(cf monile &e.)nu-Z mu-skili szm. ; gispan ;
spenula (Gf.).nüsch (93). Ad.fur-, hd.nd.vor-
span, -spane (132, 152),-spain(5),Ad.-spang 5
yurgespan (20), spenehin (10), spynnlle
SPI
(12) eyn stecknol spange (16), stecke-
walde (sec 9), eyn stegnolde (8), stricke
nalde (55), glufe o. gufe (74); gluf 64,
91); hefft-el (1, 74, 753), -lin (1105), -nagel
(110); hafft- (75^), helfft- (1102) -Iim ; haffte
t rincke (Das.), hafft Z kleinatz gestickter
ermel (88), gespir (75). md. sticke 4
natele (22), stignatel (23), naelde (132,
148), spelde (109, 132), en brasen (11.cf.
braetea), schoudergespe (116), eyn tzonge
van eyn ghespe off eyn henxsel (132).
*Spint-rum, -erium (75) (z. reserua-
eulum, armarium q. v., ealear 20, c.
glaciei 11, 19); aws d. spint) spint (1,
23, 103). spinth (17). Ad. schanck (wett.),
schang (21, 133, 152), schranck (6), sehrin
(67, 76), schacz (18). schaftel (cf. seripus),
allmey, kopfhaufe (74. cf.nd. cabbuse). ein
behalter (68). Ad. (»« linter) su-, seu-
(69, 70, 1102, 134) -trog, -drog (152),
-drayg (132); sidrock (67). spoer (22),
eyn sehreed-spoyre £ -sehuoch (19). nd.
schap (23, 109, 132); grinde-l (109), -ll
(132) ; rayth 2 cabbuse (109); schritschoe
(11).
Spinula (cf. 7. parua spina Br. &c.
cf. penula, rieinium) spenula (Gf.).
Spinu- v. Spino-lentus.
Spinus (7. arbor spinarum Gemmae,
Voce. ex quo, prunorum Br. cf. prinus
sim.) dornig(76). pruem- (20), pflomen-
(91), schlehen- (135, Ki.), scele-(121)-baum,
-bóm (121), £ -dorn (Ki.), -staud Z -hurst
(135).
Spinus (aus) zeiD-le (Fr.), -lein (Ki2.),
-ig (Kib.).
*Spinx (vé monstrum. 65,110, m. mari-
"wm 66 &e.), Sphinx (46, 91, 94, Gf.) (cf.
spin-ga, -ter) spenula (Gf.) Ad. eyn
mer-wunder, -katz, -katze (95). schedlich
w.-thier (s8). affengeschlecht (91).
Spira (cf. toreula, voluella) slange
(£) huffe (8). kelter-, trot- (64), drotten-
(14) -spindel. bret-schel (116, Das.), -schen
(116), -zen (Ki?.), -zel (126 &e.), -sel (125,
Mrg.), -tstoll (126). pretzen (91). kringel
7 krekelink (109). n4. crakelinek, ffandr.
wielken; mí. een wronghe 7 peerien
hayrbant (116). hornaffe (125). hring (G£.).
ring (125 Mrg., 154). leyne (27. funis nau
tarum, 14).
Spira (ciw.) die stat speyer (74, 76).
spir (75).
Spira-eculum, -men, -mentum /d.
ath-, at-, att-, var. autt- (65), ay d- (133), ad-
(17, 132), od- (8,9) -em; adam (21), dam
(sc 18), outen 7 gaist (74); ein oten (6).
adem-e (5), -inghe (23), -hol (9), -loeh
doerghaet (sic 132). edy- (5^), ate- (68),
ad- (1) -munge (5^). atmen (22). atem
loch (v, 110). odem hol (8). luft (9). loft
(17). winth (5,17). wint (8,9). (-eulum)
outen- Z ponten- (74), pund- 7 spunt- (Gf.),
sponte- (7), sponten- (6), lib- (6, 7) -loch.
Spiramen luft-, rauch-loch (Ki.). sp.
mysticum heymlich verborgenlich wur-
ckung spérítus samcti (65).
*Spiramen (a/ph. susp-, cf. prc.) i.
gemitus seuftz (76).
*Spiramentum rauchloch, kamiu, s.
schauwe, schoorsteen, flandr. cafcoen
(116).
*Spirana v. Spinacium.
Spirans (7. minas emittens, vt paulus)
grimmiger 7 bewegter (65).
SPL 541
Spirare (7. flare, helare 1, olere)
hd. blasen, Ad. nd. in-, Ad. ein-bl. Ad.
pla- (13), blo-, inblau- (76) -sen. Ad. nd.
at-, ade- (10, 11), aede- (132), Ad. athe-,
ath-, att-, varr. ette- (65), ede-, et- (12),
aut- (46), out- (74), otti- (49) -men. admi-
ezen (1). edem- (9), ede- (8) -nen. geisten
(920, 75, 110) mit dem adem (75). leben
(8, 9). das l. geben; wegen; be-w.; suff-
ezen; ziehen (65). ruchen (20). stinckin
7 wol riechin (8).
Spirator (Br.) atemer (110). der atem
vahet (68). eyn adem tzogher (132).
*Spir-ena 7 -ula (125. anders w.),
-ingus (Kil, Fr.) -inehus (109, Ohytr.),
-ingus (225, 147) (piscis, cf. gubea.
milago.) spir- (22b, 109, 125), spier-inck
(KiL) -lmek (195, 147, Kil), -ineh (109),
-ing (125, rr.). stin-dt (Chytr.), -t (109).
eyn cleyne al (22^).
*Spirgen (7. alea, vo» pirgus untersch.)
spilbret (75).
*Spirgulus v. Aspriolus.
*Spirgum v. Pirgum.
Spi-, sti- (Br., Gl. m.), Ste- (Gl. m.,
Gf.) -rillum, stirellum (147), cyrillus
(q. v.) (4. barba capre, b. de capra Gt.,
daraus b. deo apta! Gl. m.) bokes- £
boches-part (Gf.). bocks- (Ki.), ezegen-
(17), ezigen- (9), gaiD- (76, 88), geif-
(8, Ki.), gheyten- (147) -bart. Cf. barba
sterili 4. duri- (Gl. m.), dura- (141) -bue-
eius, duri bucius (Voc. Mai Cl. auct. VI).
barbisterilis 7. buribuetius sonder rede
(141).
Spi- v. Asp-riolus.
Spirit-ualis, 4 -alis (Gemmae, Vocc.
ex quo) Ad. nd. geyst-, geys- (18, 92)
-ieh, -liek (22). gaistliehait (sc v6).
Spiritualitas Ad. geistlicheit.
Spiritualiter geistlichen (110).
Spiritus (gew. spus) Ad. nd. geyst.
hd. heilge g. (8, 9); ath-, att- (64, 65),
ad-em. blasunge £ sel (20). sele; wint;
mensch (9). engel (8,9, 20). leben (8, 9).
krafft der lebliehkait &c. (65). virnuft
(8). geistliche virnunft (9). ezorn 7 vn-
gunst (8, 9). hoehvertig- (9), hofferte-
(8) -keit. wint dev hoffart (65).
Spiritus malignus boDe geyst (5^).
*Spirlingus v. Spirena.
Spirula (cf. spirena) ringlin (91).
*Spisarius splsar (Sm. 3, 578).
*Spis- v. Fi-cedula.
Spissare Ad. dicken, dicke machen.
nd. digke maken.
Spissatio dickunge (20).
Spisse dieklieh (20).
Spissit-udo, -as (11) Ad. nd. dick-
heit, hd. -keit (10), -eit, -ekeit (Db). dig-
ket (23). spidicheit (22).
Spissus Ad. dick, dikeh (2), dichk
(13). nd. digk. spissi sapientis den bü-
cheten meistern (62).
*Spitaeus (aus psitaeus) sitch (102).
*Spitella v. Ficedula.
*Splemon (7. r/sus 4 locus r. ?. splen
129) leber worez (11).
Sple-n, -na (943), -nis (136) Ad. (das
110) miltz, daz myleze (4). die m. (132).
nd. milt, dy mylt (97). ags. milt-i (136),
-e (942).
*Splend-ena v. -ona.
69 *
548 SPO
Splendens schinende (20).
Splendere Ad. nd. schinen. Ad. schin
(10), scheynen, scheye (-yen? 21), glin-
stern (77), luchten (65). -ebat schen (22^),
Splendide schinberlieh (75).
*Splendidion (7. alabastrum) alaba-
ster, vnd ist weysser marmelsteyn (74).
*Splendiditas schinberlicheit (75).
*Splendidus (cf. rutilus) Ad. md.
schin-ieh, -ende, lich, -icht (18), -bar
(17, 16), -ber (20). hd. scheyn-lich, -par
(1, ek (4). klare (19). elaer (11, 90).
Splendifieus schynen-de (132), -d
(68, 110).
Splend-ona (75 &e.), -ena (74, 75,
93) (cf. elunieulum) Ad. md. swert.
scheinend, schemend, ge-feget, -furbet
swert (74. cf. Fr. 1l, 3079). schinberlich
sehwert (75).
Splendor Ad. schin, schein. schim-e
(104), -o0 (Gf.); schinbarkait 7 glancz
(65). nd. schine, glans (225). wyder- (9),
widir- (155) -glanst. liecht (68). luycht
(132). eer, rum, glory (s8).
*Splenetica miltz-ader, -essichtag (74).
Splenetieus milez- (8, 9), miltzen-
(116) -suchtig.
i EDD -is (Ki.) dye milez adern
(1).
Splenium bausch (116).
*Splenus miltzwurtz (74).
*Spliea splin-ter (11, 20), -ck (19).
*Splynter v. Spinter.
Spodiu-m, 7 -s (125), opo- (74), spon-
(155) -dium (7. onus (sf. cinis] osscwm
155) hirtzenhorn (75). grawniehts (112).
gebrenthelfenbein (93). geprantes helf-
fenpain o. dz payn im hertzen einf
hirsen (74). elebrant, elfenbein (155).
hammerslag (125). nacehtseate (Sum. V).
Spola v. Spula.
Spoliare Ad. nd. (23) rauben. Ad.
be-c., roben (76), be-r. (6). nd. rouen,
be-r., schynnen (225).
Spoliarum abziech- (111, 116), hut-
(116) -stuben.
Spoliatio raub-unge (20), -erey (15).
Spoliator rau- (75, 110), rou- (68),
reu- (20) -ber. roeuer (132).
Spoliatorium raupp- (20), roub- (68),
raub- (110) -huf. roeff huyf) (132). rapp-
uf 7 -ehül (20). abziechstub (91. cf.
apodyterium).
Spolium Ad. raup (5, ?5), raub, rob
(6). beraupnyD des guts; vber dan 7.
textura pann?t super feretrum (15). md.
rauff (23), rof (22), roef (11, 132).
*Spoma (7. poma) appel (147).
Spond-a, -ea (Sum.) (7. leetiea, pars
lect-z, -uli, 0 scrinii) hd. nd. spanbet.
das vsserteyl am eim sp., var. das aus-
ser teyl an dem bett am sp. (64). stol-
len am sp. (35). stoll (6). beth-stüle
(19), -lade (Y, 91). bed-l. (132). bedtlad
(69). hd. span-, spayn-, spann- (17) -bette.
span-pett (1),-bedde (11, 22), -breyt (21).
pettipret (104, Gf.) bette- (Sum.), bet-
(8) -bret. botten brot (9. cf. leticopium).
bette- (20), bede- (11) -stapel. borbet
(76). eyn sponde van ey bedde £ b.-
blaneke (132). ags. selma (94, 136).
*Spond-ale &oc. v. -ile.
Spondalia (cf. sponda) bedtklei-
dung (68). beddelaken (132).
SPO
*Spond-alium «v. -ile.
*Spond-ea v. -a.
*Spond-ealis, -ialis sueg-ilari (141,
Gf.) -elere (Sum.). svekler s?m. (Gt. 6,
858).
Spondere hd. loben (12), ge- g-
be- (68) -l; geluben (1), burgwerden
(20), heifin (8), heisen (9), verhei-
Den (65. 110), darsehlagen (65). nd. louen,
be-l. (132).
*Spondila .(cf. sq.) «gs. hriegrib (942).
*Spon-dile, -dale, -dalium, Z7 -sa-
lium (3, 4) oft pl. -dilia, -dalia (7.
ymum dorsi 3, 4, 76, spina d. 75) Ad.
rucke-, ruek- (4, 75), rueken- (14, 75, 76),
roeke- (12) -bein, -weichin (74), -knorr
(16). rueke knote (8). rocken knoche
(9). ruggeknake (11). rip (verb. aus rich)
beune (sg. 13). beyne (sg. 10). koten
(pl. 132). ein knor (3, 4). hochruck (35).
Spo-, spho-ndylium (cf. meu) beer-
(Ki*.), bár- o. meister- (Kib.) -wurz.
Spond-ylus, -olus (132) Ad. wirtel
(109), spinn-w. (Ki.), wertel (£extorzs 125).
würtel; spindel würt: ein gleich am
ruekgradt (Das); knockle 7 rückglenck
(111). nd. werue (109), warue (132).
*Spondium v. Spodium.
*Spond-olus v. -ylus.
Spondo- v. Spid-romum.
Spong-ia, -e2, -ium (Gf.) spungia
(Br.) (Z. genus spume 19, boletus, fungus,
res ad tergendum apta) hd. nd. swam.
hd. schwam, swamps; schwam-p (10, 4),
-me (110b); sehwumm (rris); pad- (1),
pat- (15) -swam; swam 4 kar Zn pass?one
domini (49); trock 7 glesen vayf) (19).
glazevar (-t?) 4 troch (11). eyn kel (23).
boui-ste (106), -iste (108). spunga (Gt).
spontze (132). bimsenstein; pl. spargen-
(Ki23.), Spargel- (Ki5.) -wurtzeln.
Spongia cynosbati schlaffapffel Z
schlautz (Ki.).
*Sp. deletilis das leschehorn (125).
Spongiolus mor-hen (pé. 91), -ehel
(&i?.). pfifferling (Xi.).
*Spongi-um "7. -a.
Sponsa Ad. nd. brut, brudt (7), brud
(18), bruyd (19), braut (4, 134). ein. ver-
trute, gemehelin, var. ein v'truwete
gemahelin; liebhaberin (65).
Sponsa solis v. Solis sp. Spina s.
Ciehorium. Rorella.
*Sponsal-e, p/. -ia gelub-te (1103), -d
(1105) o. kunftig brutlauf; belofften van
zokomenden brulofften (132) ; sed nuptie
synt brutlauff. die ytz gegenwurtig syn
(1102); synt brutleuff die ietz gegen-
wurdig synt (1102); s. brutlofft die te-
genwordich syn (132); gegenwirtig brut-
loff (68). glubniO der brutschaflt (75).
der handstreiceh (135).
Sponsali-a, 7 -cia (1105), -tia (1109)
(cf. pre. brut-, brüt- (5b) Ad. -gabe,
-gaben (pl. es, 110), -sehaft (5, 40), nd.
-gaue. dz heürat fást (Das.). globung (9),
glubdZ verhaissung (65) zukunftiger ee.
ehetáding (126).
Sponsalis Ad. lob-, gelob-, Ad. (5)
nd. loue-lich. gelober (9). glo-ber o.
-unge zukunftiger dinge (8).
*Sponsali-tia v. -a.
Sponsare /id. ge-, g-loben; be-gaben,
-trowen (12); truwen Z vir-tr. (20). nd.
louen, be-loeuen (132), -gauen. |
SPU
*Spons-arius v. -or, -us.
Sponsio burg-e werden 7 -scehafft
halden; geloebde (20). wetti (141).
*Sponsiue globender (9).
Spons-or, 4 -arius (76, 110) Ad. glo-
ber sim. der gued von eynem werth (125).
Spons-us, 7 -arius (66 &e.) Ad. brut-,
brewte- (4), breut- (134, Das.), bruti- (68)
gam, -gan (16). brüt- (93), bruth- (77)
gon. brude-gam (23, 132), -gaem (20),
-iam (19), -gem (11), -gamer (66, 133, 151,
152). brut-g. (67, 69, 70). brüitiam, var.
brut-, britjamer, 7 gemahel &e. (65).
brudgemer (7).
Spont-anee v. -e.
. Spontaneus Ad. nd. willieh, hd.
ig, -ende (20). hd. fliBig. eyn fl. (5),
flitieh (23) mensche. fli mensch (18).
Spont-e, -anee Ad. willig (8). w.-,
williek-lichen, -lich. nd. williehliken
(22), iehlike (11), -entlieh- (132); alwile
lens (106j.
*Spontea eyn schande (9, 17). stande
(155). Cf. spon- 7 spor-ticia 7. immun-
dicia, t fetiditas a, Ssporeus (16)?
*Sporonus (cf. Gl. m. 3, 326) v. Cal-
ear.
Sporta hd. chorb (1j korp, selten
korb, karp (21), karb (6). Ad. (20) md.
korff. krat (46). zeine (Frs.). záune (Kia.).
kype (74). mande (108).
*Sporta (cf. Sparta &o.) windspel (155).
*Sportale grece 2. delicie weelde,
wunne, iolijt &e. (141).
Sportarius (Br.) eyn korp o. wannen
macher o. verkauffer (68, 110). eyn korff
off mandemecher (132).
Sport-ella v. -ula.
*Sporticia v. Spontea.
Sport-ula, 7 -ella (Ki., Gemmae, Voce. ex
quo) kleyn korp (8). eleyne korff (22). korff-
chin (93). kraetlin (46). gastgeb ; schmauf
? schwángen (zugesandte oder heimge-
tragene Speise von Hochzeiten Kia.). pre-
bendt (125).
*Sportularius korber (8, 9).
*Sprata (cf. spar-ta, -eca &oc.) eyu
wintrau (-zau? 23).
*Spratus (cf. prc., spartus), eyn wint
93).
Spretus smaheit (10).
*Sprintilla (7. celia Sum. cf. speren-
tilla?) niese- (105, Sum.), nies- (Sum.),
nise- szm. (Gf.), nessi- (131. cf. gelisia)
-WurZz.
*Sprinula (cf. prc.?) v. Lathyris.
*Spriolus v. Aspriolus.
*Spsitaeus (aws psit.) sitichust (104).
Spuere //d. spu-, spi-, spui- SE spey-
(94), spug- (13), spuw- (42, 68), speuw-
(1103), speyb- (1) spig- (18, 23), spy-
(11, 1105, 132) -en. spur- (75), sprü- (114)
-tzelen. spirtzen, spuchen (74).
*Spuitio spiunge (20).
Spula (spola Gl. m.) spule (9).
*Spuligo (7. £e/a aranee) eyn spinn-
ewebe, varr. -ewep, -enwepp (110), -wepp
(68), -enwebbe (132).
Spu-ma, -na (b^) Ad. nd. schum. Ad.
sehume, schaum, schuem (20, 125), schym
(bb), sehaim (1, 1, 2), vaim (1), vaem
(r1) gest (4, 75, 414), gescht Z jást (Ki*.).
gold syndel (64).
*Spuma v. Spumex.
SPU
Spumare Ad. nd. schu-, schau- (134),
schi- (6), sehay- (1) -men. sehawm (9).
gyschen (4) gesten (23, 75) gistin (3).
beflecken (65). spyen (7. spuere 1).
*Spumarium golt schume (23).
Spumatieum ags. mete of melwe of
ban geroden (Gl. Aelfr.) cambr. bloteit
(Zeuss.).
*Spumatio schumunge (20).
*Spumator schumer (110 &c.).
*Spumatorium schumleffel
scehuymspayn (132).
*Spumax v. Spumex.
Spumeus schumi-g (68, 110), -ch (132).
chiuseht (Gf. 4, 525).
*Spum-ex, g.-itis (76), -ax (15 var.),
1 -aà g.-atis (4. lithargirum 75, albus
liquor de viro 0 alo liquore casatus 16.
-« pumex) pym-De (20), -s (68). peems
(11). gest o. schaum (5).
*Spumicosus vol pyms (68).
*Spumitare pymfen (20).
Spumosus Ad. nd. schum-ich, -ech
(17), 3eht (18) -echtig (23) -yek (19)
hd. schu-, schü- (Y), sehau- (74, 75b, 134)
-mig. vol scehum (68), sehumes ( 110^),
Schaumes (1102), schuyms (132). ie-, gy-
stiger (74).
Spungia v. Spongia.
*Spurea (7. squalor) gespulach (75).
Spureidus (Gl. m.) ein vn-, var. vu-
suber vnd vnreyn werek thuner; carr.
MESH: vnd vnreyn w. volbringend
110).
Spure-, spur-ifieus der onreynich-
eiden wereker (14).
Spure-, spur- (76) -itia, -ities (t, c)
(cf. spontea) fulheit 7? huorery (1109),
hury (110b). vuylicheit (132). Ad. vn-
suberkait 7 -fletickait (65), -reyniekeyt
sim.
*Spur-culentus, 7 -tileatus (76) (v.
ER Spur-cicia 75, -icia 76) gespurtzet
15).
Spu-, spo- (76) -reus /d. vnreyn,
ful (68, 110). vuyl (132), gey- (9), ge-(8)
-uerer (»« sputare?). eyn gewirre (sec
17) grimm Z rauch &c. (Das.).
*Spureus v. Spurius.
Spuria (cf. sp. vitulamina nr.) vnedil
pfla- (9), pla- (8) -nezunge. eyn bastart
dochter Z7 huoren kind (110 szm.).
*Spurici-a, -es v. Spurcitia.
*Spur- v. Spurc-ifieus.
Spur-ius, -eus (4) (7. seamnifex 74,
75, scolares dicunt sed mom est verum 15)
vnelieh (bb, 4), vnelieher lut (7), huren-
(55) hurren- (6), hürnen- (46), horen- 7
eiff- (20), (kebes- Bw.) -kint. kegel o.
kotzensun (74). Ad. past- (74), bast-art,
-ert (7, 55), -er (13), -hart (65, 68, 74, Das.).
banek- (74 &e.) panck- (9, 74, 75) -hart
(8, 9, 74), -ert (109, 110, 132), -ard (114).
*Spurius (2« spureus) grimmich (7.
dirus 23).
*Spurtileatus v, Spurculentus.
*Spurum (sé. sputum?) spru-te (11),
-se (19).
*Sputa speichel (75).
Sput-amen, 7 -um (75, Gemmae, Vocc.
ex quo, sonst untersch.) (cf.saliua) spei-en
(1), -he (152), -che (66, 151), -eh (67), hd.
-ehel, -ge (109), -eh hulder (18). gespei-
(110).
SQU
chel (75). spi- (23). spteg (7), -gh (22),
-he (133), Ad. -unge. spu- (110b), speu-
(1105) -wung. spuysell (132). gey-uer (5),
-ffer (0). gaif- (16), seyv- (20) -erunge.
seyuer (23). seuer (17, 22, 109).
Sputare geyf- (20), seyf- (20), seyu-
(23), seu- (292) Das MU G3, )
Sputator spyh- 7 giffer- (20), speutz-
7 krach- (126), koder- (126, Ki2.) -er.
Spu-, spie- (a/ph. spu- 76) -tum
sper-, spech- (8) -hhaltra (Gf.), -alder
(23), -eholter (49), -cholder (8, 12), -cheln
(11), Ad. -chel, -ehlieht 7 gefer (21). spy-
ge (10), -g (222), -gen (22), -e (11).
spek-e (222), -e1 (925). gey- (5), sey-
(23), se- (22) -uer. gaiffer (76). fuchtig-
kait (65).
Sputus gespiten (17). besp-uwet (68,
110), -egen (132).
Sphatula v. Spatula fetida.
Spher- v. Sper-.
Spheristerium kegelplatz, ballenspil
(135, Ki). trucktafel (Ki.).
Sphin- v. Spin-ga, -x.
Spho- v. Spo-ndylium.
Squa-, in den Mss. mog. off swa-,
sua-.
*Squabula v. Squibula.
*Squaeillum (7. squalus 8, 9.
2« squaiidus) vnfletig (9).
*Squadrus (cf. campester) schilt-
wacht (15).
*Squala (7. nola 3, 4, squama 6. cf
Gl. m. v. Skella) glocklein (74). Ad. md.
schelle. scelte (23). sehel (21). scnalle
(17). scehupfel Z7 schol (6). schelff 7 fisch
schuppe (1).
Squalata v. Quisquiliata.
Squal-ere, 4 -escere (110 &e.),
-lere (88) Ad. stincken, blei, wlei- (11)
-chen. bleyeh sin (18), wesen (20), wer-
den (9, 68). nd. bleyken 7 schymelich
(23); bleken (99), blecken (22), bleee
wisen (11). vureyne sin Z wesen (20),
werden (110 &c.). flecket sin (20). scheutz-
lich, wunst &c. sein o. sehen (s8). spuelen
(2). spulen (1). besulpirn o. vngestalt
werdin (8, 9).
Squaletum v. Quisquiliata.
Squalidulus etwas bleych-es (110),
-D (68). wat bleieh (132).
Squal-idus, 7 -us(q. cf. 34) hd. nd. (23)
bleich. 2d. bleek (22), bleec (99), rudich
(81), bekladdet (109, 132). schipet (110b
Mrg. »« squamidus). flechketht (20).
katig (126). glitzig (Das.). vn-reyner &c.
(74), -gestalt (8, 9, 17, 4, 76), -frochtig
(17). welck (7. sordidus 65). squ. ager
den man nit mer arbaytet (64).
*Squall- v. Squal-.
Squal-lus, -us (140, Ki.) (p?sczs)
alat (7. eapito, cephalus 140). alet (137).
alte 7 dóbel (Fr.). munnen, füren, máuf)-
esser (112).
*Squalo (cf. sq.) blachait (v6).
Squal-or, -lor (88) (g. popisma q. v.
1, 2, 76, émmundicies, feruor, asperitas
dc.) gesp-uel (1, 2), -ulach (75), -olunge
(b), -olug (23). spolige (22). spuelle (12).
hd. nd. (23) bleycheit. bleck (22). boif)
geroch (7). kotiger sehweif (75). wuste,
vn-zier, -subere, schutzlicheit &e. (88).
wüst (Das.). fleck-e (12, 13), -en (10). y-
(i5
(9), ey-slich. vngestalt (8). rude (81). p/. |
SQU 549
stinckendigkait (65). «gs. or-fermae (126),
-fiermae (94).
*Squalosus (cf. sq.) v. Gibbosus.
Squal-us (-idus 110 var.) 2. émmundus
(110), -idus (74, Ki.), -osus 7. gibbosus 7
inequalis (16); ?. res per quam. cereuisia
colitur humilo remanante (14). (cf.
squa-cillum, -llus, qua-, sca-lus). kese-
(8) keD- (9) -korp. stige (scige? 17. st.
sige).
Squal-us v. -lus.
Squam-a, -ma (suama schon bei Gt,
cf. squala) hd. scüpa (Gf.); schu-pe (9,
66), -ppe. -ppen (1), -pp (69), -p (134),
-be (20), -bbe (132); schop-e, -p (12);
sehüpp (67), schie-ppen (65), -p (10, 49):
schyben 7 sehippen (13), schoepel (76).
eyn visch-schup (68), -sehuopp (19),
-schuebe (11), -scüpel (93), -schuepel
(46), -schupfel (6), -schiephel (1), -vlume
(109), -vIome (22), -elome (23). eyn fische
schupe (5), schuop, var. schiep, von fischen
(110). vclomen (p/. Chytr.). scelpe (97). schelle
(99). ysen flandach (64. n aus u? vgl.
das Folg. u. flande-n, -rn Sm. 1, 588).
flaw-, var. flau-dach (cf. chaleiton);
fischschup (74). harnisch (74, Hen.). slang
Oo. stuck an platten (74). har-pl. (Hen.).
sine squamis on schüpen (1).
Squama ferri isenfól (93).
Squamare 4d. schup-, schu-, entsehüp-
(64) -pen. nd. schueben (11), schubben
(132). schieppen von den fisehen thun
(15).
Squam-aria, -atia v. -ena.
Squamata pantzer (74).
Saquamatus scuppethtig (20).
*Squamena (piscis, 4. alota q. cf.)
schulle (125).
*Squamenia v. Seamonia.
Eu ous schupecht (9). sehellegteg
(99).
*Squamidus (cf. squamosus) schop-
icht (18), -echtig (5), -pung (21). sehieph-
let (v). sceheuech (22). vlu- (109), clo-
(23) -mich.
Squamiger eyn yczlich viseh mit
schuppen (9). schup-v. (68). ein v.-schu-
per (1105), -sehuoper (1102). vischubbe
(132).
*Squamin-a, -ia v. Seamonia.
*Squamineus schuppecht (8).
Squam-osus, 7 -idus (14) schupp-lat
(6), ger (74). schüp-ieht (114), -echt
(Das.) hogrechter; schamhafftiger (74).
Squatina meer-engel, e. 7? spate-
fisch (140). moeerskate, -/. schoerhaye
(116).
Squatoraia engelroch (137).
*Squatris plate (81).
Squatus salme (Sum.).
*Squib-ula, -ala (Gl. m.) (7. s£ercus
eongelatum 4, 75, dura egest?o Gl. m.),
seybala (pl. Ki. aus Ox0faA.X) ein ge-
fror-en (9, 4), -ner (75), -er herter (*6),
o. h. (9, 15), hort geforn (sc 17) dreck,
drek (9). gefroner treck (752). squabula
supp 2. offa, 7 stercus cogellatus (74).
*Squiline (cf. quisquilie) v. Sarmen-
tum.
Squilla (herba cf. scilla; p?sczs, ?.
lata 74, Br.) wilde klobeloich (Sum.).
wildezuibel (153). merez wybel (Aerba,
550 STA
sic 9). meer- 4 meuf)k-zwiblen (126). mer: |
zwiffel (piscis 74). gar-iner (Piet), -ner
(116), -nat £ -nol, angl. a schrympe (126),
hoger- o. meer-krebs (Ki.).
*Squillata v. Quisquiliata.
*Squi-mancia,nancia, -mex &o. v.
Synanche.
Squinantieus kelsuehtiger (75).
Squi- v. Sehi-nanthum.
*Squinax v. Synanche.
*Squiri-ecius, -us v. Aspriolus.
*Squirus (aus seiurus?) marder (at.).
Sradus (7. surdaster, aus surdus)
ags. deaf (Gl. Aeltr.).
*Srangwirea v. Stranguria.
*Sroffium (aus strophium) orrinc
(104).
Stabellum v. Seabellum. Pila.
Stabile ewig ding (65).
Stab-ilire, 7 -ulire (1:76), 7 -itare
(q. cf-) hd. nd. sted- (11, 20 &ec.), bested-,
besched- (se 22), Ad. bestet-, bestett-
(6), bescheid- (21), vest- (110 &e.) -igen,
-iehen (11). vesten 7 seczen (20). be-v.
(16).
Stabilire Ad. vest (65, 68, 110), vast
(110) machen; befestigen (66 &c.). ste-
(19), sta- (11) -rcken. vnderziehen (65).
,Stabilis hd. nd. sted-e, -ig, -ich. Ad.
stát (134), stet, staet (76), stait (6); ste-,
stey- (21) -tig; beste-delich (18), -ndiger
(65); starek (68), vest (110). vast (132).
Stabilitare (cf. stabilire) bestetigen
(66 sZm.).
Stabilitas Ad. md. stedicheit. /d.
stet-, vest- (110), bestend- (65) -igkeit.
Stabiliter vest- (110), vestig- (68),
vast- 4 gestant- (132), bestent- (65, 110
var.), bestant- (1105), bestendie- (65)-lich.
Stabilitus gefestiget (110). vest ge-
macht (68). vast gemaieht (132).
*Stablinita 2. lasciueens gheyl (147).
Stabulare, -ri (64) Ad. stallen, vig.
stellen (75).
Stabularius (7. satelles 74, cf. caupo)
hd. nd. mar-schaleke (152), -schalek,
hd. -staller, -staler. Ad. stal-knecht,
-knet (49), -herre Z wirte (74). gastgeb
(91). schiltfessel; zeug der peinlicheit
(74).
*Stabulire v. Stabilire.
Stabulum /d. nd. sta-l, Ad. -le, -ll,
? len (75), -be (21); eyn gemeyn huf
(11).
St. porcorum coven (29b).
*Staea v. Seaea.
*Staet-en, selten -e edil harez (9). h.,
troff, safft (88).
Stadium (7. octawa pars müliarit 1
spacium XII, al. CXXV passuum) d.
nd. gewende. ge- (9), g- (1) -wanten
( wett. gewann f.). ge- 4 g-wendewegs
(15). antwant (16). renn-platz (Das.), -weg
(15, 126. cf. Fr. 2, 1112). roflouff (25, 49,
64, 65, 74, 75, 91). stad (46). ain. gestad
(16). ziel (20). grieD 7 kreió (lud? 112).
Staf-fa, -fe, -e, 4 stoffa (104) stegi-
raif (104, sem. Gf.)
*Stafisagria v. Staphys.
*Stag-imen (76), -mon (74) herba qd.,
cf. -onitis galbenkraut (143)?
STA
*Stagmen (formell w$e G1. m., st. stag-
num) wag (100).
Stagn-, i» Hss. oft stangn-.
Stagnalis (7. stagnum 132) sehelen-
der (4). wasser-echt (1102), -reebt (1105).
Stagnare (7. émundare &c.) verfliessen
(110). ouervloyen (132). schulpern (9).
sculpin (8. nd. schulpen Br. wtb. 2, 710).
stelpen (99). stawen (125). ringen (rins-
sen?) 4 snidelich thun (17). seen (74).
séua-n 4 -zan (Sm. 3, 180). see (74, 75),
weyer (74) machen.
Stagnare, 4 con-st. (147) mit tynne
umbgaen (147). temen (sic?) Z loden
(100).
*Stagn-arius, -ensis die mit tynne
umbgheit (147).
*Stagnea v. Sagnea.
*Stagnilepus (p?scis) mer haf) (9).
Stagnum Ad. nd. see, se. Ad. sehe.
sehelant (pro regione sita circa st. 4).
seg (22). meer of see by lubeke, nor-
wegen efc. (147). deich (74). ein staende
(132), stand- (68, 1105), stant (20) wasser.
wach (Sum.). wag (18, 76). waig (Y). waeegk
(10). wiger (25). wier (99).
Stagnum cin (141, Sum., Diut. Cf. Dz.
Wtb. 331). tynne (147).
*Stagonitis v. Stagimen.
*Stairus v. Staurus.
*Staler (st. stater) pennig (25).
Stall-um, 7 -ium (75), -us (147) (7.
locus vnius tn. choro, sedes sicut in eccle-
siis) hd. ge-stule, -stulle (152) -stul, -stüle
(3), -stiel (1), -stultz (als in der kirchin
D, 14, sicut n eccia, 18), -stoleze (21),
-stoeleze (132), -stiltz yn eim chore (14),
-schulde (szc 5b); gstull (Z» ecclesea 15).
nd. ge-stelte (22), -stult als in der kar-
chen (293). choir stoil (147).
Stamen (cf. telarium. substamen.)
hd. nd. garn. gram (18). Ad. wa-, we-
(12), wo- (19) -rff, -rffe (68). nd. wa-, wo-
|rp, rpe. worpzel (133). zettel (64b, 65,
76, 110). gewepff quia stat der z. (nach
tela g. 64€). wepf (33, pl. 16). wep (49).
wefel (13). lynen weben (10). kunekleten
(126). di- £ ri-sten (125).
*Stamn- s/. Stann- bissw. im 110 &c.
*Stamonea v. Scamonia.
*Staneius (p?scis) gall. tenque (122).
*Staneus v. Stanneus.
PEE (cf. stapistus) standel worez
11).
*Stanguinaria &e. v. Stranguria.
Stannare ver-tzinnen (110, 132), -zy-
nen (68). überzienen (Ki?.).
Stannatus ver-zint (110, 132), -zynet
(68).
Stan-neus, -eus (151) hd. zy- (110?,
134), Zi-, va». zin- (110) -nin; zin-, Cin-,
ezy- (151), ze- (5), sce- (21), nd. tin-nen.
Zienern (Ki*.). van tzin (132).
Stannum Ad. zin, cin (18), zynne
(10), zien (5, Ki*.), ziene (20), zeyn (8),
czene (19), sezen (21). nd. tin. kupffer
(65).
*Stanter(st.stater| eyn gewicht (67).
*Stantinus (aus extanus? cf. extalis)
grozdarm (Sum. VI).
*Stap-edes, -ia (116, Gf.) steg-ereif
(G£.), -raiff (111). die stagrieff, n/. stegel-
reep (116).
*Stapistus (7. satirion; cf. stanita
STA
priapismus.) sta-, var. ste-ndel wurtz
(75).
*Staptum (aws stratum? cf. straba-
tum) cambr. tiis (Zeuss.).
Staphys-, staphis-, stafis-, scafis-
(74) -agria, -agra (93, Megenb.), -egria
(Sum. V), stas sagria (47), scapbifragia
(17) berg- (642€), ber- (64b, 123, Meg.)
-kicher. perklieher (17). bibernel 7 stein-
preeh (125). huz- (Sum.), lauf- (74), lus- Z
kop- (12) -wurtz, -wortz. lusewrt (47).
nl. luyseruyt (116). leuf- 4 speichel-
kraut, bifómüntz; máuD- £ ratten-pfeffer
(Ki*.). nismórder (114).
Stare stan (5, 1, 28, 15). staen (11,
20). ston (6, 75). sten (1, 18, 75). steen
(15, 110). steene (13). stenen (21).
*Starnus v. Sturnus.
*Starum v. Staurum.
*Stas sagria v. Staphysagria.
*Stata (cf. sifa?) swinge (8).
*Stata v. Staca.
Statarium v. Statuarium.
Stater hd. nd. eyn gewicht. wagtzung
(74).
Statera Àd.nd. wage. hd. wag, waug
(67), wog (9), sehnell- 7 boltz-wag (Das.),
gewithte (20).
Statieulus saltatorius ein spruuck
(125).
Statim d. zu-, nd. to-hant. bald (6).
schere (29b). vff der stede (125. nhd. auf
der stelle).
*Stati-nus v. -onarius.
Statio sta- (20), stand- (68, 110), ste-
(8, 9), ruw- (8), ru- (9) -unge. stanynghe
(132). stentnisse; stant; habe (20). schef-
stat (64). ain ort daran die schiff o.
kriegsknecht still ligen o. ain. scart (91,
cf. Sm. 3, 404). der erutzgang (65). zue
lende; mensehlichleben (74).
Stati-onarius, 7 -nus (147) heyldoms
bayde (147). stan-, varr. sta-tzellierer
(15). statzawner, appotecker (74).
Statiua station der krieger o. leger
(88).
jenes scherg, bittel (88).
*Statorium (sé. strat. anders Gl. m.).
v. Reclinatorium.
Statua (i. ealumpnia 16 s&. colum-
na!) Ad. nd. sule. hd. sul (67), saul (16j
134), seule (9), seul, suyl (110b, 132), suel.
? appgot (20), bilde, bild, ein ergraben
b. (93), stock- Z bloeh-b. (126), pheyler
(3). nd. belde.
Statuare siczen (21).
Statu-, stat- (17) -arium, -archium
(16) (Z. lgmum in quo est genus pale
depicti exthorace que est quita; item pos
nitur in legenda, de exaltatione crucis 16)
trisa- 4 tresi-hus sim. (Gf.). sehanck o.
standt (1). schang (b^). pfei- (4), phey-
(9), phi- (8), pi- (17) -ler. kirchenpfeiler
o. ein kertz domit man ein pfeiler vmb-
gibt o. ein gantzen tempel (74). leueh-
ter (4). stat (93). een euenlanghe (:.
candela dc. 108).
Statu-arius, 4 -ifieus (66 &e.) sulen-
(9), bild- (9, 91) -giesser (91), -gyser(9).
snitztzer (125). pildschnitzer (111). boug-
meister (3). eyn stanek (17. seanck ? cf.
pre.).
Statuere Ad. setzen, in- (68, 192),
vff- (110), fur- (65) -s. sta- (5), stae- ()
-ten (Z. permittere). sehieken (110, 132).
STE
machen £ ordineren (20). gebot m. f |
nd. setten, recht s. (29b); staden (93
antw'de bestuden (22).
*Statuifieus seulptor (cf. statuarius)
schnytzer (62).
*Statum v. Satum.
Statun-eculus, -tula (23) cleyn suele
(8), sule (23).
Statura (7. status hominis) hd. eyn
grosse, gróD (91), grossi (76) eyner per-
Sonen szm.; grossicheyt der p. (18). eyn
grot eynes p. (23). eyn grotheyt ens p.
(sonen? 22). wesen nach der person (75).
hd. groD-, groeB-heit; gro- (8), groi-
(10), gró- (100) -Be; grob (19). gros (9),
gresb (49); eyn groD cleyn lenge korcz
(17); gestalt, stature (55), glidmaf) (126).
gedaente (132).
Statura (7 circu in aqua dc. Br.)
int water wat geworpen die rynsken die
dair af eomen (147).
*Staturicio v. Exseaturire.
*Staturio v. Eminare.
Status (7. statura 4 dísposéicio vite
4) stan-inge (11), -t (4), -nt (1). Ad.
stat, staat (68), staet, stayt (D^). sten-,
wys-, leg-unghe (19). hd. wes-en, -enunge
(5), -t (18. aAd. wist), -elichkait (65). nd.
wes-, wisinge. eyn weysen (21), wiDen
(se 17). wesen nach dem stant (75).
hymmelische leben (8). st. patrise hyme-
lisch, heimlandish lebyn; st. vise uz-
landish, wegevertik lebin (155).
Statutum /d. eyn ge-setze, -setzde
(20), -satzt (76), -bot. nd. sette, ge-s., ee
22V).
H
Statutus Ld. gesetzt. sesasez (19).
*Staup-es, -is (»« sq.2) staub (G*. 6,
616).
Staupus stouph (ar.).
*Staura (alph. stura) 2. scutella im
qua sacerdotes sacrificia sacrificabant (16).
*Staurare (anders Gl. m. ; cf. staurum)
| COMMORET an das fundelholtz hencken
D (74).
| *Staurio (/. rumbos piscis, cf. sturio)
SLOLS (OD)
Staurum, starum (76, 110 var.) uffbiet-
(8), vspit- (9) -unge. z. lignum ?n quo per-
dita (16), res perdite (110 &e.) suspen-
duntur.
Staurus (cf. restaurum) ags. rod (7.
Crux Gl. Ael»). stairus saluator taber-
naculorum. erux. scanditur. (16).
*Stazza (/. gabeta Gt.) krucka (se,
Gf). Vil. mceht krücke cf. seaea, son-
dern krug cf. gabata, gazza. L
*Steffàus (7. sustentaculum in fligellis
i figellator; sí. stephanus? cf. stifa-
num?) eyn fedeler (17).
*Stelaba (7. offa, cf. sq., Gt. 3, 94)
ball-a (120), -e £ bizze (Sum.).
*Stelabium hopho (105. »« offa? cf.
| prc., stellacia).
*Stelio v. Stellio.
Stella (cf. silago) Ad. stern. md.
Sterne.
| St. maris meerstern (65).
St. matutina morgenstern (65).
St. volans v. Asub.
*Stellacia (herba, cf. stelaba?) offa
| (Gf.).
Stellare sternen schynen (141).
| Stellaria (cf. aeoncilla) sternkraut
(125 &e.).
STE
*Stellatio sternunge 7 gestirneze (20).
*Stellatoria (cf. Gl. m. 6, 351 sq.) purp-
ur (68, 132), -er (110) cleit.
Stellatura n/.legerprouande oft victa-
lie (116).
Stellatus ge-stirnet (20), -sternet (23).
*Stelleo v. Stellio.
*Stell-eus, -ius (7. clarus 66 &e., 110
&c.) lautter (76).
Stell-io, -eo (5^), 7 ste- 7 sti-lio (Gt.)
(4. talpa 17, 100, papilio Gf.) Ad. molle,
mole, mol (93, 100, 104, Gf.). moll (74, 75)
ein gifftiger wurm (74), elg. adechD (15).
ein fleckig m. (ss, 1105, 132), mal (1102),
maal(68). veh- (102), ve- (108) -mol. molch
(L, 2, 53). mulg (5^). molm 7 malm («&t.).
olm (104, Sm. 1, 49. cf. salamandra).
molt (Gt.) m.-wurm (93, 121, Gf.), -vverfe
(104), -werf (74), -worf (1T). scere (104).
satilwurm (Gf.) Ad. regen-moll, 7
-wurm ist gespr-enckelt, -unckelt, gel-
(giluí coloris) -sprunckelt (65 varr.).
sprink- (9), -spreng- (8) -elecht worm.
sprenklichte eidex (Ki.). augeckdif (nen.).
em thier in Italia wie ein egdáf) 7 ein
gespreneklete erdspinne (Das.). krillosi
(Gf. 4, 320).
*Stellio (7. radius) speech (93). spaich
an eimem rad (74).
St. maior lintwurm (6).
Stellionatus (Z. fraus , fraudulentus
Br. stellis ornatus 68) betrug (110). b.-
licher (75). droeh (132). bofheit (4).
*Stello schin (11).
*Stelta (anders Gl. m.) stelte.
mait (147).
Stem-a, -ma (81, 88, 100, 110, 122)
(cf. seema) hd. nd. mage-, moge- (74),
mogk- (21) -schafft, -schoppt (29).
mocscehap (100). maghafftig (18). edel
stamme (81), geschlecht ($88). e.-heit
(110, 132), -keit des geslechtes o. krone
(8) krantz; bildnuf der elteren (88).
zierung, gezierde (74). tzyer-yng, -heit
(141).
Stema-cismenius, -dismeneos, -tis-
menos, -lexios v. Scenatismenos.
Stematon z. twmor mollis carnis
(74, Br.), mellis geswulst o. auffpleung
des honigs (74).
Stemma v. Stema.
*Stena (herba) ags. hsecthole (942).
Ster-a, 4 -ia (75) (v. secundina 15,
cf. sterieus) heutel dar in das kint
hngt in muter leibe (75, sim. 74). vasel-
borse, een vellecken in dem liehame (108).
*Stercarium v. Stercorium.
*Stercoracium prueuinge (szc 11. aus
privet sm. cf. Gl. m. 6, 354b).
Stercor-are, bes. n Drucken $ -izare,
-isare (cf. bombisare) Ad. schijfen.
misten, be-m. 7 bawen (126). nd. schit-
en, -ten. -isare schyfen (68), dryessen
(132). -are be-sch. (68), -drijssen 7? mes-
ten (132). tü- (126, Ki^.) dü- (126, Kib.,
Das.) -ngen.
Stercorarium schiefhuef) (7) misten
(20). schiBhuB (8). scheyshaws (9).
*Stercorarius (awis; cf. caprotinus)
wedehappe (20).
Stercoratio mist-
dung-ung (64).
Stercoratus gemistet (8, 9).
eyn
7 i1ung-, «var.
STE 551
Stercor-eum, -seus v. -ium, -osus.
Stercor-isare, v. -are.
*Stereorisatio (7. egestio) schissung ;
vDwerffung des drecks (5).
*Stercoris-, merd-, 7 egest-ator
schiBer (75).
*Ster-corium, 7 -ecoreum 7 -carium,
var. -eareum, 4 -quilinum (q. cf. 75)
(4. eloaca, priu-eta 76, -atum 110) ein
mist- o. drecek-hufb (110). schif-hufb (6s,
75), 4 -stat 7 dreckstat (75). scheiDhau,
priuet (74). schishus (46). schitthuf) (23).
dryeBhuyD (132).
Sterco-rosus, 4 -reus 4 -sus (147)
kat4igk (65), -teeht(Das.). qua-, kau-tig
(65 carr. mistig (110). strontachtich
(132). struntich (147).
*Stereulum cloacinum delangenz
(Gf. 5, 140. cf. latrina lengene).
Stereus Ad. dreek, treck (6, 134),
eyn dreg (17), dier dreg (5), mist, strunt
? vnflaet (20). nd. drek, ripp drek (23),
mest, stront (11, 99, 13»). kat (65, Das.).
kautt, var. quadt (65) baw (126). syn-
del vnd vnfletikeit (62).
*Stere- v. Ster-lingus.
*Stergere (Mss. mog. 4. interficere 0
dolere 16) hd. toten (9), dotin (8), doden,
ab dun sZm.
Steri-a (si. seria Gl. m.) v. Stera.
Steri-eus, -tus (4. puer qui im ma-
trice infirmatur (16) ddj. Br. &.. & stera
dus UOTEpQ) kindt das in mutter-lyb
kranek ist (75), -leibe kraneket (74).
*Sterilio, g. -onis (awis, cf. sternu-
lus? -la Gl. m.?) roer sterken (11).
Sterilis (cf. stiritus) hd. nd. vn-,
vnd- (17) -frucehtbar, Ad. -frochtbar,
-drathtieh (20), -fruehtber £ -berhafftig
(88), -bárhafft (126). nit fruchtbare (10).
sStedich (20). gelt (12). mor (b^). ver-
sechen (13). guste (995).
Sterilitas vnfruehtbar- (11023), vn-
fuchtbar- (sie 110^), vnfruthtber- (20)
-keit. stedicheit (20) keisini (Gf. ags.
gsesen).
Steriliter vnfruchtbarlichen (110). on-
fruchtber (132).
Sterillum &e. v. Spirillum.
*Ster-io, -ion (147), -non (mr. (4.
miles) ein ritter (68, 110, 147).
Ster-ingus, -lingeus, -elingus,
ester- (11), estri- (19) -lingus (moneta,
engl. sterling) Ad. nd. ein engels, Ad.
-sch, -sche (19), -sse (151, 152), -B (291),
-iseher (74), nd. -pennig. ein englische
(134).
*Sterna (cf. strena) spirer, schnirring,
fries. stirn (7. larus minor 140).
*Sterna (cf. sterio) ritterscap (147).
*Sternatio schnarfflung (76).
Sternax (7. cespitato-r, -rius,
succuss-or, -arius, -ator, suffossus)
strucher (125). fellig (Gf.). frisch, gails,
gusels rof) das einen bald vber ab wurfft
(88). die dicke strouwet of gestrouwet
wurdt (147).
Sternere Ad. nd. sadeln szm., betten
(5b, 23 &e.), strecken (292v). 5d. nider-str.
(65), -werffen. vnder sich / die fuf) w.
(65). stercken (1, 21). stretten (23).
Strauwen (20, 75). streyen (110). spreiten
(126). berei-ten (110), -den (132). bethen
552 otl
(18). beden (13). bietin (8). sehud-en
(20), -den (132). hd. doden 7 slagen sem.
fryden o. fryd machen (sed mom misi
hoste strato 15). sternitur equzitoce mare
1. fam leetus £. bette asellus 4. sadel et
hostis £. nidder werfen (12, /a£. 110 &c.)
*Sternipes huofisin 7 stegereif (ar.).
*Sternitare 7. orare (76. oscitare?);
i. ster-nutare, -tere (74) q. v.
Sternium (Br) beddelaeken (20).
bedestede (11).
Sternon v. Sterio.
*Sternu-lus, 7 -s (121) (aw?s, cf. stur-
nus, estern-, serc-ulus) star-o (121), -e
(Sum.), -à (Gf.).
Sternutamentum nuisan (141).
Ster-nutare, /| -nuere (110 &e.), 4
-nitare (74), -tere Ad. snar-cken, -chen
7 schnarechen Z7 rawDen (74). snawden
(V. a. 1432 Sm. 3, 484).
Sternutare Ad. sna-, nd. sno-rcken.
hd. sehna- (6, 68, 1105), schno- (1102)
-rchlen, -rehen (68); nie-, ny- (8, 9), nies-
(6, v4), nüs- (Das.), nd. nee- (132), ney-
(97), pru- Z7 spru- (15) -sen. pruu- (11,
109), prue- (132), bru- (19), ru- (20) -sten.
sthrechen mit den noDen (18^). pfutzen
(74).
Sternut-atio, 7 -us, g. -us (110 &e.),
-i (134 &e.) Ad. md. snark-, snork- (22)
-unge, -inge, -en (17V) Ad. sehnarck-,
sehnarch-(110, 134),sehnarchl-(6), scharch-
(69), seharck- (v0), nys- (8, 4), nies- (9,
20, 75), niess- (76), rust- (20) -unge. nies-
ser, var. -ter (15). prustunge (23). pruyst-
inge (132). ags. fnora (94), huora (136).
*Ster- v. Strep-siceros.
Sterquili-nium, -num (1), -nus (74),
-um (einmal 15^) (cf. stereorium) miste
(100). mist (9). m.-stal £ -hauff (20), -huff
(68, 110), -stat 7 korp (65), -grub (110),
-muter (8). mest-hoeff (132), ml. -hoop,
-put, flandr. messinck (116). meBhop Z
madekiste (Chytr.). seheyf-hauD (74),
-haus (1), -grub (64). sprachhuD; treck
7 kat- var. quat-vas (65). dreck (1). drech
(13). priuet (74). struntige stede (147).
*Sterta schratele (22^).
*Stertatio snarchunge (8, 9).
Stertere (cf. sternutare, runcare)
hd. nd. snar-, snor-, ron- (108, Anz. 6,
cU run- (20, 99, 131, 147) -ken, -co (prs.
131). hd. snar-chen, -gin (8), -chken (1);
schnar-cken (66, 151), -chen, -ehlen (64,
1102, -cklen (649); ruzzen sem. (Gf.),
ruben (42), russen (6), rissen (76), niezen
(100). snoreken in den slayp (147). snu-
ben (155).
*Stetra (aws cetra) lidrin buggeller
(6). lydreiner puckler (74).
*Steura (7. tallia) steur (15).
*Steurare steurn, v/g. st. die herren
vnd sterben die armen (75).
*Stibadium (anders Gl. m. &e. cf. sq.,
stopa) stubichen (125).
Stibadium (/n viridario, cf. sq.) nl
prieel (116).
*Stibes, stypas (132) (7. herba apta
thoro t $pse thorus, — stib-, stip-
adium) betstro (110). bedstroe (132).
Sti-, sci- (74, 76) -binus rot (8, 9).
leybfarbig (74). 7. lapis qd. (x6).
Sti-bium, 7 -bum (100), -lium (a/pA.
-bium 76), secibium (74, 76) (7. serusa
STI
74, cerusa 4 fucus 75, e. 6 vnguentum
7 color meretricum, untersch. von stipium
i. engu. de veruecibus 110, Br.) ouckimala
(stibio Gf.) augensalbe (20). s. da mit
sich weiber verben (75). leybfarb domit
sich die frawen v. (73).lipfar varbe (8).
leyp varb 7 rot (9). zichwiz (cf. eerula?).
varwe. (100). blan-ket (81), -ckit (-ekic?
11) anstrich (91). beiza; cerosa (Gt.
massv. aus cerusa).
*Stibola stelz-a (Gf.), -e (Sum.).
*Stibul-um, -on (75 varr.) (2n mord-
ario 3; ?. q. truditur à» martarium 76;
i. transtrum 74; tri-bulum 7 -terius
7 pilus 75) stosse-r (3), -l Z ste-, var.
stre-mpffel zu dem morsel (5). stessel
(16). ruderpanck, schiffstul, pruck in
emem sehiffe (74).
*Sti- (13 &c.), sci- (8, 19, 17, 74, 85)
-eados (12, 13, 47, 74, 85, Sum.), -eadus
(3, 9, 17, 75), -ecidus (10, 4) aus stoe-
chas (Ki.), Qv0'X&G (cf. hermodaetylus)
winde- (Sum.), winter- (3, 8, 9, 12, 13,
17, 4, 47, 74, 15, 85), wintter- (10), wen-
ter- (13) -blume, -plum (74), -blome (12,
17, 47, 85), -blóm (13), -huch (10), -grune
75). stechader- (Ki*.), stichas- (Kib.)
-kraut &c. wolgemut (74). seieados
citri, -inum mottenkrut; arabicum
von arabien (153).
*Stieculus (auis) ags. gaevo (Hpt. 5).
*Stifanum (cf. sti-panum, -pharium,
-pendium) solt 7 lon (8).
Stiga (Z.stimulus &e. cf. stigma)
betrub-, belaid-, raytz-ung; garth (74).
prickil (equorum 9). angel (110 &e.). sta-
chel (75).
*Stig-al lei, -o tunica (141. deutsch
leim, tünche ?).
Stigare (7. stimulare) sto-ren 7 -cken
(17). sthochin (sth o. sch 8). zuscho-ren
4 -chern (9). ang-elen (110, 132), -len (68).
hussen £4 steken (108). stupffen (Das.).
*Stigera v. Stiria.
*Stiglossa («ws eynogl.) hundis zunge
(9). |
Stigma (7. cicatrix, ségnum cicatricis
110 &e., 60-, c0a- 76 -etura, character &o.)
gebrant mercke (75). snatta (95. cf. ciea-
trix) wund- (75), lun- (20), lyek- (132),
brand- 7 mal- (Das.) -zeichen. ezeygen
(bb). bile (7) biezeugen (13). lieh- (121,
Gf.), ane- (Gf. -mal, -male (121). lykteiken
(109). littekyn (106). wunde (9). wonde (8).
stich- (1), stichel- (2) -wunden, 7 stiga
ist auch nicht verr da von (1). mase,
renle (24). ein maf von einer wunden
(110). Ad. narbe, arbe (18, 74).
Stigmare lunzeichenen (20). ani- é
gana-malit stigmarit (Gf.).
*Stigm-atieosus, -aticus, -osus vol
wunden-moler (1102), -moeler (106),
| lycktzeyken (132).
*Stignum (cf. strychnum) helle (75:
styx of. sq.).
*Stignus (sí. stygius) helli-eh Z -sch
(20).
*Stigo v. Stigal.
*Stigula (segnum maleficis cf. stigma;
i. ligula, G1. m.) eyn vare (22. v aus u
s5- m2).
*Stigulus (: stiga) bryckel (19). prie-
kel (11). prele 7 prekelii (20). 7. stilus,
gnarum, pugilla-r, -re, -ris gryffel,
*
STI
steyler, steffte, schreibtzeuge (74). helle
hasie (100. : styx).
*Stila (7. cumpanula G1. m.; cf. stilus)
bustafe (93).
*Stila v. Stiua.
*Stilago v. Silago.
Stilare, con-, in-st. sehrijven nae
gewoenten (141).
*Stila-rium, -torium (11, 19, 20),
-teea (20), still- (151), sti- (a/ph. stil-,
i. stilus 11035) -arium 4d. griffel. gr.-
hd. -futer, -furer (sc 151), -futter, -foder
(17), -vuoter (19), -fub (20), nd. -voder
(11, 22), -rodel (23). feder (18).
*Sti- v. Si-lerca.
*Stilio (7. vespertilio; stellio q. v.
Gf.) ags. hreatha- (94), hreath- (136) -mus.
*Stilium v. Stibium.
*Stilium (7.fusa) ags. spinil (94, 136).
Stilla Ad. trop-pfe (9, 4), -pf, -p (uss.
mog.), -z (93). Ad. nd. drop-pe, -e (12),
-pen (13). droep (11). Ad. drop, drouff
(67), drauffe (133, 151), trauffe (66, 151),
dachtroff, var. taehtropff (64).
Stillans triffende (9).
*Stillapus v. Seolpus.
Stillare /;d. trie-, drie-, trei- (65 var.),
try- (70, 76), dri- (8), di- (21), trop- (68,
110) -ffen. trefen (65 var.). nd. dru-, drip-
(23), si- (22b) -pen. seygen (77). diessen
(Hen.).
*Stil- v. Sti-larium.
Stillatio driffunge (20).
Stillie-, still-, stirie-idium d.
trauff (1, 69, 110), traufe (9, 66), drauff,
drauffe (133), troffe 7 goDe (72), troff (6),
schartroff (75. cf. tectimen), dachtropf
(33), tropf £ tach (76); trüpff (111);
tropff-e (70), -al (64), -ung (110, Das.)5
droptzen (10. cf. dropz stilla 93), drawffe
(5^), driffen (12, 13), droppe (20). nd.
dropp (23), druppe (11, 995»), drop £
goete 4 kall (132), huysedrop (116), gote
(995). gut (68). osen-e, -drup, -lop
(108). stillicidia troffeczunga (141). st.
stillantia tropffen die da raber fallent,
varr. rab fallen, herab f. (65).
*Stillopus &e. v. Scolpus.
*Stilotheca greffelvuoder (Gl. Jun.).
Stilu-s, -m (76) (7. graphium, pu-
gilla-re, -r, stigulus q.v., officium scri-
bentis, modus seribendi, manus scr. t
ealamus 76, ngenium, clausula) hd. nd.
griffel. stil do mit man schreibt ( 73).
steyler (74). stiler (scriptoris 64). pheyl
(6): phil (8). pile 7 gewonheit (17). schafft
(8, 18). sullengi (93). sewllengin; sehreib-
ampt o. synne (74).
*Stylus annularis ringyDen (125).
*St. bullaris spangen stempel (125).
*St. fartorius worstebogel (125).
*St. fusorius gyDform (125).
*Stima, g. -e (7. trusorium :5; illud.
quo butirum laboratur 16; aus stiua; cf.
eyma) segel (90). reute (9). rute (8).
kerbe stock (19. kerbe aus nd. karue
s. karne mZssv.) . karnestaf (11). rur- 7
butter-schiben (75). b.-sehab (76). putter-
faf) (v4).
*Stimula (4. dea stimulorum Br. cf.
stimulus) Ad. hechel, hehel (67). hekel-e
(93), -1 (132). hol (6). stachel 7 flaehf
schwinge (75).
Stimulare (cf. stigare, in-st.) Ad.
stechen, stupffen, stippeln (5^), stappen -
(20), riBin (8), reyczen (9, 74), an-r.
STI
-hutschen (Ki*.) pinigen sZm.; pfetzen 4
gry- gru-mmen (74); rop-, var. ro-ffen
(65); kyfeln (74). nd. steken, sticken £
preken (22b). prekel-en (11, 132), -n (52^).
pree- (20, 74), pric- (74, 109), pri-
(9) -keln. brieken (23) predeken (s?c
(29). ekelen (99, 100). heckeln (20). hechel-
len (3). vortstoissen (132). enipen (22^).
Stimulatio stupffung (75).
Stimulator stokere 7 hekelere (108).
Stimulatus ge-stippelt 7 -stochelt(20).
*Stimulla (cf. stimula) hachel (74).
Stimulosus (Br.) vol anfeehtung (110),
prekelen (132).
Sti-, si- (1) -mulus Ad. gart (1, 65,
100, 126, Sum.). g.- 7 stupff-eysen, garch
(74). st.-rut (126), -gerte 7 stupffel-rüte
(Das.) ruot (91). stupffung (75). gert
(65 var.). haehel (vnstr. cum. quo purga-
tur limum 4). heckhel (20). hekel (11).
ekel (99). he- 7 sty-chel (18). stickel 2
pfriem (6). stichil (9). stachel (17). stich
(8, 49). stiche (10). schoe Z7 bigkel (21).
hd. bri-, pri- (1, 74), nd. pre- (11, 22),
bre- (23) -ekel. Ad. prekel, prele (20)
prekele (225). menel (100, Sm. 2, 591).
iekel (12. cf. stiria. tentigo gygel &c.
Sm. 2, 25??). sporspross (93). Ad. an-
fecht-, peynig- o. raytz- (74) -unge.
*Stimum (cf. stima) segelbret (20).
*Stina v. Stiua. Stiria.
*Stin- v. Stiu-arius.
*Stingehus v. Stratus.
Stingwere leschen (20).
Stipa, 4 stupa (74) (v. seopa Br., G1.
m., CO0pà Gl. m., parua arbor; statua in
qua fures ligantur quà abscondunt bursas
76. cf. stipula) hd. md. sto-, hd. stn-,
sta- (21) -ppel. Ad. ein spende (parva
arbor 66 &e., elemosyna 4, 15), spend
(p. a. 134, el. 76), spynde (132), spenne
(110), spen, penne (13). branger (5:5).
pranger, staupp, stepffel (74).
Stipa-, seepha- 7 stipho- (74)
-dium (cf. stibes) 2. seaearium 4
genus mense quasi stipendium (Br.). loef
(20). lose (19). en lodze (11). een loeds
(107). Cf. loodse, loetse, logie logea,
casa sim. (Kil.). tyle (v. tabula), tysche,
tafel (74). schaickspel (147).
Rupe (cf. stifanum o.) lone
)
Stipare (7. radieare, fi'"mare 1 stir-
pes aufferre 16) hd. nd. vnder-seczen,
-setten, -s. 4 vmb fangen mit stecken
(110). onder-s. Z7 ombe-f. mit staken
(132). stopffen (75). ver-st. (110, Ki.),
-stoppen (132), -sehopfen (126, Ki?.).
be-schirmen (110), -schermen (122). be-
stecken 7 zieren (8 sim.). cyren 7 om-
ryughen 4 -befangen (132). stechen (17).
be-st. (Z. ornare 12), -sticken (7. fulcire
10). sticken; graffen; vesten (20). schig-
ken (23). bb oben (81).
Stiparium (7. seaccarium Gl. m.,
qretium quod datur pugili &c. 16, Voce. ex
quo, Gemmae; cf. stipad-, scipad-, sipar-
m) kempfferslon (74). schaffzabelbret
(20).
Stiparius v. Stiptieus.
*Stipas, g. -itis (arbor qd. 4 spissi-
tudo arboris ; cf. sti-bes, -pes) stam (16).
Stipat-or, -o (76)(7. satelles, assecla
i25, custos 76) stopffer (75). ritter (110,
DazekeNBACH ÜLOSSARIUM.
STI
132). fufj- (125), guardy- (135) -knecht.
wingartman (20). :
*Stipatura stickunge (pr. vinearum d
arborum 90).
*Stipendiare solden (175).
Stipend-iarius, -arius (76, 93, 147)
hd. nd. so-, tzoe- (147), hd. su-ldener.
die tzoldye geeft (147). Ad. md. pro-,
nd. bro-uender. prouener (5). prondener
(21). pfrender (76). vt rider (229).
Stipendium d. nd. solt, soldy 4
proeuen (132), tzol-t 7 -dey (147). hd.
sold, sult 7 soldeners loen (20); solt des
fechteus, der reise vnd des kriegs (75);
lone, lon, pfrunde, pfrund, prunde (8),
phrune (133, 152), pfriend (68), pron (21).
nd. pro-fende (23), -uene (22). reifgeld
(Das.). heristiura szm. (Gf.).
Stipes (7. hastile Gt., stips 75, trun-
cus arboris, baculus, columna, victus qui
datur pauperibus) hd. nd. stam (am holz
75), stock. zwigel (43). sehit (93). scheit
(75). schitt (7) stift (6). scunstecke (100.
se — 2z). selp- 7 sel-poum (Gt.). metaph.
ein düppel (Das.).
*Stipi-cium, -eius (23, 74), -seium
(11) (7. strumulus) Ad. nd. stock-, stog-
(23) -visch. witling (23).
*Stipieus v. Stipticus.
*Stipifera prantreyt (74).
*Stipio v. Scipio.
*Stipis (7. patibulum) stultecko (Gt.
6, 629).
*Stipium (7.n quo stat ventilogium
16) v. Stibium.
*Stipius (gus stirpius »« stips, cf.
stiptieus) wurtzel-echter, -iger (74).
*Stiprates sunt vestes magne et or-
nate (16).
Stips (7. stipula 75. obulus, o. dimi-
dius 16, mendicitas, elemosyna, pondus ;
cf. aS) secci & ort (93). hd. nd. (23)
scherff 7 stock. Ad. steche (Sum.), sehirff
4 stack (91) seharb (6), he- (20), ha-
(106) -lMinck. loet o. heller (76). bisanct-
stoe (86). spende (8, 9). bawm 7 ge-
wichte (9). soldt, reifgelt (ss).
Stipter-ia, -ea (Gl. m.) (7. alumen
scissum. Gl. m. cf. Stibium) beiza (121).
Stipt-, stypt- (Ki., Das.), stirpt- (11),
stip- (68, 132) -icus, -icium (3), sti- Z
stu-parius (Gl. m.) (&. adstréngens, aus
OvumUXOC) Ad. nd. worge-, wurtz- (74.
»« stipius) -lich, -liek (5*), -lig (2),
-lieht (133, 152), d. -lichtig. Ad. worch-
(21) wurg-, würg- (3) -elicht; wor ge-
ling (sc 1) wurgeli-g (134), -etig (10);
wargelet £ gerumpfen ander stirne (6).
wellieh 7 rupen (see (18). rumpeln (5,
21) rympfeen (67, 134), -ent (110), rim-
phen (66 &e.), rumpffen (68), rimpen (132),
daz r. (10), spór (16) in dem munde,
monde (17, 133), mon (Z1). rumpich (23).
r. in demme halse (22). verschoppig
(Das.). smaecke (— sapor? 132). vnzei-
tigs obf) (74). slee (147).
Stipula (i. stips 4 surus 75) Ad.
ind. cleyn baum; stoppel. stupf- (65,
v5, 110), stopf- (67), stuff- (49), stoph-
(152), stopp- (1v, 132, 133) -eln, -elen.
stuphellen (3). stup (16). Ad. stup-ffel
(64, 74, 75), -pel, -pen (65). stópfel (4).
sthoffül (8). stamme £ stumpff (75).
| Stumph halem (2). st. am halm (1). ple-,
SPI 553
ter an den h. (91). pletir (4. Gf.). sten-
gel der frucht (133 Mrg.). korn-st. (75
Mrg.) sprvge (spvge, nicht spurge Sum.
1V). pawmlein; weisch (74).
Stipulare Ad. ce-, g-loben. fregin £
bezugin (8). frogen £ bezewgen (9).
stoppeln (5^).
Stipnlari stupffen by glauben (s8,
110). vast machen Z belouen (122). vesteu ;
virsichern; stvppen (920). Ad. wortz.,
wurtz-, nd. wort-elen. fragen (14).
*Stipularius (pro quistulis) wachtel
hunt (75).
Stipulata manus gelobte hant (175).
Stipulatio verheissung als da einer
stupfft by glauben (110). bestet- 7 mit-
gelob- (9), frag-. (20) -unge. vrag- 4
verseker- 7 omuest-inge (132). mede globe
(8). gelouede (20). glaubnub (91). ge-
lubnyf, var. gelybnuf (64).
Stipulator gelober (110). mit-g. (9).
medeglober 2 schiff stopper (8). belouer
(132). verheisser (64, 68).
*Stipulus adj. starck, vast (147).
Stipus betler (68, 74, 110). bedeler
(132). spend-bieter o. -nemer (15). helb-
ling o. gewicht (74. cf. stips).
*Stiphana (cf. stiua) eyn rade an
eym pluge (17).
*Stipharium (cf. stifanum &o.) solt
7 lon (9).
*Stiphodium v. Stipadium.
*Stiracius v. Populeus.
*Stirax v. Storax. Populus.
*Stirellum v. Spirillum.
Sti-, sci- (100), sur- (76), (sau-, ti-
qq. t.) -ria, sti-gera (10), -naà 7 -la
(120) (7. gutta 120, g. gelata, sti- 4 sto-
rax, terra; st. ( tiria i. glacies n tecto
pendens i pr. n. virginis 16) iss-a (Gr.),
-ila (120), -el (93). 1hs-illa 7 -ille (Gf.),
-elle (121). izhacheln (100). eyn yf
kachel (17). eyn yStapp k. (283). kechel
(132). kekel (107). kikele (108). mL. ijs-
kekele, -droppe, tuekele (116). kickel
20. cf. stipa). hichela (Sum.). ichel von
yse (Op.). yochele (12). jokel (109). dro-
pel (107, 109, 132). eyn tropff (alph.
stilla 134). ynszagpf (sic 76). yÜ-zapf
(110), -chzapp (10). zapff o. gefrorner
scholl (64). kengel (116). rotz-k. (126).
steyr- (9), dy steyer- (3), steyher- (4),
stier- (8) -marck. switzerlant (10, 12).
Stir- v. Still-icidium.
Stiri-cus, -lis v. -tus.
Sti- v. Spi-rillum.
*Stirio v. Sturio.
*Stiriosus vol yDzapffen (110), keke-
len (132), kegelen (68). kickeletht (20).
*Stiri-tus, -eus 7 -lis (a stiria Br.) 7.
sterilis, artesus onvruchtber (147).
*Stirna v. Stiua.
*Stirosis (cf. astirus) hertsynigkeit
(74).
Stirpare stocken (b^, 17). v-ziegen
(10), -eigen (13). wu- (9), wo- (8) -rzeln.
*Stirpe v. Stripa.
Stirp-eus, -ius, -eticus (74) d.
wurtze-, wortze-, nd. wurte-lich, Ad.
-ieht. worcles (18). von der wurtzel vff
7 gruntlich (110). van der wortzel (132).
*Stirpex dhorn (6Gt.).
10
554 STO
Stirpitus (cf. stripetus) gruntlichen
mit den wurtzelen (110). tzo gronde mit
den wortzelen (132).
Stirps Ad. nd. stam (des geschlechts
75). hd. wurczel, ge-sleeht szm., -slechgt
(10), -slethte (20). stok (9, Gf.). strauch
(9). stog o. strung (8). wurtz des gewechs
(w.-g. 75?) o. des stams (75). msc. stamm
?. truncus; fem. i. progenies (14).
*Stir- v. Sti-ptieus.
*Stirus 7. excelsus (16).
*Sti- v. Si-starcia.
Sti-ua, 7 -la (155), (gew., bes. in den
Mss. mog. -nà, -ma (q. v.), -rna (6),
Seiva (98) (z. stutula 147; cf. buris,,
erpica) riostra; riest-er, -a; rist &c.
(Sm. 3, 145). riest... 4 ainsez (104). rister';
putirvaz; stila eydecynke (155). reyttn
(Sm. 3, 164). rewttel... (1). ruth (2). Ad.
startz (74), stertz. ploch-st. (132).
puge- (74), pflug-st. (110, 155), -swanz
(2, 74). ploiehstarts eynde CHO. die
geitze (128, Das. Ki*.), gaitz (64), handt-
hab (68) an einem pflug. wanne (125).
kern- (11), iern- (sic? 98) -staf.
*Stiualis v. Crepida.
Stiuaria pflughalterin (64).
Stiu-, stin- (65 var.) -arius pflug-
halter (64), -heber (65, 110).
Stix Ad. dye nd. de helle. h.-haz
(100. -saz? cf. stigulus. himelsatz Gf. 6,
304). fuegel znfernus (20. cf. ?. palus ?nf.
110 &e.).
Stlopus v. Sclopus.
Stoax (v. ruina Br.) wage (9).
*Stoffa (anders Gl. m.) v. Staffa.
*Stofus (st. tophus, anders G1. m.) eyn
dreff steyn (23).
Stoyci sunt magistri die ein himmel-
trechtig leben furten vnd abgeschiden
l. (65).
B ein wipplieh (6), langs (93),
lang wif lie schinbar (65) kleid. rucklin
(6). stol-a (bb), -e (9). stol, iunekfraw-
schafft 4 camisia mulierum (9*4). stoyl
(19). stoel (11). sthuele (20).
*Stolapendia v. Seolopendria.
Stolia Ad. sendunge. «d. zeindinge
(11).
*Stolidare irren, rasen, duasten, doren
(20). dwasen (11).
Stolide dorlieh (20).
Stoliditas Ad. dum-, tum- (9), dol-
(o5 duel- (20), doer- (11) -heit. hoffart
(2
Stolidus Ad. torig (1), doretht (20),
tump (100), tum (9), dum. dul (20, 99).
Stol-o, -on (7. tubera 147, truneus
20) boemstam (11). boems wortel of
stump; sprute van en boem (147). bo-
bistbauem (20).
*Stolopend-a, -ia, -ria v. Seolopen-
dria.
Stolus der scheep veelheit off ver-
gaderynghe (14:7).
*Stoma (7. os 110, Br., locus duelli 8,
4, 66 &c., 74, 76, 6 instructio, sed I. decl.
mensura i fallacia [vallaeia] £ cu-
piditas 16, cf. stopa; gen. tis, sed e
significat aliud 15) kampfstat (74). schran-
cken dar in zwene kempffen (75). ein
ci- (3), ezy- (4) -ndel, aus zingel »« zi-
2 si-nder stomoma (Ki.)? winschaff (g.
-e 16).
Stomaeula (7. ertum interius Br.) in-
geweid (6s).
STR
Stomachari Ad. zu-, zi- (16), erzu-
(88), sco- (100), nd. to-ruen. zorren (18).
czorn (21). Zornig werden (110 szm.). ein
vertrie) han o. vnwillen ab einem ding
(88). druneken (20). brummen, gro-,
varr. gru-, grü-llen, gr. im zorn vnd im
vnmut (75).
*Stom-achatio, -ocha (Z. 2nJflatio
-sania, 16) vnsynnicheit (23).
Stomachosus zornig (110). tzorni-
cheit (132). vol zornheit (6s).
Sto-, scho- (93) -macehus Ad. nd.
mage, maege (132). Ad. maghe (19),
maag (68), mag, magen (13, 4). kropf
an den vogeln (75). vnwirDheit (74).
Stomatieus (: stomachus Br.,stoma
Ki) siech in dem magen (110 &e.).
*Stomocha v. Stomachatio.
Stopa, 7 stupa (Fr.) 7. mensura, vini
i fallacia t cupiditas 66 &e. cf. stoma)
be-triegung, -girligkeit (74). ein stauff
o. gelt (110), stouff 7 geelt (68), stoep Z
gelte (132). stu- (74), sto- (77), stü- (Fr.)
-bichen, ein maf weins (74). stubichin
(9). weyn-maD (74), -maz (9). wyn maf
(8). stoveken, ys ein mate to bere (22b.
Cf. Fr. 2, 350).
*Stoppa (cf. stu-ba, -ppa) werg (8).
*Stora (anders Gl. m.) v. Sturio.
*Storax (7. rueta &ce.) der kelen
nederste deyl (14:7).
Sto-, 7 sti- (753), cid- (75bed) -rax,
-rith (9), -raece (Sum. VI) Ad. kutten-,
kuten- (75), wirauh- (Gf.) -baum. tropff
von dem b. (75). mies (102). turbisce
(Sum.). hartz (14, 74). flinf (20). storn
(Gft.). ungesoten suebel (Sum. vi) kupf-
ferrauch (9, 74) ein pawm in arabia (74),
herba (9). seorith 2. sulphur (124). stirax
i. gutta, arboris t ipsa, arbor sc. populus
(76); genus aromatiís (110 &e.). tropff
eins pawms (14).
*Storcida (cf. -dium Xu óc Gl.
m.) semellarius man die wijfsch ind
onmenlick is (147).
*Stor-clium, -dion v. Seordium.
Storea matzen 7 sergen (126, Das.).
*Storea czunder (b5.—« seoria sinter
sim.).
Storio v. Sturio.
*Storiographuskatatrahhascripo(Gr.).
*Storith v. Storax.
*Stornus v. Sturnus.
*Stox, g. cis (p2sc?s) sty- (19), ste-
(11) -chelinck.
*Strab-anare, -are (11), -ulare (76)
schelle sehen (20). scheelzien (11).
*Strabatum (aus stratum »« graba-
tum) v. Lectus.
*Strabeus v.
Crabro.
Strab-o, -us, 4 -eus (75), serabo (8),
stragus (136) (7. luseus, lineus Gf.) Ad.
vber-sichtig, -siechtig (21). nd. ouer sich-
tieh. schil-here (100), -her (91), -cher (9,
Gf.), -ender (75), -ehender szm. (Gf.), -hend
(68), -enbógg (126). schieler (133 Mrg.).
sili (104). scelaher szm. (Gf.). kelaber
(141). schel-eh (110), -er (8), -auge sem.
(Gf.). schel (8, 20, 93). nd. scele (at.).
*Strabo v. Crabro.
*Strabositas schelheit (20).
*Strab-ulare v. -anare.
*Strabus v. Strabo. Scarabeus. Cra-
bro.
Strabo. Searabeus.
STR
*Straeulum v. Stragulum. 7
*Stracia (sí, stratia) ritterscap (147).
*Straetes ritter (147).
*Strachos v. Stratus.
Strag-es, 4 -ies (76) Ad. tod-, dot-,
dox-slag szm., totd- (3), tot- (4) -slack.
nd. dot slach. nider-slag (1), -sehlag (75),
lage (10, 12), -lag (133 Mrg.). slacht-unge
(9), -unghe (19), -inge (11). schlachtunge
(55). slagtigen (5). slaste (100). tot (9).
dot (8). plag (46).
*Stragicendi-um, -a (74, Mss. mog.)
hd. mort-brant, -prandt (74).
Stragilis (7. mzles Br. &c.) ein ritter
(110 &c., 147), lotir (2) der r. vorste (7.
strat-ilates 4 ocles 9).
Stragula eyn strif-e (20), -ille (104),
-eehtyckleid (19). eyn trifeldikeyt ?
scheppeler (17). gestreifttuoch, var. ge-
streuff tuch (64). strippelie laken (11).
ein schon eleid (110), sehoen eleyt (132).
eyn saerts (107, 132). manicher varb c
manchir fare (8) gewant. uehe mantil
(104). gemu-, var. gemo-siert tuch (75).
Stragulare vff manger (1105), m.-ley
(1102) hand weben. onderweuen mennich-
syns off ley (132). wandeln, streyffeln.
(14).
*Stragularis strifetht (20).
Stragulatus ge-strifft (110), -stryflet
(68), -strijpt (132), -musiert, var. -mo-
siert (75). mit stryffen (110), strijpen
(132) gecleit.
Stra-, stran- (2) -gulum, -culum
(67), -gulea (69, 70, 134), -gulia (66) (7.
eielas) eyn dri- Ad. -feldich, -feltig (110&e.),
-fellieh (18), -fachtdiek (8), md. -uolt
cleit, tuch (110), duch (8). eyn ge-strickt
(110), -strijpt (132) eleit. strifot tuoch
(93). strifelieht duehe (133). kleit daz
da striffetht ist (20). dryeueldich doech
(132). dryueltigs kleit 7 pancklach (175).
drifeltikeit (67). triualtikait (16). gepildet
tueh (1, 2 szm. cf. v. cielas). eyn deck-
in (110 sZm.), -peth (111). deck ob einem
bett, deppich, mantel (88). eyn, gereyt
zu einem pferd (68). eyn peer lenge
reyde (132). ein perlin gereyde (110).
fech (7. varium 6. 2. q. stragulonm 76).
strosack (75).
*Stragulum, ypodromus, equista-
eium pert stall (141).
*Stragus v. Strabus.
*Strali-eates, -tates v. Stratilates.
*Stram-a (g.-e), & -en 4 -entum (11)
fuyD- (19), voet- (11) -sechemel.
*Strama (cf. prc.) v. Struma.
Stramen Ad. nd. stro. Ad. stro-e, -wey.
-uw (68); straw (76, 1102).
Strame-ntum, -tum (?. insellatura
76. cf. stra-ma, -tum, -torium. sub-
sellium. panellus.) Ad. nd. strosack,
sadel kussen. Ad. satel-k., -küssen (1),
-kusse (134), -pulst (16), -tasche (4), -deck
(6). strewin(equz91). streuwe (15). strouw-
sel (147). beth strohe (16). bet strouw;
balster (76).
*Stram-eus (75), -ineus stro-en (75),
-hen (147), -yn (9) strówen (Das.).
*Siram-onia, -monia, -onium spino-
sum stech- 7 rauch-ápffel (143).
*Straneus (7. pretor, anders Gl. m.)
riehter (147).
—
STR
*Strang-iria, -uirea, -winea &e. v.
-uria.
Strangula (sí. stragulum Gl. m.)
striek o. strang (110). stroppe (132).
*Strangula-men, -tio Ad. nd. wu-, wo-,
erwo- (8), derwu- (9, 4) -rgunge, -rginge.
Strangulare (Z. variare 66 &e. »«
stragulare) hd. nd. wu-, wo-, wi- (16, 88),
erwu- (9), erwo- (8) -rgen. hencken (64).
er-h. (133 Mrg.), -stecken (88), -stercken
(64).
Strangulator worger (20).
Strangulatus gewurgit (20).
*Strangulum (7. patibulum, 7 pax-
illus 74; stragulum 2, Gl. m.) Ad. nd.
galge. Ad. galg.
Strang-uria, -uiria, -uirea, -uirrea,
-iria, -wirria, of? -winea,-uinea,-umea
(152),srangwirea(93), stringu-,stringui-
68), stringi-, stangui- (74), stanguina-
i -ria, stringinia (Gl. m.) Ad. md.
D dye kalde seych, dy k. seiche (4).
az k. siechte (18). der k. py (132). k.
pisse (20). der k. p. (12). de k. (22),
eaelde (11) p. koldespise (sze 23). Ad.
der, selten die kalt seich; kalter s. (67);
gail- 7 gels. (v4), der kalte s. (133).
inekel (114). harn-, harm- (74, 111),
arem- 4 ram- (1)-strang (m. 114),-strenge
(Das, Ki.), -winde ( f.4, 74, Das., Ki.),-winden
(1l, 75), -wind (83, 91, 111), -windel (6).
getwane (131). lidsucht (74).
Strapa (i. porta tabulati G1. m.) pandt
das zwu wende pindet (74).
*Strape-des, -s (Gl. m.) stegraiff (91).
*Strapedium (cf. sq.) v. Tapetum.
Strapo- (3, 4, Gl. m.), strupo- (49),
gew. stropo-, strope- (23, 46) -dium,
stratipolita (74), strapolit-a (4, 14, 75, 76),
-us (3, 4), -anus (8, 9) (cf. strapont-a,
-imnus Gl. m.) Ad. md. stro-, stru- (4),
strouw- (76), strow- (46), strohe- (17),
strob- (2), strab- (1) -sack, Ad. -sacke,
-Ssackh (1), -sakceh (2), -sag (8).
Strata (cf. vicus, Ad. stra, strasse,
straefe (20), straes (132), stray-De (133),
-D; straus (80), stro) (1T). md. strate,
straite (147). straat (68). gemeyne strof
(9). gemeyn straD (8). menewech (81).
Strata sedes be-deckter, -raiter stull
mit duche-rn, ear. -r (65).
*Strataria seescheep; die wech dair
die scheepluyde nae varen in den meere
of nae den hymmel (14:).
*Stratarius satler (91, 111) zaum-
macher (91).
*Strategium steyn-phat (8), -vber (9).
Strates (v. pretor Br. &e.)) ein vogt
(110), vaygt (132).
Stratil-ates, 4 -atores (75), -8tes (8),
-ites (gew.?n den Mss. mog.), -à (16), -atex
(14, untersch. von -ates 66 &c.), strali-
eates, -tates (7. stra-tocles 7 -gilis q.
v. 9, dux militum / militie Br. &e. f.
rittersknechten 132; »« strata 4- latro)
Ad. ein strassen-, straf-rauber, -reuber;
Straub rauber (753, 76), strof-reuber
(4), -rober (6); strayD reuber (133). ein
Straissen- (132),straten-(23)-rouer. morder
(23). struder (5^). haubtmann (133 Mrg.).
der ritter vorste (9), furste (8), gelaiter
o. hertzog (74).
*Stratipolita v. Strapodium.
Strator (v. sellator 20, pl. composito-
reslaguneularum Pr. &c., lanueculorum)
. STR
langob. marpahis (Gf. 2, 844). sat- (9),
sud- (20) -eler. seddelere (100). bette-
(20), leger- (9), legil- (8) -mecher. stall-
knecht (133 Mrg.) meerscheepsmeker
(141).
Stra-torium, 4 -mentum (8, 9) pett-
(74), bette-gewant (8, 9, 74), -stro (8).
satil (9). s.-boge (8). stuollachan szm. (at.).
badelachen (20). ko- (Y), go- (6) -lter.
stall (68). vieh- (147), viech- (1102), vich-
(74, 1105), beesten- (132, 147) -stall. vye-
stal (147). slaffkamer (74).
*Stratos v. Stratus.
Stratu-m, -s Ad. bette, bett, bótt
(1834), strey (110b), strew (1102).
Stratum (cf. prc.) strat (93). streuwe
(15). stráuwe £ geliger (126). beedde(11).
Stratus (g. -i 4 -us 65) bet; leger;
das geliger (65). ptc. v'straut (().
*Stra-tus, -tos, -thos (110*), -ehos
(110b, 132) (gr. 4. exercitus lat.) armee
(133 Mrg, sec. i7?).
*Stratus, stingehus (85) rival (47,
85. herba ?).
*Streg-a, -ua (Gl. m.) stegereif (ar.).
*Stremmuto (sí. stemmato) edel
machen (17).
*Stren-a, -ula streene henneps of
vlasses (147).
Stren-a, 4( -na (76), stren-, varr.
stern-a 4 -ales 4 -ia (15), 4 scena (q.
v. 74) hant- Ad.-gifft, -kauffe, -kauff, nd.
-giffte (81), -gichte (11). newe-jar (9),
-Diare (74).
Strenalis handgifftpfennig (74).
Strenare hant- hd. -gifft geben, nd.
-gichte geuen.
*Strenieus (cf. sq. strena) strenen
gherieh (147).
Strenicus gaben-, gauen- (132) -gyrich
(110, 132), -begyrig (68).
*Strenn-a, -uitas v. Stren-a, -uitas,
-uus.
*Stre-, stro- (74) -nosus handtgifft-
geber o.-nemer (74). milter (7. largus (14)
Strenua (sé. strena Gl. m.) hant
griff (1).
*Strenuare hant griffen (1). edeln(8, 9).
Strenue fromelich (20).
Stre-, stren- (75, 147) -nuitas edel-
(8), gestreng- (4) -heit. torstickeit (9).
haftigkeit (75). strengicheit in doeghen
(147). handueste (126, Das.).
*Strenula handtgifftlein, newiare (74).
*Strenula v. Strena.
Stre-, stren- (l, 75, 147) -nuis (?.
qui libenter facit strenam 2. largus Br.
&e.) hd. nd. strenge. strengh mit maten
(147). hd. gestrenge (17, 4), strennig (21);
zuch-, ezeg- (17), zich- (6), sich- (4),
haf- (75), dors- (8), twyngech- (5^) -tig.
nd. tuchtich. torstick (9). weidlich (114).
hand-fest? -lieh (Das. &e.). dapffer (126).
dogent-lich (17), -sam (8). fromme £ bie-
derbe (20). rustlich 7 'schaffbar (125).
mylt (68). edel (8).
Strep-a, -e (Gf.), -ia (152, Br., Gl. m.),
-atum (/. seansile, cauda serpentis Br.
&c. Cf. Stre-bà Gl. m., -ga, striparium,
strapedes &o.) hd. nd. stege-, hd. steg-,
styge- (18), steige- (3), steger- (49), nd.
steyge- 4 strenghe- (132) Ad. -reiff, md.
-rep. Stege reuff (16, 17). stegrafft (1).
stagreff (6). steyreyp (97). ster-raf (8),
STR 555
-roff (12), -roffe (13), -off 7 -ff (18), -auff
(21).
*Strepare (i. exstirpare Gl. m.) bul-
dern (b^, 225). stymen 7 rumpelen (22).
*Strepatieus (cf. strepere, stripati-
eus) streifllich (75).
| *Strepeo is ui (untersch. von strepo
roeffen 7 geschrey machen (20).
Strepere (princ. cum pedibus) hd. nd.
bu-, bo-ldern, ruschen. 2d. bolle-n (49),
-crn (10), rauschen, snattern 7 kuckern
(125), rasen; to-, do-ben; rüDenZ w?len
(21), ruffen (20), ruweln Z vngestumen
(74), streben (20, 7. insultare 14; 75) mit
den fussen (74); strepalen 7 striplen (7.
iubilare Gf.), streiffen (v. insultare & pe-
dibus tundere15), rumpeln (14, £. obstre-
pere 15), toben mit ge-r. (75), mit fies-
sen r. 4 scherren (76), gumpen, donen £
mit den fusen scharren (9) dómin o.
mit fuin seherren (8). kraehen (88).
sechwadern; schlu- 2 schli-rppen (mit den
füDen) ; tósen (126). braschlen (126). knast-
len (88, 126). md. do-, da-uen; donnen
i kloppen 7 stymen (22b. cf. Goth. Wtb. 2,
320). strepunt aues altis. cra gent (sic
Hpt. 5).
Strep-ia v. -a, -ida.
*Strepi-da (74), -a 4. cauda, serpentis
Br., Gl. m.). slangen-swantz (74), -start
EN
*Strepidulae museae die vmbfaren-
den mücken (62).
*Strepi-dus v. -tus.
*Strepitosus dobende (20).
*Strepitudo rumplung (76). gerumpel
(15).
Strep-itus,-idus (65 var.), -or Ad. nd.
lud, bulder- unge, -inge. nd. ruschinge. Ad.
lut (11), (16), bolder-, voller- (21), dob-,
tob- Z raif- (1), dou- (20), streb- (74), rum-
pel- (1) -unge (mit den fuBen 1, 74). stripel-
7 skrek-endi (Gt.). ge-rumpel (75), -strappl
(135, Sm. 9, 688), -schwader (126), -tommil
(8), -tümmel (Ki), -thon (65), -ruchte
(20), -tóB Z prachtigkeit (Das.). sthurm-
nisse (9). vnruwe (8). vngest-um, -üm,
-im (65 varr.).
Stre-, ster- (88) -psiceros (7. caprea,
i placiteros 88, oryx) die straubgaif
(V. a. 1618). gemf (ss).
*Striarium (7. rastrum ; : striga) rast-
ral (125).
*Stribarium (of. strip-, striu-arium)
stigereb (Gl. Mar.).
*Stribulum (st. tr.?) morselin (175)-
*Stribum v. Strigum.
*Striea (anders Gl. m.) v.
-ta.
*Stricius (sí. strietus) schmal (76).
*Stricola v. Strigula.
*Strie-ta, -a (147) (é. tuniea 920, 110
&e.; Qünders wu. v. vieus. Gl. m.) recke
(20). roek (74, 147).
*Strietarium (7. truncus domus) hufó-
stock (75).
*Stricte zwungen- (1102), zwung-(110b)
Stri-cta,
-iehen. eng- (68), enghe- (132), hert-
(8, 9) -lich.
Strictinnirevox hérundinis (123,G1.m.).
Strictio engunge (8, 9).
*Strie-, óssw. strit-titudo Ad. »d.
smal-,eng- (4), strick- (22) -heit. engikeit
(3). tene clappern (28. »« stridor).
(0) 5o
556 STR
Strietura pidiuinginussida ( 141 ).
zwingung o. ein funck (68, 110). dwing-
inge 4 vonck (132). vuncke de uyt en
vuyr of uyt en heyten yseren spryn-
ghet (147).
Strictus Ad. smale 7 enge s?m., ge-
zwungen (110). s. tene clappern (23. cf.
strictitudo). strieti pedes schmalhe
fuf) (65).
Stryeh- (85), strig-, string- (87),
stig- (9) -num, stri-gnos, -gnus, -ngnus
(9, 23), -ngvus (8), -ngius (19), -gium
(93) (7. herba salutaris g. v., vua lu-
pina, solaerum 293) nahtseato (Gf.).
nacht-schate (9), -schat (76), -sechade (8,
19, 23, 74). nachsehatte (93). sehatwuvz
(15). rámisa- (87), rames- (101, 130, Gf.)
-dra. rameyse (stignum 9).
Stridant ericohen (141, Gf. 4, 461. e
st. e?).
*Stridella (z fo-, so-nus) gedon o.
wiederlaut (14).
Stridens ruschend-e (8), -er (9).
Stridere (7. frendere) Ad. zen-, czene-
(13), zane- (10), tzan- (12) -clappern Z
crisen (13). nd. cris-elen (108 &e.), -len
(99), -selen £ knorssen (132) mit den
tzeenden (132), metten tanden (108).
grutschen (88) knorsen o. claffen (110),
knurfilen (68) mit den zenen. zittern(').
zend-z. (1), -ehlaperen (2). zende knar-
ren 7 biben Z zusamen slahen (20). knarr-
schen Z zus.-beyssen (9). gnis- (5, 23), sle-
(22) -tern. knersen 7 gniskern mit den
tenen (109). gris-gramen (75), -grammen,
-eramon, -grimmon $m. (Gf.). grissgram
der zend (1) kirren (128, Das.) geiren
(128). strid-o schreien; -eo krachen,
Sausen, rauschen, dosen (88).
Stridor (7 singultus 7 hyatus 5^)
eristerimm-od Z -une; chris- £ kris-erim-
mon (Gf.) grisgram-ung der zeen (65),
-en mit den zenden (1). gris-, var. grif-
gram der zen (75). knyrschung mit den
ezenen (4). knersschung mit den tzen-
den (132). zan- (65, 68, 76, 110), zen- (65),
ezende- (9) -claffung. Ad. clapper-, klap-
par- (134), klaffer- (69) -ung der ezene
sim. czend slaffund (2). zan-klappen
(18), -klapperuug (65 var.), -elapphung
(€ sim.). zen klepprung (46). zene klap-
pern (8). gnister-unge (5), -inge (92), -n
(23) der zene, tene. gewen 2 gyschen (5^).
kirr- 7 rausch-ung (Das.). ruschen ac s?
ventus frangeret arbores (65).
Stridulus cerysel- 7 knersch- ende
(110, 132). rauschig 7 kirrecht (Das.).
*Striffa (cf. striga) v. Crinacula.
Strig-a, -ia (94) (4. vibex 76, fibex
2, 4, 74. cf. stri-ma, -o, -x) hechel (17
&c.). ags. hegtis (94, 136). birck (76).
pirck, striem (74). strymme (4). strime
(3). striemel (74).
*Strigalis (cf. strigilis) scherrer (16).
Strigi-,strigil-, strigu-lare sehropfen
(1). sehra-, scra- (23) -ffen (18), -ppen
(74), -pen (22, 23, hd. Sm. 3, 518). Ad.
scher-n, -en, -ren, oft 1 strigeln, stregeln
(151) dy pfert, die pfárd (134). schern
als dye perde (17). dye pherde sch. 7
streygeln (133). den perden kemmen of
scheren (132). pferde k. (74). rosskamen
(141). scharren (6). striegeln (1). strige-
len (110). riven (22b).
Strigi-, strigu- (110) -larius strigler
STR
(110). holez-, holt- (11) -seger (i1, 19,
68), -saeger (132).
Strigil-is, -lis (2) (cf. assarium) Ad.
eyn ribe-, rib-, reb- (18, 70, 133), reib-
-ysen, -eysen (Znstr. coquine à quo mun-
antur equi). nd. rep ysen (23), rip
ysern 4 reyue (22). reyb-stein (Kia.),
-holtz (ém balneo iii). Ad. sce- 4 se-rra
(G&f.); eyn seher-e, -re (D^, 10), -n (21);
scher (49, 77). nd. eyn pert schar (23).|
sehra- (225, 125), schro- Z scrap- (9),
schrop- (4), stre- (scre-? 12) -pe. schra-
pp (74), -pffe (Ki.). Ad. strig-il (104, Gf.),
-el. roB. phan (1), rosth, r.-, prat-,
schmeltz-pfan (74) Z striegel. roD) streel
o. Strigel (64). eyn perdes stregel (5).
strel(77). een cam (108). ros- (19, G1. Mar),
ross- (147), rofà- (74, 132), ruf)- (20), ors-
(108) -kam, -kamp (74, 132, Gl. Mar.). eyn
hulcern stege rauf (17). een hulten ste-
ghereep; een roester 7 brade 4 panne
(108). sterraf o. rost griebe (7) kocher
decke o. rif ysen; fus- 4 wisch-tuch
(9). vÓstpfanne (93). Ad. ein griebe, grieb
(14), griffe (3, 4) 7. frixa, caro adusta.
angebrant (8) spib (amd assandwum 12).
bad-lach (64, 74), -lachen ald kost (93).
holtzschuch, slichpurst, ledersack, schart
(14).
*Strigis (cf. strig-ilis —»« -es vestes
sim.?) v. Sabasindo,
*Strig-ium, -num, -nos &o. v. Strich-
num.
*Strig-, ra-mentum (cf. quintilie)
schafsel (147).
Strigoniensis graner (74).
*Strigoni-um (Ki. -a (i, 74) (czuw.)
chran (1l). gran ein stat in hungern (74).
*Strigula cleyn seheep, boit (147).
*Strigul-a, 4 -um (20) (7. easa; genus
vesiis Gl. m. cf. stri-cta, -gulum. stri-
eola 7. vas qd. 16. hierher?) hut-te (11,
20), -lin (110), -ghen (132). hutth (19).
huflin (68).
*Strigula (7. terula 4 arpiea 147; cf.
strig-ilis, -um) rive darm vp rivet (225).
ryve dair men wat op ryft (141).
*Strig-, ter-ulare, arpieare, conterere
ryven (141).
*Strigu- v. Strigi-lare, -larius.
*Strigulum (cf. stri-gula, -ngis) ein
enges cleid (110), enghe cleit (132). eyn
mouye (68).
*Stri-cgum, -bum (9) (cf. strigilis)
rib ysen (8). ryb- (9), rieb- (17) -eysen.
*Strima (7. vibex cf. striga ; ?. stapes
Gl. m.) Ad. nd. strime. Ad. strym, streym
(134); strie- (74), stri-, strey- (1), stre-
(18) -mel. griffel (18).
*Strimarium (cf. striparium) sterff
(19).
*Strim-, strimp- v. Strip-atieus.
*Strinet-rum, -um (8), structrum
(17) hou- (8, 9), heue- (17) -bloch.
*Stringa (7. striga Gl. m., liga q. v.
Cf. Dz. Wtb. 336) zimpffen ysen (a/ph.
e
Zwi-; énstr.' per quod cirurgicus wvirge.
virili medicinas resolutiuas émmzttit dc.
75. : zumpf penis ?).
Stringere Ad. nd. (23) twi-, nd. dwi-,
hd. zwi-, tri- (76, 134), dri-, dre- 7 we-
(18) -ngen. ezwi- (13), byn- (10) -nen.
enge machen (17). duwen Z drucken te
STR
gadere (108). bestricken (9). binden 7
gurten (65).
Stringi-na, -ria v. Stranguria.
*Stringis engesclaide (74). Cf. strin-
ges (Gl. m.), o. strigulum.
*String-ius, -nus, -num v. Strych-
num.
*Stringu-iria, -ria v. Stranguria.
*Stringvus v. Stryehnus.
*Strinsa strowe (74).
*Strinx (quis 65 var. — strix) schra-
ge (8), -g (9).
*Strio (cf. sq. striga Dz. Wtb. 335)
haz-hus 4 -us (Gf. 9, 1091).
*Strion-es, -um (g. pl.121) (aus histr.)
spileman (Gf.). louffono (127).
*Stripa, pl. stri-, var. stir-pe (75) (7.
farcimen dc. cf. tripa) süleze ader
flecce (3). wampenfleck (75). caldune
(10). koldun (12). wurst (74).
*Stripa-ecius v. -ticus.
Strip-arium, 7 -edium (75) (cf.
strim-, striu-, strib-arium, strepa &o.)
stege- (4), steg- (75, Gl m.), ste- (b)
-reyff, -riff (Gl. m.). ster-rauff (21), -ff Z
stri-ff 7 -mel (17). streuff (20). streyff,
straym (74). strebe (18). stegherep (22).
*Strip-, strep- (753), seltner (Mss. mog.)
strim-, strimp-atiecus, strip-acius (18),
-oeitus (1) -edus (17) (cf. stripatieus
4. pexus Gl. m.; Stri-ga, -ma) strimel-
ich (3), -ieht (4), -echt (21), -eeheyt (18),
-echtig (17), -iehtig (5b). strimileth (T).
streimolechtig. (1). strienlochtig (6).
straiph-ot (3), -et (1). streiflich (75).
streffe-cht 7 -chtig (17), -thtig (Db). stri-
(93),-stre- (92) -pechtich. streyffe- Z
Straym-leehter (74).
*Stripedium (cf. strepedes) v. Stri-
parium.
*Stripedus v. Stripaticus.
*Stripetus («ws stirpitus) zu grunde
(8), gruden (se 9).
*Stripoeitus v. Stripatieus.
*Strippa v. Stripa. 'T'ripa.
*Striprium ein straf (6. aws stripa-
rium. sítraff?).
*Stri-ta, -ea (8, 9) (7. conuolucio ca-
pillorum 3, eringum i füorum 4) ein
streyen (3), strein (4), strene (8, 9).
stren garns o. harf) (74).
*Strit- v. Stric-titudo.
*Striuarium (cf. striparium &o.)
stegereif (Gf.).
Strix (pl. striges 7. fantasmata €
aues 16. cf. aleion, cauan) nacht-vogel
(88, 110, Das.), -fraw (Das.), -raue. (108),
-rauen (132), -rap (75), -wigglen (128).
wig-la (93), -gle (7. aluco q. v. ziem.). eyle
(18). wff 4 huw m.; wutsch wutsch;
stain-mul «. ist ainer üh gelich (r7).
fleddermuef (20). wasser- 2 palch-stelez
(49). zinslin (88). een voghel; seerbeme,
vledermuys; haghetisse (108). hegecisse
1(100). galster weib (Das.).
*Strix diurna wirt m. (17)
*Stroba v. Seroba.
Strobilus v. Scolymos.
Strom-a, -o (76) benckewerff 7 decke-
laehen (20). banek werck (19, 110, i
bontwarck (11). serg £ decke (Das.
kera (131, 141. »« stropha). strime, var.
| streime, vff einem cleide (75).
STR
Stroma-tium, -eium (147, Br) eyn
costlich gurtel (68, 110), berlerch-g. (74),
coestlich gordel (132) varze contextum.
duysynek, eyn kostel gulden of sylve-
ren gordel hoieh bespanght (147).
*Stromo v. Stroma.
*Stro- v. Stre-nosus.
Stronus v. Sturnus.
*Stropand. uste (93. sf. stropha liste ?).
*Stropatum v. Serophatum.
*Stropeda (7. latos habens pedes) dat-
ler (74).
*Strope-, stropo- v. Strapo-dium.
*Stropula (cf. sg.) der nature v)ke-
.runge (11).
Stroph-a, -o (132), 7 -ula (147), sero-
pha (q. v.) (7. fraus &o.) ílaus (s?c?
Gf. 9, 774). betrug (110). der nature
vkerunge (9). strup-itha 2 -eta; pl.
chere Z skerna (Gf.) ranck (Ki.). en
is of verstant die bedwongen steyt
141).
Stroph-arius, -us betrieger (110 sm.).
dru- (20), dro- (11) -gener. urcusfol (Gt.
9, 482).
*Stro- v. Sero-phatum.
Stroph-eum, -ium, -eus (cf. srof-
fium, trophium) Ad. gurtel, gulden g.
(8, 9). nd. gortel (23), go- (22), gu- (11)
-rdel. or-al Z -iol; gipente; houpitpant;
halsphano (Gf.). brust-bendel (Das.), -tuch
(110). borstlap (116, 132). sehutz-, var.
schyeze-lin (64). breiDriem (Das.).
Strophiolum fatzoletle, n. neus oft
snuytdoeck (116).
*Stropho v. Stropha.
*Stropholaria (cf. serophularia) pin-
kraut, -saug (74).
*Stroph-ula v. -a.
*Strotus, seotus (pscis) zigena (Gf.).
*Stru-a, -e, g. -ee (20) eyn plüeck
(19). ploech (20).
Strueio v. Struthio.
*Struci-o, -on, -um, v. Struthium.
*Struceius v. Struthi-o, -um.
*Struetrum v. Strinctrum.
Struetueamelon v. Assida.
. Structura Ad. bu-, buw-unge; buwen
(18); ge-buwe (5), -pew (9), -bueze,
-stiffte, -zymmert (20); zimmer; pau
des gebues (75). nd. ghe-bue, -sichte
(st. -stichte).
*Struetus v. Struthium.
*Struen v. Strues.
Struere hd. nd. buwen. Ad. bu-hen
| (133), -en, -ung (see 1100); bawen, stiff-
ten, machon (141), dichten (46). md.
| stichten.
Stru-es, 4 -en (15), -geS (Sum.) Ad.
eyn hauff (20); h., huff holtzes, holtze,
| holtz; heffen holez (18); wel-h. (74);
| h.-huff, -hauff, -huffen Z -hauffen (75);
ein purd holtz (1, 3); eyn voder (132),
| v. holtzes (5); fuder (68, 110), f. holtze
(152), hoeph (100). hoep mit holtz (132).
| borde. flof) (6, 75). tristen holtz (75. cf.
| Fr. 2, 3885). gecimbere (Sum.).
*Strula (7. fasula, larida; anders
| 81. m.) gall. vesse (122).
. *Stru- (1, 55), tru- (1, 2, G1. m.) -Ilare
(&. pedere) veysten di fischten (5b).
| .J Struma, strama (15^) (z. gibbus in
nd. eyn huff (23), hop (22) holtes; eyn|(
STU
pectore, tumor in p. t dorso 1. collo 16)
chroph Àominum £ chropph awum (1l).
hd. nd. erop (de pullis 11). hd. kro-pf,
-ph (V, 66, 151), -ft (9), -pf am half (15);
krup (55), korp (18). korf (22). hobber
yuder brost 7 heubt kropp (19). eyn
buyl off hoeuel vp die borst (132). borst
& houer opter burst (11). brusthoffer
(20). eyn buel o. hofer (68, 1105), byl
O. hoffer (110*) vff, an (68) der brust.
bolte an de huppe (99). hagdrüssen am
halse (ki2.). chel-h (141), -eh, keleh (155),
cf. submentum; BM. 7953.
*Strumaria (/£. bardana minor &oe.)
bettlers-, buben-láuD, igels-, spitz-klet-
ten (143).
Strumea gleifblümlin (144).
Strumositas (/. gibbositas Br.) ho-
fer-keit (110), -achtigkeit (68). houelach-
ticheit (132).
Strumosus Ad. krepf- Z hocker-icht
(4); hoffer- 7 bul- (1100), byl- (110b),
kroppt- (9, 75), kropp-, houer- (20) -echt,
-etht (20), -eeh (13), -ochter, varr. -ocher,
-other (75). hoeue- 7 buy-lich (132). ho-
ferachtig (68).
*Strumulus (7. talox 9, fehlt à» Gem-
mae, Voece. ex quo) Ad. nd. stock-visch,
-fibeh (77), -iBe (10), -fiese (13), -fu
(23). hd. stocke-, stok- (155) stuck-
(19), stuch- (55) -visch.
*Struncium v. Struthium.
Strupiar (2. frenwm, cf. struppus)
a;gs. mid-u (9493), -à (Gl. Aeltr. de nauibus).
SEN (cf. struppus &oc.) ruder
15).
*Stru- v. Stra-podium.
Strup-pus, / -us (74) (nauis; of.
Seru-, stur-pus, strup-lus, -iar) band-
seil (93). bant- 7 ryemenhandt-sayl in
einem schiffe (74). ags. strop 4 arwith-
the (Gi. Aelfr.).
*Strupul- v. Serupul-.
Stru-tio, gew. -cio, -sio (759), -ssio
(75, 76), -eius (4, 75) (aw2s) hd. nd. (23)
StruD, strus (11, 22, 34, 132). hd. struz
(102, Gf.), struyD (19); strau-D, -s (2, 9,
4), -Bs (1).
Stru-thium (143, Ki.), -cium (16,
4T, 74, 93, Gl. m.), -tion, -cion (64^),
-eio (64€), -tum (74), -ecius (11), -ncium
(9), -etus (7. radieala 4 herba lanaria
142, blandonia 130. cf. ostrucium), seru-
tus (872, 146. hierher?) wullina (130).
wiln (17). kol- (9, 93), kol- (74) -same.
kolsat (47, -tum 74). kapsamen (16).
wilder kole (74). wilt... (872, 146). brunnen-
kref (64, 123). bornkreD (125). seiffen-
kraut (Ki.).
*Strutueamelon v. Assida.
*Strutum v. Serutum. :
Stu-ba, -pa, -pha (110), -fa (68, 132),
stoppa (Sum.) (cf. estuarium) Ad. nd.
stobe. Ad. stu-pà (Gf.), -be (20, 4, 74),
-ben (75), -b (6, 64, 110); stobhe (19),
stoub (s?c 68), padestube (Sum.), badstuo
(93), radstub (sie 74). nd. stoue, stoetf
132).
Stubella stub-el, var. -lin (75).
*Stub-inator, -enator 7 -enarius
(147) stubrer, bader (74). stoeve meyster
147).
; 2 ceu hd. ernstlich arbeyt- o. flis-
ende (110), eyn fli, flei-Diger; eyn fli-
schig lere (18). eyn stud-ierender (68),
-ent (289, 75, 110).
STU 551
;, Studere /d. nd. stud-ern, -ieren (15).
|hd. lernen, fli-, flei-Dig 1.; lern (5, 9).
nd. leren. flibicklich l. (6). fliDig lerren
(21), syn (65, 75, 76). Ad. fli-, vlyi- (19),
fley- (9) -BDen, -ssen; fliigen (5), flif
thun (65), gedihen (55). md. vlit - en,
-ighen (11).
*Studibilitas fliDicheit (20).
Studi-olum v. -um.
Studiose flyfelych (19). vlijtlicke
(11). vlichlieken (22).
Studiosus Ad. flbig, nd. flitig in
der lere. Ad. fli-, flei-Dig szm., leri (es);
ernstlich studierend (110 sZm.). "A vli-
(11), vlieh- 7 andech- (22*) -tich. tugent-
hafftiger &c. (65).
Studi-um, Z -olum Ad. nd. lere. Ad.
lerunge (pé. e2), flibe, flyD, flie (10),
fleiB vnd ler (64). vliesse (132). nd. vlit.
flysch £ hoe schole (5^). scole (147).
ernst (20) vbung &c. (65).
*Studorium Ad.nd. studier- (74),studer-
kamer, Ad. -hus szm., -gemach (74). eyn
studern kamern (21), kamer studer (5).
*Stuellum (7. tenta, plagella) weis-
sel (93. cf. Sm. 4, 173. Ziem. 624. 0. ?. C&-
taplasma).
Stufa v. Stuba.
*Stufarium v. Prinum.
*Stuffarius (cf. prc.) spiling boum (76).
*Stulpa v. Stupa.
*Stu- v. Scu-Iptura.
*Stultifieare rosen Z thoren (71).
Stultiloquium Ad. nd. ein dor-lich,
-echt (21) wort. dorehefftige (20), narri-
sche (75), ghecke (147) rede.
Stultiloquus ein nerrisch red -er,
var. -e (110).
Stultitia hd. nd. dor-, ries- (99),
geck- (132), hd. doyr-, tor-heit.
Stultizare torin (9). dorin (8).
Stultomalus ags. yfel-dyrig (c4.
Aelfr.).
Stultus Ad. nd. dore. hd. tor, doir
(5). nar (110). nerrisch (132). geck (110,
132). tiltap (95. wett. dildap).
*Stunsa, tina tonne mit twen oren
an en boem to dragen (141).
*Stupa v. Stopa. Stuba. Stuppa.
Stipa. Seapula.
Stupare (cf. stuppare) 7. déuidere
(76), stupa, obturare (Br.).
*Stupari (7. sincopari &e.) beswijgen
(141).
Stuparius v. Stiptiecus.
Stupefacere wonder (8), wunderleych
(9), erschrecket (68), erschrocken (110),
verueert (132) machen. erschrecken (9).
Stupefaetus (cf. stup-idus, -oratus)
vverit (20). erschrocken (65).
Stupefieri Ad. beben, bib-ben, -len
(134); er-biben (4), -bieben (55). bewegen
17) von wonder b. (5), bewegt werden
(6), fugen (18), wenen (23). Ad. von wun-
der bewegen (7 bibben sm.) md. van
w. weghene 2 beuen. beweygen (21). be-
(11), vór- (21) -wondern. erschreekt o.
verzagt werden (110). w. ver-schriekt £
-wonderen; ontsien (132).
Stupendus erschr-ecklicher (64),
-oeklich, var. -ockenlieh (65).
SS
Stupere (v. stupeseere 1, 110) Ad.
nd. wundern (20, 22, 75) mit forch-ten
558 STU
o. -t (75); vwondern. Ad. v)wundern,
-wonnern (13); von wonder leben (18.
sí. beben!); erpiden vor forchten (1);
er-sehrecken, -stutzen (88), -zittern £
-zittert werden (65); beben, bieben (17),
fule o. drege werden sZzm., entlieden
(Db). ver-, er- (20) -veren (20, 132), -feret
(13), -sehrieken (132). nd. beuen. pes
stupet der fuef) slifft (125).
Stupero (cf. stuprare) eyner der da
wird zu der stup gegeben (11).
Stuperosus v. Stuporatus.
Stupescere (7. stupefieri 17, 66 &c.
cf. stupere) byebin von fochte (5).
beben von fuchten (18), vor facht (21).
beuen van vruchten (22), von sucht (sc
23). erbidmen vor forcht (76). forchten
(65). begynnen zu ersclirecken (68), tzo
verschrieken off ontsyen (132).
*Stup-eum, 7 -ium (Gf.) co-, col-(6)
-lobium uz- (121), u- (Gf.) -spunne. u-
spunnin roc (Gf.). àwurkin lock (6).
*Stupide virverlich (20).
Stupidus Ad. nd. v)veret. hd. er- (110),
her- (17) -fert, Z -srocken (17) ; er-srogken
(8), -schrocken (110), -schreckt, -schercket
(7. stupefactus 3), -pidennt vor vorchten
(1). diek erscehrecken (68). verschrickt
(132). zaghafft (110). Ad. forcht-ig, -unge
(133). vorfucht (18). stupid- i dentes ylige
ezen (9. cf. acerbus); -a brachia de s.
andrea zittern arm (65).
Stupor Ad. nd. v'ver-, € vschrick-
(132) -nisse, -inge (132). Ad. forchte, forcht,
focht, angst 7 schreck (110), schreckung,
er-schr. herschreckunge, sregenes (21),
erstotzung &e. (88), vorfuehtenib (18),
wondirnió (8); wund-er (75), -erunge
UE der sloff (membrorum 125); wen ain
uoD entschlaft (16).
Stup-oratus, 2 -orosus (110' &e.),
-erosus (Br.) (7. stup-efaetus Br. &e.,
-ratus ki.) erschreckt (68, 110). ver-
schriekt 7 -ueirt (132).
*Stuposus v. Stuppeus.
Stuppa v. Stuba.
*Stup-pa, selten -a, 0 stulpa (16) (cf.
paga) Ad. nd. werck (am rocken 4, von
flachf) 68), wark (11), heide, heid (49,
71); hed-e (17, 125), -erick (22). Ad. wer-
ih (G£.), -ch (1, ez, a£), -gk (21) -g, -ek
(88) (vom flachs szm.); auuirchi szm. (Gf.);
ab-werch (128), -werg (Ki3.), werck (76,
114). a- (74), grob- (Das.), stop- (114) -werck.
kuder (126, Das.). schop-k. (Das.). stupp
(18. cf. placium). eyn stupe (22), ge-st.
(21). stoue (stuppa 1l. 7. q. stuba. 22.
q. v.. agen £ schiue (75). scheve (4.
seapula 109). flaze (13). &gelen (110),
egnen (88) von flachs, o. von hanff (110).
máschelhauff (128). strow (65). ryst o.
kunkel-, var. reift o. gunggel-flachs (64).
lynt (132). hanpf (76). ab- £ a-swing (74).
uspunna (Gt.).
Stuppare (2. cireundare 11, cum
stuppa, obdurare 20 st. obtur.) stu- (90),
sto- (11) -ppen.
*Stupp-ea, -ia uspannia (af. 6, 345 sq.).
*Stup-peus, -pius, -posus, se//en -eus, | 7
-osus (22, 75), -penus auuirihhin (Gt.).
werek-en (17 &e., -echt (19), -ig (75),
-elich (11). wirckein (9). heyden flabe
(13). heden fla? 7 werken (19). hiedich
(11). hederich (22). agnig, v/g. schiuere
(15).
| -bi (640);
SUA
SUB
Stuprare, -ri hd. nd. vn-, ent- (es, | *Suas welchif) landif) selbi& (5b).
110) ont- (132) -eren, -heren (22); ent-
(19, 6s), ont-reynen (11, 19), -setzen (68,
132. »« stupere?). Ad. zu nd. to der
Stupen slan sm. iunck-frauwen verfellen
(110), -frewleich eer nemen (1).
Stuprata beezompert (9).
Stuprum /d. nd. vnkuscheit sZm.
vnkeuscheit mit frawen (110), iung-fr.
(15), nunnen (1102), nonnen (1105). on-
kuyDheit mit megden 7 nonnen (132).
verfellung der junekfrowen £ beroubung
virginitatis (65). berawbunge des ma-
gettums (9). berabunge dez matums (8).
not-zog, -zogung (74). magdehuor (155).
Stupha v. Stuba.
*Stura (anders G1. m.) schussel dor inne
die priester die opffer handelten (74).
*Sturbeta v. Blitus.
Stur-io (cf. sq.), -gio (64), -nio (Sum.),
Stor-io, -aà (125), stirio (125), styrio (Gt.)
(péscis, 4. rumbus 1, Gf, silurus 4
aecipenser V. a. 1618) stor (12, 93, 4,
75). hd. stur-i (121), -e (Sum., Gf.), -iam
(1); stur (75), stohr (125), store (10, v4),
stoer (645, 110, 132), stÓer (3), sterr (13),
ster 4 stür £ stÓór (V. a. 1618), stey-r o.
stuby (64b), stüby (649). ags.
sturid (Gf.).
Stur-, star- (bb, 17) ster- (121), stor-
(94), stro- (136, Gl. Aelfr) -nus, stur-
mus, -io (awis, cf. ste-, este-rnulus.
tur-nus, -dus. graeulus.) Ad. nd. star,
steer (22b, 49). hd. star-a (141), -o (121),
-e, -he (verb. im -e 11.), -en (25, 1108,
Megenb.), -n (64, 69, 110b, 132); staher (17,
71), stair (5), staur (16), stor (15); stor-n
(L), -m (18); spra (12, Gf.), spree I»
sprehe (68), sprew (110, 132), spryne (19.
welt. sprin f. aus sprehen), dytrich (9).
nd. en spraen (11). ags. staern (G1. Aelfr.),
sterm Z drofaxg (136), dropfaag (94).
*Sturpus (cf. struppus) in den scheep
die lederen of lijnen bend dair menm die
roegryemen myt byndet (14:1).
*Stus v. Seus.
*Stutos stegereif (Sum.).
*Stutula (aus seutula?) v. Stiua.
Sua-, im Hss. oft swa-; cf. squa-.
*Suaete v. Suapte.
Suadela d. rat, ra- (110), rau- (68)
-tung.
Suadere Ad. nd. ra-, rae- (20), ró-
(21) -den. Ad. ra-, rat- (6), rau- (76), ro-
(8, 9) -ten.
*Suades v. Suates.
Suadibile gloublich ding &e. (65).
Suadibilis einer der jm laft raten
in gehorsamkait &c. (65).
*Sualdam ags. duer- (94), dur- (136)
. -here.
*Sua- v. Sag-marius.
Sua-pte, -cte (36) (Z. sua matura 65,
136) noch sin werken (17). williglich (110).
Sua- (74), swa-randare (aws war.)
swerin (8, 9). schlieren (74. »« sweren
vicerare?! cf. schlier bubo, panus Zn-
uinum h. vv., Fr. 2, 198. Sm. 3, 457;
eher als schlieren Z6. 456).
Suarium sue- (20), suwe-, soegh-,
swijn- (147), schwin- (68, 110), verken-
(132, 147) -stal, -schot (122).
Suarius suwhirt (110). verkenhijrde
(132).
*Suasi-a, -men, -um (17) (cf. sausio)
rot (9). eyn rathe (17).
Suas- (Br. &e.), suad- (g. cf.) -ibilis
raten- (110b), rat- (1102), raut- (68),
raede- (132) -lich. dem zu raten ist
(110). den tzo raden is (132). rait-, var.
rat-schlegig (75).
*Suasi-men v. -a.
Suasio Ad. rat-, rad-unge. rat, varr.
ratt, reed; pl. gloublich leitung £ hant-
l. £ redung, var. rettung &c. (65).
*Suasi-um v. -a.
Suas-or, -sor (cf. sausor) hd. nd.
ra-, re-, ró- (21) -der. Ad. ra-, rau- (16),
ro- (9) -ter; rat-, raut- (68) -geber. Ad.
nd. rat-, rad-, Ad. rait-man. vberreder
(65). eingeber der einen etwas ratet (64).
Suasum (Ki.), Swasum rus-tropffe £
-var (9). suasus (color) nl. taneet (116).
Suasus s. ratung s?m. (Gemmae).
*Suates (cf.suatim) ainer-Z siner-(16),
seiner- (1, 3) -lay. eyn siner ley (5). in
$. ley? (21). schinar laib (sc 6
*Suates (»« suadere) radung (18).
Sua-tes, -des (17) ( pisc? Diu smerl-e
(11), -yn (133), -ein (74), -inck visch (132).
eyn sehmerl-yn (66, 152), -eyn (151),
-ing (66 scm), -inek viseh (110). skmer:
ling v. (68). grundel (17, 74).
Suatim noch siner reden (17. »«
suadere?). sinerleyge(23). Cf. suotum
i. suo more (136). suopte 7. suo etc. (110).
*Svatus (7. raui-s, -dus, cf. suasum)
grell, schwartz-gál, -lecht (Hen.).
Suauiare, -ri kussen (110 &e.). ver-
sunnen (110). sonen (132).
*Suavi-ator, -tator, -o eyn cusser
die cusset (147).
*Suauictorium(aus seu amictorium!)
v. Rebrachiatorium.
*Suauiloqu-ium, -entia suf) wort(110).
*Suavi-o v. -ator.
Suauis Ad. suf)e sim., sanff (11), senft
(6), wonsam (65). soes (132). md. sote,
sachte. Lückenbüsser im 1T: O brede-
heicher.
Suauissimus suflichen suf Z aller- |
sufbest (65).
Suauitas Ad. sufe-, sussi-, ssi
susig- (9), siessig- (1102), semffti- Z semfit-
mudic- (20), grussbarlich- Z wonsam- Z |
schmaekhafftig- (65) -keit. siefheit (68).
soeDlicheit (132). |
*Suavi-tator v. -ator.
Suauiter Ad. sufje- szm., süs- (9) lich; |
suf-, sie- (1102), soef- (132) -lichen. |
Suauium (£. osculum cum saliua|
mixtum 90 sim.) hd. ku, eyn kof) der|
vnkufheyt (17), vnkeusch kus (9), vn-/
kusche lof (sc 8). sehmützlin (126). |
*Suauum daz suf) von den blumen(9).!
Sub Ad. nd. vnder. vff (68).
*Subaecellare 7. abscondere (16).
*Subactorium ligneum mangelholtz,:
vitreum schurglafà (125). I
Subaetus nunder, var. hinunder, ge-
bracht (65). |
*Subal-tare, -eare (9), -tero (17) (6|
exultare 4 cantare 76. cf. subsultare)
singen (8, 9, 17). fre- (9), frau- (8), her-
frau- (17) -wen.
SUB
*Subambulus Ad. ein vnder-lauffer
(9), -knecht. eyn knecht (110, 132), vn-
der-kn. (68) der knechten.
Subarare wenig plógen (14). vnter-
ackern 7 -áhren (Ki2.), -eren, eren, eckern,
fa-, fe-lgen (14).
*Subareare (cf. subarrare) v. Per-
taxare.
Subare (cf. eatulire) rüh- (kKki?.),
rüch- (Frs.), rich- Z wins- (126) -len. ver-
cken wynnen in der nàáturen (147). ram-
meln (Kib.).
*Subarraetam (s?c, cf. sq.) ags. be-
weddad (94^).
Sub-arrare, -errare (alph. -arr. 110b)
i. despon-dere, -sare) Ad. nd. truwen
(50): v-tr., Ad. -druwen, -trewen,
-trauten (134). ondertrouwen (132). globin
o. mol sehaezen (8). gelobin 7 mel sch.
(9). befingern (55). vervingerln (3. cf.
desponsare). etwas daran Z dor-an, -ay
(158) £ hin £ vor-an 7 -hin 7 zu geben
(15).
Subater schwartz (68). wenig schw.
(110). wat swarez (132).
Subaudire (cf. reaudire) hd. horn
o. virnemen (8,9). Ad. nd. vnder-, vber-
(6, 110), v- (17) -horen. wenich h. (14).
dat eyn h. e£ dat ander verstaen (132).
anders versteen 7 nit mercken (110). iber
hoeren (76).
Subau- v. Subfer-ratus.
Subauseultator (ludi equestris) lüf-
ner (112).
*Subauus kinds kind (1).
Subbibere Ad. wenig drineken sm.
*Subealeare (cf. suppeditare) wider-
(76), vnder- (173) -tretten.
*Subealeator vndertretter (75).
*Subeantare hd. nd. vnder singen.
*Sub- v. Suc-canus.
*Subeedere (cf. suec.) na ein ander
gan (14).
*Sub-cella, -col (cf. -tel) fubhole (74).
*Subc-, suec-, seltener subs- (88,91 &c.)
-ellium, subeellum (22) (7. stramen-
tum 4, 75, Subr-, var. surb-estus 75)
hd. md. sadel-, saldel- (sec 97), satil-
(9), satel- (3, 4), sattel- (6, 74, 75) -kus-
sen, Ad. -koDen, -kuef) i -kussi (6),
- -kussin 7 -deek (74), -tuch £ -panir, Z
. am sattel, 4 bamsten vnder dem s.
75. cf. bams Fr. l, 54). de reypel ane
dem sadel (108). vnder-satil i -schemel |(
(9). fuB-sch. (74). vot-sch. (subellum
untersch.von subceellium 23). langer stuol
(91). gestiel o. benck dar vff man sitzt
in einem spiel (88). subsellia sidella,
gesideli, serannolon d. p/. (Gt.). gestulte
(125). winsterstadel (v. a. 1428 Sm.). sub-
stellia fi- (8), ve- (9) -nsterstudel. sub-
stela fenster stude (16).
Subceerniculum beütel (91).
Subeibare Ad. nd. heym-lieh, -elichen
(66), -lichen (75), -licken (93), hemlich
(9) spisen, speisen (8, 75 varr., 134),
speizsen (4).
*Subeinare erhohen (74).
*Subceinere (wntersch. von suec.) hd.
| singen (68); klein (110), klein-, klen-(132),
kint- (18), heim- (6, 76) -lich, 2d. cleyn-
lick, clelklicken (29) singen.
Subein-ericius, -iricius, -erieus (16),
-erius (75), succinerieeus (64b), 7 cine-
SUB
[rieius (74) selten s. panis vnder der
(110), onder die (132) eschen kocht (110b),
ge-k. (11023), -koecht (132). aschen kuch-
lin &c. (65). aseher-brot (6), -kuch (4,
74), -kuche (9). esehen-kueh (8), -brot
(645). escher kuoch (645, 76). ascheri-
cht (5), -eh (23), -g (74), -n (75), ef-
serecht (21) brot. escherich borit (szc
18). pogatz (74). einericius, einerius,
sub-e. ascherin; panis subeinericius
aschenbrot (75).
*Subeinerizare
kaieken (147).
*Sub- v. Sue-cingere.
*Suboeini- v. Subeine-ricius.
*Subceino (2. abscissione) seindatte
(? at. 6, 525. cf. subseivum ; succinea ?).
Subeisiuus v. Subscivum.
*Sub- v. Suc-ecumbere.
Subeus v. Subtereus.
Subdeeanus vnder dechen (20).
Subdelegatus dem daz vnderenpfol-
hen ist(93). vnder richter (64). gebetten
r. (9). gebider r. (11). gebetin ritter (8).
Subdere vnder-don (22), -tun (23),
-teynigen (4), Ad. -dun sem., -tenig
machen, -geben (1), -werffen (65), -se-
ezen (18), Ad. nd. -legen, -leygen (20),
-ligen (5), -liegen (13). onderduen (11).
zu legen (8, 9). bie- 7 nai-gen (65).
*Subdestinare (7. pro alio mitterei6)
eyné anderen senden Z vnder-s. (8, 9). fur
ein a. S. (75).
*Subdi gehorsam sin (65).
*Subdiac-anus v. -onus.
Subdiacon-ale, -ile (7. suptile £
colobium 130) suptil (130). amicte (11.
7. q. amict tutulus, suffibulum Kil.).
*Subdiaconare dyaken wihen 7 epi-
steler w. (b^).
Subdiac-onus, -onis (1), -anus (11)
(cf. subleuita) hd. nd. epist-eler, Ad. -ler.
sub-dyaken (-onus 1; 19), -diaect (11).
diener 4 vnder-d. (65).
Subd- 7 suppos-itieius ein wechf)-
ling (125).
Subditus vnder-thon 2 -geworffen
(65), -denich Z -worfen (13), -daen (90).
*Subdolare vnder- (19), vnde- (90)
-graben. ondergrauen (11).
Subdolus gewarig (l. sé. gevarig?
cf. cautus). falsch (20 5 f. verde (22),
ge-v. (18, 22), zungeler (8, 9, 75), reder
9). eme1 der f. geferte (5), fals rid (21)
hat. fals (13). betruglich (110 szm.). loef
listich, schalketht (20). arcklistieht (3).
bósfátig (Piet. cf. Gr. Wtb. 270).
Subdücere vnder- Ad. -furen, -furren
(6), -fuern (17), -fieren (68, 1102), -forn,
-fudern, -futtern (21), -fieteren (76), -lei-
ten (68), leiden (20, 132), nd. -voren.
heimlich furen (65), nemen (110, 132).
auf) füren (3). be-ezihen £ -haben (17).
Subduetio vnderfurung (375).
*Subduetor vnder- Ad. -furer, -voerer
(132), -vorer (23).
Subduetura (/. suffutrum 1) vnder-
Ad. -furunge, -forung (18, 133), -vorung
(23), -voeringe (132), -fueter (1), -futer an
einem kleid (110), -fuder (17), -foderunge
(D), -fotterung (21), -zug (1, 6). hd. ei
futer.
Subduetus vnderzogen (175).
*Subellum v. Subcellium.
under der asehen
SUB 559
*Subemptor (cf. penestieus &o.)
vnder- hd. -keuffer, -kouffer, -kauffer,
-keyffer, -keuffeler (75), -kauper (93).
Suber (cf. traeum) hd. nd. bast. Ad.
past (1, 75), baist (6), lint, lynd (69, 134),
lat (132). inri rinde (7. liber 93). rynd
O0. baast (68). saph (141). floz-un 7 -en
(pl. £. pe- 4 pi-nnulas, parua ligna in
summuilate retis Gf. 3, 753. cf. sqq.) . nl. '
vlothout (116. cf. suberium; vlot cortex
subereus 2. q. korck kil.).
*Suberare (v. ere conducere mr. cf.
sufferrare) mit yser beslaen (132).
Suberatus beslagen (132).
Suberies bastbaum (110 szm.).
Suberi-nus, -us, -um Ad. best-in,
-yen (110 var.), -en, big (76); ba- (6), pa-
(74) -stin; lind- in, -en; etwas von bast
gemacht, fleDen (21).
*Suberium (cf.prc.) haist (2?) flaischs
(6). eyn flof (18. cf. suber). eyn vlote
(22, 93). vlate (f. 109).
Subesse /d. nd. vnder-wesen, Ad.
-sin, -worffen sin (65).
*Subeth (arab.) nl. de slapende sieckte
116).
; *Sube- v. Subi-taneus.
Subex pedaneus nl. stegelreep (116).
*Subexpolita fioleten (Hpt. 5. of.
expolita geuigilota Gf.).
*Subfacinula (cf. sq.; sarcinula »«
manticae suffarcinatae Gl. m. 6, 409).
Sub- (Ki), suf- (108, 110, Ki.) -farci-
nare, -fracinare (1109) vffschurtzen,
var. die schoD fuilen vt mulier bene
suffarcinata (110). opschorten (147).
onder-torsen Z -binden (108).
*Subfarcire (cf. prc. vnder- (19),
onder- (11) -worsten. uff- 4 in-fullen
(20). op seurten (11).
*Subfeccio v. Subuectio.
*Sub-, suf-fectus an eynus andern
stat gesa-ezt (8, 9), -ez (8), -st (17). vn-
derpfleger (75).
Sub- v. Suf-ferrare.
Sub-ferratus, -auratus beschlahen,
vlg. vbergult (75).
*Sub-, suf- (Br.) -fibulare (7. subligare
Br.) sehmiBen (20).
Sub-, suf- (Br. &c.) -fibulum (?. sub-
ligaculum Br., GI. Aelfr. cf. subdiaconale)
eynstelle(scelle?) von der spangen (23).
ags. vnderh vrsedel (Gi. Aeifr.).
*Subfossio vndergrabung (75).
*Sub- v. Suf-fragium, -frago.
Subfrigide kvleich (4).
*Subfulgere Ld. ein kleyn (110b),
wenig (17, 1103) gew. vnder-schinen,
-sehin (17), -scheinen (134).
*Sub- (suf- Br. -fumigare, -fumiare
hd. vnder- £ be-rauchen ; vnder-reuchen
(110), -reychen (17), -rochen (6); berei-
chen (91). onder roechen (132). reyken
(22). beroken (23).
*Sub- v. Suf-fundere.
*Sub-, suf- (1) -futrum, subfut-erum,
-orium (74), -urum 47 -ura (5^) (7. sub-
duetura, futrum) Ad. fu- (11), fo- (b),
nd. vo-der. hd. futer (74), vnder-f. £
-furung £ -tzog (74), -futter, -fuder (bb),
-foder (18), -zug (75); furrier (74).
*Subga- v. Subgu-rginale.
*Subgremiare schoit of slyp hoger
op to boeren (147). vnderschurezen 7
gurten (19). gurden (11).
560 SUB
Sub-, sug- (108) -grunda vndergozse
(20). de osene (108). n/. hoosdrop (116).
*Subgur- (3, 17, 75), subgar- (76),
subiur- (17, 28, 75), subu'- (6, subur-?),
subur- (74), subrin- (? 21) -ginale (7.
rota molendini 9, 16, abrota 75) hd. nd.
ein wasser-, water-rat (3), rot (6), -rad
(17, 21, 28, 76), -rade (74), -rad in der
mulen 7 mulrad im wasser (75).
Subhireus v. Subireus.
Subiacere Ad. nd. vnder-legen, -ligen.
Subiactare Ad. vnder werffen.
*Subicere v. Subjicere.
*Subiciare v. Accumbere.
Subieetari grunt han £ sich grun-
den (65).
Subieetio vnderten-igkeit (9, 75),
-ekeit (8). vnderwurfflieh- 7 gehorsam-
keit (65). vnderwerffung (75).
*Subiectiue nach dem vnder wurff
(65).
EU M vnder-seezung (3, 4),
-saez (15, 65), -saezt (9 Anh.), Ad. -li-
gunge, -egunge, -leygunge (21), lege
(62), -wurff (46, 62, 65), -worff (b^, 15,
21) nd. -leginge, -legich (23). gegen
wurff (6, 75, 76).
*Subiectiuum vndersetzung (75).
Subiectus Ad. vnder-worffen, -ge-
worffen, -thon (65, 68, 1109), -gethon
(1102), -tan (8), -dane (17), -tenig (75),
-laeht (133). onderdaen (132).
*Subiectus v. Subuectus.
*Subigare (cf. sublegare) beuelhen (9).
Subigere twingen (20). be-tw. (8, 9).
vnder-tun (9), -thun (19), -dun (8), -doen
(20), -don £ -doin (14), -sich bringen £
-sich brechen (65). onder-duen (11).
Sub-jicere, ?n den Hss. gew. -icere
vnder- Ad. -werffen, -sich w. 4 -thuon
(1103), -thon (1105), -leigen (21), nd.
-werpen. onder doen 7 o. die voes wer-
pen (132).
Subjiei vnderworffen £
sin (65).
*Subile v. Subtile.
*Sub- v. Su-illus.
Subintrare jngeen (65). vndergen(75).
*Subio (st. subigo) vnder dun (1').
Subire vndergen (15).
*Sub-ireus, -hireus (74, Br.) under-
uochs (93. cf.isella). vnteruchfen (74).
Subire Ad. nd. vnder gan sm. irge-
bin (8, 9). vnderwerffen; jn- 7 haimli-
chen hin-geen (65).
*Subitanee glijchhaestig (20).
Sub-itaneus, -etanius (bb) Ad. snel-
lich, glieh sn. (bb. cf. prc.) ; schnelli-ch,
-eklich (76). nd. snel, snellick. sme- (sc
18), ge- (20, 65), 1e- (23) -lieh, -lichen
(20). haeste-ch (20), -lieh (132). vnvir-
sehen (20).
Subito vrberin- (Ob.), vrbri- (63) -gen
(cf. exobruto, repente). zu hant 7 schier
(20). drade (b, 23). Ad. snel sem. hd. nd.
snelli-ch, -eck. schnelliglichen (110). zau-
lich (5^). vrbli-tzlich, var. -pfling, als
geelich (65). saen (99, 106). s
Subitus gee- 7 vrbliez- (65), snel-
(19) -lich. gech (65). haestich (11).
Subiugalis vnder-tanig (1), -tenig
(6), -denick (18), -denich (22), -denelich
5), -dencklichen (21), -tan (8, 9), -ton
i vndenlich (sic 23). vnder dem ioch
0. ge-zeumet, -horsam (110 s?m.). getzem-
met (132). lestig (75). lastbar (Ki.).
gehorsam
| betrubet (9, 75). drouich (132).
SUB
Sub-iugare, -uirgare (74) hd. nd. vn- |
der-denich, Ad. -tenig, -thenig, -tánig
(134), -tanig (68), -teynig (4), -tun (9)
machen, maken. vnttertenigen (1). vn-
der-doen (20), -werffen (20, 65), -legen
mit gehorsam (75), -bringen vnder sin
joch sim. £ zemen (65). ge-, be- (9),
eyn- (szc 8!) -waltigen (76), -weldigen
(b, 18), -welligen (21), -veldigen (sc 8,
9). beroeken (23. r st. i).
*Subiugarius eneke (125).
Subiugatus vnder dem joch beladen
7 ein vnderworffener (65).
*Subiuges schuler (9).
*Subiugus iochig ochse (9).
Subiu-nx, -ng (sic 74), -x, -s (8, 92,
23) vnder tan (9). v. dem joch (110).
onder dat j. (132) eyn rint in dem j.
(D), in ey (sic) goch (11). nd. eyn rind,
rinek (sze 28) in dem iocke (22), iock
(23). rinde, iochtzucht, ziechperling (74).
yotik knecht (8. nach subambulus,
entspricht subiugus 9).
*Subi- v. Subg-urginale.
*Subiu-s, -x v. -nx.
Sublabi »d. vnder vallen.
*Sublaeus (pscis, cf. silago) bley (9).
*Subleetor hd.nd.vnder leser (55,23).
*Subleg-a, 7 -atus (175) (v. seruus
müssus 3) eyn sende- (3, 8,9), send- (15,
16) -knecht. eyn vnder bode (11). hof3-
futer (68. aus nd. -feter cf. subligar).
Sublegare (cf. subigare) Ad. eym
andern gewalt geben, eyn a. an sin
stad seczen o. senden (17); beuellen (8).
Subleg-atus v. -a.
Sublesti-a, -s (75) betrubsal (9). tru-
(15), trau- (74) -rigkeit. syeck-, swaeck-
heit (147).
Subles-tus, -us (75) (vé. submestus
16, irístis, infirmus, molestus; untersch.
von subletus 7.parum letus 110 &e.) tru-
(68, 75, 110), trau- (74), tau- (9) -rig.
KO PNE auf-hebung £ -haltung
(15).
Subleuare /d. nd. er-, vor- (22), Ad.
her-, uff-, vnder- (75) -heben. verheuen
(132). Ad. er-luften, -hohen, hohen (9),
-Jutern, var. -liehtern,Z hantraich thun
(65); aufhalten (75). opboren (11).
Subleuatio vff- (20), vffer- (65) -he-
bunge.
Subleuatus (i. sustentatus) aufge-
halten (75).
Sub-leuita, -dyaconus lechzger (93).
Sublieius eyn treck brugghe (132).
Sublidit drustit (141, Gf. 5, 266).
*Subliga (ecaligula) buic .. . (98). |
Subligaeulum (7. tenaculum 3, 4, 76.
cf. sub-ligar, -fibulum. succinetorium.)
ein klammer (3, 4). vnter-pundt, -pandt
(74).
*Subligamen eynnestel o.ryem (110,
132).
Subliga-r, -re (11, 19), 7 -eulum (110,
111 &e) Ad. eyn vnder-gurte (equi 8,|
9), -gurt (3, 75), -gegurte (4), -gegort
10); gegurte (9). »d. gurdel; hosueter |
(11). nl. opperbroeck (116). hosen nestel
(19). bruoch (110 sZm.). brofómen (126).
nyder-gewand (126), -wat (88, 111), -kleid
(88, Das.).
SUB
Subligare Ad. vnder binden, vnter-
pinden (74).
*Subligaris
-pandt (74).
*Subli-gnium, -gumen v. -nguium.
Sublimare, -ri (1) Ad. nd. er-, ver-
(68, 132), hd. her- hd. -hohen, -hoehen (68,
16), -hóhen (63 var., 134), -hoen, -hochin
(b), -hoeghen (132), -hogen (18,23). vnder
solen (23).
vnter-pinder , -pundt,
Sublimatio erhoehung (110). vers
heuinge (132).
Sublimatus erhoeht (65).
Sublim-e, -iter hd. nd. hoch (23);
h.lieh, -lichen, -lick. hóch- (134), hoge-
(18), hoege- (132), hól- (21) -lieh. hoe:
liche (133).
*Subliminare beystell o. vberture (74)-
Sublimior hochwirdiger, grosser,
volkumlicher (65).
Sublim-is, -us À4d.hoch. nd. ho (22),
hoeghe (132).
*Sublimitare (cf. superl., sublimi-
nare) drisgufli (Gf.).
Sublimitas Ad. nd. hoch-eit, -unge
(9). hockeit (18). die hoch 7 hocher ge-
walt? oberst, var. ober- £ hoch-stat (65).
hóch £ obenkeit (63).
Subli-nguium, -ngwium (8), -nqui-
um (74). nwium (17), -nguum (104),
-gnium (Sum.), -gumen (9), -ngua (942)
(à. volum — st. folium — sub lingva, vt
aues decipiat dc. 1€ sim.) blat (91. cf.
BM. h. v.). vogelplat 7 plat der vogler
(15). struchel (v. guttur Gt.). raeh-o (Gf.),
-e (74, 104, Sum.) mit worten 2 -sal (ste
741). rotz (7. humor dc. 64). vnder-zunge
(8, 9), -seezunge (11). ags. uf (942).
*Sublustrare wenig luchten Z vnder-l.
(110).
Sublustr-is, -us (136) (7. parum u-
cens eí quasi obscurus Br. Sim.) dunckel
(110). lützel doncker (132). heiterlieht
(Ki*.) ags. scur (136. a. d. Lt.? cf. seu-
riora 7. sordida ib., equus seurus Gl. m.;
ital. Scuro.).
*Sub- v. Su-mella.
Submelos, g. dis (cf. submeies Gl.
m.) seyekebed (147).
*Submentile (equi) chinne- (Sum.),
chini- (104) -raif. kinnereif (155).
Sub-, 4 sum- (Gl. m.), sv- (13) -men-
tum vnder kynne (8, 9, 121, s/m. Gf.).
koder (19, 13. cf. Sm. 5. v.). kusg (13.
»« dens molaris?). kalke (10. cf. struma
keleh; zufdllig am altn. kiàlki mazilla
erinnern).
Submerg-ere, -are (15, 16) Ad. vnder-
thauffen (75), -duncken (8), -seneken. nd.
onder sinken (11). er-, ver- (68, 132)
-treneken (68, 75, 110), -dreneken (20,
132). dertrineken (9).
Submergi vndergeen 7 ertrineken
(65).
Submersio ertrenckung (75).
Submersus ertruncken (65, 75). ver-
druneken (132), -suneken (110).
Submestus v. Sublestus. )
*Submíetum (: memini) vnder den-
ckinge (23).
*Subminister eim vnderknecht (110).
Subministrare Ad. dyenen, vnder-d.,
nd. -deynen (92). tie- (6), di- (17), de-
|
SUB
(23) -nen. rad geben (17). heymlieh ro-
ten (9 szm.).
Subministratio vnderdienst (68, 110).
Submiseere vnder-mengen 7 -mischen
(15).
Submissio vnder-thonung (110),
-thyung 7 vbergebung (68). onderdoen-
i ouergeu-inge (132).
*Submit-igare, -tigare (7. parum m.
76) wenig semften (9), senftigen (8).
Submittere vnder-thon 4 -geben
(110 sZm.), -tun (8, 9), -tretten (9), -sich
bringen (65), -laGen (17). nidder-l. (8),
-legen Z -lossen (9). verzagt machen (65).
*Submit- v. Submi-tigare.
Submouere heimlich hinwegthon (es,
110). heymelieh wechdoen (132). hinder-
sieh schlagen (65).
*Subnauigare (v. frequ- 4 lat-enter n.
76) stetis schiffin (8, 9). heimlichen sch.
o. h. vff dem wasser faren (75). .
Subnectere vnder-knipffen (110),
-Sich knupffen (110b). onderknopen (132).
Subneruare /Ad. lemen; a-, o-dern
v?'hawen sZm. die adren (11023), rossen
die a. (75), sennen (110^) abschnyden.
die zenen afísnijden (132). ih hahsen
(prs. Sum.).
Subniger bruen (20). ein wintzig
sehwartz (65).
Subniti (7. subtus n., apodiare 76)
hd. pingen szm. pynen (68, 132). ainfel-
tigen (76. cf. sq.).
*Subnixe eynfeldicklichen (17). efel-
lich (8).
Subnixus eynfeldig (8, 9). demutig
(8). genaigter; vnder-buwet, var. -buwen,
t -zogen (65). aufgehalten mit rue 7 geruet
mit vífhaltung (15).
*Suboecular (-re Gl. m.) eyn ogh kolck
(23. morbus? cf. coliea. kalke v. sub-
mentum ?).
Subolere Ad. nd. wassen£, vnd (23),
vnder- (22) -stincken. hd. wachsen, wa-
Den, waschin (5), weschen (sc 1). riechen
(110). ruychen (132). smecken (18).
*Subordinare ordenlich seezen einf)
vnder dz ander (65).
Subornare (7. accusationem instituere
76) eyn horcher Z eyn ezeger (9), sey-
ger (8) seczen. heimlichen zu wegen
bringen (75).
Subornatio heimlich zuwegenbrin-
gung, varr. -ung, -gen (15).
Subornatum vnuderzogen mit zier-
liehkait (65).
Subp- v, Supp-.
*Subpar- v. Supar-a, -um.
*Subpecia v. Suppetitio.
*Subpe- v. Suppo-diare.
*Subpe-ditio, -ticia &c. v. Suppetitio.
Subped-aneum, -itamentum &oc. v.
Suppedaneum. .
*Sub- v. Sup-plenus.
Subprior vnderpriel (5^).
*Subpriorissa vnderpriorin (5^).
*Subraetiua v. Scalaria.
Subregulus koniglin (8). vnder-kung-
leyn (9), -konnie (23).
*Subremen (r sí. t) weuel (20).
*Subrepare, surrepere (65, Br.) 4.
sub- (76), post- (Br.) -intrare vndcrgon
(76). haimlich zu-krichen 2 -fallen (65).
DigrEesEACcH GrossARIUM.
SUB
*Subreptare be- 4 vnder-griffen (un
ter das folg. subremen gesetzt 20).
Subreptus benomen 2 abezogen (20).
*Subr-, 4 surb- (755) -estus (cf. sub-
eellium) sadel kussen (23).
Subridere Ld. wenig, eyn w., klein
(14), kleynlieh (21) lachen. eyn cleyn
(b, 23), eleyne (22) be-l, laken (23).
lecheln (8, 9). bespotten, smotzen (74).
schmollen (88). smonezeln (8). smuceln
(25).
(9).
*Subrigare Ad. netzen (19, 100), vnder-,
wieder- (V) -n.; eyn wenig n. (11), be-
giDen (8 szm.). nafmachen (21). vnder-
n. (110 &e.), -nuezen (18). md. netten,
vndir-n. (23).
Subrigere hart (17), hert (8), wenig
h. (9) werden. struben (100).
*Subrin- (?) v. Subgur-ginale.
Subripere (wntersch. von surripere
q. v.) hd. nd. vuder-, be- (11, 20), v-
(1) -nemen, -neymen (2), -ziehen (16).
Subrogare vuder- hd. -seczen, -sie-
ezen (21), nd. -zetten, -duen (11). eyn
andern seezen (8, 9). vnder-s. einen an-
dern an sein statt vnder ine (75).
Subrogatio vnder seezunge (20).
Subrogatus (7. sortitus 16) vnder-
saezt (90).
*Subru-beus, -bius, -fus, -ffus Ad.
nd. duneke-l, -r (22) rot, hd. roit, rout
(68). tunekel-rot (4, 151), -rott (1). dunk-
chel rat (2). doneker roet (132). gálrot
(Fris.). brunle-t, var. -eht (65).
*Subruere Ad. vnder-fallen, -prechen
2 vmb-f. (75). v'derben (8, 9). niderwerf-
fen (110). nederwerpen (132).
Sub- v. Sur-rumus.
*Subsa- v. Subso-lanus.
Subsa-mnare, -nnare, -nare /d.
spot-en (13), -ten (12). hd. nd. be-, Ad.
v-spotten. v-sputten (17), -sehimpfen
(9), lachen 7 die nasen vber ein ru-, varr.
iry-mpffen (65). snerken ; dennase ob scort-
sen; grisen alse een hont; be-gr. (108).
*Subsannatieus hove- 4 spot-lich (77).
Subsannatio /d. nd. spo-, bespo-,
hd. v'spo-, v'spu- (17) -ttunge, -ttinge.
gespot (15). verniehtigung mit nasen
rumpfung 7 finger zeigung ? zungen
vff ein vD recken (65).
*Subsannatiuus spee (7?) hon (22^).
*Subsannator /d. spotter. Ad. md.
be-, Ad. v-sp., hd. -sputter. schimpper
(20).
*Subsciuum ags. faecni; non s. un-f.
(94, 136). Cf. subcisiuus 2. malus Znter-
pres (Gl. m.); ?. q. subsec-, suecis-iuus
(Ki.); t
non urbanum (136). substi-tium 7. a65-
scissio (16) -eium abschnid (75). Cf.
subeino; 142 vv. Subcici-va, -bus.
subsieivum überschar (Agr.); 7.
Subseript-um, -io vndergeschrifft
Subsceus müleisen, meissel (Agr.).
Subseciua (cf. subsciuum, succinea)
abschnipffelten (112).
*Subsed-ere (7. supers. Gl. m.), -ium
v. Subsid-ere, -ium.
Subsellium v. Subcellium.
*Subsequalter getal van tween (147).
Subsequi Ad. nach-folgen, -fulgen.
Subsequium dienst (68, 110, 132).
SUB 561
Subsericum nit gar seydin (91). bur-
schet (Ki.), -sat (Fr.).
Subsieiuus v. Subsciuus.
Sub-sidere, -sedere be- Ad. -sitzen,
-setzen, nd. -sitten.
Subsid-ere, -eo, -o (76) (7. énterius
sido 76. cf. subsidus) Ad. klein, klain
(16), eyn kleyn (5, 21) schinen, schin
(5, 17, 21).
Subsidere (cf. sq.) helffen 7 vnder-
seezen (20). zu hulf komen (17). behul£-
felieh sin (18).
Subsid-iari, -uari (23) Ad. zu-hulff,
-hilff, ;d. to hulpe komen. entsetzen
(110, 132).
*Subsidiosus hulfflieh (20).
Sub-sidium, é//ssw. -sedium 4d.
hulffe, huffe (sc 152), hulf, hilff, rettung
(65), sture (8, 20), fulleist (20, at.). Ad.
nd. vo-, nd. ve-rdernisse. Ad. furdernu(
sim. vordenib (132).
*Subsid-uari v. -iari.
*Subsidus, g. -eris ein clein stern
(110 &e.).
*Subsinea (cf. suecinea) aschafa
(Sum. cf. Gf. 6, 453).
Subsistentia wes-en (11, 20), -unghe
(19). van der seycken dat gloem of
grontsop (7. erinodis, pitasis, sedimen,
ypostasis 1417).
Subsistere Ld. nd. stil Ad. stille,
steyl (13) stan sim. Ad. stil- 4 be-stin
(17); besten; enthal-ten, -den. onthael-
den (11). staen £ vnder-st., -wesen (20).
bliben jm rechten wesen (65).
Subso-, subsa- (75 var.) -lanus Ad.
"d. oster-, ostroni- (Gf.), Oostrono-
(0b.), oste- (13, 17), osten- (b^, 1), sud
0.- (19), oyster- (18), oysten- (5), obent-
(9), morgen- (8, 9), nd. ostern-, zuut
westen- (11) -wint, -wen (13), -wijnt (11).
hd. sudosten. suytoest (132).
*Subsolea sole (9). vnder-s. (8).
*Subs- 4 susten-taeculum vnderhal-
dyng (141).
Substamen (7. licium 1, subtegmen
75) hd. wefel (1, 12, 4); webel-, webe-,
web-, wep- (1105), spul- (75), zettel- (46),
nd. weuel-, weff- (132) -garn, -garwe
(sic 22). wepp To worff (13); weuel;
warffe, v/g. zeddel do man in schubt £
intrag des garn; eintrag (75).
Substantia Ad. wes-en (18, 65), -unge
(20); (ein) selp-, selb-, selbs- (v, 19, 49,
65), sin S.- (15), salb- (6), selber- (12),
selbstende (9 Anh.), gruntlich (65), eygen-
(10), selff- (132) -wesen, -weysen (13).
selbsinde (155). nd. selues weseng ( ? 23),
sulf wesent (22). wesenlich ding (46). w.-
kait; grunt; gr.-feste; fulmunt &c. (65).
ein vnderwese lichkeit (15). gut (8, 9,
65). eyn substancia (5^).
*Substanti-abiliter,-aliter, -onaliter
Ad. wesentlich (6, 1102), selb-w. (46, 68),
-wesenliehen (1109) -weselich. selbs-w.
(V). seluen-w. (132). selbenwesentlichen
(1105). nd. selff wesic (23), solf weselken
(22). gruntlich (65).
*Substantiare vber-, ober- (12) -na-
turlich, -natirieh (13) wandeln.
*Substantiosus fruchtrieh (8). korn-
reich (9).
Substare Ad. nd. vnder stan sm.
düren 7 wern (100). boduren (23).
11
562 SUB
*Substel-a, -lia v. Subcellium.
Substernere d. nd. vnder-legen,
-eygen (23), -ligen (4), -legne (s2c) £
-streyen (1102), -streuwen (110b), -breyten
(8, 9), -werffen (75), -sich w. (65). onder
liggen (11).
*Substi-cium, -tium v. Subscivum.
Substituere Ad.vnder-,in-(65)-seczen.
Substitutus vnder-gesetzt (1105),
-gesetz (11023), -gesatzt (132), -saezt (10),
-saez 7 -dan (12).
Substratus vnder-gestreywet, varr.
-gestreuwet, -gestreut, -streut (110),
Tt (68). ondergelacht (132).
Substrietum usgecohrt (100).
*Subsuere vnder-flicken, var. -flucken
(65).
Subtal v. Subtel.
Subtalar v. Sotular.
*Subtal-aris, -is (76), 7 -es pl. (110
&e.) 4. vestis proten-sa 66 &c., ia 76 ad
talos; cf. sotular) eiu cleid bif) vff die
ferDen (110^), das einem vff die fieD gat
(1105). eyn eleyt byf vp die enckelen
(132).
*Subt-alis v. -alaris, -el.
*Subtalixis 7. calceus quia subtalo
lantum. est (x6).
*Subtanus v. Succanus.
Subtegere vnderdecken (110 &c.).
Subte-gmen, -gimen, -emen (3),
-men, subtimen (943) (7. trama 93. cf.
substamen) Ad. webel (19), w.-, wóbel-
(21), wefel- (17 Mrg.) web-, spul- (75),
"d. weffel-, wef- (192) -garn. hd. we-fel
(8, 9, 93, Ki*., G£.), -ffel (1), -uel (20, ar.),
-uil (121, Gf.); wey- (3), wa- (6), wáà- (Das.)
-fel. der in- (64b, 65), ein- (649) -trag.
deck (Y). vnder doch (18). ags. awebb
(942).
Subt-el, bissw. -al, -alis, -ellus (64) |
(j. ima pars pedis; solea, sulea 5b; cf.
subtela) hd. sole, -en (calcei 4 pedis 3),
-e (21). subtel fub-hole (7, 74), -staff
(14). fuof-hylin, var. -hulim (-lus 64).
enckel (3, 9). vnderankel (93). dz vnderste
von dem fuofb (110 szm.). thole van dem
voete (108). fuf-stapf, -hol, -hole; leger-
ing, var. -ung, o. vnterschubel (74). subil
T UREPTIRE (130, Gf.), var. scubel 7 ligirine
(Gf.).
Subtel-a, -la (75. v. retheum) (?.
deceptio 0 fraus, — »« subtilis — et
corrigia sub cauda equi Br $. q. sutela
Gl. Is. cf. postela, sedile, solide, subtel)
betriegung (74). trügnisse (9). trog (sc
68. droch (132). spul (75). spüle sprof
(X). spul-sprosse (93), -sproD (74), -brofb
7 sel (6), -seyl (645); spuol sel (649);
gerayt, var. gereyde vnden an dem satel
(64). ryem (68, 132) onder dat peert (132).
ein affter-seyle, varr. -seyl, -gurtel (110).
sole (29).
*Subtellus (pscis) barbo (121, Gt.).
*Subtellus v. Subtel.
Subtemen v. Subtegmen.
Subtener vnter kleinen o. deniungen
jaren (74).
Subter Ad. nd. vuder.
Subtercus, subeus tuschen velle
ind vleyseh (147).
Subterfugere entfliehen (110). ont-
vlyen (132). ein s (sc?) wag steilen (6).
Subter-fugium, -gium (81) Ad. zu-
SUB
verlaf, -v'layD, -virlaef) (20). nd. touer-
laet (11, 81). vloet (100).
(19), -huus (11).
*Subteruad-are, -iare (81) widder
penden (20). vnderpanden (81).
*Subteruadium vnderpan-t (20), -d
81 ).
Subticere stille swygin (8 szm.).
*Subtieula v. Subuneula.
Subtilaris v. Caliga.
Subt-, supt- (130. v. subdiaconale),
sub- (23. so überall alph.) -ile, 4 -ilis
(2. tunicella. subdiaconi Gl. m.) kostlich
(21), kuslich sub. 7 kunstie subt. (23),
kunstlieh (18), konstich (b) werk. subtil
(Gf. 6, 73). suptil (130). amit (19. cf. sub-
diaconale). lerznerscleit (93). epistler
rock (75).
Subtile behende (15).
Subtiliare hd. behende machen.
Subtilis (cf. gracilis) hd. nd. be-
hende, -hennd (1 szm.), -heynde (11),
-henne (10), -hen (21), -hinne (13). zimpf-
fer 4 geschwind (126). cluog (76). subtil
(65, 75). clain 7 gaistlich ; comp. adv. clar-
i subtidicher &c. (65). abele (855). zart
adelich (64).
Subtilitas Àd.nd. behen-dekeit szm.,
-nikeit (1), -keit (21). subtilichkeit (65,
75) zu versten hohe ding (65). spiezig
fint, fund ; spitzfund-, spiczfind- 7 durch-
sieht-igkait; die dune, dunn, dünne (65
varr.) cluoghait (76).
Subtiliter behentlieh (20).
*Subtimen v. Subtegmen.
*Subtinnire tintelen (108).
Subtolar v. Sotular.
*Subtractiuus abezogelieh (20).
*Subtraetorium (7. pamwmus pedibus
perstrictus?) eyn ruck doch (11).
Subtrahere vnder- Ad. -ziehen, -zihen,
-zehin, -zyegen (18), -ziechen (6, 66 ^
nd. -tieghen (23), -teyn (22). ^d. in- (20),
en- 4 hindan- 7 ab- Z7 hindersich- 7 dar-
von- (65) -ziehen; nemen (65); enweg
(20), heimlich n. minderen (110, 132). Ad.
stelen.
Sub- v. Su-trinum.
Subtristis Ad. betru-big, -bet, -plich
(5); bedrobet (21), drurig (8), traurig
(9), wenig tr. (110), herschrecket (11).
nd. bedrou-et, ich; wat droeuich (132).
*Subtular v. Sotular.
*Subtular eyn senbe 6alste (19). en
zeue (szc 11).
Subtularis adj. onder enckels (147).
Subtula-ris, -s v. Sotular.
*Subtuniea v. Palla.
Subtus Ad. vnder. onder (11, 132).
*Subtussilla v. Vria.
*Subuciula v. Subuneula.
*Subuetus v. Subuneus.
Subueula v. Subuncula.
Subudum v. Sudum.
Sub-ueetio, gew. -uexio, -feccio fu-
runge (8, 9). vnder- Ad. -f., -forunge,
-fuerunge (17), nd. -voringhe.
Sub-ueetus, -ieetus (a/ph. subu- 22,
923) uber gefuret (8, 9). ober gefuert
(17). uff geuort (19). vmme fort (21). hop
steyn (23).
Subue-here, -yere (3) Ad. vmb-forn,
SUB
-fafen (18); dorthin bringen £ furen
1(65); vber-f. (8), vnder-f., -forn, -fuern
*Subterran-eus, -ius (11) s. ert-hues |
(17), -füren (3), -faren (1). vnder o. neben
|sieh fieren (1102). furen Z tragen (9).
ufweren (100).
*Subuendere vnder-kauff driben (5b),
-kauffen (3).
Subuenire Ad. helffen; hilff thun
(65); zu hulffe, holffe, hilff, nd. to hulpe
komen. nd. helppen.
Subuentio Ad. hu-, ho-, hi-Iffe; helf-
funge (20), zu hulf komunge (1*1). nd.
hulp.
*Subuer-cio v. -sio.
*Subue- (?) v. Subgu-rginale.
Subuer-sio, -cio (46) hd. vmb-, vnder-
(V), ver- (65) -kerunge. vmberung (46. :
eren arare). V'bierunge (20). v?- (11), zu-
(8, 9) -storunge. gancz vndersich stur-
ezung (65). nd. vmme keringhe.
Subuersor verkerer (65).
Subuertere v^ (9, 22b, 46, 176), Ad.
vmb-, vm-, nd. vmme-keren. vurkv?men
(20). stulpen £ storten (22b).
*Subuexio v. Subuectio.
*Subuirgare v. Subiugare.
Subula, 4 suella (147) (7. perfora-
torium 7 armilla 147, pinca 74, 147) Ad.
alansa £ ala sim. (Gf.), ale (1105), al, all
(645, 11023), aal Zalse (Das.). a- (126), e- (132),
ee- (11) -Isen. els-sen (147), -ene (105), -ne
(99). ol (7). ole (4). sehuster ale (75).
ael (152). nael (132. auch bar. nal). Ad.
siu- 7 sui- 7 su-la (Gf.), sule, suel (17),
suele (12), sul (93), sül (46), syel (13),
seuwl (645), scuel (152), seul, syl (649, .
68), sele (18), subel (77). suwel (20, 23,
132, 147). swele (22). sül (109). pfrieme
(Ki.) pfrin (46). prieme (18). priem (7,
141). prym (109). prin (12). prene (225).
pren (22, 28). pinne (5). pintz (74).
Subulare (Br. mit der alen (110^),
al (1102), syl (68), suel (132) neyen,
varr. neen, newen (110).
*Subulea (7. albue-um 7 -inum 75;
»« babulea? cf. oxygala) buttermilch
(15, 16).
*Subul-eus, -us (23) (cf. flabanus)
hd. nd. swin-, hd. sehwyn-, suwe- (1,
133), su- (6, 18), saw- (1, 9, 66), sau- S
sew- (9), seu- Ad. -hirte, -hirt (9, 66, 133);
-hert (18), -herter (1) 2d. -herde. ver-
kenshijrde (132). svinar (Sum.). swen (22b).
ags. suam (136).
*Subulis (cf. soroliga &e.) scharlinge
(Gf. 6, 545).
*Subulum hauffen swin o. saw (75).
i. multitudo porcorum 1 ouium (16).
*Subulus v. Subuleus.
Subun-, subu- (Br., $n., Gf.), Subti-
(121, Sum.) -eula, subuciula (Sm. 1, 325)
(4. sartimen 4? pecies 75, camisia 7
ephot 7 superhumerale &c. Br.) hd.
scur- (121, $m.), schur-(Sum.)-litz ; schurtz-
schortz- (17) -duch. schortel- (23), schoe-
(18) -doch. phait (Gl. a. 1418 um kor-
hemde (8, 9). Ad. nd. eyn lap, lappen
(93). hd. eyn lapp an eym kleyde o.
schuhe szm. (schue, sehueh, schug 133).
fleck (1, 75). flack (5). bletz (75). schüch-
bl. (46). ly- (49), le- (10) -mmel. eyn
vnder-, widder- (21) -rock (110, 132),
-eleyt (5, 21, 23), -eleid (75). lihhemidi (at.).
Subuneulare lap-pen (17 &e.), -en
4 toboten (225). bufen (17). sehuch o.
SUC
ander ding lappen o. bletzen (110).;
sehuch (68 sZm.) o. kleider (68) l. schoen
l. hemden ver-l. (132). fliecken (74).
*Subuneulator alt lepper (20).
*Subu-neus (7. valde curwus 66 &e.),
7 -etus (7) eyner der do gar krump ist
1).
Surburbana purckstadel (Gi. a. 1418
Sm.). untarpurigi(Gf.). purghute, gepewe
vnter den vesten (74).
Surburbanus burg- (20), borch- (11)
-man. vnderburgere (Sum.). forsteter (75).
hoflich (46).
Suburbia furstede (1). furiburgi (at.).
Suburbium /Zd. nd. vor-stat, Ad.
-stad, -burg (66), nd. -borch, -borcehte
(11), -boreht (132), -geburgeeze (19). Ad.
eyn fore borg, for- (Sum.), fur- (20),
vnder- (8, 9) -burge. furstait (Y). een
ghehuchte (108).
*Sub-vreio, -urtio (46) (aus subuen-
tio) hulp (23). hüf (sc 46)
*Sub- v. Subg-urginale.
*Subu-rsa, -sa (8), -rsum (22) wyder-
(9), wydder-(8) -bein. eyn wedeken (23).
*Suburtio v. Subvreio.
*Subus (pzscis) arDling (75).
Subustus vnderm fuer geroest, feür
gerüst; vnder fuwer, feüwer gerost (75
varr.).
*Su- v. Sue-carium.
*Su- v. Sac-catum.
*Sucealeare (7. coneuleare) vnder
die fuef) tretten (175).
*Sue-, sub- (71, 75) -eanus, -tanus
(74), £ -einus (q. v. 68, 107) (v. gemma,
electrum t lacrima arboris 6, 66 &e.)
kunt-reve (3), -erfein (15), -erfei o. ge-
smeltz von gold (74). schurlitz (6. 2«
suecina, subuneula szm. ?).
Sucearda v. Suecerda.
*Sueeare (7. sugere Gl. m.) sappich
maken (147).
*Suecar-ium, -um, ezuce- (1), sue-
(4), zuk-, zucc- (11, 74) -arium, zuc-
eara (19), -tura (11), -ura (93. cf. sac-
charum )Ad. zu-, zo-, su- (28, 132) -cker.
zuk-kar (1), -er (11), -ur (93). zogker
(19).
*Suecatum safftgetranek (74).
Suecedere d. nach-komen szm.,
-volgen (5); her nach geen 7 folgen &c.
(65). na-kummen (23), -gan (12), -fulgen
i zufullen (20). Ad. nach nd. na eyn
ander gan sem. ergan (28). gelucken
(9. sim.).
*Succella (aus sub-tella, -tal) holung
des fuf) (75).
*Sue- v. Sub-cellium. |
Suecendere hd. bu-, bo-, zu- (1),
1d. be-crnen. burren (18). Ad. born 7 vn-
dersingen (17. 2« suec-indere, -entor,
-inere); brennen, an-br. (6), anstossen
Zu br. (1105). an-zynden £ -stossen (1102.),
-Stecken (11), -stechen (132). ayn-st. (19).
hd. en-brinnen (76), -ezundin (8 szm.).
intfengen (20). in zorn entzunden (75).
*Suecensio intfengunge 7 zorn (20).
Suecentor Ad. Ad. vnder-singer (Y
&c.), hd. -senger. senger (20). vor-s.
(1). naeh singer (93). vnt-, varr. vnd-erist
S. (75). bassist (88, Ki.).
Suecentuariatus der gesetzt ist zu
einer hinderhut &e. (88).
SUC
*Suecentus vndersanek (14:7).
*Sue-, su- (8, Gl. m.) -eerda, sue-
earda (Gl. m.) saw- (9), sau- (1102), sáu-
(Ki. sue- (8), su- (1105) -dreck (9), -dreg
(8, 9), -mist (110, Ki.). verkens stront
(116, 132).
Suecessio Ad. nach-volg, -volgunge.
nafulg; na- 4^ zu-kommunge (90). kum-
mung in die stat eins andern (65).
Sueeessiue (cf. sq.) alleinzel-yng
(19), -en £ eins nach dem andern zelen
(20). elleynzil- (8), zeinz- (75) -ing. allen-
eziln (9). allanxsame (13). langsamlich
(46). lantsem (23). eyntlicke 7 navolge-
lick (11). naeh em ander (110).
Suecessiu-us, -e Ad. langsam sem.
Suecessiuus Ld. lang-, lane- (11),
langk-, lanx- (18), longe- (12), Ad. nd.
lanck-sam. lantsem (23). nog eyn andir
(D^). nach ein- (1), na en- (18), na eyn-
123) -ander. nach ainandrig (2).
Suecessor Ad. nach-, noch- (21), Ad.
(20) nd. na-komer. -kommender (Y, 90),
-kumling (65), -komelinck (22), -fuerer
(17), -forer (21), -varer (28), Ad. -folger
sim., folge 4 eyn langsamer (1).
Sueeessus zufal 7 geluck (20). glucke
(8, 9, 100). guot gluck (110). furgang £
glucklich f. (65). gl. ding (75). langsam
mer (s?e 16).
Succidalana vngewaschen woll (110
sim.).
Sueci-daneus, -sivus ondersnijd-
liek (147).
Succidere (i corr. 20) vnder-, neder-
(17), onder beneden- (132) Ad. -sniden,
-sehniden (17 &e.), schneiden (134), -fal-
len (9, 20, 76), -snijden (132), -sigighe
(sic 99. cf. suecindere). Ad. nieder-,
vnder- (110) -hauwen szm.
Suee-idia, -rida, (108) gesaltzen
fleisch £ speck (110, 132). sewruck (91).
schwein-bach (Das), -pach (111), -s hamme
7 schuneke (Ki*.). pekel (108). ml. de
bake (116).
*Sueeidium (cf. prc., anders Gl. m.)
suleze (17 &e.). auffgehencket fleisch (64).
gruamat (16).
Succidus safftig (110). vol saps (147).
vuchtich van saep (132).
*Sueci-dus 7 -num (cf. -num, -na?)
pyxis busch (23).
Sueciduus bereit zu fallen (110 &e.).
*Suecifluus v. Suceulentus.
*Suecin-a, 4 -etorium schurez (75).
Sch.-tuch (3, 4).
*Succin-a, -abatus (75) (v. alueolum
2n molendino 15; cf. suecid-ium, -us?)
sulez 4 meel kyst (19). zulte 7 meeleast
(11). meltrog £ bu-, var. by-tteluaf (73).
multrog em quo farina cadit (v4).
*Suecin-, sum- (23) -acium, succi
natrium (74) gelfar (64) gal var (23)
wyn. goltuarb wein (74).
*Suecinare (cf. -na Nr. 1) schurtzen
(75). vnder singen (T. »« -nere).
Sucein-ote, -te, -etim, -etorie kurtz-
begriflich (1105). kurtz- 7 begrif-lichen
(1102). be-hagelich (20, 68, 132), -hege-
lie (11).
*Suecinatrium (cf. sq. pruchgurtel
14).
*Sueci natrium v. Sucecinacium.
0
SUC 563
Suecin-etorium, -torium, 4 -gulum
(Sum.) (Z. subligaeculum 291. cf. succin-a,
-atrium, lumbale, perizoma &o.)
schorez (17). schurez-, 7 fur- (75) -tuch
(9, 15), -tuech (V. a. 1618), -duch (8),
-leck (kKi*.). sehortsnoir (147). gurte
(66 &e.) ge-g. & gurtel (20). vnder-g.
(Sum. Gf.), -gurt (11023), -ryem (1105,
132). gurten (70). vmbleger (20). nider-
wat (91). halfter (6).
Suecinetus gegurtet (20). vffge-
schurtzt (68, 110). vpgeschorezt (132).
*Sucecindere (s£. sueci-dere, -nere,
-ngere) vnder-, vir- (20) Ad. -sniden, nd.
-singen. ab-, vnder-sehneyden (74). schur-
tzen (100).
*Succi-nea, 7 -sma, pL, -sina (108),
-siua p4. (147) (cf. subseeiua &oc.) des
schoemekers afgesneden lappen (141). 1.
(68, 132), pletzer (110) von solen, van
soelen (132). quer- 7 sne-delinghe van
ledere (108).
Suecinere Ad. nd. vnder-, wenich
(14), nach- (8), noch- (9) -singen.
*Sucecinericeus v. Subcinericius.
*Sueein-eus (3), -ium (3, 74) (z. soe-
eus 2, cf. succ-inea, -ulentus) ein
schafft (3). safft (74).
Sue-, sub- (14) -eingere Ld. schu-,
schü- (67), schi- (76), scho-rtzen; vnder-
(68, 110), auff- (4), vff- (65) -sehurezen;
go-, gl- (67) -rten. Ad. nd. (23) gurten.
hd. vnder-, vndenruft- (65), auff- (14) -g.
nd. scorten; gu-, go-rden.
Suecingulu-m, -s (74) vnder- (93,
Sum.), vnter- 4 schurtz- (74) -gurtel.
*Suecin-ium v. -eus.
*Succin-na, -nus v. -us.
*Suecint- v. Sucecinet-.
Suecinum (a/ph. -anum, i. elec-
trum &oc. 7. q. sueeanus 66 &e., cf. sue-
eidus) geele (110), gheel pater noster-
(132), ayd- 7 bren- (114), aug- (91, Das.);
ag- (Das., agt- 7 bern- (Ki.) -stein. kent-
ner (Nmn.), genta-r (Ki?.), -rn (Matthes.),
in. den lituslav. wu. finn. Sprachen heimisch.
furhin- (649), furen- (123) -holtz. fyrhin-
(64€), kin- (75) -hartz.
Sue-, su- (121) -cinus, £ -eanus (9.
cf. 107) kine- (17), kin- (8, 9) -hartz.
suei- (121), sual- (Gf.) -zige (cf. schweif3
im Pechbrennen vr. 2, 24662). la- (101),
le- (108) -mmertijnsteen. succin-na 4
nus est qd. gemma, (134).
*Suecio (7. persiceum) pers-e, -ick
(Kil.).
Suecipere entfangen (14).
*Suecis-ina, -ma, -iua v. Succinea.
*Sueec- v. Pros-icinum.
Succi-sivus v. -daneus.
*Suecollare (/wdus) hanekamtragen
(125).
Suecor-atus, -osus ge-zuckert (6s
110), -suekert (132).
Suecosus v. Succulentus.
*Sucerida v. Succidia.
Sueerotilla kleyn-lauter (9), -lute (8)
stym.
Sueeuba eyn kebswipe (17), kebis-
wip (8), -weyp (9). sehlepsack (126).
*Suecubitus vnderlig- 7 intwich-unge
—
n2
Suceub-us, -i (pl.? 8, 9) eyn alpe
|). der mann-en (8), -e (9) alp. mare
(loss
564 SUC
(12). ein vnder-, inecubus ob-liger 2»
coeundo (65).
*Suecudarius v. Suceursarius.
*Suoe-, su- (112,155, Agr., Br., Gf.) -eula,
1 sucuba (9) ga- 4 ge- 4 gei-lza (Gt.).
calee (104). galze (95). gelce (100). gelez
(19). geelte (11). nunne. (8). nonne (9, 155).
müme (sueuba 9. Azerher ?). swinlin (93).
ferche-, swein-lein (74). ronbaum (Agr.).
zugwale (fabrorum Das.). grándel damit
man spannet (sagittor?i 112. cf. eamali-
culus. crena. buceula.). gründel (cemen-
larii, Sp[0XY); 112. à. q. regula Hen.).
gru- (115), gre- (Hen.) -ndel (&py-) (»«
gran grus ?nsír. 112).
*Sueeulare (cf. sueculeare?) vnder-
treten (134), -schlahen 2 -schrencken die
fuef) (75).
*Sueeul-, suec"- (11), ezuear- (1)
-eandi, eandi (D^) hd. zu-, zo- (21), nd.
su-cker von, van kand-ea (6), -it (21),
-en (5), -el (17), -i (5^), -unium (23).
ezoeker (18).
Sueeul-eare, -pare (76), sueultare
(1) (cf. suppeditare) Ad. nd. vnder-, Ad.
nider-, neder-treden, Ad. -tretten, -dre-
den. vnderprechen (75). vnet brechen (76).
*Sueecule, sueule (Ki.) (7. hyades)
andere sevensternen (147).
*Succulentia saffyckeyd (19).
Succe-ulentus, -osus, 7 -ineus-ifluus
(15) Ad. saff-tig, -ech (20), -echtig (5).
fol saffe (17). vol saffts (110). nd. sapich,
vol s. (132).
*Suceul-pare v. -care.
*Suceulus (cf. sueceus. suculus 7.
paruus sus t p. sueeus Br.) ein furch
jm acker (65).
Suec-, sub- (11) -eumbere Ad. nd.
vnder-, onder- (11, 132) -vallen, Ad. -faln,
-wóllen (21), -ligen, -legen, nd. -leggen
(132), -leygen. Ad. ent-wychen, -weichen;
intwigen (20), gesigen (9). nd. ontwiken
(11), ouer wynnen.
*Suceur-rarius v. -sarius.
Sueeurrere Ad. zu hulff sm., nd. to
hulp komen. helffen (20). helpen (11).
*Succeu-rsare, -ssare (7. trotare Br.),
-sare (75) (aus suecu-rrere -« -tere,
-dere 75) traben (68, 75, 110). nach
lauffen (68, 110). drauen Z naelopen (132).
Sueeurs-, suceuss- (74), suceurr-,
suceud- (75) -arius, sueeurs- (68, 110,
132), suceuss- (91, Br.) -ator, -or (91)
(i. trotator Br., sternax q. v.) traber
(14, 75). ein pfert das wol trabt (68s,
1102), woll trapt (110b). ein peert dat
wal drafft (132). geil phert (8). scherczen-
der pfert (9). eyn sende pherd (19). eyn,
een zeynde- (11), liekende (17) pert.
schittend rof) (91). schlahendspferde (74).
*Sueeu-rsatio, -ssatura (7. trotatio
Br.) trabung (110). drauinge (132).
Suceursus hulffe (20). hulpe (11).
Suecu-s, -lus, sucus (1, Br.) (cf.
soeeus) Ad. saf-e (17), -£, -ft; saf 4 sapf
n. (4). nd. sappe, sape, saap (225), saep
(132), dat sap (855). socke (bb. 2— soc-
eus).
*Sueeus-are, -sare, -sarius, -sator,
-Sgor, -satura v. Suceursa-re, -rius, -tio.
*Suecussus erhotzlung (cf. sq. 126).
Suceutere hotzlen (126. cf. Fr. 2, 411.
SUE
Sm. 2, 260). trofteren (Agr.). schut-ten,
-len, hart traben (88).
*Sucinus v. Succinus.
*Sueortus (mulierum; cf. surcotus,
suchorna Gl. m. szm.) kurDen, var. kyr-
sen (64).
Suetus soch o. tzoch (125).
*Suceu- v. Suceu-.
*Sudale v. Sudarium.
*Sudamina hitzbletterle, zittermal,
nl. root-vonck, -hont (116).
Sud-are, -orare, -erare Ad. swi-,
swie- (21), swe- (55), scehwi-tzen; (2)
Swei-, sehwel-, schwe- (151), Schwai-
(134) -Den, -ssen; sweyyben (19). md.
Swe-, swey- (11) -ten.
Sudaria (equi) wysch- (64, 93), ros-
wuch- (93) -tüch.
Sudariolum facilet (91).
Suda-rium, -le, -re (110^) (7. faciter-
ium 75, -gium 75 &e.). hd. sweif)- tuch,
-duch, -doch, -doieh (132). sweiztüch £
uberdon (Sum.). nd. swet-doch, -dock,
-hol. augen duech (20). wuschf) tüch (6).
Sudarium 7. nebria (75), camisea
equi (16), orarium (Gf.). Ad. sweib-,
Sweys- 4 toten- (9), lich- var. leich-
(75), wisch- (9, 75) -tuch; dotiu- (8),
doden- (bb), dothen- (49) -dueh. toten-
gwantt (1), -kleid (93). doyden kieyt
(12, 13). henenklét (109).
Sudatio sweiDuuge (20).
Sud-es, -is (81, 93), -on (v. agger),
7 sutis (Gf.) (z. partiea) Ad. stekella
(93), staceh- 4 stak-ulle (sutis Gt.),
steccho (21, Gf.), rade-st. (Gf.); zun-
steeco (Gf.), -stecke, -schit (8); steck
(100, 110); zune- (19), zun-, zaun- (649,
io -steck, -sterck (649); zawn steckh
(1619), zaune stecken (66); czavn-phol
(3), -scheit (9); pfale (66), pfal, pfel (4),
pale, palle (10), payl (5b), phoel (77).
nd. stake (85), tun-st., tuen stack (97),
tuyn staeck off pael (132); pal, steele
(81), alsne (99. 2« subula?).
*Sudi-bulum, -polium znstr. óbrazandi
schirkorb (76). eyn draghe corff (23).
Sudis (cf. sudes) meerhecht £ spief)-
fisch (Ki).
*Sudon v. Sudes.
Sudor Ad. swei-z (5), -D, -yl5 (19),
-s (9); schweib, schwaiD (6 &e.), swetz
(12), sweD (8). nd. swet.
*Sudoriola sehwaiDtuchlin (65).
*Sudositas sweybheit (20).
Sudum, subudum (;. ver, vertulum)
meytijt (147).
Sudus (7. serenus &c., a sub et vdus
Br.) naf o. fucht (8). nas fewehte (9).
schwaissig (6). swetich (23). sauuahti
(? Gf. 6, 283).
Sue-ecia (l, 74 &e), -tia, swe-cia,
-tia (75) (vé. regio merzdonalis 19) sue-
(20), swe- (1), zwe- (11) -den. Ad. nd.
sweden-, Ld. sueden-, schweden- (66,
110, 151), Schwden- (70), suder- (19),
sueuen- (5). swicen- (18), swiezern- (11),
swiezer- (20, 67, 133), sehwytzer- (67),
swaizer- (3), sehweyczer- (152) -lant.
Swi- (753), swei- (759) -tzen. sweycia
sweytzern lannd (1).
Sue-eus, -tus (14 &e.), sweeus (55),
switus (75) Ad. nd. eyn swed-e (5^ &c.),
SUF
-er, -ner (74). hd. sehwe-ed (68), -d (110);
sueue (5), swiz (17); swit-zer (67, 752,
133), -en (752); sehwyezer (152); swei-
as -ten (755). swicensis eyn swycer
*Sueycia v. Suecia.
*Suella v. Subula.
Suere, selten swere hd. nd. negen
(6, 23, 49, 65), neyen (11, 110 &e.). Ad.
ne-wen, -ben, -hen, -en (6, 9); naegen
(46), fegen (? 18), náen (134).
Suere, in Hss. oft swere hd. nd.
plegen; wonen (6), ge-, go- (1105) -w.
(23), -won sin (110), -won (17). Ad. wenen,
win (11).
*Suerula (herba) swertel (19, 90)
zwerdel (11).
*Suesi-us 7 -is suso; suises suis-i
(141) -e (104). suses (74, 7. magn-i, -e 16
canes) sus-en(Sum.), -in (117, 121, Gf. 6,
282. cf. secutor). groDerhundt (74). su-
gosus (v. paruus canis 16, c. siluestris t
lupus 74) klayner-, walt-hundt; wolff
(74). ain welpff (76). canem seucem leiti-
hunt (L. Baj. cf. Dz. Wtb. 313). seudo
rudo (Sum. AZerher?). cane rudo 7? sius
(Hpt. 10, 369).
*Su-, siv- (136) -esta ags. suina svadu
(94, 136).
*Suetia v. Suecia.
Suetus (cf. sueeus) ge-wont (10),
-won (110), -lieh (68, 132).
Sueuia, sweuea (5^) hd. swaben-,
sehwaben-, swabin-, swobe- (77), sehwo-
ben- (69), swefen- (11), nd. swauen-lant.
Sueu-us, -s (75), -igena (88), sehue-
uus (151) hd. eyn swab, 7 swob (75),
Swa- (133), sua- (12), swo- (17), schwa-
be; schwo-b (1100), -pp (69); swaypp
(19), swapp (20), swap (10), spap (5).
nd. swaue, swede (22).
Suf- v. Sub-farcinare.
*Suffarius (aus fusarius) spillings-
baum (23).
Suf- v. Sub-fectus.
*Suffer-are v. -rare.
Sufferentia Ad. gedult, gedultig-
(76), lidelich- (65) -keit.
Suffer-rare, -are (8), subferrare (15)
hd. nd. be-slan, -slaen, -sloen (4), -sehla-
chen (76), -slahen (49). beyslon (3). mit
ysen beslaen(1*). perden b. (132). Ad. rol
(64€), pferde beschlahen szm.
*Sufferrator huof-smit (93), -schmid
(64). huff schmit (6).
Sufferre (/£. eompati 75) Ad. nd. li-,
Ad. lei-, dul- (9) -den; vff-helffen (68),
-hebin (8), -haben (110). vpheuen (132).
auff halden (1). raubin (8). dragen (20).
vff jm selbs tragen &c. (65). be-tr. mit
einander im frid vnd gemach (75). do-
gen (19. cf. atn. Wtb. 2, 642). getogen
(100). |
Sufferuere südlen (126).
Suf- v. Sub-fibulare.
Suffibulum v. Sub-fibulum, -dia-
conale.
Sufficere hd. genug, gnug, gnungk,
hd. nd. genoch sin. ge-nugen (9), -nue-
gen (11). gnungen (8). mp. hat genug
(58). es ist genuog (c10). ydt ys genoich
(132).
Sufficiens gnugsam (65).
Sufficienter genuglichen (20). gnug-
SUF
samlieh (65). noch-liken -tinghe; noch,
| vuste, vele (22b).
Sufficientia gnugsam- (65), genuge-
lich- (9), gnungelich- (8) -keit. ge-nugde
(20), -nuechde (11).
Suffire be-rauchen (110), -rochen 2
| dyenen (mznistrare 132). stencho (prs. 141).
*Suffisticare (st. sophist.) leychin (5^).
Suffitor fewrauffplaser (91).
*Suffla-bulum, 2 -bium (74), -bolum,
-torium Ad. blaf-, blaysse- (19), blaess-
| (46), bloB- (4) -balk, -balg: plaBpalck
(74). nd. blas-, blaes- (132) -balch; pus-
ter. -torium Ad. e- 4 ei-ssa sem. (Gf.);
eDe, esse, eB (74), eyDe (13), esche (8,
10), esch (12), hertze (10).
Sufflamen (4. pontellus 7 apodia-
men 147, reliquum dc. 22^) radsperre
| (135, Das., Ki. spann-strick o. -ketten
| (135). loen-sel, -yng dair men op restet
| (147). over-floyt Z-bulgen (225).
Sufflare (7. subtus flare 1 appodéare)
| hd. nd. blasen, vnder-bl. (13), pusten (5,
| 23), blozen (4), v'houerdigen (132).
Sufflatio blasunge (20).
Suffla-torium v. -bulum.
*Suffleta (7. suppeta BM.) ein bla-
| (75), blo- (3), ble- (4) -ser. plaBknecht,
| sehmaicher (74). vlezkneht (BM.). fleez-
knecht (8, 9).
MI
Suffoeare d. nd. er-, vor- (22b, 125),
| ver- (77) -sticken, Z7 -dempfen (77, 125),
| 2 -dumpen (225); dempen (920, 92), er-
| (18), v- (23) -d. Ad. temphen (1, sem.
|Gt.); ar- £ bi- Z for-t. sim. (Gt.); v-dem-
| men (5), -thumen (66 &c.); er-stecken,
-Stricken (5b. wett.); her-stigken (21).
| hd. nd. wu-, wo-, wó- (21), erwu- (65)
rgen; doden. Ad. to-ten, -tten, -den;
|todten (134), lessen (8), lesehen (20),
po (19). wtleeschen (11).
| Suffoeatio Ad. nd. worg-unge, -inge.
hd. wurg-, erwurg-, erworg-, demp- (21),
—ersteck- (9) -unge. fardampfit sm. (Gt.).
*Suffocator wurger (65).
Suffoeatus ge-toet (110), -wirget (68),
|-worcht (132).
Suffodere Ld. nd. vnder-, vnden hin
|haimlich durch- (65), nd. vmme- graben,
|-grauen.
|. *Sufforrare (cf. suffutrum sm.)
/fuederen 7 neren (sc 20).
Suffossio hd. vnder grabuuge.
*Suffos- v. Suffu-sorium.
Suffossus (cf. sternax) hd. vnder
*Suffosus v. Suffusus.
*Suffra- v. Subfar-cinare.
Suffrag-aneus, -anius, -enius (3)
hd. weych-, weyh- £ tittel- (74), weyb-
(3), wich-, wihe-, wy- (69, 152), wey- (4)
-bischoff; wy? bissuff (21) wyg byscop
(12); hu- (9) he-lfer. nd. wy-, wie-
(41) -bissop; wygel bisehop (22); hu-
(11), he-Iper.
| BSuffragari Ad. helffe n, -In (5). mit
ebet helffen (110). mit gebede helpen
132). hilff thun (65). nd. helppen.
Suffrag-atio v. -ium.
Suffragator helffer (20). ags. mund-
Ora (94, 136).
|- *Suffragena diech (9:7).
*Suffrag-enius v. -aneus.
Suffragilatio gemeyner gelawbe (9).
SUG
Suffraginare knye (110) knu (68)
biegen. kuyen boegen (132).
Suffragi-nes, -ens (649) (7. poplices
Br.) knye (11, 19). knye-schibe (19),
-schiue (11), -bige o. -breche, var. -biege
o. -weych (64). sehnützling (126). deoh-,
theo-pratun (Gf. 3, 285. cf. deurus.
diehbrà Sm. 1, 769).
*Suffrag-io v. -o.
Suf-, sub- (136) -fragium, 7 -fragatio
(76, Mss. mog.) Ad. hu-, hi-lffe szm. md.
hulppe. ein far- (6), fir- (76) -bittende,
geistlich (110) hilff. geystliche hulpe (132).
vorgebetten hylffe (15). vorbetene (9,
Anh.), gebeten (8), gebete (9), gegeben
(17) hulffe. ags. mundbyrd (94, 136).
Suffrag-o, -io, subfrago (v. fragus)
(cf. eampa) knuwenki (93). biegy, kny-
biege,dieche (88). pugin, knye,steltz,ham,
knyeham (74). kneübüg (Das.). wider-bug
(126), -bengel (Ki.). hamme (8,9, 20). hame 4
eyn wan (17. cf. abdoma). wamme (8,
9). waede (20).
*Suffrannum (nomen amasie;
sophronium) meinweiDheit (74).
Suffuleire (v. ornare 4 illuminare 4)
hd. nd. er-, hd. her-luchten, -leuchten
(4, 134). hd. zie-, nd. sie-ren. helfen (9,
11). arstifulen (Gf.). vnder-stifeln (9, 170),
-setzen (6), stellen (8).
Suffultus Ad. ge-zieret, -hulfin (8),
-holffen (9). vnder-zogen, -stirt, -ge-
mischt; vmgeben (65). md. erluchtet 4
schinende.
Suf- v. Sub-fumigare.
Suf-, sub- (75) -fundere (7. ebriare
5^) Ad. drucken machen. »d. druncken
maken. Ad. vnder-gieDen, -gyssen, -gra-
ben (17. »« suffodere).
Suffusio (»« suffossio) trunkenheit
(9). vndergrau-ung (23), inge (22).
Suffu-, suffus- (74) suffos- (110^)
(cf. infu-) -sorium gysse vas (9). gif-
(8), ol- (74), olig- (18) -faB (2?) sprewen
(18). oeBvaf) (132). oosvat (7. vas ole 101).
Suff-usus, -osus (76) (2« -ossus) Ad.
be-, vnder- (17, 65) -goDen, 7 -graben
(1€). begoesen (13). tru- (9), tro- (17)
-neken. druncken (8). er- (10 &e.), v
(18, 14) -dr. nd. dr. maket, dr. mensche.
*Suffutrum v. Sub-futrum, -ductura.
Sugere /id.nd. su-, d. sau-, (110?, 134),
sue- (13) -gen Ad. nd. lallen; lustieh ad
lallen (18); vnverstentli-ch, -ken 1. (29),
hd. veden, kosen (5, 74). leillen (6). vn-
vernonftig reden (17). in blafen (15 Mrg.
-« suggerere).
*Sugge- v. Suggi-llatio.
*Su- v. Sug-gestus.
Sug-, su- (3, 4) -gerere Ad. zu- nd.
to-rumen Z -raden ; -runen Z -dragen(11),
-rógen (21). Ad. in blasen, ein-blosen (3),
-blozen (4); raten, raden, heuniclich r.
(13), heimelich r. sm., h. rat geben, h.
furheben 7 jntragen 7 zubringen &c.
(65). riehtin (8). anfechten (110). tzo-
stoechen (132).
Suggestio hd. nd. bose rad 4 rad-
unge, inge; b. geroch (8); bofe (21),
bufe (5) radunge. bo*s raetung (46). Ad.
boB, bóB (134), bofler (65) rat, ratunge
(110). beyse rat £ in blasung (13). bóser
rot £ in blosung (9). quade radinge (132).
qus
SUL 565
trugnuf) (38). jnfell; haimlieher in-fal £
-trag &c. (65).
Suggestu-m, -s (91), sugestus (76)
predigstuol (91, 110). preckstoel (132).
Suggestus fursten stoil (147). f.-,
riehter-stul; boserrate (74).
Sug-, selten su-gillare, suggulare
(18. »« gula) Ad. vber, vberge- (74),
oberge- (bj, nd. ouer-weldigen, -walti-
gen (74), -welligen (21), -woldigen (23).
hd. er-, her-worgen, -wargen £ -stecken
(74), -sticken; v!domen sem. raden £
wurgen (20). er- w. 4 -schrecken 7 v'tü-
men (9). irstrigkin (8). vtragen; sehmü-
tzen; schán-den 27 -tzlen (126). den leib
mofechtig 7 blütmasig machen (Das.).
ar-, er, her-demphan (Gf.). den fraf
zwingen (v. gulam. restringere 14).
Suggi-, selfen sugi-, sugge- (121
-Hatio uardamf- (Gf.), erthemp- (86
-unga. vortummung (9). saet Z wurgunge
(20). Ad. er-w., herworg-, vsputt-, v'spott-
unge. houh Z spot (121, szm. Gf.). hose
(Gt.). schmützred ; schwartz machen, kól-
lisch von streichen (126). blabaug, mi.
blaew ooghe (116).
Sug- v. Sub-grunda.
Sugm- v. Sagm-.
*Sugosus v. Suesius.
*Swicensis v. Suecus.
*Suilla (pZscis) phafendumo (Gt.).
Suillus, 7 subillus 7 suinus (147)
Ad. swinen, swin (8). sweyn (9), suen
(17). nd. virken, soeghsch (14:7).
*Suises v. Suesius.
Suitas eigenschafft dz ein ding sin
aigen ist (65).
Suleare Ad. furch , furcht (67),
forchten (133), forge (17), fuir (18), voe-
ren (132) machen. nd. vore maken. furen
(9). zagkergen (8). ackern (75).
*Suleatorium noil (Gf.) mioil (141).
nueil (1315). nv- (8), mu- (9) -gil. nugel,
stoD-, nut-eisen (74). hake (23).
*Suleo voren meker (147).
Suleosus (Br.) furreth £ schiffman (20).
Sul-, sur- (649, 76) -eulus firchlin
(16). ein kleines f. (64).
Suleus (cf.lira) hd. furch, furcht (67),
forchte (4. «wett.), furg (49), furhen (Fris.),
forche, forg (13), fore (10), forch also
mit dem pluge (21), fuir als der plock
macht (18), dy mittelfohr (125). nd. voer
(11, 132). eyn vore als man mit dé plug
maket (23), alz myd dé ploge doyt (22);
wagen spaer (11).
*Suleus (7. sabulu-m, -s) sande, grief),
gryen (74).
*Sulea v. Solea.
Sul-fur, -phur, -for, solphor (5^)
hd. swe-, sehwe-, schue- (53), schie- (76)
-bel; sechwefel (66 &c.); swe-ber (5^), -fel,
-ffel (21), -vil (9), -uel (18, 23, 45, 132).
Sulfur viuum queesilber (11).
Sulfurat-a, 7 -um (109) schweffelzoch
(111). swevel-stecken £ -sticken (109).
Sulfur-eus, -ius //d. swebel-icht, -echt
(b); schwebel-echt (1102), -echtig (110b),
-aehtig (68); sehwebl-ig (134), -ieh (16),
-in (Das.), -ait (6); sweffelicht (21), von
swebel (17). sweuel-in (8), -eyn (9), -echt
(93), -ich (22), -achtieh (132).
566 SUM
*Sulgandarium v. Sandapila.
*Sulga-, sulgo-rium (cf. farrieaptio,
situla) hd. eyn mele faf) (1 szm.).
*Sullus ags. otor (94), otr (136). anc-
mal in flumine canzné capitis et. est. énd-
micus crocodilo (16).
*Sulsuxium v. Salsucium.
*Su- (75), sa- (74, 15, 76) -ltrum (7.
cultellus sutoris, sepa & gepa 75) gneyp
(14, 15). genyp, var. gnyp (175). gnipp
(16).
*Sultrum (7. pes mense £ lecti, s st. £)
tisch studel (75).
Sulzieca saltvat (141).
Sum wesen (11) ich w. £ ieh bin
(20). pin (75).
*Sumacium v. Suecinacium.
Sumach n/. smack, ren, rin (116).
*Su-, sub- (110^) -mella (cf. stimula?
anders Gl. m.) swy- (19, 132), sehwi- (110),
zwi- (11) -nge, -ngel (110, 132). schwing
(68).
*Su-, sub- (110^) -mellare swy- (132),
schwi- (68, 110) -ngelen, -ngen (68).
Sumen spunrunst (121, sZm. Gf. 2,
521). schlackspeiss vom euterlin ; »/. euder-
bret (116). sehmer o. veyfti (110). smeer
7 vet (132). schwyngeweild (64). sweinfó-
pauch, prufestigkeit 7. pinguedo prodij,
podeinlein (74).
*Sumensius (cf. prc.) dat lytt van
der vrouwen schemelheit (147).
Sumere Ad. nd. nemen. hd. zeren,
ver-z. (15), eben. nd. teren.
*Sumetum (cf.sumella) swyngel-(132),
schwingel- (110), sechwing- (68) -stock.
swynge- (132), schwingel- (110) -block.
zwingebluck (11).
Summa Ld. nd. summe. eyn sum
(18), kurez begriff (65), k. vberlegunge
(8. 9). vrteil (Zudicis b^). gestimpt an
zale (15).
Summanus got der helle, teufel (74).
Summare /;d. summ- en, -ieren. su-
(68, 110), s0- (132) -mmen macheu. vbir-
legen (8, 9), -slahen (9). vol- (13), vullen-
(22), vellen- (23) -bringen. fol- (21), foln-
(55) -bringen. zesamen rechen ein teil
(64).
Summarium ein sum Z kurezer nuez-
licher begriff (65).
Summat-es (75, 16) -e, -is -e (17)
(£. potentes 15, viri p. 16) ge-weldig (17),
-waltig (75), -waldiger (8, 9). p4. die ge-
waltigen (16).
Summatim Ad. nd. ent-, ende- (21),
sum- (18), summen- (110) -lich, -lichen,
-liken. kortelich (132). corelike (szc 100).
*Summator summemecher (90).
, Summe aller meinst (65). s. harmo-
nieum suDtonigs; s. odoriferum ge-
smackhaftigst (62).
Summere (Z, énplere € bibere G1. m.
cf. sumere) nuccen (100).
Summista v. Simista.
Summitas d. ho-, nd. hoe- (11)
-cheit.
Summopere mit gantzem fleif (10,
75). mit allem flif) 7 gantz flissiclich (65).
fliBeclich (8). vleisigeleieh (9). seer flifó-
(68), ernst- (110, 132) -lich, -lichen (110).
mit gantzer mue und arbeit (15).
SUP
*Summotenus zobirost (127, sim. Gt.).
Summus (2. supremus 1) Ad. (der),
Ob-, nd. ou-erste. hd. e- (18), he- (13)
-berst; hoch (17), hoe (20), hochgster
(1), der hochst (65, 1105), hoechst (1102).
aller-hóchst (67, 134), -hochste (66, 68,
69), -hoheste (70), -hogest (11), -hoeste
(20, 133), -hoest (19), -oberst (68). ho-
gheste (11).
Summus pontifex, s. sacerdos der
bapst, var. paupst (64).
*Sumpoeio (sumtio) intfahen (7 ?) ne-
munge (20).
*Sumpt-iearius, -uarius (Gl. m.) ze-
rungpitter (74).
Sumptuositas kostlicheyt von spy
(68). kostelheit van kost (132).
Sumptuosus Ad. zer-, cor- (59) , nd.
ter, war- (sic 23) -hafftig. zer-hüfftig
(46), -hafft (1), -afft (20), -achtich (132).
vol kost (110, 132). Ad. kost-, koste-
(132), kuste- (13), zer- (75) -lich.
Sumptus píc. s. genom-en (132), -men
(110). hd. vzert. nd. v?tert. hd. ze-, nd.
te- (23) -runge. zeren 7 libs narung (65).
cost (100). kosten (110). bruch (46).
*Sumultus (sé. tum.) uflouf (71).
*Sumulus (piscis, cf. sq.?) smerle (9).
*Sumurus (piscis, ?. escorus) sture
(Sum. cf. Gf. 6, 712).
Sunam-itis, -ites (74), -atis (n. pr.;
interpr. captiua 4 despecta Br., dissona
7 peccatrix 4 aliena 110 &e., mortifi-
eata &oc. 65) einer von der stat suna
(14). hd. dieren (1) unselige (100), irre
wustunge (5), herwost (21), uerhundeta
(Gf. 4, 965), gefangner o. vester (74),
gefangen, g. sele (9). nd. ghe wangen
(s£€) erre woste sundich zele 7 eyn derne
(22). wangen rot (s2c/) eren vast (sec/)
kinder heit jungeling herten lipp synnen
diff besunder hff (23).
*Sundallo (aus subtal?) sola (Gt.).
*Suo-pte, -tum v. Suatim. .
Su-, sup-, sub- (104) -para pé. (cf.
supera) lesa (6, 104, 121, Gf.), 4 winda
(Gf.), 4 wid 4 oster hemede (6). ivppel
(Sum.). dopseil (110). topzeyl (132). arm
golt (23). eren berge (99).
M DOPATi -S schof), fuer-litz Z -schitz
88).
Su-, sup-, sub- (121) -parum (eami-
sia 4) lesa (Sum.). furhendi (121). vnder-
(91), vber- (Ki2.) -hembd. müder £ brüst-
gen (Ki*.). scehurtz 7 vmbgurt (Das.).
Su-, sup-parus, -perus, eupparus
(122) Ad. hemid4 (Gf.), -e (141). schorlitz
(125). saum (18). arm lang (8). hd. ein
L, langer (67) ermel, oermel (68). hang-e.
àn einem korrock o. an einer slucken;
slaier, var. slayr (74). eyn lange mouwe
off cyrheit (132). eyn mauwe in dem
reichelene (23). vormane (sc? 109). Ad.
nd. (109) prise, Ad. vor-pr. (9); brise,
pryB (76); prersen (4), -De (74), -5 (77)5
bries-e (10), -en (183); brisse (21, 67),
brysse (152) breise (134), kedel, vber-
jüntlin (128), stof) (scof? 12), stuche,
schuche (sthuche? 10), stuch, stuoch
(93), stug (20), staweh (1, 64, 74). stuke
(9, 79, 109). stuck (23). gall. roquet &c.
(141). !
*Supeio! (s£. super-o? -cilio??) run-
ezeln (1).
*Supecia v. Suppetia.
SUP
*Su- v, Sup-pedaneum.
*Supedire (cf. suppe-dire Gl. m.,
-ditare, -tere) nuez sein (1).
Su- v. Sup-pellex.
Super Ad. víf, off, ob (65), von. md.
opp 4 von (23), vp 7? van (92), bauen
(11). bouen (20). enboben (13). s. ill-um,
-am, -ud vber den £ disse; s. naturam
vber natur (75).
Supera (7. fimbria man?ce q. v. "5.
cf. supara. Gl. m. 6, 421) strubrige (79).
Superabilis vberwinlich (20).
Superabundare v.Superfluere. Eixu-
berare.
*Superaddi hinzu thun (55).
*Superaduentus zukunfft von oben
rabe (65).
Superadultus vber-wachsen (9),
-waDen (8), ig man-bar 7 -zeitig (75).
Superare wynnen (29b). ver- (132)
ower- (12, 20), ouer- (22) -w. hd. vber-,
nd. ouer-winden, Ad. -bliben, -bliuen (20),
-treffen 7 obligen (65). ober mogen (55).
leben. £ teiln (9). deiln (8). 7. superos
i. manicas longas rugare (16. cf. supera
rugatura panni Pap.) runczeln (8, 9).
fronen £ eroeken (7. rugare, plicare 81).
dy moworvsen (23. sé. dy mowen runsen).
*Superattendere vífmerckung haben
(65).
Superatus vberwunden (68, 110).
verwonnen (132).
Superbe hofferteclich (20).
Superbia Ad. hof, hoch- (68, 110)
-fart, -fert (6), -fertigkeit (68). vbermut-
tig furnemung £ stoltz (65). stóltze (126).
nd. hou-art, -ert, -erdinge (132).
Superbire Ld. hoffart, horffort (8)
triben sm. vber sich geen &e. (65).
hochfertig (110), hoffertyck (19) sym.
hoffertigen (20). nd. hou-art, -ert, -erdy
(132) driuen; houerdieh wesen (11).
Superbus Ad. hoch- (1, 5^, 68, 76,
110), hof-fertig, -uertig (1), -fertich,
-fartig (D^, 18), -erdieh (12), -fórtig (67).
nd. hochua- (23), houe-rdich; doel (22b).
ein zer blasener (65).
Supercedere (cf. supersedere) bouen
gaen (20). E
Supercilia die hohe, var. hohe (65).
Super-cilicium v. -pellicium.
Superciliosus (cf. nubilosus) grof)
von augbrawen (110). houerdich Z grois
van wymbrauwen (132). hochfertig 0.
grofimutig (68). der wybbrren hot (hor?
23)
Super-cilium, -lieium (225) (7. ei
lium 3, ris-ieulus 74, -eulus 7 super
pellieium 75) augen- Z7 ober-bra (20)
(76) -w 4 wynbrouwe (68). aug- (12)
oge- (855), wint- (55), win- (5) -bra
aupren (19). dy aug-praen (125), -bràm
(Xi3.). oghbrawe (132). wint-proe (9)
-pra (1), -bra (3). win-brade (109), -bro
(77). wyn-, £ oghen- (22b) -braen (11
-bram (29b). wymbrain (9225). de ha
bouen de oghen (23). perg hóch (9j
berg hoe (8). nol (Gf.).
SUP
gabel (74). garb, gerbel, sehabab, md.
kelick &e. (143). n. gerwe (116).
Superereseens vber sieh wachsen-
der, varr. -er, -ner (65).
Supereffluens vberflussig (65).
*Supereffluentia vberflussigkait die
da vbergeet (65).
Supereminens vberschweng- 7 vber- |
treffen-licher (65). |
Supereminere vber- (110), bouen-
(132) -schynen.
Supererogare vber-iek £ -flussig sin
im werek &c. (65).
Supererogationis opus werck der |
zu- 2 vber-gabe £ des zugebens (65). |
Superesse Ld. uber-, ober-sin, £|
-bliuen 7 wesen (20). nd. auer-w. (11). |
*Superexcessiuus vbertreffenlich(65).
*Super-faeuus v. -uaeuus. |
Superficialis Ad. vber-, ober-hebig
(1, 18), -hebelich (5 &e.), -heblich, -hel- |
lieh (6), -hemg (szc2). nd. ouer-heuelick,
-genlich 7 niet dyeplieh (132). dieflich
A: 1105). nit d. (1102). aufwendiglichen
15).
Superfi-ecies, -ties (134) s. adj. Ad.
vber-, ober-hebich (5 &e.); ober-, vber-,
über- (63), yber- (67) -hebig, -hebung
(18, 69, 134), -strich (126). erhebung (12,
49). das usser teil eines yet., ieg-lichen |
dinges, an einem yet-, ieg-lichen ding
(110 varr.. eyn vsir deyl (55). ausser-
(L) ober- (65) -tail. das ewser teil (4).
hd. vwen-dikeit s/m., -ikeit (13), -dig
(15, 76). vDer keit (17). nd. ouer-heuinge,
-hinckunge (sic 23). dat breyde offt
vterste plaen van ey yeglich dink (132).
*Supercili-um, -o (14) veneris (herba) |
SUP
Superlatiuus gradus der hochst
vbertrefflichst grad (65).
*Superlaudare vber loben (65).
*Super-licium v». -cilium, -pellicium.
Super-liminare, -luminare (127),
-limen (49) Ad. vbirduri (127, szm. Gt.
5, 446), uber-thur (75), -tur (6, 9), -tor
(8), -dier (49), -Swelle (b^); ouerste suelle
(20), ein oberschwel an der thuer (110),
der obirste train (4), die vberste post
ander dorn (13) der obrost pfost am
tor (46); der, die (10) oberste poste in,
an (10) der dore; der vberst p. (18);
daz obcerst finster ober der dore 7 eyn
d..bam (17); first (49). nd. ouer- (132),
bouen- (126) -dorpel; dy ouer post der
| dore (23), de ouerste p. in d& huse (22).
*Supermurale mawrsehirm (74).
Supernatare ouen swymmen (90).
, Supernaturalis certitudo gotlich
sicherhait (63).
*Supernaturaliter vbernaturlieh (75.
cf. super).
Supernus (i£. superus 1) Ad. óbrist
(1) der oberste, uberst (19), ho- (110),
hó- (67) -chste, hóchst (134), hoechst (68),
| hochst, hogest (19), hoeste (20, 133),
ordest (21). nd. der, die ouer-, hoech-ste.
Superpel-, suppel-, super-, sup-
(55) -lieium, supercili-eium (649), -um
(15) hd. ein kor-, kór- (3), ehoir- (147),
koren- (67), uber- (2, 110) -rock, -rog (8),
-ruchke (55), -eleyt (132, 147), -hemmet
(64), -kempt (21). ehor hemat (649). kore-
rokelin (28). eyn koir ruckeln (5). ruck-
elyn (19). roichlin (104). riekeln (20).
roch-olen (22^), -elen (22, 109), -len (141).
Superponere ouer legen (20).
*Superficiosus vbir heschelich (bb).
*Superfi-ties v. -cies.
Superflue ober ffuflich (5), |
Superfluens vber-flussig 7 -schweng- |
lich (9). !
Superfluere (7. exuberare 75, super-
abundare 75, -habundare 5^) d. vber-
ouer-vleten (22), -vlieten (11), -vlitten |
(23), -lopen 7 -blyven (99^). |
Superfluitas vber-fluDicheit (90),
boo (65), -luf. 7 -guD (126), -flüyd
Superfluum oberlauff (77). ouer vlode
. Superfluus Ad. vber-fluDig sZm., -flofo-
lek (59), -osig (18), -flieBende sim., -ig
(9). iber flissig (16). ubrig (8). nd. ouer-
vlodich (28, 132), -eeh (22^.
*Superfluxus ober fluf) (90).
Super-gradi, -gredi ober gaen (20).
- vber-geen £ -treffen &e. (65), -treten (8,
- gebot vb. 9).
*Super-habundare v. -fluere.
t Superhumerale uparahsla (Gf.). hu-
- meral (64, 74). vmler (6, 93). vmbler (74).
A Superintendens ein víff-, druff-,
! —druber-seher (65).
*Superintendere vber- o. druff-, var.
^ truff-sehen (65).
— - Superius Ad. oben (1102), obnen (6s),
|| dar-, da- (6, 1105) -oben, -ober (18). nd.
| — (venire 125).
»
fliessen, -flissen, -flussen (6), -HoeBen (18), | (132); ?
-flussig sin 7 machen 7 werden (75). nd. | mit der mue vnd arbeit (15). nd. ouer-
— do bouen, dair boeuen (132) vffbaf;
Superpositio vberseez-ung 4 -liceh-
kait (65).
Superpositus uber gelacht (20).
Super-sedere, -cedere (22, 23) (7.
supportare e hd. nd. vnderwegen-, v-
nach- (110) -laBen, -laten. virlaeDen(20)
achter laissen (132). Ad. ober-, bouen-
ver- (76) -siezen. vbertragen
|sytten (11, 22), -zetten (23). v)-seczen £
-sunen (9).
Superseminare 4. super aliud sem.
'& sprenen (20).
| *Supersperare sin hoffenung gar dar
| vff seczen sem. (65).
| *Supersplendide
! (65).
| *Superstantialis panis vberweselich
! brot (65).
| Superstare Ad. vber-bliben, -ig seyn
((9). ober bliuen (20).
Superstes der, das (68) vber-blibt
(1105), -bleibt (1102), -blypt (68). eyn
loberg ding daz ober bleben ist (19).
| eyn óberger (21). Ad. vber- (1, 6, 10 &c.),
| ober- (5, 12 &e.), nd. ouer-ig (1), -bliber
(10), -bliuer (12, 22), Ad. -blibender,
| -bliuender (5), -belibnet (6), nd. -flodunghe
| (23). hinder stellig (8, 9).
| *Supersticio uber blibunge (20).
*Supersticium (7. postica) thur ge-
stelle (16).
Superstiti-o, -um (gew. -cio) d. vn-
gelaube, -gelawb (4), -glaube, -glaub £
-nutzer gl. (110). abergloub ; vberflussig-
| kait des gloubens 7 der falschait; segen;
vberschinbarlich
SUP 567
zoubernif; wissagung (65). nd. vn-, on-
(132) -gheloue, -glaue (23). apostitzlerey
(126). geystlich leben (8).
Superstitiosus ein vnnutz o. falsch
glaubender (110). eyn falsch religioes;
onge-louieh 7 -horsam (132). hochuert-,
vngelaub-, vberhersch-iger(74). on-gleu-
big (21), -glouiceh 7 ouerhers (23). vn-
geleubisch 7 oberhirste (5). vber hubsh
(1). vn-geleuuch Z -behende (20). vnghe-
louieh (22). abergloubiger (65). apostitz-
lerisch (126).
*Superstratorium (cf.hulcitum &o.)
hulft (104).
Supertunicale ga/l. sereort (122).
Superuacue ydeli-eh (17), -cker (100).
eytellieh (9).
Super-uaeuus, -faeuus (76) vnnutze
(20). gar ezu eytil (9). alzuo- (13), alzu-
(12) -idel. vmbsoste (10). vberezelych
(19). auer talich (11).
Superualere ober dogen (20).
Superuenire uber kommen (20). von
vben herab k.; doben- (wett. 2 oben
rab-kummen; vbertreffen (65).
Superuidere uber sehen (20).
*Superuisor uber sieher (20).
Superuolare in die hoe fliegin (8).
in dy hoch fligen (9).
Superus (cf. sup-urus, -ernus. pe-
risolidis.) vberpleibender (74). de hoeste
(100).
*Su- v. Sup-petere.
Supinare Ad. vft-richten, -rechten;
hofferdig sin (cf. sq., resupinus) 7 zu
rock lenen (1Y sZm.); zurück ligen (3),
zurucke legen sZm., vff den ruckemn l.
(110), rueklinge l. (75), nedder l. (20),
offreygten 2 zuoryeligen (13), vber ruck-
lingen (75). vp den rugghe leggen (132).
vfchafen (Gf. 5, 210).
Su-, sup- (Hpt. 5b) -pinus Ad. offt.,
vf- (62), nd. op- (99) -gericht. opp ge-
richtet (23). vff geriecht (21). off gerecht
(5). aufgereckt (4). ruckling ; vber-ruek
t -rucklingen (75) ouer ruchke (100).
vff dem rucken ligend 7 mit d6 buch
nieder wartz (110^). vp dé rugghe leg-
gendeZ mit den b. nederwert (132). Ad.
zu-roeke, -rucke (8) gelenet; zu rucke
7 gelonet (sc 9). einer mit dem antz-
lit hindersich vff die erden gebogen
(65). vmbge- (1, 10), ymme- (13) -kart.
caffender (Hpt. 5). hoeh (. supremus
1; 4). hochuertig (9). hoffartig (8). vfartis
(Sum. HI zw. priuigna wnd cognatus).
*Suple- v. Supple-mentum, -nus.
*Suppletudo (cf. supplenitudo) lere-
kait (16).
*Sup-lex v.-plex, -pellex.
*Supl- v. Suppl-, superpell-icium.
*Suppa suppe (93).
Suppara v. Supara.
Supparitas (Br.) vnder denickeit (20).
Supparum v. Suparum. Siparium.
Artemo.
*Supparus ( deus thetis) got des
wassers; vberbeleibender (74).
Supparus v. Siparus.
*Suppe-cia, -cie v. -tia.
Sup-, su- (649), sub-pedaneum, -pe-
danium, -pedaneus, -pedanus, -pedi-
um, suppetaneus (75), subpeditamen-
tum (76) (V. seabellum) Ad. schemel,
568 SUP
fuf-sch. (64, 75). banek (110). fuf)- (68),
voef- (132) -b.
Suppedere heymliche scheyf) lassen
(68). eim furtz l. (110). dreef) laessen
(132). heymlieh schy6en (110, 132).
Suppeditare (7. supplant-, suceule-,
subeale-, pessund-are 75) Ad. vnder-
dreden (20), -sich. tretten (65), -dun sZm.,
-doen (20), -drucken (10, 12). vnder Ad.
die fuf, fusche (5b) nd. de fote treten
sim. vnder den fuessen ligen £ v. die
fuef) legen (75). onder duen (11). Ad.
nd. die-, di-nen ; hel-ffen (110), -pen (132).
Suppeditatio vnder dounge (90).
Suppedium (cf. suppedaneum) hilff
(68, 110). hulp (132).
Sup-, su-pellex, suplex (55) hd. nd.
hus-, huus- (11), Ad. huf-, haws- (9 &e.),
huif- (18), huys- (19) -rot (9, 4, 79), -raet
(11), Ad. -rat, -rait (18 &e.), -rayd (19),
nd. -gerede, -gerad, hd. -geschirre (69)
-geschirr (46, 1105). geschirr (1102). hoffe
staet (20). ingedo-ne (5, 95), -me (12),
-mte (109). dekene (11). Ad. deck (197
d., dóck- (67) lache (152), -lach; deck-
in Z -lachen (68), -en 7 -laken (132).
*Suppeta (cf. suffleta) ein diener in
der tabern (110 sZm.). sehumer (132).
forbo-te (9), -de (8). leczknecht (155).
*Suppe-taneus v. -daneum.
Sup-, sub-, su- (76) -petere /d.
helffen; zu hulffe, hilff komen; hulffe
dun (8), hylffe tun (9); gnug, genüg (1),
gnung (1T) sin; gnungen o. virmogimn o.
frauwen (8); genugen 7 v'mugen (9)
from-en (9, 19), -men £ gefallen 7 vber-
legen (20). nd. to hulpp kummen £2 ge-
noch sin (23); helpen, auer vliegen 7
vromen (11); gevallen (79). émpers. es
hilfft £ ist nutz (110). yd is n. 7 yt helpt
(132). hat hylff (6s).
Sup-, sub-petia, -petie p/., -pecia,
-peticio, -peticia (4), -peditio (76) Ad.
hu-, hi-, he- (18) -I1ffe szm. nd. hulp.
*Sup- v. Su-pinus.
Sup-, sub-plantare (cf. suppeditare)
hd. nd. vnder-, v'-drucken, Ad. -trucken.
v/drieken (18). hd. nd. be-driegen, Ad.
-triegen. Ad. vnder fuf tretin (8 sm);
vnder-tretten (65), -getruekt (szc 3), -doen
? heymelich vmb-geben, -zunen, -ligen,
-fallen (90).
. *Sup-,sub-plantatio vnder-druckunge
(8), -truckung (65), -dounge 7 bedriegunge
(20). vtretung (9). virre- (19), vra- (11)
-denisse.
Sup-, sub-plantator hd. nd. v'-, Ad.
vnder-drucker. Ad. v.-trucker, -tretter
sim., -deder Z trugener (20). onder treder
(132, 133). v'dringer (9). verderber (65).
*Suppleme-n, -ntum, suplementum ,
um ue vol-, Ad. us (93) voln-bringung,
.-brengunge. wl- (46), 1- (76) -bringung.
erfulnif (20). uo habue
*Supplenitudo waneheit (20).
*Sup-, su- (1) -plenus (7. »on pl. 4)
wan (5^, 28, 3, 4). wane (17, 75) vnd
lere nit gar vol (15). wann (1). wain (5).
Supplere /d. nd. voln-, Ad. vol-, ver-
(16) -bringen. Ad. foln brengen, er-ful-
len (5^), -fillen (13), -statten (75).
Suppletio erfullunge (20).
Sup-, su- (1, 76) -plex Ad. nd. innich.
m"
Ad. innig, ynnyek (19). oetmudich (20).
SUP
otmüdiek (79). ghenoch (29), gebogener
i demuttiger bitter (65). flechunder (25).
diegender (Gi. Jun.).
Supplieare Ad. nd. bidden. Ad. bit-
ten, flehen. b. mit gebogen knuwen;
hicziglieh hart anligen (65). pinigen (20).
sincken (11). mit andacht, demut- Z an-
deeht-iglichen be- Z' bi-tten (15).
Supplieatio Ad. nd. (23) bidd-, Ad.
bitt-, fleh- unge. beden, pr. pynigen
(20). andechtigs gebet 7 g. v demutig-
keit vnd andacht (75).
*Supplieatiua laus lob mit bitt- Z
fleh-ung (65).
*Supplieiare pini-gen (19), -chen (11).
Supplieiter víff den knuwen fleelieh
(65). oet- 4 de-muteclich (20). andechtig-
lich. (15).
Sup-, su- (1) -plicium Ad. pin, peyn,
pinliehkait 7 quale (65). nd. pine.
Sup-, sub- (17) -plodere (7. suppo-
nere ( sustentare 4, percutere i trudere
110) Ad. nd. vnder-vallen, -slaen, -ro-
den, Ad. -falten, -falden, -faln (17), -slan
sim., reden (4, 66 &e.), -ráden £ -rodin
(6), -reyden (21), nd. -raden (22), -vol-
den. sto- (110), stoe- (132) -ssen.
Suppo-, subpo- 7 subpe- (17) -diare
hd. vnder seczen. leymen (sc 9).
Supponere in setzen (5). vnder- Ad.
-$., legen, -lygen (19, 13$), -werffen (65),
nd. -setten, -leggen. Ad. schuldigen,
ent-, nd. v^-sch.
Sup-, sub- (11) -portare (cf. super-
sedere) Ad. vnder-, ent- (20), ir- (8),
víf- (19), vf jm (65), vber- (65, 68, 110),
v^, nd. op- (l1) -dragen, Ad. -tragen.
Ad. nd. li-, ley- (22, 4 &e.), lye- (13) -den.
Ad. vber-, ober-, v-, er-heben; uif hó-
ben (6). nd. v)-, ouer-heuen.
*Supportatio vberhebung (75).
Supportatus/ (2. superficies 75)
vberge- (68), ver- (110, 132) -tragen,
-dragen (132). vherhebig (75).
Supposit-io, -orium Ad. vnder le-
gunge.
Supposititius v. Subditicius.
Suppositorium (7. lixinium 74. cf.
-tio) suppositoribi (medzcz 1l), -e 4 pille
(nl. 116). zepíflein (74).
Suppositus vnder geleget (19).
Suppressio vir-(20),vnder-druckunge
(8, 20), -truckunge (9).
Supprimere vnder- Ad. -drucken,
-trucken, -drocken, md. -drücken (23).
v/drocken (17). swygin (8). sweygen (9).
Suppromus biertzeppher (125).
*Sup-, sem- (Ki.) -pronium odenburg
ein stat in vngermn (74).
Suppurare v'schweren 0o. eyteren
(110 sm.).
Supputare d. nd. a-, ai- (6) -chten.
| hd. schetzen (110), zeln, ezelen, v^- (13),
vnder- (9) -ez. eziln (17). heymlich steln
(8, 9). dragin (8). ausschneiteln. (Ki?.).
kortzen (132). telen (23). teken (s?c 22).
Sup-, su- (76) -putatio Ad. md. (23)
achtunge. zal (3, 8, 4). Ad. ze-, nd. (23)
te-lung. sehatzung (16).
Suppus (?. trio) tria f. (Gf. 5, 240).
Supra d. vff, off (b), auff (75), oben
(110), obnen (68), enboben (19). nd. vp,
opp (23), bouen (132), bauen (11).
SUR
*Suprace-rdum (104), -dri (Sum.) (cf.
epirhedium) gaginledir (104). gagen-JT.
leder (Sum.). |
*Suprasella (cf. prc.? hulcitum, su-
perstratorium) hulft (Gf. 4, 880).
Supremus (cf. summus, supinus)|
hd. der oberste, aller-o. ovriste (19).
*Suptile v. Subtile.
*Su- v. Sup-putatio.
Sura Ad. nd. wade. hd. wad, waedel|
(20), wadl (1), waden (m. 126). dat euyt
van den beynen (132). dat kute an
bein (109). brát, britt, brütte (Hen.).
*Surbestus v. Sub-restus, -cellium.
*Sureale (cf. fureale) runge (155).
*Surce-atus, -otus v. Soreotium.
*Sureculu-m, -s v. Sareulus.
Sureulus ein pfrópfer (4). proff rif
(8). pfroprijs (9). sprofe £ poterifel
(18). potte- (10), pot- (135), imp- (10, 12)|
-riD, -risch (10). sproB, rib, zwick (49).;
sprot (79). est- o. zwig-, var. schwig
lin (110) ein zamer zwige (65). her-
schofs(e45e. h sz. b). schusling, v/g. iunge
zwigel (75). tack 7 vyfbruyt (132). vz-
spruz (155). abschmi-t (64), -d (123).
*Sureulus v. Suleulus.
Surcu-lus, -s (7. iris 1) stam (5, 23).
nd. ris, sprute. Ad. rif, sprof) sprosse|
(1€), spruf (5), spruDe Z zvelge 7 zwieh
(20), broyD (19), eyn yngeplantet rifV
(bb) inphlanez reiz (2). in peltz iris
(sc 1). barhaft scho 7 rip (6. cf. sq.).
Sur-eus, 7 -us (2) (Z. ramus 66 &e. !
v. abscisus 110 &c., im den wWss. 4
sureulus v. prc.) berhaft schützling|
(93). perhafft zweyg; pawmestamm,
pawmesast (74). hd. stam, ryD, reif,
phroph-r. (3), sprosse, au-spr., -sprof;
absehnytz (64).
Surd-aster, -ester, -us Ad. daup;
daub, doub £ dobe (67), dauyp (19);
taup, taub, toub (68), tob (6), *dumm
(126); vnge-horig (1), -hórig (Das.), -herig
(91), -horend (110), -horender (74), -hó-
render (93), -horn (4); ibelgeherender
(76), gehorloser (75), verspotter o. zwi-
zungliger (-aster 74). nd. douff (29),
dof (79), doeff (132); de nich horet (79).
*Surdastrum v. Surdidus.
Surdescere Ad. daup, tob (6) wer-|
den; d. sin (21), deuben, v'tawben (9)!
virdauwin (se 8). nd. douen.
*Surdester v. Surdaster. '
*Surdidus v. Sordidus. Cf. surdas-|
trum 2. maculatum (16). j
(91
Surditas Ad. daup-, tawb-
doef- (11) -heit. vngeherung (91).
Surdulus wat doeff (132).
Surdus v. Surdaster. ]
*Surex (i. porcellus Gl. m.) v. Sorex. |
Surge ste vff hin weg zu geen £7
mach dich von dannen (65).
Sur-gere, 7 -rigere (110 4c.) hd. vf£, |
Ad. nd. (23) off-, nd. vp-stan sém., -ston |
(983 &e), hd. -hebeu, nd. -heuen. |
Surgire ceruorum vox (Gl. m.). Y
*Surgum (2. secundum fenum. quasi)
surgens; anders Gl. m.) gra- (alph. gru-)
? o-mat, vig. omut (15). e M
*Surgus v. Surrones.
*Surgusta (si. gurg.) rewse (9).
.SUS
*Surieus ags. bróoe (Hpt. 5).
*Suri-go, -o v. Siro.
Suriseula (se? st? 2. vasis species
Gl. m.) krug (20).
*Surpa v. Sarpa.
Surpieulus &e. v. Scirpea.
Surreetus aufgericht (75).
Surrepere v. Subrepare.
*Surrare (sé. sus.) runen (Gt.).
Surreptio (Br.) mensehlieh blodig-
kait; zuekung vf) forcht; haimlich z. Z
h. inkriechung; sehnell z. sme prode-
liberatione dum sc. quis schnau-t, var.
-wt, sin vatter an (65). betrigunge (17
sim.).
Surreptus begriffen heimlich o. ver-
borgen (75).
*Surria v. Stiria.
Surrigere v. Surgere.
Surrimus v. Surrumus.
Surripere nemen 7 stelen (110 &c.). Ad.
zu nd. to vnrecht n- to my rechte n.
(22). be-n. (19). vnder-n. £ -ziehen (75),
-n. 4 sticken (seicken? 13). haimlich
Ziehen 4 zucken; begriffen (65). b. heim-
liehen o. verborgen (75). tzucken (12).
ent- (20), vnder- (75) -ziehen. valsch
rot (9), rat (B) geben. trugelich (9), dro-
lichin (8) yn gen. dieken (49.7Ad. ducken ?).
*Surrium (sí.sus.) afftir gekose (5^).
*Surrones (herba) snebiliz (? Gt. 6,
838. cf. cieonides &oc., surio? surgus
herba, 16? ).
*Sur-, sub- (108, 132) -rumus, surri-
mus (Br. &c.) kitzlin (110). hueesken
(108). lemchen (132).
*Surrura (7. vindemia) arn (f) wyn-
bouwt (147).
Sursum d. off, auf- (9), nd. op-
wert, -wart (11, 133). auff- (66, 70, 124,
151), vff- (67, 68, 69, 152), ob- (110b), vp-
(132) -wertz (68, 134), -warts (66, 151),
-wartz, -warte (67,152). vber (75, 76,110),
( (Das.) sieh. ufher o. uber (6). auff
15 ).
*Surum ags. sparu-a (136), -ua (94).
*Surupus v. Siropus.
Surus v. Sureus. Stipula.
Sus Ad. suwe (5, 133), suw, sauwe
(66), sawe (70), saw (1102, 134), saw (1),
sue. su (6, 22). nd. suge (23), soog (99),
soeghe 4 verken (132). sehwyn (110).
schwein (16).
Susatum (c/w.) zoest (125).
*Suscania v. Colobium.
*Suscepere entphaen (5^).
Suseepta-eulum (74 &e.), -bulum
das in sich etwas nympt (110). dat in
ym pu nempt (132). nyder-lag, -leghauf)e
(74 ).
*Suseeptare (7. suspicere Gl. m.) dick
vil entpfahen 7 nemen (110), zu im n.
(68). d. wyl tzo im n. (132).
*Susceptibilitas vffnemung (65).
Suseeptio intphaunge (20).
Susceptor vfinemen 2 enpfaher (65).
Suseeptus vffgenommen (20).
Suscipere Ad. nemen (20, 110). vff-
(19, 64), auff- (134), op- (11) -n. Ad. zu
sich n. tzo ym n. (132). Ad. ent-fahen,
-pfahen, -phaen (5), -phangen (10), -fan-
gen (12); emphahen (76); en-phahen (1),
-fahen (13). nd. an van (23).
DiereNBACH. GrossaniUM,
SUS
Suscitare Ad. wecken, off- (10), vff
|,er- (65), er-, von dem tod er- szm. (Vocc.
ex quo, Gemmae), 7d. op-, van der doet
ver- (132) -wecken, -quicken (110). wey-
ken (13). off-halden; -herquicquen von
dem dode (17). vom d. off stan (5 sem.).
van doden laten vp stan (22). lebendig |
| truw (65). Ad. nd. vordecht-, vordech-
machen (65).
*Suscitatorium wecker, en reytscap
dat weckt (147).
*Suses v. Suesius.
s Suspeetio virdenck-unge (9), -ende
(9).
Suspeetus ptc. s. hd. nd. v'dacht (off
in malo). v'-dayeht (133), -dueht 2 -dieht-
nu (17). arckwenig (110). arg-woniger
(den manu in argwon helt o. hat 65),
-listiger menseh (76). archwan (12). ver-
schmaechet (46). missetruwende (20).
berucht; niet wal vernoempt off gesyen
(132).
Suspendere /d. nd. hencken (als
eyn diff 23). hd. vft-h., -hengen, -hangen
(19). vp han alse enen deyf (22). heyen
(13). auf hahen £ aus slahen (1). slagen
(21). vff sehlagen (65). off slan als eyn
dip (5). ver-, vir- (20) -ziehen (20, 65),
-halden (20). aufschieben ein sach o.
ein handel (75).
Suspendére vft-, vpge- (132) -hencken
(110), -hangen (68, 132).
Suspendére hangen (110). V-h. wer-
den (132).
Suspendium /Ad.-henckunge, auf-h.
(15)5 vif-h. (110), -hengunge (21), -hang-
unge. nd. heng-, heck- (23), ophang- (11)
inge. heng- (20), hange- (132) -nuisse.
hangnuf (68) auf- 4 er-hebuug des ge-
muts zu 4 in got (175).
*Suspensare off zehen (5).
Suspensio hang-ung (68, 110), inge
(132). vff ziehung (65).
*Suspens-iua, 4 -ura (é cratis super
ignem 14) ase (8, 9, 14. cf. Sm. l, 115
Sq. Goth. Wtb. A. 64). deyse (12, IT).
harst, Mrg. wimen (13). wyme (10, 12, 22^).
*Suspensor Ad. nd. he-, ha- (132)
-nger. Ad. hencker, vff-h. (110;.
*Suspens-ura (das wólben Ki.) v. -iua.
Suspensus gehangen (20). vff-g. (8),
-gezogen (20, 65). hinuff in die ewige
gutter gehefft von den irdeschen &oc. (65).
Suspieari, -re (76) Ad. nd. v-muden
(1, 79), -moden (12), -moeden (132). vir-
muten 4 boslich gedeneken (9), b. be-
dunekin (8). vor- (22, 4), v^ (10, 12),
ver- (25), mis- (22), mit- (77), vbel be- (19)
-deneken. v/dinken (13). miss- (74), mys-
(995) -duncken. ouel deencken (11).
hd. misse-, miD-trauwen, -truen, -truwen
sim. messetven (-truen 100). ^d. argen wan,
arg-w. (6), -won (15, 16), -wonigkait (65),
orgen gedanck (21) han, haben (6, 17,
65, 75). fur vbel h. (75). verarekwenen
(110). argwanunge (s?e 20). nd. arghen
waan (22), errghen wan (23) hebben;
tigen (22).
*Suspieatio vordechtnyb (4).
Suspieere Ad. dencken (5); hd. nd.
vor-, v-, be- (67) -d. Ad. an-, vft-, oft-,
vffwert- sim., vbersich- (65) -sehen. amn-
sahen (67). nd. op sen (23), up seyn (22),
opwart sin(79). hd. nd. mis truwen sm.
nit tr. (110).
Suspi-cio, -tio Ad. nd. bose, Ad. bof),
SUS 569
bóBe (21), buDe wan. bóse (151), bose
wane (10, 66, 133, 151, 152), wone (70).
bof (69), bófs (134) won. bozer wan (9).
sur win (séc8). arekwon (65, 67). boeser
a.(110). arg-wan (6), -won (15), -wanunge
(20), -wonigkait (65). wantrouwe (81).
missetruweunghe (19). mistru (11). mifó-
(23), verdecht- (66), quade v.- (132) -nisse,
vff v'moedinge (132). hd. v^-dechtinibe,
-dechtenes (21), -dethnif (49), -dachtnub
(1, 75), -deneknuf (szm.), -dencknyffe
(sc 10), -denekung (65). bef gedecht-
nuD (76). bedechtenis (5). bose gedang
(11). suspitiones verbruf-, rug-, straff-
ung, frist (74).
Suspiciose arckwonigliehen ( 110).
verdachtlich (75). miftru- (68), wantrou-
(132) -welich.
Suspiciosus ark-weniger (110), -wo-
nig (627), -wiliig (8), -gedenklicher (9).
arg-, bose- (11), buse- (79) -wonig (67,
75), wenig (17, 20), -wanieh (19, 79).
bóswanig (1). bosswenicht (0v.). Ad. ein
ein boD-, ark- (46) -wenich, boDweni-g
(68), -cht, bose wenichtig (66, 152), bóse
w. (151), bós wonig (134), nd. bose-
wanich, -wynich (23) mensche, myn (sc
23), hd. mensch. quaet denkende Z wan-
irowich (132). v-dach (13), -dachtig (75).
*Suspicium bose wane (7) v'diehti-
nib (17). verdaehtnu (15).
Suspirare Ad. su-, si- (13), seu-,
ersu-fftzen; er-suDen (21), -seunftzigen
(76); entseuwf-czen (2), -ten (1); syfftz-
gen (67), uff sufftzgen (6). nd. suchten.
anchzen (74). geist off geben (5^).
Suspirium d. suffzunge, er-, v-
(D)-s.; er-seufftzung (134), -sunfftzeung
(6), -seunftzigung (76); l/'suDung (21),
irsuffezende (8), seunfftz, var. vorseuftze
(64). nd. suchtinge, vor-s., -sufftinge (25).
*Suspi-tio v. -cio.
Sus-, de-que ferre klein achten,
niner fur haben, nichts dvum geben (&8).
*Sustamentum &oc. v. Sustentacu-
lum.
Sustentabilis vnthellich (20).
*Sustentabilitas inthellicheit (20).
Sustenta-culum, -mentum, 7 -men
(141), sustamentum (5^) (cf. pretenta-
eulum) piler (19). stender (12). Ad.
nd. em st., st. hulf (17), standt o. auff:
enthalt (74) als ein piler, pfeyler (74).
stendel (5b). stutze (4, 174). seul (74).
sule (10). ^d. ein haltung (70), ent-h. szm.,
vffent-h. (6), auff-h. (75), vft-h. als ein
pfler (76). inthelteni& (20). schairpost,
stutte (7. pila, flustrum, destines, ti-
biceen 147). -culum reme (74). ráma (Gt.
2, 505). anthepida (141). eyn hals koppel
(23, 74). line, »/g. langs seil; deichsel-s.
(15).
Sustentare (7. apodiare 7 paoni-
sare 75) hd. vft-, off-, vnder-, vffent- (65),
ent-, nd. vp-, en-, unfter- (79), onder-
(132) -halden, Ad. -halten. auf-h. mit wo-
nung (75). entholden (22). onthaelden
(11). vnder-sturen, varr. -stüren, -stiren
(65). schairen, stijpren (141).
Sustentatio Ld.ent-haltung (68, 110),
-haltnufe (68), -heltinif) sm. inthaldunge
(20). vffenthald (62). onthaldinge £4 on-
derheldenisse (132).
Sustentatus v. Subleuatus.
12
510 TAB
*Sustinaeulum (7. //gamen n temone;
cf. sustenta-, sustini-culum) ein deis-
(4), dich- (75) -selseil.
Sustinens lidende (8). leydender(9).
Sustinentia Ad. nd. (28) hd-, Ad.
leid-, abschnid- (76) -unge. ge-dult (9,
17), -dolt (8). pin (17).
Sustinere hd. nd.liden. mogen er-l.
&c. (65). athalden (7) heden (13). Ad.
dulden.
*Sustinieulum (cf. sustina-, sus-
tenta-eculum) 4d. hals-, half-koppel,
-kopel; hal-fter, -ter (132). ein teiehsel
bant (/n temone, doch temo teysel 3).
deyehselsayl (14).
*Sustinula v. Fuscinula. Creagra.
Sus-tollere, -tulere /d. oft, vff.,
auf, in dy hoch (9), vber sich er- (65)
-heben. »d. op heuen. hin nemen (85).
*Susur-are v. -rare,
*Susurra rumunghe (19). runiuge (11).
Susur-rare, -are (55, 76, Gf.) (cf.
strepere) hd. nd. runen. hd. gew. rumen.
zu-r. (6), -runen (76), -run Z -blosen (11),
-blasen. oren-bl. (8, 65). zeu sammen
blosen (4). raw- £ ro-men (Sm. 3, s3).
raunen (1, 74, 1103). runchen 7 flistern
(74). in ronchen 7 smeyceheln (21). lusteren
(12). lisnen (Fr.). flittren (4, Fr. 1, 2785.
cf. Gf. 9, 713, 17. Wgnd Syn. 704). fliestern
? flieBmen (Piet.). pispern (10). zussern
vnd heimliehen reden kraneklich (75).|
heimlieh sehwetzen (64). snippen (77).
summen (? 23). sunden (22. aus snuden?).
snawden (74). suwen (22^). susen (91,
293b, 109). russen (Fr.). rauschen (ki.).
Susurratio runezunga (Gf.). rue-, earr.
ruen-, raun-ung (110). ore-rumung Z blo-
sung, var. reumung 2 -blasung (65). pl.
runen (25).
Susurr-ator, -o, -us ein in-blaser
TAB
| (1105), -bloser (1102) zu verwerren gute
|freund (110b), guot frund (11023). ver-
werrer guter fr., einbleser, vbelreder &c.
(88). nl. insteecker, oorblaser, preutelaar
(116). -atores bóD klaffer (25).
| | Susurrium (7. murmur 1) murlung
| (1). flisteringe (12). rawmunge (9, 74).
| rumer (8). sewDung (74).
| Susurro (cf. -ator) run- 7 runazz-ari
| 59m. (Gf.) run-zare (121, Gf.), -ere (100,
| Sum.). ru- (8) raw- (9) -mer. kuner (74).
|tzoschuuer 2 clepperer (132). ein zu-
| klapperer (68), -tuttler 7 -plaser (74),
-bloser 7 ezungeler (9). blesemmer (8).
|, ein oren blaser (65).
| Susurrus (4 detraetor 9. cf. su-
| surrator) abzieher (8). ein leiB gckürmel
| vnd gedón (114). gevlitter (Jeroseh. Fr.).
|gemummel, timber ghetoss, n/. suys-,
| suysel-, tuyt-, ruyscl-, gons-, rijtel-inghe
| (116).
vU eyn yser-in (110), -en (132) vorck
7 naet (132), nayt (1105), nadt (110). ein
| naat (68).
Sutel-a, -la (8, 9, 74) (cf. subtela)
behend-e (8), -er (9) hist. arglistigkeit
| (74). ein furdt (gr. Tap&Upso!6 125. st.
| fundt).
Sutiiis neye- (132), ney- (110), naat-
| (68) -lieh.
*Sutis v. Sudes.
| Sutor (cf. sotor) Ad. schuch-, schuo-
| (19), schu-macher, -mecher; schuwurche
es schuch- -wext (17), -wirt der da
|schuwe machit 7 lappet (20); schues-
|(1), schus- (65, 75), schuch- (65 var.)
|-ter. nd. schomeker sem. newer (13).
neyer (110, 132). schnider, sidensticker
| (65). rub (1T. cf. sq., pictaciarius &o.).
|rewBe der altenschumacher (sc 74. cf.
| 8q-).
TAB
Sutor ealeceorum antiquorum rute
7 eyn oltschomeker (22b).
S. veteramentarius (cf. vet.) olt-
| lepper (Chytr.).
Sutorium Ad. schuch huf) sZm., schu
haws (9).
Sutriballus alt-reif) Z -macher ; schuh-
flieker (Ki2.).
Sutrina suter-hus 7 -gaden (93).
schusterlad (91). schuehgadem; nadt
(74).
*Sutrinator ags. scoehere (Hpt. 5).
Sut-rinum, ? -urina (110 &e.) ney-,
neey- (68) -huf) (68, 110), -huys (132).
Sutrix (7. sartrix Gl. m.) neterse (20).
Sutura Ad. nat, nait, not (17), nahet
7 genebet (20) ney-ung (110), -inghe
(132). neeung (68). sehuster werck (75).
nd. nate; schoemekers neyhynge (147).
*Suturina v. Sutrinum.
OS ge-nehet (20), -nebet £ -suelt
*Swa- v. Sua-, Squa-.
*Swamurea (alph. squa-) maesel Zn
curribus (20).
*Swe v. Sue-.
*Switancia sweytz, sweytzerlandt(74).
*Switaneius sweytzer (74).
*Switus (cf. prc.) v. Suecus.
*Swouerum iunckfrawmantel (74).
Suus Ld. nd. sin. eigen (65).
*Szu- v. Sue-carium.
Marg. ?n 69 am. Schlusse des Buch-
stabens :
Wer sich alzeit vff die bulschafft
wil gebenn
Der muf) darnach in seinem alter
ver derbenn.
*'Tabamis. v. Tabanus.
*"Tabanum (gr. BpiCa ai. w. z. asylus
i vefugium 148, azylum 152, asilum,
aus t. 4. asilus acc. missverst. in Mss.
mog., Vocc. ex quo, 75, 76, 141, 148! cf. taba-
rium) /,d. d. vredehus. ^d. frid-, fridde-,
fri- (68), rad- (21) -huf) s/m.; freiung
(74); eyn czu-flucht, -flocht.
Ta-, 7 ea- (Pr.), a- (142), al- (131,
141) -banus, 7 tau-an (Gf.), -enus (127),
-anius (121), tab-amis (136), -urus (94)
(4. asilus, azylus i152, oestrus; cf. ba-
staban, eauan?) prem-o (Gf), i (121).
brem-o (127, 131, 141), -e (151, Gf.). brem
(141 sim.) prem (134). wespe (9). ein
Gc TEE
| thier (110), beest (132) mit einem angel.
| nl. coevlighe (116). ags. briosa (94, 136).
'Tab-, tapp- (55, 22) -ardium, -ardum
(132), -bardus (147) (cf. linistema; Dz.
Wtb. 338) Ad. tap-, dap-, da- (69) -part;
dap-, da- (70) -parte. tap-hart (68), -art
7 -port (23), -ert hemde (110), -pert rock,
var. -per.tropp, 7 dirdendey (75). tab-
(3), tabb- (22, 132), dapp- (1*) -ert. tab-
bart 4 kerle (147). tapphart (74). ein
dappart rock (76). topfert (4). taffat (6).
dap E (cf. tabanum ) fridhuib
"TTabati sunt kistorkenen (Gt. 6, 121).
"'IPabbardus v. Tabardium.
| "'"Tabedes (4. pigwis, avus tabidus 7.
|piger 66 &e.!) fethe (bb).
| "'"Tabedum, tebe (136) ags. bred (94,
136). Gf. tapetum brzsedels »« bred, brzed
tabula? :
""Pabe-, tabi-faeere (7. putrescere
76) flecki-cht (b), -g (76), fleket (6),
flickechtig (17), Ad. vnfle-tig, -dich,
onreynig (21 szm.), vnrein (110), fueln
(18) machen, sin (76). ent- (19), ont- (11)
-reynen. vleekech (22), vletich (23) ma-
ken. doen verrotten (132).
"abe-, putre-faetum ver-fulet (68),
-rottet (132). vormadert (4. nhd. ver:
| modert).
mr PP c m
TAB
Tabella Ad. tabel (20), taffel (5), ta-
fel, t. zu sehriben Z schrib-t. (75); schreib-
9), srip- (8) -t.; tauel (1), ein. daffeln
21) nd. dafel. missiue (126). puchpret
(111). leiste (Agr.).
Tabell-arius, 4 -io (q. cf.) Ad. tafel-,
taffel- (18), tabel- (6), dofeln- (21) -mecher,
-macher. ad. dauelmeker. briff-trager (9,
64, 1102), -treger (110b), -dreger (8),
-sehreiber (110). leuffe-r, var. -l (64).
*ITabellatum (cf. tabulatum) Ad. ein
grof brett szm.
*"Tabell-inus, -io, -arius Zd. schrei-
ber(1102), sehriber (93, 110b); u-, o-ffenbar
Schr.; offner schr. (75), sehreiber (1);
gememer schriber £ schr. der merck-
lnehen sach (75); ein schr. der ge-meyn
(21), -meynd (76), -meynheit. nd. ein
schriuer (132); scriuer der menheit (23),
menseheit (sc 92!); tabelzoen (108).
Tabellula tafel, brett, brieff (110,
132).
*Tabellus (aus eaballus?) pawernrof
(74).
Tabentum steyn die vol ind gaterich
is als duyfsteyn, peemse efc. (141).
Tabere Ad. nd. fulen, rotten (11),
ver-f, -faulen, -r. (132). stincken (110).
TTAbe-re, -seere Ad. fulen 4 siechen
sim.; fueln Z tragelich sin (18), fule Z
drege sin (17), drege werdin (8), trege
w. (9), vlecken (13), v'swinden (10, 12),
sehweinen (126, 128), vnfludig sin (bb).
"Taberna (cf. pila) Ad. nd. tabe-rne,
-erne (11), Ad. -rn. tav-erna £ -irna (Gt.).
tafern (75). schenck-huf) (15), -stat koch-
hut (65). win- (8, 93), wirtf- (649), wirtz-
(645, 110b), wurtz-, var. wuertz- (110),
leit- (75) -hus (93), -huf, -hauf) (64). lad
7 kramen (91). kauffgaden (Das.). kreczym
(155).
Tabernaculum Ad. zelt (76), ge-z.,
die z. des ewigen lebens (65), daz ge-
hüsit (reg. Ben.), hás (Gf.), haws (9), wo-
nunge (20, 65), leube. loub hut; summer
hub; kunglich h.; balast principum ; hut-
tin (65). phallinze (Auz. 8, 506). hitte (13).
tente (cente? 20). tempel 7 loue (23 ).
loige (99). hd. nd. taberna-kel, -ckel (65,
75), -keil (bb), -cel (18), -ew (-eur ? 91).
salethu (pl. G1. Lipsii).
: Tabernaria (v. vxor tabernarii & me-
retriz Br. winfrow (93).
Tab-, tap- (Sum.), tob- (71) -erna-
rips (cf. sq.) tau-ernare (121, Gf.), -ernere
(Sum.), -ernierer (93), -ernirer (132), -erner
(92), -uerer (23). tabern-ari (Gf.), -ier
(110). taferner (74, 75). leit-, lewt- (71)
-hauser (1, 71), -háwser (3, Sm.). lit-
gebe (Sum.). landtbot (111). feil-halter
(Das.), -haber o. kremer (114). kramer
( 94 ).
Tabern-ator, -io, 7 -arius (75) hd.
nd. (929) taberner. tauerer (23). win- (8),
weyn-Zbir-(9) -sehenck. krecimer (155).
*ITAabernus (é.galerus) pilgrein-, hir-
ten-, wander-hut (74).
Tabes Ld. fleek (8, 9), vlecke 4 croz
(? 100), fleckekeit 7 ays (5); vnfletikeit
7 ayD, eyf (69); vnreynig-keit (68, 110)
eines eyDen (110). onreynicheit (20, 132)
eyns aes (132). vletlichicheit 7 aas (23).
bleckieheyt (92). eyn oBe (21). fulung
(65). hd. eyter. ettig (128. aus hectica).
TAC
Schwein- (126, Das.), sehwind- (114 &o.),
schwit- (111) -sucht. die dórre, (114).
"ITabescentia verderb- 7 abnem-ung;
krafftloDigkait (65).
Tabescere anheben fulen (110 sm.).
hinfallen 7 in sich selbs geen &c. (65).
ver-sehweinen 7 -welcken (Das.). socken
(100). ilich (21), seen ylyek (23) sin (cf.
tabidus, acerbus).
Tabetum (cf. tapetum) ags. aeem
(Gl. Cott.), 2eein. (Somn.).
'Tabiditas v. Tabitudo.
Tab-i,-o, 4 -es (1T. cf. ethro) Ad.
nd. (23) eyter. nd. eter. fulnuf) (98). vuyl-
niS (132).
Tabidus Ad. flecke-t (6), -cehtig;
eytri-chtig (11), -eh o. siech (8); eyter-
ig, -echtig 7 versehwinig (Das.); vnfle-
dich (18), onreynigk (21), faul (110), ful
(68). sleck (1). slech (3. cf. $m. 3, 446).
nd. vleckech (22), vletich 7 ylich (23. cf.
tabescere).
"'abi- v. 'abe-facere.
"Tabifluens vnfletiger (9).
"Tabin byese sonder knope (147).
"habita eigen man (25). tabita br.
i. caprea t puella lat. (Br. &c.), ein iunek-
fraw die sant peter erkucket (74).
Tabi-tudo, 7 -ditas (147) walchwer-
dung vmb die sunde; aiterung, faulung
(14). walgyng 2. nausea (141).
'lTablinum schreibstüb (111). trist-
kammer (126). m4. caneelrije, contoir,
schrijfcamer (116).
"Tabo v. 'T'abi.
'UTabor ber-g (8), -k (9).
'Tabul-a, -o (136) ags. fala (94, 136).
Tabula Ad. nd. disch £ tafel. Ad. t.
zum essen (75), dische, dibe (21), tisch
(9), tabele (5), tauel (1), tasille (szc 5^),
dafel, dauel (18), dofel (8), rodel (126),
Sschran (Aegr.).
"IT, alearis spilbret (93).
T. rasa gedyelgete blosse tafel (62).
'l'abulare (v. mamfestare ( exire 16)
tafeln (75).
"l'abularia bretter dar vff man spilt
vnd wiD vnd sehwarez dar vif wirfft
(65).
TTabularius (?. g. tabellarius 110) eyn
brieff sehryuer off dreger (132).
Tabulata boelwerek (125). puny in
einem sehiff (74).
Tabulatu-m, 4 -ra (75) Ad. eyn groz,
groD, nd. grot bret. ge-tafelt (15, 1102),
-tefelt (73, 110b) mit bretteren (110).
besehot van brederen (132). tili (93),
-en (126), -pawm 4 himlitz (74). gemelge
(13). bune (Agr.). bun, var. byn (64).
TTabulatus, g.-us tafel an der wend
4 getafelt an den wenden (75).
"ITaburus v. l'abanus.
*Thabuteea (aws catapulta?) mawr
bleyd (9).
"ÜlUTaeantes (cf. tantes, artemisia)
bueca (Sum. VI).
?Ulaeax v. ''agax.
*"Paeeula (7. monedula) ca, dail eyn
vogel (147).
Tacere Ad. nd. swi-, hd. schwy-,
swey- (9) -gen. antwurt versagen zu
verhore (65).
Tacite heim- 7 sehwig- (65, 1102),
stil- (1105, 132), stillig- (68), verholen-, var.
THAL 51i
verhollen- (110), verholent- (68), ver-
hoelent- (132) -lich.
Taciturnitas Ad. nd. stil-, sehwigen-
(65) -heit. sweygung (9). virswigunge
(8).
'laeitu-rnus, -s Ad. nd. stille £ swi-
gende. styl swygynde (19). vswigen (9).
virswegen (8).
*""Taetilus (sé. daetylus) v. Nicolai.
""Paetitare trucken (75).
Taetus ptc. s. (7. apoplexia 64) berier-t
4 -ung (110). der sin des anrurenD (65).
tastuug (68). dasten (62). ge-tast 7 -uolinge
(132). vuel- (11), grip- (23) -inge. Ad.
griffunge. schlag o. guot (aws gutta),
var. gerurt (64).
*Ta-, to- (94) -eulus (cf. Dz. Wtb. 346)
ags. broce (94), proa (136).
Taffeta nl. taf-feta, -taf (116).
"TTa-, da- (137) -fidus (?. fidelis (110
&e.) thruendi (137). truw (68, 1105). trew
(1102). trouwe (132). gleybyek (19). ge-
louich (11). geloevich guet kersten (14).
"Taga, 4 tega (st.toga) garauua (131b,
141, Gf.).
Tagax, taeax (108) dieb-iseh (1102),
-aehtig (1105). dief (108). dief-egeghe (108),
-faehtieh (132).
Tages (fuit vir qui primus inuenit
auruspicinam. 110). fnndlimg (se 681).
"Tages nl. tuenisbloeme (116). tunis-
blum (Ki. 4. q. taget-es 4 -us indiea
(143).
"Uagetes (c/. tangeta, prc.) v. Ma-
tricaria.
"ITagurium (aus tug.) v. Magale.
"Thaya v. Cathegia.
TTha-is, -ys 7 -yda (74) bos welb (75).
pobweyp, hur (74).
"Tala (sí. talus, anders Gl. m.) enchil
(131).
"Tala (aus tela?) ags. webgerethru
(943).
"Pala (cf. talamasea v. masceus?)
dicitur sagena (cf. sagana) mare (155).
Talaffus v. 'l'alassus.
*"Thalamaris bettegenos (9).
Talamasea v. Maseus.
"IPhalamista kam- (20) kem- (19),
ke- (11) -merlinc.
TTha-, selten ta-lamus hd. slaff- szm.,
7 rug- (65), brutgamD- (64), nd. slap-,
slappe-, beede-kamer. brut-gaden (93),
-bet (8). brawt bette (9). trut-, var. truwt-
bet 4 drut kemmerlin (65).
""TAlanus v. 'l'alus.
*"ITalapsum v. ""'halassum.
Talare schreyd schuoche (19). knie-
hosen (15).
Talaria (»« ealearia?) suftelara
(Gf. 6, 174). spor-in (127), -un (Gt.).
Talaris waderkleid (74). eyn lang
eleit (8). eyn el. bis auf den enckel (9).
die. versen (110). tzo den v. zo (132).
anchallieh 7 enchillit sm. (Gf). enckels
(147).
*fa- v. Te-larium.
"Talas (cf. tallus) opper scehufel (17).
'Tha- (Br. &e.), ta-lassum, talapsum
(147) (V. mare; profunditas maris 16)
die, der (1105) see o. meer (110, 147), zee
(132). tyeffin des meres (74).
1215
512 TAL
*Talassus adj. meersch, seesch (141).
"Tala-ssus, -ffus (147) (cf. prcc., bi-
thalassus, talosus 7. marémus 76) meris
teufe (9), grunt (8). eyn fuoDtritt im kat
(1102), kot (110b). eyn voefstap (132),
voitspair (147) in dé dreck. woner bey
dem mere (74).
Tala-strus, -strum (139), -trus (142),
7 -trum (147) (7. collaphus 19, colaphus
in ial-0, -08 Gl. m.cf. talit-ius 2b., -rum;
vll. »« talassio ?. calathus Janzficum
129, sim. Ki.) in der huyd eyn reete of
spleete; halsslach (147). kemmerlynck
(19. »« thalamista).
"ITalauun v. Talus.
"albus v. Talpa.
Tale sodan (22V).
Talea (cf. eclabula) pflantz (1i0).
plant (132). lent (1105, 132). lentz (1108).
kerb-, 7 kerff- (113) -holtz 2 bei-le (113,
Das.), -el (113). sniteline (Sum.).
Talentum /Ad. phunt, pfunt, pfund.
punt (18, 25). pund (22). pont (132). lot,
var. lott (64).
"ITaleo v. TTalio.
Talia v. Tallia. ;
'Thali-etrum, 7 -etrum (143) (9aAux-
Tp0v; i. accipitrina, sophia, eruca
geratina 143) króten-till 7 dystel (114
sim.) krófe-d. (Kia.). krettendill (126, Kia.).
heil-blatt (Ki.), -bad (114). wellsamen £
sophienkraut (143).
'lTalierium v. Tella.
*Thalietrum v. 'Thalietrum.
Tal-io, -eo (18) hd. widergelt. Ad.
nd. ein bose w. (8, 28), weder vorghel-
dinge (22) al su- (23), so- (22) -Ikes. Cf.
7. eiusdem rei recompensatio (Br.), daher
2« talis ?» solichs (1), eyn suleh1f (5b).
Ad. eim bose, bof, bóse (151), bós (67,
134) wider vergel-t, -ten (67). bo?s w.-
gült (46). ein. w.-geltung (75, 110), -gültig
(15 var.) der gliehnus (75), n malo £
ver-g. in boesem (110). ein ent-g. (68).
eyn weder ontgeldinge (7) loenin quaden
(132). weDBe (szc) weder vergelde (18).
weyder gelden (13). wydder lone (19
sim.). boe. vmb b. (21). hart geyn h.
(12). gelijchniB (7) racha (20). rechunge
(10). ark liegen (8). talionis lex gese-tz, |
-ctzt einer seli-, soli-, sol-chen pien, pin
(65 vamrr.).
"Talis ein solli- (4), soli- (18), suli-
(21), sul- (3) -cher. sólich (126). Ad.also.
a.lich 7 -gedan (20), -gedaen (11), -getan
(1), -dan (18), -danne (5, 92), -dauer (s?c
23).
Talismodi in sulcherley weyse (3,
4) € masse (3). in solcher wyse o. massen
(1105). in sollicher mauf) (76), maf) (6,
11023) 4. weil (1105). solieher wy (68),
maie (133), massen (66, 152), masse(151),
mab (69). sulli- (17), sol- (134) -eher maf.
suleher mosse (70). manyren (132). seli-
cher massen (67). von soler mafe (18).
in sulieher (sze 21). in soli- (23), sul-
(22) -ker mate.
Taliter 4d. »d. also. alzo (18).
Talitrum knupe (110. wefft. stirns-
knaupe f.). n4. knip (116). knyp-chen (125),
-ken (132, Chytr.). ein klippichen an die
stirn (114). stirn- (114, Fr.), ster- (125)
-nickel, -nippel (Fr.). schirling Z klick
TAL
(Fr.). schnelling (126 &e.). schnaltzer (116,
125). sehnall (135).
ITall-fh (sg. 7 pl. 16), -ea, talia (cf.
Gl. m. l, 472. 2. collecta 12, v6. est gre-
cum. 65) hd. vnrecht gelt. vn-g. (13, 65).
male- 7 raiB-g.; 4 tributum datum, varr.
datz (£) zoll; scha- 7 víffsa-ezung (65).
styere (schürwynt ausgestr. 13). sthur |
4 sthop (12). ge-schoD (17), -schos (9),
-schuez (8), -wertff, stewr, loDung, pet,
Zoll (74). seulte man ree. (/at.? 81).
talie p. gesamelt gelt (75).
Talliare bescatten (81).
"Tallina (7. attaeus) hum-bil (104),
-el (74).
"Tallus (cf. talas), pé. tali (Gf.) -i
(16) (Z. vasa, offertorza dc. 16) opferuaz
(Sum.). opphir-faz (Gf.), -sehüssel (8 sém.).
*'Uallus (aus callus, »« talus?) balle
als vntter den fussen (74).
Tha-, ta-llus lovch- (93), lauch- (74)
-kolb. kángel (126). dritte, dritt, tritt,
plendel, teler (74).
"ITalmus (?. oculus, inde monotalmus
76. cf. optalmus) aug (64).
'TThalmut iuden buch (75).
'Talonus v. T'alus.
"Talosus v. Talassus.
*'Palox v. Strumulus.
Tal-pa, 7 -bus (Gf.) (7. balphalaeca
grece [aus &ORQAOS| Br. cf. affa, bilis)
scher-o sem. (Gf.) -re (74) -r (1).
scher (64, 175, 93). schár (Das.). schar
(6). scehermauD (126). mult-uurf ( Gt.),
-worff (5 &e.), -werff (19). molt-w.
(16), -werffe (74), -worff (12, 21, 4),
-worm (19). mul-werff (64, 75, 7, 88,
110), -wef (102), -wirff (113), -welf (49,
Ob.) mulewoltle ( i0). maul-werff (113,
126, Das., Fris.), -Würff (74, 114 sZm.).
molde- (99), moude- (106), wende- (23)
-werp. moi- (22), moyt- (855), wint- (22b,
71, 18, Chytr.), want- (109) -worp, -wort-
fer (71). windwópe; wurf; moldwurm
(Fr.) mu-werfo 4 -urf 74 -werít (Gr.),
-werfe (Sum.), -erff (68). müwelp (13).
maukurrff (1. cf. ett. molkworf). moll
(132). mol (107). górt (109). ags. uuand
7 uuandae uui?pae (94), uuond 7 uuon-
dae uucrpe (136).
"IPalparium eyn mulwertf loch (110);
mols l. 7 holl (132), muerffhol (68).
*"IPAalpedium (cf. ealopodium szm.)
leyst (23).
*"Talpiriola sclerwrz (Sum.)
*"IPaJlumbus ags. giscad- (94), gescan-
(136) -uuyrt.
Tal-us, 4 -anus (76), 7 -onus (147, Gl.
m.) -auum (Gl. Cass. Cf. Dz. Wtb. 340), te-
clauum (q. v.) anchlao (G1. Cass.). ankeli
(93). ancl-ow (225), -e (81). enchila (141).
enkel-e (85), -lin (25), -1 (1). Ad. nd. enkel
in pede, hd. àn dem fuf, nd. an den voyt
(10) in dé vote (22), o. versen an dem
uof) (110), voes (132). ynekel (13). eengkel |
7 toppelstien (11). bal, swel zm pede (talus |
lis 71). knod ( 12, 64, 76, 91, 134, Das.)
am fuf) (134, Das.). kno-che (20), -rren
(pedis 111), -rr (Ki*.). cnoesele bouen
die versene (108). bickelein (112). kun-
chel 7 piekelkothe (125). pl. ml. koten
in bubus, bi- 4 pi-ckelen oft hilteken zn
ouibus (116). terlinck. (132). dobbelsteen
TAN
(108). dobel- (132), doppel- (20) -steyn.
hd. wu-, wo-, woy- (19), wi-rffel. nd.
worppel.
TTalus leporis haasensprung (Ki.
Mrg.).
Tam d. nd. also. a.-grof) 7 -dan 7
-gelieh (1105), 7 -geleieh (1103), -danich
(132), -fest (65). als beide (b).
"Tama (7. mater) moeder (147).
"IThamantia v. 'Thaumantias.
"Tamara (cu. Britannzae) taner-stock
(114), -storck (126).
"ITamari-ea v. -seus.
'Tamarindi (cf. oxifenicia) indiani-
Sche datteln (114).
Tamari-seus, -ea (Das.), -x (116,
Das., thamaristus (74) bartz (v4, 93).
portz, birtzenbertz (116). batzwurtz (74).
tamari-sc(91), -sehken (114). dammarisch-
kenstaude (Das.).
"amarum v. 'T'amus.
Tamdiu also-lange 7 -zijl (20).
Tamen d. doch. e-d. (5b). io-d. (23).
sunder d. 7 alleyne ye-d. (20). ye duch
i doche (152). dach (21). aber 7 nichts
esterminder (88). nach- (1105), noch-dan
(68, 110b), -tan (85b, 132).
Thamesis (//.) die terms bey lun-
den (135).
'lTametsi wie-doch (68); -wol (1102).
al ist (110b).
Tamgrande hote fere grot (22b).
'lTaminare (7. at-t. 147, aduersa 4
farinam purgare 1 lanam trahere 68, 110.
Cf. Gl. m., Br.) beflecken Z intreynen (20).
widerwertig sein (64). tegen sijn; wol
schraden off teysen (132). ie-, ke-, te-
gen 7 weder wesen (147).
"ITaminatio raytzung zu zorn (74).
*Taminator raytzer zu zorn (74).
''aminia v. Tamus.
"ITamir est vermis cuvus sanguine mar-
mora, per fusa t spersa facile sectamtur
(76). tamir ist ein wurm von des plut
hertstain zuprechen (74).
Tamlongus Ad. also lange, lanck.
*mmhamos (7. adria &oe.) mere (74).
TlTamquam v. Tanquam.
"Iamque (Mss. mog.) Ad. nd. also.
""Phamus (7. truale; s&. ehamus?)
eyn seyle (55).
Tam-us, 7 -arum (143. ?íal. -aro),
-inia (116, Ki.) 7. bryonia £elg. bryonie,
brab. alffpape, quartelsbeyen, 2rZs. sehae-
pentel (116). sehwartze zaunrábe o. stick-
wurtz (143).
Tana-cetum,7 -zetum (85), -neetum
(Sum. VI), -eeta (104, Sum.), -ceum (47),
tenace-tum (90), tam (s87)j, -um (146,
Sum. V), tenateum (87?), pan-aceta,
-deeca, -alota, anatheca (&e. q. v.), da-
neta (v. athanasia, ?/al. daneto) (cf.
potentilla, sieheon) reinifano ; churbiz
reba; chirbizwurz (Gt.). reyne-fane (20),
-vane (47, Sum. V), -vaer (11), -var (tanae.
85). reyn-fano (Sum. VI), -fan (1V &e.),
-van (95), -fayn (19), -varn (i10b, 132),
-farn (1103), -faren (114 sZm.), -fahr (125),
-var (9, 91). rene- (tanaz. 85), raine-
(104), rey- (90) -uane. rain van (8723, 146).
waldfahren (Fr.) tenhy (90). bau-reif
(Ki.), -repff (114). wurmkraut (114 &e.).
mánn-lein (Ki?.), -chen (Ki).
TAP
Tanais (f.) die Dohu (112), Don o.
Altan (114).
*Tanan- v. Tana-eetum.
"ITanare v. Tannare.
"TTanat-a, -or (110 &e.) (7. cerdo) loe-
ber (19), -rre (11).
) 'TTha-, ta-natos, tenadus (74), tan-
"tos (z. mor-s 4 -talis 16) dot Z dotlich
zen sim.). tode, todtlicher (74).
— "ITana-zetum v. -cetum.
- ""Tanea (cf. tinea) &ley (9).
Tandem Ad. zu (110^), zu dem , nd.
to, ton lesten. zu dem letsten (68, 1102).
tzu leste (19). ten leesten (11), laetsten
-(132). entlieh (65).
"lPangere v. "'ingere.
Tangere hd. nd. ta-, ra- (sic 110),
da- (19) -sten; ro-, rue- (11), Ad. ru-,
le-, anru- (4, 65) -ren. Ad. ruern (17),
ry-, grit, greifen; be-gr.; tre-, dre-
fen. rei- (110), rae- (132) -chen. raken
(925). gripen 7 drepen (23). liden (t.
penosa 65).
"lTangeta (aus tanacetum) v. Atha-
masia. ''agetes.
Tangibilis tast- (110*, 132), rast-
(1105), rier- (110) -lich.
"ITangibilitas tastunge (20).
"TTangistrum (sé. ang.) v. Ventosa.
"ITangris (nach dem D.?) tannen reys
Tan-, ta- (108, 110) -nare beyssen
(pelles 110,132). weschen (68). letten (108).
- Tanquam Ad. also. als 7 in der ge-
stalt; glicherwilh (65).
- "IPantalida nater (74).
Tantal-lus, -us, -is v. Tantulus.
"ITAantanus v. Cureuma.
"ITa- v. Tarata-ntarisare.
*Tantea v. Taurea.
*Tantes (cf. taeantes) biboz (Sum. VI).
"IPantigo v. 'T'entigo.
Tantillu-m, -s Ad. ein wenig (20)
also w., alsust winezig (9). nd. alsus
luttig (23), a. luctick (22).
Tantisper hieren binnen (11). en-b-
(19). also lang (110 szm.).
*"ITantos v. Thanatos.
"ITantrum v. Pantrum.
"Tant-, 7 tart- (147) -ulus (14, 100),
"Alus (74, 144, Br.), -allus (Gl. m.), -alis
Pap.) (7. ardea) reiger (74, 100, 147).
ayge-r, -] -ulus; tyer im wasser das
es wassers nymmer sat wirdet -alus
(4).
ÜTantu-m, -idem, -mmodo A4. also
nl, a. vele, alleyn, eyn leyne (5).
Tantum (cf. prc. so vil (9). nvrt
(4). ockern (20). nu ock- (23), and-(22)
-ers. also viel 7 alleyn (23): also- 7 so-
lest 7 so groblich (65).
. Tantundem Ad. nd. alleyne; also
nl a. vele, alzo fil (b^), als vil (1).
Tantus hd. also, alzo (3), als, so
Vll, groz, grosse, grob, gruD (17), gruyse
13). nd. als viele 7 grot.
"Tantus, g. -us 4 -i (aus cantus)
spaiche an einem rade (74).
ÜTanum, tannum (Gi. m.) lÓ (Sum.).
- Tape-tum, -tium, -eium, -ta (94 &c.),
4, -zia, -te, -tis, -ticium, -s, 4 tape
TAR
(141), tra- (a/ph. ta- 16), te- (16) -petum,
teupeta (136) (7. strapedium 76, petas-
ma 1) tepp-ech (9, Gt.), -ich (16, Gr.), -et
(229, 28), -it sim. (Gt.). tept (8). gedebt
(93). tap-ijt (11), -iscerie (132), -ijte 2
-ecerie. (147). ta-Z te- (75), the- (111)-bich.
dep-pieh (10, 12, 54, 88), -che (17). te-
wich (1). debg 7 banglagen (13). decke-
lachen (20) ein gemalt decklaeh (64).
Ad. banck- 7 stüle-duoch (19 szm.); stul-
ach (88) -tuch. eyn stoe doech I
stuellaken (11). mathe (5b). gezi-erd (16),
-de(5). zunft(49. cf. zumpften faler-, ?
orn-are Gf.) «gs. hryhae (136), ryae
(94), reowu (Bosw.).
*Taplaminaris v. Magnes. Cadmia.
"'Tapp- v. Tab-ardium.
"Tappula v. Capula.
Tapsus (8, Ki.), t. barba-tus (9, Sum.
V), -ssus (17), -rieus (9), t. bar (47),
dapsus barbatus (74), taxus b.(74, 153)
kongis erone (8). konigs cr. (47). koni-
gis corone Z kerez (9). kunigskerz (116).
comen her kerse (52085). konigef worez
4 wil..de (17). wolede (Sum.). wulli-na
(Anz. 8, 410), -n, welwutz, kunigeDhertz
(74). nl. wolblat, wolle-, tortsen-cruyt
(116). himelprant (3, 153).
""ITapula v. Capula.
*""Thaphos v. T'ophus.
*ITar-aea, -ata 7 -eta (Gl. m), -ea (q.
v. koenyngs cleyt (141).
*Taraceus v. Tararicenus.
"Taracus (7. barbalus, piscis, ous
taricus, «a puoc ? tarmus?) barb (64).
*ITaradros (cf. Dz. Wtb. 341. terebrum
&oc.) napugaera (Gf. 4, 225).
*ITaraneula v. Tarantula.
"Parantantar-, tarantar- v. 'l'ara-
tantar-.
Tara-ntula,-neula(76), tantala (91)
(i. vermis venenosa 16. cf. scorpio) Ad.
nd. tara-nt, -n (76). stellion (91).
*"TTara-rieenus (Sum., Gf.), -eceus (104),
trac-enus 4 -tus (Gf), -mus (Sm.) (aus
x puros ? cf. copadium) cente rine (104).
c.rich, centrinch, zentring (Sum., Sm. 4,
274. Gf. D, 686).
TTarata v. Taraea.
Tara-tantara (Sum. &e.), tantura (5),
-tantera (155, Gft.), -ntantara, -ntantula
71 -ntareum (176), -tantula (74), -ntara
(1, 46, 16), -taranta, -tarantarus, -ntarus
(9), -tantrum (9. 74), -rimen, -risamen,
tanrantarum. (a/ph. tar- 16) (7. polli-
tridium 7 tritonisatorium 74) Ad. by-
tel (76). rede-, ryd- (21), meel- (5b, 19),
nd. mele-, sicht-budel. wege sich (sc
9). red-bittell (6), -stab (64, 75) 1n. der
mü-, var. mo-len (75). peutel, p.-faf (4).
mel-pewttel (1), -peutel (74), -bewtel (71),
-bütel (46), -beitel (75). ein beytel (64c),
beutel den die myle trybt (645). muli-
schivtele 2 rennele (Sum.cf. Gf. 6, 427). meel-
budel, seve, tempse (147). syb (68, v6).
zyff (132). schrot des mels (75). mul
klachel (83. cf. $m. 2, 352. BM. 832). tromp
(68, 132). tateringhe der trompetten (ta-
ratantara Kil.).
"IParatantari-sabilis, -talis (28) gut
ezu reden (17). red- (6, 74), bude- (18),
sicht- (5, 21), zicht- (23) -lieh, -eklichen
(21), -perlieh (74). t
"ITaratantarisa-men, -tio mel-redung
TAR 513
o. -peutlung (74). red- (17), reyd- (91)
bydel- (18), bevtel- (3, 4), ichi- (5, 25]
-unge, -inge.
'lTara - tantarizare, -tantarisare,
-tantarisari, -tantisare (1), -ntari-
Sare, -ntantarisare (147), tantari-zare
(155), -sare (74) (cf. tractulare, polli-
triduare) budeln (12). b. daz mele
(21). büdeln (13). butiln (155). pewt- eln
(1, 2, 74), -tlen (1). bevtelen (3). bitteln
(49). mel-pudelen (74), -beitlen (75). sich-
ten (23). s. daz meyl (5). red-en (11 &.),
-den (6). trompen (132). trumpen, ba-
suynen (147).
"Tara -tantarisator, / -tantator,
-ntantarisator (147), -ntarisator (4),
-ntarisor (76) hd. reder, mel-r. (4), -byt-
ler (76), -beitler (75); budeler (5), sehro-
ter (75).sicht-er (22), mmger (23). basuynre,
trumper, claretter (147).
"Taratantari-talis v. -sabilis.
"lTaratant-rum v. -ara.
"ITaratarrum (cf. prc. dc.) stablein
an der ka auff dem mulstein das da
lautet tarr tare (74).
'Taraxac-on, -um,troxsimia(-suuia ?
17) rólkraut (91). pfaffenblat; munchs-
kopf; saudistel (Ki. szm.). sue disteln
(17). apostemróslein (Fr.).
"Tarbale v. 'Trabale.
Tarda trapp (74, Ki.). stockaer (74).
'lTardare Àd. nd. sumen. v^s. (110b),
-Saumen (1103), -spaten (65, 68, o
-dragen (132), -zihen (65). dregen (19,
20). tragen (11). sum- (6), sew- (9), sye-
(13) -men. spoeden (20). fulen (19).
toeuen (132).
Tardatio langsamkait (65).
Tarde Ad.lang-, lanx- (18), nd. lanck-,
lant- (28) -sam, -seme (855). spat (110).
spate, laD, nicht fru (74). spaede (20).
d cuehsn (1T). trag- (68), traech- (132)
-lich.
TTarditas Ad. trag-, spode- (20) -heit.
traecheit (11). toeuinge (132). langsam-
kait (65).
Tardiuseulus etwaf) treg (110 szm.).
wat traich (132).
*Tardo (aus teredo 7 tarmus ?) holez
mut (16).
"ITardula (aus eardula) wollekamme
(14.
TTardus Ad. nd. trage (18 wrg., 23).
nd. trach. hd. drag (5), drege, treg, cyn
dreyger (21), fule, langsamer (74), lene-
sam (14), lanBem 2 spaed (18 Mrg.). spoede
(20). ein karr (74 56s).
"Tarea (cf. taraca) purperen cleyt
(141).
""Tareafra puch von den zwelff pro-'
pheten (74).
'l'areta v. Taraca.
"ITareuma v. Toreuma.
*"Uargedus («ws trag.) kronickschrei-
ber (74).
Trar-inea, 4 -ingà (Gl. m.), -menta
(£. ferreus clawus 15, 16), 0 potius tor-
menta (75) eiserin nagel (75). sarnagil
(117. cf. Gf. 6, 267. Dz. Wtb. 140).
*ITarma v. Tarmus.
*'UArmenta v. ''arinca.
"lTarmositas madecheit (20).
Tarmosus (cf. cearniosus) vol made
574 TAU
o. madig (110 scm.) madetht (20). mae-
daehtich (132).
Tarm-us, 4 -a (110 &c.), 7 -es £ tar-
nus (Gf.) (4. vermis lardi £ piscis; cf.
taraeus, tur-icus, -mius, -mus, ter-ma,
-ina, -mus, -mes; senta) Ad. nd. mad-e,
-0 (Gf), -en (1) Ad. maede (20),
mayde (19), mad, módo (Gt.) ; fleisch-mad
(111), -wrn (93); speckwurm (64); slie,
sleye (3), sehleye (4), sehly (6), slege (18).
"larriditas («us tarrida dromo?)
snelheit (147).
Tha-, ta-rsis Ad. eyn lant, l.-schafft,
o. mer.
"ITarpina 7. somus (16).
Tarsus (pedis) ryf) (111). ober-rist
(Ki2.).
"Tartalus v. Tantulus. :
Tartar-eus, -inus schücz- (9), sehüf5-
(8) -lieh. hel-heh (110^), -liseh (68, t102),
-sehelich (132).
Tartaria (vitra poloniam) tartarland
(75). tadterey (74).
Tartaris (cf. sq.) win hefin (5b).
Tartarum ein steyn (6). 4d. nd. wyn-
steyn, -heff (64, 88), -heef (11). heffen (6s,
1102, 132) 7 truosen (1102), 2 trufen von
win (68), £ drosen van wyne (132). hefen
(8, 1100). drusen (110^).
Tartarus Ad. nd. winstein sm. wijn-
steen (85). wyne-stene (123), -heue (19).
hd. helle, hell, hel. nd. heelle (11). d.
nd. ein tart-ar, -er. tarthern (75). tzar-
ter (12). tadter (74).
"ITarticare (7. frequenter tangere, aus
taetitare) zwicken (75).
"Tartitimi 7. hereticz, verbieten fleisch
zu essen (110 s2m.).
"Tartu-ea, -ga (Gl. m. cf. tortuea.
turtus. Dz. Wtb. 343) schorp 7 mer-sch.
(93). tortuca schorpe (95). schilt- (23), |
schilde- (109) -padde.
"ITasi- v. Tipsa-narium.
"Tasp-a, -ia stertzelkrut (17).
Tassea (cf. Gl. m. h. v.) schuole (19.
sí. schale ?).
""Tasser (cf. tessera &oc.) hd. wu-,
wO-, wü- (151), wi-, we- (13) -rffel. nd.
worppel, weruell (132).
"ITatiliosus (?. £ulolus, vabulo &o.;
«us catillo s?m.) fressiger (74).
?Tas-sis, -tis (-cis? 9) garn bret (8,9).
"ITataria tatern lant (4).
"Tatula igelkolb, stachelnuD (ki.).
UTPatus (cf. prc.) schaligel (140).
*ITau-an, -anius, -enus v. ''abanus.
"Tau- v. 'ab-ernarius.
Thauma, tauma wunderung (68).
ver-w. (110), -wonderinge (132).
Thauman-tias, -cias (69), thaman-
tia (1105), teumancias g. -tie, -cie (Br.),
-eie (147) ein regen-bogen (110 szm.),
-baieh (147).
Taura ein gelde-ku (4), -kuh (Ki?.).
em vnfruchtbar kw (9), vnfrochber küw
(8), vndfrochtewer kue (17), vnbárhaffte
kuh (128), melekende kuw (76), rit o.
zwitor (126).
Taurea, tantea (755e) pytsche (8).
pische (9). ochsen-zaihm (Ki8.), -ziemer
(Ki*.). geisel von o.-zen (75bed). geischel
von o.-leder (753).
'lTaurinum (c/w.) rab in vngern (14).
TAX
Tau- 7 'Tuxin in Pehmund, im hertzog-
thumb Sophoy (114).
"Taurip-aea, -0oea (Mss. mog.,?. claua
cum qua, tauri verberantur 20) hd. kolbe.
kule (20).
*Thaurium (aus thesaurium) schatz-,
preyB-, treB-kamer (74).
Tauru-s, -m (76), thaurus (65, 147)
hd. stier, oehse (9), ochs (76), junger
stir £ ochf) (65); osche, osDe, osch (10),
oschB (6). Ad. nd. osse. pha- (93), vo-
(99), ve- (108) -rre. vare (100). far (6, 65,
75). mummelstier (128). zeichen (8). ertz-
wevel gelick en eghel (147).
'TTautones ags. bruwa (942).
Tax geisselklapff (126, Ki?.). eyn buff-
streich (128). puff, poff (114).
Tax-a, -ata (4), -ta, -atio hd. scha-,
sche-, bescha- (68), sa- (21) -ezunge.
schatt- (23), ding- (20) -ung. tax (132).
ein achtung wie gut ein ding sye, var.
sey (110).
"ITaxale v. Texale.
Taxare£ tazare (74) hd. nd. wegen,
dingen, nemen, nennen (74), achten,
kiuen (11). kynen (sec? 19). nomen,
tellen, scatten (23). hd. zelen, scha-,
schai- (19), sehe-ezen; wie-, wi- (11),
| wey- 4 di- (13) -gen. ezeycen (13). wi-
|(114), we- (132) -rderen. uteren £ ploy-
| seren (22^). turn, varr. teurn (75). prufen,
| fisirn, var. fiiern, pawsen, baygeln (74).
"IlTaxat-a, -io v. 'Taxa.
"IUAxati-, taxi-, tax- (76) -uneula ein
clein tax o. schatzunge (110 sm.). kurtze
sch. (75).
| Taxator Ad. sche-, se- (21), scha-
| (D, 132) -ezer. werderer (1105, 132). ach-
ter (1102). nd. schatter.
Taxea (147), toxea (20) speek (UJ. c.).
Taxeus (»« toxiecum) buchDbemy
| (68). ybein (9). ybin bamen (8). gifftig
| (110). venynich (132).t. areus eyn eibener
| bogen, var. ybner boge (64. cf. areuba-
| lista).
Taxillator ein dobb-, dob-, dop-ler
7 spiler (110 varr.), dobpler sp. (1102).
toppler (74).
TTaxillus Ad. wu-, wo-, wi-rffel; wor-
felehim (10). dobbel- (11, 110, 132),
dobel-, dopel-, dobpel- (110 varr.), dupel-
(20) -stein, -stien (11) dobbeler 7 ter-
linek (132).
"IPAxis v. ''axus.
*"TTax- v. Taxat-iuncula.
?Taxta (anders Gl. m.) v. Taxa.
""Pax- v. Taxati-uneula.
'TAx-us, -tus (18), -is (155) (cf. daxus,
melota) huls (225, rr.). h.-bom (22, 23),
-baum (12), -baym, wan de wol ge-
smecken zo sterbin sin (5^). hulsen-bam
(17), -boem (t. fem. 132). hulze (statt
des ausgestr. pulbez baum 13). Ad.
holez- (18), haws- (1, 2), hams- (53), han-
potten- (155), buehs-, buch6-, buf-,
busch- (132, 152), bosch- (10), ful- (12),
iwin- (Sum.), yben- (19, 64^, Ki.), eiben-
(649), himper- (17), tax- (Ki. -baum sem.
ibovn (93). weyden-, eyben-, hulfen-,
var. ebin-, hulbein-pawm, scharpff von
plettern vnd ist smmer (sc) vnd winter
grune (74). iwin (102). iuua Z iigo (Gf.).
iwenboem (11). iben (49). ybin (S). ybe
? yb (9). ige (87). esche (20). ruve
|
|
|
|
TEC
(arbor 105. vgl. die ags. Variante). ags.
riu (94). iuu (136). eyn veninieh beest
(t. msc. 132. aus t. m. tachs »« f. i. ar-
bor venenata 110). fliegenschwam (7. bo-
letus $5). taxus est «rbor & animal in
in petris habitans hundachs (155).
e E (2« taxa) summe 7 achtuuge
)
"ITaxus barbatus v. 'Tapsus.
"Tazare v. Taxare.
*Tea- v. Crea-, te-gra.
'Theatralis nd. spellik.
'he-, te-, de- (einmal Gt.) -atrum
(z. eapitolium 1) Ad. spiel-, spil-, tantz-,
danez-, rat- (1), speel- (19, 132), kaerf-
(132), spole- (11), danezel- (22, 23) -hus
szm., -huys (132). eyn tantz hust (6).
spilhof (93). plon (49). blon (47). loub
(110). kapfeloube (BM. 1048). kaufleup
(8). koslawb (9). cleybe (16). anger (10).
ein offen stat der weltlichkait da man
zusicht vbi fiunt... osterspill (65).
gel (74 : boltze Kater ?).
*Tebe v. Tabedum.
"Tebel-lus (11, 20, Gt, Gr.), -us,
tepellus (20, 23) (cf. tebal-, Yeuil-,
Sabe-, seba-, ecebel-, gebel-lus &o.)
Zob-il (84, Anz. 8, 94. Gf.), -el (Sum., Gf.).
zabel (20, 23). zadel (11). beltzeszagel
(Gr. Wtb. 2, 236 dits Twinger, cf. teballus).
'lTheea, teca, toca (q. v.), teta (en-
mal 759) (Z. follieul-à 75, -us, sagitía,
catapulta, capsella sim.; vicinus q. v.
Kil) Ad. nd. stra-le, -ke (22), Ad. -,
strol (4), strolle (21). sehoten (3, 4).
erbesschroten (3). schote hulfe (szc 8).
schute hufe (sce 9). balk (8, 9). pelg-el,
var. -lin, am getreid; hel an dem getraid;
am (cf. paleare) darin das kornlin lit; ar-
beif schel, v/g. hilse; pollen der linsat
des flachs (75). kaste (11, 20, 93). kast,
| lade, tasch, snude, deck, gesetz, korn-
pelglein das korn ligt, schafftel dorauff
man etwas legt, cyfer (74). kyst (19,
110). kystcken 7 spynt (132). spinde (11);
teke 7 hondsluys (Kit). tike (99). tieke;
scaprede; kesecorf 7 casse daer men
iet iu legghet (108). gestelle (93). Ad.
sehanck. scheyde (11). swert-seh. (20).
vinger-huet (20), -hoet (11), -huyd (i9).
*Theea aecuaria nadelteschle (91).
*ITeea (st. tela) aranee spynnenweb
(74).
*ITeeadis (cf. teerisis) schatz (74)
"IPeeanus v. 'Tetanus.
"IUecera (cf. tex-ea, -ale) vveppisin:
| (104).
*ITeclauum anehlao (Gf. 1, 344 sq.
aus telauum cf. o. v. talus, obgleich
erinnernd an lah, glach Gf. 2, 100. ?. q.
teclatu-s, -ra Gl. 6, 541).
"ITeeri-, teere-sis (v. thesaurus, gaza,
repositio auri »« XpUO0c cf. tecadis)
hd. schatz. nd. sehat. saczhe (21).
"ÜUecti-men, -tamen (7. imbrex 4
tegula, cf.stillicidium) scher am tach,
var. schar am dach (75. cf. Sm. 3, 383).
Teetor hd. nd. decker.
Teectorius deckerlieh 7 deelich sin
(20).
Tectum 4d. nd. (93) dach. daaeh
(19). tach (76, Das.). dack (11, 22, 132).
Tectura Ad. deck, decky (6), deke
(9). Ad. nd. (23) deckunge. be-d. (18).
"Teballus (cf. tebellus) poltzestza- |
TEG
"Tect- v. Coth-urnus.
Tectus hd. ge-decket, -dakt (4).
Tecum Ad. nd. (23) mit dir, dijr (122).
myd dy (22).
Techna v. Tegna.
Teda, in den Mss. mog. oft 4 ted-ale,
-arium, -ifera qq. v. Ad. nd. brant. prannt
(1). branek (3). ehien (taedae Gf.). kien
(93). k-o. táll.baum (Das.). aggele (99).
"meda (2 teca) cleke (st. tieke ?) Z
weer (100).
"IlTeda-le, 7 -riuxa (74, Mss. mog.) £
-lium 7 tedifera (75), tetale (Druckf.
1105) (cf. teda; 7. ferrum super quo pon-
untur ligna im foco 15) hd. nd. brant-
ysern (5, 23), -yser (132), Ad. -ysen,
-eysen, -reyde, -reyd, -reyte (9, 66), -rete
(2); brandreid. herdeisen, v/g. fuer-hut,
varr. -hunt (75). prantreyt (74).
Tedere Ad. v)-drieDen, -triessen (110^),
-driDen, -drissen, -driseu (17), -drotzsen
(12); verdrif, var. widertrieD, han (65);
drissen (18). nd. v^-drittecn, -noien (99).
'U'edet d. (oftes) v?-drust, -druf3t (110),
-drufet (133), -drussct (66, 152), -drüsset
(67, 151), -dreuf)t (1102, 134), -dreust (70),
-truf (1115). 10 vir-drufet (20), -druy Det
(19). mich verdrief) (18). ydt verdriest
(132). et v'drut (11).
'lTediari (Br. Ad. v-drieDen szm.,
-tryssen 7 -trossen sein (110b), -messen
7 -drossen sein (sie 1102).
"IPedifer v. Cauan.
"Tedifera, thetiber (76) (cf. ted-a,
-ale) eyn brandt-reid (110b), -reig (1102),
-trager (68). prantreyt (74). eyn brant-
reyft (49), -eysen (64, 11), -roede dregher
(132). prannt eysen (1).
*"Thedios v. '"T'hetys.
""Pediositas virdriflicheit (20).
'Tediosus Ad. vdroDen, -drossen,
-drieblich (5), -driülich (20), -dryBlich
(bv), -dryBigkt (21), -driessiger (6),
-drüssig (Das.). vr-dr. (113). vizdryDelich
(19). nd. v-drietig, -dritig -dret (22),
repre (99). vol ver-druB (68), -driets
(132).
'Tedium Ad. v-drieDung szm., -triess-
ung (69), -droDung (133), -drossungc
(151, 152), -drofbenheit (8, 9), -drosse (11),
-drufe (18), -druf) (1102), -tru (1105),
-dries (114, 132), -dryf (bb). vr-trurtz 7
-trief) (74), -druf (113). md. v-driet,
-dretnisse, -dritnisse (23), -noi (99).
"ITega (7. benedicto 76, theea Gl. m.)
hd. nd. alter-, hd. altar-, hd. -tuch, -duch,
nd. -doch, -dock. elter doich (18).
'Tegella ein elein deckel (110), latt
(68), latken (132).
'Tegel-, tegu- (1105, 147) -laria zau-,
var. zeu-berin (110). zoubererin (68). touen-
(132), vergev- 7 vergift- (147) -ersche.
*Tegena (cf. teges?) hurnhauf (74).
"IlTegera v. eges.
. ÜHegere 7d. decken, czu-d. (b^). Ad.
nd. be-d., hd. -schirmen, nd. -schermen;
deecken (11).
"leges, g. -etis, -itis (16) (pastorum
7 custodum 14, 2. parua domus, p.
pauperum dc. i. &ugurium 7 causula
76 st. tug. 4 cas.! cf. tegurium; 7.
lupanar Ki. — tegera 76) decke (8, 9).
clein huf- o. deck-lin (110), huy - off dex-
ken (132). peüriseh deck; kotz (Das.).
schawb (9). matz (88, Das.) hutte (11,
!
TEL
19). h.-ehin (17). saltner- 7 gartenpawr-
hutt (74).
'TTegillum v. Tegulum.
"TTegimen (cf. sq., teg-men; -ulum)
Ad. nd. deck-unge, -inge, -sel (132). £
dack (11).
'lTeg-imen, -imentum, -umentum
(cf. men) deckunge dez. haubtes (18).
en degung des heupes (21).
'Tegi-, tegu-mentum (cf. prc.) deck-
unge (23). be-d. (19), -deeckinge (11).
heimelicheit (11, 19).
"UTegla (/. tigillum Gl. m.; Aer »«
tegula) steyndack, die decksteyn dair
af; teg-la, -ula latt (147).
ÜlTegme-n, -ntum Ad. deek-e, -ung
(18), gedecke (13), daeh, daach (19),
vberhanck (125).
Teg-men, 7 -imen (16) deckunge des
houedes (23). be-d. des houps (76).
'llleg-, tech- (110, Br. -na, 4 -nulaà
(147) (&. dolus latens, aus tÉyvY] »- te-
gere) vntruwe (20) verdeckte v. (110b),
vntrew (1102). be-trug (68), -droch Z loefó-
heit (132). drochloysheit de. (147). tru-
gung (74). tragin:he (11). ezergynge
(19)-
"ITegra (aus teagra) knebel (Z. furca
ad nee-, varr. neet-andum 75).
TTegula (7. atramentarium 75, tigil-
lum 4. cf. tectimen) latta (Gf.) Ad. nd.
latte. latt (3, 645, 74, 75). laat (19). laitte
(10). laet (97). paune 7 leye (132). ua
(6). bone (55). zie- (110), tey- (22^) -gel.
muffel (Agr.) Ad. schi-, sci- (6) -ndel.
rafen (649). scaelgie of decsel van enen
huise (107). dachkenner (74). hd. swertz-,
schwertz-, swirtz- (11), werck- (76) -vaz,
-vaD, -vas, -kubel (75) sutoris. swartz
fuiDe (18). nd. swart-, swert-vat. tegule
de- 4 col-liciares spanlatten (125).
'l'egulare latten o. decken (110 &e.).
d. die daeken mit steynen; deckstein
maken (147).
'T'egu- v. 'Tegel-laria.
Tegularium ein bafen deckel (110).
pannendack (132). lattenhuf (68). ziegel-
hütte (Ki.).
TTegula-rius, -tor decker (110). lat-
ten-, panuen- (122) -d. (68, 132), -meeher
(20).
"lTegu-, tegil-lum , tegimen deck-el
(68, 110), -sel (132).
Tegumen schütz?taeh (Ki.). warff (8,
9, »« subtegmen sm.).
Tegu- v. ''egi-mentum.
'Peguri-um, -a (cf. Gl. m. 6, 495) Ad.
nd. hutte. 4 keue (19).
Tela n. pl. pfylZ scho (110). pijlen
(132).
Tela f. sg. hd. nd. webbe.Ad. weppe;
wepp, weeb (19), weff (125), wep? webel
(10), weffel. nd. wefel (91). wopp (6). wubb
n. (Ki). gewüpp (126 szm.). lin-wat (64b),
-wot (17). leyn-wot (9), -wat o. gewepff
(64€). leymbat (4). dueh (65). spül (67).
hd. nd. pil. ^d. ein pile, phil, pfil, pfyle,
"| pfeil.
Tela aran-ee (22v), -ia spynne- (10),
spin- (17) -wep. spennevel (22b).
*Telalineamentum linen gewant (5^).
T'elamones nl. portanten in mans
gedaente (116).
TEL
"Thelaneum v. "l'elonium.
'T'elare (7. longare, pro-1. 90) ieneken
(20). ver-lengen (110, 122), -lengern (64)
-Ziehen (110), -trecken (132).
. Tela-, tala- (147) -rium, -tium (64)
(é. stamen fextoris 15, instr. texendi (110
&e.) ein spuol da man mit webet (110
sim.) weber-spul (68), -stuol (64). ge-
studel der w. £ wirpff (75). woberhuf
(20). wevens gereyseop (147).
"Telarius (anders Gl.m. Br.) eiu pfyl-
macbher (110 szm.).
"Telatium v. 'T'elarium.
yrequN (raro inuenitur) poltzmacher
(15).
"IPell-à (74, 93), -us (93), tella- (23),
telle-, tele- (4), delle- (5^5), telli- (1),
talie- &oc. (Gl. m.) -rium (Z. diseus,
lista, teolonarius 76. cf. Sm. 1, 439. Dz.
Wtb. 339) Ad. nd. te-, hd. de-, ta- (159)
ler. tálir (1, 3). teiler (4). teler, plen-
del (74). taliure, telner (147).
?'Tellenon (st. toll. ?) baumsluder (125).
"Il'ellerium v. "T'ella.
Tellina tellmuschel (140).
"Tellirium v. Tella.
YTell-o z. depositio ad inferos (14, 16), |
helliseherstul (74); -ones opera 4 sedes
infernales (46); -orem 2$. terrorem, $n-
ferna sedes (Pap.).
"TTellu-s, -m (aws mantellus &o.?!)
regenmantel (74).
Tellus, g. -uris (auch mom. 3159) ?.
terra, frugifera; -udis 4. locus in toma
(Br. &e.) erde (8, 9). fruchtbar (110),
vruchtber (132) erde, red (sie 110).
pifang (75). t. erde dye vruchtber is, ind
oere vruchtheyt tollinius, g. -nii (147)
aus tellus &e. a tollendo quia fructum
eius tollimus (Br.)! tellud-es 7 -e znd.
i. locus vbi consueuerunt viguli (sic) ter-
ram accipere (16).
"lTelo (Z. tolleno q. cf. Ki. ein brun-
o. pfutz-haek (110), pan- 7 putz-haeck
(132). sod- (126), prunnen- (74) -stang.
brunensail (76). brunhengst (75). swe-
(8, 49), schwe- (4) -ngel.
Telon (gr. . lat. vectigal 16, longum
T tributum. Br. cf. Gl. m. h. v) langwage
(125). sehemel (fextricis 19. aus yeA«vtc
»« tela?).
'lelon-, telone-, teloni-arium zol-
huf 7 -kamer (110 sZm.).
"Telon-, telone-, gew. theolona-,
teclona-rius, 7 thelonius (64), 7 tel-
lerium (16) Ad. zol-ner, -ler, -dner (4);
ezellner 7 geleiezman (3); ezulner (bh,
17), mawt-er (1, 9, 71), -ner (7523); mau-
ner (755). nd. tol-ner, -lener.
'lTe-, the- gew. theo-, teo-lonium,
-Joneum,theolomum,thelaneum, theo-
lus (123), telon 7? tenomum (7. peda-
gium q. cf. 16) hd. mawtt (1). mau-te
(9, 75), -tten (752), -ssen (755); zolle,
zol, ezul (b^), ezale (11). nd. tol, toll-e,
-ent (299). theolonium dare tollen (229b)
*""Pelonium (7. monocordium, Znsír. '
mus., aus Y8v(c). scheit des seiten spils
(15). Cf. teolonium 47. festudo (16. cf.
sq.).
"IPelonum (aus XsAOvv »« telum)
werffzeüg. darmit man in die stett wirfft
(91).
515
,
516 TEM
*TTelopopia (aus zelotypia) lieb zwi-
schen eeleuten (74).
Telum geschutz (110 sZm.). schoz
(20). sehoyfó (19). schos (93). sehot (11).
schegt (99. — Ad. schafft). hd. bu-, bo-,
po- (1, 74, 75, 76) -]tz. nd. bolte. Ad.
pile, phil (8), pfil (65), pheyl (9), pfeyle
7 lere (à. doctrina 74). ags. uueb (94),
uuel (136).
*Telum amentatum feurphyel (125).
*TTelus (aus eeltis?) maybl (1).
Thema, tema vor- (b^, 8, 12). voir-
(13) -rede. vor red (1). mat-erie (9), -te
(sic 22).
*Tema pl. g. -orum (st. ten-a, -ia?)
huben stryck (19). huwen strijeh (20).
huuen strick (11).
*mmemacium (cf. terracium »« tami-
sium) semyf) (19).
*mmemeare v. Temerare.
*'Temelent-ia, -us, -um v. Temulent-
ia, -us. T'emetum. j
Te- v. Thy-melieus.
Teme-rare, -are (14) hd. v-dommen,
-tummen (5), -dampnen (74), -derben Z
-malgen (88). md. vor-domen, -dumen.
dom sin (21). freuel-en (20 &c.), -ichin
(8). mut- (9), mütt- (8) -willin. virtwosin
(19). ergeren (100). zerbrechen (68). vio-
leren (132).
*Temerarie freuclieh (20).
Temerarius tum kun (4). dum-kune
(5b, 125), -kone (12), -keyne (13). ein dom
koner (21). dul kone 7 fristhich (23).
vrislik (22). freuel (125, 126). freu- (10,
65, 110), freb- (5) -elieh. vreueler (8, 9).
vermess-ender (1105), -ner (1102), -ende
4 geck sonder reden (132). rumorf) (125).
gáhestützig 7 vnbesinnet (126). dorlicher
zu vil geherezer (65). ries (99). stoltz
(110).
Temeratus zer-rissen (68), -stoert
(110). ge-freuelt (75), -corrumpeert (132).
Temere d. vreue- (9, 65, 110), vreuen-
(126), frefe- (68), freffe- (8), dor-, tor-,
dul- 7 dump- 7 druncker- (20), vnbesin-
(126), vnuernunfftig- (65), dwase- £ be-
roeme- (132) -lich. nd. doerlieke (11).
*"'Temerieus v. 'Thymelicus.
Temeritas dum- (5, 23), thum- (74),
doer- (20), kun- (18, 74), vber chun- (1),
vermessen- (110, 132), freuen- (126),
freuelich dor- (65), ris- (99), geck- 2
dwaef- (152) -heit. dump- (20), fra-
(74) -licheit. freue-1 (20 &e.), -Ikeit (74).
vnbesinte (126). vor vbel (10).
"'Temer-us, 7 -arius (1, 74) vber chun
(1). dum- (5, 17, 22), dol- (18), dul- (23)
-kone, -kune (17). kuner, tummer, frei-,
fre-Dlicher (74).
"Te-, the-mesatus (?.
druneken (20).
Teme-tum, se/fen -ntum, 7 -lentum
(74), them-etum (1), -itum (Db) wyn
(5o). wein (1, 74). starek w. (9). starcker
Ww. (75). starg wyn (8). doln- (8), luter-
(19) -dranck. reinual (potus
3, 95). got des weins (74).
*Temicla v. 'Tenucla.
"Temigator (s/. rem.) roeyer (141).
"Themitum v. Temetum.
"Themo (scis) v. Curonilla.
T'em-o, -on, -us (Hpt. 5), bissw. them-
o, -on (94?, 147), tymo (8) (v. lignum
temulentus)
[ef Sm
TEM
dc. in carro Br., curru, aratro 0 guber-
naculum nauis; cf. emo; Gr. Wtb. 2, 908)
hd. thihsila (Hpt. 5. Gf.); dich- (752, 93),
dieh- (93), dyeh- (1105), deeh- (1103),
dihs- (5), deyh- (9, 126), deich- (1, 2, 74,
75b, 134, Ki.), deüich- (Das.), diech- (46,
Fris, Das.) di- (1€ &e.), dis- (12, 43, 132
&e.), diis- (19), deis- (4, Ki2.), teich- (91),
tey- (3), tus- (18) -sel (m. 126, f. 43, an
einem wagen 1102); tischel (6), deysil
(9), dych6óel (69), deychffel (70), deiesell
(111), dyfel (68 &e.), duDel (10, 13),
deistel (Kià.), dy (se 8), gysel (bb. wett.
gaisiln f.); seyl (9); grin-tel (127), -del
(Gf.); girintal (127), stewrrudel (74). des
scheeps roeder; gestelle van en waghen
of ploich (147). nd. dysse (93), disle (22b),
stoelle (gub. 11). ags. thysle (9423).
*""ITemogracia v. Demooeratia.
*Pemo- 7. Thyme-lieus.
Temon &oc. v. Temo.
"Themonale deyhsel seyl (9).
*"ITempa (cf. tempe?) kem-enade (11,
8m.), -menayde (19), -nate 7 kammern (20).
"TTempa- v. Tempe-ramentum.
Temp-e, -is (Gt.) (Z vmbraeulum
104, Gf. locus temperatus :4) loub-a
(Gt.) -e (104, Gf.). lieb o. mefhige stat
(74). platz (110). genoichliehe pl. (132).
won- (8), wonnie- (9) -lich stat. lustige
stat o. end bei dem wasser (75). lip- Z
lust-liehe ort o. stet der platz, feld,
werd (ss) anger (10). awe (125). ags.|
scea- (136), scae- (94) -dugeardas.
*"ITempera (Mss. mog.) 4d. meD-, mess-,
miss- (17) -unge. mesiching (18).
"lTemperabilis meflich (20).
*"ITempera-men v. -tio.
ÜTempe-, tempa- (Gf. -ramentum
mittelkait Z menge der maf der miltig-
kait (65). salba (Gf.).
Temperans messig 7 maf) haltende
(110 sZm.). maeDigen (68).
"Ilmemperaneus abintroto (Gt.)
T'emperanter mefliceh (20).
Temperantia /,d. messig-, messe-,
mefi-, mássig- (134), maDig- (65), meifii-
(10, 133), mis- (17), muDe- (21), getemper-
(132) -heit. maf) (19). misch- 7 temperier-
ung (68). kuschhait (65). nd. mate, meti-
cheit.
Temperare hd. me(-, mess-, mes-,
meiB- (10), máss- (6, 134), maef- (68),
mefe- (55), nd. met-igen. mischin (11).
den win mu-, my-, mi-schen (65 varr.).
mengen 2 mitteln (20). besaessen (132 .
temper-ern (20), -iren; hermiltern; mil-
tickait 7 temperament 7 mittelmessig
tlide- 7 treg- 4 messie-lich machen &c. |
( 65).
"lTemperare v. 'l'emporare.
Temperate mef-- (20), messig- 7 zyt-
(110), maeDig- 7 temperier- (68), meese-
7 getemperijr- (132) -lich.
Temper-atio, -amen, -ies ein tem-
perierung (110 &o.).
Temperatura meticheit (23).
Temperatus Ad. mefig, messich,
missig (17). »d. metich. lidelich gemacht
(65). ge-messiget 7 -temperieret ( 110b),
-sat (132).
Tem-, tep- (5^) -peries (cf. -ratio)
hd. meflig-, messig-, mittel-m.- (65), mássi-
(134), missi- (17) -keit; mefig, messig,
TEM
missig (17), mesich (13), meifig (10),
massig (6), maessig (132), mesichig (18),
mittel (1, 55, 71), milt (aZph. mittel 75),
nd. metich, mechtig (23) weder, Ad.
weter, wetter, wátter (6), weyder (13),
wedder (10). messig werden (sc 67).
giuuetiri (Sm. 4, 197). senffmutig gewitter
(4). hd. bequem zeit. bequeemheit (132).
temp- (8, 9), milt- (65) -erunge. stilheit,
gestumheit in wasser (74).
Temperius gizitor (86, Gt.). citlihhor
Gf.).
Tem-, te- (b^) -pestas weder (5^).
nd. vn-, on-, hd. vnge-, waesge- (90) -w.
hd. wasse-wetter (93), wages w. (74);
vn-w., -uuitari (Gf.), -wider (13), -gewitir
(155), -gewitter, -gewider (18); gewi-tter
(9), -dder (21); giuuiteri (Gf.). Ad. nd.
storm. /d. storme, sturme, sturm (im
aqua). sturmweter (155). stormwint £
plage (20). zerstor- 4 vnvernunftig beweg-
liehkait. (65).
*Tempestat es wettert (125).
"ITPempestinus czytliche (133). ghae
(100).
Tempestiue zyt- (68, 110), bequem-
(68) -lichen, -lich (68). kazito (G£.).
Tempestiuum cytlieh (100).
'lTemp-estiuus, -estus, -oralis, -ora-
neus, -orinus, -oreus /;d. zit-, zeit-lich,
ig, ezydyck sem. nd. tijtlick, tidieh (11),
7 vroe (147).
Tempestiuus (cf. prc.) ezierlich (9).
*"Tempestuositas vngewitter (65).
Tempestuosus unuuitari (Gf.). vol
vnwetters o. sturmes (110 sZm.).
"ITempestus vnwedder (23). bequem
zyt (68).
"ITempest-us adj. v. -iuus.
"ITempis v. ''empe.
Templarius temp-elherr (15), -leerers
(pl. 132). tot den tempel hoerende, des
tempels verwaerre (147).
*TTemp-lor (75, 76), -or (7. argilla cf.
timolea) laim (76). mirg-il (8), -el (23).
merg-il (9), -el (75, 76). vig. geschmaek
im tranck (75). molt (. ferra, 131).
Templum Ad. nd. bede-, hd. beyde-
hus sim. ein wite (65), gottis (8) huf.
tempel (75).
*"ITempnere v'smaen (13). vor-smahen
(10) -smehen (8, 9).
*I'empor v. 'Templor.
Tempora v. 'impus.
Tempora anni quatuor oh. ezau-
kauka (qus ezast roku??), £. der lenez
der hebt sieh an seint peters tag; der
sumer; der herbste; der wynter (4).
Temporalia uuerltzitelichiu — guot
(Gt.).
Temporalis (cf. tempestiuus) tzydi
(19, 132). tijtlick (147). vnbleiblich; will:
wenekig; leichtferig (126).
TTemporalitas czite- (13), czeitlich-
(4) zytlich- (65) -keit. zitlieh (65 var.).
Temporaliter zitlich-o (Gt.), -en (110
| szm.).
*"mempora-lizaré v. -re.
Temporaneus v. Tempestiuus.
Tempo-, tempe- (132) -rare, 2 -rali-
zare (147) die zyt leyten £ in der zyt
leben (110 sém.). tijt verdrijven (147).
Temporeus (Br.) v. Tempestiuus.
TEN
Temporinus (6£. mollis Gl. m. cf.
tempestiuus) zitig (Gf.).
*Temptamentum chorunge (Sum.).
TTemptare, melius tentare (q. cf. 110)
hd. v'-suchen, -sichen (13, 18), -süggen
(21). bedregen (12). prufen (19). erfaren
(13). nd. v'soken, besueken 7 prueuen
(1D, waren, bekoren.
"ITemptatio versuchnif); aufechtung;
. pinlieh vbel (65).
Tempus (cf. timpus) 7d. zit, zijt (8),
tzijt (19), eziet (13), zeit, werigkait 7 gele-
genhait der zit (65), vrist (9), lust (8, 9).
nd. tijt, tije (99). wile vnd zyt; non
habeo t. ich han nit w. (75). slaff (9,
255). sehlaff (6). slaiff (10). tunne (21^).
tinn (93).
Temul-, temel- (74) -entia, 4 -antia
(76) truneken- (9, 68, 74, 1103), druncken-
(1105, 132), wyn dr.- (8) -heit, -schafft
(68, 132). v 'drunhenheis (23). begiessung,
nassung (74).
'lTemu-, teme- (74) -lentus truncken
(1, 68, 75, 1103). weyn-tr. (9). druncken
(110b, 132). drenker (23). begosner, nasser
(74).
"IPemulus wyn drunckin (8).
*ITemus v. 'Temo.
*'Ten-a, -ea (cf. sqq.,tenarus) einganck
zu der helle; geheng an einer infel;
hawennestel; harsnur (74).
Tena hube (19). huue (11). haspe (9).
Ten-a, 7 -igna (pl. 75), -ea, -ia (.
extrema pars vite &c.; sunt cada [aus
eauda, frz. queue? cf. Gl. m. A. v]
pendentia ad, mitra &c. i. q. naseula 16)
nestel (6). huben-bende (4. 125), -snur
(20). hare snore (10). har snor (12 szm.).
korsehnuer (9m Znmfulis 75).
Te-, 4 ve-nabulum eyn schwynspy
(110), swyn-spijf) (132), -speet (147), swyen
spyet (97).
"Tenacetum &oc. v. Tanacetum.
Tenacitas hertig- (4), hábig. (128
Das. karg- (Das., kündig- (126) -keit.
behebe (Das. karig- (10), karg- (110),
kark- (8, 9), eze- (19), ta- (11) -heit. záhe
(126). vracheit Z vasthaldende (132).
"ITenaci- v. Cenocita-torium.
*ITenaeulare spanghen (147).
Te-, ce- (q. v.) -naeulum (cf. tetenda.
Bublicaculum) heb-ysen (64, 76, 93. cf.
BM. 756), £ -holtzlin (serzptorzs 65). eim
ciam (8, 76). clamm (75^). clamm-e (16),
-eh (752). ela- (8, 6, 9, 4, 74, 75), ka-
(17) -mmer. vorspan 7 ezange (19). tzang,
tenackel, stul-, var. stub-sewl (74). voer-
spange (11). heftel als an einem schuch
(14). hettelen in den steucken (29»). halt-
hafft (Ki.), -nufs (1j, -er (132, Kib).
behelnif) (77). ein ding da mit man etwas
helt (110). tena-kel (6), -ekel (ki). Ad.
CZu-, ezo- (132, 133), ezó- (21) -gel. zyehel
(5. stil als an eznem apffel (7. recia-
eulum 74). Ad. nd. stel (92, 93) plante
(55) also an ej appel (225). stehel (77).
stell (2). stoll (1). steyl (19, 18). stiele
(10). stile (12).
*Ienadus (»« tenarus?) v. 'hanatos.
*Tenara helle stro-De (8), -sse (9).
Te-, tre- (9, 147) -narus, trenera
pl. (141). tenerus (16) (cf. tena) dye
berch of dat dal dayr men ter hellen
neder stijht (147). helle (8, 9, 74). ab-
ganck zu der h. (74).
DierFENBACH GLOSSARIUM.
TEN
Tena-smus, -f)mus (111) (Z. tetanus
93) krampz (93). zwangk (111).
*'Tenateum v. 'anacetum.
"Tenatio v. 'T'entio.
Tenax Ad. ezah (4), zaeh (1, 2, 754,
Ki*. welt) zách (6, 134), za?eh (46),
zeche (67), zech (76), zehe, zeehe (68),
zee(5), zeyh (60), hábig (88, Das.), hebnig
(25), hart (19), hert (65, 76), czu herte
? schark (9). kar-k (8, 9), ig (10), -g
(110 &ec.), -ch (132); hart- 7 be-heltig (65) ;
vest- (110), vast- (122) -haltende; gytig
(88) geyttig 4 kündig (64). vrack (132).
ta (23). morwe (106).
Ten-ea, -cha (111, 13:7), -ta (11, 19,
64, 74, 16) (piscis, cf. tinc-a, -ta) slye
(19). sley (5). schley (74). sehlei-e (4),
-en (111). sehly (76). sehlyen (64). zielt
(11). lu (108).
"Teneulum hanthabe an einer thur
(14).
Tenda (cf. tendieula) trapun (141.
cf. Gf. D, 480).
Tendere 54. dencken, ge-, ange-, Ad.
nd. an-d. hd. czu dem ende d. (8, 9);
willen han, wiln haben, begern £ geen
? daruff g. (65), irre gan (20), recken,
v5-r., duun r. (1), rechen (6), ande richen
4 recken (verb. aus reiezen 18), strecken
(65, 110), span (17). Ad. nd. spannen. nd.
gan, gaen (132) reecken (11), rucken
(28), keken (sec? 22).
*Tendére geczelt machen (9, 11).
""Pen-deta, -eta (76) (cf. tenda G1. m.,
cadureum) Ad. tental- (18), tendel- (4,
Stiele), dentel- (21, 76), dendel- (74),
grempel-, trimpel- (76) -marekt (6, v6),
-marck (4, 74), -mart, -marte (152), -mert
(21). nd. tentel- (23), trendel- (109) -mar-
ket; eyn tendel morbus (aus market!
22).
Tendi-eula, 7 -eulum (Mss. mog.) Ad.
rime, reme (17), raim (6), lage (12, 13),
an-l (5), stricke, str. an eyn lage o.
spanne (18), eyn klingk (vn Zanua 91).
Tendi-, 7 tenti- (945, 110, 132, 141,
Br.) -eula, 7 -culum (7. tentorium 74)
! hd. ryeme, reme (67), ryem o. reym (74),
rliem, garn (110, 132), haDen-, varr.
hasen-, hafen-, o. zug-garn (74); stricke,
strick, netz (76), vogels str. o. n. (110,
132); lage Z lag (74), vff laeg (125), auf-
schlag (Ki?*.), getzelt (74). druw, spryn-
ckel, stappe (147). ein krieg vt habetur
in balistis à ausworff (4). ags. welman,
snearan, wocie (acc. 94^).
*"Tendieulum (cf. prc.) ram (panna
1j rame (5b, 23). reme (22). anlage (22, |
23). vogel-garn (8, 9, 66 &e.), -necz (8,
9) o. strig (8). strit (23). stecke (29).
Tendinosus haarwachsicht (Ki.).
Tendo haarwachs-fleehse &c. (ki.).
*ITenea v. 'Tena.
'lTenebr-are, -escere Ad. vin-, du-,
duy- (132) -stern, -ster machen; dinster
m. (21), dunekel m. (110), finstrin (6).
nd. dustern.
Tenebre pl. hd. fin-, din- (91, v4),
di- (13), nd. du-, duy- (132) -sternisse
sim. vinstrin (93). finsterheyd (19).
duusterheit (11) die dunckle (126). blin-
dighait 4 vorhell (65).
"Tenebrere duestern; duester sin Z
wesen (20).
TEN 511
"Tenebrescere (cf. tenebrare) vinster
werden (68).
Tenebrio, nebulo, vatinio &c. n/.
ghuyt, rabaut, scharluyn, sehudde, co-
ckijn, fielt, netboeue Ho (116).
Tenebrositas duster-unge (20), -nisse
(11). finsternif (19).
Tenebrosus /d. fin-, seer fin-, fun-
(65), din- (50), due- (20), nd. du, duy-
(132) -ster. dusterich (93).
"'Tenedissa (herba) ags. helde (942).
Tenella Ad. ezange, zang, sezwag
(13), kloft (17). nd. tange, cluft.
Tenellus adj. etwas zartes (110). wat
tzaert (132). clenli-ch (132), -k (23). kleyn
(8, 9). iunck 7 weyeh (11). murwe (20).
morwe (11). donne (20).
*Tenellus s. (7. cardo) doirhaeck, tore,
hespe (14).
"Tenellus s. (piscis) smerle (3, 9).
sechmerling (75). sehmyrrel (4).
'lTener Ad. zart, cezaar (183), weich
(68, 110), cleyn-, ezern- (11) -lich, klain
(76), smal o. eleyn (8, 9), iung 7(65).
dunne (11, 19). murwe (20). morwe (100).
merre (99). rogel (74. cf. rarus).
Tener-e, -iter certliche (100). czert-
(8, 9), tzart- £ clen- (132), zart- (110),
klein- (68), murwe- (20) -lieh, -lichen
(110).
Tenere Ad.nd. ha-, nd. hae-, ho-lden.
Ad. halt-en, -i o. tragi (38). beheben &e.
D hant- 4 vffent-halten; t. seruwm vt
estiam. ab- € v-mergeln (65).
Teneri werden gehalten (110 sZm.).
hd. schuldig sim., schyldieh (13), ver-
bunden (65) sin, sein. nd. sculdig sin,
Schuldigen.
Do conertens dünheyd (19). murwekeit
(20).
"IPener-iter v. -e.
Teneritudo Ad. iung-, klein-, zart-
(110, 132), rogel- (74), nd. dun-, yoghet-
heit. ion- (18), man- (93. aus iun-?)
-cheit. jinckeit (5). jung- (21, 65), zarti-
(1, 65), weylich- (11) -keit. cleyn-, clen-
(132) -licheit (5, 22, 93, 132), -ikeit (13).
Tenerum corpus zertlich lip (8). ein
zertlicher leyp (9).
*ITenerus v. Tenarus.
*'Teneta (cf. tendeta) haldunge (8, 9).
ofenstab (74).
Tenia (cf. tena) bendel o. sichelfisch
(137, Ki.).
*"Tenignum c, 'T'ena.
Teniola nestilun (141).
*Tenis bedckin (23. s£. tenia bende-
kin?).
*"ITenocitarium v. Cenocitatorium.
Tenor Ad. haldunge, v^-h. (18), hal-
tung, h. im gesang (74), beheltni& (20),
weyse (3, 4), gliehnisse o. synne der
schrifft s/m., gleiehstátigkeit (126). nd.
holunge (23), hae-, ho-ldinge. bord-e
(22), -un (12, 23). pardun (b, 74). bard-
une (18), -u 7 bühart (ausgestr. 19. vgl.
*". a. parda. pumhart Hoffm. Fundgr. 1l,
332. nhd. pommer &c.). eyn vordon (21).
done (10). don; gestalt (74). eyn ten-ore
(110), -oer (132). grof) weise des gesangs
(15).
*ITenorare/d.nd. vnder-singen, -halden
(cantu 1). tenor s. (110).
18
578 TEN
*Tenorista vnder- (68, 132), tenor- (110)
-singer.
Tensa ein bedeckter wagen (110 sZm.).
Tensare dick vil spannen o. beschir-
men (110 szm.).
"ITensarius 7. quz frena d. accomo-
dat, nl. die t'peert inslaet (116).
"ITensile v. Retheum.
*ITensum (sí. pensum?) dysene (109).
'TTensura hd. v reckunge. nd. wt
reeckinge (11). spannynge (14:).
Tensus v. Tentus.
Tentaà (cf. teneca, plagella, stuel-
lum) wieche (110), wyche (68), wieke
(108, 132) Zn vulnere. maissel (74). tente
is gestalt als meelre verniss (147).
Tentare (cf. temptare) virspe-hen
(9), -en (8). versuchen (110). temtyren;
bekoren; prouen (132).
T. bellum scharmutzelen (64).
*ITentaticon (cf. folu) stinca (Sum. VI).
"mentia (sé. tentio, in-t.) will (76).
'lTent- v. 'T'end-icula.
"Tentieum ags. sprindil (94, 136).
Tentigin-osus, 7 -amus (141) ragende
(20). vnkeuschiger (74). oneuysch (141).
Te-, ta- (122) -ntigo ragunge (90).
reckung des zerb (75). geilsucht (ki.).
eyn ezwickel ((9). gygel (7. q. in vulua
apparet 14). gall. landie (122).
Ten-tio (74 &e.), gew. -cio, -atio (74),
hd. haltung, be-, hant- (65) -h.; haldunge,
be-h., 2d. -haldinge (132). fah- 7 begrift-
(65), bedenek- (5) -unge. willig (8. cf.
tentia). sicherheit (8). be-sessen (17, 18),
-sitten (23) sicher-heit, -lich (18). besetten
seckerheit (22). besyezughe syecherheyd
(19). synn, synnung (74).
Tentorium d. zelt (76), ge-z., zel
o eyn telt (22). en-t. (sic 23). tente
99, 132). paulu-en (97), -n (12). hut (65).
Tentum gestelle (9).
Ten-tus, 7 -sus (126) ge-halten (110
sim.), spannen 2 zerthan (126).
"Tenuare Ad. nd. dunnen. Ad. dun,
dynn machen sm.
Tenu-, themi- (104) -cla, -seula
? -culaà (Sum.), -ela (131, 141, Gl. m.) (7.
serum) chazi- (141), chasi- (131), casi-
(127), chese- (104), chas- Z ches- (Sum.)
-Wazzer sum.
"Tenue v. 'Tenuiter.
Tenuela v. TTenuela.
'Tenuis Ad. nd. dunne. hd. tun (6),
dunn, dun, dünne (67), dinne (13), din
(18), dynn (134), donen (21), loher (dampf
vapor 62), kleynfug (126), subteil (Das.).
Cu. ? ran; clain in der habe &c.|
65).
Tenuissimum das aller-dunst, -minst,
-clainst (65).
Tenuitas hd. nd. dun-, hd. dunne-,
donne- (20), dynn- (68) -heit. dun- (5b),
geringi- (9) -keit. armut (8, 9).
Tenu-iter, -e dun- (110, 132), dynn-
(78), donne- (20), nachgiltig- (126) -lich,
-liehen (110).
*Tenum ». Tena.
Tenus prp. hd.nd. by. by-nahe (110), | d
-nach (68). nae (132). bestere (100).
"ITenus (a um aQqdj. Mss. mog.; 8. ?.
summa pars sagiiie Br. &c., laqueus 110;
TEP
anders Gl. m.) hd. dunne. weych, kleyn,
smale, iunck (17). gering (9). zwing an
einem poltz (74).
Theo-, se/fen 'T'eo-.
Theobaldus diepolt (74).
*Theocia v. ''heotocos.
OR dyetrich, tyle, tylman
74).
"Theofebia (si. -phobia) v. Latria.
Theolo-gia, -yga (93) gotlich-i (93),
-e schrift (8, 9), kunst (64,93). gschrifft
die da von got sagt (65). gotslere (62).
gotlick handel of spraick (147).
'Theologiee gotlich (20).
Theologieus ein meister in der got-
heit (110 &e.).
Theologus ein gotlieh lerer (64).
gelerter in der (65), doetor der (74) hei-
ligen gesehrifft. eyn gelarter in (5^),
meyster (8, 9, 4) der heyligen scrifft,
schrift (4). helger scr. kunner (18). eyn
hileh ser. (22), heilig seriff (5), hellich
scpfft (23) k.
'TTheol-onium, -us &oc. v. 'T'elon-.
Theo-phania, -fania, -phonia (11)
Ad. nd. bewis-unge, -inge, Ad. bewey-
sung eines vnbekentli-chen, -ken, vn-
bekanten (23, 74), d. -kuntliehen dinges.
bewisunge rei non note(6). der helligen
dry (68), der dreyer (110) kunig tag.
der dertziendach (132).
Theophilus gotes lieb (9).
*''heophonia v. 'Theophania.
Theorare gotlike dynge bemercken
(147). beschoulich leben (75).
'T'heor-ema, -isma metens konst (147).
*"ITheorema (cf. sq.) v. Theutonia.
'Theor-emata (Br.), -eumatha (65),
gew. sg. -euma, teorena (76) schau- Z
scheu-liehkait gaistlich gesicht zu got&c.
( 65).
Theoria schauwlichkait (65). beschou-
lich leben (75). beschaw-, contemplier-
ung; vermerckung gotlicher ding (74).
'lTheoriea planetarum (£. astrolo-
bium &e.) daz sinth bucher von dez
hymmels laufft (5^).
"Theor-isare, -are (Br.) (aus Ue p
»« Ueóc) hd. gotlich ding beschauwen
sim.
'lTheor-isma v. -ema.
'Theosebi-a, -um Ad.
hillieh dinst sZm.
*"Theosiea gewelb (74).
'Theo-tocos, -tiea, -teca, -cia (16)
hd. ein muder nd. moder godes. gotes
muter (1, 9). gotz m. (16). muttir gottis
maria (8).
""'heoton- v. Theuton-.
Tep-efacere, 7 -idare (110 &e.) Ad.
warm, wilch (8), lau (68), lab (9) machen.
wermen (9). wlak maken (109).
Tepefactus hd.nd.ge-wermet, -lauet,
hd. -lauwet, -wormpt (17); law gemacht
(6, 67), lo- (4), willich- (21), mileh-warm.
lau (15).
""ep- v. Teb-ellus.
"ITe- v. 'Tor-penta. :
Tepere lau (68, 1102), lae (1105) wer-
en. wermen (66 &e.). flak sein (74).
wlac (23), walk (22) sin.
Tepe-re, -scere lawen (20). blauwen
(5). law sin (6). lau werden sein o. trege
heylig md.
TER
(15). warme (17), wileh (21) werden.
melchwarm (18), verdrossen (17) sin.
'TTepeseere anfahen lae zu werden
(110 LE lae, warm, kalt, ablessig
werden; abnemmen (65). swinden (15).
*Te- v. 'Tem-pestas.
"Te- v. Ta2-petum.
Tepidare v. Tepefacere.
Tepide lawe- (20) lae- Z nit hitz-
(65), ablessig-, lassig-, lessig- (75) -lich.
lewe (75). laelichen (110).
Tepiditas v. Tepor.
Tepidulus wat law (132) láwlecht
(Das.).
Tepidus lawe (20). lae (65, 110). law
(11). lau (68, 75). láw (Das) lab (3). lo
(49). lovlicht (3). hohe (9. st. pr
warm (68, 110). halp- (49 szm.), mitte
(1) myleh- (19 &e.) -warm. w.-lieht (5),
-elecht (18), bielichtig (17), -elichtig (21),
-elechtieh (22). werm-elieht (66 &c.), -lich
(67, 134). lassig £ ablessig (75). wlacheit
(sc 23). welieh (12). weleh (77). wileh
(8). kalt werden /ptc. 10).
*ITepitudo lafhheit (75).
'lTep-or, -iditas Ad. nd. warm.lieh-
keit (5b), -lechkeit (9, 17), -elicht (21),
-heit, -hait 7 lauw (76). hd. werme-keit,
-eht (20). milehwarm- (5^5), lau- (68),
lae- (110), lab- (1), lawe- (20), la- 100),
láwig- (Das.), laB- (8), las- (9, 17), drag-
& flack- (74) -heit. lawe (88). láwe (Das.).
labung (75). low-, swiligkeit, tragkeit
(14).
Tepor tenuis dunner loher dampf (62).
*"ITeporosus trage 7 lawe (20).
*Tep- v. ''em-peries.
"IlTepres (s. vepres) dorn (20).
TTer try male (110). dru mal (6). dry
maal (68). dri ber (21), werbe (5 o5.
drie werff (132), warf (11). drige (22
dri (23). drei-maln, -werb, -weyd, -stund
(74).
"Tera (anders Gl. m.) gruyt (108).
schapp (7. eapella 23).
"IPerabr- v. Terebr-arium, -um.
'TTe-, the- (8, 9) -raphin, -raphim
(23, Br.) (z. vestis sacerdotalis 4 dolum)
hd. ap- (8), apt-, abt- (110), nd. aff-got.
messe ge-want (8), -bette (9).
*ITerata (st. cer.) gewechst (74).
*ITereiona v. "T'ertiana.
*"IPereulentum ags. gsotig (94).
*mUereus (anders Gl. m.) v. 'l'erricus.
*"ITerdina v. Sistra.
*TTerebare durchborn (64t).
*TTereb-arium v. -rarium.
*ITere-bella Z -do (7. pidona 7 cor-
nuftes) holtzwurm (76).
*mTereb-ella v. -intina.
Tereb-ellum, -ellus (Gf.), -rum Ad.
borer, nabager s?m. (Gf.), neb-iger, -eger
(66), -ber (69). neffiger (132). náper (134).
nagewer (Gf. nawiger 7 neiger (759).
baer (132).
Te-, ce- (225) -rebellum (of. prc.,
terebrarium) ne- (18), ney- (21) -beger.
negwer (77). naegber (46). negbor- (64,
93), nápper- o. bórer- (Das.), neber- 0.
borer- (75) -lin. en veniger (23). borchin
(20). bore (18). wyndel-b. (13). bor (23).
swyk eyn yseren hor (sic 22v).
"mTe-, ter- (94) -rebellus us pre-)
ags. nab-eger (136), -fogan (94).
TER
'Tereb-intina, 7 -ella (74) harz (Sum.
VI). pull-pech, -hartz, loriet (74. cf. 1ó-,
le-rget Sm. 2, 489).
Terebintus, cerebineus (q. v.) (cf.
iuniperus) ephaw- 2 pullehartz- (74),
ierpentin- (110, 132), wirauch- D Ssim.),
wirauehs- (133 sem.), wyrochf- (67),
wirach- (17, 23, 69), weirach- (53, 74,
134), wyrock- (12, 22), ler- (102), lir-
(155), lerch- (Gf.), loriet- (74), gloriet-
(12) -baum, -bom sZm. sporchun (tere-
bynthum Gf.) aspa (nach tremulus
id. 93).
Terebra ne-pper (126), -ber (91, Ki?.),
-per (Ki&.) pórer (111). eyn groes baer
(132).
"TTerebrare Ad. nd. boren (mit dem
nebiger 110 szm.). hd. bor-n, -ren (21).
nd. baren (11, 132) mit den neffiger (132).
*""Perebr-, terabr-, teribr-, tereb-
(4) -arium (7. terebrum, terebellum,
magnum. t.) hd. na- (4), ne-, ney- (3)
-biger; nebe- 7 nep-cher Z borer (11).
bor (20). borrer (21). neueger (22, 109).
ein grof neybeger (21), nápper (6),
borer (110). groif) nebeger o. bore (133).
hd. ein grosser borer, bore (152), neb-
eger, -iger (68), -ber (69), -er (67), náper
(134). grot veniger (23).
Terebratio borunge (20, 77).
'Ter-ebrum, 7 -abrium (76) (cf.tereb-
ellum, -rarium) Ad. borer, ne- (75),
neb- (21), na- (104) -biger ; nág- (2), neg-
(64, 93), ne- (67) -bor, -ber (64^, 61). eby-
cher, Mrg. ey ber (18). neper (76). nap-
per (6). neuiger (23). necger (99). neg-
gher (108). spickelbaere (11). eyn spicher
bore (19).
"TTere-do, -mitas holtzwurm (14).
TTeredo g. -inis 7. vermis [gnum terens
(Gemmae, Voec. ex quo), putredo (5); wurm-
melb, var. -mel (64); g. -onis (74, 7. vermis
dc. 64, Mss. mog.), € ter-ido, -odo (i5.),
-edona (28), tredonas (acc. pl. 118) (cf. ce-
redo, terebella) Ad. holtz- (Gt. &c.), hultz-,
kupffer- (114) -wurm. nd. holt we- wo-
rmekin (23). wurm mele (terédo 75).
alis. matho (118). ayter (74). sauwer Z
sáuwerlein (112). seurle 7 beissende blet-
terle (V. a. 1618). nl. sier-e, -ken (116).
tiredo g. -inis (7. pwiredo) slym (11,
19, 20).
*ITer-efimium 7 -efomium (3), -efu-
mum (4, 74), -phinium / -sinium (75.
-phirium v. eatile), -iurium (176) (7.
fructus fagi 3, 4, 76, cicer 75) puch - el
(74), -aeker (75). ein buchhaekerlein (4).
buch erekern (3). biechel (76).
"Terefolium v. Chaerephyllon.
*Teref-omium, -umum v. -imium.
*ITerellum (cf. terebellum) neper (76).
"ITeremitas v. Teredo.
"ITerenta-rium, -le (16) (cf. taratan-
tara) rede stamp (9). redde stap (8).
rore stab (16).
*ITerenus (cf. teres) langkscheibelech-
ter (74).
TTerere (prs. terio 65) Ad. ri-, rei-
ben, zu-, selfen zer-r. nd. wriuen, to-wr.;
voryven (85b); zo furen (? 23). zuo
risen (13). zu-riDen (10, 12), -riten (aus-
dern 12). maln (17). zu-m. (8, 9). zur-
nissen (49). knisten, varr. knü-, knit-
TER
schen (65). zer-kn. (65), -knütschen Z
verschleissen (Das.).
"I erereus zerribener (74).
Teres (27. longus et rotundus) hd.
Schib-, scheb- (152) -elecht, -ilicht (66),
Alieh (151), -elieht (67, 69, 152), -let (6),
-eleehtig (17); scheib-elicht (134), -licht
(4), -eheh (70), -lig (1); sehweblich Z
simbel (3); sin-well (74, 126), -wellechtig
(126), -wel (75, 88, Das), -walez (12);
syn-newel (9), -ebel (8), -bel (1); sen-
ewol (13), -wel, -ebal (5^). nd. ze-,
se-newolt. rotund (110). runt (10, 23).
rondt (68, 132). rund als ein stock
(74. cf. rotundus). trint (19). trendel
(99). een trindel (108). Ad. nd. lanck, Ad.
lang, gew. durch vnd, selten durch oder
mit schibelecht, runt, sinwel sem. ver-
bunden. eüle (100). welczelech (13). saw-
ber (2. 2« tergere?). ags. sinuu-lfur (136),
-rfbul (94).
"Teretra (i. portatrix, st. fev. ?) tregil
(141. cf. Gf. b, 500).
*"Teretrum v. "Teristrum.
Tereus wedewale (108).
*ITUerga v. Palla.
*ITergena v. 'U'errigena.
Tergere Ad. drucken, dr. machen
(20), drocken, truken (6), trucknen,
triehnu (trichot tergeret 38), drugen
(20), dreygen (13), wüschen (20, Das.),
wischen (1, 9, 17), weisthin (8), busen
(£) brodeln (55). nd. dro-, droe- (132)
-ghen.
*Tergermanorum (7. £res fratres; 2«
germani «c gemini) trizvinilingo (127).
""Tergetenus v. ÜT'ergotenus.
Terginum ochsen-zimbel, -záhm, kar-
batsche (Ki3.).
"ergirisatio (aus tergiuersatio?)
vbung der lerer; entschuldigung der
miftat (74).
Tlerg-iuersari, -iuertere, -umuer-
tere hd. den ruk kern; den rucken zu
keren o. betriegen (110 sm.) ymme-k.
(13).
Tergi-, tergum-, àissw. t. e (est)
-uersatio, 7 tergurisatio (74) hd. vmb-,
zuruckvmb- (74), vmme- (253) -kerunge.
vnwerlicheit (74).
Tergiuers-ator, -or (76) wanckel-
(65), mankil- (sc 9) -mutig. betriger
(9 süim.).
""Dergiuer-tere v. -sari.
Tergoreus (Br.) ruckig (110 szm.).
ruggich (147).
*IPergosus groyt ruggich (147).
"Pergo-tenus, -tinus, tergetenus (4)
hd. hinder-, hynter- (66, 70), hunder- (17)
-rueke (5, 66, 70), -ucke (67), -uck (4),
-ruek (3, 67, 69, 134), -rogk (21), -ruck-
ung (16), in ruggen (6), -wartz (110).
achter-ruck (18, 28), rugge (22). rugg-
lingen (46). tergo tenus (dwe dictiones)
by dem ruek (110), rugghe (132).
Tergum (Aomznis Br.) hd. rucke;
mensch-en (9, 68), -is (8), -rucke, -ruck(68);
vichshut anhar (93); ruck (110), rugk
(1), rieh (13). nd. rugh, rugge.
*""Tergumuersa-ri, -tio, tergurisatio
v. Tergiuersa-ri, -tio.
"Terguri-zare, -sare (cf. tergiuersari)
uber keren (8, 9).
Tergus (g. -eris 147, pl. -ora, qua-
| drupedum. Br. ruck (19).
TER 519
rucke (20).
vih- (9), fehes- (8) -r. rugge der vier-
voetiger beesten (147). rugleder (90).
hut (110). huyt (132). abge-schunden £
-Zogni (93), -zogen ( 75) hut.
Theriaca v. T'yriaca.
Theriacaria v. Sistra.
"Teri- v. 'Tere-brarium.
""Tericia v. 'l'eripalma.
"ITerido v. ''eredo.
Ter-idrium, -ridirium (9), -iduum
(V. mantile 148) (aus tersorium, manu-
ter-Cium, -gium -»« teristrum?) hant-
tuch (8, 9). handdock (v. Hamb.).
*Terifolium v. Chaerephyllon.
*"Terilis Ad. zu ryblich, selten zer-r.,
-reiblich ; ribelecht 7 murbe (5), rebe-
lieht (69). wriuelieh 7 weych (132). gut
zu ryben (110). morbe, morb, mürb,
merwe (75). morwe (19). m'wer (18).
mowir (13). in orbe (szc 67). murg (6)
mar (1) már (2, 3). als (23), mor alse
(22) dat nieht ta en is.
"ITerina (s. terma) mad (53).
*'Terio v. "T'erere.
Therioma eine schlier (114).
"Therio- v. Nemo-phylax.
*ITeri-palma, -cia (76) 2. victoria (16,
dE &c.); 7. palma € e. (16). vberwindung
74).
Theristotides («us theristrum?)
ags. wade wan gie sela (Gl. m.).
Teristr-um, 7 -à 4 terristrum (174)
(V. vestis estiualis dc.; comisia decolo-
rata mulierum 15, plandellum 74) uuim-
pal (Sm. 4, 78). sleyer (75). wisser man-
tel (65). ein frawen m. (110). eyn vrou-
wen off m. (szc 132). summer m. (8).
donne sumer m. (9). fano, sumar-f. (Gt.).
ki- (93), kyt- (64, 74), küt- (642, 74), ket-
(125) -tel. kedel (20). schurtz (76). schut-
(94^), schlüt- (642), sehlyt- (649) -lin (cf.
Fr. 2, 203); var. schlytlen (Sm. 3, 460).
schlueken (75). sluck 7 hulle (74. cf.
multiplieum). heide 7 haspel (23).
eghede, linen rise(V. Hamb.). risa (Sum.).
teretrum ?. mafortia (136) ; aber 2. lig-
num putredine pollutum £4 i. traratrum
quod. perforat lignum (16).
"Teritas runtheyt eyns langworpels
dynghs (147).
( "ITeritudo (7. feritas) wredicheit &c.
147).
"ITeriurium v. Terefinium.
Therma, terma, pl. -me bat (9).
warm bat (8). w.pad; wild- Z wil-bad
o bad £ agepinige (86). natürlich bad
93). naturlich-, wil-pade ; salbunghaufe
(74). der salvyngen stede (147). stove
(81).
"TTerm-a, 4 -us (108, 110 &c.) (cf. ter-
mes, -ina, turm-ius, -us, tarmus Sei
hd. nd. made. hd. maden(1), mad, maa
(68), mód (2), mayde (19), matte (18),
mar (49. »« terilis?), fleischwurm (110
sim.). pent (108).
Thermarium ags.baeth-hus (G1.Aeltr.).
"Termes (7. teredo 68) holtzwurm
(68). olen- 2 vImen-stock (20). n. vleesch-
made; eenen tack metten vruchten af-
gebroken (116).
"lTermina-bilis, -lis Ad. ent-, selten
end-lich. 2d. eyndeliec (11).
Terminalis lapis marck- (65), merch-
(116) -stein.
e.
73*
580 TER
*TTerminalium alantwurtz (116).
Terminare d. nd. enden. vnder-|
marchen (126).
'lTerminarius terminierer (74).
Terminatio ende vnderscheidunge
(90).
Terminus Ad. nd. ende. eynde (11).
zill (65). termpt (99). march Z2 vnder-m.
(126).
"Termitum na-, fu-rung (74).
Termo-pilas, -filas (94) (cf. G1. m. 6,
552) ags. festin 7 anstig-an (94), -a (136).
*Termosus madyck (19).
*"ITermus v. 'T'erma.
*mermus lupi wolfwrz (Sum.).
Tern-arius, 4 -us (110) hd. dri zal,
dru zale (18). zal von tryen (110b), |
dreyen (110? sZm.). calwondren (s?c 100). |
nd. dri, dre-tale. driling. (nummus 125).
Ternus (cf. prc., trinus) der drytte
(19). die darde (11). dryecht (55). dri-
gich (23).
"IlTero, g. -onis steck (7) osse rent.
(19). stake £ en as (11).
"Terodo v. 'Teredo.
*TTerofolium v. Cheerephyllum. |
*'Terphi-nium, -rium v. Terefimium.
Terra hd. nd. erde. erd (1l, 18, 75,|
110). ertrich (75). der boden (65).
T. ampel-, pharmace-itis, vulgo,
saxei earbones nl. steen-, smits-colen,
eburon. pehoulle (116).
T. eimolia full., stiff-erd, waskelet
&c. (116).
T. figularia than, leim, o».
kleye (116).
"IT. figuli (herba) kres (873, 146).
. merita (7. eureuma) gilbwurtzel
leem, |
. pnigitis schwartze creiden (116). |
. pharmacitis v. T. ampelitis.
. saliea seil- (104), seli- 7 sel- (Gf.)
. saneta hillich lant (5).
Terra sigillata 7 staraconita kreyd,
gipD (74).
*'Terr-acium, -ieanerum (20)(cf.tema- |
cium; anders Gl. 2 zumef) (19). temse
(11). zeue (11, 90). theems of seeff (132).
Terra- / rura- (81), terru -gium
hoeve lands (81). houe landes £ lant-
schaff (20).
"ITerranea (t. domus Gl. m.) erdhus |
(Hpt. 5). |
"TTerrealis v. Calamintha. Salimita.
"Ter- v. Te-rebellus.
Terrefaeere erschrecken (20)-
"Terregena v. '"'errigena.
Terremot-us, 7 -io (15) (auch getrennt)
hd. erd-, ert-, erdt-bidem, -bidmen (69), |
-pydem (70), -pidm (1), -piedem (66, 151), |
-bidunge, -bidmung 7 entwegung (16), |
-biebunge, -bibunge (4), -bebunge (?1,
133, 152). ert beuinge (92, 132). erde-|
befung (18), -bebenunge (23).
Terrena irdesche gutter £ zitlich
richtum (65).
, PTerre-neus, -nus, -stris erd- Ad.
-isch, -isehs (-nus 6), -esch (99), -if)
(21), -ieh (18, 132), -ie (23), -in (8). Ad. |
TER
i-, ir- (134) -rdisch. von der erden (110).
ertliche (67).
Teerrere Ad. nd. erscrecken, er-, ver-
veren, Ad. -fern. hd. er-, her-schrecken,
-srecken, -sereken. herschrickin (5^).
ersericken (22). gruwen £ eysen (20).
erkoimmeren (75).
Terr-estris, s -osus (8, 9) (of.
terreneus) erd-iseh (23, 75), ig (8),
-enif (18). irdi-g (9), -sehs (6).
*ITerre- v. 'lTerri-torium.
Terreus erden (22).
Terribil-is, 7 -osus (147) d. schreck-
lich, er-sehr., -sehreckelieh, -schreeken-
lich (64), -serocklich (8), -sehrockenlich
(65, Das.). nd. ereric- (23), verschrecke-
(132), verver- (137, 147), hd. grusse- (6),
greusse-, grus- greüD- (151), greuf-
(134), grysse- (19), eysse- £ erfer- (20),
nd. grese- (22), grijst- (11), gest- (23)
-lieh, ad. -lick. grusame (10). more (22b.
»« teribilis).
*mTerribilitas erschrecklichkeit (4).
*ITerribil-osus c. -is.
*Terrib-olum, -ulum (Gl. m.) alreleye
pijn (147).
"IPerricanerum (cf. taratantara) v.
T'erracium.
*Terrieus, tereus (8) drog- (9), draü-
(8) -unge.
*Terridirium v. Teridrium.
Terrifieare erschreck-en (110), -t
machen (68). verueert m. (132).
*""Terrifieium (cf. circinus, cucius,
| territabulum) ga//. cambre (122).
*TTerrifolium v. Chserephyllon.
Terri-, terre- 4 ter- (76) -gena (?.
terrenus 9. pl. . gigantes 16) eyn lant
man (8, 9, 17). geboren von der erden
(110 sZm.). erd-ischer (75), -puuo (Gt.).
*mTerripudium (cf. terracium?) ein
wasse budel (23).
*"Ter- v. Te-ristrum.
"ITerritabulum (2» hortis ad terren-
das aues 110 &e.) ein hanpgeck (132).
T'erritare dick erschrecken (110),
verueren (132).
"Territigo, g. -inis die etens begert
ind nyt en kan (14:1).
Terri-, terre- (225) -torium /d. RAT
)
lant o. gebiete s2m. eyn lant-gebide (1
-gebite (3), -recht 7 -gericht (75), -schafft
7 eygenode (20. cf. nAd. einod n.?). -her-
schafft (75). ein. elein landtschafft (68).
ein clain land (1). land-ichen (4), -eken
(22). lend- Ad. -lin, -eleyn, -iehe (3),
-iehin (5), -eken (23). ledighen (22v).
laendli o. ertrich (46). zwing vnd bann
(126). die esche (cf. Sm. 1, 123), marek
1 ban (Das.). mar-cke (12), -te (10). vich-
bilde (sc 9). wipilde (155). pauwelun (99).
krawel (18).
TTerritus Ad. er-schreckt, -serocken
(8), -ferit (20). nd. erscricket, verueert
(132).
Terror Ad. er-, her-schreckunge. nd.
erscreckung (23), scherk- (22), verschrick-
7 veruer- (132) -inge. erfer- 4 eyss-unge
i focht (20). vorchte (8, 9). forchtung
(1102). er-f. (110b).
Terrosus v. 'Terrestris.
*ITer-, te- (8) -rudrium vih trift (9).
wy diff (sc 8).
THES
*ITerrugium v. 'T'erragium.
Terrulentia eerdicheit (132).
Terrulentus erdig (110). eerdich (132).
"Tersinium v. Terefimium.
EAS (7. mappula, Gl. m.) wuscher
).
Tersorium druckeduech; wüschduch;
hantwel (20). eyn ouenwoysse Z fuer-
doche (19). auenwisch 7 vordueke (11).
"IPersta (aws stater!) gewicht, wag-
tzung, eyn yglich ding das man wigt (74).
Tersus Ad. ge-trucknet, -drockent,
-druget, -reynigt, -seubert (9), -feget
(15), -wiseht, -wuscht (20). nd. ge-droecht,
-reyneghet.
"ITer-tiana, gew. -ciana, -ciona (76)
dri- Ad. -dagelich, nd. -deglik (23) vresen,
fresin (5), friben (21). dredachelick
vresent (22). dry taegich ritt (46). wan
eyn frust ober den dritten tag (1). ags.
lene- (136), lec- (szc 94) -tinadl.
*ITertianaria (6f. prc.) feberkraut (143).
Tert-, tere- (74) -ianus der dryttest
(15). tercian Z. famulus bursalzum (14).
*Tertiola (cf. prc.) feld-andorn (143).
Tertius Ad. der dritte, drit. nd. dridde
(22»), dy dret (23), die darde (11), der
derde (132).
"IP. deeimus der dryezehendest (19),
druezehende (20). drutiende (11).
Ter- v. Strig-ula, -ulare.
Terun-tium, -eius (135) (nummus)
eyn iBleber (125), órtle (135), knácklein
(112).
*mTe- v. Tes-sarius.
Thesaur-, tesaur-arium (1, 5, 110),
-izarium (74), -isarium (1*1, 22, 23), -ium,
-um (9) schaez- (3, 17, 19), dref5- (5, 8),
dres- (9), drese- (23), trese- (22), gerwe-
(20, garw- Z schat- (11), gerbe- (19),
treB- 4 preyD- (74) -kamer, Ad. -kammer.
schatzhauf (116).
"TThesaurizare sim. hd. schatz, sacz
(21) sam-eln, -len, -enen (5), -en (20),
mach (sic 18), vergaderen (132). nd. schat
sammen, scatgadren (99).
*""Thesaur-izarium, -um v. -arium.
The-,te-(1) -saurus Ad. schacz, sacze
(21), sehaez-kammer (4), -ekamer (20).
nd. schat.
T'esea v. Tesqua.
"ITes-cua, -tua (130, 147), g. -orum
(£. loca vbi pecora, castrantur Br. &e. Cf.
sq. tesqua) ein platz da man dz fich
verschnydt (110b), viech verschneidt(110).
latzen dair beesten werden gelubt (132).
dos b. lubstede (147). seoph (Gt.). scopf
(130).
Tesc-, test- (11, 20), tess- (11) -uare
(Z. eastrare Br. &e.) thi-, di-eren ver-
schn-yden, -eyden o. mu-, mi-nchen
110 varr.). luppen (68). lubben (11, 20;)
132).
*Teseuator lupper (68). lubber (132).
Tes-qua, -ea (64, 68, 74, Br.), 4 tusca
(alph. te- 110235, cf. tuseha &oc. Gi. i
(£. loca, aspera, amena 16, in-a. Br. &c.
vnwonsam stet o. ende (110). scharpe
platz (132). ein verlegner acker (64). vn-
gepawt vnliepliche scharffe stete (74).
ruwe scharpe stede (147). wildinen jg.
(128).
*Thessala zoupar (Gf.)
TES
*TTessalas v. Tessera.
' Thessalus carminari (Gtf.).
"ITessalus v. Seaeus.
"ITessara (2. praestatio agraria Gl.m.)
Tessera.
*TTessare v. Tesserare.
*mes-, 7 te- (2, 16) -sarius, -serarius
(Br.) (7. prepositus eurie qui bellum nunciat
Br. eu- 4, eo- 3 -rruum (s/c/) 4 aduo-
catus 3; pr. qui in bello mattitur 16) ein
wagen (18), w.-, wogen- (17) -voget (23),
-foyt (4, -woyt (3), -fot (17), -fent (6),
-knecht (21), -vorer (5).
*Tesse-larius, -rarius vatmeker (141).
*"Tessell-, tesser-arius wortaiffelbret-
meker (147).
*ITesser wur- (20), worl- (19) -ffel.
dubelsteyn (20).
Tess-era, -ara (22), -eras 7 -alas
(127), tasser (q. v.) (4. szgnum bellicum,
quadrangulum 94, 136) wu- (8, 9, 110),
wi- (46) -rffel. nd. worpel? w.-tafel. ags.
taf-ul (136), -ol (94). uurfzabal (127, Gf.).
dopp- (68), dobb- (132) -elstein. dubbel-
sten (99). kóten (pl. 114). tenne von
ezigel (9). gemerek eins koren haufes,
var. kornhauffen (t. frumentorum);
kreyer (militum 64). kvaid (135). ereyden
(Avent.). |kreid (mz. 75, 91). krei (646,
Das.). kry (Piet.). chrinna (141).
Tessera rotaria ein drewurffel (125).
*ITessera-, tessere- (110) -deeas, tese
seriditas (7. quatuordecem 74) ein zal
von virzehen (110). eyn getzael van vier-
tzyen (132). dry wirff (2c tessera!) ver-
ziehen (sc 68). viertzig (74).
. Tess-erare, -are (76) wurffelen (110).
mit w. (75), wirffeln (76) spilen. dopp-
(68), dobb- (109, 132) -elen.
"Tesse-rarius v. -larius, -llarius.
"ITesserarius (cf. tessarius) der die
kreiden (112), loss o. die gey (116) gibt.
nl. wacht-meester, -steller, die de loose
gheeft (116).
*ITesserator dopp- (68), dobb- (132)
-eler. spieler mit wurffelen (75).
"ITesseriditas v. Tesseradecas.
Tesserinus v. Agripennus.
*ITessuare v. ''eseuare.
Testa test (225, 74, 4. puluis Agr.). t.-
Schirbel (Agr.). testa (74). taha ( Sum. ).
ti- (43), te- 4 tie- (74) -gel. eyn yrde-n,
-cr hafen, tigel o. h. (110 varr.). irdin-
tegel dorauff man silber prennet (74).
eyn erdeyn degel (225), erden d. of cop;
eyn kestehen off veeBchen (132). toph
(10). tase (Gt. 9, 459). schirbe (10, Gf. &c.).
scherbel (125). sehirue 7 die scelle von
ey appel (23). eyn dop schelle (222^).
hd. nd. eyn schale de pomo, ouo (11).
ein schal (1 &e.) von dem ey o. von eym
anderen ding (110 szm.). ein schalle (77),
: aphel- (3), apfel- (4) -sehal. ein schelf
(1 &e.) de pomo o. ein duppen (66, 70,
134, 151). ein schelide de poma (67, 152).
eberschele (13). sche- (12), schi- (133)
-ltze. schilez 2). schin-t (3), -ten ( pomo-
rum1). sneckenhuf) (8). gebil (104). kibilla
(Gf. 4, 188). hernepanne (t. capitis 109).
bie noua nuw haffen 7 geschirr
65 ).
Testabilis v. Testimonialis.
TPestaceus dahiner (Sum.).
*Test-adulus garn- (8, 76), garen- (9,
E:
TES
23) -bret. garn wynden- (20), gar w.-
(19). garwinder- (11) -stock. -abulus (75),
-allus (9, 75), -alus (8, 76), -ulus (19 &c.)
hd. winde (-allus 2. trochlea 75). garen-
w. m» garn-w., -wind Z -stoll (76), -rocken
(15).
'lr'esta-, testi- (1) -mentare Ad. be-
Setzen (5); lest willen (46), den letz-,
lets-, Ad. nd. les-, leuts- (6) ,-ten w. b.
besitzen (6, 21, 46, 67) 7 beezugen (21),
nd. besetten. dat testament b. (22). t.
machen ( 1).
ÜTestamentarius testament-yer (110),
-oer (132). sel werter; geschafft sel war-
ter herr (175).
Testamentator be-seger 2 -zuger
(20). l
Testamentum (;. negociamen 75)
hd. bezug-unge, -nisse (55), -niz (5); be-
Siezung (18 &e.), -setzunge. saczung; die
lest s.; sele-s. 4 -geret (65). nd. tug-,
besittinge. gesch-afft (752), -efft (155)
der toten. testament (110 &c.). erbgemácht
(126). Ad. selgere-de, -te (9), -tht (17),
-ite (3). wartzeich 7 orkunde (18 wrz.).
gezueh (7 ?) o. (20). gelo-bde (9), -bste
(n -fte (22), -fft (23). gelubd (6). globe
(8).
Test-ari, -ificare hd. zugen, be-, ge-
(10) -z. er- (110), ver- (132), vir- (20)
-kunden.
Testari hd. zu-, nd. tu-gen. swer-en
(9), -n (17).
*TTe-, de-stata (anders Gl. m.; of.
testadulus?) swengel (8, 9, 14, 16).
Testatio zuigunge (20).
Testator ein macher von synem testa-
ment (110 sZm.).
Testatus der syn testament gemacht
hat (110 sim.). gezuget (20).
*ITesticula-rium, 7 -men (75) hd. ho-
den-, nd. hant- 4 clot-sack.
Testieulus (27. testis 93, 147) hodo
(93) Ad. nd. hode. hedlin (649). eyn geyle
(D^). gail (1). kloz (5). elot (23). musen-
clote pi. (85). kulen p£. (109). kulleken
(132). heck- 7 hey-druf ru mannsglid
i ruten (75). tuych, konde (141).
*""Destieulus vulpis v. Satyrion.
Testificare v. Testari.
Testifieari hd. zugen (20), be-z.,
-zuigen (76), -stedigen (18). tzuygen (132).
betugen (23). worheit bezeugen (9). war-
besthauen (sze 8).
Testifieatio be-zugnisse (8), -ezeu-
gung (9). tuychnisse (147).
*ITestificator hd. bezuger. ad. betuger
"Testi- v. Testa-mentare.
*ITestimentum (untersch. von testam.)
gezuchenif (18).
Testimonialis, 4 testabilis (147) be-
zuglich (110 szm.). tuychliek (147).
Testimonium (7. testis 9) Ad. be-,
ge-zugnisse s2m. ge-zug (8), -tzuych
(132), -zuch £ vrkunde (20). nd. tughinge,
betugnisse.
Testin-ium, -um (74) (v. oppor- Gi.
m., op-tunum) notdurftig (74).
Testis (cf. testi-culus, -monium)
Ad. ge-zuge, -zug, -zuch, -zyck (19),
-stzue (13), -ezewg (9), -tzuych Z oer-
konde (132). md. tuuch (11), tuck (23).
gromen o. hoden (pé. 113). testes de-
TET 581
ponere zeugnuf) geben o. einlegen, var.
ge-z. geben o. zeugen ynlegen ; t. negare
zeugnuD, var. gezeugen, verwerffen (64).
"TTestitudo v. ''estudo.
*TTestua v. Tescua.
Testu-aceum, 7 -m (Ki. ein tzwerg
(esca 125. cf. quark). stürtze 7 dorten-
pfanne &c. (Kib.).
"Testuare v. Tescuare.
"Testudinare welben (20). ge-w. (75).
Test-udo, -itudo (649) (cf. ostrea)
hd. sne-ggo (93, Gf.), -eke (10, 20, 102),
-gel, -ckenhus; schneck (64, 110), Ssehnag-
gen huf) (6), mersneek (93). slecke (20,
106,132). Sslec 7 weltf (szc 97). snigenhus
? kamer (28). welue (23. 78). wolfte (22b).
wulffsel (132). Ad. ge-welbe, -welb, -welle
(21), -welme (wetterau. &£c.), -wolb (6),
-wythte (20); kemnat (6), kommet (91),
kennode (17), kamer Z harpff 7 ordenung
(14), schilt. sch.-padde (132). ritter-sch.;
auffganck in einer kirchen als ein sneck
(14). katze (machina 74, 93) domit man
slo gewynnet (74). spin-wep (17), -webe
(9), -newoppe (8). ags. sceld-hreda (136),
-reda (94); brodt- (136), boro- (94) -haca;
faen- (136), faer- (94) -ucae.
Testula skirbi (141).
"ITestulus v. Testadulus.
T'estum v. 'T'estuaceum.
"ITestus schneckenhaus (141).
Tesus, thesus (68) [uenis ( 110).
vertrief)b- (1102), verdrisse- (110b), ver-
droB- 4 hef)- (68), hasse- (132) -lich.
*ITeta v. TTheca.
*Thetha eyn cleyn kese (23).
""Tetale v. 'edale.
TT'et- (a/ph. tec-3), tec-, thec- (74) -anus
est morbus der dem mensscehen dy adern
tzu sammen tzewt daz er nieht mag
vmb sehen (3 Mrg.). seuche daz dy sena-
deren so sere sich stremgin daz man
den hals nieht mak gekeren (4). half-
starre (126). starrige des hals (Das.).
krampft (74).
*ITetenda spann do man ein puch mit
zuspannet (74). z. tenaculum spang eyn
boick of anders wat mede to sluyten
(141).
Tet-er, -rus (8, 9), theter (9) Ad.
swartz, fi-, wi- (9) -nster, tunckel (1),
grusam (75), gr.liher (76). nd. swart
brune.
Teteranus (4. ypodromus) duyster
Stede (141).
*TThetiber v. 'Tedifera.
Thetys (Br.), thetis 7 thedios (147),
tetis 7. mare $& vxor ocean? (Br.). wasser
(8, 17). meer Z see (147).
*Tetradina kropel (22b).
"Tetragamus (cf. sq.) einer der vier
wiber hat o. gehebt hat (110, sm. 68).
eyn die mr wijff hefft gehat (132).
TTetrag-onus, -anus, 4 -anismus (74),
-amus (76) Ad. vier-ortig, -artig (6),
-eckig (110), -eckechter (74), -winckelig
(9), -hornig, -hokieh (132). ver- (22), mer-
(18) -ordich. eyn vier-o. bereh (? 23).
das vier ort haut (76).
*Tetrahit (cf. exupera) idecle (Sum. v).
""De- y. Ce-tramentum.
Tretramet-er, 7 -rieus, -ieus (132)
das vier verb hat (110). dat v. versen
hefft (132).
582 TEX
"IPetrangulus vier-hornig 7 -eckich
(80), -eckig (110), -hoekich (132). ver-;
hornich Z -ecket (12).
"ITetranomium ein wort das vier
ding bedeut (110). eyn naem dat v. na-
men beduyt (132, sem. 68).
Tetra-, tetro- (68) -polis ein stat
habens domZn-ium, -um (1109) super 1V
opp?da, (110 szm.).
""Petrapolitanus einer von der stat
(110 sm.).
Tetrareha (a tetra quatuor 66 &c.,
cf. sq.) fierdiline (Sum.). der ein vierden
teil, deil (132) be-setzt (110), -sitzet (68,
132) im land. vorste (100). eyn herre
vbir funff rytter (b^). f. r. herr (1).
Tetrarch-ia, -a (68) die herlicheit
(110 &oc.).
e (austerebrare?) dorch holen
"Tetraremis ein schiff mit vier rie-
men (110 &o.).
"ITetra-, tetri- (Gl. m.), tetris- (141),
retris- (147) -sitare, resticitare (147),
recrissare (Gl.m.) anatum vox. der enden
eluyt (147). gwaekatzen als die enten
15).
Tetri-cus, -tus (76) trawrig (9, 64).
TTetri-, tetris- v. T'etra-sitare.
*"ITetritus v. Üetricus.
*'Tetro- v. 'Tetra-polis.
*Tetrus v. Teter.
Teuecri-um, -on (cf. enamaedrys)
grosser bathengel (Ki.).
"Teumanceias v. Thaumantias.
*ITeupeta v. 'T'apetum.
"TTeure (sí. treuge) vrede tage (23).
"Teutlomalaehe v. Spinacium.
Teut-ona, -anus (G1. 5, 384) anes
cynnes gesceot (7. claua 7 eateia Gl.
Aelfr.).
"The- te-utonia, the- (71), te- (1)
-wtunia, theorema (sic 6) hd. dutsch-,
duseh-, dutsche-, dusche- (18), deusch-
(1102), ducze- (20), dusez- (21), tutsch-
(6, 15), tewtsch- (1), dewtsch- (71), hoch-
teutsch- (75), teusch- (1102), nd. dudesch-,
dude- (25), duus- (11) duytsch- (132)
-lant.
Teutonicum ditsch (99). tutsche red
0. Sprach (75). deusch sprach (1102).
Theu-, teu-, theo- (76) -tonieus, 4
-tunus (753), -tonus (75^) Ad. dutsch.
duutsch (11). tu- (6), ti- (76), teu-£ hochteu-
(15) -tscher. eyn du- (21), teu- (752) -scher.
hd. eyn dutsche, teusche (1102) mensche,
man (11). duytsehman (132). eyn dudesch
(23), d. man (99).
Theu-, theo- (76) -tonisare, -toniz-
iare (1102) Ad. dutschen (20); dutsche,
dutsch, tutsch (6, 752), tytsch (76), teutsch
(155), teusch (1102) sprechen, reden. nd.
dudesch, duut (11) spreken.
*'Teut-onus, -unus v. Theutonieus.
"Tex spere (5b).
"TTe-, ta- (75) -xale (7. verti-bulum
? -eulum 75. cf. tex-ale, -ile) Ad. ein
spul- (3, 75), weber- (4) -eisen; richt-
kampe, -kamp.rid- (74), ride- (23), rede-
(23) -kam. kam eztoris (21). dunck (6).
*'Texea wepisin (Gf.).
(
TIA
Texere Ad. weben, weyben (13), wibin
(D), wi-, we-rcken; sticken (17), buch
machen (9). nd. weuen, veuen (91).
"Texile (cf. textile &c.) hd. webe
ysen sZm. weuber- (19), weuer- (11), weeb-
(68) -kam.
*Tex-ilis, -tilis, -tile, -tilia Ad. webe-,
web-gezauwe, -gezaue szm. -gezeug,
-gezug (69), -gezieg (49); web-zug (6),
-gezeug (134); weybegeczueg (13); weber-
gezauwe (10), -gezau (18), -gezauet (12);
geezau fecxtoris (21). nd. ge-touwe (99),
-towe (79); towe, 7 weue -t. (23).
*Textale weuer camp (20). ride-kam
(D), -kampt (18) textoris.
"Texternus (cf. textrinus) weuelick
(11)
"IPexti-bilis, -lis (cf. texilis) webe-
(110b), web- (11023), weue- (132) -lich.
*TTex-til-e, -ia, -is v. -ilis.
?"Texti-, panni-mola walekmoellen
(141).
*"Te-, 7 de- (76) -xtor Ad. weber,
wober (8, 20). nd. weuer, wefer. wureker
(65).
"IDext-orium, -orinum, -rinum,
-rinium (110b), -rina, -rium, -ria d.
webe-, web- weber-, weyber- (13), nd.
weue-hus szm. hd. webe-, web-, honer-
(20) -stat. nd. weue stede. wober stul
(20). webe kammer (17).
*"TTextorium web-gezug (68,
-gezeug (1102). weffgetzauwe (132).
Textrin-a, 7 -um (155, Gf.), dextrin-
a & -um (752, Gf), 4& textorium (74)
web-stat (68, 110), -gaden &c. (Das.). tunk
(64, 91, Gf.) dunck (75). weber-d. (74).
dung (Gf.). tong (93).
Textrina gewurchte (75) ags. uueb
(94, 136), web (942).
*Textri-num, -um (23) (cf. textorium)
towe (23). ge-t. (19).
Textrinus webelych (19).
Textrix hd. weber-inne (bb, 9), -in,
-sche (5); wober-in (8), -sin (21); wer-
bersin (18). nd. weuersche (22, 132),
wefersen (23).
*Textu-ra, -s deck-ynge, -sel (147).
Textura Ad. web-, dech- (1), tek- (6),
hd. nd. deck-unge, -inge. gedecke (10).
wupp £ gewüpp (126). ge-wurchteZ -wicht
vom weber (75). gewepft (141).
Textus píc. s. ge-waben (11), -weben
i -sticket 7 -zunet (20). guldeyn borte
(9). syden gurtel (8). text (22^). ordelich
weib der gschrifft, var. ordenlich gewebe
du schryfft, da da ein sentenez fin ge-
flochten ist in den andern (65). kocher,
kopert, puchdeck (74).
'Thia (Z. amita) basa (141).
"IThiadaris v. 'Tiara.
*Thiagmus bachuus (11). dorn (141).
*""Phiaphes v. 'Tiasses.
TTi-, thi-, gew. chi-, ci-, cy-ara, £
thiadaris (74), 4 citiera (76), cyera
(21) Ad. eyn bischoff-, bischoffis- (5^),
bióoffz- (21), o. apt-, var. abt- (64), nd.
en biscopes-crone. eyn bischoffs-
(9, 17), bischouis- (8), bisoff- (7) -hut,
-hute (17). pischoff-hut 7 -infel (75). in
1105),
"Texera (cf. prc.) wepp-isarn (1315), | fel (sc 1), iniffel (1) des piseholfs. eyn
-esarn (141).
ysel (22). ponit (Sum.).
TYB
*Thiaspis (herba, aus thlaspi?) ags.
lambes cerse (942).
"Tiass-es 4 -is (7:6), thyasi (Pap.),
tiaces (142 q. cf.), thia-sis (139), -phes
(66 &c.) 2. laudes virginum. tyas-es pl.
lobe der iuneckfrawen (74); -us spere
mit krantzen vertzijrt (141).
"lPibadium (? sí. tiburnium?) v,
Grabatum.
*Tibarii (cf. tibialis) peinrefta (ar.).
Tyberis (fl) teyfer (74).
"Tibes, g. -is dack van byesen ind
roiden (147).
Tib-ia, -ea, tybia, thybia (151) Ad,
nd. schinke, schenk, schene; knyschibe
(23 &e.), sehulder (11, 19). Ad. sehin-ck
(133) -bein; schenze (18), senckel (21).
nd. schenne (109), scene (79), eyn scheen
van dé been off bype (132), kne schiue
(22). hd.knie-, kny-schibe, -schib, -scheibe;
kne schibe, kny schevbe (3); sehalm-
eye, -ey, -eyde (12); sealmei (13), eyn
cleyn bosune (5^); swe- (74), swa- (6),
schwe- (91) -gel; sehwág-ele (Das.), -len
(126); pfeyffe (9), phiff (8), floet, var.
flet (64), fleyt (19); bu-, pu- (18), nd.
bo-, bi-nge. (2« armus?) buge (69); bug
(134). biese (?. uncus 11).
"Tibia miluina acuta tzinke (125).
"IP. suecentoria bomart (125. 4. q.
bumhart parda, bombarde 7 pommer
Fr. l, 1193. cf. tenor).
T. vtrieularis sack-pheiffe (125),
-pfeiff, n4. lulle-, ruys- pijpe (116).
Tibiale (cf. tibrieus) beyn-lych (adj.
20), -Iynek von eyner bruoche (19). be-
nelie (11). decksel van den beenen (132).
streiffling (114, Ki?.). hosen (pé. 91). nl.
neder-h., onderkoussen (116).
""jbialis (cf. tibarii) «gs. baan-ryft
(136), -rift (94).
Tibicen bu- (5, 23), pu- (18) -ngen.
bugker (21). pfey- (9), pfi- (65), pi- (8)
-ffer, vff der schalmien (65). schalmeyer,
paucker, swegel (sc 74). schwegler (s8,
126, Das.). lirer (25). stender (2. fulera
bifurca dc. 91). stutte (7. destines 147).
"IPibieilium vadem die verrot ind
vuyl is (147).
Tibicina (7.tibicen 110) pfeyfferynne
(9). ein schwegel o. fleuten pfeyffer (110).
eyn wijff die vp der fl. spelen kan (132).
"Tibieus (sf. typicus?) reetlie (11).
T'ibin 7. scirpus (74, Br., Gl. m.), spin-
aria 7 -àcia (74), genus vascule (Br., G1.
m.). pintz (74). tibyin, tibxina (? 146)
(Aerba) sunnenwirbel (872, 146. X ausge-
strichener Buchstabe? cf. tybsynna?).
Tib-, 7 tu- (74) -isare du heyssen
(19. eyn du heyBen (21). eynen du
heysehen (5) hetten (23). Ad. du-, tu-
(6), tuy- 7 tau- (74), dau- (1, 134) -ezen.
tuwen (6).
"ITibise v. 'Tipice.
'T'ibraca v. Deurus.
*TTib-rieus, -iale (cf. prc.) sehortel-
doiek (147). )
Tibris Ad. die tiber, t. zu rom, rhom
(68), rom (1).
Tybrueus v. Deurus.
"IPj- v. Li-brugna.
Tybrugus v. Deurus.
TUE,
*"Tybsynna (herba, i. turbulus; cf.
sq.? tibin?) turbit (74).
*"I'ybsma v. Cardopia.
""Tjbur-a, -ea v. ''ubera.
"Tyburnium, ciburneum (aus cibo-
rium q. v. »« thurnum 4. toral Gl. m.?
cf. tyburium 2».) v. Conopeum. Epi-
cielus, -stylium. Grabatus.
"IPj- ». Ci-butum.
*Tibxina v. Tibin.
Tica 7. panieula trag- o. weberschiff-
lein (74). tela, f?li densioris (G1. m.).
"ITieia &oc. v. "Titio.
"ITPieionarius v. Flammarius.
"TTietieo esé pr. passerum (11).
*Tieus grece (t8Uy0C) muyr (141).
*"Tiffa v. Crinaeula.
*Tiga (7. tornus, roffanus, transtrum,
vasambus, cireus, ?nstr. cum quo vasa
tornantur ; cf. ziga transtra?) raiffe (75).
*Tigillare schlegeln (75).
Tigillum (cf. tegula) Ad. md. latte.
Ad. latt, laitt (6), látlin (Das.), sparre
(132), ein klein sparr o. latt (68), raf
(93, 141), rauen (Anz. 8, 98), slegel (8),
spangi (/m longum 104. cf. tignum. Gt.
6, 349). ziegel (110). pi. tremlein; don,
(yetzo) dumb-holtzer (Agr.).
*ITigillus (muratoris 1, Znstr. diuidendi
ligna 3, 4, parua partica 11) Ad. sle-,
schle-, fle-(18), ingese- (12. »— sigillum !),
nd. sla-, sne- (23) -gel. slage (22). tyn-
boen (11).
"TTigis (sé. cf. tig-a, -nus?) ain ram
(16). ram zu den fenstern (175).
*"TTiela v. Trigla.
*Tignare latten (68,110). l. (2?) rech-
ten (132). keperen (108).
ÜTign-, trigi- (136) -arius tubilare
(Gf.). bawmeister (4). decker (8). latten-
(110), rafen- (74), sparren- (74, 110) -ma-
cher (110).lat-Z sparre-mechers ( 4. 132).
ags. hrof-uuyreta (94), -huyritha (136).
"Tignatus ge-lattet (68, 110), -rechtet
(132).
"Tignella latta, wrg. lat (20?).
"Tign-itas (75), -ositas, tiguitas (szc
7549) (z. to-, tube-rositas 74, superbia
66, 76 &c. 6f. sq.) hoch-fart (75), -fertig-
keit (74). houerdicheit (132). hofferkeit
(sic 110).
*Tignosus (4. superbus 5, 66, 16 &c.,
yperfanus, supereil-, superstit-iosus
74, als sparrenhaft, einen sparren habend?
2n 110 mzssverst. »« tiliosus? dignosus?)
hochfertig (68, 74, 75). houerdich (132).
hoferecht 7 krum (110).
Tignu-m, -s Ad. nd. spa-re (5, 12,
79), -r, hd. -rre, -rr (64), -rren (75),
-crne (10), -nga (Gf). spár (1619). Ad.
baleke. hd. né. (116) latte. ml. carbiel
(116). capor (11). keper (107, 108). kesper
eni raff 7 latt (88). raue (95). raf-an
750), -en (1, 752), -e (v4) tach- (126),
dach-raffe (Das.), -raf (126, Ki*.). gibret
(141). bloch (126). ags. tin (94, 136.
"TTigo (Z. colorare, st. tingo) veruen
91).
A cuqeeate i. dis-ponere $£ -cordare
16).
Tigris dier (20). tigirtir (102). tyger-
thier (64). hur (74).
*"Tiguitas v. Tignitas.
TYM
Tigurium (cf. Gl. m. 6, 495. te-, tu- ,
gurium) hutte (11).
"Tila canta?, cinte (Gf.). zint (Sum.).
Cf. zinn am rechen (Alber.) 2. q. r.-zahn
(Fr.), nd. tinne.
"TTi-, titi- (136) -laris (a voce?) ags.
lauuer-cae (94), -ae (156); laurice (Hpt.5).
*Ty- ! il-las (7. turdus minor) win-
sel 7 -tze f., gix-, bóm-erlein, cólx.
bitter (140).
Tilia, 7 cillia (76) Ad. li-, nd. ly-,
ley- (97) -nde. Ad. lin-da' (141), -den (1),
-d, -th (66). ags. lind (94, 136), lutra (?
Hpt. 5).
"Tili-acus (147), -atus (Br., Gl. m),.Z
-osus 2. flex- 7 ras-ibilis (Br., Gl. m. »«
irascibilis 147!) tornlick (147).
"Tylibetes Znfirmétas (14), »« diabe-
tes?
( SPAN (aus ehyl, eyl) plewl
74).
"Tilineus lind-ein (9), -in (8).
"Tilio (cf. tilia) ags. lind Z best (94,
136).
Tiliosus (7. ad tiliam perünens 4
ras-, flex-ibilis Br., cf. tiliaeus) vol von,
van linden-boumen (68), -boemen (132),
-holtz (110).
"Tillo (cf. cillo) gepaur (74).
*"millus (Aerba, cf. thallus) kolbe (64^).
kolb (646, 123).
*Tilodosa v. Hermodactilus.
"milus (sé. talus) enekel (16).
*"mylus v. Oniseus.
"Thy-, ti-ma (7. trifolium, t flos 16.
cf. thymus) von dryen bletteren (68,
110). van drey bladeren (132). kle (9,
16). klee (Voce. ex quo). kleber (9). clavere
(85).
*mTimallus (cf. thyma-, time-1lus;
tithymalus) braewort (41).
Thy-, thi-mallus, -malus, -malis,
ti- (141), tri- (104) -mallus, tinallus
(13) (piscis 4. vmbra 4 trongrus 74;
cf. span. timalo &c. Dz. Wtb. 344 ?) asco
(G£.). ase (121). asch (6, 7A, 26, 141, Anz.
3, 98). askh (104). esch (64, 95). asche
(75, 137). esche £ iser (137). esez (87).
umbra (95. Jat.).
*'Timbanum v. 'l'impanum.
Thymbr-aà, eum (125), timbr-a, -e
(131), -ia (15), tumbra (9), tinba (Sum.)
(Z. eunila, sature-ia, -gia 131) conela
(131). künel (114). kümmel (sc Ki.). eyn
queden (sic 17). quendel; hünerfüll;
sergenkraut (Das.). saturey (114, 126, Ki.).
sadoney (126, Das.). chresso (141). cress-o
(Gf.), - (Sum.). bornkerDe (125). pe- (11),
phe- (87 sim.) -fferkrut. gardcoel (s5).
gartuel (9). zwibel- 7 garten-ysopp (Ki.).
hispen (75).
*"ITimbra v. Thymbra. Tubera.
*ITime (cf. thymus) binsug (6).
*ITimeama, thymeania v. 'T'hymiama.
Thymel-, temel- (66 &c.), temol- (110
&c.), temer- (76), emel- (g. v.) -ieus (7.
musicus) spilman s?m. (Gf.) $i- (68), se-
(110, 132) -nger.
*Timellus 4 tumal-lum, -um (11),
tumellium (147) (2€ humulus?) hoppe
(11, 20). hopp (19). hoppenkruyt (147).
*IT'ymen (2. preciosum, aus MOV. sim.)
sele, geyst (74).
TIM 583
"Timentum (cf. sisymbrium) weys
mincez (9). bifmynte (85).
Timere Ad. for-, fur- (6, 65, 68), fu-,
fo- (b), foy- (19), nd. fru-, fro-chten. fur-
then (20). ontsien (132). schuwen £ er-,
var. en-zittern (65).
Thy-, ty-, ti-miama, gew. timea-
ma, -nia (1), thimioma (76) ein wol-
riechend ding (110), specery (68). eynre-
hande salue off species seir walrukende
(132). tym-eam (5), -gen (21), -ian (23,
110). thionean (1). thimeam (55). deiment
(Hátzl.). reüchung (Das.). hd. wi-rauch,
-rach, -roch (Mss. mog.), nd. -rock.
*Timiamateri-a, -um (Gl. m.) rouch-,
weyrauch-faf (74). thim-aterium, -iama-
torium wyroieksvat (147).
"IPimiatarus (aus thymiaterium)
raukhelle (Gf.).
Timiaterium (cf. prcc.) rachfab (14).
"T'imieator v. Chironomus. Dimica-
tor.
Timide fortlich (20).
Timiditas fort (49). forthtsamkeit
(20). ezagehafticheit (19).
*Timidulus forchtig (110). wat ent-
siende (132).
Timidus Ad. fur-, for-, fu-, nd. fru-,
fro-chtig. Ad. forcht-, futht- (920), md.
vroch-sam. furcht- (68), vrueht- (11), fort-
(19), ontsi- (132) -ende. blode; vn kene
4 driste (225). verza-gter, -ckter clin-,
clein-mutiger 2 erschrock-ner, -enner (65
varr.).
Ty- (Br), tiz-minum honich (147).
TTy- (Br), ti-minus suete (141).
*""Thimioma v. 'T'hymiama.
""Uimius v. Tinnius.
*""ymo (timo Gl. m.) v. 'Temo.
"mimo (7. flos Br. &e. cf. thymus &o.)
pinuuirz 2 feltquenela (Gr.).
*Il'ymograeia v. Democratia.
"TPimolea (aus íerra cimolia; cf.
templor) mergel (9).
Timor Ad. fo-, fy- (19) -rchte; for-,
fu- (18), fo- (19), nd. fro-cht. furthe (20).
noyd (19). anxt (122). t. nocturnus
nacht forcht; t. seruilis knechtlich f.
(65).
'Timor-atus, -osus (cf. conscientio:
sus) vol forcht (110). furchtig (68). got-f.
(-atus Db). vresich (132).
*Timpana bubel (16).
"IPimpanare bu- (11, 19), ru- (20)
-ngen. paueken (9). taburen (20). sloffern
(sc 8. timp-anus, -us!).
"IPimpan-ator, -isator (75), -ista
(nicht in Mss. mog. ausser 14, 16) hd. nd.
bu-, pu- (19) -nger. Ad. ein paucken
slager (1); bucken mecher o. slaher
(133); bau-, bou- (134), bó- (67) -cken
macher 0. scehla-her, -ger, -cher (67)
-ista; pau- (19), pu- (55), pei- (75), bau-,
beu-eker; buckeler (67, 152) -ator (so
untersch. (n 1l, Voce. ex quo). bogger £
schellen schlaher (6). bucker (21) bu-
(11), bo- (132) -ngener. bumbel (18). bu-
beler (16). bommenaer (107). glockener
(8). tamboerre (108). trumpper (23).
*"ITympanella becklin (64e).
Timpan-istria, 4 -otria (110) eyn
bungen- (5), trumppen- (23) -sleger;
buken sleyger (21). beuckerin (110).
tympinara (Gf.).
TIN
584
*IPimpanistrum lanz- (20), lanc- (11) |
-wagen. lenekwyt (19) rong (11). Ad.
runge.
"Pym-., tin-panites (cg. ascli) wind-
sucht (Ki.
pon DEIN v. -istria.
"T'imp-. tim -anum (cf. sam-
Pret "y nd. bunz-e, -en (11). bumse
. punge (10). bonge (183). puk (22).
Pauci 9, 72). pasck-e (2),
. hd. baucke, beuck (65.62. 132): buck-e
(^. 615, 153), -el (12). buck £ dz gethon
mit schellen (65). boueken (Fris.. becke,
var. beuüzgke (64 . bóck (65, 67). bók (Hedion).
bouch (49 . boughe 82). buch ? drom-
pel (21). tapure, drumme, runge (90).
i39
trum 6). trum-pe (35. 33). -be (33). íru-
? bu-mpel (18). bumbe (19). sumpper
(v. S6C. 15. Sm.) fambuse e tmpana
. schelle (103, 133). glocke (3). bauck;
tiefe schissel o. napíf (s1). ein kranch
rade &c. (Das.).
key uy us (g.s9g. timpanare) don-
nig Psef (21).
"Timp-us, -or (9:3) -ora (10£. i3.
i39, G£. l, 895. 5. 148, Sum.). tympus
-ora s5b. 109, 135,
(g- prc. tempus)
tuniwenge (104). üne- (130), duna- (Gz.)
-wenga. dunwenzi (155, G£). tu- £& to-
-muinga (Gf). tuwenge (Sum.). dun-unge
3). -unze (125) -ning (23) -nig (99*),
-nige (ss5, des hovets 109), -egge (109),
-eggen (ssh ig an dem haubte 12),
-: (18). dynne 7:4) tunewende (Gil
. thinnengun de dün-
ningen (Chyt). tonung (6) dum-unge
133, 153), -munge (66, 69, 10, 134, 151).
ags. La 942). slap h (6G) eyn)
slaff (1, 5, 16). slaffe 13. E: . hd. schla-
ffe (zo. T. 4e 66). -£. -£ (es) by den
oren (75), am haupt (75, SS. 110), an dem
Le (68). sloff (S). der sehloff (4. slos
den slaeff van d& hoeffde (133). die
aes 109). schlau-f -He (6x).
*Pimula (cj. thym-a, -us) kleblete-
leyn (9) . nibwrz sic? 51). £ynula írypp-
wuriz (14. cg. tnb korn $1 ohne lai.
Giosse
Thy-, thi-, ti-mum pinesuga
heyd-e | 33h. -blumen ( (110 sim.).
Thy-, thi-, ti-mus (cg. tinus &e.)
suga £ bine. (12:). pines. (Hpi 5),
-bluome (127). binis, € -bluoma,
-krut. timiam (6G£). bey- (5), beyn- (2:)
us binsóge E RE fuse (sic
RGds 12;, G£.), 79. 100). -elber
. -krni (16). heid | (siu): ags. haedth
(136). haeth . klee (1i). thym-us,
-os, -um klee, pynen-, wyB-plum., py-
72), temp-us (14),
Chytr. Gf. Gl. Lips.)
| Gl. Lips. ).
36).
(105).
-
Sum.
EE
sau (4).
Tin-a, bissw. -um (Mss moe.) (cf.
tornarius,. stunsa) Ad. sehaf (3um.): zu-,
zuo- (13). zo-, zob- (19) -ber. butie o.
grosser zuber (110). kubel (65). kybel
- touer (23). teuer (109). eyn tzynne
. üne ?oningel (11. 90). Ls SE (68).
(i8
"TThi- (16), ty- (Pap-) ti- (:6, Br, Gi.
-na ligna erant qd. que im multa
parie similia sichin valde mobilia et
julgenta; (tina) L in puirebilia spinosa
im similitudine albe spine (16).
*"Pi- ze. IPintin-nabulum.
m
-en (1). peicke |
THYN
Tinale (ji tina Gl. m.; dolium in quo
| colliguntur coquinalia 6s, 132, s
| quo portaíur tina 65. cf. vectis tinae |
zoberstock Fr. 2, 431) eyn vas da man | soy
spuelet in samelt (110). ein rab.ub Bede]
in quo c. e. (s. 0.) olinge vor die
vercken Beer ani afa gs pci coc di
zober-stecken, -stange, -stang, -baum |
sim., -b. stanze (18). and. touer bom.
"Tinallus v. Thymallus.
TIN
*Tinna (i.flos? glos. cf.tima)pluem (1.
*Tinnia c. inea.
"UPinmni-cus (li) -tus (i. herba circa
tes 6€ &e.) fotel (11).
Tinniens hd. nd. kling-, klinck- (133),
| elieng- (22), sews- (9) -ende, -ung (18).
*"Tinni-zo t. -re.
*f inmn-ilis (110),
-ilus (133), -ulus
|kling-lich (110 &e.).
-en (pic. es3). elar
*Tinba v. 'hymbra. [un sim.).
Tinea (cg. te- ta-nea &e. tin | Tinni-re, prs. -o, -go; thin- (2). ti-
-ctus, -eus, -eta, -ea, -ta, ta. t nire, tin- (cui-?) -nere (1) Ad. nd. klin-
thuma.) slio Z sliza (Gr. sley (9, 6£.).| 8€» -ten 3). -eken Q3), gelen 3»
karfr (e). tincken (atramentum 1.). tinkeh | | 110) slingen (22). DUE bre wey
71). plawe dint (72). mele ? nope c thonen (65). thyan-
7« tinea).
*minct-a, -i (24, 136) (c7. prc.
Ss] *Tinnitio klang ? lut (30).
e-tinta. anders Gl. m.) Àd. nd. kar-p. hd.
T3-. thy- (9) -nnitus kling- ? ton-
ph (2,5). -pfe, -pff. -fe (152), -ppe| (110), 2 dón- (Das), klingl- (cs)
3). chapph (1). lad | 18. st. blae?). ag*- | cl ynckinge (133). ein klang (9). eos
sh (H. c (iR aure 49).
Poneti- r. 'Pintin-nabulum.
Y ""Pinni-tus r. -eus.
T'in-ctio, -etura, -tura Àd. nd. varwe.
*TTinnius cleyn rynck (141).
hd. farbe; far. fer. wer- (133), we-| pn
isic 1) -bunge. nd. verwing (23). weyt| "Tinnius piscis ::5 — timus i32.
fintura 9. SAVA | cf. sq.) klngenden | (21).
Tynnulus (c. tinnilis) senfiteB ge-
done |:4).
Tinnunculus (auis) wannen-, wand-
weher. wannt-, wieg-wehen (140). stein-
| gall, -schmatz (140 iac) -sehmalz (Ki).
nl. &Eeensmetzer (116).
* innus rauo (7. tig-num, -illum G:.).
*innus (aus thynnus) milieha ( piscis
*"mineto verber (:6).
"Pine-, tin-tor hd. nd. ve-, va- |
12) -rwer. wer-ber (133), -uer (22). en
l. ef. prc). Ad. fe-, f (134). fa- a
-rber.
*m-cetra, -tra (12. 23) stonfeder (12). |
eyn seone vedere als indé slutte (33).
schyzzenedder (13 Mre. cf. schieBedder
lacerta im oberhess. Hinierland f). |S?, E
Tunetrix verwersche (133). TTin- p. Tym-panites.
*Tin- v. ''y-phonicus.
"Pinetum farb (110). : LE
: rura -u io sse f: Tinso ).
*Tinctus o el *Tinta (cf. tinea) dinten (21). tinete
shu (53). — (29). blae ? tine ERE blacktinte (6).
T'ini- (Gl. m.), zinz- (147) (c. eine-)
-iare merularum vor. der merlen geluyt
| (14x)
, STiniinallus v. "Ti us.
Tintinare klinglen (63). dick- -vil (110),
-wyl (133) po
"Tfàntin-, tyntin- (55). gew. iinti-,
bissw. cb ti- (2). Qui (g. v») -nabu-
Ium, tintin-abilum (:92), -nabutilum
(i. baeillus :5) Ad. nd. schelle, -ekin
(30). -egzyn (55). seheelle (11). Ad. schell,
senec ein klein schel (21); schelglocke
| (ras), glock £ scbal (6), zluek (11), glock-
, ein, -elehin (5). -en kloppel (8),
ys. klengzel. var. glogen-kl. (e£). o-
(132) elü- (z35). (alpA. cla-) -pfel im der
glocken. kláchl ? elams gloeklem (1).
*IPimetus ge-ferbet (30, 63, -netzet (20).
P piscis c. un-gus, -ea, siio
. ünk-a |G:£.). -e (Sum.).
C s -ia, -nia (131) (cj. lumbriceus)
hd. nd. mo-, Àd. mu-, ma- (s) -iie. Ad.
mut (16, 19) mothe (55, 14). mot (S),
maden i schaben (65). maid £ sehaib
(6). schabe, ge. schab. mil-wa sim. (G£.),
-win (pl. 93), -we (13), -ia (61. Tr. -he
(103) -b (9) -de (59) molwe (8). -be
(21. 15, 1:). mekhe (7:) -e (233). pyer
(109). snebelizin (pi. 33. cj. cieonides).
seurf (131). gryndt (:2).
"UMinearia |j. aureola, chrysocome;
cf. areola) motten- Z rhein-blumen (123).
"Pineosus mottetht (20). sehabechtig
(Das).
* kloeklike (33). glochen-swengel (42).
"rineta (sí. tincta, anders G1. m.) ein kleeppel ( 313: galle (33). sing-oz (141,
karpe (4). Sm., G£.), -os (15). £ -osel (23b). -oBel (s),
"Pj-, gew. £ ta- hd. nd. meren:|
-óssel Q. 11), -azzel (1). (im boh. Wald
zingklaiBel). irincklen. mi rinckele,
belle &e. (116).
*mintinulus v. 'Titrullus.
*Tintitio (2« tundere?) visel (101).
*Tintor v. 'linctor.
va- (10, 11, 22). ve- (12, 13, 132) -rwen. |
Ad. mer-n, -ren (21); ferben; tunc-ken
(8. 15, 110), -gzen (6). werken (7?) duch
(11), geducken (8. £?) weschen. yn menzen
pannum in aqua (19). wer- (22), we- (23) |
-uen (cf. tinct-io, -or). neczen (20). eun6u w WunPEra
doepen (132). *Tintura c. Tinctio.
?Tingus (piscis. cf. tineus) slie(Azz. — *Tynula rv. 'Timula.
8, 91) "inum r. 'linz.
| Tinus, thynus (Gi) (cf. rubeta, Ci-
nus, thymus) mes "(ud SES Karo pim-
*Thynna, tinna (S1) (piscis, st. tinea) | boum (i. pinus G:£.).
,selio (131). slio (81). 1g
1b
*Tinxio die eyns anderen eygen ma- |
ghet tot eynre echter
neempt (147).
*Typabrum lebenderswefel (74).
Typarium insigel der kunig- o. key-
seriehen maiestat (74).
*"Tipias (cf. typus 9) valseh von der
angesiecht (szc 5).
Tipice, tibise (23) Ad. bezeich-, be-
zaichi- (6), beezeichen- (9), bezeigen-
(20), bezuge-, nd. beteken- (79) -lich.
bete-kelie (23), -lech (22). gelijehni (90.
2« typus).
Tipieus be-zeichlieh (5), -deutlichen
(110), -dudelieh (132).
*miplea 7. strata pastoris (16).
*"Tippula v. Capula.
*Tiprum brenten (Ob. cf. dolium, 1la-
bium).
Tipsan-a, 7 -e(Gtr.) (cf. pti-, ti-,
dip-sana &o., smigma)spriu ; hirsi-spriu;
fesa; genschorn (Gft.). Ad. ge-stofen,
-stampfte (9), -schelte (8, 75), trucken
(4) truekene (74), truken (6), drucken
(18), drocken 7 dor (17), nd. dro-ghe,
-che gerste, gárst (6). hd. gersten waber.
"Tipsanare v. Pistare.
*Tipsan-arium, -erium v. Ptisana-
rium.
*'T'y- (74), ti-psare (cf. prec.) stampfen
(74, 75). sehlahen, auDslahen (74).
Tipula v. Capula.
*Typus (7. rector nauis) verg (14).
Ty-, gew. ti-pus hd. gelich-, glich-,
gleich-, gelie- (100), d. gelige- (79), liie-
(23), liek- (22) -nisse sem., hd. -nusse
sim. eyn geliechen (18). figur; betid-,
varr. betut-, bedüt-ung; gestalt (65).
figure 7 bezeigenunge (20), vorzeich-en
? -unge Z vorspil (15). worezeichunge £
beyspel (9). wortzeichnunge (8). vor-
scheyn (9 szm.). valsch wan £ ange-
ezichte (9. cf. tipias). schade, scheme
(147). behe- 7 heerken-lie (79).
Typha (cf. sceptrum morionis)
dodde, donse (Hen.).
*"Tipho 7. princeps coriptis 7 traco
(76). tifiearibdes princeps (139).
*Typhonia 7. gens tartarea tattarisch
volek, v. auf der tartarey (14).
Ty-, tin- (122) -phonieus (7. ventus
76) phonno (Gt.). Cf. dà fónne, bi der
hónnun (Anz. 8, 504. sc/ueiz. fón von
auonius?). triphonieus, trisponitus
nortwinde (74).
*Tyra v. Tiro.
Tirannia, tyrania (cf. seuitia) Ad.
nd. wider-, weder-sinnicheit sZm., -schi-
nicheit (12), -sindegkcheit (21). frecheit
$ boefheit (20). wutri-cheit, -gkeit,
durchechtigkeit (74).
"TTPiranniee wutterlich als ein wut-
tender thut, var. hund (65).
Tiranni-cidium v». -dis.
3 Tirannieus wreyd bose (19). wreet
(11).
*'Tiranni-dis, e£ hoc e (-de) 4 -eidium
(€. occísio tiranni 75) wueterunge (75).
wuttendigkait (65 var.).
Tirannis, g. -idis (7. tirannus, dia-
bolus, crudelitas de. Gemmae, Voce. ex
quo) bosewicht (17). tufel (8). tewfel (9).
tyrannenschaft (68). wuttendekait (65).
wietery (88).
DiarrENRACH ÜLOSSARIUM.
huysfrouwen
'TIR
Tiranni-zare, -sare (7. grossare 76.
q. cf. st. grassari? cf. seuire) hd. nd.
grimmen. durcheehten (110). tyranschafft
treiben (110), tzonen (132). wietten (v6).
wueterichen (75).
Tirannus s. adj. (7. tyrannis 7 eruci-
lentus 2 infaustus 1) hd. wót- (93), wute-,
var. wutte- (65), wiette- (110), wuete- (753)
rich; vngehorsam wotriceh (6); wutreich
(1); eyner der wyeder gehorsam, die
gehorsame (67) thut, doit szm.; eyn bose
herre (8, 9); tyran, twinger, grymmich
sim., frech (90), vreydig (9), vreslich
(100), vnd vson (17). nd. eyn dy weder
horsam dut, doyt.
Tirare v. Liminare.
*'Dyrea v. "iria.
"Tiredo v. 'Teredo.
"Tireus v. Üirius.
"ITirgus (7. laqueus quo capiuntur catt)
ein strick (110 &e.).
"TTiria, tyria (66, 70, 108, 110), tyr-
ea (D^) -ium (20, 106) (Z. stiria q. cf.
90, stilla congelata ; glacies de tecto
pendens 0 purpura preciosissima 16,
ianua $i ostium 110. »« ostrum : ty-
rius!) Ad. ys-, iz- (5), yB- (8, 133), eyD-
(152) -kachel; (glaeies »«) gles-ein (66,
151), in (134), -en (66, 70) -k.; izkackel
(b^), eiB-kageln 7 -czap (21), -zapf (75),
-zappen (4); iD-ezap, -zapff (6, 67, 76);
eys-zappf (9), -zápfin (16); ein ezapphe
(8), iDe ezapen (13), eyn insel an dem
dach (46), kegel (20). nd. kekele (106,
108), jokel (225), ys-yokele (22), -tapp
(£) kachel (23). ga/l. roupie (122).
Ti-, ty-, te- (4, 132), (the- Ki.) -riaea,
tiria-co 4 -ta (76), triaea (755) der ty-
riaek (4). tyryakers (1). tiri- (11), tri-
(23), dri- (12, 22, 132) -ackel Ad. dri-,
triackers; dri-, dry-akels, -ockels (19),
-acker (9, 110), -ockel (18), -acors (752).
dry aekerD (68) aekir (8). aeclas (21).
drey ockers (4), alter (9).tàgar (triag. 6).
"TTMirieus von den scehlangen (110).
van den slangen wesende (132).
*"IDj- v. Cy-rillus.
*Tirisus v. Thyrsus.
Tirium (cf. tiria) blane-keit (genus
tinctoris 90), -heit (11), -kkeyd (19).
T'ir-ius, -eus hd. einer von der stat
(sc. T'yrus), schar (18. »« tiro ?).
Tiro, tyr-o (Br), -a (74) (v. müles,
angustia) hd. nd. ritter. hd. niuwe (93),
nuwe s5m., new (9), junek (20) r. nueri-
rtere (s/c 100). ridder (20). angst o.
not (74).
?Uyrocinari neyer riter werden (64).
'l'iro-cinium, -manium (11) Ad. rit-
terschafft sim. ridderschap (11).
Tyro-enestis, -euestis (sic 125) rib-
eysen (91, 111) z/. rijuer, raspe (116).
pfeffermole (125).
*mj- v. Chi-rogrillus.
*"Tyrolaganu-m, -s (Ki) kefeflade
(125).
*ITiromanium v. 'Tirocinium.
*"yrones v. '"riones.
"Tironilla («wntersch. von tur.) grun-
del (11, 19).
""Pjirosus v. "Thyrsus.
*Tirsa 7. sci- (4, 74), ci- (3) -ssura
TIT 58b
ani. (cf. cunis. BM. $82) eyn ars- (3,
9), ar3- (4, 74, 76) -crinne, -krin (76),
-kerb (174).
*Tirsula astleim (74).
Thy- (125, Gf), ty- (108), ti-rsus,
tiri- (8), tiro- (18) -sus (cf. alga) cholbo ;
tutil-ch.; stingil 7 stengila; torso; repa-,
ruopi-t. (Gf.). stengel Z tutelcholbe (Sum.).
tueel eolbe (100). tuto eholbo (101). tu-
ten- (6), tudten- 4 tutten- (74) -kolb.
stange (Hpt. b). ein. krut, dorsch (110).
die dorse (Ki.). torsen (Fr.). strunck (8).
Strank (9). kole- (10), kol- (3), kel- (49)
-stock. coelstronck 7 eyn tae mit den
loneren (132). klotz 7 stude (125). eyn
dingk daz uf) sleget £. somer lade (18).
hd. eyn sproz, spro (omnzwm herbarum,
sprub) aller 7 allerley kreuter (74), ast.
nd. sprut, telge. qui- (132), que- (108)
-spel. ober ezopp (19).
"Uirticare v. Cinciare.
Tiruneulus ein klein ritterlein (110
sim..).
Tirus, tyrus (74) hd.nd. eyn slange
7 ein lant scm. slang o. ackerwurm o.
lande also genant(74). driakel wrn (92).
Ti-, ty-sana, tis-cina (3), -ena (16),
-ona (11) (Z. tipsana 76, sonst untersch.)
hd. nd. gersten-, gerthyn- (sic bb) -was-
ser, -water. schar- (11), scher- (109)
-bier (cf. ptisana). tyseyn (10:7).
*Ti- v. Pti-sanarium.
"Thysanum v. Museus.
"ITysanus (cf. tisana) cliuua kirstino
(Gf. 4, 265).
"Tisieare (von phthisis, cf. sq.) kei-
chen (755), -schen (752) et pueri flentes.
Tisiecus ( potus ptis. Br.) é. qui pa-
titur infirmitatem dc. ein krankheit do
einer gantz vDBdorret (110). da- (8), de-
(17) -mpig. dampfeger (9). lungensuch-
tiger (75). terende mynseh (14).
"Tisipolis (a tisis poena, ciu.) quide-
7 quel-lenburg (125).
Tisis, thisis (6) (cf. tisicus) brust
kistr-in (93), -n (6), ie (74). das abnemen
(Gemmae, Voec. ex quo). dam-ph (17), -f (8,
9), -p (1L, 19). terende suyek (147). tzer-
7 droeg-inge (132). lungen-sucht, -such-
tung (75), -siechtag (74).
*Tysula (aus thyrsus?) astlem (74).
Titan sunne (75). nl. de sonne (116).
'Tytania mayn (147).
"Titanus cale (Sum. VI).
"mTitellare (cf. sq.) titelen (22).
"mi-, tit- (110) -tellus, ti-, ty -tillus
(hdufig in Mss. mog.) hd. md. ti-, hd. tit-,
dit-, tu- (5^5, 75), dut- (5), dot- (21), tut-
(23) -tel. tutel in der geschrifft (75).
""itemallos v. T'ithymallus.
""Titeranus v. Kappadenarius.
"Titiare passerum vox (141).
Titillare, -ri, titti- (23), tutil- (42)
-lare (7. titubare, accendere) hd. chi- 4
chu-zilon (Gt.); ki-, ku-, kü- (21, Das.,
Ki.) ko- (9) kru- (42), kru- (3) -tzeln,
selten -tzlen. kitzellen (19). eóec- (100),
kitt- (23, 132), ket- (11, 22) -elen, -eln
(23). stameln (74). vaeken, waghen (7.
vacillare 141).
*Titilla-mentum (Gf.), -tio Ad. chizi-
lod, 4 chizel-, 7 chuzel- 7 quizil- (Gt.),
kitzel-, kytzl-, kitzyl- (19), kutzl- (6),
74
586 TEE,
kurezil- (9) -unge. küczeln (91). kitte-
linge (132).
*mTit-illator, 7 -uus (74) kiczeler (20).
kutzler; staml-er, -iger (74. »« titubare).
Tl'itilli-cus, -tus (93), titrullieus (11)
(adj. s. cf. neapol. tetelleca Dz. Wtb.
399) hd. kitzel-ig, -hafftig (68), kytz-lich,
-elych, kutzliger o. beweglicher (74).
nd. ketelich (11), kettelachtich (132).
kuzel- (64, 93, G£.), kutzlig- (74), kiezlig-
(649) -Heisch, -fleieh (93). sulez (7. gelu
4 exta (Sm. 3, 241. — kuttelfleisch).
"Titim (aus ci-, sci-tim?) lernlich,
an-, vnder-weilich (74).
*Titimalla gallante (Sum. II).
Tithymel-lus 7 -us (Ki., Das.), titi-
mallus, -mallum 7 -mellus (74), -mulus
(132), -nallus, -nalus, -nallum / tinti-
nallus (74), titemallos (943), bituma-
lium (alph. tit- 8:7?, 146) (7. esula maior
74, herba lactaria i110 &e. »« lathyris)
wise- (131), brach- (9, Sum. 11), rag- £
praeh- (74), braken- (873, 146), brant-
(85), sprinck- (74, 85, 125), spring- (20,
68 Mrg., 75), sprang- (12) -wurez, -worcz,
nd. -wort, ald brach (-wurtz 87?, 146).
hundestille (9). milehkrut (93). krut da
milch' vf) gat (68, sZm. 132). wolffs- (74,
91, Ki.), teuffels- (75, 110) -mileh. wolff-
milieh (74 var.). timila (105). holff (titi-
nalus 19). «gs. singrene (942).
"IDytymalosea «gs. lib corn (943. cf.
laecyride).
'iti-o, -us, -um (943), tici-o, 7 -a 7
-us (74), bissw. titon, dicio (1) Ad. nd.
brant, br.-holtz (110, 132). gloschner br.
(111). brennholtz (68). hd. «gs. brand.
bant (8) prant (74). zautro (141).
"Titionare, -ri (147, Gl. m.) die brend
schyren (110), furter schuren (6s). die
brenden vort stechen (132). vuyrstaicken
of maken van brenden (147).
Tl'it-, fie- (q. v.) -ionarium hertstat
(20). brantyDen (110). staeckyser (132).
*mitirillus v. T'itrullus.
""'ytirus, tityrus (Pap. am»vmal ex
hirco el oue natum (14, Pap.). laconum
lingua aries maior (Pap.) wider; hirte
(74).
Titiuilitium schleyf) vom tüeh (135).
"IPjt-ius, -ium, -on v. -io.
'Titru- v. Titi-llieus.
*Tit-rullus, -irillus (74), tintinulus
(75) (7. dyabolus 20. aus titillus?) duuel
(11). teuffel (74, 75).
xx tellus -illus, -ilare v. 'T'itellus
eC.
Titu-bare, -are, -lare (293) (v. tremere,
dubitare, tit-, vac-, fac-illare) Ad.
wanck-, ezwif-, hd. nd. stamm -eln,
Ad. -ien. stam-mellen (3, 19), -meren
(20), -eren (132). staezgen (46). lispen
(13). lurcken 7 mit der zungen anstofen
(Das.). ga- (Ki.), gika- (75) -tzen. svend-
(100), struch- (18), zitt- (110), dorck-
(111), scrank- (22, 23) -elen. schotteren
(74). stotern (22). beuen (132).
"TTitubatim lurckechtig 7 anstossig
mit der zungen (Das.).
'Titu-batio, gew. (Mss. mog.) -us Ad.
stame-, stack- (126) -lunge. gikatzote red
(15). das gatzen o. stoddern (Ki?.).
"Titubator stame-rer (21), -ler Z gi-
katzer (15).
TOG
*Titubus stammerich (22, 23). stültern
(23).
*Titula schaffunge (8, 9). z. protectio
7 defendiculum (16).
"Titul-ae, -e «gs. gata- (94), gatan-
(136) -loc.
"ITitulare v. Titubare.
Titulare zeychin (8). beczeygen;
nennen; mirken (11). tytel schrijven (147).
5'Pitula-rius, -tor tytel schrijver (141).
Titulatio czeychunge (8).
"Titula-tor v. -rius.
Titulus tytel (20). eyn tittel von
einem (110), vber eyn (68) buch. t.'da
bij sich einer nennet (75). vber- (9, 65),
ober- (8) -schrifft. lob (9). erlueht- £
vffseez- (65), benenn- (55) -ung. mercklieh
ampt &c. (65). kurez ver- (9), korez
war- (8) -merckunge. zeichen (8, 9). pe-
tapur (- p/. Gr. 3, 18). leuuo (Gt. 4,
1093).
"Iituus v. Titubatio. TTitillator.
'Tius oyme (147).
Thlaspi besemkraut (114).
Toalia (cf. togilla; Gl. m. 6, 512)
dwehel (Sum.).
""Tober (7. cito) altohant, rysch, tou-
welick &oc. (141).
"ITo- v. Ta-bernarius.
* Toca (cf. teca) hulDe, schale, schelf,
truhen, var. schal, thruhen (74).
"T'oculus v. Taeulus.
To-da, -Gus (129), -ga (68) ein fogel
der altzyt fleugt (110 szm.).
*"Poda-nus, -rius v. Todonus.
Todere wag-en, len (147).
Todi-nus, -uus, -fus (18), -us (20)
adj. s. (. velux 20. cf. tod-a, -ere ;.
mouere 1 tremere 20 sim.) hd. ein leu-,
lau- (14, 74) -ffer. nd. lo-, loup- (23) -per.
die haist of snel vellet todinus 2. ca-
ducus (141).
'CTod-onus, -omus (76), 7 -arius (110
&c.), -anus (147) (7. gallus, « toda Br.)
ein han (74, 110 s2m.). hane (147).
""Uo-dus, -fus v. -phus.
Toga (7. vestis pauperis 66 &e., pac
19. cf. toda) kulter (17). cleit (8). zwiuach
cl. 4 jopp Z fride (9). frid-eBklaide (74),
-eleid (93). ain rómer klaid (91). jupp
(110). IOD DE 7 badhemmet (64)! gip (21).
kedel (b). kitel (74). kittel (75). mantel
(2; &c.). heucke (20). heuck (19). hoyke
(11, v8, 109). suckeney (74). m4. langen
| tabbaert (116).
"mTosgal (7. eussinus qu; sodi 2mponz-
(ur sic 16. cf. lectega. scampnale.)
panckub (74). stuolkissin(76). kussen (23).
"'ogare (7. togam facere & induere 16)
cleyden (8, 9). kittel anlegen (75).
*Togarina kurtzesleben o. inwonung
(14).
Togatus gehoyket (132).
T'ogi-ferum, -ferium (147, Gl. m.),
-forium (Gl. m.) stat do man schuleri-
sche ding disputirt (74). disputierstede
der geleerden (147).
'o-, co- (3, 67, 76) -gilla (7. manu-
ter-gium 3, -ium 76; tog. ?. mappa 4
mensale qq. v. :6; mantile, parua toga
— tog-ella, -ula) tyschlach (74). twele
(109). sweel (23).
TOL
To-, co-, si-gillatim besunder-,
eintzeeht-lieh (74).
'ogipurium payr heuck (147).
*Tola (aratri, aus loraq. cf.) giechal-m
(Gr.), -n (131).
"Tola (amders prc, Gi. m.) wurm der
in prunnen laufft o. wonet (74).
""ITolare (s£. tonare) dundern (49).
'Toleno v. Tolleno.
T'oler- v. Toller-.
. 'Toles pi. mandelgeschwer (111).
triesen (110). clyren (132). :
Tole-, tolle- (76), tolen- (1) -tum
(czu.) tol-ent (1), ig (23).
Tolle nim hin; halt; thun abe £ dun
ab (65).
Tol-leno, -eno, -linum (108, 110, GI.
m.) -inum (132, Br., Gl. m.), -ium (110,
132), -lo, -lonis (cf. tel-o, -lenon)
eyn gnepff-en (126), -baum (128). wasser-
knepffel (Ki?.). brunnen-schwengel (Ki.),
-schwenckel en -galgen £ hengst (Fr.),
-hack 7 abbrech (110). putz-haeck £
-windel (132). put-w. -hout Z een tsinxene
(108). nl. wippe (116).
Toller-, selten toler-.
Tollerabilis (quod faciliter ferri,
fieri 110 potest) hd. lide-, lede- (17), leid-,
vertrage- 7 gnad- (65), lijd- 4 verdrech-
(132), virdech- (20. »« v'dog-?) -lich;
lidesam. duldich (11, 22). geduldyck (19).
TTollerabilitergedultig(65).leid-lichen
(Das.), -entlich (kià.), -iglich (Kib.).
"TTollerans Ad. nd.lide-, Ad. leid-sam.
T'olleranter lycesamelieh (23).
Toller-2ntia, -encia (1) lidesam- (5,
23), ledesam- (11), Iydsam- (68), leidsam-
(1, 110), sam- (szc 6), leidlich- (4) -keit,
-heit (110), -echeit (23). lidelichait (76).
gedultig lid- 7 bit, ear. beyt-, 7 trag-
ung; vífent- haltung (65). Ad. nd. ge-
dult, -doit (8). verdrechnisse (132).
Tollerare Ad. nd. geduldig sin
liden; dogen (20); ge-d. (109). Ad. lei-,
le- (13), dul- (20) -den. tragen (65). ge-
(68), ver- (110) -tr. vir- (20), ver- (132)
-dragen. dolen Z ver-d. (3). du- (12), di-
(13) -ldigen. gedoliigk sin (21). dultig-
lich leiden (110). ge-d. (65), -dulelichen
(17) liden. zulassen 7 nit zu weren (65).
Tolleratus v. Pertinctus.
*"Toller-encia v. -antia.
Tollere Ad. lidin 7 dragin (8 szm.),
wegthun 7 tragen 7 hin nemen (110); er-
(9), auff-, vff-heben; ab-wysen, -weysen;
lupffen (126), vuten (9). vpheuen (132).
""Tollinius v. ''ellus.
'TT'ollinum v. 'T'olleno.
*rPolor, g -oris (2.hasta 139, aus dolon ?)
ein speer (110, 132).
*mTholosa (130), tolos-o 7 -e (Gf), 4
tulium (130, Gf.) (cu) tül.
""mTolus (sé. talus) wurfel (1).
To-, tho- (86, Gf), eol- (q. v.), tu-
(9, 75), tul (8) -1us (z. summitas templo,
scutum breue, eminencia 20) rouhhus (86,
Gf). wintfane (130). uirst (104). vierst
(Gf.). first-baum (8, 9, 75), -e, -paum
? pinackel (74). pyniàspel (20). gibbel
(64, 110). geuel (132). gewelbe (68). die
tocken 2 schloDsteine (114). mL. sluyt-
steen, -balek (116). vbergeheuse (74).
verste van tymmer (147). knorre (8, 9).
pokil (8). puckel, kewlecht, hoger (9).
TON
Tolutarius zelt-ner (110, 126), -rofj
(Das.). nd. tel-ner (162), -le Z hakeneye
(128).
Tolutim weltzig 7 schelligklich (Das.).
t. ire zeltnen Z im zelt gehn (126).
To-, selten tho-maeulum, 7 -mae-
lum (88) (2. éntestinum boum 20) hd. hirn-,
brat-, leber-wurst. «/. leuer- (116), met-
7 brayt- (132) -worst, £-linck (116). inge-
weyd (46,68), -wede(23). manig-Z manch-
falt (20).
*'Thomar (cf. Gl. m. 6, 5773. Dz. Wtb.
442. Gth. Wtb. 1,207) uberscuhi; piz spiz
scoph sóc (Gf. 6, 134, 367, 418).
'Tomentum ein flock von tuoch
(110). eyn vlock-e (132) -en eft noppen
(109) van laken. flocken (91). stop-fl. (ki.),
-fleeke (Ki3.). plocken (125 Mrg.). schopp-
(128), seher- (75 Mrg. sim.) -wollen.
hd. bu- (Ki&.), Ad. (126) nd. (128) bo-lster.
ambst (125). kuder; plack ; hülsel (Fr.).
B ochsn (126, Das.). to- (Gf.), fo- (cf. lec-
tega), zo- (1, 2, 6 Ann., 8, 9, 11, 19, er,
75, 716, 110, 127, Gf.), SO- (74), gew; ze-,
zi- (2), zedo- (6) -mentum, -metum
(110) zie- (127, Gf.), zeie- (141), zei- (Gf.).
-eha. zieche (8, Gf.). pettes ziechen (1,
2). zieeh (6). pet-z. (74, 75); z. & zich
vber ein beth (75). zeich (6, 75). eyn
bij zieh (18). ezieh (9). eziche (1*1).
czyehge (21). deckin (19). bet-d. (67).
deeckene (11). bedtdeck (134). Ad. bet-,
beth-, bette-, nd. bedde-decke, -berre
(92). deckbett (2, 75, 110). teck- (67),
teg- (76) -lach. bottug (6). fedderridt (2,
74. Cf. Sm. 1, 512). ingus (74). tume-ntum,
-tum (642, 93) (ua tumere Br.; 4. cerui-
eal 76, affamentum V. a. 1477, sí. du-
mentum) usspon Z7 awurk (7. stuppa
93). werck, var. a-w. (64). noppe (107,
108). nop (68). in den vadem die dicke
knorren (147). veltpereth (Gi. Mar.).
Tom-ex, pl. -iees dy Belen (/. 125).
halssbulsterlin 0o. kussle, s. goreelen
(116).
*Thomis, g. -is cleyt dat lichtferdich
is (141).
*Iromu-? tomun-eulum stendel(72scA-
geráth Gf.).
Tomus scheyd- (8, 9), sced- (100),
teyll- (9) -unge.
*'T, aselli (cf. t. 2. 2ntestinum Gl. m.;
Fr. 2, 128€) rótschár 7 spunden (Chytr.).
To-, 7 tyntyn- (147) -nabulum ge-
leut o. schall (110). gelut o. schell (68).
schellen klepel (147).
TTonare (cf. sq., tonitruare, sonare)
hd. nd. luden. Ad. luten, lawten (1, 9).
sere(9), laut (Das.) schreien. thonen (65).
vast dónen (Das. dunren (20). turren
(6). don- (Das. thun- (65), ton- (126)
-dern. dorn (23). tonern(21). hellen (1).
inschellen (2).
Ton-are, -itruare (q. cf.) don-ren|
(18, 99, 6s), Ad. -ern, -nern, -deren (88).
dunnern (5). durnen (88).
"ITonatus v. Bombizare.
""Pond-, toóp- (1102) -aces menschen
mit groissen hoefden (132), grossen
hoeptern (68) gr. hy-, var. hu-fften (sic
110).
Tondens einer der da schirt als
schauff (65).
TTondere (per o totondi &oc., sed per |
TON
u tutudi &e. 110 &e.; 4. metere 1 &e.|
TOR 581
*ITonsterna scherhause dorinne man
cf. tundere) Ad. scheren, abe-, ab-, aff-, | schaffe beschirt (74).
be- (65) schof- (9) -sch. kirezen (17).
vV'kurezen (9). ab-schroten, -mürpffen 7
"fressen (126). màen (1). meyen (74).
"Tonditare v. Tonsare.
Tonellus olfaf (74).
"ITongrus (piscis, st. congrus) gros
ol (9).
Tooniea (si. tun.) polimita (q. cf.)
ags. hrinfaga (rotunditate circulorum 136).
Tonitr-u, -uus, -ium /d. nd. (132)
don-, do-, dun- (5) -ner. tunre (93). donre
(11,22). to- (126), do- (Das.) -nder. dor (6).
Tonitruare (cf. tonare) to- (6), do-
(11, 20, 22) -nren. donnern (21). tundern
(15).
"Tonitruifuga holwurtz (143).
T'onitr-uum, -uus (64, 75, 91), -usZ
-u (88) donder- (88), donner-slag (16).
-schlack (10, 88), -klaptff (88, 91). donner
klopf (64). donr- (12), donne- (13) -slach.
tunder (65). t.-schlag (75). don-rung (68),
-der (132), -ner (110).
To-, tu- (22b, 125, 127, Sum., Gf.)
-nna, -na (225, af.), -nsa (92v) Ad. faf),
offer- (Gf.), leit- (Sum.) -vaz; chuofa (Gt.
sim.) hd. nd. tu- (222b, 125), to- (68, 132),
do- (5) -nne; ton (6, 23). hd. don, dunn
(110). struse ys also eyn tover (tun-a
-sa, 99b).
*ITOpaees v. ''ondaces.
Tonsa (v. remis 110. cf. pila, ton-
silla) riem (110). reym (132). ags. rothor
(94), rohr (136).
*Tonsa v. ''onna.
Ton-sare, -sitare, -ditare (68) dick
(110), d.-wil (432) scheren.
*Tonseo v. 'l'unsio.
Tonsilla?. forpicula (141, Br.). schere
hair mit to snijden (147).
'onsi-lla, 7 -1 (Gf.), -lia (649), £ -ta
7 tonsa (147), tosilla (130), tunsillae
(pl. i£. malae Gl. m.) (£é. sinanche 91,
glandela 130. cf. tusillus) phall Z hack
daran man das scehiff henckt (2). pfal
qua ligatur nauis (64). marste-cho (130),
-kko £ -e (Gf.). swirn (naues 93). schwir
das ist ein pfal dar an man die schiff
pindet (74) schwirren (126). roeyryem
in en sehyp (147). zapflin. (gutturis 91).
mandel (126). druoselin (130).
*ITonsio sehaff- (9), schap- (8) -schere.
bescher-, mee-, einmal meyn-, hack-ung
(14).
"ITonsi-o, -taecio scherunge (20).
"ITonsio (»« tundere) stot-, huff.,
prekel-yng (147).
"ITOns-io, gew. -ur& (cf. prosa) Ad.
nd. plat. hd. pla- (18), bla-tte; platen
der priester (75). blat (13). pletken (132).
Ad. scherunge, kron. crune (106). ton-
sura clericalis 7. corona sacerdotis
platten; prima t die erst weych (1).
*Tonsita v. ''onsilla.
'l'onsitare v. ''onsare.
Tonsor Ad. nd. scherer. duch-sch.
(21). scherrer (18). seheerre (11). balbi-
rer (111).
Tons-orium, -trina (74 &e.) Ad.
schere-hus sém., scher-huB, -gaden (74,
Ki?., Das.) -stub (74).
'lr'onstrina v. ''onsorium.
"Tonstrinum (si. -bicum?) forcipes
zanga (141).
Ton-strix, -trix, tunstrix (88) Ad.
Scera (141), sehererynne sm. barbirer-
sche (132).
Tonsum (si. tunsum?) khnitan (at.
4, 580).
T'onsura v. ''onsio.
Tonsus ptc. hd. geschoren.
'lTOnsus s. (é. palmula 147. trudis
74, 93) Schalt-e (93), -ruder (74). sehalt
(2). des roeyryems bledse (147). kolbe £
geschorne platte (Ki.).
""Io- v. 'Tu-ntorium.
*""UOntrix v. 'l'onstrix.
"Tonus Ad. ton. Ad. (18) nd. done. don
(17, 16). lut £ schalle (17). eyn ezu sehal
(bb). hal (76, 110). luit (5). luet (20). lutte
(18). luyd (19). lud (21, 22). lawt (9).
luut (11). lute (23). lautung (Das.). wie
(én. cantu, 11).
TTopa-sius, -sion, -zius, -zion, -smus
(64€), thopasius (b^) Ad. edel-stein, -ge-
stein (110). ein kostlieh stein (68, 132).
oltstein, euphr (Sum.). topa-s (1), -D
Db, 64).
'lTopi-arium, 4 -um (141) opus ain
hitten werck (91). hüttle, geháüld &c.
(144).
Topic-a, -us, -orum (1. sc. Uber
Aristotelis) von der pesten red (1). buch
der rechten erkantnib 4 ansehung (55).
Topieus (7. totals) alynck, heele,
claekloise, gar &e. (147).
*Topigraphia beschreybung einer ge-
gende (74).
'o-, tho- (Br.) -phet (Aebr.) die hell
(110 &c.), helle (132).
To-phus, -fus, -ffus (88), -sus (127
&e.), -dus (68, 110), tufus (Gf), tha- Z
tho-phos (74) (a todeo, tedeo 110; z.
porus 111; cf. stofus) tuf- (Gf. Kib.),
tub- (127, Gf). topf- (ki) dup- (12),
duyff- (132), dob- 7 aug- (74), dufft- (88),
tufft- (64€), toph- 7 tewch- (74), tug-
(6, Ki*.), duchi- (121), duch- (64, 123),
duech- (20), tung- (93), kalek- (10), rau-
her sand- (Das.), ein rauch- (64b), r. lo-
chert (110) reyb- (111, Das), rib- (33)
-stein, -sten (12).
"Tora salutifera monraut (143).
hora, tora, phthora valdensium
&c. waldenser thora (143). w. wolffs-
wurzel (Ki.).
*TThoracifex platner (7523).
*Toracina ags. haeslin (Hpt. 5).
'lToragium eyn getzyert vyant (147).
"Thora-l / -le (110 &c.), tora-l (11,
Ki.), -le (74, Ki.) (7. torus 1, 55, lectus
76. cf. eoral, leetega) Ad. deck (19);
d.- (9, 74, 76), stuol- (76), panek- Z stu-
(74) -lach; deeke-n (20), -lachen szm.
dekene (11) gulterdeeke (126). kulter
(8). haupt- (110), oer- (68, 122) -kussen.
bedde (23). herren pett (1). hern bethe
(b^). serg (74). sidilla szm. (Gf.).
*Thoralis, con-th. gemahel (64).
*"IToran, thoron (66 &e.) c/u. im prus-
sia, brucia tora (74).
q4*
588 TOR
Torath( Moys?)funff buecher(110 sZm.) |
Thorax, torax (ll, 75, 94, 136) (cf.
peetorale, thoros) d. brust (76, 91,
100, Das.); br.-blech, -beltz (Ki2.), -latz
(Ki».), -kleid Z7 -harnisch (Das.), -platt
(68), -salbe (nach tropheum q. v. 9).
brost- (17), prust- (74) -plech. Ad. md.
plate. borst-pl. 7 -wapen, -e (132). placte
(18). playd (19). blatt (6, 134). har-
nasch; blat- Z pla-ten des h.; blat (75).
krebs (74, 75). prust Z krexs (21). burst-
roc (Gl Mar.) hals-hemde, -perge,
-berge (74), -bereh (23). foderteyl (111).
ba- (67), pa- (133) -ntzer. kuriB (174).
wam-mas (91) -mef) (Das.), -bós (109).
ags. fel-ofearth (94), -ufreth (136), torax
sí. corax ?
*ITorbus v. Toruus.
*TOorcellus puckler (74).
*"Toreere v. 'l'orquere.
*Torcio v. Torsio.
*Toreium v. Torticium.
*ITorelea (aus troehlea »« tor-eular,
-quere) ein winde (3, 4, 74). brefspin-
del (75). pref5. (74).
Toreula (7. spira) trotspille (93).
To-, tu- (b^) -reular, 7 toreul-are
7 -um (110 &e.) Ad. pre-sse, -D, -s (19),
-sDs (1); wyn- (69, 110), wein- (75) -pref;
cale-atura 4 -ture (Gf.); ke-, kae- (76),
ka- (70), ky- (21) -Iter; kelder (13); tro-
tte (93), drotte (75), trot, drot (49), trot-
tenbaum (126), dorchel (Das.), targel
(6). pars-e (12) -se (11). wynpersse
(28, 132).
Toreulator keltherer (16).
*To-, tu- (10, 12 &e., alph. to- 68, 110)
-reus, torphus (5^) Ad. tur-cke, -ck,
-chen (10); to- (5, 12), do- (5^), du- (10),
tü- (67) -reke; torg (21), durck (69),
dürcken (3). nd. to-, do-rek.
*IToreus v. 'Trocus.
"ITorda winde zum armprost (74).
*'Torda v. Asturco.
*ITordela v. 'Turdela.
"ITordeo (cf. torelea) wind (18).
"ITordus v. Turdus.
*IToredula v. Coredulus.
"Toregma v. 'l'oreuma.
*ITo-, tho- (20), tor- (1) -rela (7. dicio
1l. st. titio; von torrere, cf. torris, dor-
rella, thorelagium Gl. m.) prannt Zw
gne (1). brantyser-n (20), -en (11). brand
ysen (19). prantreyt (74).
Tore-uma, -gma (Gt. Hpt. 5), -eum
(94), thore-uma (8, 9), -gma (G£.), tor-
neuma (147) (2c thorus cf. Gl. m.) drey-
ginge (11), -ynge 4 gedreyet vat (147).
eyn dreynghe of eyn va gedreit (132).
ein g. ding (110). dreung 7 gedreyet val)
(68). ein getregtes werk (93). ein auf
balliret &c. werckstück 7 getráter becher
(Das.). trataz vaz ; trauaz; dra- 7 thra-sli
(Gf.). treit kepff o. trinckgeschirr, ge-
graben werck o. gehawen ( p/. 88). drage-
fal 7 -bette (20). ynnedragunghe (19).
uastor natile (sic 86. s£. vas tornatile!).
scanc (8m.). scaf-reita (Gt., Hpt. 5), -raida
(121, Gf.), -reide Z schaftreide (Sum.).
slipi- 2 slif-stein (Gf.). ags. eduell-a (94),
-i (136). konigis bette (9). konnig-b. (8).
tareuma kynd-er (9), -e (8) gurtil;
wasser-blater (8), -bloter (9). gedreet
vas (9).
TOR
"IlUorgere v. Turgere.
*TThorifex (cf. thoracifex) Ad. nd. pla-
ten-er, -mecker (12), -meker (22). Ad.
plat-, platt- (74), blat- (6, 67, 134), plette-
(17), plethe- (55) -ner; platten- (1), brust-
platt- (68), harnst- (49) -macher. borst-
plaet- (132), depich- (10. — thorus) -me-
cher.
"TTorium v. Torrum.
Torm-en (cf. -entum), 5. -ina (cf.
eoliea) grym (111). die (91), das (Das.)
grymmen. der rotschad (-ina 91).
Tormentare hd. nd. quelen. Ad. py-,
pei-igen. »d. pyne-gen, -n. torneyen
(68. 2—— tornamentare).
'T'ormentarius (7. tortor 91) buchs-
CR (125). biehsen- Z zeüg-maister
91).
*"Tormentatio pynunge (20).
Torment-, torn- (79, 105) -illa, -ella
6, 74, 105) (7. ratil-la Sum. VI, -ia Gf.
, 459, viola 93, ari- 4 betu-laria 143,
gamandria 100) fie- (Sum.), fig- (6, Gt.),
vig- (87), syge- (100), sig- £ veiol- (74),
frig- (101, Gf.), fri- (95), berg- (Fr.), birck-
4 blüt- £ rot heyl- (73), ruhr- (Ki.), creutz-
(8) -wurtz. bladelose (85). siben bletter
7 s. fingerkraut; vigelblueme (93). tor-
mentil (4 sZm.). turne-lla (Sum. VI. Gf.),
-] (105). ratte (74).
*"ITorment-osus 7 -uosus vol pyn (68),
pynen (110, 132).
Torme-ntum, -n, turmentum (5^)
(etiam. est funis nautarum 16, sim. Gl. m.)
hd. nd. pyne. hd. pyn, peyn; pi- (5),
pey- (9) -nunge; pi-, pey-nigunge; pin-
lichkait (65); quale (55, 65); quel- (21),
gicht- 7 vollter- (126) -unge. straff (65,
88). buchs (88). bych5 (110). buesch (132).
ein ietlich gewerff &c. (Das.).
"ITormentum (»« tornamentum)
torny (67).
*mTormido (t aus f) vederen die an
pilen stralen bolten vyeren synt (147).
T'ormina v. Tormen.
*ITorna (cf. tornus) dryll (14:7).
*Tornabana (torna bona Ki.) v. Sana
saneta.
*'Tornabilis (7. tor-tus 4, -nalis &c.
15..cf. teres &oc.) hd. schibe-, scheibe-,
schevbe- (3), trysse- (66), tresse- (69, 134),
treisse- (70, 151), drysse- (67, 152)), druf-
(133) -licht; schyb-elecht (21), -elich (69),
-lieh (110), -eliehtig (17), -let (6), -lot Z
trulieh (18) ; dribelecht (20), scheiblig
(74, 134). drebe- (5, 17), drief- 7 schyue-
(132), tre- Z turnier-, var. turneyer- (74),
drey- (110), trag- (23) -lich. dregeliek
(22). sinewal (23). se- (22), sen- (109)
-newalt.
Tornaeum (czw.) tornaw (Das.), dor-
nick (Ki.) in flandern.
""lTornalis (etam. ?nstr. tornandé) v.
Torn-abilis, -atilis, -us. ,
*ITorn-, torne- (110 &c.) -amentare
(cf. torment-, torn-, torner-are) torn
hd. -eren, 3ieren, nd. -eyen.
*"ITornamentator torneren (szc 20).
'lorna-, tornea-, tor- (q. v.) -men-
tum Ad. nd. to-, tu- (18) -rney. torn-ir
(1), -ering (23), -ieren; stechen; ri-, spri-
ngen; schirmen (65). schimpf (v. a. 1428
$m.). ey touerig (tornam 22. »« torna-
rius).
i
TOR
Tornare (?. fortiter sonare 66 &e. [5
tonare], m gyrum voluere) hd. dreen,
treen, draen (753), tre-, dre-, tró- (67)
-wen. dre-ben (18), -gen (12, 23, 15), -selen
(20). draben (21). tragen (6). dreyen
(11, 68, 110, 132, 147). dráien (Das.). dreen
becher o. koepff (64). hd. nd. torn-eren,
-en (22), Ad. -ern, -ieren, -iren. dryllen,
wryten (141).
Torn-arius, 4 -us (4), -ator Z (127,
Gf.) (Z. tina, 2« tonna?) trahi- (127),
trah- Z drah- (Gf), trech- (91, 141) -sil,
-sel (91). trechf)- (669, v0, 134), drechs-
(66) -ler. dráier (Das.). eyn boden dreyer
(110). eyn bode off dreyer hijr vnd dair
lopende (132). putte, standte, wanne (74).
hd. zu-, zo-, ezob- (21) -ber. nd. touer.
wasser zober (17). turnirer (3). tornie-
rer (4).
Torna-tilis, 7 -lis 7 -tus (Gemmae)
(à. habilis ad tornandum) ge-drewet
(8), -trewet (65), -dreet (9), -dreyt (110,
132), -dreselt (10 Mrg.), -tráiet 7 -balie-
ret (Das.).
To-, tu- (5^) -rnator (cf. tornarius)
hd. tre-, var. trey- (65), dre-wer, -ber
(21); dreer, dre- (759, 111), dra- (1) -chsel ;
dregse- (9), drechs- (4, 66), trechD- (69,
70, 134), drese- (10, 133), dresse-, drisse-
(11), drese- (5b) -ler. dreger (23, 75).
dreyer 7 wryter (141), winder (110 &e.).
dreer der kopff o. schussel-dr. (64).
Tornatrix (7. saltatrix Gl. m.) drachs-
lin (1).
Tornatum sayger (74).
TTornatura dra-endi, -unga; gidra-ti,
-unga; thrat (Gf). dreyynge (147). Ad.
torn-erij -erey, -eyunge (17); tonerie
(b), turnierung (18).
'lTornat-us v. -ilis.
Torneament- cv.
-um.
*ITornella v. Tormentilla.
*"mTor- v. Turo-nensis.
*ITornerare turnieren (1). torneyen(10).
*Torneuma v. 'Toreuma.
*ITornio (/. torneamentum Gl. m.)
drách0l (V. a. 1618).
*ITornista v. Torotusta.
*Tornorasile giscapilih zi drati (Gf.
39)
*morn- 7 tor-ositas (2. superbia, cf.
tor-nus, -uus, -tuositas, -osus) hoch-
fertigkeit (74, 76).
Tornum (7. q. tornus Das, anders
Gl. m.) tre- (91), drà- (111), drág- (Das.)
-eysen.
*Tornus v. Toruus.
Torn-us, 7 alis (74) (cf. tiga) trei-
(88), drey-, drewe- (8) -messir (8, 1),
-beytel (147), -holtz (110 &e.), -zeug; (88).
treyer- (645), dreg- (75), drecsel- (754)
-ysen. dreer- (649), irá- (126) -eysen.
dregsel (9). trechDel; tre-tzeug, -lade
(14). dreseler (10 wrg.) kranch (6, 17).
*Thoron (cf. tolus? thorus? 7. cw.
in prussia 66 &c.) vorste (29).
*ITo- v. 'Tu-ronilla.
*Thoros (s. thorax) platten (1).
*mTor- v. 'orn-ositas.
Tor-osus, 4 -nosus 7 -nus (74) (4
toris plenus, pinguis, superbus; cf. tor-
tuosus &oc.) fleischhafftig 7 mauwechtig
T'ornament - are,
TOR
(Das.). nl. vleesch-, poesel-achtich (116 ).
máusicht (Ki). voller, vaister, grewli-
cher, hochfertiger (74).
*"Toro-, thoro- (1), coro- (71), tor- (8,
9, 155) -tusta, -nista (9), -resterna 4
-restrinum (155) (7. tustula 1, torta
74, pastesis 75) troge- (155), trog-, krog-
(8) trag- (1) -seherre (8, 9, 75, 155),
-seherr (1l, 11). troesherre (155). kuch,
zelte (74).
Torpedo (7. torpor) tracheit 7 slat-
heit (20). traurung (74).
Torpedo (scis, cf. tropedo) mer
sneek an hüslin (93). zitterling ; schláf-
fer; krampf-fisch (Ki.). rame (V. Hamv.),
.*ITorpellus (s. tortellus) panne- (11,
20), pan- (19) -kuche, -kucke (11).
*ITorpen v. Tortipes.
"TTor-, quas? te-penta lahe, varr.
lohe, laf, 7 fule; treg (65).
Torpere Ld. nd. kranken, tragen
(22, 23), v^-tr. (132), -wondern (11, 19).
slaken (28). Ad. sla-, slae- (132), slay-
(19), sehla- (110) -ffen. treg (1, 9, 65),
schwach (110) laB (17), vnfrütig (Das.),
versumlieh (65) sein, sin. traen (19).
laBin (8). lassen (9). ab-l.; 1l. lummeln,
var. lümlen, 7 fallen; l. hin-flissen Z
-schliffen 7 -geen; verdrib han durch
draghait; gut begird nit zu werck le-
gen; fulen (65). fewlen (1). bedrouen (122).
Torpescere faul 7 mafleidig werden
(Das.). tragen (23).
*Torpeta knopffwurtz (74).
S npUe. -idus treger, seuchender
(74).
*Torpiditas tracheit (90).
TTorpidus (cf. torpeus) treg 2 schlef-
ferig (110). v'sehrick- 7 wonder-lich (132).
siech; trage; slagich; krang (20). zieck
Z traech (11).
To-, tu- (5^) -rpor (cf. torpedo)
tra-, 4 sla- (20) -cheit (20, 23). Ad. trag-,
track- (66, 134), las- (1), luB- (20) -heit;
drag-, trag-, tra- (3), trege- (55), vnlu-
stig- (74), fule- 7 liederlieh- (65), faul-
2 maleidig- (Das.) -keit. vnwille; trau-
erende seuche (74). anxt (20). angst;
virwonderunghe ; drocheyd ; syeche dage
(19). zuze d. 4 traech (11). dra- (67),
trauri- (4) -eckeit. smigung (9). verzie-
hung zum gutten (65).
*"Torphus v. Toreus.
"TTorquarii topelseldner (91).
"TTorquatus mit dem halóband gezirt
(110 sZm.).
Tor-quere, -ecere (1), -vere (2) Ad.
pressen Z pi-, pin- (65), pei-, pe- (13)
-nigen (furem). bras- (D), par- (11, 20),
per- (28, 132) -sen, -ssen (11, 23). pingen
(23). pynen (20). 44. nd. quelen. Ad. queln,
drucken sm. (telum), winden (funem 10,
12), keltern (19), pfrengen (62), flechten
2 derren (9. 2« torrere). dreyen 7 scheis-
sen (132).
Torqueri gekrumpt werden (65).
'l'orqu-es, -is (141, Br.) Ad. nd. hals-,
hd. hal-, halz- (8) -bant, Ad. -gurtel,
ring (13, 93), -ringkeh (1), -rinck (9),
-bug (6), -berg (8, 9, 90), nd. -gordel.
ringk (141). fassunge (74, 77). ge-smide
un -schmid (76). goller (91). krag (91,
111).
TOR
"Torquia (cf. torcus. tureia.) turg-
ken (1). drukchen (71).
*ITTorquilla v. 'ortula.
ÜT'orqu-is v. -es.
"Torrela v. 'Torela.
TOR 589
| zelten, Strutzel (15). koeche (132). koke
|(23). kueke (11).
|! 'Tortas facere koken (22).
Torte schelb (125, Ki?.). scheel (ki.).
entzwerch (126).
. - . I *
Torrens (/.riuus29^)Ad. einruBend, "Tortela v. Bruca.
rawschen-ds (1), -ts, var. -D (75), ruw-.|
schen guB- 7 gschwindgif- Z suben 7 |
vngestim[) 7 vber-flussigs, var. -flissig |
(65), lauffend (110), loeffende (132), flif- ,
ende (20), snurrenst- 7 schnurrendt- Z:
see- (14), walt- (74, 93), regen- (8, 9, 74, |
Das.) -wasser. ein ruschens Z7 schwinde |
groD w., var. guD-w. (65). nd. ruschen |
water. beken- (225), gieD- (88, Das.)
rágen- (Das.) -bach. eyn gief (ss, Das.),
giessen (126). guDe (74). ueltgusse (15).
syfe (100). ryner (ryuer?) 7 mere ein,
waDer daz du fluDet (90). ein tal bey
iherusalem (74). gesprink, klinge (155).
T'orre-re, 4 -scere (110 &c.) do- (23,
65, Das.), doe- (88), de- (8, 9, 110), ta-|
(6), bo- (13) -rren. dorn (18). durn (5).
durr 4 digen magen (Das) bra- (110),
bro- (8), her- (20) -ten. harden (szcud
ferrum 11). brae- (132), bin- (20), wen- |
(20, 74) -den. pren- (74), bren- (110),
ber- (132), bur- (8), wi- (13), truck- (88),
trück- (126) -nen. drowen (922). droe-
(132), trew- (9) -gen. irschrecken (8. 2«
terrere). beyen (88). peen; wel-gen,
-tzen, wachsen (74).
*Tor-rere 7 -scendere (cf. torrens)
rauschen (75).
*Il'orrest-erna, -rinum v. 'T'orotusta.
Torridus (7. vstus, robustus, tostus,
velox) hd. tru-, dru-, dro-cken. ge-druck-
ent (5), -trucknet (6), -dragket (21), nd.
-droget, -senget (8, 9), -braten (110). Ad.
du-, do-, nd. de-rre. tur (6). dor (22).
durr-hait (1), -echtig (bb). brand-ich (11),
-yek (19). brend-ich (20), -lich 7 droegh
(132). bloedich 7 druge (20). ersigen;
vor frost verstrupfft (126). Ad. nd. snel.
schnel als das wasser 7 ruschende (75).
Torris (cf. turris. torela.) Ad. md.
brant. Ad.prant(141); durre, eyn durrer,
dürrer (67), nd. dorre brant. brandich
holtz (132) ain prinnends scheit (91).
branttreid (66 sZm.). schurstange (152).
schürstang (61). fewer; 7. egis schilt (74).
*Torrorium tharre (Gf.).
"mTorrosus brendieh (20). kund-ieh
(11), -yek (19).
*TmTor-rum, -ium (8) ezel (8, 9. st.
zelt torta?).
"ITorsare zusammendrucken (8, 9).
*"ITorscendere v. Torrere.
Tor-sio, -cio, -tio hd. pin-, pinig-,
peinig-, twing- (8, 9) -unge. nd. quel-
linge (132), pin-inge, -gen szm. pl. quale
7 stechende pin (65).
Torsor v. Tortor.
"mTorsum o. Tl'orticium.
*ITorsura (cf. tortura) qual? peyn (9).
Torsus (cf. tortus) ge-presset (19),
-parst (11), -quelet (19), -pyniget (110^).
To-, co- (1), tu- (5^, 147) -rta, £
tortula (3, 76) (7. libus 7 mellitura
, Tortellus (7.tortula 110) Ad. kuch-,
kogg- (21) -eler. nd. kokener (99, 23).
ein kueh-lin (134), -elein (66, 151), -le
(6). küche- (151), kiech- (110), kiche- (3)
-lein.klein kuchlin (68).
*"Tor-ticium, -tieinum (69, 134), -ti-
num (68, 76, 110), -cium (1, 16), -sum
(11, 19, 6s, 110), -ticia (133) Ad. ein ge-
wunde-nne (3), -n, gewon-den, -nen (9,
10), bewnder (13), wandel- (18, 1, 16, 74,
16), geflochtene (4, 74), nd. wonden kertz,
kerse (22), hd. ke-, ki-reze, kreutz (sic
| 69, 134), licht (8), (-kertz £) liecht (v6).
| wayskyrezen (19). tort-ijs (11), -y5 (66,
|69, 70), -eyfó (134).
*Tortilio v. Mediamnis.
To-, co- (v. erispus) -rtilis hd. nd.
krum, krus, knorechtig. hd. krum-p, -pe
(152), -b (134), -pt (67); krom (17), krub,
eraus (3); knor-ig (18), -rig (68), richtig
(9), ret (76), -het (153), -eth (49), -tzig;
knarret (6), knotzicht (67, 152), korre-
thic (13), astichtig (10), est-ig (6), -elecht
(21). gedreit 7 guot zu peynnigen (110).
d tzo pinigen off tzo stricken
132).
""Tortilitas knor-heit (75^), .-ieheit Z
kromheit (132).
"ITortillus (cf. tortellus) struczel o.
chüechel (8m. 3, 691).
*Tortilum eyn baast (68), bast (132).
*Torti-num v. -cium.
Tr'ortio v. Torsio.
*'Tor-tipes, -pen (755c4) hd. nd. krom-,
hd. krump-, krumper- (75), krumb- (134),
kromp-(21), krum- Ad. -fuoD, -fuD, -fof
(21), -fiessig (110), -voessich (132), nd.
-fut (23).
*'Portis (zntestinorum, cf. tort-ura, -io
int. Br., tormen) grimmung (6).
Tortiuum tresterwein (91).
TTor-tor, -sor (7. speculator 2 lictor
1. cf. tormentarius) Ad. nd. pin-er, -ger;
stocker. Ad. pi-, pei-niger, eyn hangend
dieb (68). hancdief 7 een ondadich (108).
henger (4). dief-h. (132). heneker (110).
gichter (1 6). pre- (19), par- (11) -sser.
queler (8, 9). wizzari (141).
Tortorium (7. carcer Gl. m.) hd. nd.
strick.
''ortuea v. Tartucea. Turtus.
Tor-tula, 7 -quilla (kKi.) (cf. tort-a,
-ellus) kuch-lein (9) -el (4). kochlin (8).
dreh- o. wende-hals (aws Ki.).
TTortum (machina lapécide 125) ein
kippher (125). ags. coecil (94. 136).
Tortuos-itas, -us (var. 65, 110) (2.
eiuitas 152 «4s curuitas; cf. tornosi-
tas) krump- (75), krum- (110), krom- (122)
-heit. ruchig- 7 vnebeni-, var. ruch- £
vneben- (65), hofferti- (s?c 69, 70, 134,
151. of. sq.) -keit.
TTortuosus (cf. prc., iniurius) Ad.
147, cf. torotusta) hd. kuoch , kuochan
7 fladan (tortas 141), kuch, kuch-en (75),
-e; chuch o. vorprat (1), ehuech o. vór-
prót (71. cf. vorbrot arto-crea 7 -rea
15); kage (13), zalt (6). ayer-kuchen,
hof-fericht, -eret (134), -fartig (s?e 10),
-fertig (151); hog-ericht, -erich (70), -erig
(18), -kereeht (55, 21), -erechtig (5);
huekerechtig (17), hokerig (1); hoeck-
(110 varr.), hock-ericht (152), -richt (4),
590 TOT
-ig (110); hagget (6). nd. hoker- (22),
hokel- (23) -echtich. krump (8, 9, 75).
krum Z vol pynen (110). krommich (132).
vmbgewunden (74). vn-gelijeh £ -slet Z
-behende (20). ruch (65).
Tortu-ra, -s (cf. torsura) Ad. nd.
(93) pinunge; queLunge, -inge, linge
(22), -igung (68). Ad. quale (100), pinig-,
peinig-, press- (19), pars- (20) -unge.
krumde (20).
Tortura (cf. tortis) grim im leib (75).
Tortus (cf. torsus) hd. nd. gewon-
den. Ad. ge-wunden, -bunden (se 5)
sicut candela; ge-flochten; -krumpt 4
-drueket 7 -parset 7 -pyneget (20), -pei-
niget (1105), -piniget (110b, 132), -pijnt
-perst (132), -presset (19). krum (110 &e.).
krum-me (19), -p (100). krom (132). tortos
sinauuella (141).
Tortus s. v. Tortura.
*Tor- v. Toro-tusta.
Torue krumlichen (110). grymme-
(68), hón- £ scheuz- (126), wreet- (20)
-lieh. scehelb (126).
*IToruere v. 'l'orquere.
Toruitas grul- (110), scheeu- (132)
-cheit. hónlieh- 7 scheutzlich- (126),
grymmig- (68, 74), grimmsichtig- (Das.),
vnwirf- (74), scheulich- £ gráDlich- (Kis.)
-keit. hóhne (Xi*.). wreetheit (11, 132).
sehálbe (126). krumheit (74).
"IDorumda (aus torus — ceorus »«
coura —- eoxa q. v.?) diech (1).
To-, gew. tho-, co- (q. v.) -rus (cf.
museulus. thoral) Ad. bette sZm., bótte
(67); trut- (64), gulter- (126) -bett. ad.
beedde, bruut-, vorst-b. mauwe (Das.)
mvse (pl. 100). das pretig (91). halsadra
(Sum.). feyste an dem kyn (64). grafe-
tisch (n agro 125). krapff, kr.-steyn (112).
Tor-uus, -nus (76), -bus (136) (7.
coruus D &e. »« euruus) Ad. nd. grimm-
ig, -ich, -sichtig (Das.) gremich (13).
eyn krannieh 7 ecoruus (sic 21). krum
(65, 74). gru- (8), gro- (sc 9), grausam-
(110), seheütz- (Das.) lich. swarez (s2c9).
scheuich 7 wreet (132). dwerhes (100).
vnwirser (74).
*To- v. Ton-silla.
"TTossis v. 'T'ussis.
"IPossorium dre- (19, 20), tree- (11)
-chter.
Tosta verbrent brot (68) gebrant
Bus 0. krusten (110). ghekorstet broyt
(132).
"ITostanus v. Truseanus.
"Tostrin-um, -ium (4), trostri-um 2
-num (175) (brass; i. siecinum 75) Ad.
da-, do- (134), de-rre. eyn dar £ tur (6).
ein derrhuf zu bier (110). derr dar vff
man das maltz dort (75). eest (132).
"Tostulum broedworst (125).
, Tostus hd. nd. ge-dorret, Ad. -dort,
-dórret (67), -derret, -terret (3, 69), -roest
? -broten (3), -rost (9), -rost (8), -rüst
(4) -bachen £ -báet (126), -braten o.
verbrant (110 sm.).
Tostus (herba, cf. costus) mos (9).
tost (74).
Tot (oft 2. tot-idem, -tot 5^) Ad.nd.
also-vele, -voel (11), Ad. -vil, -manig (20);
alzofel (5^), als vil (1, 5), alf vil (76).
Tota (v. exactio? cf. Gl.m. h.v.) bote
(11). bocke (20).
TRA
*Tota bona (gall. toute bonne) guter
i stoltzer henrich, schmerbel (143).
Totali-s, -ter Ad. gantz (9, 65), g.-
(68), gentz-, follenkomme- (20), nd. gans-
(22, 132), gens- (11), gent- (23), ghehee-
(132) -lich, -lik. Ad. zu- (20), alzu-, nd.
alto-male sm. gancz mit einander (20).
algader (99).
Totalitas alheit (20).
Totaliter (cf. totalis) vlbedille (22^).
Totanus (aus Gl.m.) e£ílimosa (genera)
meerhünlein, pful- 7 pol-sehnepff (140).
Totidem (cf. tot) Ad. also-menig,
-meniger, -vil. zofil (b^). das selb (110).
dat selue (132). allike vele (85^).
*Totidus (0/? 4. totus) also Ad. mam-
cher, manig-falt, -faltig, -ister (1), md.
menig, m.-falt (68). als mancher (5).
Toti- (toci-) -ens, selten -es hd. nd.
also-, seiten als-dicke sim., Ad. -dig, nd.
-digk.
*Poti-, totu-plex, adv. toti-ple, -plum
(Z. totiplus 66 &c.) also Ad. manig-, menig-
(6,68,110), manch-faltig, -faldig, -feldig,
-feltig (6), -faltigklieh (68), nd. menich-
voldieh (22). zo manche falt (b^). ais
manch-faldieh (5), iekfeldig (4).
?Poti-, totu- (75)-plus(cf. prc.) also Ad.
menig-er (110), -falt, mangfalt(21), manch-
walt (21), nd. manichvolt (22). als (-plex
also 1) manigfel-dig (1), -tig (75). zo
maunichfalt (5b).
*ITotitus (Zndecl. 20. cf. totidus) also-
mancher (5*), -dicke (20).
*""Pottennis alzo vil jarick (5^).
"ITottot v. Tot.
Totum alles; t. simul alsmiteinan-
der (75).
*"Potuplus v. Totiplus.
Totus (cf. totidus) Ad. gantz, gaer
(18), alzumale (20); also-mancher, zd.
-mennich. gans (11).
Toxa, coxa ags. thung (943)
Toxa léna (Sum. a. d. lat? cf. t. ?.
vestis & stragulum Gl. m.).
"Toxea v. TTaxea.
Toxiecare Ad. v'geb-in, -en, -ben (13)
cum veneno, mit v'gift (17). nd. v'geuen,
venynen (132). vgiffin (8), -ten (9, 104),
-tigen (23).
Toxieatio Ad. v-gebunge, -gifftunge
-gift (8). nd. vorgeuinge.
""Poxieatiuus vergebendig (110).
*Toxieator Ad. vgeber (mit gifft 110).
nd. vorgeuer.
Toxi-cum, -tum (16), £issw. -um Ad.
gifft. hd. nd. v-g. ven-yne (19), -ijn (i1,
132). kieitarti (141).
*ITrab est nomen aque (16).
Trab-ale, -rale, tarbale (22*) (z.
lignum, scabellum 2n curru 15, super
axem; fureale 7 limo 75. cf. trag-,
trah-ale, trahile) Ad. nd. sche-, Ad.
scha-mel. Ad. nd. ru-, md. ri-mge. Ad.
ring (Zn currum 6); r.-, rong- (132)
-stock. ge-stel (110), -steel (132). kipff-
stul (75). schwell (76). luehel (6). liu-,
(Sm.), lew- (1, 3) -ehsen. leuchse an eim
wagen (74). linse (b*). lunse (225). lonf)
Y)
LA
mÓ
Trabalis gipretlih (Gf.).
Trabaria, 4 treberia (76) schiflin
(93). rennschiffe, zulle, nache (74). ags.
| punt (942).
TRA
"IPrabatum (herba, aus trapetum
missv.) oelmag (16).
"TTrabe v. 'rabea.
*"TTrabe certare (/wdlus) bauschisf)en
(125).
Trab-ea, -ia, -e (2), trebea (14) (7.
vestis &c., stragulum 47 elidas 1, eielas
2. cf. trahea) nd. eyn gemalt (22, 23).
hd. eyn g., ge-molt (21, 4, 49), -pildet
(1, 2, 74), -bildet, -billet (21) tuch, duch.
nd. ein gebeldet doch (23), gevoldet dock
(22). be- (23), bo- (12, 13, 222^, 147), ba-
(109) -ldeken, -ldiken (13), -ldeke (29b)
ys syden want (22^). bulle-, pulgen-deck ;
baldeckin, ein seidintuch mit golde (74).
bad valt ecke (sze 5^»). willen decken
(18). edeler lute (8), ediler lewte (9),
keysers 7 gebeelt (147) cleit. wissheit-
kleid (93). pecksken van syden doick
(141).
*ITrabea v. Traha.
?Trab-ea, -itum, -etum (141) (aus
trabs, cf. trabetus Gl. m.? méssv. aus
veetis. s/. vestis?) dremil (Gt. 5, 531).
tr€- (141), trem-, treim- (Gf.) -bil.
'Trabea (7. porticus) halle (141).
Trabeatus kostlich geeleid (110 sZm.).
"Trabellum (7, percipollex) schuch-
zugel (Gf. 6, 417).
*ITra-bena, -dena (8) v. materia va-
lida (16). togelieh matirge (8). tegliche
materie (9). degelieh matérge (1*7).
"IPrabenus (cf. tebellus &e.) zobel
(102).
"IPrabersia (7. ligmum quod ligatur
equo ante culum) ortscheid (v5).
Trabes v. 'Trabs.
"TTra-beta, 7 -pedia (76) (cf. trape-
ta,-zetum) wechselbang (76). zelbret (16).
""Prabetum v. ''rabea.
"I Prabeus v. Iroleus.
*"Trabia v. 'Trabea.
"Trabiea (nauis tr. Ki) eyn weyd-
schiff vf eim baleken (110). eyn schiff-
gen gehoelt vyfó eyn balck (132).
Trabilis baleki-g (110), -eh (132).
"TTrabis v. Trabs.
*"rabiseta v. 'l'rapezeta.
""lTrPabistetum v. 'rapezetum.
"ITrabitum v. 'Trabea.
*Trabrale v. 'T'rabale.
TTra-bs, -ps, -bes, -bis (133) Ad. nd.
balk. Ad. balek-en, -e (20), trame (93),
tram (65, 74, 91), trome (Das), drom
(49, 75), draum (753), grosser thram
(Ki&.), gr. trom (88, 126), tremmel (25),
gibreitti (104), gebretto sm. (Gt.), kibret
(141).
*"Trabula (anders Gl. m.) bake (vake?
aus balke?) en cruus (11).
*Trabulus v. Tradulus.
*TTrabuona v. Deurus.
"Tra- v. 'lTarari-cenus.
"l'raeinius v. Fraxineus.
T'rac-o, -on, eraco (7. eumius 74)
(comiter per t Br., melius per d. 16. cf
draco) eyn tvach (110), track (76). eyn
gang (68), hol-g. (110 s2m.), weg (8, 9,
17) vnder der erden, v. erde (9), v. die
e. (68). dol, erthol das ist ein hol vnter
dem ertrich dadurch man schlos o. stete
| gewinnet (74).
-———————— EN
TRA
Traetabilitas brueh- (65), lide- (8),
lichkeit. ledickeit (9).
"TTraetare (7. eon-tr. 1) Ad. nd. hand- ;
elen, Ad. -len, -eln. angriffen 7 halten
in eren (65). ge-h. mit Tandelung (15).
ent-h. (68, 110). onthalden (132). dick
vil zu zieheu (110). diek wil trecken
(132) stetis ezihen (9). seheldin st. (8).
traetieren (110 &e.).
*ITraetarius dre- (19), tre- (11) -ehter.
"Tractata ags. (hd.?) zangi (136).
Traetatio handel-ung (68, 110), -inge
(132). vbung (65).
T'raetator handeler (132).
Tractatus Ad. nd. tract-at, -erung
(110), ieringe (132), handel-ung, -inge.
ein celainB buchlin (65).
*TTractibilis treckliek (147).
Traetim lang- (10, 12), lanck- (4),
lanx- (13), lan- (11) -sam, -sem (11, 12).
lonekse Z dregelych (19). traechlic (11).
'lTractio v. Traetus.
Traetor, ducillator tepper (147).
""Traetuea (aus trueta »« tartuea?)
vorhenna (péscis 87).
*"Traetula (Znstr. cum quo trahitur
ignis de fornace; i. forna-eculum Z -lium
18) hd. nd. krucke. hd. krucken, ofen-
kr. (75), chrukeh (71), kruck, krugke,
krog (21) krogke (8), crug 7 kist (1T.
wett. kist ». Kohlen-, Koth-scharre), ehissa
(pistoris 130, Gf.), kiss-a 4 -el (Gt.). ain
Ziechbruek (76). lote 7 harke (92. cf.
tractulus).
'TTraetu-, 4 traeti- (74) -lare Ad.
wenden, vmb-w. als daz korn. k. vmb-
w. o. fegen (74). um-w. als hoew (76).
om-w. als dat korn off hoy (132). rechen
(b, 21, 76). kole raken (22b). r. 2 raymen
aever wech (7. notare 147). handeln (»«
tractare)als manu dat korn vimmmereckent
(23). also dat k. keret 7 wendet (szc 22).
reden o, fegen als k. (7. tantarisare 74).
"Traetulus (dem. Gl. m., cf. -là) eyn
kapp lote (29).
'Traet-us, 4 -io (68, 110, 132, 147) (cf.
tararicenus) píc. hd. geczogen. s. re-
gunge (8, 9). griffung (5^. 2« tactus?).
sucbe widerezeme ding (9). ziehung (110).
zu-z.(16). trekinge (132). treckynge (147).
landsrifier 7 gegne (128). langer strich
des ertrich &c.; gcsang der ziehung Z
des furgangs &e. (65).
""Tracula v. Traha.
"H"tra-, tro- (aiph. tra- 16) -cum, Z
-&um (74) (£. suber em quo voluuntur |
alleca 16. aus xapvyoc ?) lacke (4). fisch-
7 heringO-l.; f-sule, -sul, -saltzwasser,|
(74). ha- (109), he- (23) -rinck lake. ha-|
ringsultz (75). hering wasser (76).
"'Trachea (cf. trahea) aten- (93), athem-
i lung- (Das.), atem- (74) -ader, o. -zug |
(74). lungenror (64).
"f UrYadalus v. lradulus.
""'radena v. ''rabena.
Tradere /d. geben, dar-g. (65), raden
(21). hd. nd. v-r., hd. -raten, -rauten (6).
nd. geuen, vor-, ouer-g.; leueren (132).
"Tradi-cius, -tus (9) (V. vari-us ?
-eus 4 profugus 76) wankelmudig (17).
wandel-bere (8), -bar (9) o. vnstete
mensch.
TRA
Tradi-tio, 7 -mentum (75) hd. nd.
| vorretnisse. hd. v'-rettenis szm., -retnif,
-ratnuf) (6), -rattenes (21), -retung (9),
-rautung (68), -reterey (75, 110), -ràtrey
(164); geb-, dargeb- (15), sacz- 4 vffseez-
(65) -ung; lere (8, 9, 65). eyns dings
wandelunge (8, 9).
''raditor Ad. nd. v?reder. hd. v-reter,
-rater (75), -ratter (6), -rauter (68). geber
(21). dar-g. der verreterey (75). vber-g.
(110). ouergeuer (132).
"Traditrix verre-terin (110), -dersche
(132).
TTradi-tus v. -cius.
"radix (si. tradux) winstog (23).
'TTradueere (vxorem Gl m.) Ad. nd.
(23) vber-, nd. ouer-, Ad. ober-, óber-, 2
hin- (3), heym- (4, 25), brut h., heme-
(14) -voren, Ad. -forn, -furn, -furen. vber-
fieren von einer zall, zal (nd. tal lingua)
in die andere-n, -ren (110 varr.). uber-
7 heume-ueren (15). ober- (19), ouer-
(132), auer- (11) -leyden, 7 -setzen van
eyn tzaell in die ander tzael (122). Ad.
zu der ee nemen sZm. seden (11). sche-
den (8, 9).
Tradu-ees v. -x.
TTra-, 7 vltra- (16) -ductio offenbar-
(9), vffenbor- (8), vberfur- (75) -ung.
Traduetor (7. duetor 3) hd. nd. vor-,
hd. fur-, 4 flos- (74) -man. foyrmane (152).
eyn fuerer (17), fierer (76), Vbir forer
(20), vber-furer (74), -fieren (sic 110),
-setzer (68. ouer-s. 4 -leider (132). ferge
(110).
"ITraduetorium (7. nauis 16, fluuius
ui traducit naues 4) hd. floD, floef (76),
iD (17), flose (74). eyn vlote (28). eyn
ouer vloes 7 locus dair men ouer setzt
(132). vberfart (110). ein schiffreich was-
ser (4, 74).
TTradu-ctorium v. -lus.
Traductus vber-gefiert (110), -gesetzt
von einem tal (sic 68. tal Ad. vallis 2«
nd. lingua!). auer- (11), ouer- (132)
-geleyt, 4 -gesatzt van eyn tzail in die
ander (132).
mradu-lus, -la (104, Sm., Sum., Gf),
-das (1315, 141. acc. pl.?), -ctorium
(147), trudas (1315), tra-dalus Z -bulus |
75),
Mu i gagia 75. cf. dragma, cerilla,
testadulus, hispa) hd. nd. haspel. garn-
h. 7 -werffen (75). weyfe (3, 4). ezal.,
czail- (3) -spinnel (4), -spille (9), -spiel
7 ecradula (11, 19) (7. alabrum, |
p -spil (3, 17). garwynd (147). riste |
Sm., G£). wolli-ehambe (104), - champ
(Gf.) wolla-champ szm. (131b), -kampun
(141). wolle-cham Z -kamp (8um.), -chamben
(as Gf.).
Tradux (msc. 2. traductor, gen. om-
mis i. propago; cf.tradix) Ad. nd. (23)
ober-, hd. vber-, óber- (8) -vorer, -ley-
der, hd. -furer, -furrer (6), -foyrer (152),
-fierer 4 ferg (110). eyn offinbar furen
(4). Ad. ge-slechte, -sliechte (8), -sehlecht.
sprung (110). oerspronck (132). vbersehü-
tzling (126), -Dling (Ki*.). vrfar (7. por-
tus 4 littus) 4 vberfurung (15). gesenk
(Kib.). rebschoD (Ki?., Das.). pl. traduces
estlyn von den baumen (110). sprutele-n
(132), -sse (107) van den bo- (107), boe-
(132) -men. sprofen von boumen (68).
'Traga (7. verrieulum 1230. cf. tra-ha,
TRA 591
-pha, -gum. erpica.) rách buch egt (6).
zugegarn £ asc hamo (130).
T"rragaeanthes (herba) mettram (xib.).
"lTraga-cantha, -ecanthum (succus
Ki.) -eanthus (Fr.), -gantum 7 -ntum
(succus? 93), dragantum (q. v.) tra- (74,
93, Ki.), dra- (Fr.) -gant. bocks-dorn
4 -distel; fuehsbart (Fr.). trackenplut
(7. dematham 74. aus trag-?).
"Iragale (cf. trabale &c.)leysen (2).
"ITragantum v. Tragacantha.
""lrage (zwischen eapillus und eesa-
ries) widis (Sum. II). pL, g. -arum i.
argumenta 0 carmina de vebus luctuosis
(16).
Trage-a, -ma (7. electuarium 12.
Cf. Dz. Wtb. 354) tres-ereye (12), -et £
-net (Ki*.). trisinet (112, Kib., Fr.). tráge
(112). pl. tragemata zucker- 7 schlecker-
werk (Fr.) traiemada van aifft off
vruehte snoede gaven (147).
"f"raged-a, -us 7 -ieus (74)
snoede lyt- (8), vrling- (74)
herold (9).
Tragedi-a, -um (9), eragedia (q. v.)
Ad. nd. laster-sanck, hd. -gesanek , -ge-
sang, -gsang (134), -gedicht (68, 110).
van stynckender snoeder materien (147).
laistergesankch (1 Zn m geschlimmbessert
2). eyn sehendig liethe (17). snode liet
(8). boze lied (9).
Tragela-phus, -fus (7. platocer-o
100, -us 94, 136, hireoceruus 100, Br.,
ceruus emissus 100. aus emissarius »«
promissis b«rbis Gf.1l, 2359?) elih-i (104),
-0 (Gr.) helaho 7 elho sem. (Gf.). ags.
elch (136. platoeeru-selch s?c 94). schele
(100). scelo (7. e-, ad-missarius, ona-
ger cf. elo 4 schelo Gf. 6, 415). halp
b'ez oder bog (8). brandthir-seh (114),
-tz (116).
"Trageli-da, -a (67, 133) (V. fabula
Kib,
lvt-
Ns (9),
ehter.
| composita, 16, Voce. ex quo, Qu r€S seua cum
asperitate compilata 76. von tragedia
untersch.) mere (8, 17). zusamengesetz-
tes mere (74). ge-tyehte (9), -dieht (17),
-diecht (8).
'lTrage-ma v. -a.
"Tragenice v. "'ragonici.
"lPragentea geperkraut (74).
"Tragerdia (cf. sq.) gelyc der ghey-
ten sanck of lof dat is van styneken-
| der materien (147).
"IUrageria (aus tragedia; anders C1.
m.) gedicht das hern schiltet (74).
""Pragia hur (v. meretriz doc. 14).
"ITragias (g. -atis qd. cutta magna t
spinosa 16. —— secutum — targia Gl. m.
cf. tragus?) groDe tareze (9). grof) brey
tarseh (8).
*Tragilla v. Tragula.
"Tragma v. Dragma. Binio.
*ITragmatica (aus dram.) v. Didasea-
lieus.
*Tragoniei (2 traco) lude dy slan-
gen eten (23). tragenice vt a/t salomon
sunt populi im timis lbie qui specus
cauant 16. aus troglodytae).
Trragos v. 'ragus.
'l'ragoselinum «v. Pipinella.
Trag-ula, 7 -illa (132) (genus tel 110
&c.) eynre hande EE (132). geschot,
pijl (147). seháffelin (126). sehebelinehen
(125).
592 TRA
Tragu-la, / -m (125) hame (125). ein
visch ham o. berren (Das.). wadeZ sencke
(Fr.). nl. Schaeekel (116).
"Tragulatus (7. tragula Jesus 4 ar-
matus) ge-schossen (110), -quest (132).
Tra-gum, -hum (64, 69, 134) (7.
vert- Br, verr- Gl. m. &c. -ieulum;
nauis $ rete piscatorum; cf. trag-a, -ula)
eyn kan (3, 4). nache Z rete (66 &c.).
ein naeh oder rete (szc 69, 134). waid-
ling, viseherschiffe, vischgarn, watt (74).
zugnetz (64).
Tragus, -os, -on (herba) hamelkorn
(114). meerstache-n, var. -l (Ki.).
Trah-a, -ea, -ae (43), trabea (141).
7 traeula (12) (cf. erpica, tra-ga, -pha,
-uellus) slit-e (104, Sum., scm. Gf.), -ten
(43). schli-ten (4), -tte (74), -t (110, 141).
slede (100, 132, 147). scelyde (97). schilt ;
kart (74). har-ek (132), -ke (19, 18, 22,
23), £ kricce (13), brieke (sc 229), eyn
krut (se 23). hd. krucke, 7 krug Z kruck
(74), kuek (scc 49), krogk (21) krug,
korbe (9), rech-en, -e (9, 18, 74); rech,
sleyff; eg-e (100), -ge (110), -ghe (132),
-de (74, 132), -le (100); eyde. eyn mist
tragebere (16). pancksehab 74).
"Trahale (v. longale 74. cf. trabale
&oc.) langwid an einem wagen; langk-
wyde (74). seel an den w. (147). sele
(22b, 74) in dem w. o. wayne (74). sil
(1, 3). eyd 7 ege (117).
"TTra-hea, -bea (759) (a traho; »«
trachea) lungrore (75).
?IUTrahea v. Traha.
"Traher dystel (68, 147).
Trahere /d. nd. ru-, ri- (13), zu- (76),
tre- (132), tree- (11) -eken. Ad. zien;
Zie-, eze-, ezi- (11), nd. te- (23) -hen. ten
(22). tzen (12). ezehen, czugen, Ybir
werffen (21). tappen (141).
"Traheri-a, -um (174) (de aratro, ?.
epirhedia, cf. trahale) silo (130, Gf.).
zugsayl, leyne (74).
Trahi, var. tradi, ad iudicium
furnemmen an zulangen vor dem ge-
rieht mit eimanD, varr. ye- y-mans,
zu rechten (65).
"TTrahico v. Traicere.
"TTrahile (cf. trabale) einzen im kar-
ren schlitten o. im wagen (75. Sm. 1, 81).
"Trahulus (v. qué semiplene profert)
lurehonder (95. cf. titubare. Sm. 2, 489).
*"Trahum v. Tragum.
"Trahus v. Thrax.
"Trai-, selten traji-, traij-cere, prs.
trahico (1V &e.) Ad. werffen (18) ; ober-,
vber-, dar- (110), durch-, v-, ouer- (20,
22, 132), nd. vor-, to-, dor- (132) -werf-
fen, -werpen. ouer-setzen 4 -voeren (132).
dorgczigen (13).
"Traiect-a v. -um.
Traiectio Ad. vwandelunge.
Traiectum (ciu. in holandia) hd. nd.
vt-, vte- (tr. inferius 97) -recht. hd. vt-
erieht, -rieht (21), -rieh, -rech (1, 71).
v- 4 veh- (v4) -trieht (tr. inf. 74, 147).
vprecht (se 10). trecht (110, 132). tricht
(20, tr. sup. 147). trich (13). mastrech
(tr. superius 97). maist-erreich (1),
-riel (1).
"ITrajemada v. 'Tragea.
Trajicere v. TTraicere.
"Tralis v. Sisymbrium.
TRA
Trama (cf.subtegmen, tram-en, -is)
snade; traben 4 vasen (Z. extrema pars
vestimenti); wintisen (Sum.). Ad. spu-,
spo-le, spuol, spul; schof- (21, 66 &e.),
schuB- (55), schif-, schieb- (74) -spul
sim., -spolle (21). nd. spuel (11); eyn
schot spole (92), schete vedel (? 23.
schutzen (textoris l. schütz Fr. 9, 238€).
tram (Fr.). weffel (64€, 65). inschlag (65).
weuel 7 ynslaeh (132). wáfel 7 eintrag
P &e.) weuil (20). wefil (155). wefel
64b, 74). wafel (6). intrag garn (68).
"Trama-lga (127), -ratia (Sum.). -ritia
(74), -ricia (147, Br., Gl. m.), -rga 4 -rgra
i -racia (Gt) -tiea (11), -cia (147), -saà
(141) trama ratia (Gf.) (cf. acer) mazz-
(127, Gf.), mass- (141) -altra. mazalter (Sum.)
mabalterpawm (74). qd. arbustula (Gai.
m., Br.). brame, gynster, brymmen (141).
heyde (11. -eia 147).
"Tramatrix werberfe (20. st. web.)
"Trambus (7. sanguis) bloyt in den
lijve (147).
Tramea v. Hirna.
Tramellum v. Partipollex.
Tra-, fra-men (£. termes, vimen,
sarmentum Lye; st. fragmen) ags. spraec
(Gl. m. &e. 4d. spach cf. Gf. 6, 320).
'Tramen, 7 tremen (Gl. m.) (7. trama)
wefil (9), -el (67, 73), -fel (76). wesil
(sc 8). intrag garn (110). g. das inge-
traren (séc) wirt (68. cf. trama). g. dat
ingeslagen wort (132). intrag (15).
Trames (:. gnum in scala; via £t
semita, via parua transuersa per agrum
4 sim.) hd. stick, stig, stelg, stigel (49);
richt-, rich- (4) -steyg (9, 4), -etig (szc
8). nd. stich 4 pat. foD pat (21). fuyf
phayd (19). phad (tramites 141). weg
(65, 110). wieg (65 var.). wech (20, 132).
eim zwerrh (68), zwerch (Das.), zwer-cher,
var. -ichter (64) weg. weg der vber ein
acker gat (75) trame in der ledderen
(220). drame (12). tram (1). trome £
ppal (st. spal; 77). trepp Z stuff (17). ein
Spro-De (19 &e.), -ssen (4), -ssel (3). soum
(n veste 49).
Tramis, triamis (110) (7. trama 8, 9,
16. cf. trames) spuol (76). spayl 7 sprüb
(bb). der saum vom rock (110), soem
van dé r. (132). som (58), sam (74) an
einem kleide. ger (74). ebecher (8).
ebieh (9).
'lTramoseric-a, -um (Gl. Aelfr.), -ea
(cuéus trama ex serico 64), trami- (147),
ipo- (q. v.) -serieum eyn syden (68, 110,
132), halb-s. (64) cleid de /ineo stamine
von, van lynem wep (110), linen werck
(68, 132), sed trama seriea von, van
syden (68), s. in-trag (110), -slach (132).
sijde, sijdtwerck (147).
'TTranare hd. vber-, iber- (16), ober-,
o. an dem land (64), nd. ouer-swymmen,
-swemmen (12, 93, 132), -swemen (13),
-schwummen (6), Ad. -schwimmen, -fligen
(8, 9).
"Tran-ferre, -figere,
Trans-ferre, -figere.
Tranquillare Ad. frid, frede (11),
freude (74), stede machen. nd. vreude
maken. stillen (65, 75). gestumen, sanft
ten (74).
Tranquillari zu stillung gebracht
werden Z7 zu der ruwe, vearr. ruge, rüg
(65).
-fingere v.
TRA
Tranquille geruwiglich; nit entrust
werden (65).
Tranquil-, transqui- (76) -litas Ad.
| nd.stil-heit, Ad. -lekeit, -Ikeit,-lung (65),
-leheit des wedders (21), -le weder (5b).
merstilli (93). frede- 7 ersum- (17), geru-
sam- (8, 9), fridlich- 7 stetig- (cordis
d ruwe 2 fri r. (65). gestumeheit
(74).
Tranquillus Ad. nd. stille, beschei-
den. nd. sacht. Ad. still, sanfft, senfft
(21, 72), s.-mietiger (76), gestum (74, 75),
klayre (mare 19), fridlicher (65), freud-
macher (74).
Trans Ad. nd. dorch. Ad. durch,
durche (133); v-, o-, y- (110) -ber; bir
(21). nd. doer (122); ouer, auer.
Transaetio (7. translatio) d. md.
v'ander-unge, -inge. Ad. v'ándrung (134),
anderweytunge, vbergebung (68, 110).
ouer-geuinge Z -lydinge (132). eyns kriges
berichtunge (9) eyn kriegis riechunge
(sc 8).
"TTrans-agere v. -igere.
Transalpinare vber die gebirge geen
(110).
Transal-pinus, -phinus (68) vber
die gebyrg wonenden (110). ouer dat
geberchte (132), vberzwereh (se 68!)
won-, 7 wes- (132) -ende.
Transeendere Ad. vber, obir- (20),
ober-, ab- (6), nd. ouer-stigen, -steigen
(110, 134), -sagen (szc) £ -gaen (90),
-climmen (11, 110, 132), -treffen (65).
"ITranseensio ouer stigunge (20).
"ITranseensorium stapp aver
elymmen (147).
"Transereare vber naturlich wande-
lunge (9).
""Trans-eribere v. -seribere.
Transdueere ouer leyden (20).
"ITYanse-n, -ntina gelavy, speer,
laney (141).
TTransenna eyn dach- (110), tach- (68)
-fenster. eyn stytz in einem f. (110). eyn
daek vinster of eyn stock om dat v.
mede tzo ondersetzen (132). ain gang
vor ainem hauf) (91). gátter (128). vogel-
hutte (125), -bógel 7 donnen (pé. 114).
gegitter, bouenet (Hen.).
*ITransentina v. Transen.
*Transe-ntina, -thna seel of repe of
touwe uytgereet (147).
Trans-, £issw.tran-ferre hd.nd.vber-,
ouer-dragen, -brengen (11, 19), Ad. -tra-
gen, -holen 7 -horen (20). v'legen (8, 9).
v'wandeln aus (9), wandern v6 (8) eyner
ezungen, yn dy andern (9). furbab wen-
den von eim zum andern (65).
Trans-, bissw. tran-figere, tranfin-
gere (8) Ad. nd. dorch holen. doer- (132),
hd. durch-holn, -hulen (6), -boren (68),
-boeren (132), -hefften (65, 110), -stechen
90, 132 &e.), -stecken £ -stoDen 2 lochern
190), -Juchern (17). stechen (65).
Transfigurare virwandeln 2 uber:
wilden (20). uf glichin (8, 9). gheliken
(22). glicken (23).
Trans-figurare, -formare Ad. gli-,
glei-chen. glich ufbilden (17).
Transfiguratio virwandüle (sic) der
figuren (20) vber naturlicher wandel
der gestalt; ver-stellung 7 -clarung (65).
to
TRA
*Transfindere durch-splieBen-zerren
Q)
Transfodere durehgraben (20).
Trransformare (cf. -figurare) uber-
(20), ent- (62) -formen. verwande-len
(62, 68, int -ren (110) von einer form
in die anderen (110 sZm.) bringen ein
andern gestalt 7 von einer g. in die
ander; verstellen in ein ander (65).
ontliken (106).
Transformari ganecz gebracht wer-
den (55).
Transformatio virwandelunge (20).
Transfretare Ld. vber-schiffen, -farn
(65), -f. mit dem schiff (75), -furen Z
-swymmen -rugen(20).nd.ouer-scheppen,
-scheffen (132). vber mer faren (1l, 75).
TTransfretatio uber schiffunge (20).
Transfug-a, -us (9) ein vorlauffer
(110), ouerloeffer (132) von einem, van eyn
heer in das, dat ander. fluchtig (6, 9, 74).
Ld. vor- je ver- 4 vber- (74), ober-,
nd. ouer-Hl., -fruchtig (s?c 22). vor-flucht
(12), -flicthin (13), -fittig (49). vber herer
(9). weder kerer von den finden (8). hol-
wager (74).
*ITransfugare vir- (20), vber- (19, 75), |
ouer- (11) -iagen, Z -triben (75).
*TTransfugatio viriagunge (20).
Transfugere vberflhehen (75).
"Transfug-us v. -a.
*Transfusiuum vf)giessig ding dz sich
selbs guft in ein anderf) (65).
Trans-glutire, 7 -gulare (110 &e.)
Ad. nd. v'slinden.
'TTransgredi Ad. ober-, nd. ouer-tre-
den, su-, hd. so-ndigen. Ad. vber-, iber-
(76) treten, -tretten (6, 76), -dreden, -gen
sim., -stigen (176). ein vber gang thun
(65). sunden (21).
'lTransgressio übertretung (4).
Transgressor Ad. vber-, ober-, nd.
ouer-treder, -dreter, Ad. -treter, -tretter
(15, 110), -treiter (3), -dreder (der ee 110,
132). sunder (21).
Transgulare (cf. -glutire) Ad. nd.
V'slin-den, -gen (10).
*ITrans-icio v. -itio, -iectio.
Trans-iectio, -ieccio, 7 -sicio (3) Ad.
vber-werffunge, -gang (6. 2 -icio). nd.
ouer werpung (23).
'lTrans-igere, -agere, -ire liden (20).
aflazen (-igere 14). vol-furen 7 -bringen
(65). rig (8, 9), krieg o. wiederung (110)
entscheiden. mit willen ab- (12), abge-
(10) -scheiden. krik vol varen (9). die
pleytinge oeuer geuen (132).
'Trans-ilire v. -silire.
Transire (cf. transigere) Ad. gan,
vber-, nd. ouer-gan sm. fur-, ver-, zer-,
dannen-, von d.geen 7 vber faren (65).
Transi-tio, -cio Ad. vbergang. ouer-
ganek (132), -fart (20).
"Transitorium vergenglich ding; /.
-a gutter die verschwinden 7 geen (65).
"Trransitorius Ad. ver-, vber- (110)
-genglich, -ganeklieh (1). Ad. nd. vor-
gencklich, -genlich Z zitlieh (77). ain
ibergenglieher (76). ouergencklick (22).
TTransitus píc. s. (v. meatus 1, pasca
65) Ad. fang. hd. nd. ganck. Ad. vber-,
durch- (20), nd. auer- (11) -ganck, -gangen
(68, 110). ouergegaen (132). fursich gang
(2) wandelung (65).
DiereNBACH GLOSSARIUM,
TAA
Translatio (cf. trans-sumptio, -ac-
tio) Ad. nd. (23) v'anderung sim. (der
sproch 21). v'enderunge (6, 76). vber-
setzung (110). ouersetzinge (132). hin-
furung 4 -nemmung; der ander text (65).
missesezzeda (Gt.).
Translator Ad. nd. v'anderer. v
ander (21), -enderer (6, 76). eyner der
eyn ding v'andern (17). vber dreger
(13). ouersetzer (132). aufleger (110).
Translatus vbergetragen (68, 110).
ober gebracht (19). ouer-brachter (11).
-gesetzt (132). v'andert (23). ge-bracht,
-furt, -kummen (65).
Trans-meare, -migrare Ad. vber-,
4 durch- (75), nd. ouer-gan szm., -farn
(11). v-seheiden (8, 9), -huysen (132).
Trans-migratio, 7 -meatio (175) Ad.
vber-gang, -ganek, -geung, -farung (8,
9); vVbir genung (21), ober gegunge (5).
ouer-giüe (sec 23), -ganinghe (22). ver-
huysinge (132).
Transmissio vberscendung (4).
Transmissus ober gesant (19).
Transmittere Ad. vber-, ver- (76),
nd. ouer-senden, -seynden (11).
Transmutare vber- (9), vir- (8) -wan-
deln.
Transmutatio verenderung 72 ver-
genglich wandelung (65).
'Transna-re, -tare Ad. vber swimmen.
Transnatare (frequ.) diek wil ouer-
swemmen (132).
Trans-parens, -perans (4), -pares
(19) (Z. dia- 2, dyaf- 1 -fanus) Ad.
durch-schinig, -scheinig (1), -scheinicht
(134), -sehinen (5), -simigk (21), -sichtig.
nd. dorch-schinich, -sinlich. (23).
*'Trans-parentia, -perancia (4) Ad.
durch-schinekeit szm., -scheinikait (134),
-sichtigkait (76), -sichtickeit (4), -singk-
keit (21), -liehtikeit (110). nd. doerluch-
ticheit (132); dorchschin-cheit (93), -heit
(22).
Transparere Ad. dureh-, md. dor-
schinen.
"ITranspare-s v. -ns.
*""U'ransperan-s, -cia v. Transparen-
S, -tia.
Transponere Ad. vllegen.
Transportare vbertragen (75).
*ITransquilitas v. 'T'ranquillitas.
*"Transsa v. Transtra.
Trans-, tran-seribere Ad. vber-, vf-
schriben, -schrieben. 2d. ouer sehriuen.
Transseriptum /d. nd. widder- szm.,
hd. ober- (D), vberge-, ab- (17), abge-
(64), vB- (8, 17), vnderge- (76) -sehrift,
-se?pff (23). aus geschrif (9).
"Trans-sicio v. -iectio.
Trans-, tran-silire hd. vber-, nd.
ouer-springen, -sprinen (13), -hupffen
(15).
'lTrans-, tran-substantiatio Ad. nd.
naturlich, Ad. vber-n., -natuerlich sém.;
iber natirlieh (76) wande-lunge, -runge,
-ing (28). vber- wandelich Z -naturlich
(9); -m. wandelung (65), ver-w. (3, 15,
15) des wesens (15, 65). wyDlichkeit Z
vorspil (63). wechsilkeit (9). verenderung
einB wesens in das ander (65).
Trans-, tran-sumere Ad. vber-, vfó-,
nd. ouer-nemen. j
TRA 593
"Prans-, tran-sumptio, -sumpcio (7.
translatio 3) Ad. vber- (3 &e.), iber-
(76), vB-, nd. ouer- (283) -nemung,
-neymunge (3), -niemung (76).
Trans-tra, -sa (5b), 4 trastra (94?)
pl. sg. schiff-gerust 7 -rüger (17), -stule
(15). eyn schep bane (23). schéf pankch
(1). seDe beneke (5b). ziga (131). gaziug
(Gf.). pl. abl. dostun 7 sedalun (Gt.).
sezzon (Hpt. 5D). ags. scip sed and thof-
tan (942).
Transtiberinus entrig (Gf. 1l, 368).
Transtrum (ocf. tiga, stibulum) sedel
(67, 133, Gf). vorpret am schiff (75). sch.-
banck (10, 12), -baneh (49), -stuol (93),
-geruste (8, 9) 7 wircke schiffeleyn (9).
sceffmannestat (100). roff (23). ruef (11).
Zwerg- (110), roy- (132) -banck. bayd
schylt (19). ags. ses (94, 126).
*"TTransu- v. Transsu-.
*'Transuada vber-farer, -gefurter (74).
Transuad-are, -ere ober waden (8,
11). vber-varen (9), -furen (75).
Transuectio uber farunge (18).
Transuehere ober fuern (1V séüm.).
vber faren mit dem karch pflug o. wa-
gen (75).
"IPransuersio hd. vmbkerunge.
Trans-versus, -wersum Ad. vber-
zwerch (65 &e.) scháls 7 schlims (Das.).
nd. dwer-ch, -s.
Transuertere v^ (9, 17), aus- (9)
-kern. ufwendig (szc 8).
Transumptum ;. littera vidimus,
antigraphus transumpt (7) vidimus brieff
(141).
*'Traol-e, -ium (Gl. m.) gall. troul (122).
"IPIrapasetum v. 'Trapezetum.
*"ITrapedia v. 'rabeta.
""Trape-dum v. -zetum.
Trap-es, -etes (Das.), -eta, -etus,
-etum, -itum (Gi. m.) Ól-trott 4 -müle
(Das. sim.). ol-trotte 7 -zwing (74), -mule
(110), -mól (9), -presse (9, 74), -stampff
(64, 123), -fleck 7 ole kelter (8). oly-
moel (132), -molen Z visel (107).
*'Trapes-a, -ia, -etum v. Trapezetum.
'lTrape-ta (cf. sqq.) v. -Ss, -zetum.
Trapet-a, 4 -um (147) muntzanpof
(74). anbylt der munter (147).
Trapet-a, -um, trabeta (q. v.), tra-
pizetum (175) (et. herba 0 vas in quo
herbe teruntur 66 &c.) hd. zal-, zel-, ezele-
bret.
Trapetum (herba 14. ?$. conea 141.
Cf. Gl. m. 2, 616. Gf. 4, 454) v. 'Trape-s,
-ta, -zeta. ''apetum.
ÜlTrapez-a, -ata v. -etum.
Trap-ezeta, gew. -iseta, -izeta 4
-eseta (15), -ieeta (11), -seta 7 trabiseta
(16) (é. eampsor 7 numularius 75, 76,
venditor pannorum 16,:trapus Gl. m.) Ad.
nd. wesse-, wisse- (11), wif3- (13), wesch-
(6), hd. wechs-, wechf-ler. muntzer (6).
Trap-ezetum, -esetum (3, 4, 75),
-asetum (649), gew. -isetum, -etum,
-edum, -eza (46, 49), -esa (132), -ezia
(Br.), -esia (68, 110), -ezata (10), -eta,
-edia (76), trab-eta (q. v.), -istetum
(b^) (Z. eampsorium 2 baneus 75) Ad.
nd. wessel-, wissel- (11, 49, 81), Ad.
wechsel-, wechssel-, wechf)el-, wechsil-,
waschel- (6), wesehel- (46) -banek, Ad.
-bang, -bret (11). weichselbanckt (3).
15
594 TRE
wethselpanek (1). weisbanch (13). ezele-
(11), zal- (6) -bret.
"ITrapezopseus tyschdiener (111).
""Urapi-ceta, -seta, -setum, -zetum,
-tum v. Trape-s, -ta, -ceta, -zetum.
*ITrapiseta sg. kram hutten o. stat (73).
"Traps v. 'TTrabs.
"Trapseta v. Trapezeta.
"Trapha (cf. tra-ha, -gà) harke £
rake (22b). :
"IPhrasea (s/. thrascias, Upaox(ac)
v. Ventus.
Thraso spitzknecht (V. a. 1618).
"IPrastra v. Transtra.
"ITrasturus (7.trabs, »- transtrum?)
kebret (Gf.)
Tratega v. Drotheea.
"Tratum v. Tracum.
"Traucus stigilla (86, Sm. 3, 624, Gf.
6, 626).
*"Trauellus (cf. traha?) sleifa (Gt.
6, 810).
"TTrauersarius spannula (Gf. 6, 347).
"Thrax (Br. trax, trahus (16) (popu-
lus, pl. traees ?. truces &oc.) freydig
(68), wreet (132) volck.
*ITrebea v. ''rabea.
""Ureberia v. Trabaria.
*Trebuchetum (cf. Gl. m.) v. Balista.
TTrecensus, -censa, -tensa (11, 19)
(2. redditus 4 axisia 110) hd. czyns (19),
zynf. pacht (11, 132). packt (68).
""IDrecent-eni, -ini (110 varr.), tricen-
teni mit dreyhundarten, varr. mit, mi
dryhunderten, zu mal (110b). mit drie
hondert tzo gader (7) tzo male (132).
'lTrecenties v. 'T'ricentesies.
'Trechedipna v. Recidiua.
Tredecies dartien warf (11).
Tredeecim d. dri-, drey- (110), dru-
(18,22, 132), try- (6) -ezehen, -tzyen (132),
-tteyne (22). drycen (21). tritteen (29).
dartien (11).
Tredecimus Ad. der dry-, drey- (110)
-ezehendest(19,110),-ezehest(68),-zehenste
(75). die dertzyenste (132), dartiende (11).
"ITredonas v. 'Teredo.
""refuna v. 'Tremia.
""l'hre-, tre-ma v. 'Threna.
"Tremare ouer woldigen 7 vbel rech-
ten (23).
"c Pre- v. Cre-marium.
Treme-, tremi- (65var.) -bundus vol
angst (110). beuende (132). ein erschro-
ckenlicher vor dem man erzittert (65).
Tremefaeere erzitteren (68, 110),
verueert (132) machen. er-sehrecken (68,
110), -schütten (126). doen beuen (132).
Tremefaetus erbydmet (110). zitterig
(68), verueert (132) gemacht.
'Tremen v. 'Tramen.
Tremendus forehtsam (110). zitter-
haftig (68). verueerlich (132).
Trem-ere, -iscere, -ulare (i. trepi-
dare 110 &e.) Ad. be-, bie-, bi- (3, 18, 4),
by- (18) -ben; bid-men, -dem (9), -emmen
(65); erbydmen (110); zit-tern, -teren,
-ern (134); citteren (3). md. bibben £
zittern (23), beuen, tze-teren 7 -ren (29),
vruchten (11). furten (19). sich forchten
4 bewegen; er-zittern, -schrecken (65).
TRE
Tremia (Br.), trefuna (147) £ antica
eyn deyl van der kerrken (147).
"TTremiale (7. gerula) ein bar (110),
baar (68), bore (132).
"Tremi- v. Treme-bundus.
*"TTremidulus v. Tremulus.
"Premidus (al/gemeim, ausser 110 &c.
cf. trepidus) Ad. beb-g, -endig (133,
152), bybick (18); bidm-endig, -ig (134),
-ender (76); zitter-ender (76), -ig (67);
wegig (1). nd. bibbig (23).
Tremiscere v. ''remere.
'lTremissus v. Bisantius.
"''remon v. 'Threna.
'Tremoni-a (ceu. in westualia) dorpp-
mund-e; -ensis -er (74).
'Tremor //d.daz pidemen (4) ; bidmung,
er-b. (110), beb-, byeb- (5), byb- (18),
Zitter- (65, 67), weg- (1) -unge. nd. bibb-
ing (23), beu- (11, 132), schudd- (132)
-inge. forcht (65, 110). tr. capitis schlot-
ter, var. -ern des houpt6 (65).
"IIrem-orosus, -ulentus vol angst
(110), bydmung (68), beuinge £ anxt (132).
*'Tremul-a v. -us.
"Tremula cauda v. Caudatremula.
'Tremulare v. Tremere.
'U'remulentus v. 'remorosus.
"Tremulinus (cf. sq.) espeyn (9).
esphin (8).
''remul-us, -os (3), -à, tre-midulus
(67, 152), -nulus (76) (arbor) hd. asp-a
(93, 141, Gf.), -e, -en (1, 10); asp (2). Ad.
nd. espe. esspen (13). esphe (8). ast (23).
erlen bauem (-a 20). ags. espe (94, 136).
Tremulus zitterent lichtlich (110). 1.
bydmen (68). lichtelich beuende (132).
"remus v. 'Threnus.
"l'hre- (110, Er.), tre-na, Óissw. -ma,
i -ni (pl. (66 &c.), 4 -num (147), -nus
(1, 8, 9, 76), -no £ -mon (76) (?. Jacrim-a,
-e; lamentatio) zaher clagens vnd weinens
(15). zacheren (1). ezeher (4). ein trehe-
ren (110), -r (64, 68). trahen (23). trayn
(5). trene (17). dryen (21). Ad. ein ougen
dropf (67),augen-droppe(152), pL.-tropffen.
ogendrup Z eyn sanck ouer die doeden
(132). weclage. (8, 9). weyn- £ beweg-
(1), beweyn- (8, 9), schri- (20) -unge.
eim gesang vber die todten (110). clag
bey t. (75). sehrey (7) carm-, sucht-ynge;
droef sauck (147).
"Trenarus &c, (7« trena) v. T'enarus.
"Trenetieus &oc. v. T'renosus.
Tre-, tren- (1) -norum (sc. liber)
buch der ze- 7 tre-hern, var. trehen, 4
der clage (65). das puch der clag (1).
'lTren-osus, 7 -eticus (147) (7. la-
ment-, laerim-osus) vol treher (68),
záhern (134), besehreyens 7 droefflich
(132). zaherig (75). earmeliek (147).
""'renulus v. Tremulus.
"Trenum v. Threna.
'Thre- (Br), tre-nus, -mus (67) (2.
laerimosus bb, lamentabilis Br. cf. thvena,
cinoth) trenig (b). trehen-, zaher-iger,
kleglicher (74). traym (55). driennigh
(23). weinend mit zeheren (110). treher-
(68), traen- (132) -achtich. schreylich
(132).
Trepe-dia, -tia (130), tripecia stelza
(130, Gf.).
TRI
*ITrepida (aus er.) stiffel (74).
Trepi-dare, -tare (3) (cf. tremere)
hd. nd. zit-, eit- (3), tzet- (22), zi- (134),
ziet- (10), sechot- (8, 9) -tern, -teren.
ezedern Z sluckern (17). for-chten (65,
110), -then (20). beb- (23), Ad. be-, bye-
(18) -ben. beuen (22). ontsyen (132).
schweben als einer der da fallen will
&e. (65).
Trepidatio schwebung in zwifel;
verzag- 4 zitter-ung; forechtsamkait (65).
Trepide forchtlichen (110). beuelich
(132).
'l'Fepi-, tripe- (Gl. m.) -dieam (acc.
cf. tripos) chu-chmun sm. (£. cacabum
Gf.) -hbmun (Gl. m.) dise 7. ferculum
de. (Gt.).
Trepidus Ad. nd. (23) zitter-lich, Ad.
-leieh (1), -ieht, -et (134); erschrocken
(110), verzagter (65). ontsi- Z7 beu-ende
(132). tzeterliek (22).
*"lrepi-tare v. -dare.
""ITrepheris v. 'l'reueris.
"ITreris v. Trieris.
Tres Ad. nd. dry, drij dri (5). drie
(11). drye (19). dre (22). drey (225). drü
(20). dreü (111). try (6). trei (126).
TPressis drey (9, 110), drie (17) scherf
(9, 17), pfenuig wert guots (110 szm.).
dry scherbil (? 8).
*ITresteea v. 'lristega.
"I Tretensa v. ''recensus.
"('retices v. Pecten.
""Pretrus (t. tetr-us, -ieus) drurig
(8).
"lTreuche v. ''reuga.
"ITTeuerensis trier-, tryel-ischer (74).
"TTreu-, Z7 treph- (76) -eris (c?w.) Ad.
nd. trier, die stat von tr. (68, 132).
trere (b, 925). treer (13). drier (17). dry-
7 dy-re (5) (trier Z) tryl (74).
Treuga friedis sicherheit (8). frid Z
s. (9). gheleyde (81). treu-ge, -che (23)
( pl. tantum, 4. inducie) frid-tage (4, 61),
-tag (6 &e.) -dag (21), -dedal (see 23),
-ung (110). frey teg o. gelait tag (1).
frey- (3), fry- (76) -tag. frede tage (5).
vrede dage (22). frist-d. (b^). soene (Z)
frede (20). verharrunge der tage (75).
trawung (68). dignisse (11). bestant ur
treugas dare eyn fryden, var. frid,
nemen; emittere ein fryd, var. fride,
absagen (64).
Treugare soenen, friedemachen, ve-
lichen (20). frid setzen (75). siehern (64).
Treugarius ein frid- (110), bestant-
(132) -macher.
'Treuge v. ''reuga.
"Hreulus (7. q. traulus Gl. m. qus
«pa Aoc) slurcker, lurcke-r, -nder (74).
*Triaca v. 'I'heriaca.
*""ITryambos v. 'riumphus.
""Priamis v. 'Tramis.
Triangulare dryeckig machen (68).
Triangularis,Z -us (110) dri-wincke-
lich (5, 23), -eckich (20). try winkelet
(6). drey-egket (134), -eckig (110). drie
huernieh (11).
"TTriangularitas dri eckeyt (20).
"Triangulariter dri eckig (20).
Triangulum first (8, 9). hornaff (115).
Triangulus (cf. laris) dri winckel-
TRI
ieht (5 sZm.) -ieh (23), -echtig (17).
dreywinekelig (9). dri-eckecht (9),
-eckieht (17), -ecket (75), -echecht o.
-ortecht (8), -eantieh £ -hoekieh (132).
trei-schrót £ -ecket (126).
*"Triangulus s. wildergalgan (74).
Trias dreyung (110).
"ITriasantali sandelpulver (143).
"Tribida (cf. tribula?) trisela (Sum.
III).
""Triboeus (machina, cf. Gl. m. 6, 624)
tribok (93).
"lTPóibue-a, -na, -us, -es v. Deurus.
Tribuere Ad. gehen; haim-g. 4 zu-
legen £ -schriben (65). nd. geuen.
'Tribul-a, 7 -um (Das., Br.) (7. tritula
1) Ad. nd. fle-, hd. flie- (21), pfle-, schle-
gel. slegel an der drischel (1). vleil
(106). vlogheler 7 harcke (22). harck,
egede; kaff (23). Ad. stofel 7 roceh (6);
rech-e, -en; ein trósch wagen (Das.);
tre- (69), dre- (134), tri- (70, 74, Gf.), dry-
schel; dri-scehil (Gt.), -ssel (67, 152), -Del
(133). ackerpoltz (74).
*Tribulaeulum flegilbant (Gt.).
Tribulare hd. vmb-tryben, -treiben;
be-truben, -trieben, -triben (76), Ad. nd.
-drouen (20, 22), -droeuen (132), -drufen
7 pingen (23). peynigen (9, 74). vertrie-
ben (110). treschen (65, 74). dewschen (74).
anfechten (65) gedrueuen (11). quellen
(132).!
*Tribularius (cf. tribu-nus, -tarius)
der obire stain (mole 104).
Tribulatio hd. be-trubnuf) sm., -dru-
beniz sim., -triebung (110), -kummernif
(65); peynunge szm., pinlichkait Z tre-
Schung &e. (65), vmbtribung (65, 68). nd.
be-droeuinge (132), -drofnisse (22), -truff-
nisse (23).
"Tribulator bedruber (20). quel-er
(110), -ler (132).
"TTribulatus bekummert 7 getroschen
65 ).
Tribulis (adj. de eadem tribu Br,
pertinens ad. tributum 110. s. 4. consan-
guineus de ena tribu 110) ein frund (110).
freunde (-les p/. 9). maech Z neue (132).
konline (Gil. Jun.).
Tribulum (cf. -la. deea cf. nÁd.
distel f. ron. d22) hd. stof)e-l sm., -r
(68); stoyssel (152), stoyf)el (19, 133),
stosel (3). nd. stoter. stoesserstock (132).
ryb keule (4). strempffel (76). pumpel
(109). eyn mursel kul; sweppe; deghen;
ny (23). ysel (22). nl. dorschwaghen
(116).
Tribulus Ad. nd. di-, dij (11), ti-
(23) -stel. herte (93), clein (43) distel.
weg-d. 7 burtzeldorn (Ki.. hag-in (Gt.),
-en (87, 102). hiuf-o Z -olter (Gf.). hufol-
der (121). cluppel (campane 20). ags.
gorst (942).
Tribuna-l, -le (9), -lis (23) ^d. nd.
richter-, richters- (9), riechter- (21), rech-
ter- (18), ryechte- (19), riehte- (23) Ad.
-stuol, -stuel, -stul, -stüle (19), nd. -stol,
7 ding banck (23).
"Tribunalis adj. (s. Br. cf. prc.) hun-
nilih (Gr.).
*"TTribunarius v. Tributarius.
*ITribuni-tius (131), -eius (7. centurio)
hunno (131, Gf. 4, 976). '
Tribunus Ad. nd. richter. ober-r. 4
ThI
ritter (110). ridder (132). Ad. re-, rie-
(21) -ehter. rethter (20). landtzinser,
dinsther, losunger (74). kamrer 2. tribu-
larius; lannd zinser (s aus h verb.) 2,
tributarius; furstat 7. preses (1). steu-
rer (75). steur- (74; 75), stur- (6), zunft-
(93, Ki.), rent- (74), zinf- (65, 74) -meister.
czyns- (8, 9), recht- (15) -geber. heim-
burge (Sum.).
Tribus Ad.nd. slechte (13, 22), ge-sl.
sim., hd. -slichte, -sliechte (21), -slaeht
(1), -sehlácht (sc 134).
"Tribus (?) west nort west (23).
Tribus vicibus dry mal (15).
"Tributa v. Deurus.
'Tribu-tarius, 4 -narius (75), -larius
(q. cf. iron.? cf. tribunus) zinser (8).
lant- Ad. -z., nd. -tinser. Ad. ezyns-, zyn5-
haftig, -hafftyck, -geber, -gelte (Sum.),
-man (10, 12, 75), -leut (p. 110), -meister
(20). nd. tins geuer; tijns-achtich ?
-meister (11). der tribut gibt (110), schul-
dig ist (68). der tribuyt sehuldich is
(132).
Tributor zinÜman (76).
(Tributum /Ad. zinD, zins, lannd-z.
sim., z.-gerichte (9). erb- (68), erf- (132)
-lieh z. z. vom lande (75). lant- Ad. -z.,
nd. tins, -tinf. ezin sich (s?e 18). Ad.
renthe sZm. czülle 4 pacht (20). tribut
(125). steur (74, 125). bett (Das.). bede,
vngelt, stur, gilt, eigen gab, earr. bette,
bedt, stuwre, steüwer, gült (65). maut
4 gewerff (14). nd. tinsse, tijus, schot.
'Tributus gege-ben (19). -uen (11).
'Pri-ca, -eha (Br.) (Z. émpedimentum,
mora, deceptio, d. meretricis 6, meretrix,
radix, inuolutio capillorum Br. &e.) hd.
nd. fleeh-te, -t; vlecte 4 copht (100);
fleth (49), fleyten (13), flocht (69). Ad.
zopff, hor-z. ((), ezop, cezophe (18), zopfe,
zopph, sthopp (8), zompff (6), strene,
rübe (20). nd. topp (copp ? 23). isin-gelta
(Sum. I), -halt (Sum. 1v). huyr &e. (147).
Tl'rieamerata v. 'ristega.
TTrieare Ad. nd. flech-, flich- (23),
fliech- (21), flec- (6), fleu- (13) -ten. ^d.
hare, hore flechten; be-triegen, -trigen;
hindern (8, 9), ezoppen (21).
Trieari zirlen 7 schwinnen (126).
"ITrieatio flethtunge (20).
*ITrijeatura gall. tréchure (122).
*Trjeatus (7. deceptio 110 &e.) be-trie-
gung (68), -drieginge (132).
"UPricena-le 4 -rium dreyssig zalig
| (110). ein dryssigest (68), dertichste (132).
Tricen-arium (Gl. m.) v. -tenaria.
Tricenarius (cf. trigenarius) sóst.
(legere vnum -um. cf. pre.) dreyssigist
(110). dertiehste (132).
ÜTTrieeni v. Trigeni.
*ÜTricenta trei hundert ezal (3).
*"Tricent-a, seltener -i, -e, hd. md. dri-,
hd. dru-, try- (6), trui- (76), trü- (67),
nd. dre-, drie- (132) -hundert, -hondert
(11, 132).
""IPrieentarius truihundert zal (v6).
drihunder-ste (23), -gheste (22).
*"ricen-tenaria, var. -aria plura
concurrunt in vna missa (cf. tricenariu-
m,-s) vil trissig lesun-g, -gen der mess
(65 varr.).
TRI 595
"IUPrieentenarius Ad. nd. drihundert
zal, 4 tal (23).
Tri- v. Tre-centeni.
*'Tricentenus drif)ig (8). dreyschter (9).
ÜlTricente-nus, -simus Ad. nd. der
drihunder-ste, -st (110), -test (68). der
trihundergest (6). die driehondertste (132).
Tricentesies, tri- (110, 132), tre- (68)
-eenties dri hundert- Ad. -werbe, selíner
-mal, -fert (75), nd. -worbe (23), -werue.
"ITrice-ntesimus v. -ntenus, -simus.
"Trieentuplus drei hundert mal (110).
dri h. valt (68).
"I'rijeenus v. 'Trigenus.
"lTrieeps (cf. bibellis) wurff-hack o.
-biel (75).
*''ric-, trig-esies Ad. drisig-, dryDyck-
(19. sim.), dryf3e- (21) -werbe, -werft (20);
drissig-mal, -malen (110), -fert (75). triDig
worbe (23). druchtieh werue (22). dartich
warue (11).
Tric-, 7 trig- (110 &ec.), 4 tricent- (4)
-esimus (cf. trigenus) (der) drysigist
(110), dryezegest (21), dreys- (4), driz-
(D sim.) -igiste; drif- (18), dryssi- (75)
-geste; triss- (6), dnf (23) -igest;
druchtegeste (22), dertichste (132).
TTriclin-ium, 4 -eum (?. cenaculum
cum tribus ordinibus mensarum 46), €
-us (74, domus cenacul 16) hd. mus hus,
muf-huD, -haus £ sal (91), sedal Z hosi-
del (G£.), camere (110). ein kammer mit
dreyen betten o. einn hauf mit dr.
kammern (110, scm. 132). win kannen
(kammer ? 23). ein ruge stat 7 einD huf)
mit trien dischen (65). herliehe- 7 furst-
lichmuf-hauf^e; sitzstule (74).
Trico uuidarfart (Gt. 3, 583). pl. -ones
Zanckechtige hader leüt (Das.).
"Tricola-gum (Sum.), -num garthago
(121, Sum.). gardago (Gf. 4, 251).
"ITrie- v. 'Irich-omanes.
"Tricomum v. '"Tritonium.
"ITrieorinatorizatorium (cf. tritoni-
satorium) temesbudel (20).
'Trieornis dreyhornig o. mit dreyen
hornern (110 sZm.).
Tri-cuspis, -cospis (v. /ancea que
habet tres acies 76) hd. spi (8); eyn
dri, drey- (134) -ortig, treyórtig (151)
spiÓ, ding als eyn spiD (17); dryectig
sp. (21), eber-sp. (12), ebberspife (13),
strimspief) (49), trispitz (6), das tr. hat
(88); dryeekter spieD, kron-lin 7 -il do
mit man sticht (75). krendel (76. cf.
kronlin? oder grándel sueula &c.;
gechrindelt Bw. 882. krinnen éncisura
sagittae V. a. 1618 sim., vll. auch krempel
fuscinula &c.), grelle (9. cf. BM. 569,
anders Fr. l, 3712?). strale (19). strael
(11, 132). eyn ouer peek (22). en drior-
tich p. 7 sper (23). eyn speer mit dryen
haeken (68, 110), drye taeken (132).
Tricha v. 'T'riea.
'lTrieho-, trico- (Sum. VI) -manes (?.
eapillus veneris, polytriehum 7 poli-
trieum, empetron, saxifraga, filieula,
cineumalis &o.) steinpharn (Sum.). maur-
7 stein-rauten; abthon; venus- 4 frawen-
har; klein steinfarn (73 sm.). wider-thon
4 -todt; ziperell; steinbrech (ki.).
"ITriehada v. Pilaris.
"Tridenarius Ad. dri-zehen, -cen (18),
15*
596 TRI
der dreiezenhe (4), treiezehen (3) ezal.
md. drichteltal (22). dritenta (s2c); eyn
grepe 4 eyn gauele drij tenieh (23. 2
tridens).
Tride-ns, -us (22), 4 -ntula (74) (cf.
prc.; ?. ereagra 20) Ad. eyn gabe-le, -1
mit dreien zenen, drien z., dr. ezin (11),
drin cenen (5), dren ezen (18); drey-
zennig gabel (1); mist-g., 4 -hack (74),
-gab (76), -gabal (141), -eabile (104);
drizendich (20); kre- (20), kra- (110),
krau- (68) -wel, mit dryen zenemn (68).
eyn vorck mit drie ezeenden (132). griff
(20). greif (49). greype (13). grepe 22,
109). gaffele 7 dre tennich (22). ags. met-
toc (136).
"Tridental vat dat dry pynappel of
pynnen hevet (147).
Tridentum (c2u.) Trynt (125).
*""IUridenus (Mss. mog.) Ad. dri-zehende
sim., -zehenick (5), -ezenste (18). md.
drichtech (22).
"I Trideus v. Tridens.
"Tridifieus v. Trifidus.
"TTridrachmum anderhalb ort (111).
Tridu-anus, -us Ad. dri dagig, drey
tegig.
Triduanus (cf. prc.) dri tagi-g (6,
25), -eh (23). dre daghe (22).
*TTriduo drey tag lang (110).
Triduum dry tag (75).
Triduus (cf. triduanus) drei tagig
(1). dri-tagig (75), -tagechtig (5), -daechtig
(23). dre dagich (22). driDig dagig (s?c 19).
"'Tri- v. Trig-ellum.
Triennalitas drüjericheit (20).
Triennis hd. nd. (23) von drien jaren.
hd. von drin, dreien jarn, Óéssw. garn.
dry iare alt (19). drie iaer aelt (11).
drey-iarig (1), -erig (1105). dry- (8, 9),
try- (76) -erig. dry- (132), dru- (20)
-jarich.
Triennium Ad. dri jar zijt szm.;
drey jar-zeit (134), -lang (110); drie gar
ezit (17); dry iarig (68). »d. drij, dre
lar tij; drye iaer (132).
Triens Ad. drey tail (9), daf) drit
deyl (17 sim.) eyns dings. drey lott
(110).
Trie-, trige-, tre- (16) -ris (cf. dureo)
ein sehiff (9, 17). gro schiff (8, 9, 76)
mit dreyn (9), dren (8) mast-bawmen Z
-pawm (9), -bamen (8), mit drin mas-
beymen (17) ; quadrig-, pent-, hex-eris
mit vyren, fünfen, sexen (9). trieris (7.
nauis magna 86) kiel (6, G£.). kiol (Gf.).
durco Z kiolmigna (86. aus kiol 4- magna;
li. dureo, pl. -ones cf. . v.). ein droche
munt (28. mAhd. tragmunt szm.).
"Trifans (cf. trifarius) dryua-ch (9
o. f ) dry (9);
Trifari-am, -e drey faltig (110). dry
faltiglich (68). drier hande (8, 9).
Trifarius (7- fari; ?. tria fans 66 &c.
cf. trifans; trilinguis 68; £ribus modis
110) Ad. drierley, dr. spraach (68), drey-,
tri- (76) -erlay, driueldieh (20). nd. dri-
ger leyge, trierley (93).
Tri-faux, -fax (68) ?. habens tres
fauces drey kinbaeken (110 szm.).
"Triffa v. Crinacula.
*IT'riffera (medo?c. st. tryphera,cpuqQepa
124) tressei, var. triDeny (64. cf tragea).
Tri-fidus, -difieus (20), -sidieus (19)
TURT
hd. dry-faltig, -faldig (8), -feldig, -ueltig
(16), -ueldyck (19), -spelich (9). dristrenig,
trivaldie (155). dreyfaltig (110). nd. drij-
veldich, -voldich.
Trifinium dryendich (20). drey end
(110 sZm.).
"Tri-folium 7 -fillum (74), -folia
ouches ampfere (Sum. goiesamphera
(3 gaches-, var. gahes-ampffer £ klee
(74). Cf. aecedula, eueulopanis, trifo-
lium aeetosum.
Tri-folium, 7 -phonium (125) (7.
planta leonis Das.) hd. nd. cle, cle- (8,
9, 75, 97), cleuer- (132), dre- (23), tri-
(11) -blat; kele bleter (16). d. clee,
clehe (17, 753, 125), eleh (755), ein dry-
bletterig clee (110). 2d. kle-, kla- ver.
caruel (11). kyrbel (19). lówen tapen
(Das.).
"ITriformare driformieh machen (20).
Triformis Ad. nd. dri-, hd. drei-for-
mig. hd. drey- (4), trei- (3) -formick ;
drierleye gestalt szm.
*Triformiter dri formelich (20).
*Tri-, tru- (136), truf- (Hpt.5, 7) -fu-
lus ags. felo-spraeci (94), -sprie (Hpt.
l. e.); felusperiei (136). Aus tribulus 2
friuolus? trufa? cf. felaspecol loquax ?
Trifur ein grosser dieb (s8).
*Trifurea tryzinglet, var. dreyzingget,
gabel (64).
Trifureus dry gablet (67). drey ge-
belig (9). EDAAy ES yu pi
Tri-ga, -juga eynn wagen mit dreyen
pferden (110 szm.).
Trigamus dreiweibig (110). dreyer
weyb (9), dryer wibe (8), dreier weiber
(15) man.
""Prigecuplus dryssig- (68), dreyssig-
(110), dertich- (132) -valt.
*Trig-, tri- (49) -ellum (aus tigillum?)
slege-l (13 &e.), -n Z klipfel (49).
Trige-, 7 trice- narius, 7 trigenus
(68) dryssig iar alt (68, 110).
Trigenarius Ad. dri-Big, -sig, dreis-
si-g, -ck (3) ezal. drifig zal (23). drich-
tich tal (22).
"TTri-cgeni, -ceni dreyssig (110). mit
dr. zemal (68). dressieh vnd dr. tzoga-
der (132).
*"Tri-genus (7 -eenus, -eenarius 110.
cf. -genarius) (der) trise- (5b), dreyssi-
(66), treyssi- (70) -giste. dryssi-g (5^),
-goste (67), -gst (133). trys- (69), tre- (3)
-sigste. dreyssi- (134), dritti- (23), drifbe-
(21) -gest. driBge- (15), drisgzen- (17) -ste.
"dryfigst (133). driehteghet (22).
*Trigenus (2. frum generum ) tripur-
tig (Gf.).
Trigeris v. Trieris.
Trigesi- v. 'Tricesi-es, -mus.
"ITrigi- v. Tign-arius.
'Trigila v. Trigula.
Triginta Ad. dri-Dig, -ssig (1T, 75),
-sig (5), -ssich (20), -yByck (19); dreyDig
(110), trissig (6). nd. trid- (23), dress-
(89), dritt- (225), drieht- (22), dart- (11)
-1Ch.
Tr. tres & tria dry vnd dryssig (75).
Trigla (cf. mullus) meerbarbel (126).
"ITrigona 2. tritorium mortiersteyn,
vysel; 2. tela webbe (141).
Trigonus dreyeckig (110). dry-eckach-
tig (68), -cantich (132).
TRI
*"Trier- v. Tign-arius.
"Trig-ula, -ila (Gl. m.) gall. treulle
(122).
"Trijuga v. Triga.
Trilex v. Trilix.
Trilibris hd. nd. dri-, hd. drei-wich-
tig, -wichtich, -wagig (22), -wachig (23),
hd. -wechtig. drei wegick (4). trei wich-
tigk (3).
Tril-ix, -ex, drilex (q. v.) trilich
(645, 88), -che (Anz. 8, 98), -ch (6, 126).
drilch (17). dreylich (64€). drylich von
dreyen faden (110). van drye draden off
malgen 4 eyn panser van drye c
eyn dri-, drei- (110) -feldig (17), -fae
(9, 110), -facht (8) pancer. feder-rith, -it
(Hen.).
"TTrilla ein muele spinnel (quo molten
dini vertuntur 110). mulin spindel (568).
mulen spundel (20). molen-spille (11,
132), -spyl (19).
"Trilare tryllsingen als trill trill;
kindestillen (74).
"Trimagister (-mgr? cf. -megistus)
dreyer meister (9 sZm.).
"ITrj- v». Thy-mallus.
Trimatus dry (110), von dry (68),
drier (17 sm.) iar czit, zeit (110). dry
lerig (8). drey jar (9).
Trimegistus ein meister seer grof)
(110 s?m.).
Trimembris von dreien glideren (110
Sim.) van drye leden (132). dryer glid-
der (8). drygliddig (15).
"TTrimens ein buch, boch (17) von
der sel-e (9), -en (8) tugent (9), dogende
(8, 11).
Trime-nsis, stris von dryen mone-
ten (110 szm.). drimaendich (20).
*"ITrPimera (27. taratantara, baculus
mobilis super molarem; cf. deuorancia)
kamprade, redpeutel, sehutzstab (74).
Trimodus /d. dri-messig, -massig
(6), -missig (17); drei-mássig (134), -me-
sig (4); treimeissick (3). nd. dri mettig.
Trimus von dryen iar alt (110 szm.).
*ITrina (v. juna) mayn (141).
*Tri-, dri- (1) -narius Ad. dri-, drei-,
trei- (3) -ezal; dreyzalig (66 &e.). dry-
zelig (75). nd. dri tal.
*mrinat hyrundo (123).
*Trinidus dryualtiger (74).
*TTri-nies, -pliciter drystunt, vgl. zu
dry malen (75).
*Tri-nio, -o (93), -uio (6423) (im ludo)
eyn try o. try augen (64b). drey (64^).
drie (93). dry vff dem wurffel; 2. q. tri-
nitas dryualtigkeit (75).
Trinitas hd. dri-faldekeit, -feldekeit
sim., -faltikeit, -ualdicheit szm., -vellikeit
(55), -feldig (18); drei-faltigkeit (110),
-ualtikait (1). nd. driualdiket (23), dre
voldicheyt (11, 22).
"ITrinius (gus tri-mus »« -ennis?)
drey ierig (9).
Trinoctium eyn cyt von III nach-
ten (110 sém.).
Trinodis von drei knopfen (68, 110).
van drye knopen (132).
Trinodium (7. enfundibulum Gl. m.)
eyn ding von dreyen knopffen (110). dry
naatig (68). drye naedich (132).
*TTrinodus s. driuolt knop (13).
TRI
*ITrinomi-us, -s (?. ér?a habens nom?na
66 &e.) dry-, drey- (110) -namig (68, 110),
-naemieh (20), -nemich (20).
Trinus (Br. 7. ternus 1) Ad. dri- (134),
try- (6) -faltig; drey feldig; dri-f, -filt
(8), -ualt (19), -uach (9), -zal (15); try-
feltig (69), treifeldiek (3), treyig (2), der
dritt (1, 75). nd. dri-gich (23), -uolt(11);
dre (22).
*ITrio v. Trinio. Suppus.
Trio 7. bos (Br.) oss (147).
Triobolaris nachgültig 7 schlecht
(Das.).
Triobolus ringferig (Das.).
Tri-, tyr- (74) -ones (cf. septem-tr.,
trio) wagana (127, sm. Gf.) wagen am
hymel (74). zacker- 7 pflüg-ochsen (Das.).
Trip-a, -pa (75), 4 strip-a (q. cf. 159),
-pa (15^) (cf. briton. stripen) (cf. oma-
sum) Ad. sultze sZm. nd. sulten 7 pensen
(109), wamme Z zulte (11), pletz-e (109),
-er 4 panse (132). bletz (68). bletzer (110).
wammenbletz; kuttel-, wampen-, var.
wapen-fleek (75). kottfleisch (74, 110).
rampanyge (19).
"IIripandium v. 'Tripondium.
"Tri-partire, -ptire, 4 -ptiri (nach
ptitus 110 &e.) in dri Ad. deyln, teyiln
(5b), nd. delen. in drey teylen (110), tail
taille (134 szm.). an drie deyl gedeylt
(17). in dre del ghedelt (22).
Tripar-, trip-titus Ad. in dri, drey
(110), drien (132) ge-deilt, -teilt (110).
*ITripecia v. Trrepedia.
"ITripeda v. 'Tripes.
Tripe-, tripi- (110) -dalis Ad. dri,
drier, dreier fuf) lang. 2d. dre vot lanck
(22), driuotieh (23).
Tripe- v. 'Trepi-dicam.
""I'ripedio v. Triployda.
*ITripedius(von -dalis wntersch.) dvey-,
dry-fuessig,-fiessig(110 varr.).dryeuossich
(132).
*mTripela trippel (ferra, 135).
*"ITrjpenda v. TTriployda.
*""ITripendium v. 'Tripondium.
ÜTTriperti- v. Triparti-re, -tus.
Tripes adj.;.íres habens pedes sicut
seabellum als schemel. sósé. (untersch.
von tripeda 2. mensa cum. Ill pedibus
66 &e.) Ad. dri, bissw. tri, drey-fuf.
driuof (12). eyn drye-ffob (20), -voif
stoel (132) dri vuet (11). driuet (23).
dreuot (22). drebs (13). eyn ding mit
drin beyn (11).
*IUPipi- v. ''ripe-dalis.
*Tripid- 7 tripart-itus indreygetail-
ter (74).
"TTripidium v. 'Tripondium.
Tripl-are, -icare /d.dri-feldigen (-are
5 &e.), -feltigen (-ieare 5, 75), -felligen
(21) -faltigen; drei-feldigen (4), -falt
machen (110). nd. dri-, dre- (22) -voldich
maken, 7 -voldighen (22).
*""Tripl-eida, -enda v. -oyda.
Tripl-ex, -us (q. cf.) dri-feldig
(D sim.), nd. -voldich, -vollieh (23). drey-
faltig (110).
"Triplia «gs. lebel (94, 136. Ad. sf.
lzfel? cf. ad. label).
ÜTripl-ieare v. -are.
TRI
"Triplieat-io (75), -ura driual-dunge
(20), -tung (75).
"Triplicitas Ad. drifeldekeit, drei-
faltigekeit sZm. nd. drivoldicheit.
*Triplieiter (cf. trinies) driueldeclich
(20). dreifá-ltig (Ki*), -ehig (Ki2.).
*Trip-loyda, -leida, -lenda (6), -enda
(18), -edio (22) (Mss. mog.) dri- Ad. felde-
keit sim., -faldikeit (17), nd. -voldicheit.
"Triplois (cf. diplois) jopp 4 schopp
(74). treie Z troie (Ziem. 475).
Triplus (cf. triplex) drifeltig (5).
dry (55).
'Trip-oda v. -os, -udium.
TITripodium (cf. G1. m. À. v., 0. v. tripes)
dry-beineeht (8), beckecht (9) schemel.
ein sch. o. ein ding mit drin fufen (11).
"TTripofonium gall. treffonier (122).
Tripolis !andt o. statt von dreien
stetten (110 sem.).
( "Ee (herba) turbit (126). poley
Ki.).
Tripond-ium, -us, tripun- (1),
tripen- (66 &c.), tripan- 7 tripi- (15)
-dium (7. stater &c.) Ad. &d. eyn ge-,
i g- (15) -wicht. hd. eyn gewichte, dry-
g., (-us) -wichtig (17, 75).
"Tripor (cf. sq.) buffheit (20. hd. nl.
Kil. frz. buffet).
*ITrip-os, -us (109, 112), acc. -oda,
-odem, pi. -odes, abl. -ode (Gf. ein
schra-ge £ -ch (109), -g (110 s?m.). disg
? chuhnara (acc. sg. cf. chytropus, tre-
pidicam); drispisst p/., trispize al. (Gt.
cf. trispietum). dristich (-odes Sum. rir).
altar o. tryfussiger tisch (74). esel,
schalek, geib (112).
Trips, g.-pis ein holtzwurm (110 szm.).
*ITripta (st. erypta; cf. prece
eyn grube vnder der kirchen (1*1). claff-
ter (75).
Tripudiare (7. ecorisare &oe.) Ad. nd.
hant slagen sem. Ad. frolich sin. md.
vroliek wesen. dan-sen (99), -ezen (17,
20, 65) vor frey- (17), freu- (65) -den.
singende frauwen (8). s. 7 frewen (sic9)
sich frowen; vff-springen Z -hupffen mit
schritten vor freuden (65). seer fryen
(110), verblijden (122). schri- (20), schre-
(8, 9) -cken. gumpen (126).
?Tripudiosus freudenuol (75).
Tripudium (7 -poda 76. verm. eig.
zu -peda? freude (8, 9, 75). grofà (110),
vffspringend (65) freud, die da gezelt
wirt mit dem trit (65). tretenód (Gf.)
groisse blijtschafft (132). frolichkeit mit
schreckin (5^). eyn reyg (12).
Tripulare dri volden (23).
"Hripum vitse (108. vimen, vicia
Kil.).
*"TPripundium v. 'Tripondium.
Tripus v. Tripos.
Tryphera v. 'Triffera.
*"ITPj- v. 'Ty-phonieus.
*'Triphonium v. Trifolium.
"TTriqua-drum, -rum (94) tri- (127),
thri (Gf.) -feorscozan. ags.trifoedur Ul
dhrifedor (94).
Triremis eyn schiff 7 gal-eye (132),
-le (110) mit dry, dryen (110) ordinan-tz
(110), -cien van (132) ryemen. gock (74).
*ITriseus een driesch (108. veruaetum
&c. Kil.).
TRI
*Trisicum v. Medica.
*Trisidieus v. Trifidus.
Trisilis ags. thrifotad faed (Gi. Aelfr.
Cf. Gl. m. h. v.).
"ITPispiecum drisbizie (104). Cf. v.
tripos; vet. el trispide der drispicz
(Sm. 3, 583); trispedium (Gi. m.).
*""TPpisponitus v. T'yphoniceus.
"ITrissa (piscis, ?. alosa; a. d. D.?)
alose (Kil.).
Trissago v. Trixago.
"HTristagium v. Tristega.
Tristare, -ri hd. be-truben, -druben,
-driben (13), -dróben 7 -drobet sin (21),
-trubet sin s?m.
Tristare (7. con-tr.) tru- (68), trau-
(110) -rig, drouieh (132) machen.
Tristari Ad. trurig (68), traurig (110),
betrubt, bedrubyg (133), md. drouich,
be-dr. sin, wesen (132). drouichen (11).
bedro-uen (11, 225), -mmen (? 23). moyen
7 troren (22).
"Tristator betruber (75).
Tristeg-a, -um, tristiga (67, 152) (?.
locustricameratus 4 cloaca Gemmae, Vocc.
ex quo, Ssecutorium q.cf. 125. cf.ambotum.
trumento. priueta.) eyn volger (125);
v. der, in der (21) schan-den (6, 21),
-de (135, 152), -d (67). eyn fulger in eyner
standen (17 &e.); fulge (5b), volghe (92,
28) inder st.; huttenfogler (-à 74). eyn
hauf) von dreien kamern (110), huD von
dry kameren (68, sm. 132). ef) gadin
(8). esse-g. mit dreyen vnderscheyden
dachen (9. eyn degk (21). tri-, 7 bri-
(Gl. m.) -stega ein buthe deckil (bb. »«
dolithega?). scheiühauD, prifet, stieg
(74).stige trodea (sé.troclea? 104). tresteca.
(7. trieamerata) dhridilli (Gf. b, 133). eri-
stoga (2), ehristega (7. lat-rina 7 -erna
1, aber erist-ogum, -egum 7. cristallus
GI. m.) scheyB haus (1). (Cf. praestega
vor- 4 wetter-tach; schopff Ki*.). tris-
tegum waerderebbe ; heymelecheit ; sciit-
camere (108). dry camerigeistede (147).
drygadung (74). trist-egum (2), -egium
2, 74, 16), -igium (74, 16 &c.), -agium
(74) (Z. propugnaculum qg.v., speeula-
re 4 -r 75, phala 74. cf. Ob. 336. Gf. 8,
214) hd. er-, 6 ar- (4, 75^), a- (752) -cker,
7 berg-frede, -fryde (67). nd. erkener £
berehvrede (23). erckel (76). argger £
berg (6). Ad. bergfrede (v. a. 1477), berck-
fryde (66 &e.); bergk- (21), burg- (134),
burck- (69) -frid; perckfried (74), ber-
pferd (4). solari (Gt.).
"Tristieiosus betrubter (75).
Tristis Ad. betrub-it, -et, -t; be-triept
(76), -drubig (19); drübyek (19), tru-,
trau-, dru- (8) -rig. nd. bedrouet, drueuich
(11), druue (99), vnhogen (22»).
T'ristitia hd. betrup-, betrub-, bedrüp-
(61), nd. bedrof-nisse. dribnif (13). trur-
(68), drou- (132) -icheit. traurig- (110),
trauri- (134), trürl- Z widerwerti- 2 lidlich-
(65 Mrg.), drure- 7 drube- (20), drubyce-
(19) -keit. kranckheit; trub- 4 quanck-
(gnanck-?) -sal; anfecht-, vnterdrück-,
v/derb-ung ; smertzen, leid, angst, not,
597
—
jamer, kummer (65 Mrg.). k.-ni& (65).
"ITrisus (aus tirsus?) eyn strang (11).
"Trita (anders Gl. m.) v. ''rueta.
""Tritaphus v. Trritauus.
Tritare dick-vil zerryben (68, 110),
-wil wryuen (132).
598 TRI
*"ritaua Ad. die elter müter (6), eyn
dritte e. muder szm. nd. eyn drit grote
m. die eltest an (91).
T'rit-auus, -tauus, -aphus e driuat-
ter (75). Ad. drittelter- (74), der drit
elder-, eyn dritte elter-, nd. eyn drit
grote-vader, Ad. -vater, -vatter. die bijste
aelder vader (11). der tritte alter- (3),
dritte alter- (4), funffte a.- (19) -vater.
tritt elter ini (6). der eltest eme (91).
vr-ani 7 -anher (74), -eni (110). des vráne
vatter (Das.).
*"Trite- (74 &e.) trito- (1, 22b. 74, 17,
125, 132, 147) -rium (cf. erucibalum)
hd. eyn stoessel (76), morsel (5, 76), m-
stossel (18), -stempfel, -stempel (133);
stoDer 4 morser (17); m.-stossel (2),
-stossel (1), -strempffel (74), -stien (1102);
m.-, mórDer- (151), morfer-stempfel ; mar-
ser (6); stam-phe (3), -pfe (4), -pf (74,
75); tuppel (2. cf. Sm. 1, 388. w. v. trun-
cus); rib-kule (74), -yfben (125). repyse-
ren tot vlass (147). eyn mosser- (21),
moser- (22), moyser- (23) -stempel. fissel
(n martorio 77). visel 7 kule (22b). v.-
steyn 7 moerser (132). reybkolb, melpeu-
tel (74).
"ITriterium (cf. prc.) v. 'Tritonium.
"TTriterius v. Stibulum.
Tritic-eus, -ius (75) (cf. frumenti-
ceus) wei-ssenen (75), -Den (20). von
weyssen (68, 110). van weytzen (132).
tarwen (99).
"ITriticosus v. EF'rumentosus.
Tritieum d.nd.(23) weib. hd. weiss-o
(93), -e, -en (110); weiz (5b), waitz (134),
wai 4 keren(76), weiD kerren (6), weytze,
weiyD (19), wef)e (13). nd. ter- (132), tar-
(99), tra- (109) -we; weyte, weit? rogge
(109).
'Tritilis gut zu ryben (110^). guot zu
ryeben (1102). bequeem zu zerryben (68),
zo wriuen (132).
jTritillum Ad. sto-Bel, -ssel; stóssel
(67); stoyDe-1 (133), -r (19).
"Tritolus v. TTritula.
"Tritonisare (cf. taratantarisare
melpudelen, peuteln (74). bütlot (-at93)
"Tritonisator butler (93). melputler
(14).
"Tritonisatorium (cf. taratantara)
büteluas (93). peutelfaB &c. (74).
"ITritonium (abl. -io) bütel (93). tri-
comum, -terium melputel (74).
'lTritor stober (20).
Tritorium v. Triterium.
""IPritualis dry wetig (18).
"Trituare v. Tritulare.
"TTrit-ula, bssw. -olus, -ulus (29) (cf.
tribula, percussorium) Ad. fle-, ple-
(16), ple-, fley- (13), sle- (21) -gel. nd.
vlegh-el (11, 22), -e (23). dreschel (15).
"Tritulacio ein dresser (sic 4).
Tritu-lare, -rare, -are (7. tribulare
1) Ad. dre-, tre-, dró- (Das.), nd. ders-
(132), der-, dor- 7 dur- (11) -schen. Ad.
dre-ssen, -Ben (10), -Delen; das korn
auD-treiben 7 -trucken (Das.); zu-, zer-
ryben, -reyben. nd. to-wriuen (92), -wro-
men (23). zermullen (74).
"Tritu-lator, -rator Ad. dre-, tre- (6,
75, 76, 1105), nd. der-, ders- (132) -scher.
Ad. dre-sser, -Beler (21); zu-, zer-reiber.
TRO
Tritu-ra, -ratio, latura (75), trit-
tura (15 var.) (z. messis) tresch- flegil-
unga; dresea 4 gidrese (Gf.). tre- (68,
110^), dre- (1, 1102) -schung. dref- £
dress-unge (20). zerrybung (110). dorsch-
7 wryuinge (132). ein korn Ad. -hauft,
-huf (6), nd. -hopp. Ad. ein hauff korn-s,
-D. ein hanf koren (7. granum eanapi
Sic 4!). huffen strof$ o. ge-str. varr. -stros,
-StrüD (wett, -strós); strohauffen (75).
'Tritur- v. Tritul-are, -ator.
Tritus (v. confractus d&c., abilis, et.
expertus 3 1. q. nhd. gerieben) Ad. be-, ge-,
zu-reben (Mss. mog.); be- (5), ge-, zu-,
zer-riben; ge-rieben Z -ubt (110), -tro-
schen (68); scheffti-g (10, 49), -ch (13),
-ek (3); retlieh (49); lewfftig (bis 1. cf.
Su. 2, 445). hd. nd. bescheyden. bereuen
(23). to- (11), ge- (132) -wreuen. herfarn
(21). klug 7 behende (11).
'TTriuia (7. Diana) eyn gottin der
weld (110). eyn goedynne van die iach-
ten (132).
Triuiales (-ium 110) drey kunst scz.
grammatica rhetorica loyca (9).
Triuialis 4d. triwechig 7 wegig (76),
dri-, drey-wegig. Ad. dri-, nd. dre- (22)
-wegich, -wegicht (21). trijwagig (6).
drweeh (23).
"TTriuio v. T'rinio.
Triuium triwwág (6), -wege (141),
-wegich (28). Ad. dri we-ge, -gig (46),
-rg (20). dre weghe (92). drey weg (9).
drie wege scheidege (5^). hd. wegscheyde.
Triumphalis Ad. sig-, sege- (117),
strit-, streit-hafftig; sig- (65), sieg- (62),
sege- 4 vberwonde- (20), vberwint- (75),
kyfe- (5) -lich. lobelich: vberwunden (8).
l. £ streythafft (9). strit-haffig (18), -hef-
tig (6), -bare 7 kone (11). beselicht (21).
nd. kiuelic.
Triumphaliter vberwintlieh (75).
Triumphans gesiegende (20).
Triumphare Ad. vber-winden, -sigen
(1, 75); ge-s., -segen, -siegern (55); vbar-
sigiron (Gf.), obsiggen (75), vechten,
herrschen (64). hd. nd. sege-, zege- (11,
)|19 &e.) -v., -vachten (23). weehten (21).
syg haben darum freyen, var. fryen (110).
verblijden van groissen victorie tegen
die vyande (132). den sig gewinnen £
obliegen im strit (65). frogen (19). yrou-
wen (11).
Triumphator obsigger 7 vberwinder
(75). segehafft (20). eyn syg-halter, var.
-behalter (110).
Triumphus (7. tropheum 1, tryam-
bos 74, nieostrum 315, plena victoria,
vana gloria, cantus trium puerorum)
der sig (1, 65, 75, 76). syge (110) seghe
(20). eyn segunge (18). obsigung (75).
gesig (74). volkummen sig (9). volkom-
men strit (8). vberwind-ung (74, 45), -er
(10). Ad. sege-, seghe- (13), Ad. (12, 19)
nd. zege-facht (5), -vacht (23), -vecht
(22), -vechtinge (11), -fechtung (5b, 19),
-haft (19, 13). drifeltig freud (65).
Triumuir der selb drit gewalt (sc.
het 93). dreiherr (Das.).
*"Tryuneula ingrun (74).
Trix-, triss-ago (cf. ehamaedrys)
gamanderlin 7 bathengel (116).
Troas die statt troy (110). eyner
von troyen (68).
*ITroea v. TTrueta.
TRO
"ITroe-, trot- (19) -alus (awis 110 &c.,
vogel 107, eynre hande vogell 132). eyn
weckholdervogel (68). drap (19). drappe
(11, 101).
"ITrocare, 7 troeulare (110 &e.) (7.
cwm troco ludere 66 &e. »« trotare)
topffen (74). doppen (20). dreben (19).
drauen t.
"ITroeatio doppen (20).
"Troc-ea, -ia (3, 4, 74), throcea (23)
(aus troch-ea, -lea cf. droteca) grief
pret (74). lunner (76); runge (3, 4, 74,
77) ?n curru (16, 17), super axem (4).
eyn tuwing (t? e? 23. aus runge ?).
"Troces (cf. prc.?) balk-zappe (8), -e
zapft (9).
"ITrocia v. Trocea. Drotheca.
*mro-eclea, -chlese p/. (111), -eleis (d.
ql. 4. rotis modicis 94, 136), -ehea (66 &e.,
Br.), £ troclea (68, 132, 2m 110 untersch.)
(d. torcular & parua rota super puteum;
cf. torelea, trocea, droteca, colista)
hd. nd. wind-e, -elsten (22b). runge (9
Anh.) rulle (125). kelter 4 wind Qu
pref) (-ehea 110). persse (132). wyndaes
(108, 132) van putz (132) cf. windasium
(Gl. m.) prünsceheiben (pé. 111). schib
wind £ haspel (76) ags. strikilum (d.
pl. ll. c); trogleis hledre (Hpt. 5, 194).
*Troelodite v. 'Trogodite.
'Troeta v. ''ructa.
"Troeulare v. 'Trocare.
"I"'rocum v. Traeum.
"ITro-eus, -ehus (114, 135, Ki., Piet,
Gf. Fr, Br.), toreus (109) (spel 22b, [u-
dus 4 instr. ludendi puerorum, 1. trope-,
copa-rillus q. v.; turbo 114 &c. cf. glo-
bulus, droteea) hd. nd. dop; ku- (17,
22» &e.), ko- (22), Ad. kru- 7 krau- (109),
kreu- (114), kráu- (Ki.^), krei- (Ki.2),
trie- (135) -sel. hd. doph (18), dopf,
doppe (8, 20), topf (6, 1102, 128, Sum.).
bof) kule (8). bos kewle 7Z treibe keul
(9). bustule (t s&. c). dryveklót (109).
klof (135, Das.) glotz (Piet). tol (182).
dorl (Fr.). peitsch-torl Z treibhorn (Ki2.).
radscipa (7. poples Gf.).
'Troehea (cf. troc-ea, -lea, ancla)
zugscheyb; seheybe in einem zug; prun-
nen-rade, -sayl (74). wijn-, oley-parss;
cleyn putrat (147).
Tvochilus (aucs) küng- (Das.), kónge-
& golthenn- (126) -lin. glothánichen (114).
'lroen- v. Troe-lea, -us. Drotheea.
""Urogleis v. Troelea.
Trogo- (1102, 132, Br. sí. troglo-),
troge- (68), troclo- (110b)-dite (7. ethio-
pes) mor-en (68, 110), -ianen (132).
"Trogus (cf. troelea) winta (Gf. 1, 760).
Troia die stat von troy (68) dem
kunigrieh von troyen (110, sem. 132).
Troja suu (Gl. Cass.).
'lTroi-anus, -us, -ugena, tros eyner
von troyen (110 sZm.).
'Troita v. ''rueta.
"IlTroius &oc. v. Troianus.
*ITrolla (cf. trulla) kelle (5^). murer-
(8), mawr- (9) -k.
*ITrollius flos hunds-gifft, -tod (143).
*"IProna, (énstr. carpentar$; $. ascia
75) hd. mei-, mai- (16) -ssel (der zimer-
leut 75); meisseil (3); may- (74) mey-
(17) dachs- (759 Mrg. dech- Fr), nd.
TRO
des-sel. neper (76) borer (9 &e.). beiel|
spennu (755 Mre.).
""Trongrus (aus eongrus) v. Thy-
mallus.
T'hro-, tro-nus hd. tron, selten thron,
dron (5b), troyn (5), stuel (20). konnig-
(8, koniges (9, 283), kung- 7 kaiser- 7
got-lieher (65) stul (der wirdieckait 65),
stole (93). trone (23). pi. throni die
gestulten engel vff den got siczt (65).
engel sehar (9). kure o. rustul (74).
*Tropa brychen-, (verb.) buchen-hulez
(19). bucken holt (11).
Tropea v. 'rropheum.
"TTropedo (p?scs, cf. torpedo) bley
(11, 19). blyck (19). bleke (20).
*Trope- (147), copa-rillus (7. trochus)
dop, tol (147). doppe (8, 20).
Tropiee Ld. glich-lich, -liehin (8).
zd. geli-ckich (22), -ehit (23). tropi-cus
7. conuertibilis &c.; -tus est homo conuer-
satiwus (16).
*ITropidus 7. strepidus commotus (16).
*""Tropium v. ''ropheum.
Trropolo-gia (Br. &e), -ya (176, 93)
ein betutung diu lert tugend (93). rede
tuschen got ind der syelen (141).
T'ropologiea intelligentia sitlicher
sin der da gut sitten antrifft (65).
*"Tropolo-ya v. -gia.
Tropus (7. szmilitudo 1 deceptor 66
&c., modus loquendi 72. cantus in. ecclesia
110 &e.) Ad. glichnis; gleich-nyb (4), -ne
(3); gelijehniBe (20). nd. gelienisse. lut
(8). laut (9). eyn reden waelstaen of
guede manyere (147).
*"ITrophator (cf. trufa) v. Leccator.
Tro-phum, 7 -pium (76), -pea (pi.
94, 136) (Z. victoria habita de hostibus 2n
fugam sed mon plene deuictis a, trophos
eonuersio e£ dic. spolium belli; cf.
triumphus) ein vberwintnuf Z ein zei-
chen eines sigs (110). lob o. sig (9). lop
o. vorsalbe (vor torax q.v. 8). zege (19).
verwynnisse (132). ags. sigbeaen (94);
signa 4 beanc (/at.? 136).
"Tropheus (7. vzctoria) sig (76).
*Prophium (sf. str.) gurtel (20). gor-
del van gold off siluer, en duysynck (?.
stromacium 147).
"'Tross-a, -ellum, dem. ella £ -ula (20)
(cf. Dz. Wtb. 347) pack-eel (11), -eil Z
tross? (20). pae (108). gepae (19, 99).
tors-el (99), -eel (108).
"lTrossare tors-en (99, 108), -sen (20).
packen (11, 20, 10s).
""Yrossellum &oe. v. 'T'rossa.
'Trossulus (27. torosu-lus, -S Kil)
rytter o. trosser (110). ryter o. trossierer
(110b). ridder (132). poeselachtigh (Kil).
Trostri-num, -um v. Tostrinum.
""Protalus v. 'Troealus.
ÜTrotare (cf. troc-, suecurs-are,
(m NA hd. draben (19 &e.), ezelden
19).
Trrotatio (cf.sueeursatio) drabunge
).
""Protator v. Sueeursarius.
"ITrotorium (cf. trit-erium, -onium)
melpeutel, stampff (74).
*iTroximum «v. Ciehorium.
*ITTOxSsimia v. Taraxacum.
Jq'EU
Trua (v6 trulla £ tudicula; truna
7. trulla longior 125) ballye Z to- (122),
tu- (109) -bbe. bal o. topff (110). zuber
ader wanne (hd. 109). schaufel o. hand-
becken (91). brente (Das.). koch- Z wasser-
kelle (125). gelte; rührlóffel Z7 quer! (Ki.).
"Truale v. ''hamus.
"TTrub-ilum, -lium (7. parapsis 147,
Gl. m.) dyssch Z blayter (19). platteel,
grote schottel (147).
*"Trubuena v. Deurus.
"True-a v. -ca, -ta.
"ITrueea (Gf), truea (Gl. m.) tru-ha,
-à, -he (Gf. b, 511).
*TTruceus (st. truneus) stock (55).
Trucidare Ad. mo-, mu- (6, Dh mi-
(76) rden; stechen (21), dot-st., -schlahen
sim.; ze tod sehl. (76), zu tod schlagen
sim.; er-dotten (55), -slahen ; doden szm.,
verderben (65), kreneken (debelitare 8),
pingen sZm. krigen (17). zu- (17), doet-
(132) -slaen.
Trucidatio pyng- (8), tot- (9) -unge.
Truciditas v. (Truculentia.
"Truci-diter v. -ter.
"'rucilare turdorum vox (141, Gl. m.).
Truci- v. Trucu-lentus.
"mTruci-ter, -diter (68) ewreet- (132),
freyde- (68) -lich.
"I'ruecium v. 'Tucium.
TTru-eta, -tta, -ta, 4 -tula (74), -eaà
(68, 107), -ita (Gf.) tro-cta (b^), -ea 4
-ita 7 trita (Gf), tur-ta (Gl. m.), -da
(15) G6. varus 4 mertus 74, eardua
fo-, ho-rena 75) hd. vor-, for-hana szm.
(Gf.), -hen (46, 755, 111), -henn (68), -na
(81), -en (153, 63), -n, -hà (Anz. 8, 98),
-ieh (1), -eh (v4), -h (9), -hel, -el, -heln
(110), -aln (21); far-hain (6), -en (15);
vurn (19, 74), vor (3, b^), far (4), ferhyn
(64). nd. vorn-e (22), -ken (107), vuern
(11), voernken (132), werne (109), worme
(23). hueche (v. a. 1618). hueh (Fr. l1,
4715). rupa (Gf. cf. capito).
*ITruetaria (si. tract.) trehtere (131).
T'rueulare (et. turdorum vox 141, Gl.
m. cf. true-, trut-ilare) dot schlahen o.
wurgen (110 s?m.).
'rueu-, truti- (67, 74, 133, Mss. mog.)
-lentia, 7 truciditas (110 &e., Br.) pyni-
gunge (110b). penus (1103). wreetheit
(133). vredesami- (22), vressam- (23)
-cheit. vnfrid- (74), frid-samkeit (6, 74),
-esumkeit (21). Ad. bofà-, pof3- (74) -heit.
"TTrucu-, trutu- (9), tutu- (8), truci-
(Br.), eruci- (v. tirannus), truti- (wss.
mog.) -lentus Ad. nd. bose. id. bof), boe
(21), bóssi (6), hochmutig (9), goch mütir
(sic 8); peyn-, var. pynig-ung (110. »«
pre.) wreet (132). vressam (23).
*ITruda schlit (46).
*ITrudas v. Tradulus.
*' rudases (cf. trudes) eyn ysernkolse
(20).
*Tru- 7 nu-datus enploster, nacken-
der, auffdeckter (74).
Trudere hd. sto-, stoe-, stoy-Den,
stossen, ste-chen, -eken (76). nd. stoten,
steken.
"rud-es, -is (80) (7. eonchi Z fustes
ferrati Br. sí. conti; cf. tonsus, truda-
ses, tudes) schalt (80). schalt-y (64e,
125), -e (Das.), -ri (64b), -en, -baum (15).
treibkáule (Fr.). trib-, stemp-, stoss-el
*
TRU 590
(125). puthake (mawuzs 11). beschlagen
boumen (68), gheserte bomen (132) qui-
bus naues ?mpelluntur. ags. spreotas ( pl.
942).
Truellium, -um (147) (anders c1.
m.?) cirkel (11, 19, 20, 147). pesser (141).
Tru-fa, -pha, selten -ffa (cf. Dz. Wtb.
359, 360 sq.) hd. tuscherie, duDery (21),
tusch- (20), duyss- (19) -unge; gedusehe
(20), betrug o. biebery (110), bedroch £
bouerie (132). tusch (23). teutsch (74).
getüsche (109). tuyschinge (11). boDhait
( 16).
Tru-fare, -uare (cf. vexare) hd. md.
tu-, tuy- (11, 132), Ad. teu- (74, 134), tue-
(20), du-schen. hd. duDen (21); spot-,
spo-, sput- (17), bespot- (14) -ten. betrie-
gen (110). buedrien (6). gecken (22, 74).
belachen, leichen, geilen, muen (74).
"lTrufatieus düyslych (19).
Trufator gecke, teuscher, lecker,
leicher (74).
*''ruf-fulus, -ulus v. 'T'rifulus.
"TTrugulum (sf. strag.?) fehiz lahhin
(Gf. 3, 426).
""Truita (rz. truite) v. '"rueta.
TTrulla (Znstr. lapécide, muratoris 1,
cimentariorum 3. cf. trocllaà, trua) hd.
chella (121, Gf.), chell (1), kell, murers-k.
(110). hd. nd. kelle (dar men mede mu-
ret 225). keel-le (11), -e (19). koell (76).
kel (97). kled (21). brente (Das.. Hen.).
bolle (13). schu- (11), truf- (69, 134),
truyf- (132, 147), trüef- (20), druf- (66 &c.),
dru- (10) -fel (der steinmetzler 132, 141).
phanna (Gf.). scheuwer, trinckkopf (112).
irdinfaD (74). asche topf (8). furez (8,
9, 74). druntz (£. bombus Tw.). truntz
(14). vort; schete; stotere; heye; tru-
weel (108). ags. erucae (92, 136); scofl (94),
Seolf (135).
*Trullare (cf. prc., trulliare; anders
Gl. m.) v. Strullare.
'Trulleum ein breit va da man hend
in waschet (110"), darin wescht (1102)
sim. hand-faf) (Ki.), -beckin (91).
""Urulliare (cf. trull-a, -are) varczen
(8, 9).
*ITrullura herhorn (33).
"Il'PrPuma (aus turma?) herre vber
dreyssig ritter (74).
*Prumento (cf. erumenta) eyn fulge
in einer standen (11).
"Iruna v. 'Trua.
"Hrugeali (s -uli?) dy klauchen
(125^.
"IUTruneanus (cf. trutaneus? trunea-
rius Z. deuorator Gl. m.?) gi- 4 pet- (2),
Sy- 4 byek-, var. bieck- (74) -ler (of. rr.
2, 91b).
TTruncare hd. nd. v^, be-, ge- (9),
aff- (20) -sniden. Ad. ab-schniden, -sehnei-
den, -howen (65, 76). hawen (9). glet
virhauen (8). haupt abscehlagen (64).
verhouwen £ stummeln (100). be-st. (17).
Stocken (20). block (110), blocher (68),
bloechen (132) machen.
Truneatio v'snid- (11), vschrot- (9),
virsrot- (8) -unge.
*Truncellus (7. pila) ball o. pall (75).
"ITruneula v. Crinaeula.
Truneulus elot- 7 block-lin (75). ein
clein bl. (110), bloexchen (132).
,
600 TRU
Truneus (cf. runeus) Ad. nd. bloch,
block. bluch (17). ploeh (69, 114). bloc
(14). bloege (13). snyde- (19), dz stamm-
(Das.) -bloch. ranpht (3. cf. Sm. 3, 91).
roone (225). klotz (8 &c.). stock (20, 93).
stam (20). stump (126). strumpff (114).
düppel (metaph. Pict., Das.).
*"Truntula v. Crinaeula.
Truo (£z. onocrotalus) elff (125). on-
vogel (140).
'Trupha v. Trufa.
"Trus-ile, -ale (10, 12, 13), 7 -orium,
-ibulum (147) Ad. nd. (23) stech-, sthec-
(10, 13), stiche- (5), steig- (7:7) -messer,
-mes (23). steke mest (22). steckmetz £
doelken (132). dol-, 7 knoip- (147) -mess,
-messe (109). dolehlin (1109). ein tolehen
(1102). stecher (75). hd. te-, de-gen. pock
(74). dag, deghen (147).
Trusio stoeDunge (20).
"TTrusor stoefer (20). stosser (15).
Trusorium (7. stima 75. cf. trusile)
da man mit sticht (110). daer man mit
steycht (132). ein ramme (8, 5, 12, 91,
29), raim (6), rame (55), span-r. (67),
rame (5b), ram (77), rammel (4), runne
(22), ding (17) da (do 6) man dye pele
(pfal 6) mit in sto-BDet in dye erden (21),
-Deit (b), -st (6), slete (17); dar men
pale mede stot (22). ein spane rame
falden (133), ezu felden (152). rurschiben
(15). kloppel (10). haver (1). haier (3. cf.
Sm. 2, 128). hoyer do mit man die pfel
stosset; stechmesser (74).
Trusus gesto-yDen (19), -eBen (20).
Truta v. Tructa. Chytropus.
"Trutan-eus, -nus (2. deceptorius)
trugenhafftig (110). truwan-t (108), -tich
off steck worden (132).
Trutan-ia, -nia trugenheit o. vntrew
mit boesen worten (110). tru- (108), on-
truw- (sc 132) -anterie (mit losen wor-
m 132). tru-antscap (108), -wantschafft
132).
'TTruta-, trutan-nizare mit worten
betriegen (110) tru- (108), traw- (132)
-anten.
Trutilare (cf. trueulare &e.) turdo-
rum vox (123, Gl. m.) pfeiffen wie ein
krammetvogel (Ki*. Mrg.).
"Truti- v. Trucu-lentia, -lentus.
Trutina Ad. nd. wage, w.-balck (110,
132). wag-b.? -boltz (Das.), -paleken (111).
wagen zunge (8, 9). z. in der wage (64).
."Trutinans equus (cf. trotave) celtin-
dis ros (104). zelt-end rof) £ -er sim. (Gt.
D, 660).
Trutinare (7. attemptare 75. cf. prc.,
gustare) hd. nd. wegen. glich w. (33).
wighen (20). pfachten, vberschlahen, vig.
ane gewicht (75).
"ITrutinatio v. Gustatio.
"Irutinator (cf. gustator) weger
(110 &e.).
Trutta v. T'ructa.
"TTruuare v. Trufare.
"'IUTruuator (cf. trophator) v. Mimus.
Trux adj. s. hd. nd. pimn-e, -igung
(110). wreet (132). wrey- (100), frey-slich
(12, 100), -dig (8, 9). winderliehen (13).
palpit-at, -rat (136) £ (ags.) unhyri
(136), hunhieri (94).
Tu Ad. nd. du, £ tu (15).
Tu idem, gew. tu-idem, -ijpsius (75),
TUB
-ipse, -met (5^), -imet Ad. du sel-ber,
-bst (11), -b (68); din selbs (75), der sil-
ber (8). nd. du so-, su-, se-luen. tuam
ipsius animam din-sien Z -selbD. var.
dein-sein £ -selbs, sele (65).
"IPuates (Mss. mog., sg. tuas de tua
gente Gemmae, Voec. ex quo) /d. nd. diner-
ley, -leye (23, 133), -leyge (22). deinerley,
von diner parthy (68).
Tuatim noch diner sproch (17). van
dynes lantz zede (132).
"Tuba v. Tuber. Tumba.
Tuba (7. buccina 1) Ad. nd. ba-, bo-,
be- (18, 92) -sun, Ad. -sune. hd. bus- un
(6, 15), -aun (134), -aum (66, 70, 151), -am
(66), -one (97), -on (76), -an o. tromet
(68, 1105). bas-aun (1102), -um £ druntt
(77). pusawn (1). her- (65, 75), hór-(Das.)
-horn. blasa (aGt.).
Tuba ductilis ein móssene tromete;
lignea alpenhorn (Das. cf. rhaetorom.
tiba :d.).
i UA gediechte worte.im gepete
(74).
"ITubalus &oc. v. Cubalus.
*Tubana (7. tumores 7. q. tubera Br.
cf. tubora, eubana?) Ad. víf-, off-, auf-
blasunge,-blausung (76), -blaisunge (133),
-blosunge, -blozung (4); offblaBen (21).
"Tubanus v. Cubalus.
"Tubar v. Tuber.
Tubare pusaunen (75).
*"Tubaura v. Tubera.
"Tu- v. Cu-bella.
Tub-er, -ar (66 &c.), -a (g. -eris sic
1102) (2. inflatio pectoris, gibbus in dorso;
4 eleuatio in superficie lignà 1 alterius
corporis vltra planiciem, et. pro ligno et
baleto 76, fungus, tumidus, peccatum cf.
tub-eria, -eres, -or; euber, rubur) ein
brust gesehwer 7 eyn schwamm (110).
eyn geswell vp die borst (132). ge-
schwulste Z plater (Das.). puchel, swamm
(74). swam (75, 141, Gf.) an den baumen
(75), terre (141). erdsuam (127, Gf.).
peddenstoel (132). eyn piffer (21). pfiffer-
ling; loreh; morche (Kia). zun-der (55,
3), -ter (1). kópf (49). krop (13 &e.). bu-
hel (6). bulte (109, 132). buler (/a£.? 141).
kno-rre (Das.), -e (67), -r (96), cr (95),
-rtz an holtz (74). mas-er (74, 75, 141,
Das.), ser (arboris 19), -seln (125). ast
(8, 9). spruyf. (19). sprute (11). hocker
(9). hock (8). «ge. ofr (94, 136). moróch
(herba 104. cf. searindra).
*TTubera blader (11, 20). blayter (19).
tipflin (91). kleyn rosyn (125 Mrg.).
*Tub-era (74, Gf. &e.), -ra (9, 873, 146),
-uraà (101, 105, Gf.) -urea (Sum.) -aura
(86), -ulta (104), -ulea (74), -ista 4 ti-
bura (17) tyburea (47), timbra (Sum.
VI) (4. tubana 4 voletus 74; cf. tubeta
i. stercus terre 134 &e.?) erd- (127, Gf.),
herd- (131) -nuz. ert-nuz (104 Sum.), -nóz
(101), -nd?z (sic? 105), -nof) (tib. 17),
-worez (9, -ista 17), -wurtz (16), -wort
(41). erdtnuf) (74). eertmisch (85). herdmiz
(86). hertz müntz (879, 146).
Tuberare (7. inflare t superbire) ge-
schwellen (64, 110). thun g. (68). doen
swellen (132). bulten vergaderen (147).
"'Tuberes sg. pfyfferling (125).
*'Tuberia (cf. tuber) ast (7) hoger (17).
Tuber-osus, 7 -iosus (76) geschwol-
len £ blaterig (110 sém.).
TUC
Tubic-en, 7 -ena (75), -ina 7 -inus
(75), nator Ad. nd. ba-, bo-, hd. bu-
suner. Ad. busau-ner, -mer. bas-auner
1102), -ummer £ druntter (77). pusaw-ner
(15), -mer (1). bos-üner (21), -unen blo-
ser (20). herhorn-bl. (75). trum-etter (64€),
-meter, var. -pter (65). trom-eter (68, 110),
-meter (649), -pett (132).
Tubic-ina, -ena (64) bosuner-sen
(21), -schen (22), -sche (23). basunersche
(5). tru-, ear. tro-mmeterin (64).
Tubicinare (cf. tubare) Ad. nd.:bo-
sunen szm. hd. bus-unnen (752), -unen
(67, 755), -aunen (134), -umen Loy -aumen.
pusawenen (2). po- (1), bo- (9) sawmen.
besuren (szc 13).
Tubicinator v. Tubicen.
"Tubicitaes v. Cunieulus.
"Tubillus v. Cubalus.
*Tubilus (Z. bacillus, cf. prc., euba-
lus) klupffel (74).
*ITubista v. (ubera.
"Tubo v. 'umba.
*(Tubolofola v. Andela.
*TTubor (cf. tuber) tunder (23).
*Tubora (cf.tubana) oppblasinge (23).
*""Tubra v. Tubera.
Tubr-agus, -aeus, -ieus (;. &biale
Br.) -oeus, -ueus v. Deurus.
Tubul-ea, -ta v. 'Tubera.
*Tubulus v. Cubalus.
Tubu-lus, -s tunchel, »/. buyse, loo-
den gote, pompe, watereonduyt (116).
"ITuburea v. 'Tubera.
"Tubureus v. Deurus.
*"TTuburta (i. timbra, cf. tubera?)
gartkonele (47).
Tubus (cf. tubulus) pfyff (110). pype
(132). tun- (93), deü- (128, Das.), teu-
(126) -chel. bornseul (125 Mrg.). prunnen-
saul (71).
"Tubus aromatarius X krudebuchüe
(125).
T E tuten- (74) -arius wurstma-
cher (110 sZm.). kott-, metz-ler (74).
Tuc-, tut- (74) -etum spyf) mit (88),
von ge-rostem (88), -restem (1102), -rei-
stem (110b), -hacktem (68) fleisch, fl. ge-
machet (68). spijse van geplucket vleysch
7 gepluckte vincken (132). kunig- o. kost-
liche spief mit fleiseh (88). gefult wurst
74).
; dnt tutia (4. eadmia. Gl. m.) hut-
terauch, ein stain als eyse; tuttian (74).
tutzi (i. spodium Graecorum Fr. 2, 395).
Thucy- v. Tuchi-dides, -s.
*Tuo-, true- (75), tug- (9) -ium (of.
pollitriduum) mel-butel (8), -beutil (9),
-beitel (75).
*IUueos v. Tueus.
*ITucula v. Crinacula.
T'uc-us, -os (104), tuchus (147) (aus,
i. eueulus) gouh (104). gauch (74). cuy-
ckuyck (141). ossen-oge (11), -eyche (20).
*'T'uchi- (110, 132), thucy- (Br.) -dides,
tuehudes (68), tuticides (16) (m. pr. t.
fortunatus, aus O8xoótü€yc voy)
abentuerlich (110 s?m.).
*uchis, tutis (76), thueys (Br.) (7.
fortuna, cf. prc.) abenth-uwer (1105), -eur
(1102), -yer (68). euentuer (132).
*Tuchus v. Tueus.
TUM
Tuda-tus, -eus (74) (7. tudes £ mal-
leus Br., Gl. m. &e. adj. ?. habens caput
gross-atum, -um) hamer (74). wede- (11),
wydde- (19) -hamer. wedderhane (aus-
gestr. 19).
*mudeeula v. Tudieula.
Tudes (pl. tutides 110 &e. cf. tuda-
tus) hd. sto-, stoe-, stoy-Del. nd. stoter.
eyn sehmid- (110), vor- (68), smede voer-
(132) -hamer. reibkáule (Fr.) bochheye
7 büttnersschlegel (Ki2.).
*"Tudieare v. Tuditare.
T'ud-ieula, -eeula (111), -iela (94),
-iea (136) (cf. trua) koch-leffel (91),
-lóffel (111). kuch- 7 schópff-1. (Ki?-). koch
o. kollofel, n/. pot- 4 pollepel (116).
zeich- 4 brenn-eisen (Das. sZm. cf. Gr.
Wtb. 365) sléf (109). ags. thuere (J. c.).
Tudi-tare, -eare (11, 20, 64, Br.),
tutidare (68) (4. percutere 1 negociari
110 &e.) stoDen o. scehlahen mit dem
hammer (68). stoefen (20). stoten (11).
hemern (64).
*Tudo (cf. sqg.?) v. Cimex.
*Tudor stanck (11, 19).
Tueri (gew. tuor i. inspicio, tueor
i. defendo; cf. euere) hd. sehen (8, 9);
an-, vur- (20) -s. lugen (1). luegen (3).
nd. anseen. Ad. nd. be-schirmen, -scher-
men (22), -scharmen (11), -waren (20).
Trufus v. Tophus.
"IPugire blecken als die hijrtz (68).
ropen als (132), schryen von (sc 110!)
hertzen.
*Tugium (cf. sq., tucium) hutte (8).
Tuguri-um, -en (cf. prc., te-, au-
gurium, teges) Ad. nd. hut-te, -e (4),
-lin (110), -chen (132) hüte (46). huett
(1) hitt (49, 77). hude (77). ein hutt zn
vinea (65). hüttelim (302). vogel-hut 4
-huslin (64). budde (10). bode (12, 71). bitt
(49). schire (77). schur (222). schoppe (Ki.).
schupffen (75). halle (225, 77).
"ITugur-, tuguri- (Gl. n.) -unculum
hütteleyn (9).
*"Tuibilis ansie- 7 beschirme-lich (20).
"Tuieom (vrm. -cO — -tio) bester-
menisse (s2c 100).
*""Pui-dem, -met v. Tu idem.
""Dvin- v. Dwin-are, -um.
'Tuips-e, -ius v. 'TI'u idem.
Tuisare v. Tibisare.
Tuitio sicherheyt (13).
*ITuitus ptc. s. ain-gesehen Z -seheunge
(19). angesiehen Z beschirmen (20). aen-
gesien (11).
Tullum dole o. dulen ein stat (74).
dull in burgund (Kki2.).
"ITul-lus, -us v. 'T'holus.
Tum dan (110 &e.).
"TTuma (aus tuina) zwyrnetgarn o.
netz (74).
*Thuma (piscis, sí. tinea) sclio (Gf.).
*Tumallum v. 'Timellus.
*'Tumatio v. Inflatio.
*"Tumax 7. qui cito emittitur (16). der
liehtlieh geschwilt o. vff-blost, -blofit,
-loft von hoch-, hof-fart. (110 varr). der
lichtelich swellt off ym verhouerdicht
(132).
Tumba, tub-a (136), -o (94) 4.
manseolum 7 libidina &oc. (76) gra-ff
(132), d. -b, -p. sar-eh (6), -g (76), -ik
DixrewBACH GrossARiUM,
TUM
(109). houfa (117). tumbe (110, 132). ags.
thru-ch (136), -uh (94).
*"'Tumbra v. Thymbra.
"Tumbus (7. qg. tumba Gl. m.) wolbe
o. vbersehuf) an einem dache (14).
*Tumellium v. Timellus.
Tumens daz zerbleiet (305), zarblégt
(302). ruschende waf)er (55.—« torrens).
Tu- v. To-mentum.
Tumentuosus (Br. cf. prc.) noppachtig
68).
Tume-re, -seere (cf. inflare) hd. nd.
que- swe-llen, Ad. -In. quelen (22). Ad.
vff-, zu- (8,9), ge-(1, 74) -swellen; sehwellen
(10 &e.), ge- (6, 68, 110), zu- (65) -schw.
op zweellen (11). Ad. vff- sém., auffge-
(10), nd. vp-blasen, -losen (25). erplasen
(74). auff bleen (64). vff dronsen (12).
dri- (108), dry- (20), dre (99, 106) -nten.
hufftig sin (8). hoch-fertigen (74), -uart
triben (9). houerdegen (108). vber sich
erheben (65).
Tumeseere (cf. prc.) anfahen ge-
schwellen (110). begynnen tzo swellen
(132). emp. et kellet (85b).
"Tumet v. Tu idem.
*"ITumetum v. Tomentum.
T'umidulus geschwollen o. hochfer-
tig (68). wat geswollen £ houerdieh (132).
Tumidus Ad. nd. ge-, hd. zu-swollen.
off gewoln (17). suell- 7 drynt- (20),
drent- (99), drem- (100) -ende. ezudrun-
den (4). getrunten (23). zu dumnsen (9).
hd. vfl-, nd. vp-geblasen sem. offgeblay-
sen (133). ain gesehwolner/ vffgeblausner
(76). vorzworen (859). Ad. hochfertig,
gew. hofferdig.
'lTumor Ad. swu- (20), swo-, geswo-,
geschwo- (6), geswu- (1), geschwu- ( 65,
110) -Ist; swellunge, vff-sw. (19), schwel-
lung, ge-sch., -sehwollung (16), -swollen
(21); vff-blasunge, -blosunge, -blaysunge
(133); menschliehs bleunge (9). nd. swile
(855), geswell (132). opzweell- (11), ge-
swol-, drintt-, upblas-, vpdriu- (132) -inge.
T. mentis ble-mut (155), -unge (8,
155).
"TT. pectoris borst swellinge (85b).
TTumorosus (Br.) vol ge-sehwulst (68,
110), -swels (132).
Tumulare (cf. eumul-, tumult-are)
hd. nd. begza-ben, -uen. hauffen (20).
zur erde be-státtigen (Ki?.), -statten (Kib.).
Tumulator v. Plictor.
TTumulatus nd. begrauen.
*mumul-entus v. -tus.
*Tumult-are, 4 -ari 4 -uari (74) (cf.
tum-ulare, -ultuare &c., -ere) Ad. vít-,
off-, auff-lauffen, -blasen, -blausen (67),
-plausen (74), -blaysen (133), -stozzen
(b), -hewffeln (1). nd. up-lopen, -blasen;
op loppen (23). bulderen (20). stormen
(10, 12). geschellmaeben, kriegen (74).
Tumultuare auff-lauffen 7 -blasen
(69, . 134).
Tumultuari (Br.) vff-louff (68), -lauff
4 -ruor 4 geschrey (110), auffruer (75)
machen, o. werden (75). rauscben, ru-
meln, toben (74).
Tumultuarii die vff-lauff (1105), -leuff
(1102) o. vneinikeit machen. die ei vff-
louff in der (68), die gerucht in eynre
(132) stat machen.
*"Tumultuator bulderer (20).
THUR 601
Tumultuosus vol vftlauffs (110),
-louff o. zwytracht (68), geruchts Z twists
(132).
Tumul-tus, 4 -entus (74) (cf. sedi-
tio, tumulus) Ad. vff-, off-, auff-lauff;
uff loff (6, 76), auffgeleuff (91), eyn off
blo (21. 2« tumere?). nd. vp-, af- (92)
-lop. ge-streus, var. -streüf, vom volel
(75. cf. strau3). strump 7 ge-rusche, -bro-
che, -bulder, -ruchte (20). ge-rucht (132),
-schelle (74), -sehrey (110), -táub 7 -rümpel
(126), -rammel, -polter, -tümmel ( Fr.),
-tummel, var. -timmel (65), -wommil (8).
glumer (9). murm-elerey (rr.), -elung
(68, 110), -uryrung 4 twist (132). blast,
bochselung, planck, zápel (Fr.). juch-
ezen 4 vngestum betrubung &c. (65).
kriege (14).
*"Tumulum gra-ppe (133), Ad. -b, -p,
nd. -ff.
Tumulus (7. cumulus 93) grab (110).
graff (132). huffo (93). hugel (125). klein
berglin (64). reyn 4 bühel (126).
"Tumulus (»« tumultus) Ad. auff
lauff (1, 70 &e.).
"Tuna v. TTonna.
Tune hd. nd. dan, danne (5), denne
(22), ten (6).
*"Punda (7. rotunda q.v. cf. v. pila.
ital. tondo Scheibe) schive (99v),
"Tundare (aus tunda »- tundere)
v. Pilare.
''undere (7« tondere q. v.) hd. stos-
sen (8, 9), zer- (6, 134), in stueken (110),
zu-stossen, -stozzen (5); stosen (13). nd.
stoten, to-st.; stempen (225). knü- (Das.),
kni- (126) -tschen. bóren (126). slahen
(9). slan, mewen (8). geden (10). Ad. nd.
scheren sim. als schaff, als schappe, also
eyn schap (22).
*"Tund- v. Tunt-orium.
Tungris (ein stat) dungers (74).
'TTuniea (cf. lima) Ad. nd. rock. Ad.
rocke, rog (8), ragk (21). tabbart (107).
"'Tunieare (7. (unzcam induere € facere)
kleiden (20). an thun rock (5).
Tunieatus gekleidet (68, 132). be-
kleidt (110).
'TTunieosus 7. pann-osus (76, 147),
-ucius (q. v.) ? eincinosus (147), tunzcis
plenus (Br.).
'Tunna v. ''onna.
"Tunresma (cf. turestina) verbrent
schwartzbrott (33).
*Tunsa v. ''onna.
'Tunsillae v. 'l'onsilla.
"ITunsio, tonseo (17) (v. percusso 16)
slaunge (9). eyn slag (7) stosunge (17).
pl. straich (7) sehlagung (65).
*Tunstrix v. Tonstrix.
"Tunt-, tont-, tund- (49) -orium
(aurifabri) hd. nd. stem-pel, Ad. -phel
D -pfel, -ple der goltsmede (29). stenf-
er(49) 7
"Tunules kyme (8). kyne (9).
"ITuomus (-um Gl. m. nur formell zu
vgl.) tuom (131, Gf.).
"Tur (7. turba) menigin &c. (74).
"Thur-are, -ifieare raw- (1, 8, 9),
reu- (20), berou- (65), wyrau- (55) -chen.
rou-, reu-chen mit wirach, wyrauch (65
varr.). wyroicken (147). turo 4. turisco
(v6. hierher 2).
16
602 TUR
Turba Ad. nd. schare. Ad. schar, sch.
voleks o. zerstoerung (110 sim.) schaer
(20), ein vngeordenot mengin (93), auff
ruor (91). wloem (109).
T'urbare be-truben (4,65),-trieben(110),
nd. -drouen, -drueuen. droeuen; stoeren
4 turbiren (132).
TTurb-are, -idare d. truben (9), be-
tr., -druben, -dróben (21).
*Turb-atio (anders G1. m.), -edo, -ella,
-er betrub-igkeit, -ung (74).
TTurbatus zerstoert o. betrubt (110
sim.).
Turbedo (cf. turb-o, -atio) winds,
varr. windB, win brut (65).
*ITurbella (anders Gl. m.) v. Turbatio.
T'urben v. Turbo.
*mTurbentus v. Turbulentus.
"HD"urber v. Turbatio.
T"ur-bidare v. -bare, -pidare.
'TTurbide droefflich (20).
*IPurbiditas drubekeit (20).
*Turbido sturm o.finsterheit (110 s2m.).
Turbidus hd. trube (65, 100), drube,
drobet (14), betrubt sim.; dru-big (9),
-rig (8). zer- (110), ver- (68, 132) -stoerig,
-stoerung, -storlich (110 varr.). vnluter
(65). nd. bed-, bet-rouieh. wlom (12,
29b). vlom (Chytr. ?westf. vlaume).
Turbinare v. Obstrepare.
TTurbinosus vol sturms (110 szm.).
*ITur-biseae, -biseus (87, 141, Isid.),
-piseus (127), -pisci semen / laureolae
(131) (herba, spam. torvisco Dz. Wtb.
540. cf. alypium) stok (127). stoch (87).
stuk (84, Gf.). zugelindes bore (131).
*ITur-bith, -bithum, -pethum turbith
(143).
"Turbo, g.-onis (cf. sq.; aus furbo?)
sehwert-furb, -feger (74).
Turb-o, 4 -en (110 &e., Br.), 7 -edo
(65) g. -inis, -o0, g. -onis (/» Gemmae,
Voce. ex, quo as m. pr. untersch.; cf.
turbus, troeus) Ad. wint (1). Ad. md.
storm-, Ad. sturm-, sturn- (6), stom-
(67), vngestümer (65), cirbil- (155), md.
dwer- (Chyir.) -wint, Ad. -wind. storm
(132). st.-weder (13). sturm (20, 68. tur-
ben von wynd 68). Ad. winds-, wyndf-,
winD-brut, -braut (procella mit regen
75 Mrg.) windsprewl (Bibl. a. 1483 Fr.).
urdrasil (Gf. D, 239). distel (20). dopff
(88). ein kwssel toph o. torn (125). tof
(g. -onis 141).
'TTurbulentare 7. obtenebrare o. be-
trieben (110). bedroben (20). vinster wer-
den (68). verduysteren (132).
Turb-ulentia, 7 -ido (qg. cf. 132) Ad.
betrub-, bedrub-, bedrup-, nd. bedroff-
nisse s/m. druppenis (13). betrub-ikeyt
(5^), -ung (1). fynsternyDB (110). storm
i duysterheit (132).
. "Turb-ulentus, -entus (9), 7. -idus
(110) Ad. be-trubit, -trubt, -truebt (2),
-driept (67), -trubischer (74), -trubig (9).
drobetht (20). nd. bedrouet. (oder) vn-
lauter, var. -clor, £ mestus (110), -hog
trawriger (74). onclaer (132).
"Turbulus (cf. turbith) v. T'ybsynna.
"Turbus (ludus, cf. turbo) spul (11).
dop-pe (20), -ffung (74).
"Turcia (cf. toreus) turekei (75).
'TTurco-is, -sa v. ''urehois.
*"Tu- v. To-reular.
TUR
Tureus v. Toreus.
"TTur-chois, -cois 7 -chesia 4 -cosa
1 -china (Ki.), -gens (74) (gemma) turckif)
(64b, 123). durckis (74). tyrckisceh (64€).
*Turda v. 'Tructa.
Tu-, 5issw. to-rdela, tur-, tor- (64
var.) -tela (20, 64), -della (74, 9425, 136,
Gf.), -dula (3, 4) hd. nd. amsel. amel-se (22),
-D (17). d. am-Bel, -bsel (2), -pssel (6), -bstel
(1), -essel (b); throse-a 2 -ela (&f.), dros-cha
4 -sela (Gf.). -gila (84, Gf.), -le (100, 102),
-chel (74, 75, BM.), -el (9); drüBel (20),
druschel (Alber. wefé.), tróschella (87),
tróschel (93); tros-kele (104), -chil (95),
-chel, -tel; spree (13), stare (10). ags.
throstlae (//. c.), scealfor (942),
Tu-, to- (77) -rdus, 7 turnus (Gf.)
(7. eoturnix, iunifagus 75 : iuniperus)
hd. brach-, broch-, brauch- (76), bruch-
(17, 49), barch- (12), prach- (1, 74, 104),
proch- (z. eot.) 7 kranbit- (75), kranwid-
(74), kramat- 7 reckholder- (Das.), kramet-
i weeholder- (114), kromat- (642, 91),
kromet- (640), krampt- (125), xd. brok-
(23) -vogel. hiufoltrun (141). brockwige
(22). blaifógeli (93. cf. blau-vogel eya-
nus 137, -Ziemer turdus pilaris Nmn.).
Ziemer (75, 114). zemer Z specht; kra-
matuolgel (se 74). sternula (cf. sternu-
lus), stára ; spra (Gt.). spren (22^). sprune
(71). mistler 7 schnarre. (Fr.). schnerrer
(114). wede-wale (11, 20, 109), -wayl (132);
-hopp (19). Ad. (Voee. ex quo) wid-hopff,
-hoppe, -hoffe (152). drosle (102). troschel
(715). durstel &e. (140). ags. scric (94),
Sscrec (126).
Turdus luteus hiltrof (74).
*Thu-, du- (74) -rego (c2u.) zirich
(16). zurch Z zwyrich ein stat in aidt-
genossen gelegen (74).
Turelupini lolharte (62).
"ITurestina (74. panis de lolo factus
75, aber turistina piscés qd. marinus 16.
cf. tunresma; to-, tur-restina Gl. m.
torotusta &oc.) ratenDbrot (75).
'TThur-eus, -reus, 4 -idus (147) von
wyrauch (110). wyrock- (132), wyr- (68)
-achtich. wyroieks (141).
"mPurgellus (aw2s) mewe (11, 20).
meuwe (110b, 132).
""UTurgens v. 'urchois.
TTurgere (szcut pondus; prs. turgro
76) hd. bu-sen, -Den, -schen (6), -tzen
(1); husen (s2c 134); bau-schen (75), -Den ;
pussen (1); paw-sen Z -Den (74), -schen
zusamen (75); blausen (76), vff blasen
sim. hd. nd. bussen (22, 23), swel-
len, vft- (19), op- (11), ge- (74) -sw. drin-
tten (23), -gen (20). drunten (109). start-
zen (126). zu-dinsin (8), -dunsen (9).
zurnen, hochfertigen (74).
Turgeseere anfahen
(110 szm.).
Turgiditas swulst (20).
'Turgi-dus, -us geswollner, pawBen-
der (74). vífgesehwollen (68, 110). vpge-
swollen (132). pauchsichtig (1). butzend-
er (74), Ag (1). bus- (17), bnss- (22), pus-
(D), suell- 7 dring- (20) -ende. gedruntten
(23). buDenden (21). buschen (6) zu
donsin (8). hoehuertig 7 ezornig (8, 9,
74). zuornik (14).
'lTurgiolum (vas 2nferzus turgidum)
pawsenfaf (74). vat dat bynnen grof
ind dicke is (14:1).
geschwellen
TUR
*Turg-is, -e, -or ban- 7 pau-schen (75).
TTurgor (cf. prc.) ge-schwellung (110),
-Swulst, zorn, hochfertigkeit (74). swel-
linge (132).
"IUurgro v. ''urgere.
'ÜThu-, thur- (110, 134) -ribulum,
thurribolum 7 turrieremolum (76),
cf. thuricerem- ulum (147 &e.) -ium
(Br. Gl. m.) Ad. rauch-, rach- (74), roch-
(6, 76), revch- (3), wyroch- (68), wyroeks-
(132) -vaB. wyrauch fat (23). wyroieks-
vat (141).
"luricus (7. tustis 75; cf. turmius
&o.) flaisch-mad (76), -maden (75).
*Thuridus v. TThureus.
Thu-, thur-, tu-rifer wyraueh- (110),
wyroch- (68) -trager. der wyrock dra-
ger (132).
Thurife-x, -r (1102) der wyroch gibt
0. bereit (110 sZm.).
'lThurificare v. Thurare.
*"mTurilla broitstede; 7. toles an den
wijndruyven die knorreken &e. (147).
'TThu- (1, 20), tu-, du- (71) -ringia,
-ringa doring-e (5), -en (23), -er (133,
152), thuringe-n (69), -r (134), turingen
(6), dà- (67), dur- (75), dir- (v6) -inger,
durin-gen (151), -g (4) lant. durringen à
(20). turgen (1). dürcken (71).
"TThu- (10), tu-ringus (7. dorieus 10,
thurius 125, quas? durus incus) dorinck
(10, 12, 93). hd. thu- (bb, 69, 134), tu-
(6), du-, dà- (67), di- (16), do- (b, 135,
133, 152) -ring.
Turio der dolden (126).
"TTuri- v. 'ure-stina.
"IlPuritus v. T'urritus.
*ITuürlamentum (cf. torneam.) turnay
(Anz. 8, 102).
TUurma (7. turba Gemmae, Voce. ex quo;
centum milites habens 16) eingeordenot
mengin (93) schare (20, 28, 110) von
X X X ritteren (110). vergaderinge van
X X X ridders (132). von X X X fuf-
ganger (08). X X X ritter (9). driDig
r. (8). ^d. schar. mengung (23). gemeyn
her (5b).
*Turmella v. 'uronilla.
*ITu- v. To-rmentum.
TTurminosus (7. contractus) ags. for-
togen (Gl. Aelfr.).
*Turmi-us, -s (141) (cf. sq., terma &o.)
fleisch made (16).
"IPurmus (cf. senta) fleyB. made (8).
fleys machen (9).
""Purnator v. Tornator.
*ITurnus (auis, anders Gl.m.; cf.tur-
dus, sturnus) stare (12). spraen (11).
Thuro-, thuro-, turu-, tor- (22^)
-nensis, turoneus (11) (mwmmus) thor-
nuDs (1) torn-useh (22), -esch (19), -ef$
(20), -eB phennig (23), -osen (Fr. 2, 311€).
iurnaf-er, -genof (74). torensche eyn
grot silveren peniche (229). gro (20).
*Tu-, 7 to- (74), eu- (q. v.) -ronilla,
tur-unilla (3), -mella (76), -onista (75)
(piscis, ?. suates 74, fundieulus 76 Sum.,
gradius, eiforus 1) hd. grund-ila (130),
-ella (87), -el, -elinck (3); stiehe, stich-,
steche- (17), stech- (15) -ling; stechel
(20); smerlem (74). md. stekel-e (22),
ing (23), -barB (132)- stuer berseh (19).
kulp-e (6), -erske (9).
TUR
"Turonis (c/u.) turnas (74).
Turpare sehenden (110).
Turp-edo, -itudo scehande (110), -t
(6 -nt (1) Ad. nd. schentlicheit sZm.
sehende- (20), sehnodig- (65) -keit. bofo-
(20), lelich- (68, 132) -heit. laster (20).
Turpere (7. tumere 22^») snode 7
ergeren; unreyn machen; lesteren;
schenden (20). dusuwe (22b).
*Turpethum v. Turbith.
""Purpidare (a/ph. turb-) ver- (132),
zer- (110) -stoeren.
Turpiloquium schandliche wort(110).
"ITurpiluer-Cium, -um (Br, Gl. m.)
schentlike nerong (147).
Turpis schen-tleieh (1) -lieh (13),
-dieh (20) Ad. -tleh, nd. -tlik. scehé-
(alph. scham- 75), scheuez- (4) -lich. Ad.
schnode, schnód (67), ytel (75). snode
boese vnfromme bofbheid (20).
""Turpiseus v. 'urbiseae.
"Turpiter schamlich (38).
*"Turpor v. 'orpor.
*ITurre urrea (Gf. 1l, 459).
*"Thurreus v. 'hureus.
*Turrieremolum v. T'huribulum.
Turrieula (?» ludo, cf.fritillus) der
trachter dardurch man in die prennten
wirfft (91).
*mThurri-bulum ,
Thuri-bulum, -fer.
T'u-, to- (b*) -rris Ad. nd. torn, toern
(11). hd. thurn, turn, turne (67), torm
(125), doren (152), dorn (55, 8), durn
(10, 157). ein tur stein (6).
"Turris deeumana tzwenger (125).
"IlPuUrriseremus :;. turris eremator
(16).
*Turrit-is, -aà thurnkraut (143).
Tur-, tu- (151) -ritus kachranztaz
(ntr. Gf.). hd. nd. ge-tornet, Ad. -torn
-bolum, -fer v.
(17), -turnet, -thurnet, -durnet (67, 88),
-dirnet (76), -tormet (3), -tormt (4),
-turmet (6, 9), -dormeln Z swindeln (szc
211).
*"Tursana (cf. thyrsus »« ptisanari-
um?) murselkolb (74).
"Thursio (7. phoezena; cf. thysus 4.
sus Ki.?) meerschwein (140).
Turta v. Torta. Tructa.
*ITurtin- (Sun.), herti- (Gf.) (aus truti-)
-nula gezunge (/. c.).
Turtur (auis, masc. piscis, visch 110
&c.) turtucr 7 -latuba sem. (Gf.) -ltube
(102). hd. md. turtel-, md. tortel-tuba
(87), hd. -tub, -tawbe, -taub, -bubli (6),
nd. -duue. thurtl thawb (1) turter-
(68), durttel- (65, 67), trittel- (125) -tube,
-dube (67). durtel-tuben (75), -taub (69);
-duue (93). Ad. dureel-, dortzel- (b, 8,
133), dorttel- (152), dorkel- (16) -dube.
durkel (19). gurtel tawb (2, su. 2, 72).
mertub (pésces 93).
Turturus (aus tityrus) herdde die
pypt (14:).
TUS
TWI 603
"Purtus (cf. eortus; to-, ta-rtuea)|-are (7. tussire 76) huo- (76), hu- (bb,
schilt kroth (16).
"TTurum (sé. durum) hertt (76).
'TTurunda (cf. cirmenta) wolger (F».).
gánse-w. (Ki*.) -wulger (Kib.). wicke o.
meissel (Ki.. waitzel (medic.); zelt o.
kuoch (91) mundbif?en (Ki8.' Mrg.). broit
(141).
"Turu- v. 'l'uro-nensis.
*Turu- v. Turo-nilla.
*Thurus rachfafj (74).
"Thus, tus (76) g. -ris, -rris (110)
hd. wi-, weye- £ weyer- (4) -rauch. Ad.
nd. wy-, wey- (1) -roch. wiraeh (21, 65).
wy- (22) wie- (11, 132) -rock, -roeck
(11).
*"Dusea v. 'Tesqua.
20), dick vil huo- (110 sm.) -sten. bul-
stern (20. «ett. pólstern).
Tussitus hustunge (8, 9).
"Tussum (cf. tundere) gemawet (8).
""ustieula v. ''useula.
"IPustis v. 'l'urieus.
*Tustisare v. 'l'ussitare.
*'Tustula v. '"lorotusta.
"Iustus v. "Tuscus.
"Tusus pauch, palg, leip (74).
'Tutamen Ad.nd. beschirm-unge,-inge,
-nisse (8). Ad. sicher-, syecher-, «d. ze-
ker-heit. müberschap (11).
"ITutamentum (7. tut-umen 76, -amen
Br. &c.) entsch-uttung, -üttung, -ittung
*T'usc- (71), tust- (1), thust- (55) -ania | Von dem tod, thor, dotter (65 var.).
(à. tussia 5^) tuscanien (71), thustan-ien
(bb), -ein (1) land.
T'use- (:4, a/ph. tust- 66 &c.), tust-,
|tost- (Db) -anus, 4 -us 4 -iamus (74)
hd. nd. tusta-, hd. tuste- (17), tufta- (21),
tust- (76), tusca-, coste- (b^) -ner.
"Tusci (pop.) tusculari (Gf.).
Tus-cia, gew. -sia (cf. tuscania),
thuseia (110) Ad. nd. tussen-, thussen-
(1), tusen-(5), tustanien- (23) -lant, tuscan
(Ki85)
"Tus-eina, -sina (t sé. c? cf. eussi-
a, nus, doch auch tote cucullus &e.
Kil.?) bettezieche 7 zussa, zuzsa (Gt.).
*Tus-, tusti-cula (cf. tustula) kuch-
lein (14).
*ITus-eus, -tus (6, 26) (7. vi-£i-seus Gf.,
iustus 6. s. uiseus; aber ?.rudis, span.
toseo Gl. m. cf. Dz. Wtb. 540, vil. vom
Volksnamen, wie u. a. turcu &c. 25.541)
mistl (Gf. -el (6, 127). mos (47, 85),
myes (26) 2« museus?
*ITusiniu (?) missafart (Gf. 9, 583).
'TTuscha v. Tesqua.
*Tussia v. T'uscia.
*ITussicare v. Tussitare.
Tussi-, / popu- (116) -lago 7. fars-
aria, bechion,vngula caballina(73).rof)-
(73), esels- (Das.) -hüff. h.-lattich; brant-
]. £ -letschen (73). hustenkraut (Fr.). s.
hoefbladen, peertselaeuwe, brantlat-
touwe, sint Quirijns eruyt (116).
*Tussillus (cf. tonsilla) crop (11).
kropp (19).
"ITussina v. Tuscina,
"Tussio hüsten (42). hustyn (155).
hoestunge (20).
Tussire Ad. hüe- (19), huo- (1102),
hu-, zd. ho-sten.
Tu-, to- (D^) -ssis Ad. hust, huosten,
husten (f. 4) hu- (bb, 151), hoe- (20),
hoy- (152) -ste. host (14, 22). hoest (132). (
huest (11, 19).
Tussis sicca kinkhusten (Chytr.).
Tussit-, tussic- (20), tustis- (bb)
Tutare Ad. sicheren (1, 3, 13), ver-s.
4 beschirmen (65), sicher machen. ad.
secker maken. /
"Tutari (untersch. von -re) beschirmen
(110 sZm.).
Tutatus v/sichert (20).
TTutel-a, bissw. -la hd.nd. beschirm-,
nd. bescherm-, schirm- Z sicher- Z vor-
mund- (65), beschutz- (110), warn- (20)
-unge, -inge. Ad. sicher-, gewar- (100),
nd. secker-heit. hude (100). huede (20).
ags. scil- (136), slin- (94) -dinnae.
TTutelare (Br.) huden, warnen, sicher-n
7 -unge dun (20).
T'utelarius be-schutzer o. -schirmer
(110 sém.).
'TTutella v. 'Putela.
"Tutellus v. Tutulus.
"Tuten- v. Tucet-arius.
*"ITutetum v. 'l'ucetum.
'Tutia v. Tucia.
*'Tutieides v. Tuchidides.
"Tutidare v. Tuditare.
"Tutides v. Tudes.
"T'u- v. Ti-tillare.
"IPutis v. 'Tuchis.
"Tutius v. Cucius.
Tutor Ad. nd. vor-, hd. fur-, für- (61)
munder. vor-munde (12, 4), -mind (1),
-minne (13), -müder (19). Ad. schirmer
(64), be-sch. nd. schermer, be-sch. mum-
mer (19).
*"Tutula v, Crinacula.
*ITut- v. Truc-ulentus.
""Putulum v. Cueulum.
'Tutulus (cf. attacus, subdiaconale,
Gl. m. 6, 692) fele o. pristersmantel (74).
tutellus (anders Gl. m.) ?. palleum quo
sacerdotes caput tutabant (16).
*Tutumen sicherhait (76).
Tutus «dj. hd. si-, sie-cher; seger
13). nd. secker.
"Tutus, g. -us s. angesicht (65 varr.
st. tuitus).
Tuus Ad. nd. din. deyn (4).
*"Twinum c. v. Duinum.
46 *
VAC
*Vabulo v. Vapulare. "Tatiliosus.
*Vaeandium veyrabent (174).
Vacare (cf. vaeuare) Ad. nd. ledi-g,
-ch, Ad. muDig, mussigk szm., vberflussig
(65), eben (20) sin. ledig gen (100). ledyck
gene (19). ledi-chen (11), -gen 7 beque-
melich wesen (20). musig geen (9). mies-
sig gen (67). fleiBen Z darben (8, 9).
doruen (132). mangelen, ytel machen,
flyB geben (110, sm. 132). andeneken (20,
110, 132). ymmesen (16). ler sten, bliben (9
ansten, sich anhangen, gar vnd ganez
vff ein ding geben 7 mit eim d. bekum-
mern &e.(65). wureckung geben mit wil-
len der arbeit vnd mue (75). Zmp. vaeat
es ist vnnutz Z zymlich (110). ydt ys
ydell 7 tzo pa Z tzemlich (132). non v.
mihi ich kan es nieht gewarten (125).
Vaecari-a, -cia v. Vaccaria.
Vacatio led- 7 lerigkeit (7. vaeui-
tas 110). leer- (68), ydel- (132) -heit.
ledicheit (132). an-denckinge (132), -ge-
denckung (68), -hangung (110). fulkeit
(65).
Vacea hd. nd. kue. hd. kuwe, kuowe
(19), küw (67), kwe (111), kw (9), kuo,
ku. nd. ko, koe (132, 141).
*V. muls-aria, -à (Gl. m.) ein melcke
ku (3, 4).
Vae-, va-earia, -earicia, -caritia
(sg. pl. Gt.) 2. arment-arium (Gf.), -um
(6, Gf.) (cf. viearia &c.) suueie- ( Gf. ),
suaic- (104) -hus. suueiga s/m.; (vacca-
ria) rinderswaide (Sum.). sehwaig (va-
eari-a, -cia 6). vaeceria suaige (7.
armentaria 4 bucerna pl.? 104).
Vaccarius eyn kuo- (1102), kue- (110b)
-hirt. koeherde (132, 147). kuhieter (68).
*Vaecera v. Vacerra.
Vacceria v. Vaccaria.
*Vac- v. Va-cerra.
*Vae- v. Va-cillare.
*Vaccin-eus v. -us.
Vac-cinium, -inium (91, Das.), -ci-
neum, -einia (48,131, Br., Gf.), -tinium
(1), -ecinum (Sum.), -einnum (67, 152),
uati-cana (sic! v. mora), -einium (sic
2!) (cf. faecinium, vaeeuna) beri ( pi.
Gf.). hd. nd. heidel., hedel- (152) -ber,
-beyr (22), Ad. -bere, -bier (5). heudel-
beren (21). heitper-i (131, Gf.), -e (Sum.).
heidber (75). haid-ber (91), -per (1, 3, 14).
swarzbere (Sum., Gf.) schwartz- (5;
Fr., ert- (9), erd- (76) -ber. eertberen
(132). waerwere (20). waelt bese (11).
crakebeyse (108). drumpel-, bruch-beeren
(Hen.). brombeer; hyaeinth- o. blau mer-
tzen- (Ki?.) meer- (Kib) -blumen. braun
violen o. rittersporn (7. hyacinthus Das.).
N Vols AME
VAD
(Can NE (cf. baeinus) beck-in (8),
-e (9).
"Vaecin-us, -eus coeyen (147).
*Vaeciola (7. clittella) esel satel (75).
*Vaceula (cf. bac-ula, -illa) thuua-
7 thuui-hal (Gf. 5, 268).
Vace-, va- (76) -eula (cf. baeeula)
kaelblin (76). kleyn ku (8). eyn clene
ko (23). kuleyn (9).
*Vacceuna (cf. vaecinium ) kraezber
)s
*Vaecedo v. Bacidones.
Vac-erra, -cerra (17), -eera (9)
pherd- (9), rof- (91) -heft. eyn perde
hisse (17). heu-raffen (Ki.), -rauffen Z
Stand (126). raufft (113). stud (126, 128).
taub (126). schellig (116, Das.).
Vacillans ezwiu- 4 wack- 4 stam-
elende (9). czwifellende 7 wancken ($8).
Va-, vace- (Das.), fa- (3) -cillare Ad.
nd. wank-elen, -len, -eln; 7 wangelen
(132). hd. wa-, swa- (6), schwa- (Das. )
-necken; wackeln Z sehlo-, va». schlu-
ttern (75). struchen (6, 17, 75, 76). nd.
stra- (22), stren- (23) -kelen. Ad. zwiffe-
len, zwif-, scviu- (100), stam- (4) -eln.
gnappen (Das.).
Va- v. Vae-cinium.
*Vacisea (cf. lyeisea) brahsine (104).
*Vact- v. Vacc-inium.
*Vacuabilis ledeglich (20).
Vaeuare ledi-ch (18, 132), -g o. leer
(110 sim.) machen, magen (13). led-ygen
(19), -ichen (11). leyd3gen (1), -en Z yde-
len (20).
*Vaeuatio ledeg- 7 ydel-unge (20).
Vacevitas hd. nd. ledicheit. leerheit
(68). ydelkeit (20).
*Vacula v. Vaccula.
Vacuum lerigkait 7 ode, varr. óde,
ede (65).
Vaeuus Ad. nd. ledi-g, -ch. Ad. ydel,
lere (10), leer (68, 110), laer (76), lár, 7 ód
(126, Das.). ler-, vnnuez-, beroupt-er (65).
wuest an dem lijbe (75).
*Vach, vah (nt. deridentis Gemmae,
Voce. ex quo) geschent siestu; schem- £
pf-dieh (65). aha 7 botz (126). och (110,
132).
*Vachari (st. vagari?) verdrungen
werden (74).
Vadare hd. md. wa-den, hd. -ten,
-then, -tten. wetten (6. cf. vadeare).
roD w.; naD macben (64). uber-waden
4 -wasser gaen £ -furen (20), -faren (10).
ober forn (19). furten (9, 75). vorchtin
(sic 8). wandlen (46). wae-, prs. ich we-
Sseren (132).
VAG
*Vadari v. Vadiari.
*Vadatus der in gelibt steet (91).
Vade ga (92b).
*Vadeare wetten (76. cf. vad-are,
-iare).
Vadere hd. nd. gan sim. waten o
waden durch eyn fort ader gene ader
riden (11).
"Vades Ad. burge.
*Vadi v. Vadimonium.
Vadrare, -ri (75 var.) hd. wetten,
wethen (19), weyden 7? pansecen (13).
pant setzen (12) phand (8), pfant (9),
ein pfand (11023) zu pf. (1109) geben.
ízo pande geuen Z stellen (132). phe-
(8), pfe- (9), pe- (17) -nden. gelten das
darvmb man gewet hat (75).
*Vad-iari, -ari (110) zebyrg (68), zu
bue-, var. bu-rgen (110), tzo borghen
(132) setzen.
*Vadiatio wettunge (20).
Vadiator wetder (20). .
Vad-imonium, -i (136) gelobde (9).
globe (8). tag-leistung 7 -satzung (126).
ags. borg (94, 136).
Vadi-monium, -munium (76), -men-
tum, -um, fadium 47 adis 7 adimonium
(V. pzgnus 16; f gilt für die 3 Formen;
cf. ib. fumare £ igare sim.) hd. md.
pant Ad. panthe (17), phant, pfan-t, -d;
vernuegung des rechts o. versprechun
zum rechten (88); weth (49), wedde (20).
weedde (11).
*Vadio is (7. eo;
éramseo) gon (76).
*Vadir wanderer (9 Anh.)
Vadium cf. vadimonium) wet-pfant,
-pant (75).
Vadu-m, bssw. -8 hd. furt; for-te,
(9, 17, 4), -de (12); vort (100), fart (8);
eyn forte da man ober fert; furt durch
em wafer (20); steg (19, 110) o. furt
vber ein bach o. ein wasser (110); eyn
Steg, steyg da man vber get sm., ober
gehet (133). nd. eyn varde dar man ouer
get oder rit (23); vor-de (222), -d (225),
-t (2225); voert (11); ghewat Z een wa-
terseap (108).
Va-fer, -uer, -fex (76) hd. li-, lu-
(10) -stig; behend-e (17 &e.), -ieh Z dap-
per (20), hoehuertig (9, 74), geyl (12,
49), geile (10), vals man (100). schalek-
hafftiger, gescheider, weyser, vefter (74).
Vafre listlich 7? behenne (17). ge-
schwind (126).
*Vagabunde wiltlieh (20).
*Vagabunditas wildicheit (20). vf3-
schwaiffigkait (65).
vado si sum 27.
VAG
Vaga-, vagi- (76) -bundus (7. vagus
q. V. 16 &c.) vnnutzlicher vmbwanderer ;
lantfarer; mufig genger (110). onste-
dich, lediehgenger vnd in dat wylde
gaen lopen (132).
Vagari, -re (b^, 22b) Ad. wand-ern,
-eln, -len. hin vnd her wandeln (65).
heer ende deer ghaen (108). hon. vnder
werffen (55). vmb- (110), vf- (65) -sehweif-
fen. wefern; schlingen (62. cf. serpere).
irre gaen; duasen Z wilden (20). wande-
len wyldelich off dwalen (132). wyspelen
(225, 77). von einem ende lauffen zu dem
andern (75).
Vagatio wande-rung (68), -lung (110),
-linge (132). ydel- (20), wildi- (14 sim.)
-keit. vOschwaiff-ikait 7 -ung (65).
V. mentis dez herzen wildie- (9),
behende- (8) -keit.
Vage lediglieh (68). vmbschweiffen-
lichen (110). wider vnd für verlauffen-
lieh (126). wanderlich (74).
DUST (Z tunna; sí. veges) dunne
*Vagi- v. Vaga-bundus.
Vagiens weyn-ende (9), -de (8, 11).
*Vagila (a. d. D.?) feyle (23).
Va-, fa- (g. v.), la- (141) -gina Ad.
md. scheyde. schede (93). bagena ein
Swert-scheide (6), -schede (29).
*Vagina-eulum v. -rium.
Mesure scheyden machen (75, 110,
132).
*Vagina-crium, 7 -eulum (3, 4, 74,
75), vigenaculum (9) (7. vagina 76. cf.
BM. 132) hd. ortbant. orpandt (74). art-
bant an einer scheiden 7 ort an der
Scheid (75).
2 NM Scheydenmacher (110
sim.).
*Vaginator scheid-er (75), -enmacher
(74, 75).
Vaginatus 7. exa- (Gl. m.), exco-
(1*6) -gitatus.
Vagire, -ri (65 var.), fagire (q.v.) (voz
leporis 123, 141) Ad. weynen (sicut 2mn-
fantes); kind-e (5), -isch w., o. singen
(69, 134). kind wainen (1). Aus kindisch
weynen szm. entstelli: kid gesweygen
(14), wigen (6) 7 weynen. kinder schwey-
gen o. singen (66 &e). k. sweygen o.
seugen (133). kinde-sch (992), -s (93) we-
nen; schreyen szcut infantes (132). wecken
? greynen (126). peff- (xix), pfe- (kib.)
-tzen wie die haasen.
. Vag-itus,? -or (Chytr.) hd. weynunge,
kinder-w. (8), w. dez kyndes (9). nd.
wen-unge (23), -ich (22); blarrent 7 kin-
des geschrei (Chytr.). g. der iungen kind-
lin (75).
*Vago (auis) holez-era (8), -kro (9).
Vagor v. Vagitus.
*Vagorrio v. Vagurrio.
Vagula (v. 4wuenca Pr. &e., bucula
129, quim vagat per campum; »« vac-
eula? cf. sq.) ver-, var. veher-, stier- 2
rind-lin (110). veerseken; styt- 7 rynt-
chen (132).
Vagulus (4. aliquantulum vagus €
anulus, quia vagatur in digito Br. &e.
2« baga sim.? t éwuencus 110 &c. Gf.
prc.) wat wyld 7 eyn rinek (132, 147).
du (68, 110). vingerlein (74). vyngerlijn
141).
*Vagur-io v. -rio.
VAL
VAL 605
*Vaguriosus ledych, muetych (147). | 16 sim. cf. falernum) edel (68), sufer Z
*Vagurire ledych 7 muetych wesen |gutter (75) wyn.
(147).
*Vag-urrio, -urio (76), -orrio eyn
ledig- (9, 17), muDig- (8), mussig- (3, 4),
miessi- (76) -geuger, -géner (3).
Vagus irrende (20). vagant (126).
wild 7 ledig genger (110, sim. 132). w.
0. leedig (68). farender man (15).
Vag-us, 7 -abundus (Mss. mog.) lant-
hd. -leuffer, -loffer, -loeffer (46), -lauffel
(1), nd. -loper, -lauper (23). Ad. nd.
wilde. vmscehwaiffig (64). vDschwaitliger,
blibet nit bi jme selbs (/m vno loco) 4
ein vnsteter (65). wust 7 wanekelmodig
(17). eyn wust (17), wilde (8), vnstete
(9) mensche.
Vah v. Vach.
*Valamina (st. vall) bla- £ schra-
ncken (76).
*Va- v. Vo-latile.
*Valba v. Valua.
Valde hd. nd. seer, gar (295), gar
sere, jar s. (21), vast (126), swinde
(22b, 71).
*Valdedieo (st. valed.) gesenen (20).
Vale (và defect. quod pertinet ad sa-
lut-ationem $n recessu Br., -em receden-
Gum 16) hd. nd. gesunt sin £ by der
macht (mach 6) sin (Mss. mog.). Ad. sy,
sey gesunt (76, 110), g. oder geseg-et,
-not (69), -net (134). blyefft ghesont (132).
thuo, carr. thun wol (110) fare wole
(10). god hael dy (11).
*Valedare 7. q. sospi-dere, -tare q. v.
Valefacere Ad. nd. gesunt, gsunt
(1102) zunt (22), vermuglich (110) ma-
chen, maken. gese-gen (9), -ngen »
-nen (8), -ynen (17). gedeneken (132
letzen (75).
Valens gesunt o. ist wert (110 szm.).
starck (76). der da ein ding vermag;
pl. die wol mun-, varr. mo-, mó-genden
65).
Valenter sterck- o. gesunt-lich (110
sam.).
Valentia dogent (17). dog- (8), tog-
(9) -liehkeit.
*Valentina (herba) biuoz (131).
Valere (v. vigere, samum, esse, perire,
infirmari) hd. nd. do-, hd. doe-, to- (b^),
tu- (3), taw- (9), mo- (19), moe-gen;
krancken; wol, wal (132) mu- (1, 68),
mo- (Db, 1102), moe- (110b, 132), mó-
(126) -gen. Ad. gesunt o. kranck, krang
(1T) werdt (110 scm.) sin; gelden (1T,
20), gelten gelt (75). gesont wesen (132).
*Valeria (v. styria 126, ercacia Das.)
steyrmarckt (126). (auis) stock-arn £ (1
-adler (112).
Va-, fa- (q. v.) -leriana, 4 valleiona
(87, 146), fudalberane (q. v.), valenti-
ana 4 -na 4 balla-, bald-riana (2. da-
nia maior, antilla, nancilla, marcin-,
marin-, marcor-ellaà, maturesia 143,
matucella, maura cotella gg. v.) val-
erian (10, 143), -drian (4, 26), -drion (87,
146), -dran Z abpif (15). fa- (12), ba- (9,
64b, 75, 91) -ldrian, balderian (64€). tene-
marg (val. $7. cf. sampsuchus Nmn. 2,
1544. denmarka Wiesb. G1). grosser denn-
marek, wendwurzel &e. (143).
*Valerica v. Pinastellum.
*Valernum (7. nobile vinum et valens |
;-geben £
Valescere wege senen (Db. »— vale-
dieere). gesunt machen (46).
Valesia (prowncia) walle& (v6).
*Valet-à (comiter), -e (nominaliter)
letze, vig. letz (75).
*Valetr-o, -a (74) (aus balatro)lecke-r
(68, 74, 147), -rin (74).
Vale- v. Vali-tudo &o.
*Valex muge-n, -nheit, gesuntheit,
lone (74).
*Valfa v. Valua.
Valgia (7. labiorum 0b- Br., ovis re-
110 &e. -fors?o in derisione) eyn montchen
machen (132). rympffung des leffs von
gelechters wegen (74). wrympyng (141).
Valgi-are, -re den muff in gespoette
mit dem mundt schlagen (110). die lippen
vpsehortzen off eyn ander den geck
vpsetzen in spotterye (132). wrympen
in spotte (147).
Valgus schelger (Ki?.). schiege (116).
*Valida (£. inuidia 76, viuida oc.
142) nyt (8). neyde (9).
Valide starck- (110b), sterck- (20,
1109) -lichen, -lich (20).
Validissimus aller machtigo-, varr.
mechtig-ster (65).
*Validitas v. Valitudo.
Validus Ad. nd. stark, mogende (20),
wol-mm., Ad. -mugende, -mugend, -mogen,
-mógen (67), -mogig (Db) Ad. mugig £
wol-m. (1), starc, gesunt, macht- 7 krefft-
iger (65), meichtie (100), dochtig (bb),
dogende (20), togelich (9).
*Valis, Balis, Helius (f£) dy wael
(125).
Vali-, vale-tudinarium (7. infirma-
rium) der siechen huf) (110 sm.). siech-
kobel (ki?.) -gemaeh (111).
Vali-, vale-tudinarius syech- Z
kranck- (110), syeck- (132) -lieh. der dick
(8) oft vnd d. (9) sich ist. kranckich
(132).
Vali-, vale- (126) -tudo (untersch.
valit. 4. valid- 7 infirm-itas, valet. ?.
inf. 110, ab illo funebri vale quod d?ce-
batur mortuis Br. hd. starck-, gesunft-,
wreet- (132) -heit. wol-mugenheit (74,
110) -mugikait (1), -mogikeit (bb). ver-
mógenheit gut o. bó (126). macht (65,
15) der sterck vnd krefit (z. vigor (75).
mu-, varr.mü-, mo-glicbkait (65). mechte-
keit (8, 75) der krafft (75). sterk (6).
Valiturus (7. quandoque periturus)
togende (9). vor-terbende (8), -dirbende
1»
*Valla v. Valua.
*Vallacia (cf. valla-tio, -gi& Gl. m.,
fallatia v. septum) schranckung (75).
Va-, wa- (5^) -llare (7. captiuare t
circumdare 16. cf. velare) hd. blancken
(10), vmb-, Ad. nd. be-bl. planeken (1,
8, 9). vmbe-pl. (3). be-bloken (6), -lien
7 blucken (12). ombeluken (106). Ad, be-
ligen, -legen (10, 49), -peln (53*); vmb-
gaen ? zunen (20), -machen Z -z. (8),
| -legen 7 ezunemen (s?c 9!) -ezunien (17),
|-graben, -gr. mit pfallen (6), -bestan
(19), -klufften Z dicken (20. n/. dijcken),
-sehrenceken sicherlich (65),
-Schrancken Z -setzen mit stecken (110).
606 VAL
om-s, mit staeken om tzo vesten (132).
vmme- (23), vmmebe- (22) -grauen.
*Vallatio eiu starck bolwerck o. eyn
tarraf) (110). eyn staech kettinge; eyn
bolwerekinge seer starck (432).
Vallatus vmb-sichert 7 -geben (65).
*Valle tal (76).
*Valleiona v. Valeriana.
Vallestris v. Vallosus.
*Vall-ieula, 7 -um(74) bastye (75).tulle,
dull vmb ein schlob; graben; schut
zwischen zweyen gr.; planek (74).
Vallis Ad. tale, tal, tall (649), taal
? grunt (9). tayl (6), dale, dal, daal (13).
dayl (b, 23). dael (645, 132). dàl (22).
VW. iosaphat das tal iosaphatt (1).
eyn grunt zu iosophat (b^).
*Vall-osus (a vallus) 4 -estris (a
vallis) vest o. starck verschrancket;
ta-, var. da-lecht (110). vol talen (1102),
dalen (67, 110»), daelen Z staechen (132),
bollwerck (68). dalechtieh (147).
Vallum (7. eoneatenatura de palis
super aggerem dc. Br., e. de super agrum
76, vallieula q. v. 74, minutio circa
castellum134,amphi-teatrum 75?,-atrum
750) Ad. nd. blanek, planck. (22). Ad.
blan-eke, -g, -eken Z welle (10). banck
(21). pla- 7 sehra-, var. schre-ncken;
schlaggatte-ren var. -r, faltthoer, var.
-thor (75). slaggat-teren (71), -ern (3).
slaeh (12). sl-gater (1). bolwerek (65,
110 &e.) mit zunstecken gemacht vnd
v) gefult Z ein schutte, varr. schütte,
schud (65. cf. $m.3, 419). eyn vffgeschut,
var. aufgeschitte, were o. ein vffg. erdt-
rieh (64). sehoBeberg (13). walle (5). wal
(12, 23). eyn hecken ezun (17), hechil
zun (8). czawn (9). een ghestiipte ocht
ghetoente van staken £7 de wal van ere
vesten (108). till (76). getülle (95). dich
(20 &e.).
Vallus eyn starek (1105), starck-er
(68, 110b), -e (132) steck o. pfaal (68),
staech 7 pael(132), stachel o. pfal (110). |
pale (13 &e.). plancken (8). zyngel (78).
steck, pfal, tullpawm (74). ezune-stecke
(10, 12), -steyken (13). zun- (65), reb-
(64, 74), win- (75) -steck. futterswinge
(. vannus 125).
Valor macht 7 werde (110, 122). we-
rung 4 wurcklichkait (65). wárschafft
(126, Das.). die prys (132).
*Valotretra v. Faltilones.
A (aus vop.) wolgeporner
74).
Val-ua, -fa, -ba (94, 136), -la (16)
falua (93 Mrg.) Àd. nd. porte, dore; dur
? tralie (11). Ad. tor, thor, dorre (17),
dare (6), port, pfort (1105), lad (65 var, 16,
93 Mrg.), laden (65, 1102), fenster (1102). die
£- o. schub-laden (p£. 91). f.-lade 7 -bret
(Das.). velbret ald vettach (93). fellpret,
fetach, lade, zwyfalt-e tur, -ig thor (74).
ezwiuach tor (9). gevalden dor (20). ester
(cf. Sm. 1, 119. G. Wtb. 1, 78), vg. valther
(75). val-, 7 vou- (108) -dore (108), -doer
i -portze (132). voude porte (108). ags.
dur- (136), duer- (94) -heri. Her schliesst
die Hss. 22.
*Valuieula (c/w.) salzpurue (Gt.).
Valuulus tátle (7. loc- 4 nid-ulus
V. a. 1618. cf. Sm. 1,461). kleine thádlin
(126). vnderschlechtlin (126), vnterschlág-
lein (Fris.) in kifflen o. hülssen.
VAN
*Van-are v. -nare, -ere.
Vane d. vn-, ane- (17) -nutzlich. on
noczelich (21). vnmutliek (sic 23). yde-
lieh (17).
*Vaneeupidus ydel girich (20).
Vanellus (aus cf. Dz. Wtb. 366. fa-
nellus Gl. m.) kibitz ( Ki., Eno) gy-fitz,
-bytz, -uitt, kynütz, zweiel (140). kifitz
(Frs.). nl. kiuijt (116). kyui-th, Mrg. -tz
(125). himmelzege (Fr.).
Van-ere, 7 -are ydelen (20).
Vanescere begynnen tzo verswinden
(132).
Vanga, fanga (130, Gf.), uuang-a 7
-0 (Gf.), £ vanus (1Y7) scora (130, Gf.).
schora (Gf.). sehor (74). Ad. nd. bick-e,
hd. -el. nd. biek. Ad. stein-, stain-b.
7 -axt (6), -agst (76), -achs (1, 74), -ax,
-pickel (74), -pikl (1), -picke (4), -pick (3),
-bickel (25), -bicken (21), -big (vanus
11). steinexte (109). eyn sten exe (23).
hd. grabschit sZm.; stere graben (6);
karst. spade (11, 20). heepp (20). wyn-
gar-ten messer (20), -t m. (110), -tz metz
(132), -den mes (11). wiingaert mes Z
sakeleer yser (108). stang der murer vnd
der steinmetzen (75). vuangas huuun
(141).
*Vango (aus mango) kauffer o. ver-k.
der leute (74).
Vanidicus der ydeliehen spricht (132).
Vanidus (7. vanus Pr.) sehnoed (68).
ydell (132).
*Vaniloquax v. Proeax.
Vaniloquium eyn ane nucz rede
(11). eitel r. (4).
Vaniloquus Ad. eyn vn-nutz, -nitz
(76), -nutzlieh (6), nd. ynniek (sc 23)
sprecher. eyner der ane nutz redet (17).
yppicher reder (10). der da yppige ding
| redt (65).
Vanitare ypige ding reden (110).
vnnutz (68), ydelich (132) sprechen.
Vanitas /d. nd. ydel-heit, hd. -keit,
-iekeit (12). Ad. itel-, eitel-, schnoedig-
(68, 1102), yppi- (10), ybe- (67) -keit.
üppig-, dorlich-, stolez-, zergenglic-,
betruglich-, lichtfertie-, weltlich-, kain
nuezbar-keit; hoher müt (65). vnnutz-
(6), sehnoed- (1105) -heit. ytel (110).
Van-, va- (76) -nare (2. ventilare
75) hd. wannen, schwingen mit der w.
(65). w. die frucht 7 trustern 7 swingen
das futer; abnemen Z£ winnen das getreid
am tennen (75). wo-, we-rffen; vor sin
(sic 8!). nd. werppen.
Vannus, fannus (649) (cf. vallus)
hd. nd. wanne, wan. wann (68, 134),
futer-w. (75, 111), -swinge, -schwingen,
vig. wannen; swinge zu dem futer (75).
hd. wurff-, worft-, werff- (6, 65) -schufel;
wurf-, wint- n -schaufel. sd. worpp-
schuuel. worff (21). seych- (9), sych- (8)
-tuch. arbor £ huf) (17).
*Vanorare (£g. fum?gare 16) v. Vapo:
rare.
*Vanum v. Fanum.
Vanum yppigkait, varla-, farle-ssige
wort, gailkait, hinfellig ist nit bliblieh,
verschwint (65).
Vanus (7. non fermentatus, debilis dc.
76. cf. vanga) hd. nd. ydel. Ad. ydele
(17); y-, ei-tel; sechnoed (68, 110); vn-
nutz (6) -nütz (67); yppieh (13), ledig
VAR
(12), logenhafftyck (19), heylof (126.
wetterau.).
Vapa v. Vappa.
*Vapassa (?. rosina 929b; sí. vua
passa) rosin (22b). rasin (23).
Vapiditas vngesehmaek- (110), vn-
"Id (68) -heit. onsmakelicheit
(132).
Vapidum bifalti (141).
Va-, vap- (108, 109) -pidus vn-ge-
schmack (110), -smekelik (109). onsma-
kelich 7 weeps (132). weps (108, 109).
Vapor, wapur (5) 7 vaporamen
(110 &e.) Ad. nd. swa-, bra- (283, v4, 15,
100), bro- (75, Ki.) -dem. Ad. schwad-e,
-em (152), -en (110); bratamen Z adam
(13), bustume (12), brunste, brunst, bruust
(sic 134), bronste (67, 133, 152), hieze
(9), hiez (8), rauch (8, 9, 65); tu- (15),
du- (9, 65), do-nst; dampff, tampffe (74,
75) damp £ fuchtikeit (20); smack (10).
nd. rack (23), wasem.
*Vaporabilis brunstig 7 dempffig
(110). wasemich (132).
*Vaporamen (cf. vapor) wasem (11).
Vaporare (7. calorem emittere, vapo-
ves em. 16. untersch. von vanorare q.v.
cf. vapulare) Ad. swademen, v)- (5, 13),
nd. ut-sw., -Swaden-(13). Ad. schwa-de-
men, -dmen, -dinen (134), -ben (6). an-
zwad- (3), brod- (9), bred- (4), bryt- (109),
was- (109, 132) -emen. Ad. rauchen, dun-
sten (6, 8); tampffig machen, sein o.
werden (75). tympffen, pradmen (74).
dympen (20). nd. domen (106, 108) ; vocht-
heit vte laten (108).
Vaporarium v. Cenaeulum.
Vaporosus dempich (20). ta- 7 te-
mpfig, brademig (75).
Vap-pa, -a tropff- (91, 110, 111),
truosen- (110), drop- Z leck- (132), leec-
(108), Ssack- (20) -wyn, -wein (91, 111).
hd. (vappa voce. ex quo) tru-, dro-cken,
nd. dor wyn. (vapa Voce. ex quo) wyn-
hd. hefe, -hef (67), -heffe (132), -heeffe
(11), -eheue (19), -hebe 7 drussen (138).
wassersup (64). wllido (Sum.).
Vapp-a g. comm., & -idus (147) der
dz sein vnnutzlich verthuot (110). der
dat seijn onnutzlich tzobrenget (132). f.
ein vnweiser ringferiger mensch (Das.).
versloemer, doirsleger (147).
*Vap-pidus v. -idus, -pa.
*Vapula (st. eap.) wasserspinne (55).
Va-, fa- (1) -pulare, vap-ulari (67),
-orare (70) Ad. nd. gesla-gen, -hen (1l)
werden. w. geschlagen (68, 119). gepla-
git w. (8). prs. ieh werde (20), 1c warde
(11) geslagen. vabulo buulit wirdo (141).
*Va- v. Pha-retra.
*Varetrum v. Veratrum.
*Var-ex, selten -ix, -ica, (gew. geson-
dert), verex (alph. va- 46) uuer-na, -n, -ra
er boue), uuarza (Gt.). urslahti sim. (Sm.
, 498. Gf. 6, 177 sq. cf. varia), hd. die
auder (46), ader (6), span- (68), sene-,
sen-, seen-ader, sene adern (21), nd. de
zene vnder dem knye. knu (6), knu
(46), kyn (sie 21). dye oder vnd knie
(sic 1T). kniadere (100). kny odir (8,
9). dye kne- (23), Ad. ruck-, rucke-,
rugge- (46), rug- (6), rogk- (21), sparr-
(111), spar- (125, Avent), span- (75)
-ader, -aadern (21), -oddern (125). ein
VAR
senwe (6). knorren an waden (pl. 91).
G4gs. a- (94), o- (136) -mprae.
*Var-ia 7 -eola (110 &e), -ola, -ole
pL, -i(Das, Ki), -ioli (Das.) machsel
(110). maechsell (132). masen (pl. Ki2.).
porbel (68). die kinds plateren 7 purpe-
len (Das.) barpe-In (64); -17 berpel; dy
rotin; rote; dy urslacht (74. etf. ur-
Schliehten p/. "s Sm. 3, 428). vr-schlecht
(16), -slechten (64). dur- (e49, 93), durch-
(Das. Ki.) -schlecht. die roten flecken 7
rotsucht (126). bladeren (85^). seiren
(im angesieht vari ki2.).
Variabilis wandel-bar (9, 290), -ber
(8), -bayr (19), -baer (11). verendert
werden mugen, var. verandert mógen
w. (65).
*Variare v. Varicare.
Variare Ad. nd. wandeln, v-w., €
-andern (65, 68, 110), -endern (65 var.).
wandern (66). ver-w. (69).
Vari-ator, -eator kriegmacher (15).
Variea v. Varex.
Vari-eare, -eari, -are (94) schrancke-
len (109, 110, 132). hinck-en (110), -ende
gaen (109). gnappen (110). krummen (20).
manck gaen (132). die bein zergretten
(126). schieggen 7 (von einander) gritten
(128). ags. stridan (94, 136).
Varieatio wandelunge (8, 9).
Varieator v. Variator.
Varieatus ge-krumpt (1105), -krompt
(1102, 132), -krummet (68).
*Varieinieulum (7. ara porcorum)
schwin stig (76).
*Varieol-a, -us v. Vari-a, -culus.
Var-ieosus, 7 -us (110 &c.), 7 -ieulus
(75) krupel (47, 75). kropel (3). kroppil
(8, 9). krum (68, 1102). krump (75, 110^).
krummer, vnstetter (74). krom (132).
aderich (20). vmbgewunden (15).
*Varic-ulus, gew. -olus, -us (cf.prc.,
tradieius) krump (20, 23). Ad. krumpffe,
krum, eyn kromp (21). schiegend (ki2.).
kretsch-ling (Ki2.), licht (kiv.).
Vari-e, -etas (65 var.) mangerlai wege
(65). mislieke (100).
Varietas hd. mancherley, m.-hande-
keyd (19); manger-leyheit (20), -lichkait,
var. -ley verenderung (65). meniger-.,
menger- ( 11) -ley (6), -handheit. (110),
-handicheit (11, 132). mencherhandigkeyt
(68). maniger ley (23). wandelbercheit
(20). verenderung Z wanekelmutickait (65).
Variola v. Varia.
Varium, v. opus, variopus (75) (7.
diuersi coloris 68, 132, pannus 1) Ad. nd.
bunt (19, 225, 68), bont (11, 132), bunt-,
hd. bont-, bynt- (9), pun- (75), wunder-
(sic 3) -werck. puntwerkh (1). bunt
werg (8).
*Variu-m, -s (20, 91) vehefuter (74.
cf. pre. i. q. buntwerck). vech (animal
91, 95). esche (pésczs 90. cf. varus).
Varius (cf. prc., farius, tradicius)
men- (11), meni- (68) -gerhande. maniger-
hand (110b, 132), -lay (1). Ad. mancher-
hand (11029), ley; mengerlay (76), men-
niger ley (19), bunt, bont, wandelbar
(20), wint var (1, 3).
Varix v. Varex.
Varo landt- 7 frey-herre (74).
*Varrus (cf. sq.? st. barrus?) dore
(8). tore, gecke, narre (74).
VAS
Varus (vé. euruus 7 astutus 76. cf.
varieosus) krump (8, 9). krom (132).
Schlim 2 schiegend (xi2.). schlem 7 schieg-
gend; zerthan (manus; 126).
*Varus v. TTructa.
Vas, g. -dis (cf. vades) hd. nd. burge,
gisel, pant. Ad. phant, pfand, gizel (20),
byrg (110).
Vas, g. -sis hd. vaz (D), vab, vayD
(19), vas wasser (9), ein tenen gefaf
(4), eyn gefesse (1T). geschir, kubel,
zuber (65). nd. vat.
Vas eristallinum cristalline (91).
"Vas fi-, ui- (76) -etile eyn vas von
erden o. glaf) (110, sm. 132). erden va
(68). nl. tuytpot &e. (116).
Vasmusicum seitenspilgeschirre (93).
Vas samium krausen (91).
Vasa belli, mortis (65) hd. antwerck
o. pleyde (74); waffen (65), wa-, wo- (9)
-pen.
Vasa pastoris (7. fistula «c. Br.) vlg.
dicitur blassa (6. ahd. Glosse cf. blason
tubis Gtf.).
*Vasa puerorum leyb (9).
Vasa transmigracionis zer-sack (9),
-seg (8).
*Vasa (sg. f.? cf. ags. basu?) schar-
lach (16).
Vasalla-, vasale-, var. vassale- (110)
-gium eyn huld-ung (68, 110), -inge (132)
leh-, varr. leb-ens halben (110).
Vasa-, vase-, phasa- (l, 65) -llus
(Z feodatarius 76, sat-rapa 2 -elles 1
hd. ein lehen-, leen-, le- (3), beleh-ent
(10), -et (13), dienst- 7 ampt- (20), dinst-,
edil d.- (8, 9), burg-, nd. burch - man.
burg mayn (19). lehentreger (65). be-
lenher (12).
*Vasambus v. 'l'iga.
*Vasanus (cf. fasianus) fasant (68).
phaysayn (19). veysaen (11). vaschoen
(20).
Vasare (i. vasa, implere 4 facere) va-
(110), vae- (132) -ssen. vaD fullen (68).
Vasarium credentz o. pu- (126), bu-
(Ki.) -ffet. anricht (126).
*Vasator vas melker (20).
Vasatus gevasset (110 &e.). uytge-
reckt (7. expansus 141).
*Uascia v. Fascia.
*Vasearago (Z7. ruseus &oc.) hulse,
eyn boem altyt groen (147).
*Vascigare (aus ea- »« fu-stigare?)
7. percuttere (16).
*Vascillus enluciluaz (141).
Vasco einer auf) vaschon (1102), vf)
vaschgon (110b). eyn van dair (sc. sq.
132).
Vasconia (patrio) vasconien (110,
132).
Vaseularius becherer (125). fefler
(88).
Vas-eulum, 7 -illum (110 &e.) ein
klein vef- (110, 132), flesch- (68) -lin.
vesichin (9). irdiB faf) (8).
Vas-eus, -tus (76, 134 &e.) (v. énomis
129, 134 &e., dolosus 16, vanus 0 nuga-
forius Br. &e., aus vastus »« vasco?)
lugenhafftig (68, 110). loegenachtich (132,
147).
*Vasellus v. Vasallus.
*Vasillum v. Vaseulum.
*Vassal-egium v. -lagium.
—
VAT
Vassus knecht (141).
*Vastabilis zerstoer- (110), verderff-
(132) -lich.
*Vastago v. Vulgago.
Vastare (?. euellere dc.) hd. wosten,
wusten (10); v?-w., -derben (65, 68, 110),
-Storen (1), -hergen (126, Das.), -zeren
(65). heren (22b). wiest machen (68). ezu-
storen (9). verderuen (132). beschw-eren,
var. -aren (65). erósen (126). zer-schleitzen
7 -streyffen (126), -zerren £ -zeren (65).
erwyteren (110).
Vastatio zerstoer- (110), verderb- (68)
-ung. verderuinge (132).
Vastator verder-ber (110), -uer (132).
*Vastieulus v. Linistipula.
*Vastigium (s. fast.) ein first (4, 76).
Vastit-as, 4 -udo (3, 110 &e.) (7. am*
pli-, solici- 76 -tudo, perni-cies, -ties,
pestis, piscis szc 6, profunditas 1 inter-
ritus 76) Ad. nd. wide. hd. wit £ breitt;
weyt ader breit (3); wyt 4 brait (56);
wytheit o. wuste (1105), o. wiestheit (68);
wythet o. wueste, var. weitheit o. wiesty
(110)5 weittikait (1), wustenunge (19);
tif w. (8), teufe wustung Z eynigkeit (9);
verstorung (302), zerstoer- 7 verderb-ung
(88), schade, schad, schaid (6. »« pisczs
cf. gramarus &e.?). nd. wuesten- (11),
woest- (132) -heit.
*Vastius verwuster (74).
*Va- v. Pa-strina.
*Vastrum (2. antrum ingens 16) ain,
eyn grof hole 7 gruob (76); gr. hole
(8), hol (9, 14, 75) o. grube (75); eyn
gr. o. eyn grof) laeh (1).
Vastus (cf. vaseus) Ad. wit, wyt,
welt. nd. wijt (11). tief (76, 110). tif £
breit (9). dif (8, 11). dieff £ woest (132).
wiest (68). woste nüge (sic.17). idel (13).
groD (8, v6). eroe. (20). vnge-buwen,
varr. -bawen, -bauwen (110).
*Vasuictile v. Vas fictile.
Vates (£. videns 1, sap?ens, propheta,
poeta, presbyter) wis-sag (76, 1102), -saghe
(28), -ag (6). weissag (1, 16). wyDsag
(1100). worsager (9). waerseger (920).
proph-et (134 &e.), -ete (8), -eet Z -etisse
(132). priester 7 poet (110 &e.).
go RSS (2. elunis; aus nates) ersbelle
(23
Vati-canus, 4 -tanus (76), -canum
(68) (v. deus paganorum 16) eyn berg zu
rhom (68).
Vatieinari, -re (75) hd. wif-, weys-,
wi- (6), hd. (75) nd. wis-, kynftig weis-
(64), waer(20, 132), war- (110), vor- (110 &c.)
RUE wis-s. pose dinge (75). warseggen
100).
Vatieinator Ad. v!ku-, vorkü- (67)
-ndiger; verhunder (sic 1), v'koniger
(21). wor- (9), war- (68, 110), waer- (132),
wis- (23) -sager.
Vaticinatrix warsagerin (110). waer-
segersche (132).
Vatieinium (?. locus rome in quo
vates contra deos romanorum uaticinan-
tur t occidebantur 16; cf. vaecineum)
hd. wif-, weys-, wey- (9), wi- (6), waer-
(20), war- 4 vor- (110), nd. (93) wis-sa-
gunge.
*Vatill-um, -us (Gl. m.), -a sg. pl.
(94, 136, Gt.) (7. paruum vas 129. cf. bat-,
bac-illum szm.) che- (Gt.), ke- (111),
607
608 VE
chei- (127) -lla. cluft 7 haeun ( p. Gt.). |
klotphanna (131). glvtpfanne (Sum.). ags.
gloedseofl (/. c.). schermseuuala szm.,
sersceufla, sax. scernseuble (&Gt.).
*Vatrix (7. meniea) hirnfel; kranck-
heit des hirns (74).
*Vatuli (dat. cf. vatiola vaseulwm G4.
m. Sim.) v. Ascepo.
*Vau verwunderende woirt (147).
*Vau- (»« vann-?) v. Fau-ellus.
*Va- v. Fa-uilla.
*Va- v. F'a-uonius.
*Vaxea v. Baxea.
*Vbea (? 7. fimbria, bireus, sf. bir-
rus) eyn gere (D^).
WVber s. Ad. brust, brost, pé. broste
(b^), prust (54€), die brust (65). nd. borst.
ein sack (animantium 125). ezicze (9).
detze (10. eetteraw.). geder (12). das
eyter (Ki). eytter, var. vter (64). vtter
(25). auter an dem vich (p. 75).
Vber adj. hd. nd. frucht-, frocht-bar.
fruochteberyck (19). dragit (20). comp.
ri, var. rei-licher &c. (65).
Vberare hd. nd. frucht-, frocht-bar
machen, maken. fruch-tsam sin (110),
-tbern (9), -ber (se 8). vrewen (9).
frauwen (8). ouervloen (132).
Vberosus v. Vbertus.
WVbertare (7.abundare) vermen-igfal-
tigen (68), -iehueldigen (132).
Vbert-as, -a (1l, bb) Ad. nd. frucht-,
hd. frocht-barkeit. frucht-perckeit (110),
-parehait (1). fruochteberkeyd (19).
fruchper- (76), drachti- (20) -keit. volheit
(110 szm.). vberflissig richtum (65).
Vbertim Ad. fruchtbar-, frochber-
(8), nuez- (9), vberblyben- (68) -lich.
fruchtberlichen (1105). tzo volle ouer-
vloedelieh (132).
Vber-tus, -tosus, -tuosus, -osus
frucht-bar (1102), -ber (110^). vberblybig
(68). ouervloedich 7 drechtich (132).
Vbi Ad. wo, wa, waa (68). nd. wor,
waer 4 naedat (132). nachdem (110).
Vbi autem aber wo anderB wo £
nach dem (65).
Vhbieunque (cf. sq.) hd. wo, wa, allent-
halben (68, 110). soe waer (132).
Vhbilibet (of? 7. vbi-ecunque, -que)
hd. nd. allen, hd. al- (6), an allen enden.
aln lenden (17). allen steden (920).
Vbi nune nun furbaf) (65).
*Vbi predieiitum vnderscheit der
stat (15).
.. Vbique (oft £. vbilibet) allen talben
(5), talb (6). alt halben (21). vberal (68).
oueral (132). allent haluen (23). alder
wegen (225). alre wogen (11).
*Vbula v. Vpupa.
*Vceelgutta v. Montapium.
*V- v. E-chinastrum.
Vdare naf) machen (110 szm.).
*Vditas Ad. fucht-, feuchti-, nasse-
(8) -keit. naBheit (110 sim.). fri- (20), var-
(11) -scheit. fryysheyd (19). nesse (9).
Vdones pedela £ socka (Gt.).
Vdus hd. naz, naB, nas (5), fucht,
feuehte sZm., frisch. nd. varsch (11),
vuchtich (132).
Ve, veh (88) Ad. nd. we, och (11, 19).
waeh (7) wie (11). das ewig we Z die
VEC
we der verdamnif) (65). pfuch der schand
(88).
*Veaeulum (st. vehae.?) 2. pretium
tradictionis (16. st. traduct.?).
Vebare v. Vehare.
*Vebex, superscr. vectis widerdram
(1315), cf. ahd. dremil pessulus; aber
nach Hoffmann (155) aus vervex wider 2
ram.
*Vebridum vnsawber (74).
*Vebrum v. Veprum.
*Uecicendula v. Ciecindela.
*Veclis v. Vectis.
Vecordia (i. dementia 1 furor 9, 4,
76) hd. nd. wemodicheit. hd. wemutig-,
wemuti-, weemüti- (134), wermuyti- (133),
wemietig-, wemudi- (17), wemode-keit;
we-mut (8, 9, 4), -mütt (1), -müt (3), -mot
(12). Ad. tor-, dor-, trag- (25), nd. der-
(23), loz- (132) -heit. dulheid (20). kran-
(10), ge- (25) -cheit. hertzwe (64).
Veeorditer welichen (110).
Veeors (7. stultus 4 sine corde 66 &c.,
habens we 2n c. 16, 110 &e.) we-mutig
(1, 8, 9), -mudig (17), -moedieh (132),
-hertzig (110). onlustich Z traech (132).
sage (22b).
Veectabulum (7.
krucke 7 sleuffe (125).
Veetare dick vil faren o. fieren (110
sim.). fiereu (16).
*WVecta- v. Vee-torium.
*Vectenilla v. Vertinellum.
Veetiarius hespeler(135,Agr.).haspler
(Ki.).
*Wectig- v. Veget-abilis.
Vee-, ver- (l) -tigal 7. reda- (15)
redi- (1) -gium; veetura (19); trib-,
var. tric-utum (110). Ad. fur-, vor-,
worre- (21) -lon; vor loyn. vore-
(19, 23), fuer- (17), sehyff- (19) -lone.
vourseat (81). zyns o. furer (8). glait
(75). lang £ langk (74). tzol (132). zul (20).
coel 7 gelt (110). toll (11). vmbgelt (126).
gült 7 vngelt (Das.). tribu-t (68), -yt (132).
Veetiga-lis, -l (110var:)ein zoll von
fuor (110). zol o. tribut geber (68). ein
tzol 7 tribuyt geuer (132). geleyte geber
o. nemer (9). der geleyde git o. der iz
nympt (8).
*Vectinella (cf. vectiuilla) v. Ver-
tinellum.
Vee-tis, -lis (97), vietis (V. a. 1477)
vehieulum) rof)
| (metaph. diabolus Br. &e.) hd. nd. re-, hd.
ri, rie- (13), rig (21) -gel. eyn schlof
rigel (4. cf. postis). ysen regel (8). gri-
(20, 81, 97, 132), gre- (110) gru- (11)
-ndel. eyn ysern grindel (19). kyn-ben
(19), -beine (66 &e.), -bain (134). kimbien
(11). eyn starck stock (110, 132). eysen-
|steck (91). stecke (7) schelder (20). ein
stang dar an man tregt, var. treit (65).
velsehlof) (75). haspelhorn, schin, balg-
stertzel (Agr.) tremmel 7 hebel (135).
hebdremmel (112).
Veetis ferreus stackyDen (125).
*Vectiuilla rigel eins tores (74).
Veetor Ad. nd. vor-, vuer-, Ad. fur-,
füre- (19), vore- (13) -man. drecker (Aer.).
Vec-, £ vecta-torium trag-bor (1102),
o (1105). ein drachborey (132). baer
68).
Vectura (cf. veetigal) Ad. fure, fore,
VEH
futer (9). furunge (8, 49, 68, 110). vo-
ringhe (132). vuer £ schip- (11), vor-
(132) -loen. furlon (68, 110).
Vedius (7, oreus) hellouuart (at.).
Veges (7. tonna 1) thunnen (1). troch
(11). dreyge (sic 19). win- (6), wein- (14,
76) -vaD. L
Veget-, oft vegit-.
Veget-, veteg- (21), vectig- (6, 151)
-abilis Ad. nd. erquiek-, Ad. herquick-,
erquig- (21), erhuic- (8), erkik- (6), vode-
(100), voede- Z7 wasse- (132), wachse- (68,
110b), grunt- 4 wachfe-, grun-, varr.
gruon-, wachsen- (110) -lich, -lie (23).
wagende (9). vehetalis 2. mobilis (16).
Vegetamen kiuuegida (Gf. 1, 660).
*Vegetanus grunnende (19). wed- Z
grueg-elie (11).
Veget-, vetig- (21), vehet- (4) -are
hd. nd. er-, hd. her-quieken. er-kiken
(6), -kueken (76). leben als die frucht
(15). starek o. lebendig machen; gruos
nen (110). groyen (132). voden (13). voe-
den (20, 132). bewegliehkait geben Z
leblieh bewegen (65).
Veget-, veteg- (21), veetig- (134 &e.)
-atio, vehitio (76) (z. motio 76, 134 &e.)
regun-ge (8, 9), -de (9). fodunge (20).
voedinge (132). grunung (110). beweg-
lichkait; zu nemung; feiDtigkait (65).
beweygung (21).
Vegeta-tiuus, 7 -tus 4 -ns (75) (£
vege-, vehita-tiuus v. anima) fuor- Z
gruont- (1102), fur- 7 grun- 110b), groy-
(132), voede- (20, 132) -lich. lebendig
(75, 110) als die frucht (75).
Vegetatus (cf. prc.) erquieket (23).
WVegetus Ld. star-ck, -g; ge-sunt,
-stand (1103), -standen (110^); fest, frolich.
* Vegit- v. Veget-.
Veha (genus carri Br. cf. vehes)
sehlitt (68). sley (97).
Veh-, veb- (147, Gl. m.), vehy- (G1.
m., Ki.) -are (caprarum, 0 edorum G1. m.)
ple- (4), ble- (8) -cken. meckern (Ki.).
des hamels of castroens geluyt (147).
Vehemens Ad. hastig, hafWHg (10),
snel sZm., snellich (17, 20), ilich (5^),
swinde (20), erefftig (20, 65, 110), ereftie
4 scornie (100), gech ezornig (9, 76),
goch eczornieh (17 &e.), iach 7 gach £
gachmutig (75), (snellich 2) zorn (20), bald
(6, 76), resch (76), rech (6), vnsynnick
(4), hafftig (1), hefftick (3), stormig (72).
nd. hastich, erefftich (132). vast beweg-
lieh Z vberschwingliech grof &c. (65).
iach, vast gach o. veintlieh (75).
Vehementer snellich (8, 9). sn. in
zorn (D. cf. prc. 20), torne (23). schnell-
ieh (110), -iglieh (68), -iklieh (134), -clich
(6). lach- (75), swint- 4 dor- 1 sterck-
(20), trungen- 7 treffen- 7 grob- (126),
hefftigk- (65, Das.) herttick- (65) -lich.
ereftiglieh (110), -iliggen (100), -lieh
(132). iachlich 7 gachling (75). fest, sere
fast, comp. vbersehwenglich, swp. aller
beweglist (65).
Vehementia /d.nd. hast. haesticheit;
swindi-, star-ckeit; snel-, doer-heit (20).
vnsinni-keit (66, 70, 134), -ch (5b). vm-
suchtiket Z iaehmot (23). snelkeit £
vnversumelieh (67, 133). onsinde- CM
an sine- Z snelle- 7 goch czorni- (17),
gachmutig- (75), tringrg- (Das.), schnelli-
(0 &e.), kreffti- (110 sem.) -keit. gech- (9),
goch- (8) -ezorn.
VEL
Vehere Ad. furen £ farn. nd. vo-,
vue- (11), 2 va- (225) -ren. Ad. fuern (11),
fieren, vorn (5, 12). voeren (18, 132).
sliffen (9).
Vehes (genus carri, cf. veha) füder
(135). sehlitt (110). slede (132).
*Veheta-lis, -re v. Vegeta-bilis, -re.
Vehyare v. Vehare.
Vehieularius wagen-driuer (20), -man
(19, Das.). wage man (11). karcher (Das.).
Vehieulum d. nd. sled-e, -en (110).
hd. slydde (19, 133), schli-t, -ten (4);
slyt (21), slyte (9), wag-e (8, Das.), -en;
karceh o. fürung (65), fuor (91).
V. birotum karn, kalesche, Marg.
rolande (Kki?.).
V. eameratum rof)baar, bedeckter
wagen (135). nl. rosbaer (116).
V.meritorium rollwagen (135). mieth-
? land-kutsche (Ki.). ?/. huerwagnen (116).
V. trusatile schaltkárchlin (135). nd.
cordewaghen (116).
V. vnirotum schubkarn, radebern
(Kià.).
*Vehinastrum, aeus pastoris &o.
(herba) storekenschnabel, n». kranen- £
oyeuaers-beck (116).
*Vehitio v. Vegetatio.
Vel'oder (6, 68, 110). ader (21). aber
(b. wett.). o- (132), e- (23) -ffte. zum min-
sten (110). villieht; entwe-r Z -rs, varr.
-rD, -rsch (65). vel — vel entweders —
oder (126). antweder — offte (855).
*Vela (7. affectus) begerung (74).
Vela-ber, -bor ». -ris.
Velabrum (7. vas in quo oleum con-
tunditur 0 frumentum | purgatur; 0 i. q.
velis £ransitur; $ locus rome vbi obsonia
vendebantur; & illud quo pastilli & unoi
cibaria velantur Br. cf. velarium, ven-
tilabrum) decketuch (125). da man korn
mit want o. ein wan (110 sZm.). oelybanek
(141).
*Velaces v. Phelax.
Velamen (cf. ceoopereulum) Ad. deck
(76),d. -tuoch, -tuche, -lach (68), -lachen;
deckunge (133), be-d.; dóek-ung 7 -düch
(67). decksell 7 doech (132). deeckinge
£ dueck (11). deglaken (23). nunnen
sloer (9). nynnen slawer (?).
Velamen mulieris schleier, sturez;
mantel, kapp (65).
Velamen, v. oculorum (8, 76, Gen.
20 in memoriam wverecundie, in prepara-
tonem funeris, ad pepla emenda, t ele-
gans est derisio de. Br.) gedechnisse
oder schone vorschypfunge (8). gedecht-
nisse der schande 7 schone (9).
Velame-n 7 -ntum (7. tectura lecti)
ein deckloeh (4).
Vela-men 7 -rium (74, 15, Mss. mog.)
hd. dec-, deck-lachen szm.; deckunge
(20), be-d. (19), deck-esel (20), -loieh (6);
doche (19), non sleyer 7 augen duch
(17); tueh vor den augen (75), vmb-
Fut 74), vm- (12) -hanek. hul-le, -tuch
( 74).
"Velamentum deekesal (9). deesal
(8). deehsel (132). deck-laeh (110),
-schirm, sperlach, hymilitz (74).
*Velanax (nach aneta id., aus vel
anas!) ags. sed (94).
Ve-, val- (8) -lare Ad. nd. decken
i helen. Ad. heln (17 &e.); vh. (10),
DiEFENBACH GLOSSARIUM.
VEL
VEN 609
-helen (76); hey- (13), hel- (49), ha- (6), len, pfetzen, lásteren, be-kluben 7 -rüh-
hul- (9), snel- (19), siege- (20) -len; kron
holn (8, 17); deckelsan 7 vmblegen 2
oberheucken (20); pergen (1), wilen (sc.
moniales 75).
Velaris adj. (7. nauigabilis) schiff-
lich zese-, var. ze-gelen (110). sege- (68),
zey- 4 schip- (132) .lich.
*Vela-ris, -ber (147, Br., Gl. m.), -bor
(74) 4. venditor minutorum comestibilium
in locis velatis in die kramen (132). ein
kremer (110). 7. antionarius pfragner,
grempper, hoeker, mertzler (74). 7. pan-
tapoles vereoeper van cleynre waren
(141).
Velarium (cf. vela-brum, -men,
leetega) ein verdeckt krom (110), kraem
(132). ein kromdeck (68). Ad. deck-lach,
-Jaehen, -loche (133), -lochen (6). tegklach
(76). dechlaken Z tempel (23).
Velarius a um declachen (17).
Velarius ein segel macher (110),
seylmecher (132).
Velatio d. deckunge.
*Velatorium v. Ventilabrum.
Velatum verborgen (65).
Vel-es, -ites (8, 9, 126), -iees (76)
ritter (1103). geringe r. (8, 9). krieger
der ringer waffen ist (88). ein ringge-
wapneter kriegfóman (Das.). riter (110b).
ruter (132). seharmützler (126). genedig
(9).
*Vel- v. Veli-ficare.
*Velices v. Veles.
Velife-r, -rus ein segel trager (68,
110), seyldreger (132).
Velifieare, 7 -ri (110 &e.)), velfieare
(17) (4. nauigare 0 addere 16) hd. se-,
nd. ze-gelen. sehiffen (8, 9). segel sch.
(11), machen (110). seylen 4 s. maechen
(132).
Velifieatio segilunge (9). das ságen
? wagspil (126).
*Velipendium (cf. rel. sim.) kogel £
k.-timpe (109).
*WVel-itare (9, 76), -litare (8), -itari
(126 &e.) (7. eertare &e. 110 &c., pugnare
i celare 16. »« velare) streyt-anfahen
(64), -en 7 heln (9). striten o. hellen (8).
en strijt begynnen (147). scharmützlen
i haderen (126).
*Velitari-us, -s strijts begynre (147).
Velites v. Veles.
Veliuolus mit dem segel (110), seyl
(68, 132) fliegende.
Velle wi- (1, 11, 20, 68, 132), Ad. we-,
wó- (126, 134), wo- (D, 23, v0, 133), wu-
(19) -llen.
Vellere hd. v-ziehen, -zehen, -tzin
(19), -ezeen (13), -ezihen 7 -rewffen (9),
-trecken (9, 20), -dreckin 7 -refün (8),
-reyffen (20), -reysen (17), -ruten, varr.
-riten, -ratten (110), -rütten (49), -roten
(4), roden, -rupffen (Das.), -graben (6, 110),
-ietten (68) ; getten (1, 49); auf--g., -gedden
(152), -Jetten (67) 7 -ziehen das vnkrut
sim. ge- o. ie-ten (75). ged- (21), ge- £
ro- (10, 12), gey- (13) -den. vyDplucken
(132). pfetzen (126). absundern (13).
Vellieare (7. reddere, ledere, mordere
66 &c.; cf. vellitare) vOroden (13). alleyn
(8), zeinzingen (75) vD-reuffen, 7 -reuten
(15). alentzeln £ aus rauffen (9). rópffe-
ren (126). kleüben (Das.) diek plucken
132).
*Vellifieare vell bereiten (110). vfj
pluwen (68). vy plueken (132).
Vellitare (/frequ. Br. cf. vel-itare,
-lieare) dick vbpluwen (68).
Vellus, pellus (649) Ad. scappari sem.
(Gt.); seha- (Gf.), sehap- (1, 6, 67), schop-
E. schep-, sche- (8), sehee- (19), scher-
(93) -per; seheppel (49), wolle; schepper-,
scheper- (65 var.) -wol (13, 65; 76), -wolln
(15);scehafwoll szm., woll (649), ein puschel
wolle? coma ein schuffe (4). ein schep-per,
-f 4 coma schoff Z7 doctrina lere (74).
schaffhaut (75^). schoffhut (752). eyn huff
(110), hoeff (132) wollen. ein fluf) woln
(17). vlus (225, 23, 155 Ad.) &. eyn bunt
wllen (22^). flus (12). fluys (5). luef) (125).
pleus (55). een bliesch, een roef wollen,
4 een scaeps 2 metter w. (108). ein vell
(110).
Ve- v. Vi-llutum.
Veloecitas snel-keit (8), -leit (20),
-licheit (132). schnel-heit (1102), -licheit
(110^). balheit, endelicheit, rischeit (20).
ringfertige (126).
Velociter /d. nd. snelli-ch, -k, -chin
(5). rifà- (5^), rij- 7 belde- (20), haeste-
(132) -lich. zuhant (20). flucks, var. flugf
(65).
*Velona (v. dromo) schnelle- 7 renn-
schiffe (74).
Vel-ox, -ux Ad. nd. snel snell (1).
schnel-le (75), -1 (6 &e.). resche Z7 balde
(75). ro- (65, Sm. 9, 141), ró- (v5 var.)
-scher. ringfertig (126). uuilih (141).
*Velt-er, -ris (&c. Gl. m.), -rina (q.
v.) -rix 4&-ra (Gf, ffelter (q. v.) hd.
wind. Ad. xd. eyn wint, Ad. w.-, nd.
wende- (225) -hunt sim. wijnt (11). ein
leit hund (6). windspil (75). wind Z uuin
(141).
*Veltrina (untersch. von velter) ein
iagbrack (110 &e.).
Veltri-s, -x v. Velter.
Velum (7. vi- 4 fi-tta 75) hd. vmb-,
vor-, fur-, nd. vmme-hanek, Ad. -hang.
hd. nd. segel. der s. im schiff (65). Ad.
8.-, hunger-tuch, -duch sZm. ; sleyer. sey-
gil (8. ein hang V ságel (6). segen (17).
zegel (28). zeyl D. eyn doech off eyn
seyll van eyn schyff; eyn weyldoech der
nonnen (132). eyn tuch o. segel an eym
schiff o. ein wil tuoch der nonnen (1105),
oder nunnen (szc 11023). wiele der elos-
terfrauwen (75). wijldoee der nonnen
(107). weyle; hungertuch (74). wil (46).
wile 7 vele, var. velum, monialium; ein
fell ob den ougen 2. tenebra (65). wyke
hanefftduech (20). wurhank 2 sloer (9).
fane (10, 12).
Velum templi hungertuch (64).-
Velu-t, -d (23), -ti Ad. nd. also, als
(110 sm.) semlich o. sogetanes (74).
Veluti gelycher (132), zu g. (68),
glicher (1105), gleicher (1109) wyfs.
*Velux v. Velox.
Vena hd. nd. a-, ay- (19), od- (125)
-der. odir (8). bluotader (93). vene runs-
adern (11). v. exeunt ab eppate?.iecure...
schwab ader artere aut (st. arterie autem?)
ded 4 eorde werk ader (6). gang
Agr.).
Vena-bilis (Br), -lis (21) iager- (75
geyge- (21) -lieh. ELSE GS)
7
610 VEN
Ven-, ten- (q. v. voe- (94) -abu-
lum, venabula (136) Ad. nd. eyn geger-,
hd. jeger-, seiger- (sc 6), iager- (11, 75),
iage- (10, 12), legge- (100), iaget- (13),
iatg- (szc 93), weide- (Sum.), eber-, ebber-
(49), swin- (125), schwin- (15), sehwein-
spiez, -spief, -spies, -spif, md. -spet,
-spiet (11). iágerfpiefs. (sic 134). yeghers
spijeD (132). spieD (141). ags. eborspreot
(136), e. ber preot (94).
*Vena-bulum (66 &e.)), -tulum (Mss.
mog.), -eulum (15, 76) Ad. nd. (23) jagung.
iagt, iaigd (75). jagent (1). iaid (1, 75).
geiegt (755). iacht (11). jacheit (20).
jade (9). ga- (17), gey- (21) -gunge.
*Venaculum (cf. prc.) lon der verre-
terey (75).
Venalia v. Venilia.
Venalis (cf. venabilis) hd. nd. veyle.
Ad. feil, vail (1), fail (6, 134). venale
exponitur vDge-legt 7 -stelt (65).
Venari Ad. jagen. Ad. nd. wilt j., j.
das w. (75). j. mit den hunden (110 szm.).
wilt gagen (21). wyliagen (13). heezen
(9, 13). hyezin (12).
*Venaria tuber (74).
Venatiea auis weid 7 jagefogel eti
est falek ? sperwer (65).
Venatieus a um adj. eyn ding dab
(
ii
2
da deucht ezu der iacht (17). iag-ich | 8
(68), -lich (110). iachtich (132).
Venatieus s. v. eanis (8), e. v. (?.
silue-us, -s, melampus, leporarius 75),
venetieus (74, 76) jage- (8), jayt- 4 jayd-
(9), iag- (15), spur- (74) -hunt.
Venatio v. Venabulum.
. Wenator Ad. nd. ie-, ia-, ge- (17),
jey- (49), gey-.(21) -ger.
Venatorium ein stat o. end da man
iagt (110 sem.).
*Venatulum v. Venabulum.
Venatus 4. dcl. ein, geieg-t (1102),
-[) (1105). jacht (20, 132).
*Venatus vellod (141).
*Ve- v. vene-natus.
Vendere /d. v-keuffen, -kouffen,
-kauffen, -keyffen (21), nd. -kofen (132),
-kopen. vmbgelt geben Z hin-g. (20).
Vendibilis verkauffelich (110 sZm.).
Vendieare (7. vsurpare, acquerere,
appropriare; et düffert o, vindicare) Ad.
zu nd. to vnrecht nemen, Z achten (5).
hd. eygen-en, -machen. aigen (75). das
sei (1102) fur das syn (1105) halten
on recht. vor sich halden (132). zu ym
zehen micht ordelieh (5^). an-o. czu
cZihen (17). vnordenleieh sein (1). zu
eigen, furwenden, in sin eigen-schafft
o. -thum bringen (65). buten (10, 12).
Zu-b. (8), -byten (9). weDelen (192).
Vendic-atio, -io (23) Ad. md. bu-,
hd. but-, beu- (4, 131), bye-tunge, -tinge.
nemung (110). V'kauffung (sic 91).
*Vendipera hokeneryn (9).
*Vendiperus hóeckener (9). beren of
peren vercoeper (147).
Venditio (cf. vendicatio) Ad. v
keuffunge, -kauffung sim., -koffung (79),
-keffunge (3).
Venditor d. v'keuffer. nd. vorkoper.
Venditus virkaufft (19). v'koft (11).
*Venearium v. Veneria.
VEN
*Venecia &c. v. Venetia.
Venefi-cium, //s5sw. -tium Ad. v'gifft-
ung, bigung (65), -enis, -nisse, -machung
(1). nd. v'gifnisse, ko-, go- (132) -kelye.
vergifft (110), venynt (132) werck. gaukel-
y? (19), -ung (9). kulunge (sZe 8). chokel
(100)..schadlieh zoubernif (65). hd. bofi-,
nd. bos-heit. bosuergiftung (75).
Vene-fieus, -fitus (1), -nifieus, 7
-narius (110 &c.) (fem. vene-fica, -tica 16)
hd. eyn v'gifft-er (4), -iger (55), -macher.
hd.nd.eyn bose, bober (21) v'gifft-macher,
-mecher, -meker. Ad. gifft- (110), wurm-,
wurme-beschwerer.venynmecher koche-
laer (132). ko- (11), geu- (18) -keler.
Veneinceisio lef-in, var. -y (64).
Venenare d. v-geben, -gifften (68,
110). nd. y'gheuen, venynen (132),
Venenarius v, Venefiecus.
*Venenatio virgebunge (20).
Ven-enatus, -atus v'giff-tig| (8, 9j,
-üger (65), -tiget (11), -tet (1102), -t (110^).
eyn der vgeben ist mit virgiffte (20).
gifft nemer (75). vorlibbert (125).
*Venenifiec- bissw. Venefic-.
Veneno-, viru-lentus gifftiger (75).
*Venenose gifftiglichen (65).
Venenosus vol gifft (110), venyns (13).
Venenum (7. toxicum, virus) Ad.
gifft. Ad. md. v-g. (fem. Ms. a. 1447. Sm.).
v'giffe. (11), v'gif- (855) -nisse. virgip-
niDe (20). veny-en (97),-n (132). zerstor-
lichkeit (65).
Venerabilis Zd. wirdiger (65), er-w.
(65, 16), -sam, -samlich (13), -ber, ber-
lich (68), -lich; irlich. nd. erliek, eerbar-
lieh (132). fromlich (20).
Venerabilitas Ad. erlich- (9), ersam-
(110), erber-keit.
Venerabiliter eerlichen (110).
Venerandus d. er-ber, -bar (9), -sam
(65, 110), -samen (10,, -wirdig. werdich
(132).
Vener-ari, -eri (1) Ad. nd. eren. ern
(1, 21). erren (6). eeren o. eer bewysen
einem andern (110 szm.). anbyten (9).
Veneratio erunge (8, 9). ere erbie-
tung 7 ersamkeit; v. passiua ers. der
(var. der der) dapfferkait, s? Zn te (65).
*Ve- v. Fe-nerator.
*Vener-eri v. -ari.
Vener-eus, 7 -ius (65) vn-suber £
-keusch (110 sZm.). pl. n. -ea flaisch- £
lip-lieh werck; vnkunscheit (65).
*Veneria (7 venatus Gl. m.) ags.
m:edere (942); speru- (94), smer- (136)
-uuyrt. Cf. venearium 4. genus herbe in
locis humidis (16)?
Veneris capillus v. C. v.
Vene-tia, -tie, -cia, -cie, -tis, -cis
(16) hd. nd. venedi-ge, -e (5, 225), -en
(132), Ad. -g, -ng (7*1) etzchlandt (-tia
125).
*Venetica v. Veneficus.
*Vene- v. Vena-ticus.
*Venetrum v. Veratrum.
Venetum (color; retis species Gl. m.;
cf. henetus) ags. geolu (94), geholu (136).
Venetus vene-dier (110b), -diger (1103),
-tianer (68), -ciaen (132).
Venia Ad. nd. ge-, gew. g-nade. hd.
gnad, friheit, bose fr. (17), ab- (65, 110),
app- (20) -laB ; laube (9, 17), vrlaub Z
VEN
erlaubunge (20), buf) (8, 9), verzihung
(65).
Veniale peccatum (65) v. P. v.
Venialis ^d. genedee- sZm., gnedi-
(13), gnad- (68), ablaf- (1105), hinláB-
(Das.) lich. genad-eliek (132), -ieh (11).
gnedig (10). degeli-ech (20), -ehs (132).
Venialiter genade- (132),gnade-(1105),
UON (1102), genedig- (68), ablef- (65)
-]ich.
*Ve- v. F'e-niculum.
*Veniendo wenden (11).
*Venile v. F'enile.
Venilia , 7^ venalia (Br.) ghelve des
waters die an dat land sleyt (141).
Ven-ire, -ere (v. venundare), prs.
-eo Ad. nd. (23) werden verkaufft. v. w.
(V, 11). kauft w. (8). w. v'keyfen (21).
feilen; 4. taxare beschatzen was es wert
sey (75). veneunt vno obulo kumment
fur ein heller (65).
Venire, prs. -io Ad. ko-, kom-, Ad.
(65, 75) nd. kum-men.
Venite kumpt her, ich lad veh her
zukummen (65).
Venosus vol aderen (110 &e.). grof-
üderig (Das.).
*Ventagium (2/al. vantaggio) eyn
far tail (6).
*Ventari sprechen (14).
*Ventelab-rum (65 var.), -ium (im quo
palie ventilantur 42 foramen $n quo
exit aer 11) (cf. ventilabrum) eyn wint-
lach (11), -loch, Z2 z. pulmo quia blot
das herez an mit kulerm lufft (65 var.).
Venter Ad. nd. (22^) buch. buych
(132). buchge (13). buech (20). bauch (9,
4, 1105). buke (23). buuek (11). balch
(92b).
*Ventereulus (cf. ventriculus) eyn
kleyn buch (8, 17). bauchelin 7 wamme
(9).
*Venteum molen-dinum, -tinum
wint-mule, -müle, -myel (65 varr.).
*Ventiapium (cf. sqq.) wintfanth (11).
*Ventieapium v. Flabellum.
*Ventieax (cf. sq.) uuintfanga (Gt.).
*Venticipium (7. velum aeris 3, 15)
wint-fanek (9, 75), -fang (4), -fanm (16),
-vanek (9), -wancek (8). segel (3). sigel
(4).
*Venticosus (sé. sent. dorn-echter,
-iger (74).
*Ventieulator spuler (74). .
*Ven- (75b, 76) ver- (153, 76, 142)
-tigo (£é. sperula, globus 75, 76, 142)
kugel (75).
Venti-, vente- (q. v.), € ve- (141)
-labrum, 7 venti-, ve-latorium (141)
(i.-palearius venüzlamdi «16, omme quod
voluitur vento 110 &c.) hd. wint-, wurft-,
worff-, werff-, wur- (20), wor- (12) -schu£
fel, -schufel, -schaufel. vvinscuu-ala (Gt.),
ii (104). uuint- Z uuorph-scuuala : sem.;
uuintuuorfa, werscufla, uuerafscula,
uuinda (Gf.). wurf-schiffel (67), -schussel
(sic 66), -schlussel (sc 151). schuffel,
wirbel, wanne (25). worf- (77), worpp-
(23) -sehuuel. worpel (225). wann (6, 46).
wintloch, est ?pse pulmo quia blast dz
hertz an mit külem lufft (65). eyn blos
balek (4). focher (5b, 4). wintfoche (20).
wijst vanek (7) vude (11). wadel (1).
wedel (20). weygel (23). eyn weyer circa
VEN
ignem. (132). wedder- (152), wetter-hane |
(66, 67, 70, 151, 152. cf. ventilogium). |
weterhan (134).
Venti-, íssw. ventu-lare (cf. van-
nare) hd. winton, ga-. ar-w. (Gf.); wint-
wan (Sm. 4, 110), -wen (1). Ad. nd. win-
den, weygen (13, 23). weyen (11). ver-
w. (110b), -weyhen (1102). Ad. we-hen,
-gen, -en (3), -wen (10, 19). wáen (134).
worfin £ wechiln (8). wurfen 7 wecheln
(9). werffen in lufft, wegen vff der den-
nen; weehen, wehen víf dé den, deen,
mit der werffschuffel (65 varr.). sprengen
(21). erspreiten (110) verspreyden (132)
in den wint. schudden (132).
Ventilare verba im, in wind o. lufft
reden vnbedechtnif (75).
Ventila-torium v. -brum.
Venti-logium, -nabulum, vento-l.
(645) (ef. eeruchus) Ad. nd. wedder-,
hd. weder-, wetter-, weter-han, Ad. -hane.
eyn wetter- (6), weyter- (3) -hain. weer-
haen (132). wetter- (750), wer- (752) -fan.
wintmerki (93). wyndgemerck (64).
*Ventilosus wyndig (110). vol wyntz
of claps (132).
*Ventimola wintmule (110 s/.). wynt-
moelle (14:7).
*Ventinabulum (cf. venti-logium,
-labrum) wurff schufel (75).
*Ventinell-um, -ium v. Vertinellum.
*Vento- v. Venti-logium.
*WVent-onizare, -onisare, -unisare 7
-isonare (v. bombisare ;6. cf. vento-
sare) fi- (8, 17), vey- (9) -sten.
*Ventonizator ferczer (8, 9).
Ventos-a, -um (7. otha, seara 4
angistrum 75, tangistrum 76) hd. koyp.
nd. koppe (109). Ad. laf, lof-koptf,
-kop; lase kop (5), lay koppe (133);
last- (74), sehrepff- (68, 70; 134), /schraff-
(66, 151), pad- 7 bad- Z plut- (75), schane-
(9) -kopff. kopffen im bade damit man
laft (755), loBt (752). nd. stuge kop.
stuehe (74). vint-use (42), -uf) (755), -aus
(649), -auste (74). vent-use (753, 93), -uD
(110). fintu-s (16), -) (6). fynthuf (64).
Vento-, ventu- (16) -sare (cf. searifi-
care) hd. nd. koppen. Ad. kopfen (1, 4,
75), kopphen (3); kopff, kópff (134), koppe
setzen; schroepffen (76), ein horn schraf-
fen (73); wi- (6), fi- (76) -ntusen. zd.
koppe setten. mit coppen laessen (132).
scheif, var. schissen, o. c. laBen (sc 110!
7« ventonisare). s
*Ventosatrix koppersehe (109).
Vent-, ventu-ositas Ad. vol win-
digkeit (110); leybO-lufft 7 -lufftigkeit
(74, daraus -]ust &c.); lybes-, leibs- (134),
leib- (1), lib- (6) -lust; libes- (21), lip-
(525, 11) -lost, -losth (1), -blasem (5b).
liflucht (23).
Vent-, 4 ventu- (Br) -osus windig
(110). wyndycek (19). vol windt (68).
lugenhaf-t (8, 9), -tich (76). eyn logener
(9). gizal (7. alacer Gt.).
Ventrale (7. sona £ vinculum, t vastia
16 [st. fascia] circa ventrem; cf.femorale)
eyn bauch-ryem (110 szm.), -pinde (9).
buch binde (8). bruch- (6), pruch- (74)
-gurtel. schnure vmb den buch (75). leib-
Zzier, -rock (88). lender (74).
Ventralis bauchafftig (110). buch- (68),
buyeh- (132) -achtich.
VEN
Ventrieose bauchlichen (110). buy-|
chelieh (132).
5 2 ]
*WVentrie-, ecerebr-, cerviec-, front-,
impetu-ositas rappyng, ruysschyng,
woesticheit (147).
Ventr-ieosus, -osus, 4 -uosus (1417)
groitbuyckich (147). mit einem grossen
bauch (110 sZm.). bauchech-t (9), -tig
(Das.).
Ventrieulus (i. ventereulus 110 &e.)
wamme (100) wamm (76) mago (141).
mussack (77). «gs. cesol (136).
Ventriloquus 7. loquens per ventrem
(66 sim.), praecantator (Gl. m.), qué spei
malingnus est ventre t qui semper ma-
lingnum loquitur. (16).
Ventrina beest of dier die den last
| of borden omtrynt den buyck dreeght
(141).
*Ventriseus (Mss. mog.) Ad. nd. crop.
*Ventrix(aus ventrieulus »« matrix;
i. ventilatrix Gl. m.) wambe (Sum.).
*Ventruosus v. Ventricosus.
*Ventulare v. Ventilare.
Ventulus windlin (575).
*Ventulus vende im schachtzagel (74).
*Ventu- v. Vento-nisare.
Ventuos- v. Ventos-itas, -us.
Ventus d. nd. wint. wind (6, 91). vn-
giuuitiri ( pl. Gt.), -gewitter, var.-gewutter
(65). v. spiritus saneti der wint des haim-
lichen intragens der ein an blaft(65).venti
(cf. singula vocabula): wint von anfang
der sonnen subsolanus, eurus; von
mitten tag affrieus, auster, endirectus
fauonius; der von der syten her get
vulturnus, zephirus; von der mitter-
naeht aquilo; von nider ganck der son-
nen boreas; wintsprieD, v/g. sturmwindt
circinus (media curta), terrifieium, opi-
lago (75). Margg. v. zephirus: zuth no-
thus ost ouruszephirus west flat boreas
nort (19, 19). v. ventus: octo sunt venti
collaterales s. subsolanus ost sude ost
wlturnus ost nord ost cireius west
sudewest fauonius west norde west affri-
eus südewest süde auster sude ost sude
aquilo nordewest norde ehorus norde
ost norde (13). ZV sunt venti principales
Noehus aust Eurus Seuirus west flat
Boreas nort; VIII v. collaterales Atfri-
eus sut west sut Euro subsolanus aust
nort aust Wilturnus sut aust Seuiro
eireinus west sut west Vauonius weest
nort weest Boree aquilo nort west nort
Corus nort aust nort (10). nothus ost
eurus zyphyrus west boreas nort (12).
ventus wind der seind zwelff Aquilo Z
boreas. Eurus 7 subsolanus. Vultur-
nus. Vom auffgang osten. Aphrieus.
Fauonius 7 zephirus. Chorus. Von
nidergang westen. Thrasea 7/,aquilo.
Septentrio. Ceecias. Von mitnacht su-
den. Libanotis. Auster.Phoenix. Von
mittag norden (se 81); cf. libanotus
südwestwind (Ki.).
*Ventusare v. Ventosare.
Venula (7. fibra) klufft o. geschicke
(Agr.).
Venum (i£. venditio) verkauffung
(110 sém.). |
*Venum v. Fenum.
Venundare (/. ven-ere 1, -dere 23,
-ire) hd. v'-kauffen, -kouffen, gew.
-keuffen, -koeffen (132), nd. -kopen.
VER 611
Venundatus ver-kaufft (110), -koefft
| (132).
Venus der morgen stern (65). obint
sterre (8). obent sterne (9). abenstuüi
(17). fleysehliehe (9), fleyslich (17), fli-
lieh (8) liebe, die góttin der holdtschaft
(Das.). gottin der vnkunschait, mune di-
citur frouw ven-us, -iB Z (mons) ven-us,
-lsberg (65 varr.).
Venustare Ad. zieren, eziren (9).
FUR 7 zierlich machen (65). vnkeuschen
(74).
Venustas schonheit (110 &e.). klare
sch. (8, 9). geschmock (62). zirliehkait
(65). tyred (5^).
Venustus Ad. nd. wolgestalt. Ad.
schone; zier- (65), zir- (1, 8), ezert- £
czeme- (9) -lieh. tyrick (55. cf. prc.).
virnunfftig (20). stoltz vnd hochfertig
(15). comp. mee geziert (65).
*WVeperis v. Vepres.
Vepreeula (4. vepres 6) bramili (141).
brum bom (6). ein klein brouber busch-
lin (68), dornstud (110), doernehen off
bremcehem (sze 132).
Vep-res, -ris, -eris (5^5) (cf. prc.,
rhammnus) Ad. nd. dorn, d.-buseh (ss,
110, 132); bram-e (106), -en (47, 93), -en
heeke (67), -ernhetke (sec 133), -berheek
(66, 10), -berhecke (151), -beren (13), -ber
7 darn (6), -ber £7 -berstock (55), -birn-
struch (5). eyn braymern hecke (152).
hd. heck-e, -en £ eyn riche (10 2. q. Ad.
nd. rik pertica?). nd. braem (83), hegge
(109). hd. bre:zn, brem-e, -en (9). eyn
breín- (17), biwer- C18) -struch, 7 dorne
(18). brunber- (76), braim- (s8) -stud.
bramper; pl. hursten o. streufach (74).
brom-berhógk (134), -erbaum (21). bron-
berheck (68). brimberen (12). eyn brum-
mel (11), -birn strune (25). zeylaeh (Sm.
4, 251). '
*Vepretum
zeilach (Sm.).
*Veprians (aus vepres »« caprea?)
staingaiz (104).
Vepris v, Vepres.
*Vep-, veb- (alph. vep- 1341) -rum
hd. bram-, braym- (152), brom-, nd. brum-
ber. Ad. bromer. 1
Ver Ad. meye, mai (6) m. hd. nd. (23)
mey, lentz (m. 66 &e); die lentzen off
meye (132). leinten (99). lintz (13). glentz
(65, 76, 91; T. 134, m. 64, 68, 110, 126,
Das.) lengist m. (11).
Verae-, ver- (q. cf.) -itas Ad. nd.
war-, wair- (D, 132, 133), Ad. wor-heit,
-jeheit (132). worhafti- (11), waarbhaftig-
(68) -keit. warhaftikaigkait (sec 76).
Ver-aeiter, -e, 4 -um (1) Ad. nd.
wer-lieh, -lieiie, -leich (1), -liken; war-
(6, 65, 110), waer- (20), wir- (11) -lieh,
-liehen (65, 110).
Veraciter waurhafftig- (68), waer-
1
dornbüseh (Das.) das
achte- (132) -lich.
Veraetu-m, -s (68, 147), vernaetum
(91, Das., a/ph. veru- 110) gebuwet (68).
in der meytijt vertziert (147). in dem
glentz geseet (64). Ad. brach-e, -feld (91).
*WVe- v. Se-rapellina.
Vera-, vare- í vene (141) -trum (7.
elleborum Br. eliuoum sc 141) nyfi-
wurtz (110).
Verax hd. nd. war-, waer- (20, 132),
AES
612 VER
hd. wor-, wore- hd. -hafftig, nd. -hafftich
(23), -achtich (11, 132), -saghe (225).
Verbalis sprechlich o. mechtig zu
sprechen (110 szm.).
Verbaseulum schlüsselblum, scha-
benkraut, goldknópflein (Ki.).n/. sluetel-,
hof-bloemen (116).
Verbaseum wall- 7 katzen-, (Ki.),
wul- (114) -kraut. oster- (114), kónigs-
(Ki) -kertze. himmelbrand (ki.).
Verben-a, 7 -aeà (143. Ki., Das.), 4
fe- (87, 146), £ he- (Ki.), £ be-(73) -rbena,
ver-bigena (225) -minaea (143) (t.
eentrum galli 7 columbaria &o. 73. cf.
dameria. botanica.) is-, ys- (4, 87) -arna
(Gf.), -ere (n. 4; Sum.), -enarre (Sum. ,
-inina (87, Gf), -inu Z -ni (873, 146),
-nwurze (105), inchlete (Sum.). Ad. ysern.
y--hart (19, 92ab), -hertze (21), -krud (23).
yserenhar-t (85, 97). -d (85). yser-
hart (20 &e.), -haert (11). Ad. nd. (4)
ysen-, eysen- (9) -hart. hd. eyn ysen
krüte (67); y.-, eysen-krut, -kraut; eysen
chrawtt (1), eyssen kraut (3). eiser-n £
-ieh (13). eisen-reich Z -bart (Ki.). tisen-
rich (sc Ki*.). isen- 7 iiseren-bart (Sum.
vin). iDern har (13). tauben- (73, Ki.),
trauben- (Ki?.), opfer- (Ki.) -kraut. altar-
blume (Kki2.).
Verber Ad.nd.slach. Ad.slag, schlag,
slack, slayck (19), slath (12).
Verberaeulum sweep (132). schwe-b,
var. -p (110).
Verber-alis v. -o.
Verberare Ad.sla-, schla-hen, seltner
-gen. slaen (20, 132). slan (8, 23). spetis
(st. stetis, cf. verberitare) slahen (9).
tülppen (126). smyten (22v).
Verberatio schlag 7 streichung (75).
Verberator sehla-her (155),-cher (752).
*Verberat-orium, -rum ags. cordr Z
fletu (126). cortr £ fleti (94).
Verberi-tare, -ecare (8) stetis slan
(8). dapperlieh slaen (132). dapferlich
schlahen (68, 110).
Verber-o, 4 -alis (Das) (cf. verbo)
der gerne geslagen is (132), sehlahe-t
(68), -n ist, varr. geschlahen 1st, schlecht
(110). streychling (í26). loter (Das.).
Verberosus (2. verberibus plenus)|
schlag- (1102), sehla- (1105) -hafftig.
slagacehtieh (132).
*Verbex v. Veruex. :
*Verbigena (7 christus dc. Gemmae,
Voce. ex quo) v. Verbena.
Verbi gracia glijch-ni 7 -erwij (20).
*Verbi-predicantium 7 -uicissitudo
vnderhebnusse; stundliche wandelkeit o.
wiederlegung in gut efe. (74).
Verbix v. Veruex.
*Verbo (cf. verbero) schlachper - er,
-lieh (24).
*Verbo-cinare v. -tenare.
Verbosare v. Rabulare. !
*Verbosari vil wort sprechen (68).
*Verbose kleff-lichen (1102), -enlichen
(1105). elappe- (132), clapper- (68) -lich.
Verbositas clapp-erung (68), -inge
(132). menge der wort (65). sehwetzig-
keit (Das.).
Verbosus kleffg (65, 110). claffer,
Sweczer, merseger (20). vol wort (110).
die vil w. hefft (132).
VER
*Verbo-tenare, -tinare (9), -cinare
(Sm.) claffen (8, 9). smetern (9). smetzen
4 chlaffen (Sm. 3, 478).
Verbotenus eyn wort czu w. (18).
et- (21), entz- (5) -lieh w. ent like w.
(23). ubwendig w. (6). von w. zu worte
(9). mit worten czu w. (17). mit w. (68,
110) den w. (132).
*Verbot-inare v. -enare.
*Verbrum v. Verebrum.
Verbulum snódes wort (3).
Verbum /d. wort. nd. woert (li).
rede o. betrigunge (5, 9). gotis sun (9
S?m.).
*V. impatum vnge-segnet Z -wicht
brot (76).
, V. inearnatum menschlich wort (15).
fleisehlich worte (9). fleBlich mensche
werden (8). flaischiger mensch Z uner:-
Schaffen unnatuirlieh wort (76. cf. sq.).
. VW. inereatum vngeschaffen creatur-
lich (Gat. 8), vng. vn-er. (9, 15) wort.
V.in diuinis ein anschlag furnemens
(65).
V. in ore (duorum 1 trium) gezugnif)
(65).
V.inspiratum in- (8), ein- (9) -geweet
wort, Z ingesant (9).
*"Vercare esí vrsorum (16). à. micare
7 seuire des beren dat geyn vercken
en i$; 7. lineare linx des lyntworms
(141).
Vercellae (cZu.) ein stat in Pedemont,
vig. Bemund (Das.). Wertzel in B. (114).
*Verdemarium (Zn Hetruria) spanisch
heylblat (143).
*Verdinium (cw.) virdun (74).
Vere (cf. veraciter) wairlich (132).
twar (220).
*WVere-, ver- (133) -brum (of. Ut. slav.
werba &e. G. wib. 2, 598) hd. widen-
baum, -bauem (20). nd. wilgen boem
(1).
*Verebrum v. Vertebrum.
Vereeundari Ad. nd. scha-, schá-
(134), sche-, Ad. schey - men. schot-tern
(74), -en (22b).
Vereeunde scheme- (1105), schem-
(1102), scham- (68), schaeme- (132) -lich.
Vereeundia (7. pudor, genitalia 134
&e.) hd. scham, scham-e, -haffte (126),
-hafftikait (1, kusch sch. 65); schem-de,
-d (69), -ung (65), -me (13). sehámd (134).
schaemde (132). scheymde (133). schand
(6, 75). hubiseheit wolgezogen (20). hon
(12). honne (17). ;
Vere-eundia, -nda (q. cf.) schem-
hd. -de, nd. -ede. scheemde (11).
Verecundus scham-ig (68, 75), Ad.
-hafftig, -chafftig (1), -rott (64), nd. -el
(132). schem- hatftig (18), -hefftig (23),
hd. ig. schá- (134), schey- (133) -mig.
hubsceh Z bloede (20).
Vereda reita (141.
Veredarius (7. auriga, quadrigarius,
muncius) hd. schlitten furer, schliten
füerer (134), slitten forer (133). louffer
(75). wagen- (110, 132), ker- (108) -man.
schollerpott (2. cf. Sm. 3, 351. 4, 38). eyn
auriga (1€). ritende (8), eyn ridüder
(17) bode. reytenter bote (9). postbott
(Das.).
Ve-, vi- (9, 11, 19, 33, 74), vo- (16),
VER
he- (64^) -redus (7.equus vectans rhedam
& laboriosus dc.; cirpus 174; awriga;
custos nemorum 1i lignorum 16; lue- £
forest-arius, silu-anus 7 -ester 75. »—
viridarius Gl. m. of. prc.) hd. nd. ein
sleden forer. Ad. schlid-f. (21), sliten
furer (1), schliten-f. (74), schlit furrer,
sleden voeren (13). wagen-pfert (9, 16,
110 s8Zm.), -rof (68), -man (110, 132). waghe-
(108), karnne- (19), karre- (11) -manm.
carren- (20, 74), wagen- (14) -pferde (74),
-hengst (20). kerhinxt (108). ein karre-n
rof, var. -r ros (64). pert dat die slede
trect (147). postrof (125 Mrg.). bhend
lauffend roD (91). bünwart (33.2. e. baum-
wart). buschhueder(11). busch hüder (19).
ertener 7 garten-hutir (8), -hutter (9).
Orst-er (74, 75), -maister (76).
*Vere- v. Veri-ficus.
Verenda (7. pudibunda, genitalia.
cf. verecundia) hd. scham (1, 46, 110);
sche-, sehá- (134), sehey- (133) -mde.
schamel leden (132). lende (110.2« leden ?).
v. oceultare verbergen die naturliche
scham (65).
Verendus
eren (65).
Vereri (7. vereecundari 110 &e.) Ad.
fur-, für- (134), vor-, fu-, nd. vru-chten.
fochtin (5). vochen (13). vorten (20). ont-
sie-hen (20), -en Z sechaemen (132). sich
schemen (110). schuwen, forchtsam sin,
betrubt (Z) geschent werden in jme selbs
(65).
*Vere- v. Veri-simile.
Ve-, ver- (Das. -retrum (7. virga
virilis; fenestrü Gl. m.) eyns mannes
scham (1102), manens schame (1105), mans
schemde (132). vede, de scacht (107, 108)
van dem manne (108). das mánlich gelid
(Das.). pute Z kyntte (9). kunte (8). pynte
(20).
*Verfex v. Veruex.
Vergatus v. Virgulatus.
Vergens kir- 7 fechte- (17), keri- 7
nechu- (8), neyge- 7 kere- (9) -nde (ezu
dem obent 9). -
Vergente G. deel-, determ-inante
abll. cons.) vergangen (13).
Vergere Ad. nd. keren. vmb-k. (8, 9),
-drewin (5), -drauwen (21), -driben (18).
wurblen 4 vm tragen (6). $ dragen (13).
weruelen 7 vmme dreghen (23). zwirblen
1 vm triben (76). we- (1, 5), wo- (21)
-rbeln. bey- (8, 17), beu- (9), ney- (9, 75),
ne- (17) -gen (zu dem abent 75). nederen
(132). ny dere Ud 68). wenden (110).
sich w., lenden &c. (88). geen (65).
Vergilie das sibengstirn (91).
*WVergo (7. sirtis 74. cf. vertigo) eyn
wirt (17), wirtil (8, 9), wertel, wurten,
ansp-in, -ynne (74).
*WVe- v. Vi-rgulatus.
*Vergulum wiruil (131).
*Verieundose v. Procaciter.
*Vericus v. Veritus.
*Veridicare( cf. verificare) war ma-
chen (18). :
*Veridiecio ware sage (20).
Veri-dieus, -fieus (17), 7 -loquus (q.
v. 1) (V. vera, dicens) hd. nd. war-seger,
hd. -seyger, -sager, -sack (18), -hafftig,
nd. -achtich. eyn wore seyger (17), wor
sager (6). ein war-, var. wor-hafttiger
ist zu forchten vnd zu
a. IS e
VER
(110), der waar sagt (68) in worten. eyn
die waer seyt Z7 waer in worden (132).
waerhafftig (20). vorsichtig (83).
Verifieare Ad. nd. war, hd. wor, wor-
haft (9), warhaftig (8) machen, maken.
weren (22b).
*Verifieatus sbsi.? war sagen (16).
Veri-, vere- (68) -fieus (cf. veridicus)
warhafftig (68, 110), wairachtich (132) in
wercken.
Veriloquium Ad. ein war. wair (5),
hd. (15) nd. ware rede, red (6, 75). ware-
sag (74).
*Veriloquus (7. veridieus 1) eyn war-
sage (D^), -sager (1,18, 74), -seyger (11),
-reder (74). war zegig (23). wair segech
(5). wor sagig (6).
*Verire (cf. verrere) scharren (74).
Veri-, -vere (11) -simile Ad. der
war-. wor- (11) -heit glieh sZm.
Verisimiliter bewer- Z gloub-lich
65).
*Verissimum dz aller warest (65).
"We-, ver- (132, Br.) -ritare 7. scele-
rare (74) pugnare, celare, attrahere
(Voec. ex quo), p., ceelerare, a. (Gemmae),
p.,atrahere, solari(16), frequenter verrere
(Br.). ernstlich sehrabben off wroten (132).
misthun, streiten, gutzielen (74).
Veritas (cf. veracitas) hd. nd. war-,
waer- (132), wair- (D), ware- (19), Ad.
wor-heit.
*Veritrum v. Feretrum.
Veri-tus, -eus (17) (Z. verecund-us
Gl. m., -Gtus t timens Br., (. auctor 16)
vor- (9), fu- (17) -chtig.
*Veriusa (i. saísa; cf. vernisium)
salsse, veyrnyss, sapoir (147).
*Vermenaca ags. rsdic (949).
Vermeseere wur-, var. worm-messig
werden (65).
*Vermex v. Veruex.
*Vermieula wormichin (9).
Verm-, vern- (76) -ieulare (7. sca-
turire t ad modum vermium effluere Br.,
vermiculo colore rubeo colorare dc. 110
&c.) hd. nd. malen. verben (9). werbin
(8). varuen (20). in maniger wyD malen
0. weben (110). om eyn dinck tzo malen
geschakeert als eyn wormchen kruypt
(stc 132).
Vermieulari milbstóDig 0. wurm-
stichig werden (126). von den würmen
geletzet werden 7 kleine werckstückle
machen (Das.).
Verm-, vern- (17) -ieularis (7. herba
muris 7 sedum minus 144) bladelof
(11). katzentreübel, klaffenkraut (144).
kleime hauswurtz (Ki. trufbwurtz (174).
maur- (74), mauwer- (143) -pfeffer. n.
muerpepper (143).
*Vermieul-atura, -um Ad. nd. mal-
unge, inge.
Vermiculatum wurmgemelde (74).
Vermi-, vernu- (100) -eulatus ma-
(110), me-nigerlei wy) bemaalet (68),
gemalt 7 geferbt als wurmlin (110), ge-
maelt beworpen off verscheyt (132). ge-
malt als ein wurm; gehalbiert 2. diuzsus
(15). ge-malet (9), -maelet (11), -maylet
(19), -ferbet (8, 9), -farbet (20), -ferwit
(8), -würmlet (126), -ródet (100), -stopp-
filt (9). stopplecht (8). verschroten (126,
Das.). verwet (23). misvar-wet (11),
-bet (19).
VER
Vermieulosus wurm-, worm- (122)
-hafftig (110), -achtich (68, 132).
VER 613
,VndD (13), -eyD (17), -isse (67), -us
/(23). viern-eyz (2), -eiBs (1). vi- (3),
Vermi-, vernu- (100) -culum (4. | ve- (Kil.) -rnis.
formica; cf. -latura) a-, var. -e (110),
om- (68) -meiD, -meis (110 var.). eempte
(132). minie (100).
*Vermiculus v. Vernaeulus.
Vermieulus (dm. £ color rubeus;
cf. vernaculus) hd. wurm-, wurme- (66,
151) würm- (67, 134) -lin, -lein (1l, 66,
151); wurli (6), worchem (77). Ad. md.
worm-echin (5), -ekin (23), -ichen (5b),
-gin (21), -elin (8), -elein (152). rote farbe
(8, 9). rot ver-we (11), -big (66 &e.), -tig
(151). roit verbi-eh (b), -g (152).
*Verminaea (cf. vermen.) v. Verbena.
*Verminalis berewinke (Sum.).
Verminare den wurm lyden (110).
wurmen (16).
Verminosus wurmesig (126). würm-
echtig (Das.).
Vermis Ad. nd. worm.
wurme, wrmli (93).
V. infernalis funckel der vernunft
7 der wurm der da nagt (65).
V. intestinus spil- 7 pyl-worm (85^).
Vern-a, 4 -aeulus (1, 5b, 93), -aeula
7 -ula (93) hd. md. knecht. gemyt kn.
(bb). vermiet kn. (1). kneckt (97). Ad.
mag-et, -it (20), -t (69, 76, 134); mayt,
meyt (21). meytsen Z serzant (108). eyn
schon dinst knabe o. mayt (8). schone
d. Z knecht 7 d.-mayt (9). ein eigen
mónsehe mit friien in hus erzogen (93).
"Vernaciolum v. Vinum.
Vern- v. Ver-actum.
Vernaeula (cf. verna) ein dienst
magt (110 szm.).
Verna-, verni- (16, Mss. mog. QuSser
8, 23), vermi- (67, 152) -eulus (cf. verna)
hd. nd. ein knecht 2n domo nutritus. eyn
born kn. (8, 9). inkneht Z. seruus 4 do-
migena (G1. Herrad.). ein knap (68), knaep
(132). heimisch, eigen, schlecht (Das.).
Vern-alis, 7 -us (q. cf. 15, 110 &e.)
lence- (100), glentz- (110) -lich. lentelec
(99). lentzisch (75). meysch (147). liecht
(76). luostig, clar, gruonend (110). ge-
hd. wurm,
.nuglich o. klaar (68). lustich (132). ver-
nale tempus zit des glencz (65).
Vernare (2. orndre, florere, lucere,
letari; seruire 16 »« verna) Ad.md. lu-,
leu- (9), li- (6) -chten; scehi-, schei- (74)
-nen. blue-, var. blu-gen. (110).-blyen
(68). blo-yen (132), -eu (20). blu-wen (65),
-en (8, 9). pluen, zieren (74). meyen (147).
gruo- (64), die- (8), dy- (9) -nen. wun-
samlich. elarer liehten (65). lustig sin
(20, 65), sein (74), machen (65).
*Verneta v. Bricine. j
*Vernice v. Vernisium. i
"Vernieular- v. Vermieular-e, -is.
*Verni- v. Verna-culus.
Vernidies lustbar tage 2nfra pascha
et pentecostis (9).
*Vernilagium (?. aprina, chameleon
niger, carduus n.) eber- Z saw-wurtz (73).
Vernilis knecht- Z lotter-isch (Das.).
*Verni-sium, -tium (77) -sior (5^),
-X (125, Kil), -ce (125), veriusa (q. v.)
(cf. Gf. 3, 696) hd. firn-iz (5), -ief) (76),
-ef5 (21); vy-, fy-, vi-, fie- (6), fu- (68, 15,
1105), we- (21) -rniD, -rnyD, -rnüf) (15^),
-rnief) (68). vern-yD (132), -isse (152).
*Vernu singrun (Sum. VI).
*"Vernueul- v. Vermieul-atus, -um.
*Vernuceulum (s/c) spieD (91).
Vernula (cf. verna) ein eleiner dien-
er Oo. -erin (110 sZm.).
Vern-us, / -alis (q. cf. 1) schin- £
blow-ende (20). elar lieht zijt (8). lust-
bar Z elar (9, 76), lichte ezeyt (9). may-
zeitig (2), -zeit (1). meyezydich (5^).
luchter (23, 109). leinten (99).
Vero Ad. aber, aiber (6). nd. auer.
warlieh Z fuorwar (110). waarhaftiglich
(68). mer (1103, 132).
Veron-a, -ea (5^) (ciu. in lom-, Ium-,
longo-bardia, lam-pardia 2, -pdya 76)
hd. peren (1, 71), dewtsch p. (71), tewtsch
pern (1), tewseh p. (3); ber-en (5b, 10,
4),-n, -ne; vero-n (110, 114), -en Z beerne
(132). dieteri-chs (114), -ch (126, Das.)
bern (in Lambarten 126).
Veroniea (7. facies christi àn sudario
Veronice illius mulieris émpressa 110 &c.,
signum. quod portatur de roma 16 sem.
Cf. Gl. m. h. v.) eyn veroni-ck (5, 133),
-g (283, 66 &e., 76) -zeichen (66 &e.). fro-
nick-z. (134). feroni-g (6), -cen anczles
(21. £. e. facies).
Verositas wairheit (147).
Verosus vol wairheit (147).
*Verox v. Ferox.
Verpus (cf. pod-ex, -iseus, lupus)
est digitus medius longissimus quo podi-
cem den hindern mit bewegen Jude
Jluentes sanguine propter verba, dicta, ab
eis in passione Christi : sanguis etus super
nos ei fiios nostros (65). percussit enm
Deus $udeos in posteriora, nam singulis
annis $n crucifictone domini emittunt san:
guinem per posteriora; et. v. pro iudeo
Br.!!). der, die (132) la- (68, 132), le-
(88, 110) -ngste finger. mittel-f. (14, 75)
an der hant (75). iud (74).
*Verrare (cf. ver-rere, -sare) scha-
ben, stechen, abe thun (19). schauen,
steken, afdoen (11). schauwen (20). verro
aui atum 7 si sum 7. auerto, subtraho,
purgo, mundo, dissipo, nauigo; nde
euerro extra p. 6 n.; et v. as ?. rodo €
sarco (16).
Verrere scher-en (19, 1102), -ren (107,
1105, 132). schra-, sera- (107) -belen (110),
-uelen (107, 132). vegen (109, 110). vaghen
(107). wroeten (107, 132). wroten (109).
wulin (sécu porc? 155). traheren (64).
Verr-es, -is (40, 100) hd. nd. bere,
beer (20, 132). Ad. ber (4, 147), pere (74),
per (1, 75), barg, hus-b. (93), borg (Ki.),
eeber (1105), varre (12), eber, zam e.
(40). heimlicher Z hodiger e., schwein-e.
i-ber (75). e. -swein (74). e.- (111), beer-
(rr.), burg- (114), gemest (64) -schwein.
klet (18). wyder (74). geschnittener rók
(Ki*. Mrg. 7. q. rig Sm.). wür-gel 7 -fel
(Fr.).
*Ver- v. Ve-rctrum.
Verr- (Br. &e,), vert- (68, Br.) -ieulum,
7 verris (155) (?. trag-a q. v., -um £
nauis piscatoris 66 &e.) asc 4 zugigarn
(Gf.). zuneeze (20). kerebesemo sm. (155).
besem grof) netz (110 szm.). viseh scheep
(147). Scoup (117). bechérunge (Sum. ).
reche (Gl. Iun.). j
614 VER
*Werr-is v. -es, -iculum.
Ver- v. Ve-ritare.
*WVerritosus v. Verrucosus.
Ve-, fe- (8b, 127), be- (94, 136, Hpt. 5)
-rruea, 4 barruma (11), veruca (85,
104) Ad. nd. (28) wartz. hd. vvarca (104),
warz-a (Gf.) -e, il (9), -el (3), -ke (125).
wairza (127). werez (2). worezel (18). nd.
warte, wart, waerte, wratte. ags. uae-
(136, Hpt.), uuea- (94) -rtae. blotir (9).
blatir o. pocke (8).
Verruearia (Aerba) ryngele (9, 47,
Sum.). sonnenwirbelkraut (Ki.).
Verrue-, verrit- (90! -osus vol
wartzen (110 &e.). wartz- (Das., Ki.), küpf-
fer-, sehrof-, holper- (Ki.) -icht, -eehtig
(Das.).
*Versale (V. litera, capitalis) hd. ein
groDer, verD, Ad. md. vers, versal (46)
hd. büch-, bu-, bo-stab, nd. busthaff.
versale (5^).
Versans wandel hat (65).
*Versapum v. Sapa.
Versare (7. frequenter ver-rere, -gere,
-tere Br. cf. veritare) dick vil keren 7
ernstlieh seher-ren. (1105), -en (1102).
kirn Z vmb dreen (17). wenden (1, 17).
vmme-w. (8, 9).
Versari gesell-schafft haben (110),
-schaff haen £ hebben (132). mitwonen
(110). verkeren (68, 132). wandeln, leben,
rumher, var. ru-, ricmmer geen 7 welezen
(65). |
Versatilis (szcut gladius; ?. gl. bis
aeeutus ví ensis 76) ein ding das gut
zu wenden ist (110). dz da ist vmb £
rum zu w. (65). vmb wendig (Das.), ke-
(18), ki- (1T) -rlich. vmme-kerlig (23),
-wendielieh (9). vmwendelich (8). warb-
lheher (141). wanekelbar (126). bequeem
tzo schudden (132). bekerung (13). eyn
besseler (19. b st. w?).
Vers-atus, -etus (23) (»« -atilis gla-
dius Gen. HIT. cf. prc.) hd. nd. beker-lich,
-lie. bederlich (18). hekerline 7 gense (109.
machaera Br. Wtb. 2, 498). eyn gin
en eyn kamp swert (28, 109). gewant
(20). ij
Versieolor von vil (110), van vijl
(132) varwen. falb von farben (68). imis-
faro (Gt.). :
*Versieulari (7. eoneidere, vertere
&oe.) verkern das antlitz (75).
Versieulus eyn cleyn verblin (110),
veerDbken (132). versiekel (5^).
Versificeare hd. etwas mit gedicht
sagen (65); verse (5), ver machen. nd.
vers maken.
*Versifieatura ein verBmachung (110
sim ).
*Versio (currus) rad schemel (9. an-
ders reit-sch. Fr. 2, 160).
Ver-, v- (17) -sipellis (v. vertitoga
19) hd. ein schalek, sch. in der hewt
(3 Mrg.); sch.-haftig (110), eyn heucken
wender (19), listig (76), l. betrieger sZm.,
falscher b. (65), arelistie (100), argelist
(14), verdaucher &c. (88). versipelli
walluuarpingun (141).
Versura anauuanta (141. cf. Gf. 1,
752). die pflugkeer (135).
Versus jpíc. s. prp. hd. ge-keret,
-kert, -kort Z£ -want (11), nd. -kiert (11).
wanth £ bokert (77). hd. ver-s, -D, -sch
VER
VER
(5); ferse (17). eyn veerf, haeck, off | cf. ast sim.) das prossech ader daz
eyn reghel sehrifftes (132). ryge £ tzyle
(125). ein maisterlich gedicht, stoft sich
nit e£ exit os als ob es gegossen si (65).
stollel an einem liet (76). Ad. gegen,
ent-g. sm., engéyne (133), eyn geyn
(21). nd. darwart (99).
Versuti-a, -ea (V. a. 1477) (7. astutia)
hd. nd. arge-, hd. arg-list. Ad. arglisti-,
swinde-, snodi-, sehnode- (V. a. 1477),
sehnódi- (134), kündi- (25) -keit. snoy-
decheit (sneyd.? 23). betruglieh listig-
? verborgen betruglich-kait (65). betrie-
gunge 4 boDe listige betrigung (9).
Versutus (7. astutus) Ad. listig, l.
off bosheyt (17), bose-, arg-l, argelist
(18, 21, 152), arglüstig 7 geschwind (134),
gsehwind o. geschmitzt (88), swinde,
Schwynde, swyn 7 snodig (21), slende
(18. 1 st. w wie v. vertiginare), behende
(10, 12), klug, kluek (5, 21) in boDheit
(21) schal-ck (132), -ckig (110); fest
betruglich &c. (65); hoffertiger (6),
houertich (5), hamisch (75).
Vertagus selbiagender hund (91).
nl. duynhondt (116).
*Vertamnum ringelo (Sum. VI).
Vertebra (cf. fertebra) knieschyb,
Spiekerbor, thur angel (110). knuschybe
(68). knysehyue, spijerbaer, dié henx-
sel van. der doer (132). der wirten (126),
würtel 7 wirbel (Ki*.) eines gleiehs. knu-
chel 7 glaych (74).-ein kothe ((udus 125).
"WVerte-, verti-, vere- (74) -brum (7.
alabrum, /apzllus pendens $n fuso, v. q.
vertit molendinum, vertibulum q.cf.110
&e.) hd. nd. haspel. eyn wan nabe (11).
wirtel (3, 4). (vertebrum) ein e-, re-nspin,
spin, o. wu-, wi-rten (110 varr.).rade wirtil £
molle- (8), moll- (9) -spille. muls:ein (64).
milysen (quod vertit molarem 16). petter-
mole (19). werve (98, 109). approch
vert. quod pendet im fuso; ver. knuwe-
rat (74). knurad (93). hyrn-sehedel Z
-becken (20).
*Verteca ein geschwer- (monzbus 110),
suer (132), siere (107), zier-e (108), -de
(séc 68).
*Verteflubea v. Vratislauia.
*Vertellum ags. hweorfa (9423).
*Vertende hoke (98).
*Vertendex (v. dignis, dabitur bal-
buea malignis; quia vertitur /ac Zn
pinguedinem) mylchrom (68). raum (110).
roem Z smant. (132).
*Verte-, forti- (92 Mrg.) -nella (cf.
verti-nella, -nellum,-bula, -eula) ange-,
Mrg. angel-loch (93). gall. vertenaille
(122).
Vert-ere, -tere (76) hd. nd. wenden,
keren, ver- (68), vmb- (20 &e.) -k. kieren
(11). handeln (65). storezen (77. cf. welt.
heu &e. stürzen — wenden).
Ve-, 4 vo- (15, 125, Br. Das.) -rtex,
vertix (7. tuber 75, barba 126) nol (hnol),
nella, nuila, sceitila (Gf.). hd. nd. schei-
del, Ad. -tel, -ttel. sehedel (12). scheidel
vpt hoefft; eyn ghclue off waghe wassers
(132). ein wag. wasser (74). wi- 4 zwi-
rbel, (Das. der kol (capétis); kolek 2.
Vostez uos ODE knoch; knopff
am holtz (74). holez knorre o. eyns 1g-
liehen dingis hoche (9), hohe (8 szm.).
knor.7 maser; alst, vig. holtz knor (15.
kneupfel daz oben ist de hwmulo der
| hopf (4). tolder (93).
*Vertibola v. Vertibula.
*Verti-bosa, -nellum hespe, angel(74).
*Vertibrum v. Vertebrum.
*Vertibula 7 fertebra haspel (v6).
*Vertib-ula, -ola (133) (pl. sunt car-
dines 215; c.ostij 3, hostíi 4, iamue Gemmae,
Voce. ex quo ; 8g. est énstr. quo carbones ver-
| tuntur Zn fornace, cf. sq.; etiam wuerti-
bola sunt ossium partes t uwertebra 16;
cf. prc., sq., retum, vert-ebra, -ieula)
spulzeug (75). haspel (3). eyn h. (21).
ha- (4), he- (23) -spen. Ad. angel; thur-a.
o. gehenek (110) angen (133). henxsel
van der doer (132). ein quirrel (4. cf.
sq.). kunekel (76). euozre (? 100. enorre ?).
beyn knorre (8, 9). luten wendel (6).
*Vertibulator (cf. vertice.) spuler (75).
Verti-bulum, -gulum (75 varr.) (2.
| vertebr-um Gemmae, -à Br.; alabrum
69, 134 — vertibrum 66 &e.; instr. dc.
wie vertibula; cochlea 110?, eolehea s?c
1105. cf. texale. ital. vertovello Dz.wWtb.
369) spuolisen (64, 93). spuleysen (74, 75).
reyde o. werbel als an fenstern; leyrn-
r.0.-wendel; armprostnub; quergel(74).
twirgel do mitman etwas zu tribt; schur-
stange carbomwm (15). stock (quo car-
bones vertuntur 11, 19). ein vorek (132),
voek (110) quo c. v. ein we- (110), wy-
(132) -ndelsteyn. der wóek jnder spiln
(67 Mrg.). haspel (69, 74, 124).
(| *"Verticillaris v. Herba rutinalis.
*Vertieillum (Aerba) kleiner hanen-
fub (143 nach Apul.).
*"Verticillu-s, -m. spinwir-tel (Ki2.),
-tlin (126), -bel (Ki».). ánspa (111). espe
(Fr.).
Verticosus wirblechtig(Das.).gumpig,
strulicht (Fr.) cruyss hairich (147).
Vertieula (cf. retum &oc.) angel
(9, 15) an der thur (75). tur-a. (4). tor-
(9), dore-angil (8, 9), -ange (17). dürnagel
(2. cf. $m. 2, 685). Ad. eim spul-zeug (15),
-geczaw (3),-geezeug(4); spule-geezauwe,
-gecezewg (9).
*Verticulator spuoler (76). spul-er (8,
4, 75), -man (3). tor spuler (9).
Verticulum (7. ver-ticillum GI1.m., Ki.
-rieulum q. v., -tibulum 75. cf. texale.
tragum. (al. verricello? cf. Dz. Wtb.
369) ensp-e (91), -2ndel o. wirten (88).
Spinwirt (126). spindelwirte (Das.). anspin
(104, Sum.). spuleysen (75).
*Vertieulus (cf. prc. ein wu-, var.
wy-rten (110). eyn weruel an der spillen
(132).
*WVer- v. Vec-tigal.
*Vertig-are, -enare v. -inare.
*Verti-gillum v. -nellum.
*Vertig-inare (7. cóércumuertere G1. m.),
bissw. -inizare, -enare, -inari, -are (77)
hd. swindelu, sém., vir-sw. (20). spindeln
t (infirmitas 1; doch cf. vertigo). swim-
meln (77). swy- (22b sim.) swe- (23),
sle- (18. cf. v. versutus) -melen.
Vertigin-osus, 7 -es (76), vertinosus
(132) ainer dem schwindlet (76). schwin-
del-achtig (110b), -eehtig (110*). swind-
(15), swindel- (74), wirbel- (8, 9) -suehtig.
| sehwindlig (68). swymelachtich (132).
Ver-, fer- (v. gurges) (cf. ven-, im-
VER
pe-) -tigo (7. bombus Sm., Sum.) Ad. nd.
(Chytr.) swindel. Ad. hovp-sw. (93), schwin-
del, schw. def houptz (7. globus 4 motus
circularis 16); swin-del 2 -tel (1), -delen
(3), -delunge szm., -deluisse (8). swende-
lunge (100). swim-meln (13), -el (915),
-elinge (11, 132), -elnisse (23). semel (18).
düsicheit (Chytr.). du-, var. dü-rmel (65.
wett. dorinel; cf. Fr. v. türmeln). storm-
wint; wirbel sucht (8, 9). wintwirbel(17).
uuarb (G£.). wirblung, wegung (74). zitter-
mal (z.inpetigo 93) anspin (Sm., Sum.),
*Vertigula (i. vstarius) ofenstange
(15). |
*Verti-gulum v. -bulum.
YWVerti-, fferti- / à- (5^) -labrum
haspel (55, 147). wir-te (12), -t Z -bel
(49). werbe (13).
*Vertilago (herba) wolffmilich (14).
*Vertillum wyrtel (19). wiruel (11).
*Verti-nellum, 7 -bosa (g. v. 34), -nel-
lus (147), -nella (8, 9, 4), -mellum (93),
-fellum, -gillum (18), 7 vi- (75), ve- (74)
-etinella, vectenilla,(81), ventinell-
um (2), -ium (1) Ad. tur- (75), tor- (6,
134), thore- (69) -rigel. dore-r. (70), -rig-
gel (66), -regel (133). eyn dor-r. 7 eyn
huleern slofj (11). r.-holez o. slo (8).
rigel 4 slos (9). riggel 7 wirtel (21). ein
doir regel (18). ein thur Z ein rigel an
einer thur (110). eyn weruell van der
doer (132). wervel (109). grindelgat (81).
ri- (75), an- (74) -gelloch. loch an der
narb des sehloD (75). krampe van der
dór (109). dor-kr. (23). eyn dore-kramp
(5), -krapff (21). krapff (-nellum 74).
eyn kropf (67, 76). thür trapp (2). thur
trapptt (1). tore, hespe, doir of wynster-
haick (z. earvdo 14:).
*Verti-nosus v. -ginosus.
Verti-pedium, -podum (74), -roe-
dum (41) (herba) isinina (Sum. VI). ysen-
deke (81), -deck (47). eyserdock (74).
eisenkraut (Ki.).
*Vertitoga (cf. versipellis) wendel-
hoiek (142).
*Vertix v. Vertex.
*Vertoli-a gall. virole, -um ver-teul
4 -eul (122).
*Verttere v. Vertere.
*Vertuba (aus -bra) ags. hweorfa
*(942).
*Vertulum v. Sudum.
Veru (cf. verutum) Ad. spiz (141),
spif, brat-, braut- (76), brot- (21) -spiD,
spisse, spieD (20), prodt-sp. (111), brat-,
brot- (9) -spis, speD (55), speef) (132),
nd. spyt, spit (11), spet (108), gew. sine
carne, s. eambus (21. sí. carnibus ),
su- (11, 20), so- (c8) -nder fleisch, vleis
(11), an fleyD (11). veribus spisan (141).
*Veruea v. Verruca.
*Vervecal scephestal (G1. Zwetl.).
*Vervenieum widerin (Gf. 1, 779).
*Veruentine carnes schuczein fleisch
9);
Ver-uex, -bex (Gf.), -bix, -fex, -mex
(16), perpix (Gf), berbex &o. (qg. v.) (?.
aries non castratus, spado, canterius
109. a verme quem, velit t habet in capite,
i. vermis 2» c. 75) hd. wi-, wyd- (8, 12),
wed-, we- (20), wey- (13) -der. stere
(1V). ster (4). steer (9). stier (5, 9). he-
(111), ham- (110, 132) -mel. ram (110, 132).
scheps (114). schóps £ schütz (kKis.).
VES
schoffe (75). bótlink (109). frischinch
(at. 3, 833).
*Veruex (si vertex) schaitel (1).
Veruina n[. rijsweert (116).
."Verulus (arbor, aus ferula?) ein
bireke (3, 4). pirgk (74).
Verum Ad. werli-ch, -chen. mer (110,
132). sieher, fuorwar (110). seker, vor-
waer (132). sunder 4 aber (126).
Verun-, verump-tamen Ad. war
dach; war- (6), wor- (17) -doch ; vnd d.,
(18), abber d. (76), d. darbij (65). nach-
(19), noch-dan (19, 20, 68, 110), -tan
(Itf, q99Y.
Verus ware (19). war (18). waer (11
20). wair (5). wor (6, 93). warhafftig
(68, 110). waerachtich (132).
Verut-um, -rum (Das. 4 verricu-
lum (Stieler) (Z. veru cum carne) hd.
spiD (5); spiD, pratspis (1) mit fleisch,
fleyB (17), dem braden (8); bratspif
cum carne, brate (93).nd. spitmit vleische,
brade spit. spee-D 7 -r (132). seháf-elin
(115, 126), -lin (Hen.). schaflin, dardan
(112). darden (115). dard m., dremel m.
(Stieler). pz. lange geschof (91).
Vesania (cf. ins.) Ad. nd. vnsinni-
cheit s/m.; dol- (110 &e.), virwoed- (20)
-heit. wutichait (1).
*Vesantes (v. bub-, ruff-alus) buch-
fel ein wilder oehDe o. wildes rinde (74).
Vesanus (£. énfirmus cf. ing.) hd. nd.
vnsin-nich, -niek (3, 4), -dieh (13). Ad.
vnsynnig (66 &e.), eyn on syndiger (21),
sinnloD o. doll (110 s/m.); wutig (1),
virwoed (20).
*"Vesarus v. Vesius.
Vesea (Z. parua comestibilim Br.)
speise 7 ein anbiD (110). spiib 7 eyn
ontbyb (132). eyn cleim spijf (68).
*Vescada ags. munleuu (136. cf. mund:
leowe peluis Bsw.).
Vesci Ad. eben, essen, esten (5j. nd-
eten. vberkummen £2 bruchen (65). ge-br-
(110 sém.). nies- (68, 126), spi- (8), spey-
(9) -sen. ernern (64).
Vese-, vest- (74) -ulentia lecker-heit
(11), -heyd (19). lustper-, grunsam-keit
(74).
"Veseulentus leecker (19). leckerer
(110).
Veseu-s, 4 -lus (110 &e.) lecker (11,
68, 132). l. spyse (19). L-hafftig (110).
esig (126). ásig (Das.).
Ve-, ves- (136), vi- (b5) -siea Ad.
nd. blase. Ad. blaf, blaab (68), blaese (20);
blo-se (17, 752), -ze (4), -De (9), -D. blat-
(6, 64, 110), blau- (46, 76) -ter. plat-eren
(1), -rn. (3), -er £ blater des harns (75).
harn- (75, 126), furtz- 4 seich- (93), was-
ser- (126) -bl, -blateren (126). blader Z
ein fogels krop (20). ags. blegnae, ble-
drae (94, 136).
*Vesi-eatio, -tatio (76)?7. superbia (d.
i. Aufgeblasenheit). hochfart (15).
Vesieula (2. struma, strama 75b
ouis) schaffkrüptf (75^). schoffkrupff (752).
ein klein bleterlin (110), blaf (68), blae-
seken (132). ein kropf an einem fogel
(110).
*Vesitare wedder laten, ut sprecken,
weder op ston (23).
VES 615
*Vesitatus (?. superbus) hochfertig
(16. cf. vesicatio).
*Ves-ius, 7 -arus (cf. prc.) 4. bubu-
losus (76).
Vesp-a, -e (64), £ -ia (v5) (v. dea
ignis sic 93. st. vesta; cf. vespis) hd.
nd. wespe, weespe (11). Ad. wesp ; wespe-l
(49, 15), -n (15); wyspe (10), web-el (5),
-s 6 -sen (75); westen (759), wáüftz (6),
wefftz (64, 67, 91), hu-, ho- (69) -mmel;
hurnuf) (68, 1102), horn-uf) (1105), -se
(132). ags. uuaeps (136), woeffsas (pl. 94).
Vesp-arium (Br. &e.), 7 -etum 4 -is
(75) hd. wespen-, weDpen- Z weffen- (14),
? websen- (75), weftzen- (76), hurnuDel-
(68) -nest. !
*Vespe v. Vespa.
*Vespel-io, -lio v. Vespilio.
*Vespello uuefsa (Gt.). . vespa foich.
wepffes. (141).
*Vespelus vespelbóm (Sum.).
Vespe-r g. -ris 4 -ri, 4 -re j. ris
(110 &e.) abint (55). abent (1103). a.- Z
nacht-stern (126). obent (110b). vesper-
hd. -zijt, -zeit, md. -tijd. auent (132).
auont (11). spat zu vesper zyt so die
sunn nyder gat o. wann es anfahet nacht
werden (110). die tzijt tot den auent
ghaende (132). der welt alter (75).
Ve-, 4 he- (147) -spera hd. vesper-
Zijt, zu v. (76); wesper (5^). habent (100).
die zyt zwischen tag und nacht o. zw.
n. vnd tag (110). die vre tusschen n.
ind dach (147), d. & n. offte t. n. & d.
(132).
Vespera-re, -scere abent werden,
sin o. machen (75).
Vesperare a-, var. o-bent o. nacht
(110), vespertijt of aevend (147) werden,
abent machen (74). aubent nahen (68).
ten auent naeken (132). vesper maken.
syngen of lesen (147).
Vesperascens abentwerden (90).
Vesperasceere nachten o. abent wer-
den (110). begijnuen aubent zu (68),
auent tzo (132) werden.
*Vespere, g. orum Z arum vesper
dat getijde dat men heldt; g. arum v.
die men luydet (147).
Vespere Ad. zu md. to vesper, v.-
ezijt (D^). nachtz am abent (65).
Vesperie die letsten werck (110),
laetsten werken (132) doctorizandi im
vniuersitate.
Vesper-tilio, 7 -ugo (Mss. mog.) (4.
duis volans $n vesper-e, -üs 0 est qui mor-
tuos sepelit 16, sim. 4. »« vespilio) Ad.
eyn fleder-, nacht fl- (12), fledder- (8,
10), 4 fleyder-, (17) -muB, -muz (5),
-maus, -mauf, -musch (10). nd. vleder-
mus. 4gs. hreadamus (136). ein toden
greber (4).
*Vespertinale vesperbueh (64).
" Vespertinum spade vespertijd (23).
Vespertinus spat (110). spaat (68).
Spaut (76), spaut iue spode (8). spaede
(20). spede (100). spede (11), spad (5 &e.),
spat (6), spot 7 (21) vesper-zijt, -zit (6).
v.-Zijdiek (5b), -zeittig (1), -ezeit (2),
-liek (147).
Vespe-rugo, -urgo (74) (z. hesperus,
vespe-r, -rus 74, stella vesperi 136.
cf. vespertilio) apand- (Gt.), abent- (74)
-Stern.
616 VES
*Vesperum bedemerung (5^). vesper-
tijt (141).
Ve- 4 he-sperus (7. Dyana 1) est
stella des abendes (5), def) abentis (21).
eyn (sc) sterne (18). Ad. abent-, obent-
(110b), aubent- (68), aben- (6), obint- (8,
9), nd. auent-sterne, Ad. -stern, -steren
(1), -sterre (8), -licht (9); 2m mane 1uci-
fer &ec. dagestern (20).
Vespetum (Br. &e.) v. Vesparium.
*Vespeurgo v. Vesperugo.
*Vespia v. Vespa.
Vesp-ilio, -elio (Br.), -ellio (136),
-illo (74, 132), -ertilio (q. v.), vi-, phi-
(q. v.), iu- (76) -spilio, vispellones j/.
(94, 136) (Z. pirata q. cf., f'unerator ca-
dauerum; sepulcrum iusp., vispilio 7.
vispolians 76; visp. w. vesp. m Mss.
mog. gesondert, doch gleichbed.) hd. md.
morder. Ad. reu-, rou- (68), rau-, ro- Z
ró- (6) -ber, Zm Mss. mog. pr. mortuorum.
ein rereyber pr. m. (1Y. rerouber Ziem.
wunbelegt cf. Gf. 2, 351). rau-uer £ -fer (23).
struch reuber (16). waldrauber (75). rou-
berer (68). der doeden beroever (147).
phadehuchir (8), pfadehuecher (9), cf.
latro. buobe (93). grabpruchel (74). «gs.
pl. byrgeras (94). burrgenas ids Cf.
bisp illum 2. mortuos portans (141);
-ilus (Gl. m., vài mortuus portatur Br.);
-ellio 7 -ello v&xpo«6p0c (G1. m.); -illus
locus dair men en doden dreget (14:7).
*Vespis (cf. vesp-arium, -a, «wovon
getrennt in Mss. mog.) hd. we-, he- (5),
wi- (18) -spe. weftz (6, 76). weffs, wesp,
prem, hornauf) (74).
*WVesta-niea, -riea v. Parchanus.
*WVeste- v. Vesti-plica.
Vester vwer (6). ver (bb). vrer (5).
uch (18). iuwe (23).
Vesti-arium, -uarium (4), bssw.
-garium /Ad. kleider-, klaid- (46), ge-
wand- (76), nd. cleder-hus sem. gerwe-
kamer (20) kleider-kammer £ -kalter,
Mrg. trentel, dródel (Ki*.). gwangadin
(Reg. Ben.).
Vestiarius (4. prozeneta 125) cley-
der (5, 9). der el. bewaret o. 'verkaulft
(110, szm. 68). die cl. b. off tzo hueren
hefft (132). grempler (125). mentler (quz
qproest vestibus 14).
Vestibulum (est locus circa altare
18, éntroitus doc. 110 &c., sacristia 74,|
eaebertuum 136) vor-, for-lauben (75),
-leube (3, 4), -sehopff (64e, 126), -schoff
(649), -haufschupff (91), -hoffe templi (65),
-hus 7 firschopf (16). ein furzog an einer
kilehen, Marg. forzaiehen (93). port-al
(1102), -el (1105), -igayl (132). heimlich
Stat sicut porticus t vDer kirch (65). Ad. |
cleider-hus sém., -kamer (9, 68); k.-cl.|
(sic 8). hd. nd. dres-, gerwe- (90, 106),
ger- (97), Ad. dref-, trist- (6), trese-
(12) -kamer sim. garwe- (D), gar- (18),
gere- (13), gerb- (49, 74), ger- (19, 93).
-hus, -huf) (18), -haus (74). eyn sackkast |
(21). sportich (Sum. cf. af. 6, 363). eyn|
sindener (18. aus sanctuarium?).
Vestieeps ein iungling (110 sZm.).
Vestigare, -ri (cf. vestigiare) /d.
nd. spo-, hd. spu-, spü- (3, 124), spi- (67).
-ren. Ad. sporn. fulgen sicut canes (11). |
foigin 7 forschen (8, 9). er-faren, -fur-|
schen; vnder winden (20). fragen (110). |
VET
*Vestigare (sí vestire) bestedigen |
8b).
*Vestig- v. Vesti-arium.
Vestigator spurrer (6).
Vestigiare (Br.) spuren (110). sporen
(132). ondersoechen £ vráeghen (st.-are
132).
Vestigium (cf. peda) Ad. fuofi-, fuef)-,
fuD-, fuyD- (19), foef- (20), fof- 7 fo-
(12), fü- (8), voef- (132), nd. vot- (23),
vuet- (11) -spor (12 &e.) -stap (8, ll),
hd. -spore, -spure (70), -spur (69), -spür
(134), -spar (1,5*), -por 7 -pat (20), -pfad
(6, 110), -wege (77), -spoire Z -stab (19),
-Stapff (75, 76, 110), -stapffen (65), -stapffel
(68), -tap (4) -staff (132), -drappe (3).
spur, vig. gespur (75). spor (9). eyu nach-
gang gottis (8. cf.sq.). einlichkait trznz-
tatis; ein wite ferr zeichen, var. zichen
(65).
Vestigium vniuersi eyn noch spore
godes an (17), n. gespore gotes in (9)
aller dinge ordenunge.
Vestimentum (7. vestis 66 &c.) Ad.
nd. gewan-t, -d (8, 76). eleyt (20). klaid
(16).
*Vestipliare cleyt valden (147).
Vesti-, vesto- (132) -pliea, -plieus
(Ki. -plieator (20) der kleider faltet
(110). die kl. valt (132). kl.falter (20).
zwik- (0), zw6g- 4 kyttelmach- (74) -erm.
Vestire (cf. vestigare) Ad. kley-,
klai- (134), ehlai- (1), beklei- (110), d.
cle-den. anthun (110) kleyder a. (68),
&aentrecken (132). biuaho (prs. 141).
Vestis (cf. vesti-tus, -mentum) /d.
nd. kleit, cleet (11). Ad. kleid, gewant
(20). zirst (38). -
Vestitura anauanch (141).
Vestit-us, 4 -io (110 &e.) Ad. kleyd-
unge. nd. cleding,
Vestitus ptc. hd. gekleyd-et, -eit (5).
*Vestiuarium v. Vestiarium.
*Vestor (v linter, cf. velter) wint
(Sum. IV).
*Vestrapte noch vber dat (11).
Vestras hd. uwers, wers (b^), uhers
(21), vres (5), nd. iuwes landes. van eu-
(110), v- (68) -werem land o. geschlecht.
van vwen lande off geslechte (132).
*Vestratim vber rede (17).
*Vestvalia v. Westualia.
*Vestuce-a,-abulum,-alium v.F'estuc-.
*WVest- v. Vesc-ulentia.
*Vesula (aus vesieula hünerkropf?)
ein hunner-krop (8), -korp (9, 11), o.
neste (17). ain hiernkropf (76).
Vetare hd. nd. vbeden, hd. -bye-
den, -biden (17), -bieten, -bietten (6),
-byten (9), -bitten 133).
*WVetega-bilis, -tio v. Veget-.
Vet-ellus, -ulus adj. (s. v. -ulus)
etwas altes (68). wat alt (132).
*Vetellus (»« vitrieus?) ags. sueor;
vitelli suecras (136).
Veteramentarius (cf. sutor v.) ein
altruDe (125), -reüD (111, Kia.), reif) £
-ieker Z -butzer (126), -gewender (135).
schuch-bletzer (126, Das.), -flecker (91).
*Veteranda kauuigini (Gt. 1l, 702).
Veteran-us, -nus (132) hd. nd. eyn
alder, Ad. alter, elder- (13), vBgearbetter
VEX
(65) man. viraldet (20). orhalt (100). ur-
alt (6). seer alt (110, 132).
Vet-eranus, -ernus, -ernosus, -er-
osus, -osus, -ulanus altt (76).
Veter-are, -ascere, -escere (76) Ad.
alten, alden, v^-a.
Veterare (i.antiquare 16) alt (110 &e.),
ald (23) werden, o. machen (110 pu
aelden (11).
Veteraseere alt werden (110 4e.).
Veter-ator, -nator 4 vetreator (76)
(4. antiquus tergiuersator dc.) ein alter
(110), geschwinder (Das) schalek, der
alzyt bof, varr. boe, be gethon hatt
(110). die vijll alde quade gewonten hefft &
dair inne blyuet (132). alt (8, 9, 76), ir-
faren (8), erber (76) man.
Veteratus viralt(8). veraldit (7) süche
(9).
*Veter-escere v. -are.
*WVeteritas v. Vetustas.
*Veternator v. Veterator.
Veternosus (cf. vet-us,; -eranus)
der, die (132) seer alt schynt zu syn
(68, 110) von sichtagen (110), tzo sijn
van syecten (132). |
Veternu-m, -s (66 &e.) (v. morbus
antiquus; vetustas Gl. m., ?nfirmitas que
facit hominem diu languere Pr. &e., nf.
faciens diu 1T) lang were (17). ein alt
kranckheit (110). alt sucht (8). eyn alde
syecte (132).
Veternus (Br. &e. of. prc. vetera-
nus) Ad. vast alt. eyner der schynet
alt syn von kranekheit (110). die schynt
us tzo sijn off quellende (132). traeg
68).
*WVeter-osus v. -anus.
*Vetidus v. Vetitus. F'etidus.
*Vetigare v. Vegetare.
*Veti-tus, -dus (v. prohibitus 16 &e.)
hd. v?bo-ten, -tten, -den.
*Ve- v. Be-tonica.
*Vethosia (2. lasciuim dc.) geyli-,
broes-cheit; loeyheit (147).
*Vethosus geyl, loey, broesch (147).
*Vetosus v. Veteranus.
*Vetreator v. Veterator.
Vetula d. ein alt wyp, wyb, wibe
(65), weib, weip (21), wyblin (68, 110),
wijffchen (132); über alt wip (46). md.
alde wiff; qwene en alt vijff (147); quene
(225). v. impia ein kuplerin (65).
*Vetulanus v. Veteranus.
*Ve- v. Vi-tularius. /
'Vet-ulus, -ellus Ad. nd. eyn alt man,
men-chen (132), in (68, 110). etwas alts
(15). karl (vetulus Gl. Jun.).
Vet-us, -ustus, -ustuosus (11), -erno-
sus Ad. alt. nd. aelt, olt.
Vet-ustas, -ustitas, -eritas Ad. nd.
a-, ae- (11) -lder. aelte (126). alt-er (65),
-heit (20, 68, 110), -ikait (76).
*Vetustuosus v. Vetus.
*Vex v. Fex.
*Vexamen mowenif) (20).
*Vexanter muewelich (20).
Vexare (7. tribulare, trufare 74)
geylen, teuschen, leiehen Net gilen (6).
gyln (21). qwelen (20). quellen (132). mo-
wen (13, 20), -hen (b3b), -gen (23), -yen
(132) -en (12). mu-wen (20), -hen (8)
-gen (6), -en (1, 9, 17). myen (es). Ad.
VIA
ge-, gü- (14), je- (18), nd. ie-cken. gekn
(D). vben (18, 75). die narren v- £ trei-
(153), ye- 4 try- (155), vmtri-ben; vig.
raytzen; affen (75). raissen (76). reiDen
(10). vmbdriben (49). Ad. spotten. v'sput-
ten (17). clemmen (22^). affen (15).
Vexatio muw- (20) mug- (8), mu-
(9), my- (68), spott- 110), amfecht- 7
vmbtrib- (65) -unge. trib (126). moynge
(132).
Vexator muer (8, 9). queller (132).
Vexatus bemyet (68s). ge-quellet £
-moyet (132).
Vexillarius vanen mecher (20). fán-
rich; paner-herr £ -meister (126).
Ve-, fe- (v. ferenarius) -xillifer,Jd.
baner-, banner-furer, -forer, -dreger sm.
vanen-dr. (20). fane treger (23). eyn
banyr herre (55), beyner fuerer (17).
*Vexillifex ein baner macher (110 sZm.).
Ve-, ffe- (q. v.), vi- (v. labrum)
-xillum (7. banerium) Ad. nd. fane,
vaen (11, 132), banier. Ad. van, fan, vayne
(19), fayne (55) fauehn (125), bamn-ere,
-er, -der (13), -ner (10), -nir (8). zaichen
regis (65).
Via (v. iter l. cf. viagium) Ad. nd.
(23) weg. nd. wech. hd. weeg (19), weyg
(291), wee (13), weck (11), stra-Be, -sse, -D;
straiD (133). strauf) (76), stroD.; ein lant
stro-ze (4), -s (3); gangstelg (91).
Via facti weg der dat 7 der geschicht
on ordenung des rechten (65).
Via militaris landstralb (91).
Via publiea frey (64, 91), lant- (64)
-stra.
Via reg-ia, -um (5^) eyn lant-, 7
hefe- (10), her- (12) Ad. -strafe sem.,
-strof, -strauf (46, 76), -straiB (10);
. offünbare gemeyn strof) (8). nd. strate.
*Via secta ags. iringaes uueg (94).
iuuuar ingesuueg (sec 136).
*Viabundus 2. metuens (16). vorcht-
inde (8), -ender (9).
*Viaeulum (7. semita G1. m.) furlon (3).
Viagium (2. via 110 &e.) weg (68).
wegewal (20). bidde- (20), bede- (132),
bilger- (110) -fart. reyDe (110).
Vial-e, 7 -is (76) (v. ad viam pertinens
66 &e., lgnum super quod transitur 4, 16,
tributum dc. Gl. m.) hd. steg (9 &e.), selt-
ner steyg (9 &e.), stegk (10), steck, stecke
(13), stich (5), stog (8). nd. stegh, vun-
der (109. »n/. vonder cf. methodus).
*WVial-e, -is v, F'iola.
Viantes weglüt (25).
Viare (cf. deuiare) wand-elen (20),
-len (76), -ern Z7 geen (110 sém.). in den
wech gaen (132). scheyden (8, 9).
*Vias (cf. ?tal. via) enweg bye 4 by
hin als tu das hin (74).
*WViastrina v. Pastrina.
Viatieum spy( (110), sp. von not
(68) vff dem weg. ein ding das man v
dem weg brucht (110). spise van noede
vp den wech (132). hd. wege spise. weg-
speys (3 Mrg.), -brot; brot der wegfer-
tigen; wegfortig ding; weigfertig spise
? brot; zerung vff dem weg (65). selin
spise Z gottis licham (8). gotes leichnam
(9). altir steyn (8, 9). wandelbuch (64.
€f. 5q.). potten- 7 weg-lon (75).
*Viatieus s. (2. liber portabilis per
vium; Lt victus &c. 16; anders G1. m. &e.) |
DrgrFENBACH. GLOSSARIUM,
VIB
ha. breu-ier, ir. -ierer (6); briefer (76).
weg-ewyser 4 -furer (75), -iwiso (121).
vyhat (bb). eyns lauffers taglon; leich-
nam christ (74).
*Viatinus ain wandelber
i. q. viator (16).
Viator Ad. nd. eyn wander-, Ad.
wandern- (b^), gewandert man. wandler
(68, 76). wendeler (132). hd. wegewan-
man Z est
"| deler (20); wege-, weg-fertiger, -fortiger
(65 var.) -fertig, -firtig (8, 15); wech-
ferder (12), weglauffer (10), genger (110),
wellere (100). fronbote; klepper (equus;
126).
*Viber (cf. fiber) Ad. bi-, bie- (5),
be- (21) -ber; abschneydt von reysern
0. pirekpawm (74) ; byreke baume, birck
baum. ad. beuer 7 eyn berkeman (23).
*Vibe-r, -x (cf.fibe-r, -x, vipex) Ad.
bireken (10), b.-, bercken- (21), krichen-
(18) -baum sZm. berke (13).
*Vibernum v. Viburnum.
*WVi-, fi- (75) -beus Ad. bircken, von
b. gemacht (17), pirek-in (75), -ein (74).
eyn kerben (18).
Vib-ex, 4 -ix (110 &c. Br.), 7 fibex
(q. v. 78), € viuex (141) (7. arbor; virga
minuta 90; lesura 4; stigma € plaga facta
(110), virgula f. (109, 110), lesura n culo
puerieéi,76 cum virga; liuor 15, penosa
0 cf. h. v., viber, stri-ga, -ma) rif)
kreiD, kr. des risses, stram in der hut,
straim, v/lg. streim; kreif o. strame in
der hant naeh dem streich (75); v/g. ein
irekriD von papir (752), pirgk rif) von
apyr (750). Ad. nd. strime. Ad. strim,
streym (134, Das.) von streichen (Das.);
straym (111), strim-e (151), -el; reu £
stritzel (88); bir-cha (101, szm. Gt.), -cke,
-ek, -eh (93), -g (17). berke (23, 100).
eyn stinel? eyn kereke (sc 18. cf. prc.).
eyn kerben (21. cf. pre.). ein birk £ 7.
penosa bir kan (6). eyn bireken baum
(110). eyn eleyn wyden (110), wedeken Z
eyn lyclaw (132). pi- o. be-rcken (75).
brieke edder serine (s?c 109). vese (106).
sehnatten o. streichmaf) (126, Das.). snade
t zineke (90). zan-kar, -gar ( Gf.). sum-
merlat (141). ruck- (8), ruke- (9) -streiffe.
*Vibex (piscis) v. Dentex.
*Vibic-enus, -inus (9), -eus (75) pir-
ckin (75). bir-eken (8), -keyn (9).
Vibix v. Vibex.
*Vibra v. Fibra.
Vibrans schütende (9). schotinde (8).
*Vibran-tia (74), -eia (16), viprantià |
(74) (cf. vibrella G1. m.) 7. iacola a uibrio
as 4. concuttere ad iaculum (16). geschof
i. iaculum o. netz Z7 resplendentia wie-
derschein (74).
Vibrare (vt gladius; cf. fibrare) Ad.
gliez-en (6, 4, 75, 16), -ern; gli-, glu- (6)
-nstern; glisteren (3), gli-, glei-ssen. gly-
ff| (23), sehy- (8, 9) -mmern. gliecen £ sci-
then (100). schynen 7 schiden (13). schud-
en (12), -den (132). sehutten (9). er-sch.
(110b), -&chitten (1102), -sehuteln Z -schwin-
gen (65), -sehütten Z-blitzen (126). scho-
tim (8). slaen (20). zwiezern (65, 126).
gletten, weezen, v zucken &e. (gladium
65). swancken (gl. £ vas cum liquore 15).
*Vibratilis e (2« fibra) ein ding daf
man kan geedern (17). korenlie 7 glin-
terlick (23).
VIC 617
*WVib-, vip- (si. mu-!) -rena (piscis)
lampr-ey (68), Ad. -ede, nd. -eyde.
*Vibula v. Fibula.
Vibur-num, -ium (75), víg. vio-,
viu-rna (2. vitis alba, vitalba 143),
vibernum (v.vitiligo) wydlin (68, 110).
wedeken (132). nielen 7 faulbaum (126).
sprute (23). ags. uuidu-uuidae (94), -bindae
(136).
*Vibus (aus vibex »« fieus?) veig-
plater (74). :
*Viea een veken (108. elathrum &oc.
Kil.).
*Vicalis v. Camisia.
Viean-ei (Br. &c.), -ià nachburen (68).
vyB eyn stede of ghebueren (132).
Viearia ein viea- (110 &c.), vicca-
(225), vike- (11) rye.
Viearia (»« vaecaria) sveige (Gf.).
Vieariatus stat haltung (65).
Vicarius (7. altarista 5^) hd. nd. eyn
stede-, stet- (133), stat- (20) -helder,
-halder (132). Ad. stat-,statt-halter; sted
heller (21), vorsteer (8), stat-v. (9), -besse-
rer (17). viear-ier (b^), -ijs. (152). leute-
nant (126). verwásig eins anderen (Das.).
verweser siner stat (65).
V. in pontiflcalibus Ad. eyn wyhe-,
wieh- (6), wi- (13) -bischof. nd. wigel
bissop.
*Vi- v. Fi-catum.
Viceeaneellarius d. eyn vnder-
sehriber (46, 67, 76), v. sim. eyns hern
(17), grofen h. nd. eyn vnder scriuer
eyns grot herren.
Vicecomes burggraff (68, 110). borch-
greue (132).
Vice-dominus, -dus (23) vitz-tumb
(1), -dom (Ki.). wycedum (23).
*Wi- v. Fi-cedula.
*Vicedus v. Vieedominus.
, eenarslanus eyn vndergardiane
(17).
*Vicella (2.
Fiscella.
*Vicellum v. Vitellum.
Vieeplebanus lutpriesters verweser
(93). eyn pherner an eyns andern stad
(11). :
Viees by wylen (110, 132), stunden
o. stetten (110), stonden off stede (132).
vnderlibung; v. temporum in stetten
o. verenderung der zit (65). stunde (100).
*Wic-, vig-esies (/» Mss. mog. getrennt,
doch gleichbed.), vigies (Mss. mog.) Ad.
zwentzig fert (75), mal, malen, werbe,
werffe (90); zu (8, 15), zo (20) zw. malen,
o. ferten (75); zo X X molen (9); cuineig
werbe (100) zweintzig w. (152), zw. mal
(67, 134); ezwingber (21). nd. twintigh
wor-ue, -ff.
Vie-, vig-esimus (7n Mss. mog. cf. prc.),
vice-nus (75, Mss. mog.) -sius (11) (?.
vigenus 76. cf. hd. ezwenczi-g
(-esimus 171), (der) -gost (6), -giste, -geste
(19), -gste, -gest (21), -xte (-enus 17);
-ezwenczegiste s?m.; zwai-, zwei-ntzigost,
-ntzigest; czwinczig-is 4 -est (18);
zwengste (20), ezwayngiste (4). der
tzwentichste (132). twintighst Z dy
twingniste (23). die twinstichste (11).
*WVici- v. Viti-.
Vici-a, -um /d. nd. wick, wick-e,
j-en, -el (65 var.). nd. vieken (97), witse
18
cochlea minor Gl. m.) v.
618 VIC
(108), crocke (107, 108), hocken (98 mach :
vertende). fogalkrut (Gf.). ags. fuglaes-
(94), flugles- (136) -bean.
*Viciare v. Vicinare.
*Vicimola v. Vicinula.
Vicina nach-burin (68), -beurin (110). |
ein naebur wijff (132).
Vici-nare, -are (20) sich neheren o.
by-, var. be-kummen (110). neken Z by,
komen (132). nehen (20).
Vieine by o. nachburlich (110 sZm.).
Vieini-a, -tas Ad. nachbur-, nachge-
bur- (10), nochper- (9), naychwer- (19),
naber- (20), neber- (13), gebur- (100)
-schafft sZm. md. nabur- (132), naber-
(11) -schap; buerscheit (11). nacheit (8).
naekeit (11).
*Vieinium (7. peccatum, a, vicio 76)
eyn kegenote (8), geynet (11). laster (76).
*Vici-nula, -mola (17) koch kelle (8,
9). eyn koch; eyn kelder beslifer (17).
Vieinus Ad. nach-bur (65, 76, 110),
-buer (1105), -bur (18), -buwer, -baur
(65 var.) -bawr (113, 126, Fris.), -pawr
(Das.), -bar (13), -wer (21), -per (4),
-gebur. na- 4 na-g. (20). seer by nach
(68). nahe 7 naychgebuer (19). noch-
were (11), -per 7 nogentbawr (9). nacke-
buer (125), -ber (8) naeburman (132).
na-bere (23), -were (225). mitburger (65).
anstóDer (126).
Vicis Ad. stat (65), eyn stat (6),
stadt 4 male (17), stad (21). Ad. md.
stede. stunde Z weyl (9). stonde (8). mol
ezydein (b^). behen eyn wech. (22^). fart,
vig. ein male (75).
Vicissim Ad. nd. vnder-, gegen- Z
wider- (65) -eynander, -nander (13),
-stunden (20, 100), -wylen (110). einer
nach dem andern (110). by boerten
(132). onder- wijlen 7 -linghe (132), -tu-
schen (11). Ad. stede-, stát- (6, 46),
sedde- (21), sunder-, wandelberige- (9)
-lich. widerumb (65).
Vieissitudinarius wandel-bar (75),
-ber (76). eyn male hebber (5), mal- (6),
mol- (21) -heber, mal heuer (23). eyn
stathalter, eyn zyt vmb die ander (110
sim.).
Vieissitudines rependere vider ver-
gelt-en 7 -ung erzeigen (65).
Vieissitud-o, b/ssw. £n Mss. mog. -inis
obumbratio vnder- Ad. -habenis, -hobe-
nis (21), -hebnuf (6), -heltnis (49), -lang-
haltenes (10), »d. -heuenisse. Ad. wider-
gelt, vnstete-, wandelbar- (9, 17) -keit.
ordenlich eyns,vmb das ander o. nach
dem anderen; v. omnium rerum alles
dings eyn wyle (110). onderstondenisse
(£) wylinge des tzijts (123). verenderung
7 wandelung eins dings vmb das ander
(65). anderheit 7 nach einander; v. ob.
nachfulgig (20). stundlieh (6. Z?) wan-
der- (6), wandil- (8, 155) -ber, -ber cijt o.
cechunge (155). wandelber der zijt (15).
| w. in stetikeit (67), stettikait (76). lane
verezog (19). malhaffticheit (93). smal-
hait (1. cf. vicissus).
*WViciss-us, -iuuus (b^) Ad. nd. mal.,
mail. 4 stat- (74), smal- (1), man- (e7,
76) -hafftig.
Vicium (7. m?nus Gl. m.) v. Vicia.
Vitium.
*WVieta (7. colus, aus vitta?) gall.
queneulle (122).
VID
*WVie-, 4 -do- (15) -talicium (c vietu
i£ a vita 64. cf. vital.) lyb- (64), lip-, varr.
lypge- (65), libge- (75) -ding.
Viet-are / -itare leben (68, 110).
|leuen (132). eost weruen (147).
Vietima (pro victis &c.) Ad. ein
opffer szm., viech-o. (1j, getod o. (65);
o. des fihes (6), der vberwindung (175),
für die vb. 7 von der überwintnuf) (91),
des sigb) Z s. halb (65), fur die tynd (110
sim.), eyn opper des vehes (b szm.). nd.
offer, o. des vees.
V. pasealis ó-, osterlich opffer 7 opffer
des ostergan-gs, -B des herren (65 varr.).
Vietimare (7. adolere, libare, qgmmo-
lare) hd. oppern, vehe o., fich offern,
opfern, viech o. (1).
*Victinella v. Vertinellum.
*WVictis v. Vectis.
Vietitare v. Victare.
Vietor Ad. vber-, ober-, md. ouer-
winder. vir- (19, 20), ver-wyuner (20,
132), -winre (11), -wenner (19).
Vietoria Ld. vber-, über- (91, 134),
ober-, «d. (23) ouer-windunge, -winnunge
(55), -wintnib (8), -wintnuD (91). obligung
(65). siegenunfft 7 sieghe (20). syg (9).
zege (19).
*Vietorial-e (943), -is ags. cneowho-
len (943. cf. ruscus). siegwurtz (143).
C LU: (Ki.). allermanns harnisch
Fr.).
Vietoriosissimus aller siglichst (65).
Vietoriosus d. sege-, sehe- (bb),
sig- (1, 76), sich- (6), krieg-, kryg-, md.
seghen-hafftig. siegeloef) (20).
*WVietrie- v. Vitrie-a, -us.
Vietrix vberwinderin (68, 110). ouer
windersin (29). verwinnersehe (132).
*Vietuale (7. vctus 110 &e.) nerung
(12). eost, spijse, eten (141).
Vietualis narlieh (110). tzo kost be-
hoerende (132).
Vietus ptc. s. hd. ober- sém., nd. v?-
wonden, -wonnen (11, 132), -winninge
(11), Ad. -wunden, -wyndunge (19). Ad.
nd. spise sm. hd. not-, noyt- (19), nd.
noet-durft, -dorfft (19, 133), gew. hd. -turfft. |
Ad. narynge, lip- (10, 12), lips- (65) -n.;
bruchung (76), ge-br., zerüg (6). voetsell
i kost (132 *(
Vieulus wil-er (6, 76), -ler (95), -er-|
lin 7 dorfflin 7 ga) das da klain, var.
gas die da kein, mure hat (65). cleyn
gab (8), steteleyn (9). gaeB- (76), gaD- |
(15) -lin. geDgin (20). gassel (15).
*Vieus v. Ficus.
Vieus, fieus (22) (7. platea, stricta
pl. stricta, strata, villa exíra céuita-|
tem dc.) hd. nd. gass-a (93), -e; ga,
gaib (10); ein enge gab (69, 134),
gassen (70); tewer g. 7 stat (9); geDchin |
4 steyg (19). ^d. stra sém., plan, blatz, |
platz (75). dorff (6, 110). dorp (132).,
clainB dorff- 7 wiler-lin (65). wyler, var.
weyler (64). strate (22^). stege (11).
Vide versorg 7 erkenn (65). |
Videlicet hd. nd. als; also, ais (18), '
als vil (76) mit namen. |
Videns (Z. propheta 16) hd. sehend-e, |
-en (20). syende (132). prophete (8, 11).
Videre hd. nd. sehen, fur- 4 am-s.|
? erkantniü han (65), syen (18, 132),
Zien (11). gueken (95 wett.).
VIG
Videri sich beduneken lassen (195).
erkant, geseheczt, angezogen, geurtailt
werden (65). '
Vidua Ad. wit, wyt-we, -twe (9),
-wen, -win (110b), -be (64), -tib (1), -tibe
(159), -fraw (114, 126). hd. nd. wet- (8),
wed- (11, 21, 132), wid-we, -wen (18),
-uwe (5), -ue (11). wiedewe (20). wydde-
bin (19). withe (64 var.).
Viduare, 4 -ri (15) hd. berauben;
wide-, wit-wen, witiben (754) machen;
witwan m. (6); wiede- (20), wied- (bh),
wede- (8) -wen; wittiben (1), verwit-wen,
var. -eben (15). md. berouen, widwen
maken.
;Viduatus widwet gemaket (23).
Vidubium v. Viduuium.
Viduitas hd. witwen-, wedem- (20)
-schafft, -heit (152). Ad. witwe-, wytbe-
(74) wittewe- Z manlosie- (9), witwan-
(6), wetwe- (8, widewe- (b), widwende-
(21), witwelich- (65), wedewe- (17) -keit,
i -schafft 7 -stul (74).
Vidulum wetschger-Z bulge-lin (126).
wad- 4 knap-sack (kia.).
*Vidus leuchter (9).
*Vidu-uium (76), -bium (Gl. m.) 4.
que duos viros amasit (16).
Viduus Ld. nd. wid- (17, 23), wide-
(b), wed- (132), hd. wit, wede-, wedi-
(13), witte- (9), wet- (49) -wer; wydwar
(Db), witiber (1) wedeber (8), witling
(64), wytiger (74).
Vi- v. Fig-ella &c.
Vienna v. Wienna.
Viere binden (110). mit. wyden (68),
wyDken (132) b.
Vietor binder, winzieher (88).
Vietus (sine g 2. curuus dc. 165; 4.
vita, detritus, vulgatus t famosus 129. 2
vigetus — vegetus Gl. m.?) krum,
kranck, gebunden (110 sZm.). luck (126,
128). laseh (Ki8.). sehlott- 7 ludel-echtig
(Das.). ludenl- 7 lamp-echt (128).
*Wi- v. Fi-gella &oc.
*Vigellieen (cf. prc.) viedeler (11).
*Vigellula ein clein fiedeln 7 gige
(20). 3
*Vigenaculum v. Vaginarium.
*Vigena stige (7) twutich (225).
*WVige-, vigi- (76), viginte-narius Ad.
czwe-, zwei- (6, v6) -nezig zal, ierig
(vigenarius 8, 9); ezwinczig czaill (18).
nd. twintigh male.
*Vigentiana (Apul) wasser-fenchel,
|-garb, f-g, nl. water-venchel, -gerwes
| (143). í
*Vigenus (cf. vieesimus) hd. zwentzig
der zweintzgost (16), cuinciggeste (100),
eyn vnezwinezig (18. »« sq.).
*V. primus der ein-vnzweintzigost
(6), -vnd zweneziges (21).
Vigere (cf, vigit) Ad. gruo-, gru*,
| grü- (134), hd. nd. gro-nen. grun (17
blüo- (19), blo- (23), blie-
royen (132
( hd. blu-wen. Ad. bluen,
10), bli- 13,
| blüen (134), bliegen (68), bloen (21),
blieen (76), bluyehen (133), blomen (12).
'blueyen (11). louen (23). krefftig sin
(8, 9, 65, 76). mü- (6) mo- (8, 9), do-
(20) -gen. Ad. ober hant nemen.
Vigesi- v. Vicesi-es, -mus.
*Vigeta (v. dieta v6. cf. dyota. aus
veges?) stande (8, 9). stand (16).
VIL
*Vige- v. Vigin-tuplex.
*Vigies v. Vicesies.
Vigil Ad. nd. we- (8, 9 &e.), wey- (19),
wa- (75, 76) -ehter. wethter Z waeher
(20). wetter (49). weker (11).
*Vigila (7. q. trifolium? aus nigella?)
corn. melhyonen (Zeuss).
Vigilans wachende (20).
Vigilanter hd. nd. wech-, wecher- 4
merck- (65), wecker- (9), waeker- (9),
wache- (110), wach- (6, 75) -lieh, -lig (23).
Vigilantia Ad. waeh-, wacht- (18)
-unge. wech-tig (6), -erliehkait (65). hd.
wacker- wacher- (1105), nd. waker- (11,
132) -heyt. Ad. wacker-, wachir- (8),
wachi- (134) -keit.
Vigilare hd. wacehen. nd. waken.
*Vigilaria wechterynne (9).
*Vigilaris wachter (75).
*Vigilaris (7. vigilantia 110) Ad. wa-
chunge. wakinge (132).
Vigilator wachter (75). wethter (20).
*Vigilator (7 figulator) ein heffener
(69 Mrg.).
Vigilax wache-r (20) -rig (110). wae-
cherich (132).
Vigilia hd. wach-, nd. wak- (23) -ung.
wecherliehkait (65). eyn wigellge (5^).
wathte 7 abent (20). Ad. heilig a. sZm.,
vier-, fire- (21), vir- (b^), feyr- (134) -abent.
pl. wachung (65).
*Vigilis (untersch. von vigil; 2. lucerna
vitrea, Gl. m.) wachir (8). waeker (9).
*Vigi-, viginte- v. Vige-narius.
*Viginta (cf. sq.) vnum eyn vnd
ezwinczig (b^).
Vigint-i, -a(55) hd. zwe-, zwi-, zwei-
(35, 111) -ntzig. zwen-ezyck (19), -tig
(6). nd. twintigh.
*Vigintu-, vigetu- (3, 4, 75), vigu-
(bb) vigi- (76) -plex Ad. ezwenezig-fel-
dig, -falt (6). zweintzigfeltig (75, 76).
Vigit miüluus (141, Gl. m.) 2nf. vigere
141).
Vigor Ad.md. stercke, krafft, kracht
(132). krefft (Do), kraff (21), sterck, gru-
nende st. (65); stirck (18), steke (s?c 13),
macht, bluung sZm., blüst (126), dugende
(20); blu-, blü- (151), bluow- (19), nd.
bloy-enisse.
- Vigorare krefftigen 7 stercken (20).
Vigorosus Ad. nd. kreff-, mech-,
kreffmech- (18) -tig. seer starck (110 &e.).
vol krafft (68), macht (110), machts (132).
*WVig- v. Vigint-uplex.
Vile-re, -seere nicht to- (8), to- (9)
-gen. snod- Z erg-eren (20). bose (20),
schnod (65, 68, 110), snoede (132) werden,
wesen (110) halten (65). quaden (99).
Vilefaeere, vilifieare snüde (19),
snoede (132), schnoed o. vnwert (110)
machen. ergern (90).
Vileseere (cf. vilere) schnode wer-
den, klain vor nieht gehalten w., klein
scheczem (65).
*Vilieusortus (herba) steyr (14).
Vilipendere d. snoden. Ad. nd. v^-
sn., Ad. -schnoden, -sehnóden (134), schne-
den (6), -sehmahen (110 szm.), -niehtin
(8, 9). nit (110 &e.), snode (20) achten.
schnode halten 7 schnede wegen (65).
schenden £ lestern (11).
*Vi- v. Fi-lipendula.
VIM
Vilipensio ver-schmechnisse 7-schma-
hung (110), -scehmachnufe (68), -smaet
of smaenisse (132 ).
*Vilire (a/ph. vn-; 4.
vireynen (20).
Vilis Ad. nd. sno-, Ad. snü- (19),
Schnu- (4), sehne- (65) -de. Ad. sehnod,
snod (1), sehnoed (110), sehnód, sned
(49), sehned (6). lilieh (20). ellenezdig,
licht gescheczt, wolffel ding, vnachtbar
(65).
Vilitas snüdeheyd (19). snoetheit (11).
*Vilix v. Filix.
Villa Ad. dorff. nd. dorep (225), dorpp
(23). statt (68). megerhoff, vorweg, vil-
laet (125). ain bawrs haufi(91). -
*Villa (7« vill-us, cf. -osa) ags. ly-
(136), lin- (94) -nin ryhae.
Villagium dorff (68).
Villana dorffweyb (64).
Villanus /Zd. dorff-, nd. dorpp-, do-
rep-man,.-gebur (20). buwer Z bur (22v).
Vill-ieare (1, 110 &ec.), -ieari, -are
(1) Ad. schaffen, scharffer (szc 10), ein
scheffen (6); her-, ir- (18) -werben; mei-
geren o. regierenu (110 s2.).
Villieatio meige- 7 regie-rung (68,
110). meyerschafft (20). meyringhe (132).
dorf vor- (9), vir- (8) -steunge.
Villieatus meger- (68, 132), meiger-
(110) -schafft.
Villieus dorf-man (1,8), -herre
(9, 75), -hirt (4), -hirtte Z scheiffer
(8). hd. schefter, -ner (91, 65 var.);
schaffner (65, 75) vff dem dorff (75);
dórf- (71), ampt- (75), hoff-man; mey-er,
-ger (6, 110 &e.). regierer (110 &e.). pfle-
ger (65). schult-heiló (20), -ef 7 greue
(19). voyt 7 hobemeister (125). hofmester
(Chytr.. dorp-er (5), -per (28), -rechter
7 -scoute (81).
*Villifex v. F'erenarius.
*Villorus (cf. villosus) hárdich (Reg.
Ben.).
Villosa ags. ryhae (94, 136).
Villosus vol locken 7 har; wollen,
eoadunare)
noppig (110 sZm.). ruch (17). rauch (8, 9). |,
*Villosus 7. multas habens villas rei-
cher (sec 74. »« raucher).
Villula dórffeleyn (9). cleyn dorf (8).
Vil-dum, -um (645), / vin-ulum £
-ellum (110 &e.) hd: seyger (21, 49, Gl.
Iun, Gf.), saiger (74, Sm.), seger (3),
swaeher (75, Sm.), arger (64, 75), zeher
& geringer (75), kranck, snóder szm., Ad.
nd. snode win, wein (3, 21). snode eyn
win senger (sec 12). weich (12). w. wine
(10). eyn weiDlin (Das.).
Villus haar-lock 7 -fotz (Das.), -zot-
ten (Ki.) eyn lock hares (68, 110) o.
wollen (110). eyn vlock haers (132). nop
(110 &c.). zott (126). wolfs-hare (21),
-hore (17). gewand knopf (76). gewant
knowfil (9).
*Villusa uilzlus (104).
*Vil-, vel- (Gl. n), vo- (74) -Iutum
i. fluetum fluweel (Kil... sammat (74).
*WVi- v. Phi-lorcium.
*Viltrum v. Filtrum.
*Vilum v. Vilum.
*Vilux (cf. Gf. i, 794) wulluch (127).
Vimen (cf. silex) hd. wit, wid, wijt
VIN 619
(18), witehin (11), zvinke (cf. zinke vi»
bex) 4 clein widekin (20). wide (7) Rà-
digken (100), wede- Z ryf- (132), teen-
7 wisse- (107) -ken. vijs (107). wete (93).
ezeyne 7 reysecht (9). eyn ryflin da
man kerb von (1102), kerblen vf) (110^)
machet. viphil (Sum). zen (8). liel (93).
eyn summerlade (17). schmellen (Z7. vzr-
gula mollis et gramznea, ett. schmélen
cf. sq, merica) 4 windpant (75). band
(£ wyd 88). pl. vimina uuid-a £-ahi (G£.).
cemwide (sic? 102).
*Vim-enius, -ineus, -ineum (GaGf.),
-eus (75 var.), Cinenus, vinmeus (r7.
factum ex finibus s?e 16) schmelhen (75).
rysig 7 vol ryf) (110). ezeynen (9). ze-
nen (8). zain Z krett (76). uuidinaz (Gf.).
Viminetum (Br.) wideham, een ham
van widen (108).
Vina-cium, 7 -cinum (74), -ceum,
-Ssium (qg. cf.), -rium (q. cf. 15, 16, Gf.),
bissw. pl. -cea, -cia, -tia (65, 155), -ri&
(é. vinuwwm; posterius; omasium 76, se-
neciae, amurea, acinum, mustaeea
Gf) hd. nd. wyn-, win-hulse, -bere h.
(17), -holsen (55), hülzz (1), -holez (21),
-hals (18), -heffe (132), -heff (1105), heffp
(1102), -treiber 7 -truosana 7 -drussina
(G£.), -kern (8), -gleger 7 treber Z -naige
i naigwyn 2 neige des weins Oo. von '
wein (75). weyn-korn (9), -stein (Das.).
wyne beren hülsen (19). weinper-heut-
lein, -pelglein (szc), -hulse, treubelkorn-
lein (74). windruosnun (Gl. Zwetl.). druo-
sen (110), truDen (68), droefó (132) von,
van wyn. arm hulse (6). trest-ir (Gf.),
-er (6, 64, Das.). trást 2 trabern ( pl. 126),
trappen (74). lur-a, -ra, glura s?m., gi-
tros (Gf.).
Vinago wilde traube (ki.).
*Vinale v. F'iola.
*Vinalus win man (23).
Vinari-um, 4 -à (110 &e.), -a cella
(65) (cf. vinacium) Ad. win keller. k.
des winf (65). weyn keler (9).
Vina-rius, 7 -tor (75) (cf. vineator)
ain gartner (76) win-gerter (18), -man
(17), -zurel 7 schroter der wine (75).
*Vina-sium (76), -seium, var. -cium
(75) (untersch. von -eiuma 4 -rium) win
vaf (15, 76).
Vinator (v. tabernarius Gl. m., qui
colit vineam 16. cf. vinarius) win garter
(16).
Vinea, v. per-v. (144, Gf, Ki.), vi-
nea (Gf.), berwieus (25) (cf. peruinca)
ber-ewinea (Gf.) -winckel (9). ingruene
(93). inn- 4 sin-grun (Ki.). eriumke
(Sum. V). strite (S7. vinea Gf.). streit,
ingrien (144). singrien (25).
*Vinea (auis, 4. frigilla) vincke (kii).
*Vincella v. Viticella.
Vineere winden (b5. »— -ire?9). Ad.
ober- szm., nd. ouer-w. uber- (20), ge-
(12), v- (11, 99) -winnen. obligen den
striten 7 vberwerffen (65).
Vineetoxiecum schwalben- ( 143),
schwalmen- (144) -wurtz. schwal würtzel
(25 wrg.. v. alterum modelgeer, spee-
renstich &e. (143).
Vineibilis (a vinec-o 4 -io) binde-
(110 &e.), vberwint- (68, 110), verwynne-
(132) -lieh.
* Vinciboseum (;:a/.-co) v. Voluerum.
Vineire binden (8, 9).
1(8*
620 VIN
Vine-ire, -ulare Ad. nd.
vesseren (20). vber luden (91).
Vinotus Ad. ge-buuden, -bonden (132),
-fangen (20, 65).
*Vinetus s. wildergalgan (74).
*Vineula (carpentariorum) pannt (1).
Vineulare (cf. vincire) pinden (1).
feDern (8). fessern (9).
Vineulum Ad. nd. bant. hd. band.
pand der fencknif? (752), gefencknüf (15^).
veDer (20). hette (22^).
*Vineus, uuinus (Gi.) (arbor, ital.
vinco cf. Dz. Wtb. 447) ueluer (104). fe-
larn (Gf.).
*Vinda (ff.) die wertach (74, 91).
Vindelici die lintzgáwer (126).
Vindemi-a, -um Ad. nd. win-, wyn-,
hd. wein-lesen (4, 65, 75, 134), -lesat Z
emde(re hd. -lesunge, -lessunge i
-schnydung (68, 110), -ern, -erd (46),
-herbst, var. -herpst (64), -mait (75),
-garte (19), ad. -garde (11), -arne (23);
-snijdinge (132). Ad. herb-est (6), -ste,
-st, -s (8), -stung (Das.); hirbst (18),
laise (20), leset (126), ablesung des win
Z der nuw win (65), dye whinerne (125),
windem-at (93), -unge 4 wintemod (at.
cf. messis); der wimmet (Das.). wymung
i weimat (14).
Vindemiare Ad. nd. win lesen, ab-l.
(15), l. 7 stuplen (76). ab-l. jme herbst
(65). winberren abe-l. (17). den wyn
snijden (132), sehnyden (68, 110) win
ern (5) uuindemon (Gf). wymen (74).
herb-esten (6), -sten (88, 110).
Vindem-iator, -tor (4) (cf. vinea-
tor) leser (6). Ad. md. win-l., -Snijder
(132), -sehnyder (68, 110). eyner der win
bere abe lest (17). herbster (126). gert-,
varr. garte-, gart-ner (65).
*Vindemi-um v. -a.
*Vindem-tor v. -iator.
Vindex Ad. re-, wre- (20, 132), fre-
(5), wur- (74) -cher. 2d. wrecker. rach-
sam (110), ig (1), -e (55) ri- (4, 110),
re- (18) -ehter. rech-ener (133), -ner (114),
-iger (74). ráchen (6). kestiger (74).
*Vindic-a v. -ta.
Vindieare Ad. re-, 4 fre- (5), ra- (13)
-ehen. wrethten (20). richten (18). wree-
(23), wre- (99), vre- (97) -ken.
* Vindicatiuus (7.2udex110 &ec.) wraech-
aehtieh (132).
*Vindieator v. Vltor.
Vindie-ta, -à (110 var.) d. rach-e
(20 &e.), -sal (65 Mrg. cf. manus), -salunge
(74), -unge, -tunge (18); rach (1, 38),
roch (8, 9), reyche (19); re- (17, 110),
ro-(4) -chung. wraechi(132). wrake (23).
*Vinea v. Vinea.
Vine-a, 4 -tum (74) Ad. win-, wein-
garte, -gart, -garten, -garden (13), -wachs
(74). nd. wingarde. eyn eben hoe (8, 17).
(instr. bellicum) cattus (95. lat. 2). hd. ein
katz (6, 74) ; sturm-, storme- (19), schirm-
(91) -katze.
*Vineago v. Perdicium.
Vineare wingarten (68). w. buwen
(110). wijngarden (132).
*Vineatiea v. Serophularia.
Vinea-, vinia- (D^), vini-, 7 vitisa-
(64) -tor (7 vin-arius 74, 75, -demiator
binden.
(1). (7.
VIN
(20), -gertener (55, 17), -gartener (1),
-gartner, var. -gertner (64), -warter (8),
-bauer-Z -beschnider (75), -zurl (74, Gt.),
-zure (Gf.), -zurn (93), -ezorle (9). wymer
(14). reb-man (64, 74), -panwart (74).
vineator wingarter (58, 110). wijngar-
der (132). vinitor eyn wyn-man o. -gart
bewarer (t10 &e.).
Vinellum v. Villum.
*Vinenea katz (instr. bellicum); wein-
gart, -wachs (74).
. Vinetum (cf. vinea) hd. wingarte
S27n.
*Vin- v. Em-icedo.
*Vini-copium, 7 -potum (20) (cf. li-
eopium, merceipotus) winekauft (20)
wijn-, lije-koip (147).
*Viniflora rother steinbrech; filipen-
delwurtz (143).
*Viniforus v. Vinoferus.
*Viniolus v. Cathedralitius.
*Vini-potum v. -ecopium.
Vinitor v. Vineator.
*Vinmeus v. Vimenius.
*Vinnieosus (7. neuosus) vyn-, coer-
nich (147).
Vinoferus (Br. &c.), viniforus (147)
eyn wyn-trager (68, 110), -dreger (132,
147), of haeler (132).
Vinolentia volheit von wyn (110).
truncken-, druneken- (i105, 132) -heit
(110), -sehafft (68, 132). folle des winf
(65).
Vino-lentus, -sus Ad. wole, wol, vol
ge-truncken, -druncken, -drucken. folle
wins (11). winig (75).
Vinolentus (cf. prc.) druncken (110
&e.) van wijn (132). win-dr. (8), -wol-dr.
(23). weyn truneken (9). Ad. vol wins,
wyn (64). vol gedruekt (18). win-luome
(Reg. Ben), -schluch (65).
Vinosus (v. appetitor vin? 110 &e. cf.
vinolentus) wein-ig 7 -sichtig (126),
-süchtig 7 -hafftig (Ki). wol winnecht
(23).
*Vinulum v. Villum.
Vinulus v. Cathedralitius.
Vinum 4d. nd. win. hd. wine. md.
wijn.
V. acinaceum rappef) (135).
V. aeutum scharpff o. stark
wein 91).
V. adustum (91,135), ard-ens, -iens
aqua vite) ge-brant (55, 23),
-brannter (135), -brent (46), -brennt (91),
-prannt (1) berne- (225) -win, wein.
V. album weifwein (91, 111).
V.alsatieum elsáfYer- (111), elsesser-
(135) -wein. 1
V. amineum v. Amenium.
V. annotinum ferniger wein (112).
V. apianum muscatel-l (91), -ler
(111. Das).
V. ard-ens, -iens v. V. adustum,
V. aromatites ippocras (135).
WV. aruisimnum, -um v. V. malua-
ticum.
WV. austerum sauerwein (91, 111).
wreit 7 wreder (Fr.).
*V. austrieum osterwein (111).
V. belnense / bibractense belner-
(sc.
74. i. colonus 64, sareulator 75) Ad.ad.| wein, nl. beane (116).
win-, hd. wein- (14 &e.) -man, -gartman
V. bihornum furnwein (Das.).
VIN
^d conditum kruter o. gemacht wyn
64).
. erematum bernwyn (141).
. eretieum v. V. maluatieum.
V. erudum vnmilt wyn (64).
. *V. eru-tium, -cium (ki. fuerwyhn
(125.f st. 8?). magenkratzer /Ki.).
V. defecatum lautter Z abzogen wein
(91). abgetzogen wyhn (125) abgelassen
win von heffen (65).
*V. dilut-ium (91), -um gwsessert
wein (91 s?m.).
V. domestieum heimfwyhn (125).
V. dulee süD- (111), sief- (91) -wein.
V. et panis weinsawf (l. cf. Sm. 3,
204). $
(V.) falernum rainfal (91).
V. feeatum sackwein (Das.).
V. francieum franekenwein (111).
V. fuluum gelb wein (91).
V. grecum krygischen win (55).
V. guttatum v. V. stillatum.
V. heluolum »/. pijlget, pillet, gall.
paillet (116). claret £ schiler (135). schil-
lerwein (Ki.. traminner, drumminer,
drauminder, pfedersheimer (Hen.). elb-
ola, -ida wijndruyff die nyet swart noch
V
V
|roit noeh wit en is (141).
.. V. hispanense romanoey, »L. romenye,
wijn sec (116).
V. honorarium (cf. honor-arium,
-imum) ciaine-, klene- (155), kele- (Gi.
Jun.) -W1n.
V. hornum (cf. hornotinus) huer-
wyhn (125). heürig wein (Das.).
V.inclinat wird naigicht (Ki?. Mrg.).
V. infertum schenck o. opffer wyn
64).
V.lànguidum der abstehe-r (i112),
-t (115).
V. lene milt wein (91).
V. limpidum luter- (Gi. Blas), clar-
(64) -wyn.
V. limphatum gemischt wyn mi
wasser (64).
*V. mal-masinum (Das.), masetum
(Gl. m.), -vaticum, cereticum, aruisi-
num 7 -um (Das), passum (125) (of.
malmasia) malm- (91, 125), malu- (111
&c.) -asler, -oschy (125).
V. medieatum geartz wyhn (125).
kráuterwein (Ki.).
V. merum lauter wein (115).
V. mucidum kon-ig (91, 125 Mrg.),
-jehter (112),-iger (135), -echtig o. blüm-
echtiger (Das.), kanicht (Ki?. Mrg.), nueht-
lender (116) wein. n4. kaen-, kiem-achtige,
vaetsche wijn (116).
V. mulsum (cf. h. v.) klaret (125).
*V. neccarieum neckerwein (111).
V. nigrum sehwartz wein (91).
V. nigrum sehwartz wein (91).
V. passum (cf. v. malmatieum) ge-
sotten wyn (64). Ad. nl. bastaert (116).
V. patrium lantwyhn (125 sZm.).
*V. pendul-e (1), -um (cf. pendulus)
zacher (1, 759), weicher £ seuger (135),
seygir (155) segir (55), zeher (75) win,
wein.
V. pigmentatum gesmert (sc. wyhn
125).
V. plenum starck wein (111).
!
VIO
V. protropum vor-schutz (135, 144),
-aB o. geleütert wein (Das.).
V. rhenense reinwein (111).
V. rhetiecum rainfál (111). reinval Z
veltlyner (135, Das., Chytr.).
V. rube-llum, -um v. Amenium.
V. rubrum rodtwein (111).
V. sanguineum rot wein (91).
V. seeundarium z/. lower oft luer-
wijn, doorspoelinek (116).
V. still-Z gutt-atum trouff wine (75).
V.tortiuum trester-wyhn (125), -wein
(91). nachtruck (Das.).
*V. treb-inium, -ellieum (ki.)
trebeler (125).
V. turbidum trubwyn, var. trieb
weyn (14).
*(V.) vernaciolum vernátscher (91).
V. uetulum ferne wyhn (125).
Viola (cf. fiocla, fiala) Ad. md. vi-,
fi-ole. fyoel (11). vyale (23). Ad. viol,
v.blum (98), violn (87), vial (9), viel,
fiel, veiol (74, 91); vey-, fey-hel; fey-gel
(64€), -al (1). ein violate (nDas.), -at
(a/ph. fiola 6), -ette (132). ags. simering
wyrt (942).
V. alba nl. vilieven, damaschbloeme
(116).
*V. aurosa v. V. purpurea.
V. flammea (;.luteola) rotgelbveyel
(111). freysam, dreyfultigkeit blum, m/.
penseen (116).
V. laetea weyDveyel (111).
V. lutea (7.ealta) rindelblume (125).
negelviole (Kki.).
V. purpurea, et aurosa (949) rot-
braunveiel (111). ags. banwyrt (942).
Violabilis brechlieh (110 &e.).
Viol-aceus, 7 -entus (110, 132),
-aticeus 7 -eus (68) viol-enfar (20), -echtig
(110), -aehtig (68), -ettich (132).
*Violaectea v. Galaxia.
*Viol-amen, 7 -entia 7 -entum (110
&c.) bevleek-unge (19), -inge (11). ver-
breehung (68). krafft, macht, gewalt.
freuel-y, var. bicheit (110).
Violare zu- (20), scu- (100), v- (8,
9), zer- (65) -Storen, -storen (9). brechen
(20). zer- (65), mit krafft zer- (110) -br.
vn- (3), vorun- (8) -reynen. Ad. nd. be-
vlecken. notzwingen (126). ober widdi-
gen (18). vber- (1), iber- (76) -weltigen,
gewaltigen vnd verseren an der iung-
frawschafft (75). verkrecht-ichen (11), -en
7 schoeren (132). :
Viol-are, -entare (qq. cf.) hd. ober-,
nd. ouer-weldigen, -welligen (21). Ad.
vber-weltigen, -weligen (13), -willigen
(10), -geweltigen 7 entgentzen 7 freueln
Corona (14). gewalt doen 7? g. driben
»
Violaria vigalkrut (93). blaue mer-
tzenvell (Kkia.).
*Vi- v Fi-olata.
*Viola-ticeus v. -ceus.
Violatus mit gewalt zer-stort o.
-brochen (110). ver-br. (68). verkrecht Z
ghecorrumpeert (132).
Violens gewalt vnd freuel dunde
(1105). gwalt vnd fr. thuonde (1102).
*Violenta v. Galaxia.
ein
VIR
Violentare (cf. violare) iber gewalt .
ton (76). g. doen (20). ubergewaltigen
(6). ober wenden (18). nodigen (10, 19).
zwingen (65).
*Violentator nottiger (65).
Violenter gewele- (20), gewaltic-,
zwing-, groD krefftic- (65) -lich.
Violentia (cf. violamen)- Ad. ad.
gewalt. vber-g. (65), -beltikait (1). ge-
welde (19). macht, geweltig m., zwing-
nif &c. (65). wreyvilkeit (8). ghe-waelt
(11), -wolt (9:7).
Violentus Ad. ober-, vber-, Ad. ad.
(11) ge-, nd. ouer-weldich, -weldig, -weel-
dieh 7 auerdedieh (11). ober dedyek D
vber-beltig (1), -geweltig (6, 74, 76). gewa
tig (68), -die (100), -tiger, machtiger,
garhefftiger, vngestimer (55). frefler, ent-
gentzer, endterter (74) vreueler 7 ge-
waldiger (8). vor evil gewaldig (se 8).
freuel / mechtig (110). frefflich (64).
*Violentus v. Violaceus.
*Violetum (anders Gl. m.) vielfarb als
die tueher haben (75).
*Violeus v. Violaceus.
*Viona (7. vena oculorum) augader (75).
*Viorna v. Viburnum.
Vip-a, -pa (7. merata 74, offa facta
de vino; nhd. wipp; cf. ipa) Ad. win-,
weyn-, nd. wijn-merunge, -merrunge (13),
-m. yn wine (55), -soppe, £ -soeff (132),
hd. -suppe, -sup, -sauff 7 wal -mal (74),
-warm (64, 76). Suppen; gemischter wyn
mit brote 7. auinium (75). win vnd brot
(76). weyn vnd prot (1, 74). wasser vnd
brot (9, 75). w. vnd brot merunge (8).
brot inwine (93). merot als prot im wein
(74).
*Vipare meren (74, sicut pueri n scu-
ella. offam. 11). win m. (20). prot aus
wein essen (74).
Vip-era, -pera, -raà (1, b") (vg. nepa
l, 18) Ad. na-, nat-, nayt- (19), not--(9,
49), Ot- (Das.), ad- (12) -ter. nother (b^).
adere (23). ader 7 slange (132). schlang
(25, 68, 110). arant- 4 brandt-schlange
(114). eyn niftel (sZc 18. aus nep-a »«
-tis!).
* Viper-eus v. -inus.
*Viperina (7. platofilum136) naterwrz
(74, 81). naderwort (85). ags. nzedder-winde
(auis?), -wyrt (herba 942).
Viper-inus, -eus naterig o. schlangig
(110). aderieh 7 van slangen (132).
*Viperus Ad. na-, nat-tericht. na- (5),
not-(18) -terich, 7 slangicht (5), flaulich
(sic 18). slang (21). nattr'ig sehlagung
(s?c 6).
*Viperus (»« vepres) (natericht sm.
0.) ein bramber- (151), braym- (152)-baume.
s. f. ein braunbórbaum (134).
*Vipex (cf. vibex &o.) birke (Sum. v).
Vippa v. Vipa.
*Vip-pera, -rà v. -era.
*Vip- v. Vib-rantia.
*Viprena v. Vibrena.
Vir Ad. nd. man.
Vir frugalis et vtilis piderman (75).
Virago hd.men-, me- (9)-ninne, -nung
(18); maininn (6), mánnyn (134), mennin,
manne (67, 152); man-, men- (10, 12)
-ieh wyb (68, 1102), wyp, wijff (132),
starck frouw (65). manhaftwib (93). méan-
nig (71). starg fraw (8). friedela (121,
sim. Gf.).
VIR
*Virago (si. vorago) holi (at.).
?'Virata ge-mannet (que nupsit 110 &e.),
-mante fraw (9), -mant fraü (8).
Viratus Ad. men-lieh, -licher (9).
*Virea (/.ciplex, cf. vria ?) milben(75).
*Virebus (v. custos & ortulanus wiri-
dary; cf. veredus) gartner (76).
Vireeta (7. virida saía 7? prata,
varr. brata, virentia sic 65. cf. sq.) hufdi?
hustdi? (Gf.). ags.? caineae (94). cuique
(136).
Vireetum v. Viretum.
Viredo (i. vir-or, -iditas) Ad. nd. '
(23) grun- groen- (68), grien- (1102),
grimm- (67. cf. viror) -heit.
*Viredus v. Veredus.
*Virendula v. Cicindela.
Vireo (aus, ?. oriolus Chytr.) wei-
tenwall (126). byrolt (Chytr.). grünfinck £
hirsvogel (Ki.). sehwunitz (Fr.).
Virere (prs. virio 76) gruonen o.
grien syn (110). groyen (132).
Vire-re, -seere Ad. nd. gro-, Ad.
gru-, grun- (6) -nen, grün (17). Ad. blu-
wen. blueyen (11). wachsen (9). waschin
(8b).
Vires v. Vis.
Vireseere anfahen zu gruonen (110).
begynnen groena zu werden (68), tzo
groen of tzo gronen (132).
Vire-tum, -etum (?. viridarium 93)
grun platz (110 szm.), stat (8, 9). gruen-
(93), rut- (74. »« virga) -gewocchst.
grunBgwachs (75). grungewechf) (64).
worezgart (1T). prye-el (132), -1 (110).
gron plan £ brink (109).
Virga hd. nd. ro-, roe- (20, 132), rue-
(11) ruo- (19), ru- (8, 185, 133), roy-
(13) -de. Ad. ruot, rute szm., ein were-r.,
var. wer rüt (65). girt, gert (6), rueten
4 gi, vig. ge-rten (75); yerte (8). nd.
gerde, struck (22^). zwie 7 zine (Fr.).
V. aurea heydnisch wundkrant (ki.).
V., virgula (110 &ec.) pasto-ris, -um
(85), -alis (4) (vt textores habent, die die
wóber bruchen 25) stabe des hirttens
(65). hd. nd. kar-te, -de (4:, 85), Ad.
-ten (3, 25, 125), -t, -th, -p (21). chart
(1l) gart (6). gi- 7 ge-rten ($75). kolb
(67, v6). rott tistel (64). rot- (64 var.),
rod- (125), kart- (110), wilde karten-
(Ki*.), w. garten- (Ki^.), sprot- (123)
-distel. wolstral (93). wolffstrel (110).
*V. regia neunkraut (74). fingerhut,
waldglócklein (143).
*V. regni ein cepter des richD, fur-
stin c., furst ruten, stab des gewal-ts,
var. -Scs (65).
V. sanguinea (herba, cf. sangwina-
ria) hartriegel (ki.).
V. textoris (untersch. von pastoris)
kart (67, 76).
*V. viscaria limruten (75). leymrut
(14). '
Virgarium gerter (93). getar (74).
Virg-arius, -ifer ein rutendrager
(110 sZm.).
*Virg-ena (66 &c.), -inal Z -inale
(110 &e.) die muter in den frouwen (68).
Virgeus roidich (i47).
Virgifer v. Virgarius.
Virgina-l, -le v. Virgena.
621
622 VIR
*Virginale v. Flammeum.
Virgin-alis, -eus jungfrauw-lich (75),
-enlich (20). gunffraulich (10). iunckfraw-
lich, -iseh 7 meglieh (1105), -lich meid-
lin (1102), -liceh megtlin (1109). iunck-
frew- 4 megt-lieh (1104). mechdelich
(132). rein (110 &e.).
Virgin-alitas v. -itas.
Virgin-eus v. -alis.
Virgin-itas, bssw. -alitas Ld. nd.
iung-, hd.iunk-, gew. iunck-frauwelichet
(23), hd. -frolicheit (6), -froelicheit (76),
-frouliehkait 7 kunschait (65,-frawschafft
Sim.; junffrau-, junpfrauen- (21) -keit.
mag-, meg- (1105) -etham (19), -etdom
(68, 132), -tum (110). meetlicheit (20).
Virgo Ad. »d. iung-, hd. iunck-frau,
Ad. -frauwe. ionefrow (11). june- (855),
ion- (132) -fer. junf-r( (21), -frauwe (5),
-frau (18). Ad. iunck-frow (6), -frouw,
-fraw, -frauw. jumpffrauwe (19). maget
(6). magt 4 degen (74). ein manlich bild
7 m. frouw; v. mas jungling der da
kunsch ist (65).
Virgula (»« virgo) rüte- (9), rut-
(74) -leyn. rietlin (91). eleyn r. (1103),
rutlin (1109), rute 7 gerte (8). gi- 7 ge-
rtel (75). gerdken, roideken, thene, weede
(147). firgel (55). jungfreuwelin (20),
iunckfrewlein; straym des rouchs (74).
*V. eaballina v. Vngula c.
*V. pastoris v. Virga p.
*Virgulare roden (20).
*Virgulatio rodung (20).
*Virgulator (v. que virgis mensurat)
roeder (90).
*Virgulatum (herba, cf. virgultum)
sumerlatt (74).
*Virgul-atum 7 -tum opus (ad fene-
siram) rutentwerg (125).
Virgul-, vergul- 7 verg- (147) -atus
(7. virgula, ornatus Br.) stryfflet 7 stry-
chait (76). gerodet (20). geroidt (147).
Virgultum (7. beta 7 frutrex 75. cf.
virgulatum) d. nd. eyn garte (18,25);
g- (6), zwyg- (645, 123) -rut, -rutlin (64*) ;
zweirletli (649), lode (225), lade (20);
sumer-, summer-, somer-l., -lode (12, 13,
225, 47). rude (5). rodechin (20): ri (8).
reys-ach (74), -echt (9). vil vf gender
este (93). volheit der roiden, dar vele r.
wassen (147). daruderwassent (100. sf.
dar ruden w.). ein platz da ruten o. riser
o. iungbaum wachsen (110 szm.). clein
Sprissen (1105), spryDlin (1102), sprossen
(68), spruytchen (132). schusling (1.7. q.
sureulus 75). schulinge der cleinen
gertlin die vsser der wurtzen wachsen;
menigung der cl. g. o. rutlen (75). bortzen
( pl. -ü Hen.).
. VWirguneula (/. iuueneula 75) Ad.
jungfrau sim. iunekfrew-lein. (1), -lin
(15^); jungfrauwel (752). Ad. nd. clein
jungfrau szm., maidlin (110), mech-
deken (132). ruteleyn (sic 9).
*Viria (herba, anders Gi. m.) winter-
grun (64), -grien (91).
*Virieolor groenvarwich (14:).
Viridari-um, b/ssw. -us, -a (125) Ad.
wurez-garte, -gart, -garten (1, 1102);
worez-, wirez- (6), graf- (110) -gart;
wortze- (125), gral-hoff, -hoO (sic 6);
grayshoyff, eyn grof) hauff (s/c21). eyn
groen (68, 132), grien (110) hoff, greshof
'grun-, grone-, grien-
VIR
(11). graü hoffe £ wortegarden (23).
bungarte (5).
*Viride hispan-um, -ium, -ieum, v.
Spopanum (75), virid-ispancium (11),
-riffanum (18) (7. spameoca 75. v. spa-
nieta) ^d. span-grün (134), -grune, -grone
(b), -greün (2); spon-grun, -groen (68),
-grün (77), -gryen (110) ; Spane-, spanes-
(18) -grun; spaun grien (76), spayne
grune (19). spaenfgroen (132). spenes
grone (23). grun-, grün- (Sm.) -spat (1),
-spach (75, Sm.).
*Viridia wortzegarte (125).
Viridis Ad. nd. grone, gruen (1, 11),
groen (68, 132). Ad. grune, grun, grün
(67), grüen (134), grouner (141), ein grun-
ender der da one sund ist (65), garten
huder (17). v. eera grunf) wachs (75).
Viridispaneium v. Viride hispan-
um.
Viriditas (7. viror 65, 110 &e,) Ad.
nd. gruen-heit.
grunung (9). die grune (65).
*WViridriffanum v. Viride hispanum.
Viril-e, -ia pt. die manlicheit zwi-
schen den beinen (110 sem.). Ad.nd.mans-
gemacht (6, 23), hd. -gemácht (134) -ge-
meeht, -gemiceht (17), -geren (1).
Virilis Ad. nd. men-, man- (63, 1109)
lich, -lig (23). mánlieher (134).
Virilitas Ad. menlicheit sm. man-
hait (76), -heyd (19), -heit (11).
Viriliter Ad. men-, man- (68, 1102)
-lich.
*Virilius «gs. pintel (942).
*Viris-are, -sare (G1. m.) menlich thun, |
leben, werden (75).
*Viro- v. Viru-lentus.
Viror (cf. vir-edo, -iditas) hd. md.
grun-, gruen-heit sim. grimmekeit (67).
stark-eit (20), -ede (11).
Virosus (7. virulentus 125) vol grien,
giffts, krafft (110), groens, venyns, machts
(132). fuenstich (125). :
*Virtualis geslachter, kust-, tugent-
lich. (74).
*Virtualiter tugentlichen (110).
Virtuose cracht- / doechde- (132),
tugent- (75) -lich.
Virtuositas togentsamkeit (8).
Virtuosus Ad. tugent-, dogint- (bb),
tugen- (65) -sam, -lieh (68), -hafft (110),
-hafftig (55, 65, 74, 75); tu-, du- (67),
to- (8), do-gentsam; doggantsam (21);
geslachtafft- 7 kusthafft- (74), krefft- (65)
-ger. doechdelich (132).
Virtus Ad. tu-, du- (20), do-gent;
tug-int (b^), -end (6, 1105). dog-gant (21),
-ode (11), -het (23). doeget (13). doecht
(132). kust, geslacht (74). hd. macht (65),
matht (20), krafft, hoeste kr. (8), hoch
(9). eragt (99). mugliehkait der sele,
stercke des gemutÓ &oc.; pl. die kreff-
tigen engel (65).
V. affeectiua (cf. h.v.) begirlich krafft
(65).
*V. appet-, digest-, retent-, expuls-
iua die craftt der begierlicheit, der
douwung, der behaltung (essens vnd
drinckens), der naturliehen vnd orden-
lichen vbtribung (25).
V. eardinalis (cf. e. v.) ezu gang
VIS
(11 sim.), ezuchtlieh dugent (8) ezu gode.
ezoehtlich dogent (1). ezucht (9). pt.
zytlich tugend (63). die zuchtiglichen
t. (15, 75), o. engel togende (15).
V. dei krafft 7 macht der almach-
tigkait (65).
*V. generatiua v. b. v.
*V. maturatiua v. h. v.
V. motiua beweglich krafft (65).
V.naturalis ein naturlich schickung,
ordenlich erafft, geschepfnuD (63).
V. politiea sitlich tugent (65).
Virtu-s, -tes (15) theolo-giea (64),
-yca, -ycalis (17), -giee (15) got-lich,
-liehe (15) tugen-t (9), -de (15), -d (64),
E (17) allain von got ingegossen
64).
*Virui-eal, -leal (141) (st. veru.) sea-
pho (141, Gf.), scephe (131) stal.
Viru-, viro- (29,65), veneno- (q. v.)
-lentus Ad. nd. giffti-g, -ech. gew. hd. v-g.
veninich (132).
Viruneulus menlin (64).
Virus Ad. gifft (9, 76, 88, 110). ayter,
v-g., muteruer-g. (74). eiter- (93), Ad. nd.
v-g. venijn (132). vnrein (szc 20). boeser
geschmack in einem alten menschen (88).
das rim- 4 müs-selen (126). hundtper-
pawm (74).
Vis hd. macht, krafft, gewalt. stercke,
muglicheit, viele, menge, gnugsame,
gehe, vngestumme (88). gesuntheit vnd
krefft des leibes (75).
Vires anime krefften der sele (65).
*Vis apprehensiua Ad. (die) begreif-
liche (3, 4, 74), -fenliche (74), inwendig
(76), erst i., erste inwendige, nd. e. in-
winnende, Ad. e. wonende (18), e. in-w.,
zuzihende (74) krafft. dye erst inwa-
nunge ader inwinge kr. (17). entphaerin
gegenworffs (15).
"Vires cognitiue erkentlieh krefte
( 62.).
Vis eoneupiscibilis beger-liche (3,
4), -nde (17, 14), auBkysige ( 74) krafft.
begernder lust 4 gyrige kraft (9). der
will (65).
Vires inferiores sinlichkait ; faiDt-,
varr. fyesch-, frisch-kait jm lib (65).
Vis irasc-ibilis, -entia, -itiua (65
varr.) (die) haf- (10), hoch- (12) -dra-
gende, zorn-ende (5), -ige (6), -ichie (3),
-isch, varr. -sch (65), krigende (17), V ky-
sender £ kr. (9), torn-en, wrg. -ie (23)
krafft. die zornsch kr. die hangt an
(65). ein sme-, trig-ende kr. inwonende
(15). verkieserin, kriegend schmehe-nde,
-rin (63). liplieh stritend begird (93).
Vis ration-alis, -is Ad. v^-nemende,
-nement, -neymende (3), -nunftige (9),
nd. vernemen die (sc), Mrg. vorneymie
(23) krafft. dy spiegel vorbebilderin (63).
redsamkeit 4 andach spigil (9). eyn sp.
7 eyn vorerbilden 7? eyn vornermende
eraift (15). wilde freyheit 4 gemeyne
yunikeit der rew (9).
*Visea (aus vesiea) blasa (Sum. IV).
*Visecardus v. Bistardus.
Viseare mit lym (110, 132), lymen
(68), ther (132) vahen, vaugen. (132).
*Viscaria leym ruot (64).
Viscarium lime (65).
Viseatus- verymt, var. -liemt (65).
hy
VIS
*Vis- v. Fi-cedula.
*Viscella (aus fi- »« visch?) rewfe,
vischkorblein (74).
Viscera (cf. viseus) inadir 7 darmi
(104). jnnerheh gederm 7 krefften; die
junerliehen sehloB (mare); :glid der
barmherezigkait &e. (65). die derme 7
ingeweid (110).
Viseeralis exultatio froud die da
gat dureh al glider 7 d. all krefften
der sele v£ faciant animam grunen et
fructum ferre (65).
*Viscere v. Visere.
Viseerosa deuotio andacht die da
kumpt Z ist vB jnnerlichen geda-, ear.
gede-, gedi-Crmen des, herezens vf jnner-
licher hebe (65).
Viscide (7. fortiter G1. m.) ags. tocht-
liead (136).
*Viscina (s£. fi-) v. Mulerum.
Viseositas schlim 7 lyme (65).
Viseosum ein lymech-tz, -ts, limeez
ding daz da ein, an ein ander bicht,
becht (65 varr.).
Viseosus (2. tenax 176) slim-echtig
(5, 93), -etht (20), -eth (49), -ehafftig
(18), -ich (13 &e.), -e (10). Ad. schlimag,
-echt, -lechte (67); schleym-ig (134), -echt
(10); sleinig (1). lim-, Iym-etht (20), -haff-
tig (110), -achtieh (68, 132), -ig £ zech
(16). vol limieh (23).
*WVise- v. Vist-uarium.
Viseu-m, -s (6, 17, 47, 64, 74, 94),
-s querci (9) (7. affolter sc lat. 73. cf.
tuseus) Ad. nd. mis-til (9, 94), -tel (m.
13), -pelbam (17), Z -pel 7 eychen ge-
dárm (73). kinster (Chytr., Kil.).
Visc-um 7 -us, g. i lym (110 &e.).
ther (132). katzengumm-i (1105), -e (1102,
132) quod colligitur de arboribus.
Viseum lijm (81). z. vérele (16.: fva.
vis?? cf. sq.).
Viseus (4. pellis intestin- i testicul-
orum, et. sarcina 16; g. -ci 7. bitumen ;
g -eeris ?. caro 110 &e., gew. màcht un-
tersch.; cf. prec.) hd. nd. lime, fuogel-l.
19), lym, vogel-l., Ad. -leim. Ad. lyen
e slime (11, 133), budel (Z2) sl. (11),
slim (100), sehlime, scehleim (134), kláb
(Das.). quodcunque latet in pelle dc. way
yn Sych vette 1st als oley (19). Ad. md.
darm, ars-d. (21), dorm (23). Ad. darme,
daerm (68), bluotuar ingweid (93); das
geriek (128, $m. 3, 43), griek (126).
*Viseus (herba) v. Aparine.
*V. querci v. Viscum.
*Visela (7. mustela) wesel (Kil.).
Vis-ere, -cere(23) schouwen 7 gocken
(12). schawen (1, 3). begerlieh (20), mit
be-gir(15), -gird (68), -girde (25) sehen,
siehen (20), sechn (25). be- Ad. -sehen,
-sechen (67), -seyen (21), -syn (18), -sene
(23). vsüch (szc 6). wizen ; deckebezucen
(100. Z. e. Al. dicke besuchen).
Vis-ere, -itare Ad. be-sehen (65, Mss.
mog.), -schowen szm., hd. nd. -schauwen,
-sin (23), -warten (9). suchen (19). be-,
heym- Ad. -s., nd. -suken. be-sichgen £
-segen (13), -süchen (21). stitlich sehen
(11). vanden (11, 132). visiteren (132).
Visibilis 7d. sichtig. dz man sehen
mag (110). gesicht- (141), gesieg- (20),
sehent- (19), sehen- (68), syen- (132),
zien- (11), sen- (23) -lich, nd. -lik.
VIT
Visibilitas sichtberliehkeit (75). seh-
(68, 110), sy- (132) -enhleheit.
Visibiliter sicht-lichen (110), -berlich
Z Agklich (75).
*Visiea v. Vesiea.
. Visio (Z. somnium 75) d. ge-sichte,
-Sieht, -s. des tauffs (75), -sehung (74),
-sengen (18); seh-, senh- (76), sey- (21),
beschauw- (20) -unge. sen-unghe (23),
MES. (D). visioen (132). trawme, hungse
UA).
*Visiomia v. Physionomia.
*Visiosis gr. indecl. ?. forma lat. ge-
staltnusse (74).
Visitare (cf. visere) hd. be-schawen
i -suchen sm.
Visitatio be- (9, 17), heym- (75, 110)
-suchunge. beschouwung (68). tag der b.
(v. marie 65).
Visitator Ad. sucher (67, 133), heim-
8. (75); be-s., -schawer szm. nd. besuker.
*Visitator («us vitisator) rebman
(64€).
Vi- (143, Ki.), bi- (143) -snaga (7.
dentisealpiaria, gingidium ) zahnsti-
cherkraut (143).
*Visonomia &oc. v. Physionomia.
*Visonta (cf. vison Gl. m.) wisint
(Sum.). :
Visorium (7.theatrum)nl.kiickplaetse,
tanneel, tinne (116).
Visp-ellones, -ilio (-ilio 7. tersorium
Gl. m. dus nd. quispel) v. Vespilio.
*Vissum wist (sí. vist? anders Gf. 1,
1001); vissio visto (141. cf. vissium
Gl. m.).
*Vissura v. Fissura.
*Vistela («us fiscella) v. Mulerum.
*Vist-, visec- (19) (s£. vst-) -uarium
eyn oben steck (19). auenstocke (11).
Vistula (fü. Wixel (114, 126).
*Vistula v. Fistula.
*Visula (piscis) neunaug (74).
*Visuncula(7.doreium) augen-, augel-
(759) -waid (75).
*Visura v. Fissura.
Visus ptc. s. hd. nd. ge-sicht, -s. der
augen (15), Ad. -sichte, -siecht (21), -siethte
(20), -sechte (19), -sehen, nd. -syen (132),
-sjien 7 zuun (11). sent 2 sune (22b). sehe
(155).
V. interior (mulier?s) ein leblich ge-
genwertig betrachtung (65).
Vita (i.]juegitatio 76) hd. (dal 17, das
110) leben. 2d. (dat 132) leuen.
VW. actiua Ad. ein wi-, wu- (6, 1102),
hd. (18, 1105) nd. we-rckende, würckent
(134), Ad. wole dedig sZm., sorgsam (8,
9), £ erbersam (9) leben, leuen. vnmüsige
woltat (9).
V. eontemplatiua Ad. nd. ein be-
schau-, hd. sehauwe-, beschauwe- s?m.,
beschowe- (6, 46), bescheu- (9,21), beschey-
(17) lich, besehauende (8) leben, leuen.
ynnigkeit, geneme y., müsige andacht
(9. cf. pre.)
Vitabilis sehuwelich 7 midunge (20).
mydeler (22).
*Vitaeus v. Psittacus.
*Vitalba v. Vitis alba.
*Vitale eyn stat dez, des (76) lebens
(8, 9) in dem leyb (9), lyb (v6).
VIT 623
Vitalia die lebliehen gelider (65).
geweyde (Z éntestina 155). mnge-rewsch,
-wayde (174). nl. incrijt (116).
*Vitali-eium v. -tium.
. Vitalis hd. leben-, nd. leuen-dieh,
-dig (68), -diek (18), -diglieh (75), -lik
(23). hd. lebent-, lebend- (6), leben- (91,
75), lebe-, leb- (2, 15, 110), lob- (1), nd.
leue-lich, Ich (2), -leieh (1). guter vnd
wolgeschickter naturen (9).
V. census lipgeding (65).
Vitaliter lebliehen (110). leb- (68),
leu- (132) -entlich.
Vital-itium, gew. -icium, -licium (3)
(cf. vietalicium) d. lyp-, leyp- (8, 4)
-gedinge szm., -gedige (12); lybgeding.
nd. lijffrenten (132).
Vitare (7. disponere 4 vitam ordinare
66 &e.) hd. md. vmiden; schu-wen (20,
132), -hen (1105), -en (19). vermeiden (134).
schyhen (68, 1102). leuen cyren (132).
*Vitas v. Vitta.
Vitatio schuwunge (20). meidung (75).
*WVitatus v. Vsittacus.
*WViteduetus hjf-pensy, -tucht, -rente
(141).
Vitella v. Viticella.
*Vitelli v. Vetellus.
*Wit-, vic-(46 ) -ellum, se/íner -ellus
(Br. &e), pl. -ella (Br.) (7. monsellus t
meditullium oui Br. totelro (Sum. VI).
hd. nd. doder. hd. eys-d. (12), doeder
(20), dotter (m. 67 Mrg.) eyes-d. (183),
eyer-d. (40), eyn d. von einem ey (68),
eyn ey doter (67), dodder (13); tot-ir
(8), -er (9, 4), -ter (46, 76); thotter (125),
eyn eyrtoter (134), eyer totter, air-t.
(123), tuterai (104, sm. Gf.), tutter (1, 93,
nir. 126, Fris.), dutter (49). vitell-um
doder, -us eys wise (17); -um tutili,
-ium tuttilin (141).
*Viteris (7. vrna, aus vter? vitrum?
lith. wedras &e. G. wtv. 1, 247?) ain
aimer (76).
Vitex (/.agnus eastus) künschbaum
(126, 141). keusch lamb 7 schaafsmühle
(114). schafmülle (Ki.). schafmüle (144).
Vitiare, -ri hd. nd. la-, le-. loe- (16)
-stern (23). schenden (68, 110). schemden
(132).
Vitiarium pflantzung der weinreben
(91).
Vitiator Ad.nd. schender, schader (6),
lesterer (6).
Vitic-, vitisc- (Gf.) vit- (Br.), vine-
(9, 93, Sum. V) -ella (v. balsamina Kki.,
bryonia) hopfo (Gf.). hoph-o* (6), -e
(Sum.). wilder zitwon (25). cop-fe (9),
-pe 7 varende bóm (85) oste (47). liele
(93. cf. vimen, vitis alba). ags. weo-
dubinde (942).
Vitie-ola, -ula rebman (110). wyn-
gar-der Z -ts plantzer (132), -tbuwer(68).
*Vitieus v. Psittacus.
Vitil-igo, -ago (94) gebrest o. mangel
des leibs; mal, mackel (88). ags. blec-
tha (136), -th (94); bitiligo blecthrus-
tfel (136), -fel (94).
*WViti-, vitu-ligo (7. vibernum, eorim-
bus; »« ligare; cf. vitulamen) wijn-
stocksbant (141).
Vitilitigator (7. rabula q. v. 116;
9
624 VIT
concinnator litium, cf. procurator) kre-
teler (Chytr.).
Vitiose laster- 4 schent-lichen (110
sim.). sundelich (132).
Vitiosus Ad. nd. vndogent-, vntugent-
(1, 76), vntugend- (6) -sam, -hafftiger (16).
vol schand o. laster (68). l-bar (9), -lie
(11). lesterlych (19, 65). sundachtich,
quaet (132). schandhaffter (110). schent-
lieh Z bresthafftig (65).
Vitis Ad. nd. win-, wijn-, Ad. wein-
stock, -stogk, -gart (68, 132), -gartstock
(132), Ad. -stog, -stocke, -stag (55), -reb,
nd. -raven (22b). rebstock (49, 65).
*V. alba, 7 vitalba (143 v. viburnum)
(. tamus q. v. 116) hranea (131). liela
(131, Sum. VI). liola (Gf.). wilder tzeduar
(125), zyt»wen (123), -wan (64b), -twar
(64?) cf. viticella.
*V. muscatell museatell wein stock
(1).
Vitisator v. Vineator.
Vitium (gew. vieium c. der?e.) hd.
nd. laster, vndogent, sunde, gebrech (132).
hd. vntugen-t (1) -d (6), sehande szm.,
schentlich- 7 bresthafftig-kait &c. (65).
*Viton ve. F'iton.
Vitra-go, -ria v. Vitreola.
Vitrarius v. Vitriator.
*Vitrellum gleseleyn (9).
*Vitr-eola, -aria (Kki.), -ago (Fr.) (4.
parie- Ki, pari- 125 -taria) nachtschat-
ten (125). glas- (Ki.. Fr.), St. Peters-(ki.)
-kraut.
Vitr-eus, -ius Ad. nd. gles-en, -in
(65, 134), -erin (75, 110), -ern (1T, 151,
152), -sern (18); gla-sen (20), -sin (46, 76),
-sieh (132), -Dig (68). glaDuarber (141).
Vitr-iator, -icator, -ifex, -arius (125)
glase- (132), glays- (19) -mecher. glaf-
macher (68, 110). glas-m.' (1), -meker
(23). Ad. gle- (17), gla-ser. gleBer (125).
*Vi-, vie- (76) -triea Ad. nd. stiff
muder. Ad. st.-mutter, stieff muter sZm.,
steff moder (12), stuiff muoter (76).
JFWVitrieator v. Vitriator..
*WVitric-eus, -us a um (20) styffveu-
terlych (19). stieff vaderlich (20).
Vi-, vit- (1, 76), vie- (1102) -trieus,
-tricius (136) Ad. nd. stieff-, . stiff-vader
sim. hd. stuiff uatter (76); stef- (12),
stüfl- (46), stewf- (1) -vater. ags. staup-
fotar (136. aAd.?), stepfa .. er (94).
Vitrieus (ecclesíae Gl. m.), vitt/ius
(16) (Z. eastallus 4 pretor 75) kirch-
brobst (75), -en meister (16). zechprobst
(Sm.).
*Vitrifex v. Vitriator.
Vitriolum (dém?n. 110 &e.) Ad. chup-
pfer- (1), kupffer-, kopfer-, kupper- (3),
kesper- (18), cappir- (55), Ad. nd. kopper-
wasser, -water; of? vnd 3st als grune
steyn sim. kopper-, kappe- (12) -rauch |(
(10, 12, 13), -rót (109). vallitzenstein (74).
vytrile (19). vitriol 7 spongrün (Das.).
glabhut (75).
Vitriseus v. Paristulus.
*WVitrius v. Vitreus. ,
*Vitrix (aus hydrus »- natrix?9)
wafer natere (104). à
Vitrum Ad. nd. glas. Ad. gla, glays
(19). spat (7) spere darm (encit.) ven-
Steren afmalet (225). spat do man fenster
aub macht (74).
|
IHE
VIX
Vitta, 7 fitta (75) (7. velum, mitra,!le- (65) -sterung. ver-niehtung 7? -werf-
infula; corona qua vincitur sponsa 4)
hd. nd. wiel (75, 108), wijel (7593) der
closterfrawen (75). wyle (110; 132). nun-
nuwiler (93). bant (20, 108). har-b. (20,
76). snoer, garnsnur (20). gebende (6).
stuchen Z die langen zipffel 7 bendel
an der huben Z ein wib tuchel qwo ca-
pilli colliguntur (65). veyf czoppf 7 ben-
dil (9). bendele (12). rot barte; ryse
zop (8). r. 7 brut (b^. aus bort »« brut-
ryse?).;ein reyse (4. cf. Gf. 2, 540. Ziem.
322). reie (16). eyn hu- (8, 12), hó- (21)
-deln. Ad. hube, hub, haube, haub; har-
(15), naeht- (65, 75) -huben. md. huue,
mutze (29b). pischoff-hut 7 -infel (75).
bort (17). borde (13). wumpele Z sley:
ger (77). vitas ags. thuelan (126).
Vitta coccin-ea, -ia eyn rot, roter (65)
hube (17), bort (9, 17, 65), sehnur (65).
Vittare hd. huben (110), h. off setzin
sim. nd. huuen £ cronen. sleyern 7 kif-
fen (10).
*Vittatio (v. l/gatura 1 velatio capitis
76) hub (76). hubung (68). huuinge (132).
Vittatus ge-bunden (20), -hubet (68),
-hufft (132).
*WVitt-erius, -rieus v. Vitrieus.
Vitula v. Figella. Vitulari.
Vi-, vy- (7:4) -tula kalb-a (Gf.), -e
(9, 20), -el (91), -lein (74). kelb-lin (64,
110) -lein.(74). kalb £ motsch-k. (Ki2.).
rote kuu (65 ad Hebr. IX). ein zeit kü
(Das. veerse(132). verse (99). barg (9).
*Vitula astleim; kron; gottin des
frides o. der frewde (74). .
Vitul-amen, 4 -o (74) -igo (9, 74,
93), 4. -atus (?. planta infructuosa 15,
76 q Tr&dice 176), viti- (q. v.), bitu-
(Br, G1), buti- (147) -ligo eyn uf5- (11),
wyngart- (68, 132) -sproD, -spruyt (132).
absehnyd von reben (110). vnfruchtbar
zwyg (75). vnnützer schützling (93). vn-
nutzschuDling, rebenpandt (74). des
wijnstocks waterlaiden die gheyn druy-
ven en dragen; roideken (147). schusse-
ling vnden 7 neben am baum &e. (65).
weyn bant -igo; wasser rys (9). proff
rib (8). vitulamina spuria (4. fili
spuriz) schubling der basthart (65).
*Vitulari (. cum vitula canere cf.
figellare) vedelen (97). lustig sein Z
kálbern (Ki.).
Vi-, ve- (65) -tularius kelber artz
(65. 2« veterinarius?). ags. cealpa hur
(Gl. Aelfr.).
*WVitul-atus, -igo v. Vitulamen. Vi-
tiligo.
*Vitulia (cf. solsequium ) sunnen-|
wirbel, wegweyse (74).
Vituli-nus, -us (11) Ad. kelber-en,
-in (110); kalbfleisch (68). nd. keluern
11); ealu-ieh Z -erenvleisch (132).
*Vitulo v. Vitulamen.
*Vitulum saginatum (mom.?) eyn
vecht kalphe (67 Mrg.).
Vitulus (cf. fetel-, fidu-lus) Ad.
kal-p, -pp, -b; merkalb (péscés 93). nd.
kalt.
Vituperabilis Ad. le-, nd. la-sterlich.
Vituperare hd. nd. la-, hd. le-stern.
sche-nden (9, 65, 75), -lten (65). leden £
letmaken (225). schmachen (75).
Vituperatio, pl. -ones (65) la- (8, 9),
fung (65). schen-dung, -tred o. wort (75).
Vituperator lasterer (20). sehender
(20, 4, 75). -
*Vituperio scheltwort (38).
*Vituper-iosus, -osus (68, Gl. m.) vol
lasters o. schand (110 szm.).
Vituperium (7. erimen, vitium) hd. nd.
laste-r, -runge, -ringe. sehande (920).
schmaech (75). scheltung (65).
Vituper-osus v. -iosus.
quyits (aus in-v. abstraMiert) willig
(1, 5).
*Viuacio (cw, aus iuuauia) saltz-
purg (74).
Viuacitus Ad. leben-digkeit, -dich-
keit, -haftikeit (17); leblich- (62), leuen-
die- (20) -keit.
Viu-aciter, 4 -ide (110 &e.) starck-
7 leb- 4 vroe- (110 sZm.), vrome- (1232),
leuendee- (20) -lich.
Viuari-um, -a p/. (88), bifarius (942,
136) (v. piscina. fons dc., sporta doc., in-
da go vbi fere incluse sunt Br.) visch-teych
(9), -ery (110 sZm.), -behalter (88). fif)
dieh (8). wyer (76, 110 sZm.). wy her (20).
wuwer (108). viscorf (11). fich- Z hiener-
hu (88). erbilari (141). kol- 7 keul-brun
(£é. fons 75). ags. fisewelle (942).
Viuatieus lebendiger (76).
Viu-ax, -idus, -ifieus, -us Ad. leb-,
hd. (20) nd. leu-endig, -endich. leb-lich
(62), -liha (vivacem 141). liefachtich (11).
lyuieh (132).
Viuax (6. subtilis 65 &c.) hd. leben-,
leb- (134) -hafftig. lcbehafftyck (19). lebihe
(100). scharpf synnick (8). scharf synnig
7 behendes synnes (9'.
Viuena (cf. viuerra) feldwieselein,
frett, ilster (Ki.).
Viuere /d. leben, leyben (13).
Viuer-ra, / -na (Kib.), -ua (Ki?.) hermle
(111). iltes 7 ratz (Ki). ildis, kuder, fritt
(Ki.). nl. foret, frette (116).
Viuescere leben (1).
*Viuex v. Vibex.
Viuide(cf. viuaciter) lebeligke (100).
Viuidus (cf. viuax) lijf varwe (11).
lyep farbe (19). sehone lebende f. (8).
schon l. starg (1v). sehone vnd ezart
lebender mensch (9). krefftig (10). krif-
tich (13).
Viuificare Ad. leb-endig, -indig (8),
-in dich (sze 5), -lieh (65) machen. nd.
leuendich maken. volfuren (65). vristen
(9). erquicken (20).
Viuifieus v. Viuax.
Viuiradix ein gwurtztes zweig (91).
würtzling (135).
*Viuitas (ingenii) lebendigkait (76).
*Vium wech (23).
*Viu-m, -s Ad. weg-ig, -ich, -et (21).
*Viunum (aus viminum? vibur-
num?) ags. fugeles leac (942).
*Viurna v. Viburnum. T
Viuus (cf. viuax) Ad. leb-endig, -ntig
(1), -ende (19). lemptig (1, Sm.).
Vix hd. nd. kume. Ad. kum, kumme
(5) kaum (134), kom (21) gar kumer-
lich; sehwar zu thun 4 schwere zu tref-
fen (65). nau- (11, 19, 152), na- ? no-
(99v) -we. vilna (29b). sóst. boerte stonde
(132).
*
VLM
*Vi- v. Ve-xillum.
aa (Z, albula Gl. m. cf. vlula) huff
(23).
*Vlandria v. Flandria.
*Vleea (Br, Gl. m.), vlea (Z. pascua,
fenifera 147) bend, wese, wijsche, weyde,
mate, pasch (147).
Vleerare sweren (20).
Vieeratio swerunge (20).
Vleerosus Ad. nd. swerich. swernlieh
(18). gesehwerig (76). folle swern (17
sim.). vol geschwer (110 sZm.). aissig (75).
*Vlceia v. Hulcitum.
Vileisci Ad. re-, ra- (18), 7 vrre- (14).
wre- (132), fre- (5) -ehen. rech-gen (13),
-nen (114). wreeken (23). wreken (109).
gerochen werden (74).
*Vlcitum v. Hulcitum.
Vleus (2. inguinalia 125) Ad. nd.
swere. Ad. eyn swer-en, -n (12); ge-
swer, -sehwer; aiD Z schwer, var. gschwer
7 aisch (75), ey, aiD, eysse (25), eiss
(93), eys (vleera 25), der slyer (25, 125).
wakel (99, 108). v. dentium tant sSwer-e
7., -unge (85b).
*Vlea v. Vleea.
*Vi1fus 7. leccator 6 tabernarius (Voce.
ex quo).
*Vlgus v. Vulgus.
*Vlieulum v. Cueulum.
Vli-, aule- (q. v.) -ginosus 7. vligine
plenus t terra, humida (16). feucht luft
(9). fueht lofft (8). tusmig (175. cf. sq.)
vl. ager ein feuchter acker (64).
Vligo verderbende feuchtikeit (110
sim.). ert-füchnisse (8), -nesse (9). huli-,
hul-wa; sprang (Gf.) bützenfeiztin (93.
cf. vl. i. pinguedo terre 15). miststanck,
pfutzen, vaistigkeit des ertrichs, natur-
lich feur, 7 nubesmatutina(74). n. feucht,
var. natirliche feycht, der erden (64).
tusem (75. 7. q. dusam Sm. l, 402. cf.
nubilus). regenwurm (76). huntzkrut (75).
*Vlinus v. Vlmus.
*Vlysipo:. vlixbona v/g. Lisibon (125).
*Vliua, vluia (155) (auzs, aus vlula)
holz- (131), hoz-mucea (131, 155).
*Vlixbona v. Vlysipo.
*Vlla v. F'igulus.
*Vll-atenus, -atinus (23), -omodo /d.
. et-, itte- (21) -licher maf) sem. nd. etliker
mate. eynfó- (110), enich- (132) -syns.
*Vllul- v. Vlul-.
Vlmus hd nd. ye-, y- (1, 5, 4), i- (21),
nie- (sZe 18) -mant. ie- (6), e- (13) -man.
yemants (Fris.). etwar (76, Das.). etwer
(88). sichein (109).
Vi1ma (villa in sueuia imperialis, vlg.
ciuitas) vlm (75).
VImaria (. medusium, arg-, pot-
entilla maior, barba eaprsee &oe. 143
geifbart (143, Ki.). meckkraut, johannis-
wedel (Ki.), -wendel 7 gánseleiterle (Fr.).
Vlmeus, vlneus (8) ulmen (8). yl-
meyn (9).
*VImo (cf. sq.) rüstbaum (Ki*. Mrg.).
'V1-mus, -nus (11, 76, Gf.), -inus (64)
hd. ags. elm (6, 94, 104, 136). elm- 4 eli-
f ruz- (Gf.), ruf)- Z ruster- (74), rust- (91),
rüst- Z rysten 7 vlmer- (144) -baum. ilm-e
(9, 109), -ne (Sum.). yllm-an, -en (144).
—
ilmen-, rüster-, iffen- (114), rüst- (xie.) |
DiggENEACH GrossaRIUM.
VLT
-holtz. uluren (85). eelse (11). elf (132).
erle (105). arbor fulbom, alber; Jgnum |
espin (6). a-, vlg. e-spen (15). felbber Z
wilgge, var. felber o. wyd (64). myef
(74). myes (7. armof)a 1). mos s mof)
(Do, 49). moys (5). muf) (18). maefe (10).
mas (12). moss op den boem of anders
,| (147). mosich (13).
*Vimus pfall, steck, rugkenspitz (74).
*VIna v. Vlua.
Vlna hd. nd. ele, elne (20, 22), elle
(99, 132), eelle (11), eln (6, 67, 68), elen
(9), eel (64), eil (13); el- (12), eln- (649)
-mef; ellemaibe (20). vorderarn (93).
arme (65). gmund (7. exéensto mamus 15.
cf. palmus. $m. 2. 597 sq.).
Vilnare hd. messen, mit elen m. (110
sim.); elemaeDchin (20). nd. meten.
*Vlna-rius (adj. Br.), -tor eyn elen
messer (110), m. mit der ellen (132). einer
der mit der eln misset (68).
*Vlneus v. Vlmeus.
*Vlninus (vis) rame (19. cf. vlpi-
trum ?).
*V]nus helna (141. zu v1na heline Gt. ?
vimus?).
*Vlnus v. Vimus.
*Vlpic-ium (74, 93), -um (114, Ki.)
(cf. sq., eueculum, aldonium, BM. 1044)
holl-auch (74), -oveh (93). grofer knob-
lauch (114).
*Vlpitrum (herba cf. vulpicum, vlni-
nus) ramese (9).
Viteriora furbaf) andere ding (65).
Viteri-or, -us hd. vo-, fu-rter. Ad.
nd. vorder. mer-vber (1103), -yber (110b).
meer; ouer vorder (132). furbaf) (6). fir-
bas (76).
*Vltertus v. Vltroneus.
Vitimare lest machen (20).
Vitim-ate, -atim, -o, -e hd. zu md.
tenleste, leesten (11), 7 vtersten (132).
nd. to lesten. zu dem 1l. (5). zum (110),
zu dem (6) letsten, o. hindersten (110).
zu-lest (11), -letst (134), -letzt (68). 1 listen
(18).
*Vltimatio die lest Z hochst volkum-
menhait (65).
Vitimum terre das lest ende £ tail
des ertrichs (65).
Viltimus hd. der leste, leezte (8, 4),
letscht (76), letzt o. ferrest (110), aller
letst (68). dy lest (23). die leeste (11),
leste 7 die aller veerst (132).
Witio Ad. rech-, rach-, roch- (9, 21),
reche- (10), rechn- (133) -unge. rache
(20). rach (1, 65). rách (6). roeh (8).
wrake (29, 132). frake (5). straff (65).
Vitor (é. vindieator 110 &e.) eyner
der sich selbs recht (110). Ad. re-, £ ri-
(65), fre- (5), ra- (6) -cher. riechter (21).
vrrechter (74). straffer (65). nd. wreker.
Vitra hd. nd. vort. hd. furt (3, 110,
133); furt-e (67), -er. fur- (69, 70), für-
(134) -wertz. vorwer-t (19), t5 (66), -tersse
(67), -ter (133). furbalà (68). yber (110).
vber (6, 65). truber, wite tr., varr. wyt*e
daruber, wit druber; witer (65). Ad.
ober-hin szm., -hene halbe (5). ferd
(6). genssyet (125). nd. ouer (132); ouer
gehene halue (28); auer 7 vorwart (11).
*Vltraeras vbermorgen (74).
*Vltricia faz (Gt.).
VMB 625
Vitrix wreker-in (68), -sche (132).
Vitro hd. nd. mit willen, Ad. wiln.
hd. wilig- sém., mütwillec- (25) -lich.
nd. willielick. willen-s (132), -ez (20).
Vitron-eus, -ius (23, 76) Ad. gut
willig. »d. eigen willich. williglichen
(110).
*Vlt-roneus, -ertus (£. poledrus)
jung 7 ein iungs rof; ful, potius foel o.
phoel (15).
*Vltrum (7. instr. maratro; sí. cul-
trum?) kulter (19).
Vitus hd. nd. ge-, ex- (15) -rochen,
-rechet (19), -wrochen (132), -wraken (11).
V1-ua, -na (99, 122, 151), 2 -ula (141),
7 -uula (74), hd. swerte-], -In; schwertel,
schilff, sehiff (6, 76). sehel-ff (9, 19), -fe
(17), -pp (19), -p (28, 47). sceleph (s5).
lyBkrut (110). luys (132). liseh (107).
linsch (10). lesge (99). leez (20). hesch,
schim, bimissen (75. cf. alga). rüthe
(21). riet- (74), rieth- (141) -gra. grief
(645, 123). gries (649). sehlatten (111).
slatten-, schwertelen-gewechst, slat,slefe,
mos-e, -echt, -acht (74). moDkraut (126).
schordel (23). gall. ronche (122).
*V]uarius (7. qué vendit vluas 110 &c.)
eyn luys snyder Z verkoefer (132).
Vlu-, vluul- (74) -etum schi- (9),
sche- (8, 9) -lfecht. mos-echt, -ig; sle-
fen-, swertel-, riet-, slatten-gewechst (74).
*Vluia v. Vliua.
*Vlul. of? vllul-.
V1lula (vll. z. aues magne cornicis dec.
7 vermis 176. cf. vliua, vlua) Ad. md.
vle. uele (100). ul Z uwel (6). eule (4,
66, 10). ewl (1). eyl (134). yle (18, 110).
yll (67). ain yl Z wurm (76). hule (21).
huwel (93). huw (68). ein stein- (9, 75),
nacht- (141) -eul. holez-morga (141),
-moua (Gf. 2, 604).
Vlulare (vf canes dc.) hd. nd. hu-,
hue- (752), huy- (132), hy- (67, 76, 110),
heu-len. huiln (13). honen (1l, 75, Gf.).
hóen (2), hüenen (3). heulen vnd wins-
len als die hund vnd wolff (75). hew-len
o. -en als die w.; weinen (74).
Vlulatus /d. nd. hul-unge, -inge,
hyl- (110), hewl- o. hewn- (74), weyn- (b*,
74) -ung. hu- (8), heu- (9) -lende.
Vluosus voller sletten 7 slaffen (74).
luyDBachtieh (132).
*Vluul- v. Vlu-a, -etum.
*Vmbasius v. Bombicinus. Parcha-
nus.
Vmbella ein breitter dolder o. bu-
schen (135). die d.; bausch 7 schopff
(Hen.).
Vmbi-, vmbe- (125), vmb-lieus Ad.
nab-el, -bel (19). »d. nauel, affel (109). das
bütsehge an ópflen vnd byren (144). ein
paternoster stein (cf. paterlestein Nmn.?);
vmbel. Z4. ornamentum librorum dy po-
cken (125).
Vmbilieus veneris, 4 vmblicum-
sueueris (74) (herba) eynber (9). mayen-
plum, vichdistel (74).47. naueleruyt (116).
*"Vmbilieum (Aerba) ags. berwinde
94a).
*Vmbla (piscis) rótelin (140).
*Vmb- v. Vmbi-licus.
Vmb-o, 4 -us (100) (cf. buecula) ,
i rant poue (104, sm. Gf.) Ad. buck-, bhuc-
19
626 VNA
(100), bock- (110), puk- (155), nd. bok-
eler, -elare (106), -elyer (110, 132). pockil
(9). gupfambugler (93). daz yDBen oben
daroffe (nach amntile 5^). sehilt (110).
bupff o. mittelhohe im puckler (74).
vmbonibus ags. randbeaum (94).
Vmbra (cf. seena, vmbraeulum)
hd. (8, 11) nd. scheme. sch. van (132),
der schaat von (68) der sonnen. stem
(sze 91). schin (20). Ad. scha-de, -dt, -tt,
-te (9), -ten (4), -twan (b^) ; sehe-de (10,
12, 16), -d (18). -t (133), -th (49) ; schey-
de (14), -d (13). sehuw (19. weit. schau-
wen 7.). varen-d man, -der schuler, o.
sele vom leybe gescheyden (74). doten
mans sele (25).
V. legis schatt der bedittung (65).
V. mortis vorhell (65).
*Vmbr-a, -o (125) (p?scis ?. aschia
125, ti- 93, thy- 74 -mallus) esch (93).
asch (74, 125, 140). escher, iser, omber,
seerapp, meer-schatten, -wertzen, wert-
zer, magerfisch (140).
*Vmbra-, super-cilium ougenpran
74).
Vmbraeulum (7. vmbra, seena)bótta
i lóba (121, sim. Gf.). schirm (20). liecht-
Sch. (111). sch.-bret (134). schirme bred
(19). schemekin (23). scheemsel (147).
gezelt (8, 9). hub tor eyn meygenleub-
reten (125). schaubhut £ parasol (Ki?.).
*Vmbraeulus scatehót (104).
Vmbrale (sacerdotis) vmbrakel (b^).
Vmbraliter als in eim schaten 7
zaichen, nit in weseliehkait (65). abge-
schattet (Ki.).
"Wmbrare Ad. schaden, schad (6),
sched (18) geben. 2d. scheyd-en 7 -e
gheuen. schemen, schatin, decken (8, 9).
be-d. (20, 110), -schettigen (110), -schei-
digen (20). om-sehemen 7 -decken mit
dem scade of scheme (132). schetthegen
(bb). vmbgeben (110).
Vmbratieus beschedigit (20).
Vmbratilis Ad. schedde-, sched- (18),
schete- (5), schet- (6), schett- (76) -lich.
schedilig (23). schatig (9). schemig (8).
scheemlick (147). duster (10). finster (12),
*Vmbrifieans (íerram) beregenonte
Gf.).
*Vmbro v. Vmbra.
Vmbrosus schat- (110), schet- (6,
76), sche- (5) -tig. sched-dig (21), -ich
(18), -eeh (23). fynster (12, 13). vol
Scheems of donker (147).
*Vmbus v. Vmbo.
*Vmidus v. Humidus.
Vna (7. pyter 9. /at.?) hd. mit o.
sampt (110), zusamen. tzogader (132).
mallyck (855). vna eum eyn mede (23).
*Vna sabbat-orum, -i (110 &e.) vff
den nechsten tag 7 d. n. t. £ ein tag der
wochen (65).
Vnanim-Js, -us, -es (65) willich (23).
eyn-hellig (65), -hertzig (68), hd. -mutig,
-mütig, -mietig, -muttig (65), -mudig
(66), -modieh, -driebtig (17', Ad. md.
-drechtig. omodich (23). eyns-willen (10,
20), -syns 7 semenclich (90). gesellihc
(100). d
Vnanimitas hd. nd. eyndrechticheit
sim. hd. eintrachtig- (68), eintraehti- (6),
eintrechti- (9), eindrochtig- (21), eym-
drathti- Z einwilli- (20), aimmutig- (75),
eynmodec-, eynmieti- (110), ainig- (76)
VNO
dei eyns willigheit (10). semelicheit
(20).
Vnanimiter ein-trechtig (110), -drech-
telich (132), -helliglieh (68), -mutiglieh
(75), -muttieklieh 7 glich mit einander
(65).
Vnanim-us v. -is.
Vnaqueque ainitzliche (75).
Vnare Ad. nd. eynen. hd. eynigen,
v'eynigen, -gen, -en (4) ver-gaderen
(132), -fuegen (110).
*Vnealis v. Vneialis.-
*YVneanus v. Vncinus.
VWneare (/. curuare Br. &e., alligare
132. cf. vneire) krummen als ein hack
(110). haacken Z krymmen (68). haeken
7 krommen (132). hachen Z beugen (20).
Vne-axe, -care (76) est proprium ver-
vÍS 141, vrsorum, (16, 123, Gl. m.).
*WVmnec-inus, -io, -us v. Vne-inus,
-tio, -us.
*Vnceeol, vnzeol (141) (: vneia, cf.
Gf. l, 665) widiruuagi (141). widerwage
(104).
Wnceia (2. duodecima pars assis,
vncie 7. curue acus 16) hd. vntz-e, -er
(9), vntz (1), gewichte, eyne stige (20),
zwei lot (110). nd. eyn wicht, en stighe
(11). tzwe loyt (132).
Vnci-, 7 vnoe- (76) -alis grof) stabe
(8). gros buch-st. (9). ain grosser buoch-
stab (16).
Vnceiare (Br. wegen (110 &e.).
*WVnoeila (7. cathena, c. que collo £m-
ponitur) halb isen (76). hals ketten (75).
Vne-inus, -einus (23), 7 -anus (76)
(adj. s. &. vneus, curuus, calwus 16),
-inum (s. 66 &e., 16 unglosszert) chrauuil ;
scerg- 4 uurc-ula (Gf. 4, 586. 6, 542). hako
(141). hd. krum-me, -p; krum, krincher
(18), bogen (134), hock-, hog-ericht. krapp
7 haychyck (19). hakich (11). haech adj.,
hayeh s. (20). hechelin (100). truich (25).
VWneinus ignis fuerhaken (75).
*Vnc-inus, -osus haechetht (20).
*Vncio v. Vnetio.
VWneire (Br. &c.), vincire (a/ph. vne- |
110) (Z. alligare; cf. vneare) haacken
(68). haeken (132).
*Vncius v. Vneus.
*Vnela (st. vngula) nagal (Gtf.).
*Vnco v. Vneus.
*Vneosus v. Vnceinus.
Vno-tio, gew. -eio, io Ad. ol, ól-
(134), oel- (76), salb-unge. d. olging.
Vnetio extrema die, var. der, iungst
tauff o. elung (64).
Vnetio (65), v. saera die hailig o-
(65), oe- (76) -lung. heilig o. (9).
VWnetuosus Ad. salb-, selb- (18), nd.
salu-echtig, -aehtig (6), -lüchtig (1), -ick
(4), ig (68, 110), -1ch (132), -ekeyt (55).
gesalb-et (3), -t (1).
Vnetura hd. nd. smer-, salb- (20)
-unge, -inge.
*Vneturarium thereymer (125).
Vnetus (cf. vneus) Ad. nd. ge-smert,
-salfft (132), Ad. -salbet.
*Vneulus ein hecklin (110b), klein h.
(1102).
Vneus adj. krum (68, 110). krom (132).
Vno-us, -eus, -tus (46), -ius, -o (121)
VNG
hd. nd. hake. haeck (11, 132). Ad. haech
(20), hayeh (19), hack-e, -en (1, 10),
hack, haack (68), hagk (21, Fris.), hag
(6, 88), haugg (16), haueke (67), Bock
(17), hock-e (55, 9), -en (75), hache £
crapphe (100), krap. crouuil; seilaf (5«
iuneus? cf. cippus); uberzan 2. anchora
cuiua, (Gt.). eberzant (121). grope z. for-
fex; vneco aeneo erenen gropen (85).
"Vnda wasser (68, 110). eyn w. (11).
w.-bulgen (114). tewff w. (1). tief w.(53).
vnd-e (20), -en (114). ünd (93). lunde (19).
gelue (132). bach (65).
*Undaciones v. Feria.
Vndare (non .est in vsu 110) vloyen
(132).
Vndatio vndunge (20).
Vnde von wenne (b), weme (sc 3),
wanne (74), wan (21), wannen (110, Das.).
van waer Z w.-atf (132). Ad. wo-von, -van
(18), -an (6), -her (19, 65); wa-har (Das.).
-von (67,.68); war-vmbe szm., -ab (s
-aff ? -an (20). worher (225). da selbst
herr, darumb, wec dings halb (65).
wannan (74).
Vndecies Ad. eylíf werff sim. md.
eelff warue. '
Vmndecim Ad. ainlifi (6), aynlef (4),
eylffe, ailf (15, 76), ailfe (75), alfe (21).
nd. eelue (11), oluene (elu.? 23).
Vmnde-ecimus, -nus Ld. der ey-, a-
(159), nd. e-, ee-Iffte; elft (6), alft (76).
Vnde- v. Vndi-ecunque.
*Vndela v. Vndeolus.
Vndenarius (Br.) eylff (21), ailf (16),
AI (b) zal. der eilfft zail (18). elffte tale
(23)
Vndenus v. Vndecimus.
Vnde-olus, -la (68) wasser vaf.(6s,
110, 182).
*Vndeus (sí. vndenus) eluich (23).
Vndi-, vnde-eunque, 7 vndelibet 110
&c.) (cf. vndique) von- (6), war- (5) -wan.
van-wen £ -soe (132). war- (23), vor- (21)
-von. so-wanne (20) -wanee (19). zo-
wanneer (11). allenthalben (65).
*Vndimia (aus vnda »«0t0140) nl.
waterighe swellinghe /116).
Vndique (cf. vnquam) d. allen,
an a. in a. (18) enden. allent-halben
(20, 65, 110), -halb (76), -alben (23). alle-
(20), alre- (11) -wegen. ober al 4 war
wan (18). ouer all (132). vmb veh 7 vmb
vnd vmb (65).
"Vndisonus rauschen von vnden o.
bulgen (114). rauschig von gewell o.
wasser (Das.).
*Vndo v. Vndulata.
Vndosus vol wassers
welleehtig (Das.).
Vndulata vestis, vnd-o. 4 ."ulato
(125) eyn grob heryn kleid, var. keid (110).
eyn grois haerich cleyt (132). kamlotten
clét (Chytr.). fluehl (125).
Vnedo hagapffel, eltzbeer (135).
Vngaria (cf. angaria) hd. nd. vnger-
lant, -en (1).
Vngarus hd. nd. eyn vnge-rer, Ad.
-r, -re (5).
*Vnge- v. Vngue-.
TWng-ere, -uere, -uentare, -entare
(11) Ad. nd. smeren. ^d. salben, oleyen
(65). nd. saluen.
(110 s2m.).
VNQ
*Vngf hor (225. st. vnguis horn?).
*V- v, I-ngluuies.
*Vnguea tabina v. Vngula eaballina.
Vnguen &e. v. Vnguentum..
*Vngw-, vng- (ll, 74) -entarium
salben-busseh (19), -stat (74). busse der
saluen (11).
Vngu-, vngw-, vng-entarius Ad.
- salben-, salb- (68, 76), arezdie- (20)
-macher, -mecher (66, Mss. mog.), machen
(sc 1, 20). saluen-mecher (20), -meker
(23), -maker (11) crude-r (20), -ner
(IP IO)-
Vmng-uentum, -entum, -uen, 4 -en
(76) hd. salbe sem. (20 &e.). Ad. (20) nd.
salue.
*Vngui-miluia, -s miluinus v. Da-
tisca.
Vng-uis, -wis Ad. nagel. d. md.
finger-n.; eyn n. an einem f. (68), dem
f. o. zehen (110). eyn n.-f. (sc 55). men-
schen.n. (9), -nal (8). ein vinger vogel
(sie 3). neyle (17, 4). claw (110, 132). ela
(8, 93). elau (6). elae (20). krouuil (Gt.).
Vngula (v.enguis 0 species aromatica
76. Cf. Gl. m.5 furca 75) hd. nd. cla. Ad.
clawe, claw, clau, klauwe, claen (175),
klae (17), klee o»
(8), klaweke (13), huff 7 horner an fussen
(65), dy huffen 7 ein sphare (125), huob
i marter krewel (93), chrouuil 7 crapho
(Gf.), kraul Z kreil der vogel (75); nagel.
nd. neghel (11).
*Vn-, vir- (225) -gula eaba-, kabe-
(9), eabe- (25, 74), tabe- (74) -llina,
-li (87), vnguea tabina (26) (cf. tus-
silago) huff- (9), hus- (26) -latiech. hof
ladeke (225). hufladich, rofhuff, kalen
wurtz, seeplat, wasserplum (74). selodke
(41). prant- (91), brant- (25, 125) -lattich.
rosehüb (87). quiten ledeken (85).
*Vngula equi (herba) esels voet (85).
*Vngula-nus, -tus (Ki.) der dick
vngestalt negel hat (91).
Vngulare kra-, kre-tzen, krellen (74).
Vngulus ein vinger-ring (110), -ling
(68), -linek (132) mit einem stein.
*Vngumphus (aus vnguis »- gum-
phus) huof- (76), hüff- (67), huff- (753)
-nagel.
*Vnibilis vireinlieh (20).
*'Vni- (136), v..- (94) -brellas sunt
alii to (ags.?) fuglum (94), staluto
fluglum (126).
Vnieolor von einer farb (110 sZm.).
Vnieolorare mit einer farb ferben
(110 sZm.).
*Vnieordes eindrachtig (20).
Vnieordia ein-hertzigkeit
-drechticheit (132).
Vnieornis adj. ein-hornig (110 &e.),
-hurnigo (Gf.).
"Vniceorn-us, selfen -is, -um, -ium
(1105, Gf.), vnieurnus (152) (7. rinoceros
sim.) hd. nd. eyn-horn, Ad. -harn, -horen
(9, 4), -hurno (G£), -hor (65 var.), -gehurn
i -gehurne (BM.), -kiren (88) ainhirn
16).
Vnieors ein-hertzig (68, 110), -drech-
tyck (19), -drathtikeit (20). eendrechtich
(11) ein van hertzen (132).
*Vnieurnus v. Vnicornus.
Vnieus (4. solus) hd. nd. ey-, nd.
e-nich. Ad. eyni-g, -gk. ainzelliger (75).
(110),
klog (49). tier clawe !
VNI
*Vnifolium (cf. lancea Christi) ein-
blatt (143).
Vniformis Ad. nd. eyn-formig, -fel-
dieh (20). ^d. eyns gestaltis (9), glich
gestalt. von einer gelychnuf (68), glich-
nuf o. gestalt (110 szm.).
Vmiformitas eyngestaltli- (110^),
eyngestatli- (sc 11023), eynformi- (68,
132) -cheit.
. Vnmniformiter eynform-lich (20, 110),
-iglich (68), -iehlieh (132).
Vnigenita Ad. nd. eyn eyn-, eynig-
(21) -geborne, -geborn, angebarn (6),
einige (110) dochter, Ad. tochter.
Vnigenitus (7. vnix 11) hd. einge-
born. Ad. nd. eyn eyn-, eynig- (21) -ge-
born sone szm. ein gebarner sun (6).
een- 7 enich-gebaren (11).
*Vnimode ainmáfleich (3).
,Vnimodus eyn- Ad. -mefig, -messig,
amassig (134), maDig (6), -massig (1),
-mifig (17), nd. -metig, -manijrlieh (132).
einerley manier (68). vimessig (szc D^).
Vmnio (7. as 75, eanis 93) versam-
lung (68, 110), -inge (132). samenunge
(100). amn-ung (76), -igung (75). eyn-unge
(3), -gunge (5b, 3). winkelsteyn 7 punct
(9). esso (93. esse BM.). e. (64). oefà (Z)
wirffel og (76). aug víf (64), es an (15)
dem wurffel. ef) auf einem w.; perlein;
zunehigkeit (74).
*Vniola graí) (143).
Vnire Ad. nd. eynen. Ad. eyni-gen,
-chen (17); v-eynen, -eynigen. enden
(21). samenen (100). gadren (99).
Vnirotum schuffkarn Mrg. radewer
(125).
Vnitas Ld. eyn-zal, -heit (8), -ekeit,
-lcheit sZm., -cheyd (19). eyn tal, enicheit
(11).
Vnitio vireyn- (9, 20), eyng- (8)
-unge.
*Vnitiue vireinlich (20).
Vniuersale ain glich gemainikait
aller ding 7 ainung (76). lichkeit (sZc 8),
vornem-liche (9), -lieh gemeynlichkeit
(15) aller dinge. meynunge der dinge (9).
Vniuers-alis, -us Ad. nd. gemeyn
sim.
Vniuersalis (7. transquilitas desz-
deriorwm 16. cf. sq.) eyn gemeynheit
(21). nd. gemenich-, meyn-lie. gemeyn-
lich (68). aintweder, ein ig-, varr. ieg-,
yegk-licher (75.
Vn. tranquillitas omnium deside-
riorum eyn gemeyne sache aller bege-
rung (9).
Vniuersalissima aller gemainst (65).
Vniuersalitas gemeyn-heyd (19),
-jeheit (11), -licheit (20), -schafft (65).
Vniuersaliter 7d. gemeynlich; in
einer gemain, gancz bij ein ander (65).
Vmniuersi perfectio hd. aller dinge
folnkommenheit sZz., uolkumlichkait(6),
volkommen ordenunge (15).
Vniuersitas Ad. die, eyn meynheit
(13), ge-m., -meynde, -meyne, -main.
gemain Z hohe schule, samlung der
maister, all menge, bruderschafft &c.
(65).
Vniuersum Ad. die gantz hd. (152)
nd. gantze werlte (152), werlt (3, 23, 4,
133), hd. welt (5), wernt, welte (151),
VOC 621
| welt. Ad. dei wernde (5^), alles dinges
an ym selbs (15), eyn summe aller dinge
sim. gemain samlung aller ereatur, die
ganez menge der welt, allerhant &c.
(65). vn. mundum 7. sg.? die gatz welt
(sc 76).
Vniuersus (cf. vniuersalis) hd. ge-
meyne, alle g. 4 gancz (17). gemeyn-ig
(21), -heit (20). all (1, 110 &c.).
Vniuoca ainer stim der vfllegung o.
der be-tutnif,. varr. -dutnif , -deütnuf)
(15). vn. res ein ding eins nam-ens, -en,
-men (65 varr.).
Vniuocemiteyner besundern stymme
(9), st. besundir (8). naeh einer wese-,
var. t n6-lichen vrsach (65). eyn gemeyn
eynlichkeit (15). ainzellig (75).
s Vniuoecum eyn nemmelich eynyckeit
(15).
Vniuocu-s, -m ein-nemik (9), -neinig
(20), -stymmig (10, 12, 20). eymenig (8).
*Vnix v. Vnigenitus.
*Vnnio (aus vnio) ags. ynneleac (942).
Vmn-quam, -dique (sic 134) Ad. vm-
mer, -er (6), -ber (21); immer. immer
mer Z in ein-er (110), -igher (132) tzyt.
Vnum eyne (5). eyn adv. (18, 23).
ains (6).
*Vnuplex eynfeldig (5).
Vnus hd. nd. eyn. Ad. eyner, ains
(15).
Vnusquisque eyn itz- (b, 15), ieck-
(18), iett- (6), 1et- (76, 133), itte- (21),
ioder- (23) -lieher. mallich (855). aliewe-
7 ys-lick; ytwelt (22^).
*Vnzeol v. Vnceol.
*Vo- v. Volu-bilis,
Vobis £ vos juck edder joek (12b).
Vobisare Ad. i-, y-, o- (5, 133), hi-
(4) -rtzen. eren heysen (11). eynen ir
(3, 5), ueh (18), eyn hern (21), gy (23)
heiben, hetten. 1eren (6,45, 76). ira-
tzen (759).
Vobiseum Ad. nd. mit uch.
*Voeabulariu-s, m ein vocabel buch
(110 sZm.).
*Voe- v. Ven-abulum.
Voeabulum Ad.nd. wort, woert (11),
wart (21), vocabel. ginémida (141).
Voealis adj. (z. vociferatus 4 sono-
rosus 4 vaeuum 75) stimlieh (75, 110).
vig. he- £ hei-lig (75). nen- 7 sprech-
(11), es- (23) -lieh. hellautig, stimmig,
redig (Das.). lautprechtig 7 gehórig (126).
sbst. ein vocal. buchstab der thonung (65).
Voealis, v. arter-ia (bb, 75, 109), -rà
(1), v. £ ax-, at-teria (75 varr.) hd. ein
ader o. ror, rore szcu£ in collo. eynu rüer
als an dem halse (17). atmen roren in
dem half (75). eyn adim- (55), adam-
(21), adern- (5) -rore, 4 heyschen (5. »«
vocare). eyn adem (s?c 18), a.- (1, 23),
autem- (76), auten- (46), oder- (6) -ror,
-roek (23). luehtstrate (109).
Voeare vt in baptismo 16) hd. ruffen,
be- (65, 110), an- (65) -r., -rieffen (110);
ruofen (19), rofen 7 heuschen (13), n&
men (65 var.), nennen (65, 76). nd. roe-
pen (122), ruepen £ heyten (11), heten
? eschen (23).
Voeare, -ri Ad. hey-Den, -schen.
Vocari, gew. prs. vocor hd. heyDen
sim.; ich werd, werd-e, -en ge-h., -ruf-
(5
628 VOL
fen (20, 133), -rufen (19), rüffen (67); ich
haif) (134). beriefft (110), geroepen (132)
werden. ich warde g. £ ich heyte (11).
Vocatio Ad. ruffunge szm., be-r. (65):
rieffung (110).
Voeatiue Ad. ruffelich szm.
Vocatiuus Ad. ruffe- sim., rieffe- (110),
heysse- (110, 132) -lich. rüffig (Das.). ru-
(10), ro- (12) -ffer 7 heiBer. rueplick (11).
Voeatus benenter, beruffter; v. ad
judicium gerügt vnd beclagt (65). v. ad
officium berufft vnd vff genummen' (65).
gefordert (15).
Vociferare, -ri (126) hd. ru-, ri-
(124), rie-, ro- (21) -ffen; stymme, ein
stym-me, -m machen ; stim-men (75), -en
(46); sehrien (8, 75), schreyen (1, 9), o.
gestymbt (1). prachten 7 bochen (1 6).
gockern (galli Ki^.). heys- (19), ey- (11)
-schen. roppen 7 eyn stem maken (23),
Vociferatio hd. ruff- sm., nenn- (110),
heysch- (20), schri- (8), sehrey- (9) -unge.
groBe prácht (126).
Vociferatus (cf. vocalis) gestim-mit
(8, 9), -t (17). wolbe-stimter, varr.-stümp-
ter, -stumpter (75).
Vocitare ruffin (8). stetis r. (9). dick
wyl roepen (122). schrien (15).
Vogesus daf) elsas gebirg (125).
Vola (2. equa, e. sterilis 75, 76, ir;
media pars $ concauitas manus, pedis,
alarum; fructus cuj. arboris »« volema;
cf. cleffal) ten-ar Z -ra (Sm.), -er (9).
denr (74). teur (sc 1). thern am fues
(Avent.). terren in der hant 7 schwiel
(15). eyn in-hant (17, 25, 93), -hende (95).
gausch (75). gawch-De, var. -f3 (14). gayse
(139). der gusel (135). der gauff (4. 111,
126, 135, 139). füf-g. (111). das mittelin
der hant o. in den fiessen (110). die
palme Z hol van der hant off van den
voessen (132). der handteller (114). bal
(100, Gf.). clessal (sem. lat.2 v. h. v.).
wyntmole (19). eyn vule (20), fulch (75),
perde muter (17). vnperhaff-t, var. -tig-
feldpferde (74). ein quite (4), küte (3),
pfórsieh (67). 1
Volare Ld. nd. vliegen; fli-chen (8),
-gen (9), -en (13).
Vo-, va- (1) -atile gefidert thier
(1) das ge-fogel (75), -fogeltz, -fügell,
-fügel das da flugt (65 varr.).
Volatilis Ad. ge-federt, -feder (6),
-feddert (69), -fidert (4), -fidderet (18),
-widderet (21) md. -viddert. alles das
fliegen kan (110). bequeem zu (68), tzo
(132) fl. flieg-lieh (75), -ig (Das.).
Volatus pte. s. hd. nd. vluch (90,
23,; vlieg-unge, -inge. Ad. flyg-, flieh-
(20) -unge; fliessuug (sc 134); geflogen.
flu-ck (3). -gk (91), -g (6, 9, 11, 4), -cht.
(17). füochte (5). flok (8).
*Volema (7. quantum manu potest
capi 16. cf. vola) hantuol (75). wingifte
(species pomi Sum.).
Volemum (7.fructus volemi Geínmae,
Voec. ex quo; cf. vola) pyrsyck (19). per-
Dych (12). pfe- (68). pfi- (74) -rsich.
klulng pirpawm (74). pi. grosse o.
handvóllige biru (Ki?.) winegifta (101,
Gf. 4. 125).
Vol-emus, -imus (19) Ad. pfersich-,
pfirsich- (74), pfirsig (69), pyrs- (19)
-paum szm. persekenboem (132).
VOL
Volens wollende (20). p/. die gut-
willigen (65). ;
Volenter willenclich (20).
*Voletago v. Vulgago.
*Voletus (st. bol.) v. 'Tubera.
*Volgago v. Vulgago.
*Volgaris v. Vulgaris.
*Volgor v. Fulmen.,
*Volhocteera &oc. v. Faltilones.
*Volica (aus volta q. v.; est lustrum
capiendi lupos 110, aus wolf-sell mzssv. /)
eyn boge Zn ecclesia (19), ynt wolfsell
(132).
*Volieus v. Volitus.
*Volimus v. Volemus.
Volitare Ad. flie-, fli- (17), fle- (5)
-gen. flihen (18). fleen (21). flitt- 7 flod-
eren (126). sweben (1, 2). sweven (147).
swymen (22b). sweimen (77).
*Volitare v. Volutare.
*Volitatio fliegunge (20).
Volitio will-ung, var. -igung (64).
*WVoli-tus, (7. boletus Gl. m.), -eus (11)
hd. nd. willich (Mss. mog.).
Voloectena &e. v. F'aitilones.
Volpiseus (aus vop.) 2. vr nobiliter
natus (Br.) gebaeren edelick (147).
Volta (cf. voliea) en baghe zn eccle-
sia (ll, wo ein. Blatt von hier biss Aeo
fehlt).
*Volua 7. phallij buf- 7 cacodaem-
onum oua unghers eyeren (Kil.).
Volubilis adj. hd. nd. bewege-, went-
(e8, 132), Ad. beweg-, bweg- (134), beker-
(20), zergenck- (65) -lich, -lichen (13),
ie. schi- (10), sehey- (9) -beléchtig.
schibe- (8), kü- (8), keu- (9) -lecht.
welegeletht (20). weltzbar Z sinwel (126).
Volubilis, v. major (47, 85), vobi-
lis m. (26) hoffe ( 26). hop-fe (9), -pe
(47, 85). mauerkraut, tag- vnd macht-
schatten (Ki.) windglocke (Fr.).
Volubilis media winde (25).
Volueer (Z. veloz, letus) hd.nd. snel.
sehnell (6, 76, 110). ge-rad (110), -rade
(109), -raede (132).
Voluerare (sicut gallus supra galli
mam) vO- (68, 1102, 122), fu- (1105) -gelen.
*Voluecre megenkefer (125).
Volueris hd. nd. fo-, fu- (20), flo-
(21) -gel.
Voluerum (7. fieatum) lever (141).
Voluerum packel (20).. (herba, 4.
vineiboseum &o.) wald-winde, -lilgen
(143).
*Voluctare v. Volutare.
*Voluctra v. Faltilones.
*Voluella (7. spira 75) hd. eyn schrube,
winde; w. wind an einer pressen, preD,
bressen (67); w. als an der pressen (5),
spilen ist (18) spindel 7 sp.-baum in
der winpreB o. des glichen; drotgert
(15). eyn presse (1T) eyn windhals (st.
w. als!) an der presen (21). schraube
(4). sehrawff (1) sceruue (23). troü an
ainer kelter (76).
Voluere d. weltze-n, -ln, -ren.
wal-en (126, Das.), -tzern (12). wálezen
(9). we- (21), win- (18) -ezeln. wentzelen
(132). wenden (20, 110). keren (i10 &e.)
vmb-k. (20). weheren (77). wel-tern (22b, |
23), -keren, Z winden; v. ad pennulam
spolen (295). ro- Z tro-len; türmlen 7
VOL
vmb-t. sc. orbem; wberbürtzlen sc. zm
caput (126). trólen (128). vber die vnd
dise siten furnemmen (65).
*Volugena v. Cachina.
wen vmbgeen, welezlieh sin &c.
(65). í
Vo-, ffo- (5^) -Iumen Ad. buch. eyn
gebunden Ad. buch, duch (sze 18), nd.
bok. eyn gebonden boch (21).
*Voluntare /d.will-ig, -en (20) machen.
Voluntarie d. will-eclich, -iglichen,
-enclieh (20), -ychen (19).
Voluntarium yn willig ding o.
werck (65).
Voluntarius Ad. willich, eygen-, ad.
eyn-w.
Voluntas Ad. nd. wille. wil (6). wyle
(21). aigeu will (76). beger-unge (19),
-inge (11). begirlich krafft 7 gutwillig-
kait (65). loit (18. st. lost).
*Voluola (herba) ags.uuidubindae(136).
Voluolus waltz, walbloch (135).
Voluox wurm (88). 2/. wijngaert worm
(116).
Volup-e v. -tuose.
*Volup- v. Volu-tabrum,
Voluptare, -ri (65) (aus voluptas
2« volutare cf. prc., sq.) hd. weltz-en,
-eln (5), -en im wollust des flaisches (65).
in w. leben (67). wollustigen (76). wol
nust (67), -lust (75) haben.
Voluptas (qu voluendo das eyner
weltzt Zm re Zmmunda, 65) hd. lust, luste,
loste (133). Ad. nd. wol-, wo- (10,23, 65) -Iust
(m. 126), -lut (225), Ad. -luste, -lest (8, 21),
-loist (18), -est (19), -lustigkeit (75).
wllost (13). be-girde (110), -gird (68,110),
-gerte (132). flemschlich lust o. begirde
(110). flaisch-, lip-, lust-licher wol-, wo-
lust; w. 4 sussigkait des libs; suguug
der suss. als ver sie. verbotten ist; ein
lustig leben, wole lebung (65). mütwil (25).
Volup-tuose, 4 -te (67, 110, 133), -e
(68, 132) lust-lich (132), -lichen (110), ig-
lieh (68). wollustiglich (75), -liche (67,
133). gnochlich (132).
Voluptuositas wollust (4). vnorde-
liher wolust (65).
Voluptuosus Ad. lustig, -ich, -lich
(8). wol- (15, 93, 75, 110), ge- (9) lustig.
listich (6). vol lust-licheit (68), -icheit £
genoechte (132), ger fíreud &c. (65).
gantz begirig (110).
Voluta (gr. &Ai&